Vlyssis Aldrovandi ... Ornithologiae, hoc est de avibus historiae, libri XII ...

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.1

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Weilcome Trust, London
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

'.) ()|)Cr;i.//

/w/ idiHdii, ///i/i/i rn/i.s.jj/a/i's/

^ l4 vols. iii l:',.

;/. <:l.

- r>niii)ni'ii\ 1 r>!l<>-j(jHH 1

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 20 1 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lc
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

BE ATISSIMO.

AC SANCTISSIMO

DOMINO NOSTRO

CL E M E N T I O C TA V O

PONT. OPT. MAX.

V in tanta Scrcnifsimonim, Illuftrifsimorumq; Principum>
qui non folum in hac nottra Italia , verum eriam in toto orbc'
verfantur, copia,tibipotifsimum, C L E M E N S VIIL
Pontifcx Opt. Max. Pontificum , quotquot iiadlenus regna-.
runt 5 quotquot olim regnabunt , clemcntifsime , prxdarifsi-
me, celeberrimeq;, hofcemeos frud:us,hofcc,inquam, priores
meos de Auibus Commen tarios,quale/cunqi3e illi fiinr , ( Sunr >
tutem multis vigiUjs , ac magnis fumptibus conlcripti , iconibulque, in quibus ad
Viuum depingendis, ac fculpendis , non dico huic loh operi inferendis lolum , led:
alijs pariter,vbi hoc prodierit,in lucem edendis,omnes pene facultates meas impen
di)cur, inquam, tibi dicarc, nuncupareqi ccnfuerim , viri multi , ijquc grauilsimi ,
pra^fertimq j Illuftrifsimi aliquot Cardmales , atque inter hosfcliai^imx mcmon:^
PaLxotus , 6c^j^nte aliquot menfes Illuftrifsimus , ac Rcucrendifsimus Parauicinus
ftcerrimo iudicio pollens, cum Mulium meum vifitareti authores fuercmultxque
prxtcrca , ac grauifsima: rationcs impulere : Supremus in primis illc dignitatis ver-
tex, Pontificatus, inquam, ad quem Iplendidifsimis ilhs toto tcrrarum orbc virtuti-
bus tuis, geftis, fa61:i{c]uc pnTclariisimis a^ternum memorandis,communi purpura-.
torumconfenfu, E) E O itaftatuente, eue£tuscs:adh.Tcflagrantifsimumbona-
fum omnium difciplinarum , maxime vero facrarum htterarum , quarum quoquc
xnultainhifce mcis lucubrationibuslocacnodanmr , ac dilucidantur, ftudium i
amor etiam, & gratia incrcdibihs,qua omncs viros dodos, eorumque cultores com-
pleaeris, & Cardinalis etiamnum compledbebaris , necnon ftngularisillatuacrga^
me beneuolcntia, ac animipromptitudo, cuius amplifsimus mihi teftis eft llluftrii-.
tjmus , ac Reucrendifs. CardinaHs Bandinus ^ cum te mei iuuandi caufa aiioquerc-
mr . Accedit etiami quod Ciuibus Bonoiiienfibushoc peculiarc quaii vidcatur , vt
nominis Pon tificij ftudiofifsimi fcmper fucrint . Sed vt ad te me conuertam , cft in
primis Famih.t Tua: antiquitas , aminime obicuris liiftoricis , qui de nobiUoribuiv
Italiarfamilij5 libros cdidcrunt,ccicbrata, cum qucndam pradicentHildebrau-
dum , virumftrcnuum , Duccm inuidifsimum , ac rei mihtaris peritiisimum , qia
LongobardorunaQlim Dux Italiam inuafit,multain ea Igca pccupauir, atqueindu-

2 bitantcr

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

bitantcr nominis fui ffirpcm rcliquit ; vc vcrifjmilc fit , co temporc, quo fcrmo Ro-
manus cum Barbaro illo confundebatur , ex Hildebrando ALDOBRANDI-
N V M nomcn dimanaffe . Quapropter cum & noftrac familix cognomen (d mi-
nima maximis ^cquare fas ell ) cum eadcm vocc Ijmilitudinem haud paruam gercrc
cernerem, ( QuippcAldobrandi, non vt hodie, corrupta videiicetvoce,Aldrouan-
di > primis temporibus nominabamur ) iuro nihil mihi gratius , nihil iucundius vn-
quamaccidi/fe, cjuam audire CardinaJes ALDOBRANDINOS nommari,
& eiufdem famib^ Summum Pontificem habcri, eumquc Pontificem, quem cgo ,
ob admirabilem Naturam,cxquiiiramqi dodrinam cum acerrimo iudicio coniun-
(5tam,&: iummam vita, ac morum honcftatem,quam cum Polonia reuertcrctur, 6c
Bononia traniirct fuipexi, tanto dignitatis faltigio dignilsimum iudicabam, occa-
fioncm mihi dcmum dari exoptans, qua hoc meum defidcrium , obferuantiamque
dcmonftrare pofrem:quod nunc dcmum facio,hafce meas vigilias antc Sanftifs. pc
dcs tuos gcnibus tlcxis humilitcr admodum oftcrens . Adeft poftrcmo ipfius opcri&
conditio , qua: panter ipfa ad hoc me confilium, dcliberationem, lententiamquc
non iolum inuitauit, fed &c incitauit . In quo quantum laboris , quos fumptus con-
iumpierim, Tua velim Sanftitas iudicct , Etpnim non nomina duntaxat auium , dc
quibus aguur, Gra:ca, ac Latina, vcrum Hebraica eriam, Arabica, Italica , ac deni-
ue omnium gttium indicaui:ad hxc aucs dclcripfi,defcriptas,quas nancifci licuir,
clineatas legentibus ob oculos pono , naturam carum & morcs patefacio , quo Yi-
<5luvtantur, quaartecapiantur, quomodo condin debeant , qualecomedcntibus
nutrimentum pra:beant ( qux pars in fecundo opere magis pcrtradabitur ) quibuf-
ue mcdeantur morbis, cdoceo j cmblemata , fymbola, icones, numilmata, adagia »
myftica cum ex lacns , tum ex profanis , ac hieroglyphica, deciaro ; Ex quo quic-
quid de Auibus dici qucat , hinc pcti poteft , adeo vt Illuftrifs, Parauicinus , qucnu
herocm ob cxa6tilsimum , quo prxftar, ludicium, libcnter nomino , cum hoc opus
ci monftrarem , dicerct, nullum me alijs dicendi locum reliquiffe^ . Quotquot au-*
tcm ab alijs de animalibus lucubrationes hadlenus edit^Tunt,e^epropcmodum om-
ncs vel Summis Pontificibus pra:decefloribus tuis, vel Imperatoribus, vcl Regibus,
conlimilibuiquc Serenifsimis Principibus nuncupat«E funt. Etquamuisin commu-
ni adagio fit , F tno 'vendihilt non opus ejfe fuffenfa hedera : contra tamcn feie rcs ha-
bcre videtur in hoc ncgotio . Siquidem lucubrariones,licet per le laudabiles, acpo-
fteritatc dign2E,nifi magnorum virorum cura,:authoritatcque diuulgentur, plerun-
que vel intcrcunt fubito , vcl faltem parui fiunt . Hi enim., idem litteris pra^ftant ,
quod aqua lupinis ; nam ficuri hoc legimiinis gcnus ca maccratum , omnem ama-
rorcmdeponiti codemparitcrmodolitterasillifuofauorc cuiquc gratiores ^ccSi^
caciorcs efticiunt : Qupd videntes viri fapicnrifsimi, ram prii ci, quam recentiorcs ,
principum aurhoritate do&inam fuam protexcrunr . Hinc eft, quod naturalis Pli-
nij hittoria fempcr floruit, floret ctiamnum , ac perpetuum florebit, quia nimiruia
Vc/pafiano Cxlari dcdicata cft , &c commifsa^ . Aurca Oppiani carmina, qu^e ^etas
dclebit ? nuUa profedlo , nulla ; nam immortalia reddidit Antonini C^iarispa-
trocinium . Neque forre Ariftotelis nunquam fatis laudatos, laudandolquc dc ani-
malibus commcntarios haberemus, nifi Magnus ille Alexandcr,cum in confcribcn
dis , tiim in cdendis (iiam interpofuiifet Rcgiam Maieftatcm^ . Scxcentis pra:tcrea
deftitucrcmuraurcislibris, quos nunc exolculamur , non tam authoribus , quam
quorum commifsi lunr fidci, gratiam habentcs . Sed vt co^raneos mccs appcUem,
Hippoly tus Saluianus , mihi olim familiariter notus , fuas de pilcibus prarftantilsi-
mashiftonaslucubrationesPauIo I V. Pontif Max. Andreas Matthiolus, & ip*
fcnonnotusmihi tantiim, icdcuiplurimacommunicaui, commcntariain Diol-
coridis dc matcria mcdica Iibros Maximiluno 1 1 . Imperatori , Petrus Bellonius

Ccnomanus

Ccnomanus dc auibus hiftonam GalJicc confcriptam Henrico 1 1. Gallorum Rcgi
nuncupauit. Cum itaquc, tu Bcarilsime Parer, potentilsimoshofcelieroas dignt-
tate praxelksingenio vero fis c]uarn limillimus,eandcm plane,quam illi viam ple
ncimoplcnion in/iltcnsgradu, acniaximo cum dodtorum vuorum foladoad
confimilem sjloriam totis viribus contcndas,ego hanc Ornithologix primampar-
rem pudorc /imuJ,ac txdio tarditatis mea: vi(5lus, Jiib San^Jriismii tui nominis prx-
lidio nunc tandem in publicum mitto,fecundam,ac tcniam propcdiem cdirurus .
Ecquemenimpatronumintoto terrarumorbctepotentiorem nanciici qucam^,
tjui eam&porteritaricommendarc, &aducriiisinnatum qmbufdam hominibus
maleuolentia: virus vindicare valeat; quo nimirum nihil altius, nihil clirius, nihil
vcnerabilius, imo cui nilul ip/e par habct tcrrarum orbis . Tu enim, qui in D. Pe-
tri Piincipis Apollolorum locum luffcaus cs,quin ipjiuimct SaluarorisNolW
^ ,v I S T I partes agis , iuremcrito Rex Regum , Princeps Principum.

cxntis . Tibi vni.quotquot Chriltiani lunt , quotquot id nominis libi vendicant ,
quotquot totum hunc orbcm habitant,tibi,inqu.am,vni obcdiunt,vcl laltcm obc-
dirc diuino lurc tenentur . Tc is P.ailorcm nobis dcdit, qui in te vcterum iUorum
Mnc iisimorum Pontificum imagincmrcdiuiuamagnoli:it, quam&nosmagis
a^uolccrcmus,!, c.Mruptilsima huiulcela:culi condit.o patcrctur . Quamplurim\a ,
c. quc prorius admiranda de tuis innumcris virmtibus hic mihi lcribenda forent.li
; ' ™.^"^': cocepi,.ic prout equidem vcllcm, & rcs ipia dclidcrat, Iiccret ex-
•'l^™"^*^^^'''-^ quardam ac in omni rc commcndabilis animi tui mo-
nrrnl' '^^'''^'^'''"'^''^^'^] gcllotum tuotum altifsima difsimilarione abllrudens , &

rebu timidc, ac parcc dicerc cogit . Scd vc laltcm aliquo pac% latisfaci.im officio,
imul &anirni rui modelHx oblecundcm , dicam brcuilsime, nam prorfus t.icero

.ZTJZ' ' i " ™ ''''^ ""'""^' ^'^^'^ '"^?"" dodorum, bonorumq ; omnium
a lCiMu,gaudio,lolanoqi).Tu , mquam.quod paucilsimis mortalibus c5tigit, cum

?1 A n P ""'^'^ '^"'^"n* weri, proucherc , ornarcque cupientmm , non di-
carnad^qualh,atomnibus,vtaiunt,fcdi;s,&par.a/an^slon$^^
vcronobihusqmdbonoPaitorcdignius,quamouesfuafprotcJ^e^^
hccnrius,quidhominibus ChriJlian.m fidempro^

acadiflc pomu ,.quam Rcgem a Chnltians pictatis linceritatc abcrrantcm ad ve-
am Kpinan^EccJcfe doarinam ac fidcm,& e prof unditsimis tcncbris ad luccm
nnm !) ' r^" C L£ M E N S V IIL non tantum ruas oues,popuJum Chrifria-
rH.il i'!^ *'^^™™"'^'^"'^"^"^"^^ > acmilinbusiuuando, vcrum.

«am lOANN. FRANCISCVlVt ALDOBRANDIN VM conl.an-
KUiucum tuum , Virum tanto & maioti ctiam oneri parcm, dum c6 proficiici ipfe
non polies,quoncs opus fuit,mifi/h,vt Imperatore,ca-rerilq; Chriftianum nomcn
Qctcndentibus vna coniundis prudenria, conJilio, authoritatcquc rcs Chri/tiano-
in"^!!-'"/- ^ P^^^^^^dcrent, quemadmodum certe fauentc Deo proccjrerunt . Tu
lllultrilsimi .ac Reucrendilsimi Cardin, P E T R I A L D O B R A N D I N I nc-
potis rui cariJsimi,in quem Dcus immortalis omnia bona effudiflc vidctur, opcra,
Jndultria, dudlu, aulpicijs totam Ferrarienfium diceccfim tam xlJuJiri vidona^ea-
queincruentaporitus, Sacrofandta: Romanx Ecclcfix impcrio adicciJli . Tuco
ip.c pr^fedus populum incrcdibilis C L E M EN T I AE tua: vinculo mirum m
modum obllrinxilh , quod pofiris per vrbcm fimulacris , ad iiimmam illam ruam
C L E M E N r I A M alludentibus Jaris Juperque indicauit. Tu tandem tcrrarum
oibc, ingenn tonus Catholicie Rcip. oblcftationc in pace compofito,ita duo pra-

% 3 cipua

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

eipua Chriftiani nominis impcria optato pacis foedere dcuinxifti,vt Philippus Se-
cundus Hilpaniarum Rex tanco obftridus beneficio,cum de fiho fuo , qucm vni-
cum Rcgnorum luorum , regi^c magnanimitatiSjatquc inuidiilsimi animi lui h;^-
redemrehquit, fahcioribus coniugij vmcuhs obftringcndodchberaret , Apo-
ftohca^ tuq ccHitudinis C L E M E N T I A M obnixe rogarit^vt qu^ Fihus luus nu
ptiarum fponfaha cum Serenifs. Auftriacx gentis Margarita contradurus eflct, ca
Ferraria: ApoftoJ. tua: benedidionis prarlentia facrarcntur. Ita cnim fieret,vt inui-
ftifsimus Phihppus Tcrtius Hifpaniarum, atque Indiarum Rex a fchcibus tux be-
nedidionis aulpicijs tantiliii Impcrij priniordiainchoaret, 6^Serenilsima con-
iux, quam e Gcrmanix partibus ingenti apparatu,ac pompa mirabih iam oras Ita-
\ix penetrantem, atquc ad Bcatilsmiorum Pedum tuorum ofcula properantcm in-
crcdibihomniumlxtrda, vcluti aiteram Rcginam Sabam ab vkmiis terrx fini-
bus ad audicndam Salamonis fapientiam aducntantem,& fufpicimus , Sc admira-
murmon tam futura:- prohs arrham, quam landx faxunditatis,qua auita Auftria-
c\Tgcntispietaspropagecur,ccrtumcapiataulpicium. Prartereo modo nobihlsi-
mam illam tuam ad Sigilmundum Sueti^ ac Sarmatiac Regem lcgationem de tam
grauibus,^ ad vniucrlam Chriltianam Remp.pertinentibus negotijs. Etcnim harc
quamuis qui vir efres,& ad quam ardua, magnaque natus, dcmonftrct : actamcn fi
ca:tcris adionibus tuis decantatifsimis alsimiletur , exigua exiii:it, Quid modo de
hbcrahtate dicam,qua non paupcres {olum ac inopes fubleuas,led viros iparitcr be-
nemeritos manu ipla Mecxnatis profcqucris ? Hxc &c^cxtcros incflabifcs virtutes
ruas, quibus vndcquaque ceu Sol lplendcs,ca:tcra inquam,longe maiora f acSta pr?-
dicabunt haud dubio ali j , quorum cclebrandis tuis laudibus ingenium atquc elo-
quentia fuffeccrit . Mihi, qui philofophiam naturalem perpetuos iam quadragin-
ta icx annos in hoc florcntifsimo Archigymnafio Bononienfi profiteor i non ora-
torem,aut hiftoricum ago;modulamen illud orationis,atquephrafis , quam nun-
cupant alij,Ciceroniana non eft,quibus tua Sanditate Maieftatequc digna cancrc
valeam. nam fortia fada , vt Cato Cenforius grauifsimus ille vir diccre iolet , cle->
ganti cgen t orationcjvidehcct nc fua fraudentur gloria. Ita prifci illi fapicn tes nul-
Jiusreimemoriamdiutiusperfeuerare pofle animaduertebant, nifi quar facunda
vbcriq; oratione litterarum monimentis fuiflct commendata . Quapropter ne ego
dum encomia tua quodammodo illuftrarc contendo > orationis mex rubigine te-
nebras oftundam,diccndi finem libenter facio, atque has meas interim vigilias,
meipfumtibidico,tibiinquam CLEMENS VIII. tanquamvnico, &:fpleii
diisimo orbis Soli,qui quemadmodum radios fuos omnibus , qu^ eorum capacia
funr,citra inuidiam ac fummo cum eorundem emolumento communicat, ita pa-
ritcr TucT benignitatis,pietatiique fuerit,non icgre ferrc, fi quod vniuerlum tuum
eft,fcintillas aliquas ad me , & alios eam implorantes tranlmittat . Egaintcrinu
Deum pr^corOpt. Max.vttotiusChriftianccRcip. nauem, tequehuius naucle-
rum,gubcrnatorcm fapientiflimum vna cum vcdioribus tiix ab illo fidci commil-
fis atq ; concreditis, inter tot ac tantas fa^culi huiulcc ceu pelagi fludluofiflimi pro-
cellas atque tcmpcftates lecunda femper gratix ac fauoris i ui aura pro(equatur>5(^
quam diutiflime laluos incolumcfquc conferuct. Vale Pontifex Opt, Max. atquG
holee meos laborcs accipcrc,ea qua cxtera fohtus eSjbencuolcntia,6c^mc humilli'*
mc ad San6biflimos Pcdcs tuos prolapfum amplcdli nc dedigncrc ,

BeaPitudinis vejlr^ Humiflimus Seruus .

Vlyffes AUroumius^

P R AE F A T I O

AD LECTOREM

V M perpema,plancq; immutabili naturar lcgeita comparatum fit, Candic^cLcdor, vt
nilul nafccretur immortale , flioq; cunda , aux in hoc h;Emifphxrio ortum aliquando ha-
buillent , cxitio eilcnt obnoxia : Heri profcdo non pocuit , vt quantumuis infignia doclilTi- ^»^^ mte^
morum hominum monumenta , non eidcm , cui ca;tcra omnia interitus nccenuati fubiacc- ''^^«^ ohno -
rrnt . Nnm etiamfi fummus illc rcrum opifex Deus, ciufq; miniftra natura nihil ijs aiutur-
nius, nihilq; viuacius gigni , nihil minus dcniq; tcmporis iniuriam rcformidarc volucrint
r • , n ^^""'^" ^ ipUsmodumaatuerunt, cademq; legc nafci volilcrunt , vt &.Tui vitioob-
lolcfccLcnt & carcis bcUorum inccndiorum , aHarnmq; iniuriarum calfbus in prxceps rapcrcntur. Q-i;r om- Z ZT
tlT.yr """;f ''r? "'"^^^^^•^"f^ lantarumq; cladium caufas paulo altiLis rcputanti : tandem m men ZXZ l
r r rT^ ^,'^"^^^' ^^^"'^ maluia>,ac prauitatis matcric pritulit, L-ntcntia^quod il- Clln'''^' '

rnn,., "^,"^/''^^"^ > probitatcm , ca'tera(q; bonas artcs eucrtat . Tam diCi cnim prima illa artunn omnium , vir- i^q^i'

Do6lorum

tutumq, ahimna , arquc cxcuki
vigorcftetit,quamdiu '

ic cxcukrix Prifcorum Gratcorum,Acgvptiorum, Romanorumq; xtas floiuit , acin.fuo 1
Rcgcs, Prmcipcs.CTtcriqi homines (uo contenti ftatu viucntes, non qua^rei "

i i r •, - , • , . — ""^ — — , ""'1 vHia^rerentaHena-;,

■ sA cu ^ 1" ''""''■"«■■"^"'•■"""•.non rcp. a„,,,lificana. caulli al.os bcllo laccircrcnc , non rcbus pc,- fas, ,f'T
™ r " '^l'''""' ''^"'" '™'"'"'" <lifc'pli"a.-..,B, al.arun,qi virtutunTinucn

-ijCUKoiesqilummoafriccrenchonorcsc^-aniphdimRijspra^-niiar .-. ^ ^ v . . ..,

non d
ncf.

pcihs "au-Trirr^' """"'"^ •Y'"'''"^ ^'^ "'"1"^'*""'^ 'J^' P^'^'"»^ proponcrcnt. Poftqu^iuvcrcN immanis illa ZiT

omnes honir '"'^"''"^' hominum animo. mualit , tum opcs malorum irritamcnta vimitibas pra:fcrrc, artcs ^''^^ '
tenderc fnlic '"'''''1' "^K^^igcre,.^ nihili pendcre, Icd fincs agrorum (uorum dilatarcpomcirria ex-

ri alori/m v r; r accumulahdis incumbcre homines crxpcre. Scd vcr6 illi mihi vcram,ac foliciam dcmcrc- ^'^'^ ,
au^tcmn y ^?'' laborciumptuci; Patriam, Remq; publicam ornant, amplificantq; : Cum primis P''?"'' '
_ tcm ij , qui m id mcuinbunt , vt vctcrum lcripta laborc fuo in luccm proferancur , fuisci; fumptibus aci nun- ^''^'^'^* f''

4. m

oTv^rZTvf^^T'' P^^^^f ''^^iV'''''''^"'"' propagcntur , quorum quidcm ccrtc numerus cll rariir.mus .
v^i?proptc. difcrtiflmius noller PUnius pluiimorum natura: partuum , qm Prilcis iUis crant notiirimi,fuo cuo Znolccdisre

- ' • - busnatnra'

Jw7cZnZt:!7 li.pcrlH.<Mn circqucritur ; & nia.i.nopcrc u,itatu,' , c^i.,, ob .«aicrtatcn, , d.latam.niue ~
tap«,um Pop. Rotnan, non ca folu,„,qu.^ ,11, cogno(ccbant,fccl qux ,llos latucre quoque nota cffc aebcrcnt : •

x6.LsTcoa-an»^^

Xrmorcs rdc '"h:™ '"■'=«>SP'^"Pt<:r auftum labore,n;qu6d non dcperdrta tan,6mob mut^tos ho '''M
^^Z^Z^cfoZTV"^""^^^^^^^ Qnotumcog„,tioqua„toho-"<'«"'^''»"'-

it E,^rM 7' " r ■ " '"r""''^' '="'P''^ '"^'""^ ' pauca tantum,?,odo h,c l,,bdo i ^,*
Scond dml t M '^'^■f^l'berahtate exorfus,quem conftat Anftotehs nomiu, non lok\m pa- X"'

nX dlV t . ''"'^"'A'"" °P''^"^'-"; '"f'^"''"l':'netamd.l,genti ftud.o , & honctolllms d.lcipli- ^"^-
^to ^ ,f r"' '^- """" ° '"'1"°'' '^"'" "'"•<>^ *"o' quinquaginta dc animahbus co^m- ^"^- ^<'-

pcnTa f^! * Grac,sj«.T,.<t„jt /3,fe,V funt appcllati, oclingenta quidem talenta, tcfte Athcn.x-o, in hos im- ^'"«'^-
L ,n tm^ ; aP^"V """"" ^''^^'"""■.'"' '™<1° l'fi""5 fi'iem habcanius rcfcrcnti,al,quot hominum mil- ?'«»•
bant • omT^ '^f'*. G'r'CCiiq; tradu parcre iU, «ire iulla, eorum uidclicet.quos venatus, aucup,a,pi(catusq; alc- i-8-<^-t<5.
ienorari R^' ' *'™^'"*' P'^"''* ' ""'"'^ "ant , nc quid vlquam gentiu,n a tanto viro poflit

i-e v,.r ^?'"''"^' 1"°1"<= a':ini:cps Imperatores legimus fcientiam hanc non folirm maximo afteciire hono- /<-

■ pcr-

V • : • "s- coiiK-cLuiii uc an,maiiDus pocma inlignem in ptimis libera- f(^rutatorcs .

em exercuit, vt ncdum patris ci cxilium rcmiferit,verumGtiam pro fingulis verllbus totidcm aurcos annu- ^ntonm
cam ^b " r muncribus exhilaratus Poeta, aurcis charadtcribus pocma iuum confcripfit : quod cOim ^^P-liberdi
ob caulam,tum ob cicgantiam,ac pra:iUntiam aurcum iuremerito nuncupatum fuit. Qnid de NeruiC,3r ^^g^ Op
riaaiiani cuni Acluno , quid dc Vcfpaiiani ciim Plinio , quid dc Traiani cum Plutarcho , quid de multorum pianum.
auoium imp. Kcgumci, cum ahjs huiuice cognitionis pentis famUiaritate dicemus ? familiaritate autcm ? im- Oppiani car
11)0 lummoiaim;n eos honorum collationc, & munificcntia omni ^uo dcprrcdicanda.. Hinc nimirum faclum '^"^
e t, vt miilti c^c)ailumi vin partim natura: admiratione , parthn prrcmijs propolitis impulli , ahj de ftirpibus , rek dicium.
ahj dc aiiimahbus, ahj dc alio natur^ partu hiftonam diligentiillm^ confcripfcrmt ; iiucr quos , vt alios pra:- Cur multi
teream, Phnius maxmia laude dignus cft,qui cx mclioribus authonbus opnma qu..ci ; deccrpcns, intcaram na rcbm n^
tiuakm hiftonam trigmta fcptcm libris contexuit,cum quo quem confcrrepoirumu.,author£m nuUum habc tnralib.fcri^
rcmus, fi longiori vita a Dco data, cpL-cdam rccognofccre, ac ijs iudicium adaiberc potuillk. Qu.t c^m ita fc Pf^rint .
k habeant , in promptu latio «ft > cur vetcres hanc laentiam ranti fccennc : in cjua./i Piiniiis muita , qiia: fuo

tcmpoic

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

P R ^ F A T l O

tcmpoic pcnei ant.nobis rcripfit, 'quid nos dc noftrorum proauorum fxci\\o poft Plini; aicacem dicemus ? qM?
rerum tiomclticarun) ftudioporius, quam /cientijs hi/ce, arq; alijs honis difciplinis incenti,<S«: in fumma venan
tes barbarie, in caufa fuere, vtin tantos errores dcmerfi fucrimus,omncsq, ^rcium,& icienciarum frudtjs ami-
*D€i 'Senign fcrimus . Dco igitur Opf. Max. audtori , confcruatori, a quo omnis rerum cognicio ad morcales proficifciciir' >
quiqj hoc thelauro carcre nos diutius noluit, immortalcs gratias dcbemus, quod noftri tandem mifertus, va-
iios in varijs orbis partibus cxcitaric viros, qui pc-rdira illa reftitucrcnc, quiuq; inprofundo ob.'curifatis,ac)gno
rantia' co^no dcmcr/a crant,& iam multis (iECulis latuerant, ad luccm reduccrcnt : ex quibus alios,prouc varia
^piftol. 12. maieitatis eius,vc ait D. Paulus, funttalentai&gratiarj^^idimus, qui barbaricm cam fundicus, radicitusq; fu-
Corinth. Hulerunt, alios,qui in facra Theologia,alios qui in luriiprudcntia, alios qui in Medicina immcnlos pertulcro
Dond Dtm labores, qui Anatomen, cuius fciencia omnino crat abolita, rcnouarunt, ahos qui noui orbis notitiam pra:buc-
dincrfinwdc runt, alios qui philolbphiam, quiqj abrtrufbs hofcc naturxpartusj quorum cognitio non medicis,non viris do-
largitur. <5tis ( proh dolor ) fcd pharmacoparis, vctulifq; maximo cum argrorum detrimento erat commiiVa, illuftrarCit :
ylutores /^i-jlnter quos tanquim prxcipua lumina prxtcrirt non pollum RucIIium, Pctrum Bcllonium, lacobum Siluium,
ftor.natnra- lo: Fcrnclium Ambianum, V vilhdmum Rondoletium, lacobum Dalcchampium intcr Gallos : Inter Gcrma-
Uum . nos Valcrir.m Cordum, Hieronymum Tragum, loachimum Camerarium filium, Bauhinos lohanncm, & ^'^-
Iparum fratrcs, Rcmbertum Dodonneum, Matthiam Lobclium,Carolum Clufium, Melchiorcm Guilandinu :
hucr Italos lulium Carfarem Scaligcrnm , Petrum Andream Mntthiolum , Bartholomxum Maranram , Anto-
nium Brafauolum , Andream Cifalpinum , Andrear.i Baccium , lohanncm Bapciibm Porcam , Hicronymum
Mercurialcm m almo Gymnafio Pifanoprimarium Medicina; Profellorem>Iohannem Coftarum Laudcnlcm,
Fabium Columnam, Mailarium Vcnccum,Lucam Ghinum olim prarcepcorcm mcum , c|ui primus cum Bono-
nice, tum Pilis hiltoriam ftirpium publice profeHus eft , Aloylium Anguillaram eius difcipulum , lacobum Ant.
Cortufuni, utrofq; Patauini horti olim Prxfcdlos . Intcr Hilpanos Amatum Lulitanum , Andrcam LacimaiTu ,
Garziam ab Horto, Francifcum Valcllum^. Quorum clariliimorum virorum alij in id, ut eorum quas in tcrra ,
a lij qiia in aere, alij quoj in aqua gignuntur, caulas, adHoncs, uircs, formas illuftrarenr , omne (uum Itudium ,
^uthorisgt omntm opcram, indultriam, curamq; contulerc_>. Qua equidcm tam prxclara exercitationc cgo a tcncris fc-
nius. re unguiculis nihil pr;cftantius clle duxi , ncc ullam fere rem aliam cfte cxiftimaui , qUv^ meUus , & illurtrius
Dcum iiobisob oculos ponat , Sc (ummam cius potcntiam , eximiam bonitatcm , fapienriam inexplicabilem
cftendac.. . Q^iapropter ftatim, ut ftudia humaniora deguftaui, cum fcptem continuos annos iuri ciuili, ac ca-
nonico totum mc dediftcm, tantosq; in co progrcilus fecillem, ur me quiiibet ad inlignia fupremi eius gradus
-accipicnda hortaretur ; tamcn guftatis philofophia? primordijs, logica lciliccr,rantophilolbphici ftudij amorc
cxarfi , ut inuitis , meq-, aciitcr increpantibus amicis iurifprudentiic ualedixcrim , eiq; philofophiam prc^tulc-
rim. Quam rum cx rcbus his particulanbus conftarc animaducrtiftcm, ad eas intclligendas natur^: inftindu
rummopere lum in (iammatus, ad has uclut ad fummi boni fincm, fcopumuc omne didlum, omnc fad:um,om-
nem operamA' ccu nauigans quifpiam ad certum aliquod lidus, curfumdirexi, Stoicorum prxccpto monitus ,
qui cuilibet homini fincm aliqucm ccrtum proponcndum eftc iudicabant. Vbi ucro a (ummo illo bonorum au-
tlerc hocce mihi talentum tribuium cognoui, abftrufa fciliccr, ac rccondita natur^ arcana ( quod ucri philo-
fophi munuscft ) perfciutandi,&:uitama£icapercipicnda,acintelligenda, fatismihilongam luppeditatam-. ,
non potui non ob accepta h:ec a diuina maicftatc beneficia , ncingratus li.m ( neq; cnim qui pl antat, ut aic D.
Pauuis , nequc qui rigat,cft ahquid , fcd qui incrementum dat Dcus ) tantillum grati animi (Ignum cdcrc,,» .
Quod ex parte mc fadurum arbitror, (i ea, qux toto hoc uitx mcx ciufu, lummis laboribu^s , ac maximis fum-
ptibus tcquifiui, poftcris rclinqucrcm./. Vcrum cnimucro cum otij accrrimus femper tuerim hoftis , 6c ad in-
tclligcnda harc rrcondita diu noduq; vix habita fanitatis rationc, nec horrida; hycmis intcnfa frigora,ncc tor
rida; arftatis intolcrabilcs ceftus perhorrefccns , ncc vllos vcl pcrarduos laborcs cftugicns,omnc tcmpus impcn-r
jiuthorfs o^ dcrim, multa non de rcbus naturahbus folum, fed aha ctiam philofophica, ac medica opera,philoibphis in pri
pcray&or-^ mis, acmcdicis,alijsq; viris htcratis, vtopinornoninutiha, atquc nccciraria confcripfi. Interquacillaprimo
do imfrmt ^qqq mihi edcnda vifa funr, qu£c dc animalibus tradant, quodnobilitate caetcris prcefcrri debeant. Cum vcro
dorum . animalium quatuor gcncra totidcm huius mundi clcmcntis rcfpondentia diuinus illc Plato faciar,vnum nf m-
uinimalium tcricftre, feu in tcrra uiiftitanSjTe^oV ka) "xtpc-cLM ipfi didtum, altcrum hv^ftovy fcu aquatilc, tcrtumi TTtivov
(juatuorgc- jj dtpo^ofov fcu volucrc, quartum acpofticmum ro TupfoVi fuie igncum; quarc i volucrium gcnerc haud incon-
nera. c^^ii^ cxordiri mihi vidcbor , quod id tanquam ordinc primum ( igncum euim haud in rcrum nacura cftc exi-
yolucYunL^ ftimo ) mihi fcfc ofFcrat . Scd cum ctiam (ub hoc gcnercinfc<3:a qiicEdam volatilia, quorum alia etVeAoTpet lcu
mmnc <iuA <jc(Stc6tas alas,vt apis, alia MvhtoTHfxt, hoc cft, in vagina abfconditas habcntia nuncupantur , vt Scarabeus ,
dnimalia co ^^^^.^ ^^.^q dignitatis cxpoftuiarc videtur,vt modo dc Auibus,vtpotc non cartilagine, vt infcda illa,fed pcnnis
tmeantHr . vohtantibus agam : pcrarduum fanc propofitum, led quanto qujrq; res dilficilior, tanto dignior, in qua genc-
Caufa^ cur rofus animus vircs fuas cxpcriamr, vt ft ad optatum finem adfpirct, nihil plcbeium,nihii vulgatum, at magni-
friHS de A- ^Qxwa quidpiam,ac honoiabilc videatur aftccutus ; fin ad cum pcrucnire nequcar, laudetur tamcn egregius ,
uihusjqudm ^ Hcrculc dignus conatus. Scd arguat forte me hic quifpiam, cur non potius de quadrupcdibiis,quam de aui
de quadru- i^yj tradarim : Quadrupcda cnim iiinr, qurquod vfui hominum quam maximeinferuianr, opcras commcn-
fcaibmfcr- dcnt,alimcniamquoticiicfuppcditcntpnmum inanimaliumgcncrclocumfibivendicant. llle tamen faci-
mo habca- m arbirror, ucniam mihi clabit, fi caulas, quar mc ad Ornitholoj^icT cditioaem impulerunt. inteliexerit , '^t
tur. ' ' .... . i ... . . . . . . i . . ' . . , .

^J^xftium

^ luolocoinrcJJjgcr : Sccuudum ifaq; quadrupcdibus locum dabo, arq,- eo maxime, qubd aucs vcplurimum in
aeic, \lia nobilcum in tcrra vitae vlura fruantur. Tcrti6 animo concepi lchthYologiam , feu aquatilium hilto-

,.rr . ' concepik.....; — j,...„,.v««v^..-

StorioL flijji- xizm, vbi \v\f:)^\\2Lul\a.m , fo?cundam vndarum (ohoiQm. , ac cauuia , vt Pocca- lcquuntur , Ncprnni regna in
cuitas. ^ nanccs pilcium grcgcs, pclagios, faxatilei, Uttoralcs, & quiin ftagnis m.\rinis,tluui)s, & lacubus degunt, tic-
Bxangiiiu clarabo . Quartus 4S(:poftremusintcranimalialociiscxanguibuscumvtihbiis,tuminurihbus dcbccur, '^bi
mstona . nmlta quidcm animaicula vctcnbusA ueotcricis hsud cogmta in luccm prodam. Dcmdc ad iocupletinimum

iUum

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

P F A T I O.

r^ordincm alujui. .neinu.rtcrc dK.T r^^^ZJ^^^^^^^^ conlcnpfcrim. nata- pfnOmiho

rcfconium uehk u.ri;. me. utdui ,t\ ; ,rS;Sm^^^^^^^

Jndaci ; nam cim p^mmhns liuiu/cc i ,n,, i*j":: . " 'J"^' enumer»ndas nuncmc conucrto,

njs ( „t prop,.o capucu,dcrc cft ) at6 ' ^^.1=^""" '"^"^"f ' .5""" alijspr^bct /cicn- Author cHt

ao..,„po(r,moblcL,& iUuiioIo u„?;,n ir^^

b« ad vniucriUc mclius intcllic.cnaumTd um „t.K «bus coniulcns, hoc opus part.cuiarc.Vpok no Omiffc p..r-

Atncmocpidc„Uu..u,t„u.M£t"r,^3 ± X^^^^^^^ cdcndisopcr.bus prxucrl-ro .» uculj.

fccperit. ;cltim.-.rc polfit.. Nlm cum co,^^^"u n m-^ "^^^^^^ ""^ r P™»""»™ lu-

gnum . atq; al.os ^onnullos probat^s iS« fJl/ l'"""' ^"«rocm. Alfacrtum Ma- cnumcrnno

qui.n ucra, & cx tripodc, <,uL a.unt, ^ o^^X So r„sfilH'rt " 'T'" 'f,''"'"''^ ' "'i' *

.nt.rfic,atur..ju6dfa-minLn.ricap„t'^mordcndoamtt^^^^

hcmilphccri« procrcantur . h.ftoriam typis ad poftc^s" , adJ' """" ''"™ '^^^fil^ili-Jli.q"^ m max.,T.o hoc Kcicri
Ytpropr^s cx ocuhs uidcantur . prop?L; ml^^^S.^^^^^^^^

Quemad„.odum cnim illi , qui dc repub An^^ i "'^'«'?W'^ > dcn.q; anatorocn ipf. cxcrccanc. . "
cxcratat.on.bus vrbis gubcrnanda. ^^,^^^1,'?" r '^Tlf '''"''^ '^°'"'"= "'"'''"^' « Pfopri|» Compnr^io

lum labyr.ntho, dcducu'.t, „t dc ZflcT\t2 'lZn" ^'P^ ''^"''""»"«'. ''§'"«'«4; inmaxtmos crri- ^
fcribcns .nal^ apud hom.ncs audiu.t . < c '•''",' '""''* " ^"°'"'" «'"" c«r

ttax.ma ap..d omnes cxtolluntur, .,t dc Sol ,r I ^ '"'''""' ' ""'""^ > »^'»"de »1^ 3

lolophi ipkare u,derc.n. , cmi^c^.lns^^itl^r^^^^^ = "5"?" '"'" officmT.. Phi- t

.ft.tanquam,„.cncbrisob ul,a^qucrecoTd.S^^^ quoniamhxc timalt^pofit^

«pcrucft,gatamci;cog„o<ccrc^n^cc;^^^^^^^^^^^^^^

fem mco are conduxi, nccnon lacobn fo!. r c ''""'"""', F'o«ntinum,& Cornchum Suintum Francofortcn, n r .
piomnca Florcntia: q ,ando6 v.ustVl? ^"'"""'"" H-^"""^ Duc.s picloris cximij opcra in hac cadcm ^'^'^"^"
Sculptorcm habu.. Suc hVbeo it?' V,,''''^ ''"' f^"" ""'«''''.«"es ae(lg.iarcnt ur tandc'^ '"TT
«cm. qu. cas adco ienuSo e L '1?^^^^^^^^^ Coriolanum Norimbcrgcnlcm. a"q c.us

H:j«mmag,.,scxpc,.lisaS:Z^^^^^^^^^^^^

p,aormcus.vtmaiorcn.fib.facctctquX., clC. ul^r t'r

quasvercbar.„cal,qua„dotyp.sma,,1larc,rquourl,?:^

plamas,quasvclan,c,ncclcbW,mahacl!o;oSit^,:''^

aut d,cUccrunt, aut dono acccperu„t,ta„quam fuas cdidc.eT' ' "" 'l"aaugmta lcx annos publ.ce profitcor. "tZfi^

tam.pr«ucncrunt;utcx.,,eaVcmc4,fa c«„r P^^^^
profcliolcr,plcrc)qu.dcau.butcgcrit. n n t.;c "^^^

luo.d,omatc.&intcrGer,.,anosoLth;i~r^^^^

alphabctico,& paucarum .antummod6, camma -l! „' "'' """"'^ ''"=""» '"«''odo . "tpote ordmc

Jnmenti, quod ad alia cdcada aux.ho .,.U.i (mmi2^ T"" "'"'^«"'- M hxc dcniq; Ipcm emo-

m.qi Scna.us noftn, (cu, ob multa in mc cXX„ '^''''" '"^T^" '""''°'" '""""^i hom.„MI!urtrini- Scatu.

S.xt. V l>ont. Opt. Max. ,uHu. XT.ft.lt obX/l''/r'"f '" ''°'^ "P^''^ ' ^*^'" ''" 'P°"^= > »S /i

J.mf,sklcelucubrat,on.bus.r,ag„opcr^.rh,,u^^^^^^^^

auofas cognofccrcnt,i„ luccm edcL^^wlt.^ d "'"' r ^''P"''- '"^""* gtac«.""lcs, fru- Xi„

nonn^haudimmcmor.aitcnim 5''»™'''d«l.rat,oncutd.al.mulcmniucundis,r,tobo,Horatianarf;^^

Nam .^xx^lT^'!!^'''"''^''''^^''''^'^'^'^'*^''- bcHejicctia:

.ommUr„rtt:rcn~rs?L^^^^^^^

morcs bcne informandos rcgcndosl p" rciin ^ri " d '" '"'^uT P''""'™ P"''''^^'"^; v"am , atquc tZZpo.
Ittana cx antiquis l.tcrara.v,Vnu,^ SetZ^iTa mCri' ^''''"' ""^^^^

atque conlcruands lalutana icmcdic.„.T m hocvolum.nc com.ncntur, multa valetud.ni mcndx 7,^: ,
ftttd.of. fynon.,rvoru.„vari^*a:croranZ^^^^^ ''"S"""™ variarm.

^crc,quasna„c„o„com.n m :rarfe7,r,uX"'^

cua ( ml. mc ammu. falht ) mcthodo tradwtu n, ^ m^r ■ '"'^"" '""''* ="'"'odu.n, acpcrlpi- Qrd,
uoca, Synon.ma,Gcn.,s, D.fFcrcntix W r ' ^ '^^''''"'" 'P-^C^Iacioncm Ipcdant. vt puta Acqu.- ° ,
cunditatcm icscnt.b.,s MrScnt VrS r ^.^^'"'k''/".' 1^"'""'''»« prim6 adducuntur ; de.n ca quX- ""'i*^,"^
U,lco„es,Emtlcmata,'^;Zt'^;;t{2^|'*'^'->^l>"'".H.e.oslyp{;^^

Vt ver6 magis adiiuc ibdiororum rcbus cQnfuIcrcm r r * *

tcmamm , tum intcmarum partium Iconcs , tanto k^xZT^^^^^rnT^ po^»i>auium,multamm^i cum cx-

iluanoavifucaiuumrpcaacorcmobka.nt,lcdadauiL^

, ^U4;um iunc,cogiucioncm ( (unc cnnn pidfcur^ muti //^^,

^uidcm

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

P R i€ F A T I O.

loco ajfpolui , non tnmcu , carum fpcdator tantummodo fit ]c(5tor,rcd vt vtnsq; collatis ]cdionc cil,cet, od
infpcdioBC vcras cum internas,t.^m cxtcrnas auium notitias in animum defcrat , 6c mcrnon.T aftigac , curiol^-
tatc. atcj; inutili vi(us voluptate contcmpta: Abrurdum cnim cft,ac nulla ratione comprobandum rerum natu-
ralium ima^incs idco fpccuiari libcntius,vt ingcnium corum, qui eas fcccrunt,pidoas fcilicct,6c (culptons ad*
mircmur, & folertiam j rcrum autem natura: miro ingcnio, ac fttidio procreatamm contcmplationcm non po-
nus piofcquamur , atquc ampleaamur, vt caufas carum indagarc valcamus . His prartcica Iconibus mu ta-
rum plantaium, atque animalium figuras ad viuum cxfculptas addidi,quibus aucs illa. vcl vcfci iolent,vcl ob-
Jcmb* m Uaari,uciranitatcmconrcruare,uclrccuperaio. QuantumvcrociufmodiIconcsadi;crn ipfam declaran.
h\ftofiA or- ,Un. conducant , ucl ex hoc manifcftum cft , quod plurima ab antiquis concifcr , brciiitcrq; dcknpta , ac_ tan-
«cnm. ouim nimis vulgnta nci;lcda,nobis hodicrna dic vcl adhuc incognita fmt,vcl maximas obicuritatcs panant ,
Cur mulu 1,;^ fi lconibus exurcfla cflcnt , omnem nobis laborcm adcmiiicnt. . Cuius rci diftcultatcm olim Euax rcx
vobU mo- forte fccum rcpurans, plantas non tanrum cxadc dcfcripfit, fed dcpinsi ciiam curauit, quas ita depiaas,
gmta^, dcrcriptasNcroniCa^arimirithonorisgratia^. , . • -rc

Euax rex Habcbis pra-tcrca Lcdor humanifllmc Hiftoriam Auium non flmpliccm, fcd vcluri coramcntanos copiolps,
thntas cur ^ nhuimas calli^aiiones non tanium ueicrum, ucrCim ctiam ncotericorum, qui dc animahbus icriplerc,quo8
dtpwxcrit. ^ idcrc ncbis haclcnus licuit, praricrtim in lucubrati^nibus Ariltotciis, Piini;, Ac]iani,Oppiani, Athcna-i. au-
brnithol no thorum de rc ruflica. Albcrti Magni,& quoruncumq, aliorum ; idcoq; vt noftra hax Ormchulogia, non l hH
cj;/c hijioria lofcphis fol^m & Medicis, fcd cumslibct ctiam altcrius facultatis ftudiofls prodailct, ^ vt Icgcnt.um animi m
jmpliccm. multiplici, ac varia lccl ionc aliquid faltcm inucnircnt, quod ingenium fuum inftrucrc, aut cxcitarc pollct , li-
Jmhorcs, bmt prartcr noftras obieruationcs quoq; quali lyluam Claftkorum Scnptorum Gr.Tcorum, Latinorum,ac Arar
nuibtis au- bum admittcrc ; intcr quos pr?rcr Philofophos, ac Mcdicos , Thcologi ctiam funr cV lunlconiulti , multiqu.
thvr yfm cji Poera: cum antiqui,tum icccntiores,quorum omnium flolculis, roflsque hinc mdc diucrio temporc, cum lc mi^
! hoc ofcre . hi obiulit occafio, collcdis, fpini.s, &c inutilibus rcicdis, opus hoc redo ordinc mcthodo vlus cxornaiu j 6C
Comparam florifcrk rt apcs infahihm omnia libant,pmnia nos itidcm dccerpimns aurea^ , ^ qiicmadmodum lilx ttorcs ad
Mor, ad nicl accumulancl^m petcnrcs , fua faciunt , qua- modo erant alicna , (ua induftria in propriam conucrmnC
apcs . vtiiitatcm, ita nos ftudio, laborc, & , quod caput cft, longa cxpcricntia ca, qun.' ab ahjs dcfuinpta lunt, rumi-

,..nwv.n.. dirtn;nu,...&' ranquam in fuccum, !k fanguincmhuius fa:tus noftaconucrtimus . Cuius rciLcao-
e rcmere conicdlos , & confarcinatos cflc authorum locos cxiftimcc^ . Cuipiam hic

^^wr/^orcwr rem admoncrioportuit,ner , ,. i • ^

fcmper coru fi audis mc accufandi anfam capicnti, quod non lcmpcr corum, k quibus aliquando qiiicquam mutuor,memi-
nonmemine ncnm,cum Diuo Hicronymo rcfpondco, qui cum plurima cx Origcnis icriptis m luos hbros tranftuhflct , atqj
fitJ qmhm idc6 ab armulis carpcrctm-, fcfc clcfcndit, diccndo, fc ca ad leuandum Lc(5tor, t^dium tacuiflc , qu« in pr^cfa-
auid mutua tionc fat fucrat fcmel innuiflcmam & cgo candcm ob caufam cos tacui quandoq-,, atquc co maxime,qiiod qus
tur. cx ilhs exccrpfl, cx primis clafTicorum fontibus dcprompta lint,quodqi qui illis , idcm & mihi fpinms inftiUa.

In rPr^f. ^d xc potuit . Nc tamen arrogantcr nimium mihi tribucrc videar, c^m mgenmfitpudorM, vt ait Piinms Jatcnpcf
mef. qutm profeccris , omnium authorum , quotquot in hac Ornithologia vfus fum , nomina iuo nra:mittam ioco . ^
Eorum uero uirorum, qui mihi aucs mittcndo, ucl ft-cando opitulati runt,nomina hic rccenfco,qucraadmodu
& in alijs Hiftorijs omncs cclcbro, qui miciocormum meum nouo aliquo naturje partu ditarunr,cum nc ingri.
uis ( quo ut ait Mimus, tcrra nil pciiis crcat ) i)s uidcar, tum ctiam, ut corum animos ad aha mitcenda ,ac uti*
perticnda cxcitcm, ac calcar inijciam... - -t a •

'Mthorre- Nonmcclameft, pofli: cflemulta,qux inhocopcrciuftamrcprxhenfioncmrcueri^&attcntiLcftonsno*
niam prcca- cft"u2iant, quorum fl mc admoncant dodi homincs, flq; cuincant, bcneficij loco habcbo per eos profcciflc-.. ;
tur fi crrauc Etcmm homo ftim ; humani nihil k me ahcnum puto ; Errarc, labi, decipi humanum elt ; 5c in tanta, tamqu#
rit immenra namr« uarictatc, multa rcio reftarc incompcrta nobis : qux dilccrc non crubelcam,fi quid dc ijs rac-

Multa hA- lius, vel oratione, vcl rcriptis aliorum liqucre pofllL. . Et ucr6 cgo is rum , qui nihil tam carum , & prctioluni
acnus inco- apud roe habco, quod ncn cupiam ucl vltro in communc conferrc, modo intefligam^id bonis,& ftudiofis pro-
b»>^ fu tui um, cum vix aliud uiro bono tam indignum cflc ccnfcam, quam ucUe occultare, quod prodclk, & mua.
^^'utHrh' li le poflit plunmos . At uidcmus hac noftra artarc nimis ubcrcm horum mortahum prouentum , qui kib modio
heralitas in ablcondunc, quod luxta Euangelicam (cntentiam, ftipra montcm poncre,cV in luccm proferre debucrant,atq;
'docendo adc6 in confeflo cft, multos optimos authorcs hodic paflim defidcrari,& i tineis rodi,quod qui cos poflidcnt.

^ • r^..„J /..;1I».,J«.. — 5 'J-'''';olUm»

d

cipicndo

(ommmn- humanam rocietatem foucamus . No;i ambigo fore nonnuUos , { neq; cmm diccntc Acliano ommbus omnii
placcnt ) qui cilpidinc magis accufandi, qiiam animo redc ludicandi , ha:c iint adituri ; quoniara plensqi in*
namm hoc «ft,vt malint uidcri in aflcno opcrc ingcnioii, quam in doccndo, atq; mteliigcndo ahjs prodcflo J
nam rcpiffhcndcre, atquc damnarc impciiti ctiam uolunt ; ludicarc, ac probc cxpendcrc prudentcs tantum ,
tAuthoris atquG cgrcgic dodi pofllint, ad quorum cgo iudicium fcmpcr mihi claborandum duxi. Hoc unum tanrum ab,
himiUta4^ a:quis labons mci iudicibus peto, vt quod minus uidcbicur iUis probandum,«iHmata rci totius difficultatc-; ^
lenius, &c placidius rcijciant abrq; contcntionis A conuiciorum acerbitatt^. Scio cnim malta quoq; poft no-
ftras obrcruationes rupcrfuturft , quit vcl \ me practermiira , non fatis animaducrra ( nam inrcrdum hebe^
fcunt ctiam perfpicacium oculi,& quandoq; bonus doimitat Homcrus) acriora iudicia pqftulcnt^i quibus ncc
odio commotis, ncc inuidia, facile, ni rallor, impctrabo,vt ueniam d«nt , aiit fcdatc arguant . Spero tamci^ ,
( abfit inuidia didto) cmnibus quarumcunq, artium ftudiolis, arquc proreflbribus hoice meos laborcs aliquict
VtilitdS.cpe allaturos utilitaris, imo magno admodum ilhs ad quoftiis auihorcs ciim racros , tum proranos faahus intclU-^
fis, pcndos,fijturosadiumcnto 4 . .

■ ^ Quprt

4o.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

P R y€ F A T I O.

er vbid: vnlirJm " iL"f^^^^ qu<r/d «m domefticam folummodo augendam faciunt,.

^uononaliqmdrarum,rccondirum,imd(^^

tta«ali4mcirpcactur,ira4, &:auium, quxanimalia^ '
Junc pcrfcfta, ;8r admirationc plcna-,
«otida non cum faftu rcijcicnda»
•t pro viribus cuiquo
tmplcilcnda

cft.
Quo in genere
cum claborarint non
pauci, ncquc obfcuri viri ,
cgrceiam opcram huic fcicntias
ntuallc fum iuclicandi: quorum laborem
quantum illuftrarim ,quilibct^

«ftimet,at ij facilius , qui >
in hac difciplina vcr
• t fari /unt.

f^^^^ cumdimmo profcda (q«* vt&alia ribi utiliflima iL
diucdcrcvolui^fcdproptcringcnresfumptusnon potui) fi bona,
bcncuolaquc mcntc accepcris , ad rcliquas lucibrationcs ,
quarum Francifcus Scncnfis Typographus, fponto
Cua, a --yita fuppctat , edcndarum prouincianu
fufccpit , alacriori animo, ar nro-
luntatc mc accinganu.

vaio.ar

fico qnl fi^
miles.

Ub,iM
fart.c.x.
Jn mimmU
ndmirandx
Dci con^im
wiuatur.

InV.C.

/

fnV.C. VLYSSEM ALDOBRANDVM

fuorum edkioncm opemm ah Orn/thologia
i£ic/ioantem .

Hlf IIIIMMi

ArcanjjPcrfij.

V S'y.Ol/' if/,lV TTCtVTCtiV^ 0CK5 )1 iTiUXiy fJLQVO)

^ pvict^fxclv cii>inq 7rp)v TraVTios itjopd-x^cti^

^iV KAlOi Cdc, TTTtla^i QuTTQV i^ri (7'Ai^daV •

lulius Signius vertit.

JSk ^dohrande , ddtur cui/lngula nofctre foli ,

nmra parens frouida in orbe creat ,
t^umprtus emittisvolucres , vtpr^petepenna
Ocjus effundant fcripta , decufc^;, tUHYn^ >,

A'

Eiufdemlulij "^lgxii]. L V-

Ldoirande ferent totidem ft candidi olores
- Jonij , (jHot aues expltcat iftud ofus ;
Qu^ miranda tuum Mufaum continet inftar
^i^rui orkis , cantu non f^tis exfrimerent

OMEN FELIX

Exco,quod Clarifsimus D. D. VlyfTes Aldrouandus
Libris fuis edendis initium fecic

D E A V I B V S.

Acccptiun a lufto RapKelcnffio Antuerpicnfi Mcd. X X 1 1 IL Martij
M. D. X C V 1 1.

Z^ed liiris , vir ma^ne , tuis primorJia fnmis

Ex Jmbus y faujlo non CAret augmio .
Ommor , numcjuam cju fejUAm etfi doHus aruffix

jiufpicium ex ilia certius h^uft Aue ,
3V4W 'veliii Alituum^enus alta fer ^thera cdi
Alarum celeri remigio vehitur ,
Sic tefrafetihus rapiet cjuoque gloria pennis

cyijlraper , cdlo cont*gHum faciet .
Nec folum hoc ,fed ceu Phrjgius louis dlite veflut

jiecitusjlellis celfaper ajlrnpuer ,
iSlon fecus ipfe uouum cdlo accenfcieris aHrum

cyildrouande , tuo nomine Jidus erit .
Otefelicemf iunget tegloriaOlympo,
Famaq^per terrds irrecjuietdvehet .
Fixum erit in cdlis nomen , terrisq:, *yoUhit ^
QuamdHdum pennis vlL feretur duis .

Elogium

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

Elogmm in Aquilas , & naturam earum, 6c mor e , in-
ilituroque liominum imperatrices, earumque
vnum yp^icinpof, Jhifl:oriographum>virum
liluft.6cCl3rifs.V]yirem
Aldrou.

j V idmeafHmpfftitihi dicere Mufa f lomfne
I Summi Jcjudasf magis anf^mferumne Jejuik
I Jldrouandum Acjuda cunfl<z gerulum vnicum Flyjfcm

. — J notorem autum, catera mdlemus .

^tqui ea nunc il/tpropru iHa negocia folt,

Etrem Itnque tuam tot modo auff icia .
Umci; tpfam mihifaltem ayd^utUm fpetHato ,fuas vt

ifi Uudes conferat tUa viro .
Nempe autum dnte alios adamauit lupiter eriem,

Si regnum aereum proprtum haierc dedtt .
Vmcumprimis ^lqutU , cjuamfceptra tjranni.

^'J^wmamfeattoUerevertfcemhumo.
^tnamj; autum incendit propnortfuutlU

^dmtfjam Vefl^ oihits m penetrai
ytcjue tlUm vltricipojfe tncandefierefiamma ;

Siciras voluity teUj; ferre fu^ .
EtfoUm vultum ^ "ThosU^ Umpadis ignes

Infpicerea^^fcit cMera defptcerc^ ;
FUmmauit^-oriesocHlorum; iyfulminis alis
Jfflatum, atrauitptumeoUm omne fugum.
t/l: toium mcoxitgenerofo peBus honefto ,
Omniaji irarum noUhum arma dedtt .
infuper ^ y,ta ignicuUmfoltdauit ahent :

C^^^re^fecltsaddtdttiethereis.
<^^stam omnes dotes, fua^, regalta fgn4

^^^ccefuoconferttlUTjrannavtr0.
^emtgtocp^fuo famA fecum cuehtt: ipfs

^y^mtngenttimredderepromptadijs.
^'^^^^^hummbtsperterrisrumQmnia, Ftyffem

^tratumfpatta, ^ tottus orits opes .
Nunc altum Promethea habet. cjuem certiusipfum

Mmoueat regnts dentque & ^therets .
ktjitciuefidemfaciat prifci rumonbus ^ui

Neflcr Prometheus verior Italicus.
Htcvt^'MceBetemm:corcut rofere tenellum^
V ngm mdc aprimo Vulturium omne gemts :

Etviu

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Et vititgenidem omnem pauere meciuBams

Inqtie jlins teges tota haitiere vtrum .
Ergo etijtm hts fiudijs illo immorieme Sajperda

Magno Ndturd totius indiculo .
Sangmmbus tumulcqj liri nec ahd, nifivera

Nafcentur totidem congcneres^cjUiU .
Acfamamimpleiunt veteremy & Promethea VlylJem

Pcrfetuarum addentgloria O/ympadum-s ,

Viri Natiir^ confuItifTimi honori gratixq^ faciebat loann: Fcrfius Silcfius Doa. cim itironi
ipfum Italiamq,- inuiferct : Anno cjucm numerales litcrae indicant huiui iQlenni roti ecum
numcroii.

VlVat ODlfFS
Bononlensls o^LDroVanDFS
t^VfonU IVhar fV^.

lo- Cornelius VVtervvcrius Batayus Delphenfis Med. Doa. congratulatur llluft. & Exc:U,
Dom. VlyiTi Aldrovando prxceptori fuo, quod ab Avibus inceperir, hortaturijr
vt cartcra, qu« in eius Muf^o confpiciuntur , Opcra admiranda
propcdiem in lucem cdat .

\(sAVDEO , fedcjUd animo conccfigaudia^ lingHM
j Et manus , g-^ morbus fignificare vetant .
^ Lctiti^ caufz efi, cfuia cum tot fcti^ta referuas
Ingenio diuino aecumulata tuo,
Jh volucrumgenereordiris, quodgrAtulor» &/i
QmfiicoU fas ef, dccipio augurium
Id, cjuedmaius eo cHy ejuoniam louis ales honoris

Okinuit primum non fine laude locum ,
Muentu ^ua cunSla fuo extinxijje putata efl

Jugma, cjuamuis pro/pera fipe forent •
Laus (juocj; Vulturtks magna efl, cjuod Remcfroiafli

Morte tua,fratri regia fceptra parans .
Vngmhus Jccipiter curuis, ttta Phoehe volucris ,

Rarius infhx edidit augurium.
His igitur trihuens frimas celeherrime Vlyfjcs

Tute tihi feltx augurium inde capis .
M aHe age fic cjuotcjuot retines cognomine veflfo

IrfcnpfoSy ctiampropediem ede Ithros.
Nonne vides prudens, vt puhlica commoda tardas ,

fotes ingenio demeruiffe tuo f
Difcc tui viuus mercedem ferre Uhoris ,
N&m vcfiit cKtruflo zloria fcra ro^o.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

SicetUm vepumvementid facula nomen

^ofcent , e7 fjufs fs fama loquetur anus ,
Et mane aurora ^ua Ltdcifer excitat ignes,

Et iugA (jua Titan ve/pere foluit equis.
Qtixm cants.ad cAum louis ales nute feren^t

Te ferety atcjue nouum fidus thi e[[e dMu
Stdus , fjHodradtjsomnesfulgentthusoras

Qarahit , c^lo fdera donec erunt ,

IN VLYSSIS ALDROVANDI
Ornithologiam-

P. AE M I L I I L V C H I N I C.

ATV 'R^J E attjue artispercjuirere faSla Uhore
' Nd ojms eft^ hec cjni (ju<zrts anhdus iter .
I VniuseH fcdenim §ludio, vix credere dignum ,
} Fa6lum hominis.fihomincm diceretantafinunt ,
> Vt quiccjutdvigtUns animt prudentia cernit ,
Hic doccat turt^ fennipotentis honos.
Hinc cjuantum vel tcrratenet, mare cUudit.&ather

fl>riderat,omntcremoquicciuid&ignecalet ,
^^^^^^^^^^^^

zA. tgerum 0 f^ctunt fymhoU multa patens .
Hocvarta Audtumfpeciest^flmtur.arHmi
ConcauacjU^ ingehdts vaUus antrapetunt:
<«^7, cyJrahum terr/stotiens long^ua rcfurgit
Karaauis, & nullum ejn^ cap t una cthum.
^agna qttidem diBu : m fAondamfj^cuUprimx

Matora exaHihusvmcmMafrent.
L^i^z etemm uoUcres monuere negocta Prifcts
fortia murthusj.endataf^efdes.
' In heUtsfuUre ^fttUfignataferocts
^ Corporevexilla; hacfcutanotatavirum.

altapetcns O//, monslrante magiflro
^1«. hjmmtat^ueartesprodiditvnahonas.
^uod Corui^pluuiamreferentesvoce canora

FixfQle.atciueimhrtsfhletepentefugamf
^^^^^idtsm^ricjuidamfermomsimago,

"Jfittacus, humantj- ^muU l^icafom >
^^ffieaU, cjuarumfpectesveneranda vetufljts

iredtdit cx auitm Jingere po^e notis f
^^^MetinnumeraMc numero AldrouandusFlyffes

Comprendu; caUmoq- ahdita multa docet. '
Nec mirum: ^oftcjuamrmtlo ^uodT^hchusin ortu,

Vefperisoccidui &tjUodparttora,fimul
CollMumfuafoUdomustenet. hfptce Ledor ,
,^a/ura Ucr hic totius infiar erit.

Jn OrnL

In Ornlthologiam celeberrimi viri Vlyfsis AlJrouan*
Phjlofophi , ac Medici Bononienfu-

AnnibalPaganus Rcgienfis » cius Alumnus.

LIT j4 nonpandam rudihus tua fa^a cemasms
^ldroHande meis, dtgna Afarone cani ,
QuifrudHS etenim velocibus hifce p etantur

ExfenniSy hreuihus claudere JMufa tuhet:
Sumereq-^ a pnmis nojlra hac cxordta fgnis^
Qu£e celeresfrmant celfa per aflra. Grues .
Fahellas numeris vanas intexere vatem ,

Jppolegos %ero J^fercurium ex auiius ,
Jlma cjUihus ferti^re parens dedit arfla per auHtn

ZJmculaconnuhij, munus ^ Oeconomi ;
^tfceri O' rehus fefc, cjuets puhltca gaudent ,

Queis zyirchite^lus, %jMuficus, tAflronomus .
Mic Emblematthus patefada arcana recondis ,

ty4tcjue (imul pandts^ fymhola cuicjue parans .
Hinc Hterogly^hicis penetras niyfteria oltmpi ,

Jnque ^gros artemfundis c/^polltneanL^ .
Exacla dmum Japiensindagine ijuiccjtiid
Perpendit, doHapprfcit atcjue manu,
H fce nouis calamis tlluflras, ommhus vt fs
Et rerum interpres vnicus omnigenum^,
Tef, trahant ad fe, cjuosgloria, f ma, dccusq;
%JirtutiS terris aurea adaflra vchit ,

In Exccllentifs. Vlyfsis Aldrouamdi Ornlthologiam.

Innoccntij Honcflij Piccnfis tctrafticon ,

ABDITJ ^uifophi^geflis perjuirere ment(L>
7?o^mata,natur4S altiuum emntgenas ,

E/ rite exprcf^as oculis luflrarefiguras ;
Pcrle^cdiuinum, Leilor, Flyjpsopus .

VLYSSIS

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londt
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

I

VLYSSIS ALDROVANDI

PHILOSOPHI, ET MEDICI

BONONIEN^SIS

P R O L E G O M E N A

I N

ORNITHOLOGIAM-

DE VTILITATE

Op

eris.

I

|N T E R pluruna diuinae bonitatis munera,quorum maffnimdincm
I vchmmcromctin, velpret,o^ft„nai'eneutiquampollumus;certc
hoc nomn poftremis colbcandum y,detur,q^^^^^
neijflagrantnrimos qaofdam veritatis cognofcend^e leniculos
tu.amfeuent.qmbus.ifluxisaccaducis re^us procul ad pr^eftantif^
imarum art,um cogn,t,o,iein amditas qu^dam immciVa ac infa-
tiabihsexcitaretur • Qu,:efanecura mukorum clarijrimorumviro,
rum,ngen,a afriduafol,c,tud,ne itaexercuit, vtplunmi poftpofitis

7—. l^uiulc^ vit^ illecebris,prauisq,- cupiditatum lcnocinits extinais om

nuimdiuiriarumonej-ejacain corumfolatioff-Iibprri.i^r n^ ^, ' j j r
fimulatarphlofopha.deiici,s,v^^^^^
fimoexemplo, laudatiTunoq; inftituto mirum m inodum extimulatus, cumip4lapienu^
exaaamcogmnonemlo,igc,lateque,nom^^^^
chflcminaram eae pcrpendiilein: atq, hocce ineum de nat

eflc cognouiflem no parum ftudioforum, ommumq,- doaiirunorum virorum reipub. me pro-
futurum crcdidifi ,n lucem ,d ta,idem darem, coq,- maxime; quod Auium coi^nitio profundo
terc hadtenus ignorantu^ coeno fubmeria,ac penitus opprefli iacuerit .
?b r ^^^^^^^^^^"^vero craaationemhacleaorumoculisfubijciain,haiidalie,iuinabo1ficiomeo
> tadliirus mihi videor,de vtilltate , quain omni bus fere fcientijs, atque ardbus prcxbet , quxdam
pr^Ehin , ac nonnulla etiam ab ipfomct Anftotele ; etfi multif iria cognidone exculto , ac difer-
tifllmo philoiopho pra?terinifla,adducere. Ille enim quamuis abftrufas rerum caufas,ac recon-
diu prmcinia fedula indagatione inueftigauerit, aditumque nobis ad quamplurima inaximis
difficultatibus implicita percipienda patefecerit; tainen &: ego nonnulla obferuaui propna ex-
perientia , ciim in anacome, tum generatione, alijsq,- , vt poftea Dco tauente oftendemus, quic
iilius opera minimc adhuc nota lunt.

Inter artes igitur , q^u^e hinc non parum hauriunt emolumenti , priino loco occurrit Gram- Ciar
i^atica, cui literarum iequentium inucntione Aues opitulata? videntur : quamuis Phocnicibus tLx-

A cam

■amin

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

2 Prolegom. in Ornitliolog.

cam multi adfcribant.Exploratum enim efi:,Troiani belli tempore,PaIamedem ex Gruum vo-
latu fibi literas iinxillc, eafque prioribus Plioenicum addidilfe : illa^ enim volantes aut >, auty,
^ Jn Xcnijs. aut A efformant, quod rede his verbis innuit ' Martialis :
Turbabts verfrs, Utera tota volabit ,

Vnamperdideris fi PaUmedis auerru .
^ Lib. V. y\d quod reclc etiam ailudit Lucanus, dum ait :
bello Phar- Bjfingunt varias^ cafit mcnHrantey figuras ,

M^<^' (jMoxvbi percuffit tenfias Notm altioralas ,

Con fufos temere immixt^ glomerantur in orhes ,

Etturhata^eritdtfierfiislitera^cnms, . 10

' TMlUl 4. Hinc & D. Hieronymus , Grues , inquit, t^-»^;^ fieqmintHr ordine Uterato .
ad Run. mo q^|^-| j^j^, defumptas ex Auibus fimilitudines , quibus Oratorum fcripta plena funt : Qtiid
nachum^ . n^j.^hoi^,s . 0^^^ apoloms commemoreini quibusorationes fuastanquam falecondiunt,&

quafi gemmis quibuldam exornant ?
PoeTis . Sed nonne & Poctarum optimi ,:atque antiquifTimi ab Auibus etiam plurima , & perquam
accommodata exempla depromunt f nullus enim habitus humanie voluntatis eft, quem no ab
Auium a6lionibus,affe6tibusq; ejquimi videamus.Quinimo ad fedandos animhioftri effrenes
motus,plurima virtutum,acotficiorum fpecimina,qu^ nefcio qua peculiari,latcteq,- vi ac ener-
eia,& vclani cacira quadam exprobratione,calcar nobis ad virtutes capeflendas addunr,ab aui-
bus,fiabvllisalt)srekis,depromuntur.
E thic^ . Ediica philofophia hinc fua habet emolumenta , de quibus adduda \\xc exempla fidem fa-
GmCi pni- ciant : AcGruuminpri^nisinrignisillainfemetipfisconferuandis prudentia, quem non red-
«lenna . dat prudentiorcm e has, ferunr, iinbecillitatis fu^e confcias,atq; ideo non mediocriter peitime-
{ccntcs. ne in perniriem aliquid redundet,metamq,- deftinatim prieaaricenr,lapillos portare,vt
excorum cafu,fupra terram ne ; an fupra mare volitent,percipiant,vlteriusqj progrediendum ,
an confidendum,cognofcant . Scd quid de Anfcris verecundia dicam, quem confcat modo,&
Lufcinia modeftia vit^ (\xx curfum mctiri ? Q^iid de Lufcinia ? quie pull is fuis, f mul atq: in hanc lucem
inlcia.no. hdiiu eftaditus.cancndi viam aperit, ac eos magna diligentia inftruit . Quem,qu^fo,non inci-
Rcgulima tet admirabilis illa Reguli , etfi omnium minim^auicul^magnanimitas? illeenim,quamuis
gaammi- corpoHs cxiguitatc contemptibilis videatur ; tamen ex tenui corpufculo formofum animum 30
tas . quandoq^ e ^ire, quafi non iguarus ( potefl: enim virtus fub qualibet cute latere , ac poneflbrem
luum adornare ) non Aquife auium omnium fortilTim^e magnitudiiiem , ferociamqj perhor-
refcit fed de imperio cum ea decertare audet .
Occono- Qilj foi*tun^e bonis , facultatibusqj cuinulandis inhiant, Pic^ in primis fedulam in vi^tui ne-
mica . ceflai ijs cogendis operam , ac curam fecum expendant . Illa enim, ne brumali tempore pereat
Pica osco- iucdia , glandium , quibus tunc viditet , aceruos , non aliter ac formic^ fruges , terra recondit .
mire magi- Quid dc Cuculo dicam ? qucm aflbrunt tanta glandium affluentia,cauitatem,in qua hyeme la-
^^'^ • tet,replere ; vt mul ta elaplo frigore,atq; adueniente vere,adhuc fuperfint ad propulfandam fa-
Cuculi fe- ^^'^ ^ Q^i^ igicur eff, qui , nifl rationis impos , harum ac aliarum , quas breuitatis caufa taceo ,
duhtas . g^^^^p^^j^i neccflarias profpiciendas non incendatur ?

RcfpLibl Qu-intum vero huius operisleaio ijs , qui rempub. adminiftrandamfufcipiunt, conducat ,
Gmcs m'a- comnertum habebuntomnes,fiGruum,interaliasauesinhocgenere,feduloslaboresagno-
giftii poli- fcant . enim cum grcg icim voIant,exaaa indagine perpendunt,ac communibus quah fuf-
"ci . frao-ijs coafcntiunt , qiii non fol jin aduerfls rebusperfugium, atque folatium inuenire: veriim
etiam fecundas maioribus ornamentis illuflirare poffint;acindequod diuerfie fententi^,denu6
mutuo neceffitudinis vinculo alligentur, (deduao inde verbo) Congruere dicuntur .
A-ricultu Nonne Agricola,qui operis pr^ftantia,& nobilitate,c^teris omnibus mechanicas artes exer
centibus; pr^tertur, Auium acceflu,& receflu imminentes iinbres,aliasq,- teinpefl:atum iniurias
aduentare colligit? nonne etiam ex Gruum in fublime migrantium volatu,aduentantis hyemis
^ Lib. 2. de accefllimexploratumhabet^ ac ideo terr^ exercend^ magisanimoincumbat? id fane &
die & opc^ Hefiodus tefliatur his verbis :
^''^' <!>pci'{^i7dcti cT' itr av (pcavLu yipccvH iTT-Dcdang

HV dpOToid Ti aii/jta cpipn^mt ^ujicctTog Cbplw
A^nvv" oju/Spluj'^ , ideft

Confidera vero , cum vocem Gruis audieris
Alte ex fjuhthus quotanms cUngentis ,

Prolegom. in Ornitliologiam.

cr avanoms fignum affert, h ycmh te??ms
JndkatflumiC.

diendi
turag

tratas.vt Locuft is i-romm ( ''"'"'^""^"^^^' Selcucides aues Cafii mont.s incolis i louc unpe- Comic-s
QniicSo ; a^.^^^^ ' idcmaficnt. * i"Sl-ac.

var!j a' Zc f o o^^^^ '"ou.buscim ci.uern. h-gu,aclfin^end,s, t,\m f '"'"''-

eapron^~/crE ^
*o aAuesi:oniiifimi.mn^l.;L l; ' ^ ■ ^ * z;i.io.

l.(V,n1^'SS^^^^^^^^^^

ns, al.osAnfcris, al.os dcn.quealia..an,iob.h^m ilm^^^^^ al.os G.yph, , .,l,os Vultu- '^^^^^
toseneaccepimus, ' '"'^™''^ -^"'"in 'co.i.biismi.if.g.ubusfuisddea.i-

Plum.itiI.sars,quamI,idiFloridKrefflo.iisi,icol:efumm-iinHn(},;,.. . , '^™™

alitum Mnere vt 1 tatis rennrti-f ,„.I n. inclultn.i excre.it , quatitu.n ab minu cian-

&nift.5.ne.it.i,ac,?S^^^

aaurusf.m^f.. eru.arer.SE^^^

fa-o,neoa,?Si3tr^^^^^^
c.art.xumyc,i«flSori-:i\^^^

ita exprcfl;, cll; vtno.i plumis contevr, r... „ ■'"'r'^"'"'" ^"dicarum pen.i.s ad viuu.n ,/,„.-, eV".
aUat.illluih-.fi.nusCafiXSS^^^^^^

eam poftea .loftro Mufi>o co.ifecra, A n.f Cardinal. Pal? oto g.at.t,can volu.t; qui

fta.isV.r,i,iterpluii.iaSaL^^^^^^^^^^^^

breco.«extu.i exAu rp„c^^

ceflar.aVuppc^li.t^.HStS'^

40 pennarum feu calamoru.n Coru,,ii Geiier^s ;, f ' ' '^^

toquamcum.il.arum ciluSr^oW r u.^^^^

«'■••>",.nax .n.,,nXi. .^^^^^^^^^ %"''"' ^*'^!"^""'^'^ J vtpoftmodi .nfculpturoier- « Co.u.-

crotabrmrCyCmrrlZi^^^^^^^^
ne.nq;vclexHi<n?^rdi'£: r "
uar..H.fLe,uKsS^^

W ^riAor™^^^ 'l«ft'"-'t^' ..lftr..,nenta ; qua- 7r^p..i

^dantiqulZSl^^"
,0 .«''^«r 2J j!^'^'''^ nc^^Ucc 8 C.cero.i.sverbiscolliqerecft : fJc , ,■

nun^T^lurS^^ '^«Mesin It..l,a, ac pot,ffimC,m ex Str.itli.o-'^^^-^

iie&kufasolin Cerib

E,Lo lanc , qm carum Itatuas tta exoniatas Ro.n« ,1 a:dibus Petri de Radicibns . Ir i,, liK,.<.
mcQ de ftatuis lam ante tnu toi atinos cdito . viderc eft • obfen , ,, , , ,' ,r ' •

ide-ififtnin fiiiflcpvirt.;,v,-. ^ ^ . „ ' 7.':'^^ f ',. '^''•''"•'^•^'-fle^iondubtto; idqiic
KKoraCtutn tu.llcpxiihmo,quod,ll.i;ca.itusfuidulcedine, ac lcnociiis iiccnonoo^^tan.n.

[c.QmJL

A 2 Sedquid?

Vjvfsis Aldrouandi

r^' Aiiib
ciiiii

Miruncii-

' Lib. 6. de Rqinauos vliim profliixilTc rcor ; quod coronis plumcis , vt '
mil.Rom. ■ ■ r , .

Scciquid? nonnccaflisquoquc, magnasq^domos Mrnc^ivii'^ omnemq,- Arcliitc£luram ab
libus cciodti vicicmurfQuis enimx^bonc DcuSjCihetfi iiiliacartepcritifTimusiqui fcab Hirun-
■ (bVftia — ^''•'^^^^'^"^^!'^ taincxiguajioicrtia, aclaborcinni iilui conftrudiione, fuperari non flitcatur^
"'"^ r Illacnimnhiniciuin, quoquicti confulat;quo Ijbolcinruam nutrjat: totumlutoconllruir;
^ Itramine roborat; corumq;inopia,multa ic madc! icit aqua,pennisc]j puiuerem ipargcns lutum
ilbi parat,6<5 pro llraminemolHbus vtitur plumis^ fioccisq:| atquehac tam infigni lagacitatcdc-
ii in Ahi' fc£tuin fupplct. Quarc rcctc Arifbophancs l''P'.>i9cic T/y-rwac, id eft, Aucs fabros vocabat : &c
h^^^s . Fpii^rainatarius vr^Acy.vrHCi ^aAc4'>c8r,fiirunciinis nidos;''^' 7r«Aoc)Xa^/V,cx cocno fabricarc ciiccbat.
Ais milira- ^^in ctiain quantiim aci militarcm ciiiciplinatn (]^c;:tat; nonne Grues in orbcm con^lc)l>a-
ii*- • ta},oinncsqj fibi aducrfantibus Aquilis rofcra obucrtcntcsrita vt iinpunc laccfliri ncqucaii t,acici i o
Uciai? cxer ^'^^^^'^^^'^^^^'^' modum qucndam apcruille vicicntur ? Biitco ad priinum,ac etiam lccundum, quo
ccmS ^cAo V^^^^^^^- t t«^l»-ii^"i ; immotus atquc vi x tcrtio ccdci is ; fugaci militi timiditatcm apcrtc cxprobrat .
cucmnt . -^0^"^'^^ etiam Gruos caput iibi , regcmq; conllitucncio dnci^, in bcllo fummam dcmonilrant
Burconis ncceifitatem ? Imc) vero tota fcrc militaris ars ab cis acccpta videri dcbct; fi modo vera fint,qu^
%wA^ci\ . de eis leglmus : aliaj enim in cxcubijs nodce locata? funt : alia: coctcris dormientibus circumcut,
&'cxplorant;nequaexpartc 'mi\dix tentcntur; vbi vigiliarum tcmpusfueritimpletum,pcr-.
funfto! munere in fbmnum (c pi\Tmi(lb clamore componunt, vt exc^itentdormicntes , quibus
viccm niiinens traditura:' fint:at ilkt volcntes fufcipiunt f)rtcm, viccmqi exequuntur ; & quam
, pai i cura d>c olficio compcnfant , Winc etiam antiquilfimum illum apud

PolybiusrcFcrt,cStruthionum, 2o
vt puto , \)Qnn[s contcxtis,capita lua adornarccoiifucucrint ; quemadmoduni &: noftri adhuc
TubiE an- milites cum hoftibus manus confcrturi pileos , caifidcsq,- ciidcm cohoneftant, Tibiarum bclli-
tiqiiirus fic caruminucntionem ex Gruum dbijs,ad fonil cdcndum apd.rimis,promananc conftat. Aethio
bant ex ri- pes edaminclypcoruinlocumpcliesGruumfubroganc ^ Hcrodotusfcripfit; itavrcxhorum
bijs Gruu . obfcruatione clypeos hifce dicbus notos cile vidcamus . Accepimus quoq; Aues tabellariorum
hnL rabcl ^^^^ nonnunquam eOe fundas ; vt de Marrhc Aegypd rege narrat ^ Alcxadcr ab Alcxandro ;
lariora mu ^^^^ Corniccm habuit,cui littcras pcrf Jrendas tradcrcr. Columbam hoc quoq; otficio hinc^am
ncrc fun- narrat Egaadus , Galli cnim ac Vcneti Ptolomaidcm in ora Syria^ obfidcntes tabcllariam
Oiv. . Coiumham litteras circumferentem,a Sultano luis ciuibus diutina obfidione defitigads,adcpti
^ Llb. I. funt; quibusilgnilicabatur, Regembreuiciini maximaclafic hoftium viresfacircexdrpatu-
^.^•.^ 7- rum: quo expiorato pro iiitercepds fiftidaslitteras aiSgunt , quibus Regis nomine mone-
•^.Lib.j.c.A hanturobiefi,vtfcciedererir;ho{libusparercnt;rcbusq,- fuisconiulcrent:Yeaiijsnegotijs di-
fmau -n, mimn;c iilis opitulari pofle: pertulitita fuis Columba fi£i:idaslittcras,quibus perlcdUs
» Lib.LS^ nnemoracarummandadsob(cqucntcs,rcpentcvrbcmdedidcrLlt.TalequippiamI. Lipfiu.s
m:cap.6. retertfaaicatuinclleapudBatauos, Columbislite.arum adminiftris, &adcosdclatis,fcfee
maximis vita: pcriculisercptos. Atq; eodem inloco aliafi!nilia cxcmplade Columbisrecenfet.
Ars n aui- 0^}^^ ^^^'^^^ maximum aucs naucleris auxilium pra^bent, tefte " Plinio , curfum nauium di-
garon.i . rigcntes . Miiuus gubcinanda? nauis modum edocuilfc vidctur, Hexu caud^e iter fuum per aera
" Llb. 6. c. dirigcns; natu!'a prannonftrantc in acre, quid in aqua fieri oporteat. Atin Taprobanainfula,
- - • quod nulia fit fvderum obferuado; neque Septentrio ccrnatur; alites nauibusimponunt j qua-

rum volatum fequunturnaut^,cumdaturocca(]o,&fimuI tcrram petunt.
A rs cuiina Coquiiiam, popinamqj omnein frigcre, ac ieiunam efl e fliie auium fupelIeftile,noruc,quot*
ria_, . quor in Apici) fchola edofti funt . Neque enim ad necelfitatem folum & fanitatem alendi cor-
poris : vcrum&adiuauiLatem ol>le&ncii guflus (cuminnullo cibi genere maiorem palato
^dlubefcendum f iporum varietatem fit reperire , quam in hoc ipfo , quod ab Auibus pedtur )
tanquam quodam eupediarum penu vberrimo, homini abundc ex auium genere prolpeftum
voluit benigna parcns rerum natura? ita vt ncc opipara, necdapfilis couiuatoris habeatur men-
la;led a laudoribus podus fiflidiatur conuiuis; qnx non varijs ex volucrum materia ferculis in-
fbruda fit . Hinc omnibus hominibus ; tum maxime epulonibiis , ac ventribus ; quorum nulla
pra^ter aqualiculi,& cudculcT curand^ cura mentem fbllicitat:fcilicet,vt edant natos fe creden-
dbus,tantisvotisexpetuntiirinepulasGallmaceafamilia,Columba?,PaIumbi,Pauoncs, Ana-
tcs, Anfere s, Pcrdices, Coturnices , Turtures, Turdi , Attagenes, Phafiani, Ficedula^ Cenchri-
dcs fjueMi|iad>, quas HortuLinos Bononi;^ dicunt Sturni,MeruI^,&huiufcemodiaIia^
plurim^. ■

Aucupesquoq; Accipitrum,FaIconum, Bubonuni, fimiliumq,- Auium minifterio; non mi-
nori voluptate, quam frudu; Auibus tam vagis, qudrn gregalibus capiendis inhiant .

Hoc quoq; intcr co;;^teras hafcc vdlitates fiiendo inuoluere non pofliimj quod Auiurn quo-
que vfus in liidis apud andquos ([lit^ yt ex Suid« hifce verbis eft cQlligere ; O^ti^^oWoc Ludia

quiclam

3^

43

Lucii

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

Prolegom. in Ornithologiam

5

^utdam eft , in qttc Coturnices in erbcm colkcantj quoru capita feritmt.dr qui in gyro Coturnicem projfra-, Commicvl
uerity ordine reltqua^ capit:qui yero aberrat, tradit alteri Coturntces verberandas tdj.per vicesfaciunt , I"^"» •

Phyfico abdrrufa ac reeondita natura; arcana perfcrutari cupien ti , diuina qu.Tdani ([^ecula^ Phyfica^.
tio, in Auium omnium, ac operationum earum examine, pr^ter vtiliratem, lumniam quoque
pant gratiam , ac voluptatem . Hinc enim Symbola, Emblemata, Prouerbia , Hierogliphyca ,
limiliaq; alia fiiam originem agnofcunt ,

Medici$quoqucexhuiusnoft-r« Ornithologixopere nonmediocris vtjlitas acocflura cft ; Mcaicina,
ciim quKi m viau tam fanis,quam sgris pr^fcribendo , hinc falubrium & infalubrium Auium
diicnmina fcitu necc/laria hauriant : tiim quod ab Auibus integris & earum partibus mcdica-
10 minalarpmsdcpromant . Eflicax enim Ciconiarvfuseft m Apoplexia &Paralvfi: Alaudarin Homines
morboCohco: Pic^loquacis in Cordis Palpitatione : IfterifeuGalbukiniaiero: Paflcris qiuvmeai-.
1 rogloditis in Calculo , & Vrin« diificultate , Pellcs Cygnorum , Onocrotalorum , Vultu rum ^^"^^'^
<^ Aquilarum ventnculo appofita:,concoaionem promouent . Pinguedines multaru Auium, ^^^^»^^^"/
l-d, atque ip a ctiam excrementa in mcdicin^ vfum c^dunt . Quid ? nonnc medici ipfi raulta- l^''^'
1 um quoq; plantarum inuentionem Auibus acccptam referre debent ? qu.^ a natura eruditar , '^^' '
eas nobis ccu digito commonftrarunt, earundem in feipfis prodito effeau . Pauca, nc fim lon.
j2ior,exemplahdem ficient: Morbum enim ingruentcm Hieracio herba Accipitcr propul-
lat ; L.heiidomam vifui falubernmam Hirundines monftrauere ; vexatis pullorum oculis illl
medentes: Origano fibimedetur Ciconia; Aetite Lapide Aquila , Cirqus Cichorio^quod
ta [cmatiom rcfiirat : Miluus Rhamno , Vpupa Adianto ; Turdi Myrti ramo , Pauo radicc Li-
ni; Ardea Cancro^ PalumbesGraccuIf, Mcrula?, Perdices laun ramo annuum faftiduum pur-
gaat: eolamb.^, i urtures &c Gallinacei herba, quar vocatur Helxine : Anates, Anfcrcs, coete-
ra?q^aquatic« herbafidcnte: Grues &fimile$ lunco paluftri: Coruusoccifo Chama^leonte,
oui etiam vidon nocet Lauro infeftum virus extinguit . Ad h^c valetudinis conferuanda? ftu-
diumijsmaximammd evidemus; cum rcgiones ac fedes pro tempcftatumvarictate,nunc
calom

^^nU l '^^"^T"^^^ Pr^tereanonmagisquamnaturafertfccibo Auiu rcm,

repient i mQtus 6c quietis modum feruant : forte denique fua contcntat viuunt : ^dco, vt nulla pcranda in
lerc medicinx pars fit, qua.' non ab auibus aliquod emolumentum reportct; quod huc vfque ^^^^ *
30 oltcnlum pafTim eft ab authonbus , Therapeuticam autcm Ibis auis roftro Nili aqua pleno fa-
turam aluu proluens, qua reddi cibonim oncra maxime falubre eft,Clyfteris inuentione auxir.

tempora anni diftinguerc non norit, ab Auibus quibufclam id facile edocebitur . Nam Aftrano.
n^^m rr m!J ' ^^turmcis , Ciconi^q,- aduentus , redcuntem annum demonftrat : Coturnix eij- •

- uocoiorem&vocemmutat.Vnde " BaptiftaMantuanusdc Auiumingenioloquesficcamt,- iLi.j.^^
AJiriiettam.fluutasj^docent.&certadierum^ ^ fhtnft^

Tempora, (jr annorum ; Sic ver cognofcit Hirundo i
^lcyoneshyemem.ventos&fulminacudunt,
49' ^^icmpeHiuoscamplsfitientibttsimbres ,

Mufic'

» nomnnoutjfimum, digna miratuaue^ primtm tanta^voxtam paruoincorpufculo ,tam fertinax

i£/m«^ . detninvna perfcclamufiCA fcientia modulatmedtturfomts'; crnunccontinuo fiirtttltrahitur
n ongum, nunc variaturinjlexo . nuncdtftinguiturexcifo, copulaturintorto^promittitur reuocato, infu-
J a ur exinoptnato ; interdum(^rfecumipfemurmurat,plenmygrauis,acutffSy Creber,€Xtenfu^
O uTs iT T"^ "'^^'^''^ ' ' Quanta in Acanthidis ; quanta in.OIoris vocepr^ftantia ?
rim-FK "^^^ Auium garntum muficum concentumin fc haberenon dicat? nonnc carum
^ T ; r' P^^uerbium abijt > Poctas enim Theocritus. Mi^m opvtdag vocare confucuit, quod
Lulcmiaruminrnnr/«tv -^n:^.,^ ^r. - / / r n ^ i- '7

Indilvau^ morcm afTidue canant fua poemata .,C///4rf/./^/,referente Aeliano , atlthor ejl 9 /J^.r 7,
n ' ^^ **^^^'^ amatorio affeciuflagrantcm nomine Horionem (fi retVe memini ) nafci magnitudine cap.zz,
T^^^^^^Araed.rttbrtsfimtlitercrurtbtts.ocuI^c^rule^ ; fic dMufica infirucJum.vt natur^ mtineretam
Juamtercanat .vt tpfasreferat Sirencs y&dulcedineadfuauiffmoshominumcantpts ,qualis efl in primis
Hymen£tntipttalts,accedat^ ^ - > ^

^..luantumadThcologiamfpeaat, &illacert^ maximamhinc pcrceptura eft vtilicatcm ; Thfolo-.
qiK-in loquidcmcummnouo, ti\mmveteri teftamentQplurimarum Auiumfitmentioimul- gia. .
t^^l^abii^limilitudmcscapiunturj earumq^ali^mund^j aUximmundcE cenfentur;quorum

A ^ omnium

^ Vlyfsis Aldroiiandi

omnium rationcm,aGGaufas pcrcipere noii ponunt, aui Auium naturam pcrfpefram non lia^
bent. QuinetiamGonftat Auesquarciaminrignianobisprobitatis, pietatisq^exempl.i pr;rbe-
re . Qjjis cnim ita Cupidinis , Venerisqj retibus iiTetitus e{l:,quem non infigne illuci in Porphy-
i.ioneadulteri|ocijum reuocet adpudicitiam ? (^rEobfecrof^minatam impudicaeli, quas
yira Turturis caftitate vitam eam nefariam ac belluinam non prorfus deteftetur ? Auis ea noii
nifi vni iuagitur m irito^coniugium nunquam dc^^cvk-, imo ne mortequidem a le dircmpti ma-
riti , quoad viuit, qucm folitariogemitu tcf]:atur,torum violat. Qiiis crga parentcs adco durus
& immanis eft ; qui Cicom^c:^ aut Meropis,PcIlicanivc pietatc crga parciites Gonrpc61:a, impie-
tatemcumpictate commutarcnoncogitet ? Q^iemnonmoueat Hirundinis, Accipitrisq;iii
fui generis Auibus fepelicndis amor ? Qiiis adex^ in fuos inhumanus , illiberalisq,- cft, quem Ol- ^ ^
fifraga?benignitasinpuliosAquilie nonfaciat paulo humaniorcm ? Erubefcantfancilli,qni
parentibus Uiis pietatis benertcium negant, & ad Cornicis cxemplar fcfc conferant, qiux pullos
fuos in iuuentutc omni feduiitatc paicit, eiufdem offici} in fenedhite ab ijs talioncm rcccptura .
f Trci^. 2. Narrat ' Albertus Magnus, aucupes quoiciam in fuperiori Germ ini.T parte cafu in canu , ca'-
^^'^'f arbori iiifidentcm Falconcm incidillc, admiratosc^j qui fibi vidum pararct, atque idec>

mmaU. . ^j^j,^ ^,^ ^^^^^^ ^ abfcondunt,duos conijicxine Falcones alios, qui (iiam illi piu'dam,in%ni f)ro-
l:c£t6pictatisexemplo,participabantur. Non minorctiam affc£his quarundam Auium ell
erga homines ; a quibus difcai it auari illi & fuia-lv^pcoTrot , illibcralcsq; , qui oinncm humanita-
tcin crgi proximos exucrunt ; -3^ nofcant bcneficia edam in alicnos collocarc . Talc cft, quauis
f lAfj.^yc.i t'd[n\\o[{\m mihi vicleatur, quodnarrat • DiodorusSiculusdeScmiramideamatrcfuainlcj- 2,q>
ca (axoia & deferta,in quibus Aucs erant plurim.x% expofita . Tradnnt , inquit , rem mira?7dam ,
Ams tnfantcm aUs confouentes nutrtjfe coagulato Ucte ex froximis pafionimwai^alibm rapto, Actoanno
cum.firmu ri egcrci: (ilmiento , Aues cafmm eodem ex loco rapim ori tnjantis admouiffe . re k fafto-
rtbus cx corroftjne cafci animaducrfa , infantem fpectofim firma compertam ferunt ; nutritamfj. apud fe
dvfjo ppfea datam pra^fidipaHorum, rcgio nomincStmma . Hicltberis carens ^vt fliammaona cura nutri-
tamSemirajwdem ab Autbus ( eo enim nomine lin^ua Syravocantur) appc/lautt : qua^s poflmodum Syri
t Jn QHffi. omnssvtde;t4honorant. Romaniquoquc, ' Pliirarcho telb, I^icum Martiumdiuinofolcntaf-
K(^m. ficere honore , qucxi Romulus & Remus a Lupa , & ab ea Aue enutriii fingercntur . Adha»c
fcmpiternum illud inaterni erga liberos affc^fus vinculum, fi ab ^^\^ animatibus,ab Auium ge-
nere in primis fuam agnofcit origincm . Cuius rei mirum equidcm excmplar hominibus pric- l^.
bctHirundo,Ytintcrimaliaspr^teream:illa eniin in proIeenutrienda,infgniatqucincom-
parabili s:quitate tam mas, quam fa^mina, vt iipius in Tufculano mco obfcruaui, laborat : im-
partitfiagulis pullis cibum, obieruatconfuetudinem quandain ; nequi acccpcrit, bis accipiat ,
excrementa pulbrum communi ope vterque ei)cit, ne eoruin putor proli noccati ouam , vbi
» U.6.AI- acioleuent,circumagiforasq5eacgerercciocct.DeeadcmAueidemferccanit " BaptifbMaa
phmifi', tLianus.

* — ^Dum pafua domus, dum infirma propjtoo ,

Dum nati implumes , tepd» fert pabttla nido

Sempery & extenfis docet ire per aera pennis .

H.ec eft cura tenax, siudtum^ immobile matri .
Non minori quoquc induftria , atque amore rapaces Aues filios fuos inllruunt ad venatio-
ncm , donec ad pcrfe6i:um robur peruenerint ; quod tempus per menfem vnum durat ^ poft-
quiun vero e nido euolare c^^pcrint ; Aues viuas capiunt , & coram pullis dimittunt, cisci,- occi-
dcndastradunt:atqucita tandcmadvcnatumcosalfucfaciunt. '

Ex quibus omnibus facilc Gonilare arbitror , quantum vtilitatis ex hac noftra Ornithologia
quiuis reportare poiTit . NuUa eniin fcicntia eft, atque ars, qu^ non ab Auibus,ctfi rationis oin-
nis expertibus, vcl fija ]iauferitrudimcnta,vel (altem aliqua acceperit emolumenta .

4^.

DE OR-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Prolegom. in Oniitliologiam .
D E O R D I N E.

7

V M ordiiiem,qui raf/c Gr«cisdicitur,rerumanimamanpc]l,,rePlatonein
II videam; & tannim ei cnlnicre Mcnandrum, vc diff.offione tabularum confti,
tuta, ner nunc illi poeticcs parci colophonem iinpofuinc ciedideric • non ab re
toredccrcui,ctimreaam tr.i£hindarum rcrum dilpontioncmmaximo prar-
conio,lummisq;laudibusd()£ti;runoruinviroruinc6ieiilucffcnicoe;nofcam-
omniwii c,m .1;?'^''''' ""^'Jf ^'"^"'^^

prf^^^^^^^^^^
forc.NSn mn^

rc arduum eHb introZv.^lt , umcrab.ics fmt, ideoq; earum hiftoriam pcrpoli-

<ic.ndene;iXtn^J:^^£^^^^^^^

que pardcLiI irem om nin,^ i^uriratcm pai ut,4d (ua propria loca oninia reuocarc. Ciim ita-
LkicunSXrarS

enarracionc rcricm<ii-ni S fennn^^ '•"««'^«^"dam lulccpcrim; in huius

longipra..rcre;Ji S^^^^ ,

.oquJ:iidu,Kiscftv;;si:^:c^^c?;t^^^^

vidtitat,cx naftro hoc auiario pi-opolituri s fum Cimn or , ? S'->"de bi pomo ) - i,
n:'^qu.vda.nno£^u,jHh,bcMntur,.e^^opnin mc^^^^^^^^^^^^
lenlu,& viribusalijs pra-polleant, tr2t..bo. nXh^^^^^^^^
p.aftun.qu:eru,u,velut.Vlularuin,Bubonum,Afio.lA^

ad propriumlibrumtransfcram. His&aliau^>i,li-.. A„ ' '-••'P^-"n"lg'cxplicationcm

patebitpoftei. ' " '^•'"'''"'"''■''^"««'"'^'^'ig-wn.&nonlinerationc.- vt

- 7 "-'.'^^^^^-^'^^«iiiav^JciuLuiocameucorDorKmrkh» i^^^i - . r^-^^" • /xjiuucn laiucn

tnbmne.Atquialph,.beticLunin Scie ,S o S'^^^^
taabusdcrcr.bcndis:&Paulus Ae4 e n o Zl. '"'\^^

rece„t.orcsfe,npermihifummopSrdSSe^^^^^^^^^
«mihsnatura:fu,,t;ideoq;coniu,te„cSSX^^^^
t^Kicoq,xii;lin£;.,c,idaiCo,i rlcon,iS;T^^
Wmi,iu^tant,ac'co,.foS^^^^

«fas,qu,hiftoriaradeAuibiisparticdimnHn" "r^ '^'"""'i

«.Kannislad,iamfed,m ) Si^^^^^ V^^^^

hicviregregiusijfclc.n,quiflS

hacmag,sadm,iUdamScc,iLrt 1;^^^

goreinot.i,tumetiamobfi.igul^^^S^

ttenjs & pifturis f «pe i.il^m s!- ' ' ^^«'^"'bus coete,-,s prscell.c, pri.icipumq; di-

ma.i.teilLppareK™^^^^
pnncun,mVr.ft:;ESS

50 ,mpeU,t . Ph,lofophuse.imirSrr^^,^

t.movcr6 v,,ltu.4nTNZ,e.nfi^ "p ; '''"'''" '^'"/'r''"P''^

deflexit : fed prox,m^ Aonn^ i a ' '^'^'*'^'« ■''^""'1^ dix flet, ab hoc orc'i.,c ,

m..ieAqu.k\icS^titm^^^^^^^^

pra.cedat,.i>vnaaw";S.'fe^^^^^^

omnium

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

8 Vlyfsis i^ldrouan di

oniniiinidiariiaramfitmaximas, ValturiaflnlbGiKiumexillfmo . Tertium iureoptimo/ibi
vciKiic.inr Accipitres,qu6ci no Aegyptijs fpiiim,fcd alijs etiam gentibus facri finthabiti;idcoq;
"npjLVAc Grxcis di6ti; His Falcones nonquod viribus fintinferiores,fed quod Accipitrumquo-
quc (pccics fint ( Falconis cnim nomcn rcccntioribus tantum v/itatum cft ) fubiungam : Hos
Miluus iequjtlir ciim animi,tum corporis dotibus multo inferior,- at a Plinio inter Accipitrum
quoque gcncra relatus . Agmen hoc claudit Cuculus,& Ariftotelis item temporibus Accipiter
crcdi tus ; alioquin cx rapacium genere rci]cicndus ; quod a minimis etiam auiculis impunc la-
ccnatur. Iiiter nodlunias ver6 rapaces Bubo, poetarum in primis fcriptis iiimmpperc dccan-
tatus , ca tcrasq; omnes magnitudine yincens,primus occurrit fecundus Afio fiue Otus illi fi-
niillimus ferc,at paulo etiam minor; quibus Scopcm quamuis Aluconc, Vlulaq; minorcm,(iib- i q
ncxinius ; quod excejita niagnitudinc tota faac fcrc cos referat; quare quartum Aluconi , qui
corporismolevix Afioni cedit;quintum Vluli^ Ipcum alTignauimus ; fcxtrm No£lua!,quar,
fi animi eius dotcs confidercmus^vcl primum,vel faltem fecundum fibi vcndicabat : hanc fepti-
mo fubfcouitur Strix, no£lua?, vt patebit, haud abf milis ; odauo atq; vltimo Caprimulguscu
hac confufa auis . Qiiarum omrium rapacium tradita hiftoria de Velpcrtilioncetf non a no-
drurnis lplum,fed a ca teris edam omnibus,pra^ter vnicam Vulpeculam,diuerfa aue habcbitur
fermo,qu6d nodurnp tcmporc fua, ut noclurni^,obeat munera: Vefpcrtilioni Struthium cum
quod Sc illc auis fit ambjgUcX natnr^ , tiim qu6d aptior illi locus alius aflignari non |^oterat,ad-
didimUs.Cum ver6 dc Gryphc,Harpyis ali)sqj cum rapacibus,tiim etiam alijs fabulofis Auibus
paiTim clanfiCQrum fcriptorum monumenta rcfcrta fint , non ab re fadhirum me credidi , vt &
dc illis quid mcmoriiE prodcrcm; llxi ciim mccum reputarem,qua opcris partc cas rcponerem,
tandcmconclufirapaciumhiftoriaf ; qu6dc\r ilkvt plurimumex raptu viucre crcdercntur,
fubiungcrc ; Inter quas Gryps , qu6d viribus alias pra;cellat, principem locum fortitur ; fubfe-
quentituis Harpyis:terti6 Stymphalides aues tata corporis mole,vt lolis radios obumbrare fin-
2;erentur,dcferibuntur; Qiiibus tandem Sircnum,etfi minimc carne vefccntium,fabuIofiruni
tamen hi^lloria adne(9:irur. Hifce itaque rapacibus ciim diurnis , Sc noaurnis,tum fabulolis fa-
tis fuperq; declaratis ; antequam ad Coruini generis Aues , quibus caro quoque aliquando pro
paftu eft,primum de Pfittacis mihi agendu duxi; hac fbla ratione, quod Accipitribus toto cor-
poris habitu hnt apprimc fitniles : nam & roftrum habent curuum , & pedcs aduncos . Intcr
Coruini generis aucs Coruus & robore & corpore maior, primas obtinet; hunc Cornices , has ^qt
Gracculijhos Pica?,inter quas Picam Brefilicam quoq; repono, fequuntur; atque ita data a po-
ftrcma hac aue occafione,de peregrinis quibufda fermo hahetur, videlicetde Rhinocerote,de
Manucodiatis , llhyntacc , de fabulofo Phoenice ; item de Cinnamomo,& Ruc aue omnium
" maxima . AddunturTandem & alia? in hoc opere pertraftandaf,qu6d roftra habeant ro-
bui^a inquibus Picismarti]s,vtreIiquasprieteream,fuolocoabundcdi£^urus,me-
rito prim^ attribuuntur. Atqueita in tres partes Auiumomnium, quotquoc
vel mea induftria , vel aliorum opera ha6tenus obferuare mihi licuit , hi-
ftoriadiuidetur; Inquarumprimadeiamrecenfitis, agetur ; Se-
cundapr^ter Graniuorasaues,GaIIinaceafciIicetgenera,Co-
iumbas, Pauones, Phafianos, fimile.q^ ahas, eas quoquc "
continebit,qu9Vermibusvi8:itant,itemqu^Pam- *
phag^iiint. Terdaacpoftremaparte Aues
omnes quptquot vel in aquis , vt Anfe-
res, Mergi, Anates, vel circa eas, vt
Ardex, viditant , recenfe-
buntur; fi Auftor ille
vitaj noftr? dabic
vitam&vi-
res *

DE PR^-

Prolegom.inOrnithologiam. p
DE PR^SAGIIS NATVRALIBVS.

' ED priulqiiamhiftoriamipdmaggrediamur, nos operam non lufuros forc
I credimusdprimumdc pra-figijs Auium ; poftmodumvcrodeaus^urijsfcr-
monem Ji.ibeaiiiiis; rcprofc.ih>noiiingrata, fcdadofK-ns intelleihim ma-
xiinc neccllana . Saipcnumcro cnim in lianc narrationcm incidcmus , vt quid
ipla: prajlagiant, qua; diuinationum gencra ab ipfis apud aiitiquos dcprompta
' fiti.; ir '!'"'"'■':■ qnortim ratio nifi prius conftitent,vel ncirocium faccdbt cxqui-

PH tum ,^ "1 Tt'"' '"''^""^ S«'^<=«1<=^ Auium, & cx qufbus a<rricoli.s in

Ki^ Z on "^"^^^

fiintq iE^^^ r^^^^ ExhiscguidcmauguriareuSapra;ftigix.
ferri SSim " ° S" '''^'^r'' ^^''^•^'V^^^ ■ atpra^^orum rationem cau'fa.r/,,-1.f-

nem!qu"e S w
o.neSnrngrh:iSS^^

s=unSS^"^^^^

Cer^ZlT '^^^^^^^^ fi,uto'bfcruauit ' V.rgihus, ' .ui«m

Etc^putobieaarcfretis, &airrminv>,dis , i.
*0 M ^'"'"'""""lf'"»':c>-iiesze/lireUM,tdt.

h^c^^^^^ilS^M^ cxultantatque ^cftiunt. Vel

abuapor.IlaSii
impcLlntlluuS^^^^^^

tiumhaud,nccr3salSote
miditatisfint.^mant« c^^^^^

nunquamaqiSeSe^rcf^^^^^^^ AAo.um
•igricola,fulAeaa3tff[, . ,? ^ fiad carum marg.ncs& riuos plum^bfcructuellicare incob.
templ6 SKjfat coiSl^^^ ' l^uu.,s, quas ab auibus f ampto argumcnto «Ituturas ex-
40busldfcrf qu^roTr^^^

Peftatis .lunci^ , 1 ^^-^^^ '"f "'•'^ ''^'"^'^ fedibusin ficcum exeant,.nax.,nf tem- Ma.in:e.
cantu.^(S: fe^n' V^''''"""'^'"'',^^

lcnt , a quc °' "r • q"°'^a'^mo Jum etiam procellofo tempore f. alia: alias i.iuo-

bitare .lon foi . , ""^^^«^-^^-id-int , Pr^terea fi terreftres ucl faltem qua- in aquis ha-
cet,ac Acliin ,/ A '"^ leleobferuaueris ; deproceUis uenturis inetuenduin Ariftotclcs do-
morem intl t ' incola: effe confueu^re , ingens conue.itus , ac prxtcr , r ,

b.tar:Z£rSnt l''""" ^^^^^^^^^^
',0 Vnde >> IcreiniMomr] r ' k'^"'''''' ^"'"' "■^'" Deiineamgentemadteftariuidentur,

ttwr fpecies, dtcit Domi i *-;0"i'n> 'le pun.aonc pronu.Kias,ait ; Bt vifitaho fupcr eos qua- ^ Cap. 1 5 .
r.taddeHorandunt^^Ja^ j'^""'^'' '''"' "dltcerandum, & volatilia c<rtt,& heHiaster- w pnnclp.

bos, aerisq- conta-i„?„ r. ^^^^ transferant,agrorumftenl.tatcm fignihcant ; uti & mor-

lafimOrltnSSerl'

arboi-econfid,..!* ' ^ "''^"""^"'''^''"'■'^'^'^'^'Piter^iuquit ' Thcophraftus,in c D,a.,„u

trNoauafi «^^^^^^^

pLSmn ctmim foletgarrulanimis.cau.sfuisexcat, pluu.as No^tu^.

hoitenclit.tuncetc,nmteinpusprfuerut,neapIuuia,cuiuibreuiadfuturenunc.-.eft,&in.mi-

ca, pabuKun

10 Vlyfsis Aldrouandi

c 1 , pahuliim fi^bi panre impecliatur . Si vero 4um pluit nimia quoquc loquacitate molcfta cd: ,
Coiims . t r •quilliorem^f crctiiorcmq; cali ftatum ptii^dicit . Si Corui, ap (^raccuii magr^a copui ac grc-
gatim voiKitcs, Accipitrina vocc vtantur,proccIIas iam lam immincrc pollicctiir . Aiillrina vc-
lo arquc humicia anis intcmpciies mutationcm voci.s acifcrrc potuit . Nam cum acrcm,& pcr
ami,arteriam & ^>ulmoncs,calcraq5 formancia; vocis inllrumcnta, humiditas nimia implcat ;
diucrfam ab confuctudinc fua voccm proculdubio efformant: quod vcro turmritim cocant ac
coni^r^gcntur ; quxdam Sympatliia ac mutuus amor id potcft cificcrc . Corui quoquc fi arho-
?'um ramis infidcntcs, ahs pr.^'i-er morem multotics cpucutiaat , pluuiam ex vctcru m ohfcrua-
tionc indicarc j:rcdunturitunc cnim motii illo (qni ah Acadcmicis ccnfctur calciaccrc) corpo-
ris fui noxam, qucC ao huiiuda illa eoeli aura induda ed: , natura duce ftudcnt elucrc . De fignis j o
d I ,Georg. ixxmx pluui^,qua; dc Coruo obfc;ruaiutiV,eadcm tcrc CvUUt Virgilius :
, vashi- dacdans agmme mAgno

CoYUOYum inrnepiit dcr/fa cxcrcitus dis .
Sicca enim & rctorrida corum complcxio cauf im pncbet, vt aducnientciam humorc pro:-
fenti ^duerfus iliam rcincdio , hx Aue> c^xultcnt, quaii & gelliant . Rurfus raucam cdentcs vo-
cciu,atque,y t I^iinij vcrbis vtai',cum fingultu cjuodam du\ multumq; latrantes, aquas vcl pro il-
Cornix . lis vcnros fignificant . Cornix vbi nimia iijarrulitatc f iftidium parit, feq.; vndis fubmergerc fub-
iqmi^ indcniatur,Vcrta j>luuuTprxnunciacft.\pcboclicapud " Vnplium:
'j(ihiCuuiiXplcnAfluutmivocatim^}i>bi'.vcL(L^'',

BtfhUinjlccafcctanfpatiiituraren.t-^, zo
Pra^tcrea fi fi equeti numcro prope aquas cornicatur,cafdem portendit. Ratio eft^quod ad-
^cntitia cprporis eius mqlcftia , quam vaporpfus iilc aer in.dnxit , ad expellendum eam inuitat ;
ynde ad ^qiias ftfe rccipit,vt ^^arum frigiditatc calorem iUum fupcrfluum obtundat.Si dcniquc
fiib vcfpertinum crepuicuiuii^ nimis querulam feaudiri finat, tumfcrius immincrcpluuiam
(SiacculiH. polliceturi quineam dcteflari crcditur . Gracculi fub domorum tcdjL lolitaric dcj^entcs, &
alas pncter morcm motitantcs,vellicantcsqj & expliimantes, pluuias in propinquo eflc annun-
ciaiit; quemadmodum ctiam fiferius quam folent,a pafludomum rcdcant. Huius rei ratio ci\;
quoci pr^cognitis natura? ckiilu cali iniurijs , vt profequentibus etiam diebus de pabulo fibi
praruideantjYolliciLi fimt. Si vero f unmo mancloquaciores, vocaIioix;sqjfint,quamfolcnt;
PicusMai- tempcfVarnm haud duhia tefcimonia f?cum ferunt. Picus Martius , qui & pluuia: Auis nuncu- 30
tius . pacui*,fi alriori vcce , plus fplito fcrid eat, tunc ccrtus cris de adfuturis aquis . Gallus Gallina-
Gallus . GeLvs,quc ad cxcitandos ad opci*a mortales.rumpendiiq; illis fbmnu natura genuit, nouit fidcra
& ternas diftinguit h 0!'as cantu,cui u lol e it cubitum, fohs orti1 percipit,dicm nuciat vcnientem
cantu & alarum applaufu . Hic li primis nocti^. horis, llatimqj vbi occubuitfol,infoIita ac rauca
vocc cucm"iat,aiasq.' quatiat,imbrium, procclLirumq^ teflis habetur . Nam exhalatio illa humi-
da , atque A uftrina acris conll:itutio,voci deftinata membra , vt fenfim rcplct ; ita multa [)ituita
infarcit,raucitatemc]; parit : d cuius pondere atquc moleftia cum liberare fefc ftudcat, ad vocis
ac motus opem confugit:vel cjuod kirynx ab humidiori acre dilatatus grauiorem vocem cftbr-
matjCamq,- iMUcam & cl uigolam.Pulli Gallinacci,& catcr^ ferc alites omnes,fi roftro pedun-
culos 1 iios plumatim velliccnt,feq; piarter foiitum laburrent ( quod de Echinis quoq; teftatus ^oii
f Lib. r J^, eft ^ Plinius ) plauiam adfprc denotant , Pruriimt enim ob cfferuefac):os intus humores, & ab ' ^
^^P'^ 5 • anib jentc expirari prohibitps,qiiam npxam veliicatu eo,vel toilere penitus , vel mitigare faltem
G iilina_.. adnituntur . Gallina: ac Galii,fi, vbi mox oborta eft pluuia , dc)mum fub loca ab aquis tuta ma-
gno curfu ex agris contendant; & fi mauc ad paftu tardius qudm folent,& quafi coafti exeant,
procelIarum,magnarumq,' remp^ftatum futurarimi , aut prisfentium , qua^ nondum cenatiirae
Gallina- fint,teftimQnia aafcrarit.Gallinaceos quoqueteftatur Aclianus,catcrasq,- domefticas Aues , fi
ceus . alariim, vocisq,- nimio (ircpvcu ac cucuritu obmurmurent,tempeftatem minari. Columbi fi do-
Columbus miciliaiiiaferius quamfoientrepetant, nullocdam abigente, velft apaftufolitumredeundi
tempus praiueniant, piuuias metuunt ; atque ideb tantum fibi cibum qu^erunt, vt pro craftina
l\auo , die edam futftciat . Pauones per nodurna fleutia vocem clangofam lipius reiterantes , haud
longc abefle vndas denotant : cauilnn fupeiiora declarant ; Vocis tamen illa ingeminatio co-
Pafier. piohorem intus calorem,audumq5 vocalem fpirituin tcftatur . Pafterculi crepufculo matutino
Grus . pipieiites,tempeftatum figna in ac^re imprefla /igniHcant, Grucs li e mari ad mediterranea loca
Contendant,veliementcs pluuias,fi Pliilofopho habcncia cft fides, minantur: contrd ft inter vo-
landum non ciamitcnt,fercnitatcm promittunt . Si volai jtes a redo flefterent curfu , & retro-
cederctjinfandam nautis tempcftatcm, & mare procellofiim, mpxwbines &flu£lusprQnun-
s ciant jidcp' Virgilijteftimoniocomprobatur:
or^. Nim^tiarn tmfrudentibtts imbcr

Ohfuit ,

Pulli

Prolegom.inOrnithoIogiam. n

Ohfuit, 4ut illam furgentem valhb-M imis

Aerexfugtre Griies . & alio loco ,

^mles fub nuhihus atris

StnmontJidiint ftgm Grues, atque £thera trannnt

Cumfom!H,fugiu>njjNotoscUmorefecundo.
HonimeiiimNotorunicaloremfugiunt, cumreuertuiuur in Tlii'aci.im . Fa-dem fi voce
Vtentej inconcinna & male explicata,& xion femato ordine ui volatu fuo ner aera ferantur/iq;
tamlem vaUesdek'rant,&humilem volatum,&obliquc iiiftituaiir,atq; eundein, vnde vau-rc,
locum repetant pluuiarum & hvbern» conftitutionis nunci» habentur . Demific autem voli-
1 o Miit, vt nubem,qus m altiori aJris parte tunc cxiftit,fugiant : primum locum rcpetunt , ne plu-
i i" ■"'^■'^■^"""""(''''^'•^'^- Hn-undo aquas&paludcs frcquenterpetens,&ventre

ouod nf f ; '^' ^P"'"F^m«citare, pluuiarum item fiffnum adfert . Dixeritquifpiam;
?orm cis t ^ T ''^"'l'^*^^^" Pra^cognofcens^dum fcreiu.madhuc coelum eft, de mufcis ,

vSd i^. ' "'" ''^^'^' perhorrefcens, ( eft enim Auis mollicula) humi degat;

Sei^ e,?e ^^^^ ' Promittit. Retorridam enim,atque cxuftam fcn-
eaaioc& m' '"'{ 'i' t'''''''-'^ Rubeculaauis
^SSroS" "^'T''''*'''''''^^''''*»^"^^

fefeci- d1 icid(. ii« immp J^L». !ii r . '«agno cum clangore ad aquas acce erantes,

e?errent,a"aSwa? '''T'^^'''*''^'
midit^Kempe^S^^^^^
tulanturAnaSem^' ^r^''"^^
fiS"eiu,r

SSein i .■Jt±?ft 5'"''^''-^^

feS oS ir^^i^

&,vtuiquit''po"*rr ^^'''^■''''''^

Cum medio celeres reuoUnt ex xquore Merzi
CUmoremperum adltttora: cumquemartL
1» ftcco ludunt Fulicx. ■

tiscKde"aiSden^
4°lu, Sn^fnSlri^'^^

CSefibiiE T^'?'''^^^^^

fubSs atrr T'''^'" longeq;inde admedios ag,os plorabunda

quo 'v!-;^;i2;'."''^'" pluuias &tempeftates prsfaguetraditur . De

' Notasjgfalndes

^"firit.atquealtamfufravoUtArdeannberru,.

imbernWMrl?"" 'i?P"''°'; •''ti' "^'u™m ad loca A pluuijs,ventis6; tutiora profugit.corporis fui

quS,^odolS '■•^'•'' ^^^'" '^«'^^ co,itraa4 vuiuulrobo.":

de,u etZ^i? 't^^'^»^''»'-- ""1= 'U* querels, & ad refoc.Ua.idum calorem altus volatus . Ea-

«et.am.mpetuofamte.npeftatem,Ariftoteletefte,fimaneinauroracla.n.tet,a.uiunciat

Hiiundo.

Regulus .

Rubecula ,

Picrocho-
Anlcrcs .

Anatcs .

Mergi.
^ I . (^corg.

Fulicx .

Ardea-. .
* Gcorg. I.

DE AV-

12 V lyfsis Al drouan di

DE AVGVRIIS.

I S ita enarratis,tra6^atiis dc augiirijs & aufpicijs aiine(^atur , rcs non ah/riniJis
fuperioribusjqua^qjexillodiainaiuiigenereortuinfuumhabiiit. Cumenini
Aues naturali quodam infi:ind:u,nue quod animalia fint, qua^ lenfu f iltem vi-
uant,3<: fenfibus addithi fenfilium imprefriones facile percipiat^ fiuc quoci im-
bccilliora fmt , & ad patiendum ficiliora externas affediones pra:ia^ire vide-

retfuperflitiola antiquitas : itaque eo deuenitfententia?, vtaliquid (iiuinius in lo

eis incHe exiflimaret, & non folum externas cocli , acrisq,- mutationes ; fed futuros ctum euen-
tus , quorum vel Deus folus , vel nos ipfi authores fumus , coniectare eas , & diuinare crederet.
Qu3£ fententia maximc erronea ci^,^ fuperflitiofa,facrisq; Iiteris plane contraria . Q^uid eniin
de aaionibus nollris , atque earundem cucntis , quanim principium in noftra poteltate fitnm
eftj 6cm nobis fit vclle&nolle; quarum progrelfus totcafibus,vcl impediri,veladiuuari, etiam
nobis inconlukis,poflunt : quoniam cxitus foli Deo notus eft ; quid,inquam, Aues ex liis rcbus
dubijspra^nofcant^ Habe!itcquidempIuuia^,tcmpeR-ates,ferenitatesq;caufas iiiasnaturalcs
ftatas & certasi -^f de bcllis,de in iptijs,de irinere,dc aufpicandis quibufcunquenegocijs,& fum-
matim de ijs,qiuT in noftra voluntate fita iunt,& ab confiIio,vel nollro,vel alioriim dcpendent,
nulla certa conicchira eft-,vel opinio. Quidf quod Dcus qui coeteras conicduralcs artcs, mcdi-
cinam,agriculturam non modo admittit;fed eriam laudibus extollit, hanc Hetrulcoruin difci-^
^lcrm.ij plmammaximccxofamhabct:atqueide6 eius vfumHebra-ispIancinterdicit: ' Vosrwlnc^,
b DcLit. i8 m<\u\t,mdirePro^h(ta5veHros, &fimnutores d- ^ngims , Et iterum : Gerjtesipquaritm poffMis
terram augurcs & dmmos audtunt : tu atuem a Domt?io Dco aliter injltlutus es ,

Nolim creoliifcc anfam dari Chriftianis mentibus > ad hanc vanain & fupcrflitiofam difci-^
plmamampleaendam (hancenimamcntiam puiismcntibus extirpari optimum exifl-imo )
led,vt qui nollra h^c leauri funt,vel in antiquis monumen tis peruoluendis quotidic verfantur;
qua:q; his nugis pairim plena funt,ea facilius & commodius percipiant;& vana qu;^ funt,vt va-
m cognofcant, atque vt vana contemnant , Non cni m fcire, fcd facere mala, malum cft .

Vcrum ciim veteres,iit Nonius MarceJlus annotat,auguria pro rerum omnium conicauris 30
i.Thihpp. acccpcrint ; vnde Cicero , O mtafemfcrfruflra vcrijjima augurta rerum futurnrunr. latius quoque
pro quauis dixit diuinationcEgo auguriorum uoccm hic accipio,ut a folis Auibus dependeat-
ut fcihcer f^nt diuinationes f ue coniedtura^ ,. qua- uel cx earum jnfpeftione , uel uoce obfcrua-
^ /« h\cm- hantur . Nqn poHum autem laudare argutam quidcm, atque ingeniof im ^ lohannis Goropii
etynK>.ogiam,quam ex Germanorum luperiorum lingua depr Jmit : illi enim pro Oop;, quod
fine difcrimine uel acutc uidere,ucl oculus fuis dicitur, Aug fcnbunt ; Viilt crgo auirur eHe uo-
cemcompofitamexaug&ur; &hac excellentiam perfeaionis : illlacumenuidendinotari.
* Uih. ^x. Nam reucra augunum ab Auium garritu ; u t ait Feftus:uti aufpicium ab Auibus fpcciendis ut
13.^^;«^. uuItVarro; nomcntraxit:&augurpairim proaufpiceapud Authoresfumitur. '

Et quamuis ' Alexander ab Alexandro quinque recenfeat ex Fefto auguriorum «-enera • 40
AiigLinQru quorum alia profpera,alia piaculai-ia /intiprimum vidclicetexccclo; (ccundum ex Auilus-ter'
ImDeian ^^'^""^ tripudijs.quartum exanimalibusj quintum acpoflremum c^dms: ego qui de Aufum
ua ^uguna ^^S^^ijs hic folummodo ago, ad bina ha^c genera ea reduco ; ad oblatiua fcilicet , & imperati-
(^ua: . ■ ua . imperatiua petebantur a Djj5 ; nec in imperantis erat manu, ca uel acciperc, uel non acci-
Oblariiin . perc : ucl agnofcere,vel non ^i^^wofccYC : Qux uero ultro non petentibus fada & obiata er int'
ViacLilaria. ia poteftate hominum erant . Vtraque modo f mfta , modo inhiufta portendebant • infaufta '
clZc\ ^''''^''^'i^ quoquedicebantur . Cliuia erant , qu^ Heri aliquid prohibebant ; & caduca, c^m in'
Aa-iuanai ^^^^P^^>^^u augurij loco, per augurcs metato , excidehant; uehm uirga c manu . Triplic

ci uero

Prolegom. in Ornitliologiam. 13

Gra^ciac Per&^vtex ^ Xcnopho!ireliqiikloconflat,aulpiciadextrafclicioracredidcrinit; ^ Llb.dt^
Romani yero fuiiftra ma^h approbare vifi fiint 5 vnde Plauttiii • Tace/r, inquir, hnheteanimum P''^^^^ •
homm licfmdo exeo foras au(}icio,AHe fimftya . Et ' DioiiyfiLis Halicarnalfceus , vt caufam adferat , i^"^^"'"'^''^"
curfmiflraauguriaprofelicibushabitafmt ; in ha:c verba {cribit; penesquemhdc,sell-o : Ha- 'l^^^.l^r^,
bc}2t autcm, inquic, Romani talia fro addicl)yfjs/me ex difc/pl/m Hctrufca Jiue tta cduii a maioribm , lidora , ik
ktc ratione ( vt cqntdem arbitror ) vt fcdo' Jh ol^tima tn captmdis aiifpictfs , cfu^c Orientern jpeclet ; vnde contra \
ful^ luna fitrgunt , Jic/Urj^ tam fixji , (jiikm erraticx. , & vnde mundi motus firmit exordium ; cuius circu- In Ep.di-
larivertigine, quAineofimt , modo fuj^erjerr^m e%is/irnt , modo fitb ter^a latitant . Porro^uiOrientenu •
j}cciam,Ke^tentriomsa. finifiris/jxhent ; iidtxtris Mcridiem , Honoratius autcmcH prius ,quiim fofte- '
j ^ rius : SuUimis enim ab 4qui/onari traciu po/us atto/litur ; arca qnem mundusvoiuttur ; &cquinque ^^!%^
cooltctrculis .quivocatur Arclicus jMcpartefanper efi confficuus : Atah Mflralijraciu , isqutvocatur ^^^^^'
Amrciicus , fcmper in ea parte delttet . yertfmUe fH autern intcrftgna, qu.ide cdo feruantur,ea fr£ce//e'
10 , qtufium m parte optima 3 & quoniam ad Orientem vcvqentia fotiorem p^irtcm obtinent , quiifn Occi-
d^talia-,ttmtn/?istpfiscclfioraflntAHs!r4^^^^^^ Et ^

Donatusmhsec Vu-gilij vcrba: ^ ^cnchL

' Subito^fiagore

JiJtont^it imtm.:,:

buum^^^oprofpero accipiendum c?fc vult; hancqueacidit rationem, quod precanthslatus
Lxuum, dextrum 1 1 eius , qui poaulata lari;itur ; Pariter & Seruius finiftra auiruria , a f nendo ;
^iiodnosap'ealiquK]fnant,d,6hifcribit,^ ^ Fcausex Varronepix)bat.Egotamen i

&aupnnadextrahmlhhiilleRomanisquoquerepeno,Coruiinpriniisatq;Aqua Plau- -nb^F-

'If u ' • ^^^^^^l^etaugur^ cur ^ dcxtr, (^ortm^ fimfira Cormx faJ Jn^^ina^

\*^^^Egocmtimebo i:DeDi-

; , ..' ■ ./' Prouidus aifpex '^'"^^^

^»tequamfiantes repef<tt paiudes ^ ^«^- ^

IrnbriumdittinaAmsimr^tineritmj^ carm.Od.

Ofctnem Cortmmprecefifcitabo , ^7-
: .1. ; Solis ab ortu,
A quila fi c dextra parte veniret felix omen faciebat,& ma^narum rerum aufpicia. Sic Ho- .

Lmautu^^??

cem, aiigui jaq; vt vana contemneiitem . ^

luT iTT^ S^i^i lojcrt TrpoQ iju. nr «eA/oW?,
Hir' iTf^ cfptg^ipd. Tojyi t^-Ot) (fpm mpQiVTtt ,
'^^tas minime morory neque curo -
• • :^^^^^^^^^>^ff'^^vadmt,verfusaurbram,folema^

mno noiiediflent; pcriculum imminere credeban t, & iiih lulb portendi . ^^^"^'^' -

. ^^f >qu;imm auguriaplerumq; bonum : item & aliic quarum infelicem euentum '
01 oe(.antu,^ lnauf}Mcatarmii vari^ erant^

50'pn^f^'!!l.'^'T'''f?f',"'-" ^''^'^'ih dercr-taiiicolit; f.it.icnie in vrbibusauto»iniri6inhice vi?us ^"^"

c'>no c,^S'^^.un.voce»,.el.^ Parra kem eft inaufp.cata dccjua 'HoratiusGa 1 K° - '

teKfuaiiauigatiQnemdifluacleiis,inquit: 1 ^ 'Life.j.

■/ImfiesPnrrxretmentisomeru Odc.zj.
■ Ducaty&C. Aufpicara

^ lnterauQ>icatas Aues Aquila primas obtuietj vndeapud ' HoinermnPrianiusabHccu-.^"^^^.^.
* ' B baadmo-

VlyCsh Aldrouandl

baadmonitU5;Ioiiemont,vtAquilainmit:tat:, ciims volatmn bonam fnem ercaii.^
cioc}5 fccundo conhlus , ad Naucs Gi\Tcorum fe conferat. •

^iXrrtroQ oicavuv^ iv TtpctTog ic;) fjiiyigoVy
Ai^rJv , o<ppoi fu.iv avTO^ iv o^pdctXjuolat vojiacte:

vrfa-vvog eV/ wa$ /a> Aavauv rctyvTrooAtov ^ idefl",
titte autem Alitem velocem mnciiim j quitibi ipfi
Vileciijjimus inter alites ; cuius fortitudo eH maxima .
Dcxtrtmi, vt eum iffe ocults fcrcipcns ;
Hoc fretus in naues eam Danaorum equitum :
" Lib.z.na- Atquehinc eft,quod " Senecainquirat, cur AqutUhichonorfit datus .vtmagnarumrerttm fa-
tural. quaft. ceretaufiicia .«^(ie quibus nos fuo Joco. PJiniu.s ex /lccifitribus Ctrcon rcfcrt claudum altero pedc^^,
cap.p. frofperrimifialfeau^urif, nuptialtbus negotifs : Nuptias cnijn ftolidagentilitas, teftihus Macrobio
Lib. 10. SC^ Alexandro ab Alcxandro ; duvbus aufiictbus, & totidem fignatortbus fpondebat .fitpulabatur^ ;
Cucus ^"9 » ^-^ "0^^^ y quandoque prima diei luce ; magna cautione ; idne ficret motu ccelt ^ terr.e ; calo
yzSILf.r. ^^^^^^^ ' inqttietO\procellofoq^die ; puhlicis feftis ; lemurijs, qtiibus occifit Remivmbra placabatur ^fiera-
Ubus '.fitue parentalibHs ; ancyltbus nondumconditis ; pofiridienonas idus ; calendas ^ quoniam ij dies
Jnprologo atrierant . Quas fupcrflitioncsridet ^ PJautus Jiis \cvh'\s ;
^^S^^^ • Argentum fii quis dederit , vt ego fitfipicor ;

Vltro tbit ntiptum ; non manebit aufpices .
Sed ad mgmidy vndcd'igici(d crtoratio; rcucrtamur . Triorchi, quem Bttteonem Romaniappel-
lant ,fiamilta etiam ex eocognominata.ciimprofipero augurio in ducis natti fediffet ; Phtrmonoe principa^
tum tnaugurijs dedet , vt PJinius loco citato narrat . Vulturis quoq; plurimus crat vfus ; quia Ro-
jnulo in condendA vrbeduodccim i\p\xmniXcnti vcJ quia, vrHcrodotus vuJt; Vulturnulltnocet
arttmAli, qut non mficadauera comedtt ; nec Aues mortuAs attingit ; Erat tamcn infauftum plcrumq;
ejusaugurium; poti/nmum/I fana DcoruminuoJaJlet. Sedde Auibusalijs,quarumfelix,&
*/i^.5.f4-ini-elixauguriumerat;conruJe Alcxandrum ab Alcxandro.

Amnnacu- , ^^^g^^^^ au^uria captaturi in ruprcmam curix partem , quam auguraculum antiqui appel-
lum . I'^Dant; ic rccipiebant; vcftemq; indiiri faccrdotalcm ; Iieuum,qui virga crat,manu tenentes ele-

uata,oculis inten/i/Timis Aucs obfcruabant; /jiiiftrorfum ne,an dextror/iini; c^ncntcs nc an ta- zo
cit^,aduolarent;bonum inde aut malum rei,q uam meditabantur; elicientcs euentum.Captan-
^ Jn .f/rfr- tesporr6auguriafedebant,vtex ^ PJutarchihisverbisquisintelligat, OV av apxoiv tV opviai
icct^i^d/zmcy i?co TTC^Mac ohov^ « amvhjj fA.yxi^u>^ivUju ^ vtt" uhUg tjvoc dvciyjtctS-^ , ^«V^y yiyovcf^
Tcov a-y^^eim Ci^ct^im iTTctviXSiiv ik ttoAiv d^puvcti ipx^Z , to 7rpom/xi<Sr(ojuivov om/uct , n^' Xa/Bih
iripov oC 7roir,<nrx) M ^Uv ctdSj^ i^ CvrctpxTig . hoceft Magifiratum ; cumextravrbemcon-
ducia ad hoc domo aut tabernaculo augurij capiendi gratia confcdtfjct 5 atque priufquam idcfiet pera^ium ;
neceffarta ^ ^^--^'-^- ...

ducerei

10

Triorciiis .

VuJtur ,

20

cello

" Lib.9.
AeneU.

augures

quoqueteftatur. Precabanturautcm certa fibi, acclara&profpera, c coelo figna dari ; quse 40
^ S.Acncid. Dcos eorum prccibus annuere teftarcntur; harum precarionum formulas expreffit Virgilius
hisverbis:

^em fiequimur ? qu^otte ire iubes ? vbiponere fedes ?
Da Pater augurtum , atque animis illabere nojirts .
Augurari Si vcro augurcs vlcus haberent ; augurandi caufa prohibebantur ; quia integros & fanos
quSomo F^nwe&menteeosefleoportebat.I:rant6c:tempora,quibusaugurarieratvetitum:Me^^^^
Jiibicum . ^.""^^ Vont\(cyi Maximus poft icxtAcm mcfem auguria captari noluit; quod adultis & per-
fedis Auibus au(picando; antequam arftas aduenerit,fit prudendx:autumno autem Aues par-
rim inutilcs {imt; parrim morbida,'; parrim pulli imperfedi ; & aliqu^ propter anni tempus alio
deuolant: Sicex vlceratis Auibus auguria captari nonlicere (/iquidemmorhofi Auesaueu- <o
rium nullum faciebant ) f^pe relatum cft . ^
^oi^"^ iid^ ^^^^^^^ quanto olim in Iionore atque autJioritate Iiaberentur augures apud omnes o-en-
Romaiios ' pori^rnnum apud Romanos:pairim qu^uis fcriptorum monumcnta teftantur. Hos^ete-
• nun ex maioribus, prxftanrioribusq; Vrbis eligebant , vnde Cicero fe ab Hortenfio viro clarif-
limo in coJlegium augurum fuiHb cooptatum gloriatur ; Et Q^Murium Sceuolam augurem
videmus , inter prunarios omnmm ^tatum viros connumerari ; cuius fanguine ; quod aram ia
templo Vete, quo nihil m Vrbe habcbatur pr^ftanrius ; iUum amplexantcm Svllx carnifices
interfeci/lent;ignemillum qiu Virgmumcura perpetuuserat; penc exrinaumfui/Ibcrcde-

b.int.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Prolegom.inOrnithoIogiam. 15

b.mt. Scd & Paulus Ac nyliu!; folitiis cd: dicerc ; quod ncc Scii.in!s cogi , ncc comieniencJi lo-
cumpotcrachal)cre,ni(iqu.:!Klo&:vbiaagurespixrcripfillL-nc. Oinniaenim^crcbanturau-
i picato;prJ:fcrtim in hcllis ; vilde ' Ciccro ; RemM/icam mftn muores admimflrArt nifiaMicato , ' Lib.i.dc
>yj/ttmm ; Et Liiims prdio Alliciifi, vt noiuim & rriftc prodigiiim habct, quod »ecat,/}/cati>, nec ^'«'""'i-
liutotrtiirttttnt actcm ; Et fa:pc apud cam,aliost];hill:oricos fit mcntio, Confuies atif^icioteram de-
Hh-^^i-Mi^tdmaitts^ftdeittret^^^^^ ' /.ii.a. rfc

a-jiimmtspotcjiattbnscom,itato//ere ; conftita & inflitutademittere^id/mhitarefcndere? qtiidjraium lc-(,h.
qit^mrcm,nceftamdtr,mi,ftvnttsa,tgt,r ALIO DIE dixerit? qttidmagniftcentim ,qttdm toffcdt- ' '
^ ^ jcernerc-vtmagiJlratH feahdicem Conf,t/cs ? Suidreitgiofttts, quam cttm pofulo , cumplehe a^cndt ',t'j da-
rcatttno» dare? Non pariim quoquc aiigurum authoritatcm cxtollcrc illiid vidctuikuod cum
ta. teris lacerdotibus fimul , ac ad iudicium duai , ac damiiati funt , alium foleant fubftitucrc :
nrlSS. u ""^ %Petcbat, licct m.iximorum criminum conuiaum ; faccrdorio

lux apud syirgilium ad Hclenum augurcm conftat,ait enim : s ^,^,;^ ,

^ftugcnatmerfres Dii,um;q„imtminaPhabi ,

tripodas, Clarij latiros ; qui fydera fentis ;
Et vo/ucrum /inguas ; (^r prxpefis omina pcnnx

mortlfc.l^^^^ quodcontra aufj,icia nauigartent. Et quamuis Pro-

rinan/ r"''^"'''"^ ''^'^*^''^'''"''-""' ^"^^ viro Chriftianoomm oSrtertTdic.n ac
exelrj r^I'''"^'^ - 1^'*^'^'"^ Perfequamur ; pauc.sitaq ea

prajdixifle nocn/r > rn„.Lm J V " ,SiLa'wm obfccro ratione, quod tuturiim crat,

kSad ^a e^^^^^^^^^^^^
quiaugurcomi escnrinVl rf^^^
centccCiu^litrco,^^^^^^

ifc qu^nihlEifM^^^^f S^etercnti^ refpondit ; quiseft iftefuror?quomodo Auis

Sre Deo S
C.ccrSm,Sf^^^^ "^^^

lorumS'"''''^'^''''?''''^"^''^'^'^'"*'^"^'!"'^^'^

fiomerum: ' ^'"*''*'^«'^"'"^«'"ir»ws Heftor auguria prorfus contcmnens,ficinfitapud' i;^;,,^.^,.

H MHf Ji' fj,iyl^aK> Aio\ TTitdcijUi-m /SaAj,
tif o,mo\ i'|s,5-oc tt./jLviiSra.t 7nf) TrdTpm
Nos autem magni louis pareamns confiiio
Vnum attjficium optimum, pugnarefro fatria .
QiLopoftr^erfuEpaminundamThebanumvfumetiamfuifl^^^ n,

tc Lcuttncam vi(ttorwm.(^. quoquecum diio contraria auguria,quo temporcmotiirus erat

A 2 caftra,

i6

Prolegom. in Ornitholog.

c.i{lTa,appariiilTenr, qiiomm akero vi£loria , altero clades portcndebatur ; anxios indc niilites'
coiifpicatMS , ac lcicns huiiifmodi rcs elle uaniiTimas/animos addidit militibas ;dicens monc-
ri altero excrcitum ; ii tortiter hoftcin a^ji^i-elTus ellet, ui<5]boriam prqmitti : altcro autem intcr-
nccionem, niiriordincm macic tenuillent, uel ducibusnonobtemperallent . ItaC^Fabiu.s
" Ijb. d<LJ M ixumis augur apud " Cicerouem diccrc eft aufus ; opimis dugurijs ea gtn ,cjtu pro rr/p Juiutc fic-
Scne^. renc ; ^qu£co)'/traremp,ferrentnryCoftiraau(pkUfirri. & Conixxlillc^ c^wi puilos pa/cj nollcan-
nunciantibus , iuTit, utbibcrent; proijciinfluentcm,isminimiauguria fccilfc uidcji potefl.
RedcVirgilius;

NefcU mens hominuy» fati, (ortisj^fiitur^ .
**lJb.t. co- Vt itaque fincm confutand^e uan« huicgentiliujn auguriorum fiducia? colophoncm impo- lo
tra SymmcL nam,*" Prudcntij {ec[uentes uer(iis cpilogi c|uafiloco fubiungam, qui lcilicct {uperAitioncm il-
chum. lamegregierefutant.

Si Bremum, ^ntiochum^ Perferjy Pyrrhum. Mithridatmj

Flordy Matuta^ Ceres ^ Laurentina fubegit ,

His tamen aujpicihm fiiccefm dextra dsderunt

Omina Utificos , ^ felix adfuit al cs ,

.^id ftbi vult virtffSy qtfidg/oria^f CoruinunL»

Cerutis Apollineti-s penna velgutture iuuit f

Scd tamen hic Cortfffs^ cur defuit exttiali

h orte dicy infatijlas tegerent cum funera Cannas, 2jif

Oppeteretjj fuper cengefta cadauera conful f

Cur Crcmera, in c ampts Cornice vcl ofcine Parros

Nemo Deum monuit peritttros Marte (tntflro

Ter centum Fabios vix slirpe ftiperflite in vno ?

NullanetriJlifcisT ritonia NQcttta carris

AduolitanSjprdftoeffeDeam pr^nunciaCraffo

Trodidtt ? aut Paphiam niuea vextre Columbd ,

Cuifu inauratumpremeret gens Perfica lembunu .
Nonmirumitaque, cumplena mendaciorum ac fallacia? ; uromncsfuntDa?monumiii«
ucntioncs , fint ipfa auguria ; fi a Dco, eiusq; miniftris in ueteri teftamento, ac tandcm a San-
£liifnno Concilio Tridcntino rcic£i:a,&hominibusChriftianisintcrdidlafuerint . Sedhicc
quantum adgencralem auandam cognitionem attinct,(atis di<S:a funt ; nobis enim propcran*
tibus ad altiora, plura de his fcriberc, & tcmpus & ratio prohibet »

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

VLYSSIS ALDROVANDI

PHILOSOPHI. ET MEDICI
BONONIENSIS

ORNITHOLOGIAE
LIBER. PRIMVS.
Qui eft

DEAC^VILISINGENERE,

DE AQVIL/E DIGNITATE.

vnde apud ithnicos lou.s nuncia voAmr Z T, r"'^'^?'»"'% «dniti continge,-e videatur:
myftica,coeIelt,a/vDei o" am^^^^^^
^ tefte D. A,,gt,fti,t,, f iSeS™^^^
hominum intelHge e poSbt oS.T

gna eias imagineicofaru v n'). ^ « excelle,u,am Roma,u beU.ca & triumphal.a fi-

b««rrarumTrsfu7adZ;lH^

inan,fuo,,o.^fubSSn^^^^

temf.hfprJfoS ar llK^^
"'ce,qi,cmfexccnto.^

audcat,qua: Dmconl 'l^ perfpeaum eft . I,i{Qper quxnam cum hac v,ribus conte.ulere
<labenignior.^qu« deSen)

prxfag,e„do habTt vtaao .t^^^ v,fu pr3ftant,or?qu^,n au(p,c,jsfelic,or?q„a,.

A'.'«c,quafiveritatsfi;tZd,£H H.V' '""'^'■f 'r?™™

max,,;^co,ife,ifu,dlCrsSu;,vr.^^^

ajsportenderent„,-,acSeo,ti"?.;o,^K?^^^

retur Reliqu irum ' ,^°"'''"'^'*"<l"-''''n'Imm^^ long^- dimna,ido anreire crede-

hcl

B 3 Aquilim

i8 Vlyfsis Aldrouandi

10

AquiLimicaque reliquis omiiibus Auibus prrelucerc non folumcx defumptisratiouibus,
quas iam ackluximus , fed &grauijrima pootarum , philofopliorum , aliorumcjj illufcrium lcri-
ptonun authoritate euinci poteft, & m prim is latidicx Sibyllar canentis :
/Ifia venict AquiU Rex m^grjus ad infiAr
ylrdcns^qui terram fcditnmj, equitur/Uj^ catcruiu
ohducct y qui cunciA malis labefacU rcplebit .
^ IllM. Item Ho;neri,qui nM/o-nxTvv Tn^nwo^v^ hoc eft volatilium perfeclitlimam tanqua m $ctcnXi^
cir ft'. }tdm.Tov eamt appellauit, ' Daretis quoq; Phrygi) ita fcribentis,regioqi ea nomine compellantis.

Lib. 6. dc jicx Auitm , a c vifo cun^i.ztur funcre ^fulrnaL:>

hdloTro- Bc^onens. *

w»o . Pindarus quoque hanc Auem [-jluribus in locis fummo honorcdignatur; pn-efertim vero

'^Ode. 6. his verbis, ^ jvXt apof, o) (pctfAivet) tti^-Iiv Sioc dpxov olcovm ^{yax A'«ro'j', idefc, hxctUilocutomi-
Jsthmwr, fit D€rf<ducerr> Auiummagnam Acjuilavi^, Itcm vbi cxccllcntiam cius in excmplum trahens dc
^Odp.$,Py^ Arce/llaotraditinha^cverbar^^^^/Jiajora/^imA/JCystf voov (pip^iTa/^yAchojc&v Tiy dctpaog ji nxvvTm^
thior. po^ iv opv/i;/v A^/i rog fTrAsTo, idcft , frx(lantiorem Atate mentem alit , ^ lin^uam , 0* animi mngnitudi-
ne eH veluti Aquila inter Aucs expandcns alas . Alibi etiam rcginam volucrum a Dco declaratam
prodit. Ad cuius confirjnationem inter coctcra, qu^ adduci poHint, minime digna omillu, aut
ncgle£hi,vifa cft: tam mulris 6c tanropcre decantata illa,licet h ibula,de louis alitc ; idq; propter
authorum, quicamlitcris tradidcrunt, eruciitionem acdignitatem, narrationis varietatem ;
cxempla quoque morum hinc emaiiantia ; dcnique ob tradtationem omnibus numcris ablbl-
ucndam;nc quid fcilicet huic noftric defithirtoria?,quod laterc fub fibularum cute dubitcmus:
atque vt, fiquidexiftitnauit antiquitaspoilcexfabulons commcntisrci naturalis cognitioni,
virtuti,fama!,& honori accedere; illud ctiam & nos animo & rc ipfi artcquamur . Primum ita-
^ j7i T>cor. q^ic cur loui dicata fit,eiusq5 fccptro infideat,vt ^ Luciano,& ^ Oppiano placet;itcm quod Auis
concil. Dei dicatur, vt Danti; triplici oftendi potcllrationc, naturali nimirum, hiilorica ,& i-abulofa .
» Jn Jxeut. Nain qucmadmodum ipfa vifu , vt diximus , eil: perfpicacifTuno , oculorumq; acie fubtiliOima
atque purilfuna: ita principibus ad rcctam rerum adminiftrationem fumma prudcntia &c pcr-
^ Lib. dc fal fpicacitatc cfle opus certum cft . loui autcm aduerfus Titanas proficifccnti,facraq; facicnti, vt
fa Relig. Laftantius aflbrit, in aufpicium aduolauit ; ficuti etiam cum Saturnum bcllo fupcrauit , vt Ser-

uio placet, ideoq; vi(ftor pro bono omine acceptam tutela^ fu^e addixit . Sunt & multa huiul- ,
modi alia ; qwx de ea rcferuntur; qua? hjcrecenferelongum eflet.Eam ctiam loui cum Gigan- ^ ^
tibusprseliodimicanti fulminum tela fubminiftrafle narrant. Aglaofl:henesenim authorcft
louem A(\\xi\x afliimpta figiu'a Naxinn infulam,in qua primum mims Cvctx fubreptus , edu-
catus fuit,vt regnum confequeretnr,pcri|Oc : Addit& Aquilam loui facrihcanti aufpicatam ;
& cum Titanibus manus coferenti tcla fubminiftrafle, coq,- aufpicio vfum,eaminter aftra col-
i Aencid.9^ locaflc.Quade caufa' Virgilius, Ouidius,^ ^ C\mdimwsarmtgerumIouisalttem\oQ'mt^^
^ (JHcta- fiammigerum Statius

mor^h.ii,. ■ Necfcgniusardens

Th&n ^ Accurrit ,mueo quemfiammiger ales olort

^^rhchaid. Jmminet. Etquidam Ornithologusrccentjor

g. Jnter quadrupedcs dchetur quanta Leoni 4^

Gloriay tanta mihicredtturinter Aues .
Ales fdcra louis magnarumgloriarerum ,
Jnter Aues omnes regia fceftra gero .
Vade in multis vetuftis numifmatibus Aquilam fupra louis fulmen,&: in aliquibus ferentem
ip/ius flmulacrum videre eft, in ali)sgcftantem louis aclunonis cffigicm : Sicuti autem Aquila
lunonis Iouis,itaPauo&Struthiocamelus lunonis Aues ditofunt. Retcruntetiamlouemobme-
Aucs qua; . moriam anteadi oblequij,qu6d fcilicet Ganymedem,quem ardenter deperibat , vt pocillato-
ris munere apud /e fungeretur,in coelum rapuerit,hanc Auem fuam fecifle ; Fabula eft notiili-
ma,verum in ea enarrada authoribus non omnino inter fe conuenit.Ganymedes patria Phryx
" In Me- fuit,Trois Regis tUius(catamitus Fefto & Martiali ab officio cognominatus,& ante illos" Plau- 5 d
nxch. tQ ^ Dicmihinunquidvidtfiitabtilamp6iaminlfariete.,vhiAqtdlacatamitumra2mt?) pucr vultu
adeo venufto , adeo libcrali ; vt nihil fupra ; quem aliqui paftorem ; aliqui venatorem ^^(:mx\X.
HunCjdum in fy luis vcnaretur,vt Virgilius;feu dum greges pafceret;vt Lucianus ait, louis luflli
ab AqaiJa m coelum (ublatum ferunt.Lucianus louem ipfum in Aauilam conuerfum,puerum
pocula miniftraturum fublimem abripuiflc {cvi\fivNt vt/it, fabulolum vtrumq; eft ; In hoc ta-
menomnesconfeutiunt; nempeinhuius tacli prsemium Aquil^e effigiem coclodonatam&
collocacam efle; qu« fuper Aquario , quem Ganymedem , quafi aquam ex vrna aftundenteiu

\0Qm

Ornitholosias Liber I.

o

JO

vocari plurcs teftafrar,vc>lit.ire videtur . H .inc fabuUm " Theocricus, ^ Ouidius, ^ Virgilius de
icripferunt . Virgilius diuine liis verbis :

JntextHsj^^uer frondofi regius idii^
Veloces iaculo CeruoSy curfuj^ fdtig<i t
Acer, anhelmtifimilis ; quem pr£pes ab jdiU
Sublimem pedihus rapuit louis armiger vncis .
Longmi^almas nequicquam ad fidera tendunt
Cufiodes, fiuij^Canum latratus ad aura^y &c.
SicautemOuidius:

Nec mora percuffum mendacihus acra pennis
Arripit Jliadem ; qm nuncquoque poculamificet
Jnuita^ Toui neciar lunone minifirat .
Meminititem Aufonius :

StatJouisadcyathum.genmtquemDardaniusTros.
Huc Ucitd^' Martialis dialogus :

Dic mihi quem portes volucrum regina ? Tonantem .

ISljilla manu quare fiulmmageflat ? amat .
S^o calet igne Deus? pueri . Cur mitis aperto
Refipicis ore Jouem ? de Ganymede loquor .
^ Aquilammarmore^ teflimonium; Ganymcdem {cxXxctt

EpircopideRufticis,inplatea

W :;^tl^^^^^ A^enaiiquoque C..luma

Educahatur m Creta Magnus luppiter , nec vlU
Cognitum id erat heatorum ; is autem memhris Qmnihus creficehat .
30 Jpjum autem aleham in antro diuino ^ Trerones ,

}£x Oceanifluentis Amhrofiiam adfiercntes .
Neciarvero exfaxo ingens Aquila ftmper haurtens
t^duolansportahat confulto^prudentij^ Ig^i ,
Eamviciopatre Saturno luppiter altifionus
JmmortaUtate donatam, in ccelo hahitare voluit
. ^E^.ademj^ magnificentia Treronas Pieiad^s honorauit ,
Mjif^ mnc ctfiatis funt ac hyemis nuncidi .

40 Vnde&prouerbiolorn^^^^^^^^^

fc tfibif. LTrS^ C^^^A.r..t;A.^, K\c^Iupp.terAquUamdeleln ; vbiquisalci-

7Z tT.ly^^ ^ ^^'^ fe^Mt^nuticUmenttl^^^^^^^^

J^. S'^^^^ ^lt^fetens.qu. dcfcendu tn camfum

LiSo.in v^^^^^^ ^^^^^""^ Roma.,rel}eliterati/nino>JiL

n CiUu^^^^^^^^^ "^-^^^^^^^ marmoreaantiquiffiinum extatmo-

^ ' ^^^^^^^^^^^ declaraiit . fIaiicdeiMquei.oftramfei^cimamdu^

Aiilto.uisauthontatecomiuuiiireplacet/primacxpnmohifo^^^^^^

quarum

" In Syra-
vufis .

10. Ale-
tiimorph.
'^Acncid. 5

pigramm.

Lib. ir.

Dcipno-
foph.cap.i 5

•ff rptipejv£'>
ymmdx Co
iumba:: tic
pid;L* Ple-

^ In Flori-
dis.

Jn zyiHl-
bus.

In^n-
tic,.

"■Cap.^.

Early European Books, Copyright © 201 1 I
Images reproduced by courtesy of The Well
172/D/2 Vol.l

20

Vlyfsis Aldrouandi

Apuni pri-
matus in-
ccr infcdia.

Pythlor.
nor.

'^Ub.i.di

Qiiaruin prioris hxc funt verba : Volucram alicjudt pem.t voUnt^vt AquiU Acciptcr \ AliquA wem-
brana Jicca , vt Apes CT Sca.rab<£i,aliqua infccia voUttlia.ojHx. exanguia funt : alid cute , vt V ulpecula Auis
a^Vefpertilio .VoUnt pennis ^ cute fanguine prdd.'tJi. Exhisvcrbis palaincft inter vokicrcs pcn-
nis volantes rapacibiis, 6<: intcr has AquiLT priniatutn ab illo dari . Eadem onmino ratione ad-
lererepoiliiinas intcrinfed:a mcinbrana volitantia pnmum nobilitatisgradum Apibus ab eo
adfcribi . Neque id ab re, cum ab his tot, tantaq,- & tam ftupendo artihcio proucniunt cmoki-
mcnta;quod Maro difertc accopio.sc fuo carmine oftendit. Altera itcm au.thoritatc Arifcote-
ks duchis omnibus alitibus anteponcndam Aquilain,clarc colligo, qua: fic habet : VoUnt fubU-
mes^vtquamlongiffimodiffitainteytia//o dijpiciant j quadere foiam Auium omnium Aquiiam diuinam
-pcrhtbent ,

Dubitarcautem quif[-)iam poHit , ciim Aquilarum multa? fint fpccics , qua:nam harum loui
in minifteriumafcitafuerit,tranflataq,-in ca4um:cui refponlum efl:o,cam fibi louem dclci^inc,
qux aurca dicitur nomine Chryf ictos . Sanc non onmes Aquila? fuluar funt , fcu aurcx : Akas
nii^ricantcs cllc conflat;alias albicante cauda ; alias aterrimas; alias deniquc alterius coloris ; vt
fu() loco appnrcbit . Vcram qua: colorc (untfubrutilo , vtcatcris nobilitatc pra^llant, ita tclle
Ariitotelc rara: funt confpeiStu . Ex his ea calo donata dicitur , quar Ganymedem loui amanti
tradidit . I taquc Clearchus Tyrannus ciim ex fiiccclfu continua? fclicitati.s fc louis filium dice-
rct , pra:fcrri fibi Aquilam auream tanquam gcncris argumcntum voluit; & Pindarus aurcas
tantummodo Aquilas louificrasindicat; vti ait, iv^ct ttoti -xj^vjiuiv A/oV k^^Tccv Trdpi^pog^id-
efl: vbi oltm ea.qux aurcis louis Aquilis .\lpdct Sacerdos : Idcm teftatur Ouidius, inqiiicns :
Grata louifuluct roftra vidcb/s Auis .

Et^^Ciccrodcglandifcraqucrculoqucns, fnluam Aquilam louis nunciam oiimrefert eK€A euo-
lajfe . Itcm & Claudiauui Fu/uus(f Jonamts Armiger j pro Aquila nobiliori dixit .

10

20

^QVIVOCA NOMINIS AQVILi^.

Errores
cjuonldani
grauiniino
runi homi-
nu ob am-
phibolo-
giam.

Uh.iz.ca
pit.i';.

AcjuilaPo-
riciis.

Ai.]iiilaP6-

tiCUS.

V O N I A M vcro maximam ad rem ipfam intelligcndam negocium legen-
tibus faccnerc folct ciulcicm vocabuli varia fignilicatio , quam a^-quiuocatione
vocant Philofophi ; idcircoredl^rationi confentancum exiftimo ; neinam- 3^
biguo verfcmur ; vt prius huius didionis ( Aquila) ^equiuocationcm in diucr-
' isrcrum figniticationes difFufun diftinguamus . Omnisautemax-juiuocatio
idc nafcitur,quod res,qu:nn voces multo plures numero fint . Qii 6 fit, vt la;-
pcnumerograuium errorumtricis implicari^turpiikmeqj halkicinari nos contingat , dum ani-
mum non f^itis aducrLcnte.s vnam rem pro altera , etfi toto coelo acgenere diiridcat,accipimus ;
6c qux longc diuerfiffima funt, eadcm hicimus:Nempemorbum , plantam, lapidcin , animal ,
idq^ nom inis fimilitudine decepti .

Qiiod ipfum fummis,do6tiirnnisq; Thcologis vfu venifle videmus : nempe uerbi gratia Di-
uo Ambrofio , qui pro uoce Gra^ca Tpvyav in Hexamero pifcem marinum planum , Paftina-
cam Latinis didum defignante, quse per radium ceu telo virus eiaculatur , Turturcm , Auis in- 4^
nocua? nomcn vcrtity ( vtrumque enim fiii^niiicat') amphibologia icilicet deceptus . In eundcm
errorem D. Bafilij interpretcm,item qui ualenikbrum de compofitione medicamcntorum in
Latina knguam trantlukt, lapfum , imo Sc Plinium aliquoties funiliter hallucinatum uidemus . ,
t Nam cxempJi gratia,'' nominis Ixia ( quod Chama?Jeonis nigri venenum etiam aJioqui fignitTi-'
cat, ) fimilitudmc falfus, Ixon ( quod vifcum fonat,& non uenenum , fed illomet tcflepr^fens
contra id rcmcdium ) interpretatus cft,non fine graui errore .

Quo 1 taquc onmia dikicidioni apparcant, huius di(ftionis (Aquila) diucrf un notionem ad
diucrfas rcs manifellandas defumptam,paucis perftringamus, eo feruato ordine , quem rerum
. dignitas poftulat . Aquilar nominc uir uenit intelkgendus genere Ponticus , religione I ud^us , 5 o
cJc quo D. LucaSy Egrt/u^,inq;^ii^ > ^ /W/// ylt/jenis Corinthumpt^t , &imemens quendam ludmnu,
Aqmlam nommc, &Prifci/Iam,acceffit ad eos, & qmniam illis erat o/xonx^ogy ideft eiufdem artis.uide-
\\QQ.tSc.mofac/orid>,v€lSutort£ (vt intcrprctatur Origcnes ) //^^«f unacnm ti/ts huicofifcio ope-
ra?}2 dcdit , poftquaniipfi inAchaia?n ab vrbe Roma venffnt ,Hims D. Paulu.smul tisinlocistan-
quam dulcilkmi amici meminit.Erat enim ipfis,ut artificium commune,ita & animus concors,
mensqr eadcm . Nam & una fimul , cum fc Deo uouerunt, capillitium fibi fuccidi iulscre , pro
. more, qui ab omni^tate, apud omnesgcntes,omniq,'in reJigioneinualuerat.

Akus fuit Aquila,Ponticus itidem^acrekgione Hebr£us,qui fub Adriano Imperatore vixit,

cui adeo

4

n Books, Copyright© 201 1 ProQuestLLC.
luced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor

OniitLolooixLib.L 21

o

cmideb chariis fiiit, vtcirn reaituend» Hierofolyina-openim conftitueretpra;fcaum . Hic
cumquotuiicChnftiaiiorumnumerfiaugeri.Deumqjoftcnta &procii2;iapcrcosedcreccr-
neret,occultoftiniubquodanipeiritus,feClniftianisadiunxif,baptizanq,-iu(rit. Erara.irem
Altrologix pcnti.hmus , &genetlvliacis iudicijs afTiduc intcntus . Quo faftum eft , poiUiuam
Chnftianorunire]/gionefuifletimlnitus,&prioraftudiam)[Ietdeferere,v!ChriftianiSaccr-
dotes, qm eum poft multas admoniciones ab aftrologic.T didiplin^ ftudio dellftcre nollc ccr-
nerent, liominem illum a coetu facro ablegarent , &licclella eiicereiit , hac fcilicct pana ivro-
gataemendatumeumirj exiftimantes. Jllevcr6contrairacundianiaionacccnfu/ad lu-la-o-
nunlaceixlotesfecontuht.acperexecrationem Chriftianifino eiurato, circumcifiuncni dc-
10 nuo recep.t,& Pro elytus efteaus cft . Atque hac ipfa dc caula linguam liebraicam brcui cdo-
r„m i ftTv T^"'^-^'? ^'^' "> Gra^cum fermonem iuterpretationem litcranim f.c a-

vocfn r?, '^<="nj^."f?mcum Muieha^reticomendacemdixif . Nam i^?¥- 'il-

^^Tt rcSiu2 °ir^ f violationcm impulerit. ideoqiaaa i^uMl.

JZSovocZ I^'""^Auguftnu.s.H.cAquaacrediturcne.lle,qu.&OnxLD.Hie-;;;^-'^;;^^

^int&AquilaRhctorcelcbr.s, quifcr pf.tdeluiiiinibii.; iIlKMr,MV>,,,c „ c i fUlusMc-
cantur, tefte Petro Viaorio ^ 'ummibus ulis oi ationis , qu« Scheiiiata vo- x.ndrix .

nens P.fK ''"'''r"°T 1''^^'' .Senere planorum, quem & Grsci AVroVappellant car-il -o, '^'''f-

.iotus&Roman.sfi,biiomiaeAquiIo.iiscelebratus:Gcnuei1buspcfceRatto Aoni^^f^^
r"SSr^'"''"''^'''^^'^^'^"''^'"-'-^

pouenf.relone^iafciS t o^^^^^^^^^

k..us vfu.^cfta"it£SfiS^ r'"^'^ •r^^'^^ e..,sh,fto„ograph,. K.Vco

patumodoreni,reru.nIaScaSr^^^^^^

Fochum^ Diofcoridis & AX-rArTi^n T c,ed.dcrim clle vermn Agal- gn."" .

med.coAW?SZM.K; K^^

me.uiovnr\ ff,CTj , "'"''''''■ ^•'f/ec'=»<^re, cuiusnuUavli.iam ipud Gr*cos ^^„11^1.

t.t..lusenetrri^Sfe "''^^^^
r.«acdeIi;S ^

fu.nqSrmitit^^^
ciiisconfc bl m1 f^^^^^^

SOgui^ieeiusnatamZS n^^^^

?a.igui,iole"SappaSZeVr'''''\^^^^ ^"'^*^^ "'«^ ^^S'-

™ Ce,i aur^c,^^ rhyzoto,no talem ft.rpem dlfcr.bico.npe-

<3uatuorconftatiquanimvn3mcap.teemsco.iftitutacft,vti.iquit'Hy|.nus, /.^.«^^..^5 aLi

2 2 Vlyfsis Aldrouandl

vnxm , vnam item in pe(!lore fed obfciiram , in capftc vnam , eamcjj rulgentem admodum ha-
bct : Coeli multam partem occupat , dcxtra quidcm ala extra circulum AcquinodHaicm non
multum prodit,rinift-ra autem no logc a capitc Ophiuchi ligurata vidctur . Roftrum a rcliquo
corporc cius diuidit circulus ille,qui a Cacro ad Capricornum peruenit: In duodccima Aqua-
rijpartcfinifcioritutvn i cum Capricorno, occidit autem cxortoLconexiij. Cal. Augufti,
^ Lib.S.ca- CUULS ^ Pliiiius meminit; co/m ommbm , iuquit, fecoribmad Arciuri occafhm , idcit , a tertio idns
pit.^y. CMai^is ad AquiU occafum . Aftrologoruni cxperientia tempeftates cict,Gencthliacis vcroCfi his
""Capiu pc- fidcsadhibcndarit) huiftaacfclixeft. In^ Araticommentario legiturdcAquila^dicquodfit
nidt- iii Italiaad xiij. Cal. Ianuarias,& quod fi puro & miti appareataerc, k'tas promittattuturas fe-
gctcs. Nam tum genitalis la^leusq,- fuccus trafmittitur a ladeo circulo m tcrras . Si vcro Luna
ilLi dic rofcido frigore afpcrfcritfcgctcs , a^grc ilLis habituras fignificatur , fi vcro fucrit intcrlu-
m m j nium,omncs hybcrnos frudhis kfos iri.PoVro dc hoc aftro Manilius ita cmit :
^.&iib.^, l^unc i^qHiUfidm referam , qit.i parte fmiftrA

c.vnico, Rorantis luuems^ qucm tcrris jifltulit , /pja

lerturji^ extentis pratdam ctrcumuolat alis .
yulmtna miffa rcfert, & ca4o milttat ales ,
Biffextamj. notat partem jluutalis Aquari ,
lilius in terris Ortentis tempore natus
Adfljolia , partas furgct uel dvde > apin,vs .
Sal ammo Aquila: nominc Chymicis mulca vcniurit,ParaccIfus falcm ammoniacu ob Icuitatem fuam
niacum. j,^ fublimati()nes,item ^ Mcrcurium prxcipitatum , Aquilam vocat, Hortulanus idcm quoq;
MLTcuniis j^()j^^j.jTfulphQn^arfcnico,necnon&aurotribuit.

Arfcni^^a Lapis itcm eiklcm eil AquiL^ nomiiie , verbi gratiacumaquam Aquilar, aquamlapidis
Aumai . efic dicant, qui huiufmodi commcnta vocibus tain obfcuris & inauditis inuoluunt, nclcilicet
AquiU Li- intclliganturpulchrafuaifta^cniyfteria, &certc]ixcnonintelIigi multo fatius elh Appella-
pis . tur idcm etiam lapis illis Gryplius non tcmcrc forf in, quod non alitcr ac hoc animal lua rapa-
Giypluis Qii^xiQ^ nocct,ita illc Lipis c^^tcraq,- omnia,quibus ad luam Chryfopoeam vtuntur Chymici,pecu-
^"^^^^ ' nias cx loculis nolbis cripiant, nosq; fxpius Codro, quod aiunt, pauperiores reddant . Dchoc

Llb.de Lu lapide " Auiccnnas feu potius Ch\ mifta quifpiam .
pid. nomin. Hoc idcm Aquila? nomcn eft cuidam fliiuio Aegvpti ( pr^eter Nilum , qui & ipfc d multis
Aquila llu Aquila cognominatus fuit , ) ob curfus vclocitatem , leu rapiditatem , alueiq,- proFunditatem d
uius . Prifco rcge quodam Aegyptio inditum : Hic enim ciim olim intima Aegvptij longc ac latc
^^^^^ • iimndans totam rcgioncm depopulatus cflct.Itaquc ab Herculegnauo (vtfcima cft) contiuuo
obturata eft eius eruptio , & in fuum alueum conclufa . Q uare Gra^ci fabulati funt Herculem
Aquilam occidiflciqua^ Promethei iecur alTiduc rcdiuiui dcuoraret.
Fluuius Eodem nomine& Scythi^ quidam Huuius vocatur apud Herodotum , & Agretam , d quo
Scythix . quod optimam atquc intimam Scythia!,cui impcrabat Prometheus,partem dcuaftaret, locum
datum volunt fabuk* , quod Promethci hcpate vefceretur, idque louis iuflu, quoniam imbres
frcqucntes,eius impctum&amplitudinem augerent .
rhiuius in Fluuium ciufdcm nominis clle , Sc in Eridanum defluere ° hiftoria habet tripartita , de quo
EmLmum memorandam hanc refert hiftotiam : CMaxentio Herculijfilioperempto , ConfiMnttmj^ tam folo re-
inrtuens . rumpotito, Ecclefi<& Chrtfti efftorefcereac vigere in religione ccephe, datum^ ijs iam licenter , ^ aUcriter
iSib. I .ca~ agerepotiffimumyqut cirea fyberim fluuium cr Eridanum (quem Padum accoU appetldnt)ttem circa Aqui-
^^^' Um commorabantur . In huc locum fermo fertur aduecUm nauigio Argo adTyrrhenum peUgm fuijfe per-
du^am . ArgonautA emm ventum validum declinantcs.non eodem nauigio in regreffione vfi funt,fed tran-
feuntes mare yquodfuper Scythas eft y perhdc fluminavenerunt ad terminos Italorum , (jr htc hyemantes
condiderunt ciuitatemyqud vocatur ^Amona . K^esiate vero fuperueniente , cooperantibus els proutncialt-
bus fere quadringenta ftadia arte mechanica trahentes Argo perterram ad fluuium ^qutlam deduxe-
runt.qui permifcetur Eridano fauces habenti in Ualicum mare^ .
Ifter flu- Sozomenus, Zozimus & Califtus Iftrum fluuium a^cuA/i/ Acyliu vocat, quorum interpretes,
uiu» . teflx^ -jc Abrahamo Ortclio Aquila & Aquilum fecerc . Ifter autem hic apud andquitfimos au-
4c In Tcfau thorcs Iftria: fluuius eft,alius ab Iftro Germani^ , vt Pomponius affirmat, qui addidit, eum ex
yo GtoYg. ^(^uei-fo Padi oftio in marc effluere , idq; ratione horum duorum fluminum aluei dulce exiftc-
^•f 1 8 '^^' ^^'^^^^^ fabulofus eft etiam ^ Plinio tefte . Nec defunt tamen , qui hunc eundem cum Plinij
Catalonix Nauporto iputanty hodie Quieto diciyfcd & hoc fallum .

oppiaum . Aquila oppidum eft in regno Catalonia? , propter quod cscfus fuit exercltus lofcphi Enefi-
Abmtioiu risregisMorochi.

ui bs. Aquila ciuitas eft Vcftinorum feu Abrutiorum,vbi olim Amitcrnum, quod & Turconiuin
^ Vola-

10

te

Ornirliologi^ Liber I. 23

Volaterraiio ciicitiir,fiu't,iutalibas C.Cnfpi S iliilbj Oratoris acliidorici pnrclan iiingni.s . Re-
Itaurat.^ teinpore Caroli primi Sicilix re^is,noineii Aquilo! impofitum eft ea occ ifione, quod
t[uivrbcmltatuebant,eaminter vicinascaput elaturam haud aliter,quam Aquilainter Aues
Iperarentjvelquodmagiseftverifimile, quod Amiterno primoillius coiulitori nomen eiret
Aquiloi Mcminiteius Baptifta Mantuanus hoc Verfu :
Sfortia. belligereins yl^uiUfitb mmtbm dtls .
Aquila feu ^JtH}\ff. apuci Ptolomeum Tufci.^e mediterranea vrbs ed.Leancier Acqua penden- Tufci^c
te vocat.Aquenfes forte PIinij,quos Taurinos cognominat, Ortelio authore . •
Aquik etiam tres inful^ funt in mari mediterraneo paulo fupra littus Ik-thicx . iu'\Ax A-

Video etiam pagum quendam prope Treuiros,Igle,ide{l, Aquilam indigete voce ab ea gen- quila- .
vocan,quo antequam Romani operis molem etiamnum licet confpicere . ' ^gl^ •

Aquilamaior&nnnorMauritania^TingitanxuiuoIocafuntapudAntonnH^^ Maunta-
Itempraidiuminl^JnTgiaapudNicetam. nialoca.
Ad Aquilas Attica^ locus eft apud Paulaniam Praaium

idnomS^^^^^^^^ D-Chriftophorommaavifia,r, ^y^:

Eft etiam mons Aqiiib „omcn in comiratu Veldkirchij Germanix vrhi^ . '
tlt quoque machuia belhca fiue tonne.itum milTiIe antiquis vfitatum . Machini.
m carccrum Olymp.ci certamiius cmboIo,i<icft roftro, Dclphis «reus i.i canoneereftus vi- bellica .
S'" ' 1"* « xrc aIisIo.igc extenfis fufti.iet . Eft autcm machiua hu-

UiImodi,vt ea commota Dclpli.nus in teiTam cadat .

de.ni]S-ks iSiK^^^^^ Fcrraricnfibus inde .lu.icupatum, quod in ca Aquik alas expa.i- Monct. .
Vr^^^^E^S;^"^''""^ eflet,vtft.olocodeclarabitur, pai,lm

SYNONYMA, EORVMQVE ETYMVM,

KiSim^WQVILA Gracis ctirog tefte Heiydiio etiamdiciturT(D ^tvuctnov ro iv yiiaott; Aquila Cy
cymation in fuggrundijs,forfitanquiaidformam AquiI^,vtpofteafuoloco "^^^^ondi-
ciicemus,voiantishabeat. Primumfiquidominis eftinvocabuIisGrarcis, vt ^^""^^"f'-
certeeft,aptcprofea:6Gr;^cis ^«roV dicitur Trapci ro ^iW^: quodeftprope-
modum rapior impetu, & concitus feror , Hoc volandi probat pernicitatCjVt ^
foleiten^vpri.^. A "^"'''''"^^' r^"^ "^^' ^Kqiiodfemperaugurium Aquila:
rlHeitZi^'^ <^ne. profe-

ZeSX^n''^''' voxapudAnftoteiem. Qtiamuis Onon ^.roVdici a verbo ideft,
E J,v r^^^^ »7^f^»^>q]^odmc^teras Auesunperium haberevideatur,exiftimet!
Wt auoni HVe.V

num n J

AW' ^^^^^^ Perporum A.^.T.,,dicitur. Rurfus ijfdem Macedonibus A>>;oVooc , item
mmrO uV ^^'[^'^'^'''^PP^^'^^ SophocIi,A';..A..^, Hefvchiovoceforfin a Latinacor-
efle cc^inT^^ ^ '""^' ^^^^^^^ O''^''^'? > vt & noi.inullis ali)s . Demum & YSdrjov vocatam

EodemmoTV^^-^- ^^^^ g^"^^^^^^ ^^^' «'?o'^^\vtapudPlutarchuin&Athen^um,

I^omDeius I ^"^^'^"^"^^q^^l^i^vocant. Aqui!(a autemijsdicitur,abacutevidendo, vt Aquilaun-
iiem el t ' ^""^ ^^"^ ^^^^^ contuitus, ut fuper mari immobili penna in eam altitudi- dc dieta .
Aquila Q Ca' "^^ ^^^i^^ni^^ pateatoculis, pifciculos tamen dc fubHmi natare uideat, unde
ftrump T n "^^"^" "^^^ "^dcJ*^ poffit , quia triplici acumine uifus , irie & uenandi in-

uocem r^^^"^'^^ ^^^ ^^^^^^^^^^ &oculorumi,pr^ditaefl:. Alijuero ab Aquilocolore

qualis eft A ''^k ^3^^^^^ ^^'^^ ' ^'^^^^^^ &fubniger ab aqua denominatus,

mi^eri Ani^ -^"'icupatur&Latinisparaphrallicereda&regalis Ales,Iouisales,fiain- louis

Alrh.Icrw/^^^^^ ^-^^ "Cfer l^cgin;. A-

IZ n! iri • ^^n"'^»'^^ HeJuetijsq, Em Adler , qua^ Adelar , ac il nobilem AquiJam
A J5 a ^^^-^^^^^^ inaxime congruit. Hifpanis Aguila conocida . Germanis inferioribus
^i n (X Arent,ut ^ antiq uis Fracis, vnde ipforum PLex Arnhulphus ab Aquil^ auxilio nomen
adeptushutCarlomaniiiiius. AlijsetiaminferioribusGermanis Ein Aar , nempe Tun^ris.
^aecde Synonymis: Refi:atautem vtiamremipfa m aggrediamur.

FORMA

24 Vlyfsis Aldroiiandi

FORMA ET DESCRIPTIO

uilarumingenere.

Nafus A-
quilinus ,

Oculi A-
quilx' qiia-
Jes.

Animofi
qui dice<.li.

Denrcs .

Collum .
ALt.
* Jliad.a^
Ciuia.
Pedes.
Cauda .
Cercbrum
ciulq3 uis .

Fel.

^nb. 4. de
comp. mcd.
fecmidum
locii^ .
Sanguis .
Olfa.

cpotc natui aunciinq

poileriorem,gcncr.ili lernioni llibnc^^-ere proponimiis ; vt noji loliim vnincr-*
fale a pardcuhrihiis redioris dodh-in^ gratia feiuni^amus; fcd ctiam,vtilhui hilcc iuhcnte lUii^
lofof)ho, &c iiatura ipf i (lidantc (MU-Fcramus. Auium quaxiam natura placicia^ funt ac Jhitcs ,
qu^dam ver6 terae, cultu tamen, artcN^]; cicurantur ac manluelcunt . Aquila ncc hahilis efc ad ^
vllanidifciplinam^nccfacilchumajnofludiocioniarur; tantnninatiir.Tinipctii pra^ccpsfcrtur,
In dcftvihcnda cius forma in genere,neque coIorcm,neque magnitudincm detcrn-iinatam ad-
ferrc poi]iimns,vtcrqi enim pro vancrarelpccicnun inf ngulisdiucrlus ciiililud tanti.mjqnod
eommune eric omnihus hic profequemur .

Eft Aquihomnis y9<^:{ , ideft adujico roilro, &:recunio vngue; Corporeca'teris Auihus
collata,mag'io quidem,non tamen maximo,cum a multis magnirudinc vincatur, Carnc dura,
6.rorte hrma; Piumis rigidis: tota penc co!"poris compof tioac dcnkx , prohe compa6hi, ac ro-
hulb;%ira,vcplurimLimcre£ta, ica vt vcl cxipfo hahitupofTis intcUi^ere carniuoramcilq
Auem,quieds ac pacis inimicam,{oIitariam,l yluclirem,ad pradam ac pui^nam natam .

Capids antcriorpars porrcdhi paulatim ardhitur,^ terminatui in roffruui,quod durumfo-
idumq; eft:,fed temporis tvACtw ht inutilc , qua dc rc vhi dc iuucnta rcnoualionc hahchitur ler-
mo , plura fumus difturi , Crelcere ijdem viqucad fcnciftam miruni videri non dchct , ciun ex
gencre fit excrementorum,vna cum vngulhus &'pennis , qua-fuperftite animali conrinuo au-
gentur incremento. Proprium verc) maxime efi: Aqciil<^^rofrrum liahere admodum adunciimj
adeo vt in prouerhitim, ahierit: Nafus Aquilinus,pro;in%niter adunco , qucni gcnerofi anim!
fpectcm prahere adulatoric potius,quam verc aficri vuIgo,Plutarchus fendt. ^ ^ ^

Oculi vt plurimiim ruhore viuido perfufi lunt,non glauci,fcd quales Leonum,charopi djfti^
concaui,ac profundi ; non admodum rotundi,ncc nimium ohlongi, magnitudinc mediocrcs ^
ad reliquum vero corpus comparad , parui videntur : acutiim cernunt, limpidiilimi enim funt
& acres : Vnde Philofophus,quihus ocuH non glauci , fed charopi f nt , animofos haheri dicit,
c6ie£i:ura quadam a fimilitudine ad Lconem & Aquihm dufta , qui omnium animalium ani-
mofilfnni reputantur . Hanc ver6,quam omnes & fcriptis & verhis celehrant,admirauturq,- vi--
fus aciem/liligeiitiores rerum naturaliuin fcrutatores,HaliiEto trihuunt pracipuan? , & qudm
reliquis maiorem. Laudatilfimis autem Aquilis oculi profundi & caui,in quihus vis videdi me-
liuscolligitur . Dendhuscaretomnrs Ac.juila, edam Morphnos : cuiquidamdentesfalso tri-
huunt,demuntlinguam. Ctediderim ego fcrratumintus roftrum , minus propric dentatumos '
exiftimari & vocari . Collum hahetlongMm,alasj!e£bis & extenfis, fed in fummitate recuruas,
neruofis pauca^q; carnis,tant^emagnituciinis vteas ^ Homerus thalami ianuis compatiirit^vbi
ait, ToW c/pa. iJLunpdiv i':rav TTTipXy hio.ccft tant^eiusah vtraqueparteerantal^,videlicet.
quantcT ianua? thalami,feu ala? iftius' Aquife magnitudine fua fores thalami ^quahant . Crsura"
priE corporis propordone , haud ita forrga'. Pedes minime i^qualcs ; Dextrum nempe finiftro
maiorem; colore vanos,a naturaohdnui t . Cauda pra?dita eft hreui . Cerehrum ei ohtigit cali-
diifunum,ade6 vt in puluerem redaclum,edamfi Cicut^ fucco permifceatur, & cuipiam prc^-
pinatum , calido uapore imhudscerehri vrentriculis imaginationem' mirc concitet , imo vt Sc
in maniaminducere, a quihufdamcredatdr: Felcuiufcunq; Aquikimpendi6 acre&mor- j^,
daxeft,ad cor rodendi uim ufque;quamohrem colore uifitur ^rugineo ^ Galeno tefte,qui ta- ^
men,CLim ciepra^ftandifima Aquila? fpecieloquatur , de Chryficto intelligendus umk . San-
guinem haherecrafilim,hhrofumq,- uerifiiniUimum eft, cum animal fit magnanimum , ac ro-
Uiftuni; (^ualiaomniafmguinem confiftentiafpiflum,utdmida tenuem ac dilutum polfi-
dere Philoiophi fendunt . Olla cralfiifima durilfimac^,- & iolida pene ei natura dedit, quihus &
medull^e ineft minimnm . Pennas hahetjfiymitate ac duridc infigni , qu^ (ut expenentia mul-
torum Sc authoritate didici ) pennas aliarum Auium , pra^fertim uero Anferum & Columha-
rum permixta^abfumunt, idque forfmoblatentemquandam, qua prxditsc fnn j uim; Auis

enim

f

I,

i

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Omirliologia:LiberI. 25

emin i];^^, duta viuft , reliqiiis ommbus vQlucribusiiife.la eft-; itaqucderiuari vim illam anima-
twtnmresquoqueeuis examinesper rympathis coiuagionem Hon improbaiKiumeftrvtre'
cuent|isciocuit, etiam iii inteiemptis, luper quos patrator fceiens vel caf» , vel ad tcftandam H.litus A
conlcientiam adduaus fueri t . Alij: peftiferamquandammaleolentiar vimalitiinellbdepre- quilxpe-
hendere, nam &animara ipfi pe.fimc olere certumeft, propterquam contafta ab ea corpora "'f" •
racile computre cant : Indicio e(le reliquias eius hcfteriias , qua; neqiie ab ea ipl'a , neq • ab alio '''^""^™™
quopiamanimahumrepetantur. Pcrmeare veroeam contaL'ionein inpeniias, itivcalienas

iG useimolhoreft,quamcxtensAuibus:cibusenimcius.

<iior;(^aetiamdecaufanonbibit. - , ' , ' quilxqud-

Vngues,vt omnium rapaciirtma, pro mucronibus gerit adunco.s, recuruos, firmos Leonum ''^ •

SdiStle n-i?rf Qnoda<lcorporistotiu.sina: M-^gn-™-

uUenda:4deo &magna: procciitatis, vt mcommodumiitcasinmiOTo-cftire >" Atheimis f"-^'
fcriptuinr^I,quitzaAquiIasci.bitalis magnituclinis m pompa Ptolonlt PhiHddi u '"'^-^-
tashune. ApudOHmK(5tegurnniiftoriatal^eft,InterMi L^^^m^^^
dumrurticipecoraamifliqu^rerent,in.udoinySC ^^^^^
fumtanto(i>atipexpanfo,vtquadrigefubeocc,nuer
magnitucTI^.nue-t.fuen.ntJior,u^^x.misaIa.pa^^^^^^^^^^

furam squarunt,vnguesjmgrancfe &C0rnulerii dmtkn^T^ extenl* kptem vlnaru men-

...™acorpor,?«ffi,„„i;,,„,J„J°£„;3"*™'~^
vel hoc lUco e»IH,„„ ,i . N

^ D £ A QJ:JX:JE,::SE N S I B V S,

6cprim6de viru. i

R AE C E L L E N S animal inter uolatili.i,& omni admi.ationedieimm , fa- pl-jf-
piens natura tecit Aquilam; fed hotparum eflbt 0ao,A,M\ f, tantu initruaam l"^"" ^y"'
^,"''^^ •■^ft!"0'?*^"»"sq; unguibus,& folo neruorum robore munitam finxi^
let; nifiaddit. tu.flent ocuhplufquamlvncei,&adclariffimosfolisradiosin- 'fc^/*"

conniuetes&mtrepich. Quadecaufaobaciemluminumfelixa'Seneca v!l

exaftaneruorum^,",'^' '* '"'^'^"''^'"'"'^^"*""^" fortitameflbpleriqueuolunt . Etfani: ^"^""^
moris fohditateXr T"'?'"^^^^"''^'^"'"'"^'^ &cop.afpirituUmuifibiliu,cryftallinihu- 7"^" "S
Etqt idqSSS;^^^^^^^^ "^'•«^ft ad,;ocl,mfiin5 . t^^^J'

cibireltifl;,raSi^^^^^^^^^^^

defeau,ut.Ile?o.Srn 1 * ■ ^"'''r^ '-^™'"-

copia. Fke amr^

bil umexla Z1Xfc?"?'f ' non autemqUd d.fferentias u.fi- ^'•'"^'«>-

«ri^t Ai I ""'■'''"'"''''"^^

«.nsdoai5Aqu.lao,nn.uman.mahumfenfuu.dendi;r?ftautifnmafcribatur u^ '^^^^^

26 A .Vlyfsis Aldrouandi

1^3

mim anteponitm* difcemendi ui , fed fenforij foliditate, ac {{ilendore . Homo qiiidem pro fui
magnitudine minime procul uidet,uerum uifibilium difFerentias accuratiffime dignofcit : (yn-
cerum enim purumqj habet oculum , in quo exigua qu^q; apparec motio, ueluti inuefteinun-
rrM^^^^ difTunaminimaetiammaculadareconfpicitur ; QiiemadmodumetiamCaauc^terisanima-
bilm diftc- j -1^^^ pr^poIIet,qu6d pro fuTcorporis proportione cutem ta(5tus organum , tenuiffimam mmi-
ratraimldi l^^^^i corpulentam fordtus fit , Quiirein afpeftabilium diagnofi horao nonfolum reliquas
gnolcir . animanteisjfed & ipfam Aquilam luperat,ob anim? fcilicet preftantiam ; haec uero ob orga-
f adu ho- nirobur, &fpirituum copiam,&nitorem,uifuualet; pr^fertim ad eminus profpcdandum.
mopr^cx- Adquodetiamfacitoculorum fitus prohindior,quemin Aquilis notant,quiharum bomta-
rcris ani- pr^ftantiam , oculorum alta cauitace metiuntur , Quandoquidem conftipatius lumen

"^olkt^^ habent,& radios obiedorum magis congrcgatos recipiunc , QiJ^ ornnia elficiunt,ut non io-
^ * lum citra noxam inteta acie folem afpiciat Aquila , uerumetiam uc uilus eius folis lumine quo-
^ Lib. 2. dc dammodo perficiacur . Idem habcmus ex ^ D, Auguftino,ciim <iicic ; SoUHs,quo%>erenthilwter
monb.Ma- ^^^^//^ pulchritts tnuenitur, noflros fauctat dr ohi enebrat oculos , Aqutlinos vero vcgetat infpe^iti^ . His
nich.c.z 5 o, .^^^^^ ^^^^^ Galenus , Plinius , & alij coniplures aciem noftram , fi cum Aquilina conferacur ,
' Lih.i.AU dcbilem affirmarunc . Ec ' Bapcifta Mancuanus 1 ummam uculorum acicmexprimens^ait ;.

phonft, ytintrantum noxasdrnominaJin^Ktt i -

Diuino clarum ingemQi vi/uj^ fotentcm

PerfficuQ^cuinon AqutUyqua^fignorafoli : . ..

obijciunt-, non fe valeant comfoncre Lynces * ' ; . i , ir' { ; : /i'\jz . . : r ; ; i n-: i : £q
r i EftcnimCanciconcuicus AquiIa,uccLimfupermariaimmobitipeitfi^^^ n'cchumanis
rr ,miy paceac obcucibus,dc Canca fubhmicace pifciculos eciam minutos nacare uideat . In eandem fen-
M^xima tenciam Aurelius Auguftinus , Ocu/us (jnquit) AquiU rnulto quam nofler efi breuior , eo tamen iffa
Aquilamm pyHme ita volanS , vt a nobis tanta luce d/jjictle cernatur. :, latemem fub fruttce Lefufculum, fub fiu^tbus
perlpica- fj^„tg^ fifciculum uidere comferta eji . Q^uam rem grauilfimo facra:,pagin^ teftimonio fi confir-
^^c'ap.9, & mauerimus,facilius quiuis inducetur,ut crcxlat, ^ DJobieuim ift^c iuat uerba.//^«//rf de rupbus
' ' contcmflatur efcam^ (jr de longe oculi etus frofftciunt . Hom.erus autem j cuiuSrmiiiimc uulgaris eft
* Lih. 1 7. authoritas,puIcherrime idem uerfibus exprefnt qui lacine redditi fic fonant, uerbo ad uerbum
JUad.vcrf reddito ; Vndt^ circumfficiens vt AqtaLa , quam qmdimdtf^tint aaatjfime cernere inter cdi volucres ,
^iy quametiaminalto exiTientemnoncclcr^^^edtbusUttiit Le Apud^PIu- ^

^^•^^^^ Urchum carmenitalatinitatedonatumreperitur; ^rTTIrhr.' ^

' Jlla etiam fublime volanSy cAo^^frofinquans ,

Velocem fedtbtis Leforem videt eminus, atque- ■
8 Lih.T.fer^ Arrifit , &c, Eodem accedit ^ Horat^us, , dicens ,

mon.fat.^* Cur» tua feruideas oculis mala liffus tnun^is , .

Curinamicorumvitijstamcernisacuthm , \ • t

' ' : ^uamaut Aqttila-,au(ferfens Efidauriusf^ • i i

Vcrum infigne illud Aquila? vifus acumen, vel ex eo maxime «ftimarc dcbemus, qtiod ipfa
a natura (eipfam,(uasq; doces agnofcere edo£ta, in explorandaprcJea Wfu indubicacum argu-
menmm fumic.Cum.enim ipfa concra folis radios obcticum non fle<5l:ere feracur,& fola contra
rocancis mbaris ffilendoremijnmocamtenereaciem,icaque puUo^ftosjufpenfbs vnguefolis
radijs obijcic, & quos videric immobilem concra firmare pupillam , vt dignos fuo genere con-
(eruaCjquos ver 6 fle<3:ere obtutum videt,qua/I degeneres abijcit, & hac quidem ratione , vt Si-
liuslcalicusaic;

Phoebdiadubiosexftoratlamfadef^tus . / ' ■

Vndercftc viriperlj")icaces &doai Aquilis:indo6ti ac caeci Noftu^ prouerbialitcr cpmpa-
rantur . Martialis : Aquilas^fimtles facere Nociuis qu^ris ?■ Nec audiendus eft ille magnus alio-
Aquila an fubcilitata indagator,a/lerens Aquilam aduenus Lun^ fulgore,cum plena eft,nidare: N5
aduerfuslu omnibus clarumeft, Aquilam incer Auesdiurnascenferi, acre veraefle ; Quievero diurn^
fulgo- func , noftu quiefcanc , necefle eft : & quidem maxime rapaces , qu« vi<5tum labore ac corpo-
rcm nidlet. niotu fibi qu^runc fub foIe,vc e conuario no6turn2e , nunquam vel rariifune incerdiu vidcn-
tur ; Non cft ergo cxiftimandu,vc mea fert opinio, in cale difcrimen a nacura vocari Aquilam ^
vc vifum probec concra lunse fulgorem , cum illum in Phoeba^os radios lucidilfimos & acuciifi-
mos figac increpide . Imo (enio hebecacum oculorum lumcfi fblari lumine emendac, vci lacius
^ Tem/o- cxponecur ciun ad locumde afFeftibus Aquila? veatum erit . De Aquila itaqj h^c ^ Hetrufco-
nrt.i8. rumpoctarumprincipisverbafuntaccipienda;

Son animali almando di si altera. \
Vtsia,checomrailSolfurft,def^ride. i

DE ODO-

1

Ornithologias Lib. L

27

DE ODORATV. GVSTY

reliquifque Aquilx fenfibus
externis .

QVILA iuxca,ac Vultures odoreperciperc dicuntura Philofbphis
catlauera remotilfim i, atque etiam traiifmariua , ad quorum elcam ag-
gregaiitunquod & ' D. Hierouymus attiugit ad illum locum: Vbicumq ; ^ in Comm,
fUerttcorj)uSyiiii4Ccongre^duniur(irAoittiU Adijciuut alij eam cadauera M^tth.ca"
dilfitafere miliaribus quiugeutis odore perfequi. Qu_im'iis idnoude
omni in vniuerfum Aquila mtelTigi vclim . Cadauera eiiim reliqu^ noii
confea:antur,fed Gypaetos, idelt, Vulturina Aquila inde dida , cui Sc Gypaeto.
... ^ . ^ Hypaeto , ide(l,SubaquiL^ , tanquam degeneri eadem de caufa nomen fticimr Hy

mditum eftrNeque enun ahoqui Ariftoteli aiTentiremus^qui folum Gypaetum ex Aquilis,ca- > ^
daueribusuefcifcribit.C^^ fci&multiuoradiciturenb.
Quadrupedes, Aues,Pifces,Serpentes,Infeaa,& Glandes,^ fi perrar6,comedit;plac5tas quin «flt^:
etiam,& mellita pulmenta vorarc perhibetur. fed pkira, vbi de uiftu Aquilarum agemus . Re- S
liquos fenfas auditum nempe tad im eid5 minime deneg imus, cum hi animili omni per- fo Jucfct
tecto,lolaTalpaexcepta,omnesadfuit.Aqui amuer6animalperfeaumea^^^^ mr cadaue

tis quatuor inoueatur,fitq5 languinea,nulli dubium ert:,qui ' Arillotelem legerit , ^"ib"^ •

Acjuila car

SP V" Tr Q niuora, &

X-^ JX V « mulduora

eft. _

VOp ^cifexumatdnet,huiusdifferentijsnominapecuharianonfuntpofita,S^^
ect Aquil^ nomine,cum mas, tum i mina fine difcrimine Grammaticis inte ^ ^mu^
ligendauenit.Quod etiam Iurecon(ultorum Coryph^us ^ Baldus confirmat ^'^ ^ormde,
cuifubfcribit^Bartholomxus C^pola'' . Reuera Aquila? inter fe difcrimen
^ l^-^.^'^ ^^^^^ > cuius natura certilfimum in omnibus animalibus perfeais ftatuit ' ^'^^'"'Vy •

folumm plurunisobferuauimusKii^quasdilfe

in uipera^e penem , & m femina duplex vulu^nhcium , fafta l celeberrinSS '
tcmponsanatomico D. Ga(i.aroTaIiacotioeari;iranatomecon(i.eximus. Accipi trTs
quoqueidgenus,quodeamobremTnorchis appellatumfuit, fribus a natura do^
na um fcimus te(licuhs,quamuis quibufdam aliter uifum fit. De qu»meu.
lisiuolocolatms. Externisquoquenotisquibufdamfexum Aquilarum
<leprehendere inde docemur , quod f^minx omnes in genere ra^

pacium corporis mole maiores, puT3moresq,- , at ineenio X i'
teroaores mmusq,- tra(@i!es eQe viaeamus, Coatra '^' ^
mares,& minores,&manfuetiores*

Cde fcru,

^Li.penul.
col.ff.de ycr
bor.ftgn.

C 2. SEDES,

j8 , yiyCsisAldromndi

S E D E L O C V S.

j O N T I V M vcrtices editiiTimos quofque , &C confpicuos incolunt Aqui!^ f
' fiLie cuma venatu ad quietemferecipiunt,fiuevbifobolinidosparant. Ra-
rofancad camposrelidis rupibus defcendunt, fedvt plumnumc fpeculis

eF#/^'^>f/^i j}^^^^^^"^>vf*^cft^tiirOppianus, c.Tiumpr^^^^ Veriimnoninpetris
'^j'^''' D loJi^^^j^ed&inarboribus, pra^fertim admodum celils , fi ' ArilTroteli , ac ^

3J^:^dcnat. ^^^^i^^x^^^ Plmio crcdimus, vitam agunt, Deniquelocaardua,afpera,&inacceflaha. ;
^lib lo ^^'"^^'^'■^^^^'^•lODetiamdocet^cumait ; Nunquidad frdceptumtuumeleuabmr Aqmla , &in 10!
ca^p.l. ' ^f^petrhmanet & wpr^rufttsfilkthus commoratur yatque imccejjis riip^^^^

' Cap.ii9. J^^Y^ Pi^^pheta Hieremias innuit,diccns . St eleuMemvt Jquila ntdum tuum, inde darahamte .
^ Solertcr admodum hoc faciunt,quo nempc, vt affirmat ' Philofophus , ab animalium c^tero-

' fAh,9' H\ rum mfidijs tut^ degant,ncvc ferpens aut aliud animal noxium veneno aut ftrage prolem ene-
no-u.i 2. cet,atque ne corporis mole fublimem aera fubitur? impediantur,cLim difTicuItcr a tefratollan-
tur : pra^terea nc cuinaliJsTOibus rapacibiis quid communc habeant,prout lylucTOisacfolita-
aiTab l^o "'^^^^:^^' earumnaturaelh Abomnibus enim hominum ^<X\^Q\f,, atqucabaliorum Auium
minibus'ac r:*P*^^^'-"^ "^^^^'^ femota procLiI afFcaant loca, ciim qu6(vt dixinuis^pullicmapmncm pericu-
.tlijs Aiii. inetum degant,tiim ne ob loci propinquitatcm cum alijs dc prarda contcndendum fit, mul-
biis habi^ t^f^" mutua! luftinendie moleilia: , J ftud cunais Aquilarinn fpccicbus conucnit , pra^tcrquam
tac . Hmnularia',qu« Pygargos dicitur,& Morphno : illa enim in planis, oppidis, ^ cam|)is, lucisq,-
commoraCLir , vt ek^ propria^ vicin.ior fit, qu^ tamen quaiidoquc montcs cS^ altiora fuis freta
viribus confcendit : htuc vero vita circa ftigna eft & lacus , aquaticas nempe appetenti Aues .
Fugere tamen fcnbitur AqLuIa qu^^cLuique faxa , cum qLiia lua duritic vngues hebetant, tiim
quia horum curuitate non hicilc loca Icuia ampleaitur , & gradLj m figi t . Hoc tamen his , qu^
fupraallatafunt,autetiam rationi aducrfariminimcputandumeft ^ Nam vtcminentiffimis
pr^cipitibusq^ Iocis,quie non feinper,vt plurimum tamen petrof i funt, fedem figcre, nidumq;
coUocare dicamus,non tamen ideo ncceiie eft eam huc illuc diuagari , & fumma faxorum pe-
dibus obire . Cauet enim maximoperc,nc vngucs iniuriam patiantur, quorLim magna confer-
uandorumcLiratenetur, vt fufius fuo loco diccmus. Magnumlociambitumtenctvnumpar 30
Aqmlarum, vtamplioriadprajdandum traau occuparo faci!iLisiaticiilur,nequevlIopaao
vicmas patiuntur ; determinant ergo fpacia,ncc in proximo pr^dantur loco , fed diftanti
^nh.9.Hi- admodum , vt Anftoteli & Plinio placct:Quod quidem non tcmere f icere videtur, ut ita mi-
fior.caf.s-., nus nidum prodant,& pr^dam,qua> in propiuquo capi poflet^ad vfum maiorem , vrgente ne-
ceintatereferuent,cum iUa femper, vbi kibct, potiri poffmt. R cmotiores vero cfle volunt, ne
aut cituis tuga euadere vcnatum earum, aut ab alijs rapacibus comprehenfa facile queat pr«-
ripi.Aehanus caufam efle fcnbit,ne ex mutua loci propinquitate inopes pr^da* pereant . Infu-
8 )» Tybe- !as non habitant,paruas pra-ferrim,ciim ha; ncque montes excelfos, ncque animalia in qu^ ra-
no.f.14. pacitatemexercere, fuamq; voracitatcm explcre queant , habeant . Jn infuIaRhodoidcir-
'Lih.jJje- co nunquam alioqui confjieara . Tiberio in ea agente ante paucos , quam Romam rcLiocare- 4^^
iTsc dfcsvt narrat ^ Suetonius , in culmine domus eius Aquila afledit , quod portenti Joco acce- s

rnonahbus pfu^^^uif"- Et^StrabofcribithoclocispropeM^otidempaludempecuhareefle,ne Aquilam
regionibus gig"^"^^; Earum vcro regionum,magnos potijfimiim montesincolit, qu^ animahbus abun-
Aquil^^ gia dant,ibic[3 vbi cibi co^ia abundc ftippetit, frequens vifitur , Quare CLim rcgiones Septentriona-
diores sut les,utPolonia,Britahnia,Suecia, Dania,& his iinitim^,Ruffia,Boruifia,Lituania,Liuonia,Auir.
& ferocio- bus aquaticis , qu^ ad volatum,adeoq,-adefrugiumtardioresfunt, &Agnis,quiquiacarno-
In^ Perua^ iioresfuntefcamlargiorcmpr^bent, ( in his enim ob c^Ium frigidius corpora fucculentiora,
no regno' &oJ^efiorafunt,)refert^fint;fitvthifceinlocis Aquik plerumque eximic^ fint magnitudi-
Aquil? ua- nis,fumm« rapacitatis ac feroci?; Quanquam in alijs regionibus pro corporis proportione, ac

Aqurn^ autplane ntill^ ui Scythia extrema parte Sarmati^ ob aeris inclementiam . Hifceadijcitur
que nidum ^^"^^ ^^^^^^> ^^^.^^.^^ v^^^^; ne.guenid^ fed uno quoque anno ad eundem
nequelocu reuertatur.Atquihincobferuatumefteamdiuviucre, quaficonnatus acr,atq; c^lumdome-
mutat . fticum ad vitam prorogadam etiam Aquilis^qu^ fponte & fuapte natura benc conftitute funt
9.Hi!iQr. nonminunumconkrat.Teftatur^ Ariftoteles dtuturmtate eiufdem nidi vittacmm deckrm
cap.s2. quod,nifiidemperpctu6cimduseflet,mimmcveruincfletdicere.

VOLA.

Ornitholop ias Lib. I.

V O L A T V S.

2p

I X I M V S, cum de corporis , partiumq; babirii agercmns , alas Aquilis ncr-
uoras,& maxime dcnlas ac firmas cd^ , ne ab rc iLituere videremur,quod nul
lo labore Sc exiguo tempore magna itincris Ipatia dimetiantur , & volatu fin t
quam velociirimo. Adh^c pennas naftas funt valde den(as,& corpuSjfi id illis
compares,admodum exiguum.Quare tam {ublimes feruntur,vt ceteras Aues
omnes , atque eas potijrnnum, qux corporis mole & pennarum raritatc in al-
iQ tumreefferrenonpQnunt,rubredefpiciant:defpiciuntautemeasinduftria naturali fponta-
neoq;motu,actumpra?fdtimcLimpra!dsr inKiant,nempe,vt quammaxime procul,iuxta
Philofophi " opimone,eam afpiciant.Vti pulcherrimc defcribit ^ Apuieius his verbis : Cum nu- ' ^/^-^^^-^^
hiHm temi^ fefe AquiU extuUt , mtu demmti lcuorfum vel dextrorfum tanta mole corporls lahitur, velifi- h%'il^]'^i^
catas alas.quo libuit , aduertem modico cauddLguhernaculo, inde cuncia dcfpiciens^thidemfennarum emi- ^-^^
rms tndcfeffa^ remigia , ac paulifjfer contahundo volatu pene eodem loco penduU circumtuetur , & qnxrit ,
quorfispotiffimhm in pr^damfuperne fef ruat fulminis vtce , Quam rcm allatis aliquot tum c facris ,
tum c prophanis Iiteris,teftimonijs con^rmare libct: ' Salomon in Prouerbijs^r^/^f/ (inquit) fa- ' Tmt. 2 5.
ctunt ftbi pennas quafi AqutU ■ dr voUbtmt in ccelum . Hzhdcuch . Ventent equites etus a longtnquo , ^ Hahac.i,
cr adiioUbunt vt AqniU ffiinans ad co?ncd,-ndum . Eandem velocitatcm ift.-e quas ponemus , com- ' Dem. 2 8.
parationes , declarant . Prima e(l cx ' r)euteronomio: Adducet Dommus fuper te oentem de lon^in-
quo.tnfimilttudtnem AquiU voUntis cum impetu . ^ltQm: AqutUs velociores , leonthu^fortiores Said 6^^- ^^g^'^
Jmatha4 ; Hmc eft , vt ad prophanos tranfeamus, quod eam ^ Homerus , cicteris Auibus fubli-
miapetendihicuItatepra?ualereofteiiderevoIens,peratironomafiam h\ro\ v-^tTrirm , & vtt- ^^'^^*''*
•7r/7T.T«r,ideftaltmoIantemvocat,&;r2T./i.Zu)\ ideft volucrem W ifo;^Zt«.\ Mtemvbi Achil- ^^/w^-*-
!emeicomparat:^^«//^(inquit)/;^^.^«/?. , qu^ ftmtd forttl]imal ceterri^

^.^.////^^../.PuidarusAquilamvelocemappellatinteruolatilia^ Homericum Aquilx epi- ^
theton-^<Lucretiushocverfurepetijt; n f ^Dcrcr.

HtcnequetumfoUsmacernilumineUrgo . nat.lih.5-

AUiuoUns poterat . Vtriufque diaionem vnicam * Vergilius duabus exprefllt: ub, i r.
VtquevoUnsaUeyrapttimctimfduaUraconem Acn,
3C> FertAqtiiUy^c,

Minus mirandum yidebitur,quod eamfefe npftris obtutibus^ripere ^ildirunofuovolatu
traclunt, quando,vt -J* Oppianus canit : ^ -2« Uh.i.dc

" Aquila Athcreas pennis pernicibus auras Vemt.

Sulcans aquartt fola^-> .

M r r f I fian.96.

Avjofacea andardi PaUfreno
Llppogrifo per l'arta a st gran corfo ,
Che l AqutU, e tl Falcon voU affai meno .

40 txaltoeamc^terasAuesadoriri^Virgilianaprobanthxcormina: ^Acncld.i
Ajptce bis fenos Utantes agmine Cycnos
Aetherea quos Upfa pUga louis ales, aperto
Turhabat cceU ^c.

efth^ha^''^^^!^^^ '^^^^^^^P^^^^^y^^^qvat,detuUt,AquiUm fein fommsvifum ^Llb.z. de

^ia ^^'J^ ' viciflt.Ifta enim Aui voUt nuUa vehementtor . Huic equidem Antipho. Baro (inquit) ' '
^ «»»feeJlenonvtdes ? iftaenim Atiis infeBansaUas Aues &agitans ,femperipfapostrema eji . lHud

I Dmmat.

lanc

inftaria^^ '(^^^^.''^^j^^^^^^o^^oWiquo^vtcieter ra im^

Aquik c «elcendens fefe pr^cipitet,neque hinc vel inde inclinata . Pindarus,qui in laudibus tu pen

uus cii , qua retert louem , cCim veUetmaxime mediam habitabilis orbis partem certamenfura

inuola-
nici-

iiiasvero vtrmque paripernicitatiscontentionevfasconueniflb Delphos,feuPythonem,cui phi didi ,
oco lacirco Y^nphalo feuvmbilico nomen fit . Itaq; in rei memoriam Aquilas aureas in tem- & cur.
plo Apoilinis binas cofTcTSire, quar poftea bello Phocico fublata^ finr. ^ Idem Dei potentiam, ^ . . . ^
quem nulla quantumuis maxima remorentur interualla, exprimere volens , Aquilo^ compara- odc '
tione ytitur Dm ( inquiens ) qui & dmm Aqmlam affeqmmr , & mmnum pr^uertit Delphma .

C 3 Hic

3 o VlyCsls Aldrouandl

/^^ "^- Hic fe tanquam ardua petentem, Aquilam vocat , at Bachilidem ^mulum humi reptantem
mcis . Gracculum:videlicet,qu6d illum tanto vinceret carminibus interuallo, quanto ccrlum u tcrra
diftat. Homerus (ublimipet^ Auis velocitatem ,cum iLunma vifus excellentia coniun^lam cx
eo probat,qu6d ipfainfublimiconftituta,maximocj,-difiun(9:a fjiatio, animal paruum,idq; ve-
locilfunum, & videt &:capit, multas dotes fimul vno verfu compledens, qucm Plutarch. citat:
Jlla etiam fuhlime voUnSy calo^^ profinquans
Velocemfedihui Leforem videt eminu^, atcjue
Arrif it , &C.

Huc faciunt Adagia,quaj hinc manarunt , eodem celebrata fenfii . A'4toV h vi(piActK , ideft
A^ur/a in nuhthm : quod de re magna,quam non facile aflequaris, plerique intcrprctati fun t , ad j q
difta ntiam referentes ; Alij de ijs qui longc reliquos antecedunt,& ad virtutem relj-^iciunt. Vn- *
' Jn Equi- dcapud " Ariiiophanem :

ilV vt(piAmv dtiTog yair^ao^dt^idc^^

Gaudeo ilihoc nominCj

^pd Aquila fam in nuhthus .
Verba funtpopuli Athenienfis promittentis fibi fore,vtorbi vniucrfo impcret, tatoa- inter-
ualIoreliquasantcceIIatvrbes,quanto Aquila in nubibus reliquis uolatilibus cflctfublimior.
Itcmillud: /iquilamvolare doces . A\to\ iTrTotS-ctt cDS^ctjmc; inhos,quimonerequempiamco-
Volams nantur in ea re,in qua ip(e fit exercitarifHmus &feliciifimus . At uer6 temporegeneradonis,in-
tepiis pio- cubatus , ac pullorum nutricationis minusualet pernicitate, atque ui uolandlVita ut nec eam ,
piiu Aqiii- niuun alfidue folent, aflequantur pra?dam . Volatus quoque ficuti, & quieds tempus proprium
* * illis cfle ab ipfb Philofopho aceepimus , cui Plinius aftipulatur . Nam ab meridie operantur &
uolant» prioribus uero horis diei fcu mane , donec impleantur hominum conuentu fora,pran-
Morus ro- de. idiq; iam inftet hora^ignau^ fcdent . Infuper diuerfum ab alijs Auibus uoIatum,dum pr^d^
niciis in A- intcuta eftjCxercct Aquila,eum tonicum uocant, qui fublimipetis tantum comperit, c^terisq;
uibusqLia- fircophagis . Eftautemmotustonicusfirmaqua?dam& ftabilis motio, quamouensfumma
lii lir . contentione,ac nifu porius in loco manens,quam ab eo difccdcs mouetur : fitqj ut medicis pla-
cet,mufculis fimul contradis& membrum quaf immotum conferuaribus , di6kus quidem to-
nicus tTTo rS TDv'^ quodeftfirm'iPj,q ioni.imuoIatuumatq; motuum is habeturfirmiifnnus,
ut cui magna fit opus ui,ac neruis ad ill un fuftinendum,nempe dum eiufmodi Aues fefe in ac- 5O
rem altilfimc attollentes padis licetalis,tamen immot^ manent, adeoq,- aduerfb uento&pro-
prio corporis ponderi refiftun^ut neque hoc ipfo premente ferantur deorfum, neq; illo eriam
huc atque illuc impellente loco dimoueantur .

DE INGENIO SEV jMORIBVS

Animal u V^^jSpJg^^ N G E N I V M cft uis qu«dam naturalis , ue! natur^ cuique ingcnita , qu« 40
differenue llr^ Gra^cedicitur«t;:pi//a,fecundumquamficueIaliteranimaIiaafFedaefl"edici--

penes eoiu ^»"^ mus,fpeaatqj ad parte anim^ irafcibilem. Hoc in flngulis admodu differens

* cernitur . Nam alia miria,remifla ac minime peruicacia funt, ut Boues : alia

rtM animo{a,peruicacia,bruta omnino,ut Sues fylueftres : alia ingeniofa, ac timi-

^&£Mscrk^ da,ut Cerui,Lepores,CunicuIi: alia illiberalia,perfida,in/l diola, ut Serpentes :
aUa liberalia , forria, &: generofa,ut Leoncs : alia ferociaj infidiofa,ut Lupi: alia aftuta , malitio-
fa,ut Vulpes:alia animola,blanda, & obfequiofa,ut Canes : alia miria & manfuetudini addifta,
ut Elephantes : alia uerecunda, & cauta, ut Anferes : alia inuida ac ornatus & politur« ftudio-
* Vih. 6. de ^h^^ Pauones . Quod Lucrerius aftruitinquiens :
rer.nat. ^uiffeetenimvarijfenfrsanimantthusinfunty
^uarum qudi^ fuam frofrie rem fercifit in yc_» .
^EthicoY. Alibi ^ Ariftoteles ingenium defcribit uim quandam certa,qua ea perficere aut adipifci pof-
hb.i.Q.'^. fit quifpiam,qua! ad propofitum perrinent . Sane non priore fol um ratione animantes ingenid
fuum quafque habere proprium, fed & hac pofterius allata ingeniofas efle quafdam , & foler-
' nh.9. hi- f uerum eft aflerere , eriamfi harc homini magis propric , & excellentius competere minimc
!ior.an'm. negandum fit . Veruntamen non fol um huius , fed Sc difciplina? , erudirionisq,- complures ani-
(af.u manteisi:ommune aliquid habere ' Ariftoteles docet,&rario, experientiaq,- confirmant . Alia

cnim

Orni tliologia^ Liber 1. 3 1

emmuiciOrimintcrfe,aIiiial)hominc prolatas, ( c]ua?fcihcer auditunoncarent) non modo
ftrependi,fed & fignificandi difFerentias polfunt dignofcerc . Et cerrc nifi his4hgenium elfer, &
dociHtas,non uocum formulas,non tempus refpondendi addi(cerent;noh m_otus compolltos;
non uocem altoris Sc domini,non fibila,non nutus cognofccrent, non oninia qua* cultura atiq;
cicuratione blanditijsq,- addocentur . Atque hoc quidem paclo alijs magis , alijs minus ingenij
adelfe pro totius corporis temperie,organorumq; <{ifpofitione putandum efr: Adeo ur ^ Philo-
lophus ita fcribat : Omnino rdttobrutorumjnaqndm rcfert vttA htimand ftmilitudinem,ma(^zs§, in mi-
norigenere , quammaiorivtderis intelltgatttarationcm . Sed non eft exilt-imandum homi.nis inge-
nium cum brutorum ingenio unitate (\^cc[c\ idem efle, autuniuocc de utroq; d'\c\ , uerum his
ineft tantummodo per analogiam quandam , ea partc qua difciplin^ c^xxccs funt : Dii^^unilc
autemeftinuentionismunere . Pr^tereaetfi animalomne meminilfepolfit,reminifcilolius
efthominis . Imperfeaius quinetiam , multoq,- debiliusbrutisadcftingenium,quippc quod
patientis folum rationem obtineat : homini uero nobilius , quod & ^xoiwdi & patiendi munus
lubeat, difciphna, inuentione & iudicio .

Quod ciim ita fit : ut ad Aquilam noftram ueniamus , hanc non fblum communi illo om-
nibus animantibus modo , ingenium peculiare , animicq; mores congenitos , quibus a cxteris
plunmiim difcrepet, habere fatendum eft , prxfertim cum uehementiifimorum,maximeq; di-
uerlorum afFeauum in ea confpiciamus efteaus, iuxta quos non folum generofam Aquilam,
magnanimain£ortem,temperantem,feram, fylueftrem uocamus: ucrumetiam illo altcro mo-
ao do ingeniofam,mif^ifolertia ac fagacitate,fi que alia,preditam:Im6 aftu,induftriaq,- fibi d na-
tura indita(cuius mftmaum duaumq,-, ut cartcre omnes ratione deflituta fequituiOhanc mul-
tis atque ade6 pro maiori parte, animantibus pra^celjere merito atfirmare poflumus . Cui lcn-
tentiie noftr^ ^ Philofophus clarilfimis uerbis aftipularur , ubi rradir : oprime conftare ea ani-
maha,qus calidum , tenuem & fincerum fanguinem habent , quippe quar una & uiribus cor-
poris & ingenio plurimum ualeant . Aquilam uer6,ciim fupra calid^^llcc^c],- temperaturc

HlH.c. 7.
lib.9.

Ingcnium
Pcr Aaalo
s;iam qua-

Aquila ciu
plici pi\L--
llaringenij
fi^nitica-

e tue-

rit declarata; fanguine biliofo,ac propterea minimc craflo, f eruido def^cltoq; cfle nemo uie
rit mhcias . Ex quibus eam ingenio cstcris preftare confecutione (^Uogillica colli^nmas
Cuius plurima acdiuerfilfimafpecimina,euidentilfimaq,- poftcaligillatim reccnfebimus'. Pro^
fea6 ellet eadem forfan aliquanto minus noxia,nifi (ut ferrum per fe nocens ueneno tinaum
30 magis noxium euadit) ad arma dotesq,- corporis aftus accedereringenij.Callidiras enim & ua-
fricies m porenre,& uice ucrf^,porenria in homine doao, at malo; eft tanquam gLidius in m i-
nu f uriofi; ut contra homini opulento^ at ftolido & rerum ignaro;opcs ac potcntia idcm funr

'Lib.i.de
part.cap.2.
Effcdus ca
lidi tonuis
& iinccri
ian^uinis .

nge-

niuin Aquilis eflb reftarur Tlinius, uri ladus fuo loco declarabimul. Dc fingulis aurem que"id
Aquileingeniumfpeaanr,aureiusnaw
lir,conlideremus. inde enim uel maxime ing-enii uis elncebir

40

D O C

:ingeni)uiselncebir.

I L I T A S.

rub.io.
cap.3.

' V A P T E quidem natura Aquila ingenium fuum varijs commonftrat exem-
' phs , ciim tamen natur^ flt fcrx^^^/hcihk^ji^^ . Nam inhrmis adhuc
alis iuxta parentes volitat,ijfque magiftiis ad uolatum fe exercet, c iim vcro ef-
ferre fe poteft,parentes anteuertit,pr«fertim cvim pr^d^ auidos eflq & ob ni-
dorem humi uolitare fentit. Ingenio efhriinus tr^aabili, difficiliq^-admotium
. ., , ^^^U^-^^re^^^umhuman^inftitutioni.Nihilominustamen^etiamfihocdocilitati
^ ^ Aquila? haud parum deroget,non tamen eam penitus abrogat,CLim ex icntentia mulrorum,& ■
experimentis, prima & tenera etiamnum «tate cicurari polfit , cum nimirum adhuc pullus ni-
doeximitur,necinreritate fuaconfirmataadSIoiii-it ; folent enim audacia innata^ ac feri-
tas vna cum ^tate nobis fimul accrefcere. F^mn^ quoque, ' Arift. tc{ic,moribtts molltortBns.mttef Ub.^.m
cunt celerttis.a^malum factliusfatiuntur. Difcuntettam.imitantur^^tngeniofitis ,mTnus 'quammares Hor.c.u
antmofi. Inquibufdamregionibuscitiusac faciliorioperamitefcunt, obtinenr namqueloca
acplag^eguandamvarieraremharur^,ciuaingeniaquoquefiunrdilfimi^^ . Imo veronulliu
animalis feriras aur ferocia ranra tamve indomita eft,qu« non humana ratione,arteqj &'lone;(
vlu paulatim doman ac cicurari queat . Nam, vt ait ille :

Longa

:a
iius
ngo

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

3

Vlyfsis Aldrouandi

Lon^a dies hominl docuit parere Leones ,
Ac|uilequo Qupdriigitiircuipiam huias Auis capieiula^, necnon manfuefacienda* cupido incerierit, il-
inocic) per- Ic a me r.itionem ac modum edodus lut-c obferuabir . Ante omnia fune longilfimo ab excellis
cjoiiu!^- rupium montiumve cacuminibus in iporra dcmillus , pullum Aquilinum e nido tollito , inter
^"^f • abripiendum interim ah Aquila: ferocia caucto,caput probe munitus,necnon humero.s & bra
chia , & manus craffion quopiam tergore feu coriq . Sublatum palo alligato haud prqcul a ni-
do. Sic eaim het,vtquerulo pullo excitus,vel alter vel vterque parensaduoIet,efcam delaturus.
Efcegenus diligenter obferuato,poil eodem quo ilH cibo ipfum pafturus,ob(curc)C}^*c[iolltuni
Iqco, primu m doceto in manus alfilire : hinc Aues cicures inuadere,quas ab eo examinatas in
paftu exhibcbis.Quo vero a tuga: metu fecurus ell*e poflis, aut pennas cauda? , ne eas ad volan- i o
dum queatextendereconfuito , aut podicetnin ambitum plumis fpoliato , quo tenell^ ac fri^
goris impatienti parti confulens,neque aeris, & aurx algidiori lefe committere aufa , ab altiori
volatu abftineat , & humi fefccontineat : C^orum hoc tutius erit, ne cauda confuta & volan-
di impotens c^teris Aquilis ad iniuriam e^ponatur. Eo igitur modo , vt diftum eit, pulli nec-
dum proucd-a; ^ tatis wii^x^ & tnanfuefaciendi {Lint. Adukas haud tutum eft cicurare,

Gu m propter connatam ingenij feritatein , qua per a^tatem magis prohciunt , (tantiun abell: vt
ea,mexuant)tLimpropterinfl:rumentorum robur,quo blanditi)S relu(ftari, ficiem manus aliaf-
queinftitutorispartesgrauitcrpOilcMula!derc . Solentvero in huncfinemcicuresreddiac in-
ftrui , vtcarum ope Aues grandes qua:uis,pra^fertini v^ro odgrc Canum dcjna^licnfi Lcpores,
Cuniculi,<ScHinnulicapianrur.
Aquila ad Quiautcmeammanugelbturuscn: ad venatum, robudus fit opoirTer, vtponduseiusfu-
^^umiioao ^""^^r^ queat, ac ftatim innulatq,- videiic pr^dam a Cane depra^lienf un , inftrudlam ad hoc ,
iTanibus^ &'ilf^it>^^i<^^^mextempIodiniittatfupraCancmtatifpervoIitaturani,donecIx^poremcoi^
^?ftanciii . c^^"^ adortum capiat. Aegre vero Aquila etiam cicur manu geilari potell-Brachio toti onus to-
lerabiliLis erit, fiabhumero vltra manum pclle feu tergore Ceruino, autalio corio munitLi fit.

Volireconataimpeciienda, autrerinenda non ell, ied dimitrenda,neimpetu illo brachium
geftantisolTenciat j aur lanc oculis uclaris porranda eft . Reuocata rcditad brachiym aucupis,
ut ucl pra;dam adepta, uel frullrata ei infidcns quiefcat.
AquiUru Nutrienda omnino eil earum anima!U'ium carnibus,quas rapLiit, aut fbletrapere, vt Anfe-
rum, Ardcarum, Caprearum, Agnorum, Leporum c^c.

Si ergo Leporem ceperit,Leporina in cibuni porrigenda ed: ^^^lq; fa^pius, qiio libenrius ani- ^
^ nh. 4. de jnalia huiufinodi infequarur . Cuius rei pix)bc gnari Inchj ut ^ A|ianus refert, AqLiilarLl pullos
"^'Torum ^^'^^^'^^^'^'^^ LeporLim^VuIpiuniq; uenatLim, (neq; enim ad horLim capturam Canibus egent)
Aquil^^ l^oc modo inftituunt , PiimLini ad Leporcm , feu Vulpeni manfuef i(fcs carnemappendunt,
ilimtio ad COsabirefinunt,&adcurfiunincitanr; AdcosatergoinfeqLicndos Aucsemittunt. Illsepr^-
iienatu Le

dam acriter confe£tantur,& finiul ut hanc uel illum ccperint, premium pro captura appenfam
porcm, ^ carnemconliquuntur . Ha?c nimirumapud eas profequenciihasbeftiolasmaxima illecebra
Vulpium eft . Poftea uero quam eas exaftc ad uenationem erudierint, tum in montanos Lcpores ac fe-
apud In- ras Vulpes emittunt . Alites alfueti,lf)c pradij,qu^ ex obicda pra^da ijs oftcnditur,& mfequuii ^
' tur celcnter,& comprehendunt.QLUT ccperLint,dominis reportant, non planc infcijprocarne
illa,qu^ pr^da? domeftic^ appendi iblebat,lcfe ex fera nunc uilcera reportaturas .

HabuiHe perhiberur Cublai Tartarorum imperator multas Aquiks , nefcio utrum naturali
/Aipi ab A- blandicie,an magica arte cicuratas,qu9 no (blum Le^res , Capras, Damulas <Sc Vulpes cape-
quihs ca- rentjuerum etiam inaudita audacia ,& magno cum impetu in Lupos infdicntes eos adeb diue*
• xarent, ut. ab hominibus fine labore & periculo capi poflent. ^
In Africa c^uoquc afluefiunt uenari Vulpes,atque Lupos,qui refiftentes, acriter cum eis cer-
Venatiocu tant ucrum folertes ac ingeniof^ Aquil^ fupra uerticem eorum uolant, infident capiti, ac fa-

cibi

^Tir^' ciemroftrQimpetuntjita utLupiseas fmciare lltdilficile. Etquamuis hiunideiedhisLupus
puc A u- volutando , Aquilam d fe conetur excutere, perfiftit tamen illa , nec nifi effrado ipfi capite,aut
canos. ir 1- 1 1- fi ^ r. i >

euuilisocuhsab eodiucUitur.

Aquila ma Inucniuntur quinctiam Aquil^ magica aliquandb cicuratf arte , ut ' Plutarchus de Pytha-
gica arte ci gora tcftatur, Ciim Romam Rejpublica belhcofis audaciffimisg. homtnibus tunc ^Jiuaret,cum Numa prin
curatiE . apatum obitneretyftu6luantem Sr ex.tjperatum populum traclare^ ad pacem traducere intelltgens, a reli-
^JnJ^uma. gtone primum auxiltum petyt ; qu^ res cum primis effecit , vt fapientiam , difcipltnamg^fuam Pythagorfi
confuetudtneparaffe videretnr . Nam O' huius Philofophi^y & tlLius ciuilis prudentiA , rnagna pars in con-
greffu curn Dtjs,C^Jludio reltgioms confumebatur . Jam fplendorem etiam externum habttum^^., eodern quo
Pythagora^ conftltOyaffumpfifje dicttur.qut Aquilam cicuratam^ctim fupertiolarety magicls quibtfdarn voci-
bus.ac fufrrraminibiis Jtftere atque dsducere folitus efet^^tn Oljmpijs percmm populi tranfiens f<<i-

mur tiu-

A

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

Orni tliologi^ Liber I. 3 j

m%rMrei,r„oshnM(J-e, d,jlcjHe porte^ioftsmachinatiomb.ts&uliomhs vfm fuifre perhibetur Ha-

l*m,aquamco.fp,cu.ntur,Neron,Imperatori,Uicagenti,vltrof^

Veram vt ad r.iftitutionem Aqmlarum edocendam,vncledrgrefl-a eft noftra,reuertaturon
o vrdeamus .iu,,iquaratroneprofp.cerepofi,mu,s,neiammuIta^^^^^
..^alrquandofa£t.^ (pe concept. emolumenti domir.um fruftrentur . I>otr(r.m.\m verleo
empa.-e, h,g^ per.culi,m efle folet, quo Auesl.brdineoccenf* ger.erationidantoperarm
qu ,re tunc arfen.cum feu aur.prgmer.tum cibo pcrmitoffe.-e.Vdum eft: hoc enim xCn

,oOaumAamlado.,i,ni.m(....me,ra..m,olat,ficvtnonlor,geabeorececlatfeft^^^^ ^"''-^ 1*'

S.nTa.u • f '^-'-;«"'l-""f.«cnderit, &fcc,^ca .Ilamconue eri^ S T 'S^'"

V o

Aqu;lx cal
litricho fc
tucntur ab

^ * animali-

us noxijs*

pollonmsa^^cnt quodvanjsetumHomen p^^^

T/^r^ f Aguilaj r/^;.^^/ ^77^^^/ ptibus venti
C^iodtamenEuftathiusAuiumfenarevocemvoIuit on-^I.n; r i i

^'f»bttohorrificoUpfidemomibmadfi„t ^■^rsmhb.
M n ^'"'/'^'■''^""'S"" i^lMgortbusalas. *Aemd.t.

Fr> , . A '''''J^"*' ^r^' ■ ■ ?^''*'''«^ .

l-nbi:!Re..erata^rXt;oct^^^^^^
, t)am t.-adant,autuixuocaIe.i- Mek.^r ^ vtmutampene qui-

4ogo.-e,fme,m,rmuratic^SnS^^^^^

ct.a.nd 'Philofophover,,meS baSStr^^. f 'T'^^''^ acpr^ftantiffima Aqu.Ia fine ck„-

SeiieriAquilarumeeneri Vr.lmnni. '^o

haudtemVSTuS^rn^^r

temperant,a K,;^" rl ?"''^*'" magn,tud,ne dnfta ha:c Aquila puUa, &i, nata ?f /• .

tum,quaml.beKnuocS^^^^^^ indicant/Nam Mela.ix-

teles;itumac7qur.3eftl\2?^'^'''''T''''a^
quamc*ter* AnT«t "'^'^^^
,oCemnorTSN".n;Jr^^^^

^ requopiam e iamnZi^m humo-

frbitugaconfulat, atque erratrwK.^^k' r , ' r r admonita gant A<iui

Mufculuminuad^nsl umaSZt^l Im^ '^-

VICTVS

34

Vlyfsis Aldrouandi
V I C T V S.

MIMANTIBVS omnibus natura qu^erendi uiaum non una,at varia ad-^
modum ratione prouidit. Sunt qux fummo laborc efcam acquirant,lunt qu?

occafionemq,- difficilem reddidit . Contra vero cui difficile erat , & propter

corporismuniaautimbecillitatem ,autparuitatem vidiiumqua^rere, necilliconfuluit dein-

genio,necdetraxitdealimonia, imo exf ibieaahumo accommodauit appetitui commo-

dam alimenti fubftantiam . Damnandapr^feao eratNatura , fi Leoni viiiijaniandi Ceruos,

Ceruis autem velocitatem ad fugam;fi Aquilisj\u^acitatem,ac non Ardeisjiernicitatem;fi qui

bufdam dentes piTcibus, &non aJ[i)i_teftam,'TIediiret,cuius munimine vita eorum virium

^ ' iiio|>sabaliorumaflultu tutaeflet. At nec imprudens in cietens hut: Namciim per viruim

tirus ftimu cor|x>ris reflraurationem , quibus vegeti mobilesq; fpintus vitam fouent , animalium indiuidui

km namra ^>erpetuitatem , quoad tieri poflet, moliretur , itaque illud abfque alimonia fieri noluit , fed m-

animanti- ternumiUismotumappetitustanquam llimulum quendam ingenuit, vt profeipiis paftum

bus nMc qLK)tidic quiererent . Q^uem etiamfi non continuo qu^ritant, continuo tainen alunturiV nde

'^^* tuncanimaIibusneceflefuit,quibuscorporis robur acinflrumentaaderanr, vfqucad ferita-

tem protralii ob indiuidui fcilicet conferuationem.Hinc efl: quod animalium quaxlam rapa-

cia , qu^dam mitia dicantur; & qua? rapacia^rniuorarmitia pene omniuora; & rurfus qu3c

carniuora , vidu^&^ibi auida ; qux vero omniuora eadem temperantia , pra^fertim , qu^ ex

herbis^ frugibus , frudVilHisq; viditanr : Necefle autem fuerathuiufmodi animalia,qu^ carni-

uora erant , ex ali;S aniin^libus viuerc & efcam raptu acquifitam auiditate conficere . Ex ho-

Aquila cai- rum numero eft Aquila,qu^,quorum carnibus vi£titet,rapina docet; Ob nutrimentum enim

niiwaeil . carnesomnisgeueris animalium deuorat; Atob fui a morbo tutelam quarrit Lepores , qui ad

cibum&medicmamfaciunt,vtquorundamopinio efl: . Qiiadrupedes ergo, Aues,Pifces,

» lih^P^ap. Serpentes venatur . riolentum emm (tefl:e ' Aeliano) ammd & tjrramcum non modo in ajfequendls

no.de anC Adviuendumnecejfarijsra^inasexercet; fcd etiamvfrcarniumdeleciatur : namad fe exflcndam Le-

'.malib. pores , Hinnubs ^Anferes ex corte , & alia phrunque rnpit . Qa^ vero his Aelianus addit, dum ita

fcribit : Vna-tantum ex Aqutlarumgenere , quct louls a^pellatur , carnes non attingtt , fed ad vicium ei

^ Lib.^.fil herhafatis efi : ^ quamuls Pythagoram Samtum non audmtt^ nullam tamen animantem edit : tabulam

ftor.cap.s . fjpf p ^ ^ rei veritati aduer&tur . Nam ^ Arifl:oteIes exprelsc tefl:atur aduncas Aues omnes carni-

Serpctum ^^^^ ^ y^^^^^ ^ quanto magis herbas ?) etiamfi in os indtderis , rejptiere . Anguibus etiam ve-

Aquiia aui p^p{.ej-3{^tip^thiam,velpropter eam, quam exhumido& frigido cibo ca-

\quiU ere pit voluptatem , maximc omnium appetit . Nam in eos, vbkunque viderit ex alto ma-

gaies Aues gno fl:ridorc fertur,oppreflbs laniat, & poftquam extraaa de vilceribus venena fugendo de-

maxiiaic in cerpferitadhucfauciosdeuorat. Ex Auibusgregalesmaximcin(equitur,vtColumbas, An- ^

fequitur . feres, Cycnos,Gallinas,& huiufmodi alias, A^non dc Oues raptos in frequenti cibo habeti vC

'<^^^,4.Car. ^ c pi^cus de Aquila loquens teftatur:

1* CMoxinouilia

Aquileca- i n ■ t

nes apud .Demtfit hoj/emvttftatts tmpetus ,

gregcmab Olfox in relucJantes Dracones

ripiunt . JEgit amor dapis atque pugn£,

^ Lib.zsM ijno non Oues tantum , fed & Pecoris cuftodes quantumuis tnices Canes abripit, ita vt pa-
ftores,vbiforfanAquilainpropinquo agit, nonminus Canibusfumma curaabhis, quam

^ ■ ■ ■ o,x;^..i : . _:i ipfls

3»

animal.
PifcibusA-

^ 1 es S^^S* prouidere cogantur . Tauri quinetiam, Cerui, Hinnuli, & Vulpes in cibum ipfls ce- ^
Aquil^^al ^ciunt, aliaq; permulta : de quibus copiofius in Venatu enarrando agetur . Pifcibus libentius , 5
ledantur. quam carnibus vefci Aquilonares Aquilas Albertus magnus refert ; & Cancros inter c^tera
Lib.9' eis eflegrati fsimos , nifi forte de Haliajto dicere voluifle cfedendus eft . Condunt referuant^ , vt
ftor.cap.'i,i> inquit'Philofophus, /«^?;?/^^ pullis fuperesi Xummtmdiequaque facultasvenandt
Aquil^ ma ^^;^ ^^^^^ ^ interdtim\ ne quod portent , extrinfecus haheant . Auida? admodum & pene inexple-
arlnr^' ^^^^ ^"'^^ Aq uik , ideoq,- (\ quaiido famem(cuius alioqui patientes funt ) tolerarint , tum diu-
Aquik in turnumiciunium muko cibo aflumpto conpenfant . Vnde fi quid ex copiofo venatu fupereft
ho/jjircsim ^^"n extapHiis^quis AiiibuSyquxipf:ishumsrei cau/a uiTedari folcntyrelinqimnt; Atfi eis ad
manes . plenamfaturitatem quidpiam dcficiat, ad conuiuas reuertuutur , quibus fuam ingluuiem,

violata

I

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

Ornithologi^ Lib. L 3 5

:rviolatohofpmiturc,cxpIcnt, Namiuxta^Ouidium: ' fr ,

ytmturexrApto^mnhofpesAbhojpitetutus, umorph
Imo , fi forfan maior fames eas premit , neque a fui gencris volucri abftinent . Quo nomi-
ncprophanarumnotam,quamiIIi5inurit Aefchylus, haud pollLinteffugerc. Vnck mcrito
auaraevocancurab^' Acliano. At Albertushocnonfacercfcribit Aquilam,nifiiratam;quan ^ jjh.z. de

.dovidelicetdiucumaliadcprsedacolludtatur. Tuncenim contingit, vtvi6trixdeuorct de anlmal.cap.

. vidamXadauera&cxanimacorporanontangunt, pra^ter folam Percnoptcrum Auem dc- 39-
generem. Quarequodin'' Euangelio Matth^ifcriptumeft: Vbkunque fuerit corpus tllk con- \^cap.2j,.
gregahuntur dr AofmU > vt de myftico fenfu, dequo agere non eft huius loci,nihil dicam, ' D.lo- > Hom.^'9.

:> hannes Chryfoftomus de Fulturtbm intelligi vulr,cuin inquit ; De Vulturibus entm dtcit fcriptura, jn 2 ^.Ma.

in lob, ^mniAm vbtcun^ fuerit corpus , illic inuenientur Vulturum pulli . Hoc entm nnturale his eji , ^ Cap.19.

vt dicit D.Hieronym, vt etiam tranfmarina cadauera fentiant. Ne vero flicrum Tcxtum aut cor- ' Tom.6,

rumpere,autineotemerequidpiaminnouare, vel etiam antiquoruih Pamimac Ecclcfi;^ ^i "'-

Doctorum fententi^ refragari velle videamur , accommodum vtriq; reconciliando loco , &

vcritati hiftori^ naturalis maximc confonum erit exiftimarc cum Ariftotele, Aquilas , quar m ^-^ ^

cadaucraleaantur, Vulturinasefle&Vulturis fpecicm rcferre, dubijnempe intcrhunc&y^or.cap.si.
illamraierfs. VnH^>^^Qiikiniiil'3» T

G

foftom
^ turam referant

Scd Haaenus viftus potiorem partcm, efculcnta fcilicet, abund^ prieftruximus: nuncpq-. ^*^^"
x,vJentacxaminemus. Aquila,utadLinca?propeomncs (excipiuntur cnim Tinnunculus.^ Aquila no
Miluus ) fiiie uIlojiOtLi uiuit , q uod lanc Hcfiodus ncl ciui t ; frcit cnimin narratione obfidio^ ^^''i^-
nisNiniAquilamaugunjpr?rtdcmbibentem.Sidciiimfuperior,&inauditafoititudinc^^
perantiaq^ in viftu priefertim pra?dita, fontes minimc qua^rit , nec pulucrulcntas uolutal'''^'
tiones , ut Aehanus , nec arcnam cius rirmitudo dcfidcrat,ut Suidas ait,ncquc fiti ncque rtigo^
Te uiaa , laboris alleuationem extrinfecus obicaam cxpedlat , & aquas requicm prarcfarc
ippntemncns, HancmiraturhifccuerfibusScaliger,

• • PatientiaquAntaeJi JquiUMtlutojj
r; : : • : i \^gry^ abmnti , ac mari4y ^eris^ tra&us ?
- '^uanto tolcrfint tempore ietunia^

Simcquicxiftimcnt, inter quoscftSuidas, eam idcirco aquamnonbibcre, quodad po^
tum languis eorum animalium , qu^ ceperit,ipfi fufhciat. Et Aegvptijs,tcfte " Oppiano pla- n , ,
cuic , Aquilas non aquam , lcd (anguinem biberc fcu forbiUare . C>uod ne cui dubium relin- ' '
quatur , UTetrag.ftMh ° Diui lobi autlioritate aftruemus, qui fic habet'. VuHt ctus ( de Aquila lo " Cap.^9,
quens yambunt Jangutnem . C^terLim fi forfin aliquando aquam bibifle uifce fiint,non potLis, Aqiuia fan
lcd medicin;^ gratia id fecifle putandum ent . Aluus ucr6 earum fempcr mollis ac hquida eft, 8"»^^' ^^'^'
ctiamhnonbibant : namhumoris, quodfatiseft,exnuperocGnforumanimaliLmifinguine
.ad codbonem <k digeftionem fu tficit. Si tamen vel morbo,aut nimio ^ftu cofedas^aut fradas
eiie contingat ,retngenum qu^rere , idq,- non nifi tarde ac fumma neceiTitatc coadas eafdem
docuitnaturalolersacprouida; Vndein vltimo fenioroftro pr^ ficcitateincuruato , itavii
cibiim capere nec][ueanc, vitam aliquaudiu , bibendo faltem fuftinere coguntur .

' C O I T V &

■ : • : MT ....

C>y I L A M, quia fera admodum cft,Vencreis illecebris niinus tangi cuipiam
videri poflet . Grcgaliaenim propter abundantem in eis huiTuditatem ac Ib-
cietatis vfiim,Veneri indulgere magis quis credat? Ea nihilominus, quod for- AquiJaVc-
taflcbiliofivaldefithabitus, falacjltoaincfleconftat ; (^odprobe per^^ "^^'^^-
TOSMLS^i^^ <^um habueruiit Memphitici fapientes ^ Cum enim Martis congreflum v^^^-

cumCyta!reauellcntpingcre,duasAqiiilasfimLilfibimutuoexadueriofeden ^^'^'
tes dchneabant, marcm Marti & fa?minam Vencri comparantes : Ethocideo , quia cum reli-
qua animalia non femper mari ad omnem ruixtioncm parere velint , (nifi forte Paflerem f ila- Pafo fala-
cilTimum omnium Auium excipias^ Aguila nunquam fubjgi recufat , Ter dec ies enim in die ciflimus .
comprefla , poftquam furrexerit, ii masrcuocet , denu 6 accurrit . Eandem oKcaufim, nem^ q^.^^ ^-^ ^
pequ6dinVeneremmaximepronafit,AegyptijeamVeneremvocarut,&Solidicaru Aquila di-

foJein,quimunii5fuumatqueverfum tngintadierum fpatio, falrein (ecundum hQgy\^tios caca/oli.

abiSluit

36 VljftisAlclrouandl '

abfoluit, imitata tcrclenuin numerum coeunclo complcat , Miretur nec immerito t^uifpiam,
quoci cum animalia omnia falacia breuioris vita; fint ( Venus enim cium fpeciem inftaurat, ab-
fumencio KumKium perciit Inciiuiduum) Aquiia tamcn libidinofurima fit «quc, ac volucru vi-
ua^illiina. Aiunt Accipicrc quandoq,- commi fccri cum AcjuilaTSmma , fed ipfa oua,qua: igno-
bilitat^ ante con.ceperit , ne iucubare quidcm dignatur , & vt marem lateat , procul auolat .
Nam illc,qu':im adultqrio corrqptam (enferi t, vlcifcitur grauiter, & tandem data poena abigit.
AqniU ui- Narrantqmres Africanas literis mandarunt, Aquilammarem aliquando cum Lupa coire,
uaciriima . graui(.,a? autem in tantam molem vtcrum,vt rumpatur, incumefcere , Produciqj ac edi Draco-
ftdfi-^ "^ex ^^^'^^ ' ^^^^^ ^ ^^^^ ^"^^ fpeciem refcrat , cauda Serpentem , pede Lupum , cute efle verfi-
coinrAmd ^^W^H, ncc fupcrcilia pofleattollere. HocquidquiddicantaIij,inmundi ratione pombi-
lcmaiis,cV' J^efle,monfl:rum tamen eft: deformcacinfolens,etfifamafit Afi-icam fempcr aliquid noui
Lupcoitus,. }>roducere , & Dracones frequentes darc , Mihi oquidem , vt luJij Scaligerl verbis vtar , ani-
" Excrc, ma! quodpiamillisinlocisefletalc,quo minuscredam, detrahit fidem vanitas generationis»
I .2 , Vnicuiqihomini Iibero licet in rc literaria,& quod no noIit,admittere,6<: quod nolit,repudiarev

INCVBATVS, EXCLVSIO.

N NicioexfublinairupeaucexcclfaarboreconlVu(fto, ac concinnc pr^pa-
rato , oua deponit, vtincubct.JJehorumnumcrofciiptonbusinterfenon
conuenit , Quidam in ea funt fententia,vt tria in nido colloeare dicant, anti-
- Lib 6r ^^i? quisadh^erentes.Qiiodvero' Ariftoj^Icstraditex Mufeiverfu:

6\^iH '^^ ' ^^^a^^S Excluditbinos , cdttjcrna , cdu^ vmfm . .

LicetvtpIurimumhtrcitafjeff^imflt,tamenbinosaIiquandovifo^
losalij,& Auicenna quandoque tcrnos ex vnico nido exempLOs memoriaj prodiderunt .
Lt Ornithobgus teflis efl , tres inl^mo nido inucntos,uc fupra habuimus . Quod vero
de leptenis Aquib pullis Mario puero repcrtis , item ali js ad Albiui cunas c nido allatis
lcriprum efl:, &:i nobis inter auguria pofl: referetur, aurinrcr tabulas , cum Plutarcho,qui
tcrnos tantum ad fummum natur^ conf leto morecxcludi aflerit, aut intcr portenta &mon-
ftrofos partus cum ipfo Albini patre afcribimus . Cum autem duos plerunq,- excludant, vnum 3«
tantummodo educunt, & alterum ( vt Ariflotclcs & Plinius tradunt)expeilunt nutricndi tx- '
dio . Quippe eo tempore ipfis cibum negaiiit n^tnr^L , ^^xofykitns ne omnium krmwn foftus
rapercnt . Vngues quoq; ipfis cum inuercuntur , & penn^ incdia albefcunc , vc merico parcus
liiosoderint, quoscumfcilicct generant,e6 macicirediguntur, vt exhauftis vinbus feris c;v-
F/l^eTo. Piendis non futhciant , vnde hebetiores & igaauiores rcdciit^ , Exactrl;/' degencrantium Aqui-
aegeneras larum eo temporc nomcn accipiuut, Tempus,quoouisincubant, fpacio Cricenum dierum
Acjnila. maioribus , minoribus vero yiginti , vt plurtmiim deiinitur . '

MaximaverodilficuItateTouendisad exclufonemouisdantoperam, nec omnino puUos
Aetitem la ^^^^^^ > nifl Aetitcinlapidemin nidumimportarcnt. Ipf^enimadeo exaefl:uant,

pidem cur P^^P^' cxcoquantur ( iiicalefcun t cnim tantoperc, ac i\ bulJiant^ quare neceflb erat cius 4^

in niau in- *^pi^»s refrigeno feruorem tcmperan , & pcculian qua pollct ui , accellerari parcum . Ec ciim '
feiat Aqui- biuos Caucum lapillos nempe marem faMiiinam ( vt quidam volunt ) in nidum inferant bi-
k. nos etiam tantummodo puUos \im\\nt.PsX\)K\c6 hociieri dicunt,vt Japidum ponderc depret

Uh. 6. de firmius confiftat nidus^fed prior fentcntia vero efl: magis dmilis . Hinc ^ Lucanus *
bcUo cmL ^^^^^ ^^^^ tepefacla fub Altte faxa .

AlijJapidemeamobcaufaminniduminferriinquiunt , vtis contrauentorum, tempefl-a-
tumq^ violenciam tucus fic ; quod camen fu perfl:idolum efl: crcdere. Vnde homiftem,qui alicuh
biiirinasfoiesflxic, per Aquilamlapidem itain nidumcollocancemjhieroglyphicc-fignilica-
Aetitisjapi ri volunc . Huius autem h\)'K{is mira uis cfc ad cliciendum fo^tum , quamobrem hodie partu-
ais uis ad rientibusadmoueturadaccelerandum partum,vtegoDeodante,inhbrisdefofsiIibusabun- <
KiciT A ^^.fi^"^^^^^"^> rednuncveIiIludquoqucfolmndixiflevoIui,Iapidemeflenobilem,quiab ^

Aquilisnomen meruit, magnitudine vixpuum fuperans,coIore puniceus,veJ rubeus,veJ cind-
« tom. 4.;». ^^^^ • nunc de hoc lapide diximus ab Aqjuila in nidum infcrri , id ' D. Hieronymus tar

in Efaia. incncxincertoauthore Amethyf^ogcmm^tnbuit,flhoc verumefl:, obreccnfitas racioncs
cap.6s. iiat,necefleeft:, idq;fortcindefea:uAetitis, ueletiamuteonidum a uiruJcntis animaJibus
dctendat,qu*enimebnetatirefiftitgemma, \it etymum nominisindicat,idfacilcpr^ftarc
pofle, et/inonaf?irmem,rationitamen Jiaudabfonumiudico . Suntpr«tercaqui& Adian*
tum herbam ab Aquila ob cafdem radones in nidum imponi tradant .

Albcr-

OrnitKologia^Lib.L 37

AlbertLis Aquilam friUla ait,fcLi partes Vgl^Mn££dlis,Leporin£^^ Calidoscj; pi-^| ^ ^^^- -

los animiliiim coUigere,hisq; oiiafoijenda iinponere. Editis vero lam puUis , quoruinYi^nmo ^jnm.
amore flagrat,omne ftudium , omnemq,* curam nutricauoni impqndit. Veriim , ^ vt Claudia- ^''"^i""'^' ;
nuspoccacanit: J^Xrc
P4r«^?/ Aquilis fas efi educcrefatus trimeiu:u. ,

Ame fdem Solis Scc. cur in ni-

Antequam ergo cnutrire pergant, iurc pullo5 fuos,ne fcilicetdegeneres alantpartiis,di!!gcn inipoi-
tius cxaminant, (3c adhuc teneros & volare non valentes ex vnguibus fufpendant,Solisq; ofFe- ^^'^ '^'l"''!'-
rentes radijs,cogunt aduerfos intueri folem,percutiunt recufan'tes, foli inuitos obucrtunt, A n- '^ftf^j"^
10 ftotele tefte , vt fi forte oculos fuos vi fplendqris inflexerint,aut nidatione obnubant,eos tan- ^/cn^Cbfii-
quamdegencres &adulterinosnidoabdiceiit,ac laxatovngueinpr^ccpsdimittant: Sivero Ums Hom
conltanteraduerfum folem oculisqjimmotis alpiciant, tumexcraomncmfufpicioncmlTlos
interlegmmosfpetus^afcribant. Itaq: cdeftisignis,vtinquit Aelianus,eftgcnerisincorrupnis Aquila c^d
ludex^quo fuorum pullorum ingenuitatem Icgitimam AquiI:E cxperiuntur . Ariftoteles , cuius ^-n^^'^^^^"^"
ociih illachrymannt,a parentibus occidi,fcribit:at illum cducari, cinus acics firma contrd ftcte- ^";,^H^^^^

pulips enu

nmuius tadb caufam reddit ' PUnius,quia Haluu, iquihiis id potiirimu tnbuit etiam Ariftote- F:,,^
!m4 '^'^"'"f T *'«*^»',y?</ ex dmerfi AquiUriim cottu nafiimtur . Id^juidtm qiiodex ijs natur» ell, m A,„,iL 5
(^p-dgHgemi^ hahetj guibm ytdtures friigenerintur mmores,& ex ijs magni, qiii ornnitio non iencrant . (^mix , &
Hiuc hc vt eieclos pulios at» Aquilis cognatiun genus Oififrag^ , quas Phanas Antigonus vocat qni lcgitit
j,o ex Ari(totcle,excipiaiit&educentcumruis.SancMiulluefh^gen "'^ •

gis permitceat, ac c6Fundat,quam Aquilaru, vc iu traftatu eanim partieulari exponetur latuis. \

Cxtcrum genuinosaclegitimos , qua ratione cducarc Ibleat Aquila, luculentcr docemur, '
vb.dic.tur.

P<iitauivosquaf.i.ihumen,sncntAqudai>ul^
qtj5 pulbs pedmn d.g.t.s comprehe.i(^^

ipfo uolat altius. Aqu.Ia uero cum omncs uolatus fublimifate fi.pcret.el;^ fecura att imen '^^"'^- .
quia telo poteft .mpeti,puUos fuis alis exceptos per fubhme vehit , .n%.,inietatis argumcw
quaf.corporcclypeivicctelisobicao,fefedifcrimi.ii malitexponercq^^irimpullosperire no 'r
dctrec^a.is vcl vit* propriae d.fpe.idio,quam fetui dederit, incolumem confm.alirKinc nia-
xiina lolic.tudinc pronido ,pullisq; tutandis excubjasagit.Fertur ipf. qua-dam pr«fagicndi in-
i eae V.S, qua hoftcm ouanti.muis procul abi]t,nido ii^f^rre fe.itit, eum aut ai cct , aut , fiam vio-

"I'l"''^^*^P'-^';'e",'ly "i^^^li^l^Cf tefte' AriftoteIe.Ad vcnatio.iem al.qua'do cxcr- s ub 9 Hi

"IZ^^^ f^f^^f^^T^'^^^^^ P^ft'"" exhibet,quo mmo- Aa uen..tu

nncgotioeadebella.-c poirmt.&quodammbda triumphantes ferocitatis fu* quoddam fa- ««c«P"l
cunttyrocmium. * ~ losfuosA-

.nim?rft'^*^'"f' r'*' «g''";^ f .c°t'"gaf. «nagna indulgentia ac benignitate vtuntur . Vbi f\ ^
da«i,aum, ore<^auftymfuo,.nos^;^^

taci 1 recreantes cibo qui morbo fradi duriufculu.n feu difficiliorem co.ificercnon poilunt . .ndulgeat .
luxta illud lobi paulo antc adduftum : f«///««.,ncmpe Aquilse, hrnhunt lan^uinenu,. »

Uehinc viribus ac attate aliquantum confirmatos ad volatum inftruit. Vnde optimus leho- Ad uolatu
u.ipaternumluUaf}eaumeigaIfraelitascxprimerevolens,abhacAuecomparationedefum- quomodo
} «,ita tatur . Stcut A^uda frouocans advoUndum fullos fuos ,&fiifer eos-volttans exfatidit alas fras, & AquiUfuos
Jl»>«pp eos,atciuefortammhumeris&cc. Parcntcs enim, vtprimumalis paulo firmioribus vola- '?"''
tumattettarev.de.w,pullosinaltumfiiblatO!S,vtteftatur''Sinefius,di.nittut,quaf.pennittei«es,?n^^^^
aut potius periculo ipfo monentes , vti proprijs fultx pennis , iam (quod dici fokt) fine cortice CSV
natarc,&.-ethera uolatu fupcraredifcant. Sibi reli(aas\acdil.apfasforte.nirfus fufcipiunt.ante-
lertentes xtatis ipforum deb.litatem . Hoccxercitattonisge.u.s fSpc iterant,accrcfce.ite pau-
«"ncumv.nbusacxtate,audacia&roborc. D. ' Hiero.iymus eosquideanimanriumfcri- ^nh 18 ;„
in% i "J","'"''*"""""" beftiarum,& liimentonim, & Pecudiim , Auiumq^ ingenitum EfAc. 65.

ciie '" nuos , puUosq; fuos affeaum teftari perhibet ,fed maximum amorem elTe Aquilarum , foUr-g-
quod Mpmerus"quoq;approbarevidetur, Telemachum atqjVlyftem eis comparans, lon- "-O^.t.
gamableinuicemabfentiamdeflcntes.Verbaeiusfunt: t > ^

^f^tX^Bi)^ TTctrip iSrAop oS^vpiv) J^aitpvet
K fx(poTi poi7i S^iTPla-iv v(p 'tjuipo^ Spv) ydojo
; i ^K^d/Of </i ^tyi^cog ydchveoTipov n toicovo)

38

Vlyfsis Aldrouandl

AquilaquQ

mocto*' ffle-
tus gradi-
urculos a(-
luetaciac_,
ad cib'J q-
tendum.

flor,Amm,
cap.6,

pictas eiga
foems alia-
4UIH A,qui-
l^^rumr

A.uftotefis
cociliario .

mi.Qdc.4,
Puliorum
propulfio
vnde naf-
cacur.

'Satyr. 14,
Aquil;? pul
li quam cf-
cam appc-
tant.

rino.

Pullorum
gradiufcu'
lortim na-
turas dcfcri
pcio ,

fiypoTctt i^ilAovTOf yrapoc Tn^mtvoi yiPi^S-c&t, ideft"^..
Telemachmmt^m

Circunfufus fatrem bonum lugebat Uchrymoi fundens

Ambohus autem his dtfiderium obortum eU lu^us,

Flebant autem Hridule tanquam Aues

AquiU aut Vultures curuA unguibus: quibu^ flios.

Rusiici excipiunt^antequam volatiles fierent ,
Fa(^os vero iam pullos gracliufculos,eoq5 annorum ac roboris proue6los,vtiam fine paren-
tum ope viftum parare queant,tum longiflime anidofijgat, imo ne <^uidem in eadem regione
eos h5rcrepatiuntur,rapinx fcilicct^rnulos, vt " iPlinius refert, adeo vt,quemadmodum Aui-
cenna teftatur, foctus fugientes , parentes perfequentes , in retia fimul quandgque incidant.
Imo vero, fi Ariftoteli potius ( vti fanede.bemus) fidem adhibemus , eijcmnx uios puUo^
ante,quam tempus fit,&dum adhuc parentis operam defiderant, necdum VoTan^ITficultatem
adepti 5 quod per inuidiam eos facere creditur . Natura enim inuida ac famelica eft,nec copior
f« venationis , & vt ille ait, amicus egomet miliK Inuidetigitur fuis liberis iairi maiufculis,
edacioribus,<&obeamremvnguibusfecat. ^ vf

Pulli ctiam ipfi inter fefe de iede ac paftu piignare incipiunt: Itaque a parente domo extur-
banturideie6ti vociferahturac periclitantur. Eos Olfifragarecipit,tuetur&aIit, vfq; du,quod
fatis eft:,adoleuerint. Huic tair^eiiLipco repugnare videbitur , quod ab eodem ^ Ariftotcle fcri-
ptum eft,inha:c verba : AluntfuUosfuos, donec poteftasvoland/fat ; tum nidoeos ex^ellunt . Verum
hos locQS prima fronte diifidentes tertius eiufdem PhilofophiI6cus'conciliabit, eiufdem capi-
tis , vbi de Mel aiiiEto agens ita fcribit . Vna hjtc foetus fuos aln, atque educit ; ^ernix, concinna , &c.
c^terasigitureosabciiicare &'exponere indicat .jCajterum iftam natura^ ingenijqjin Aquilis
interfedifcrepantiam acvarietatemintra(5tatu particulari minutius excUtieinus. Propulfio-
nem puUorum innato & patrio vigori Horatiiis tribuit ;

OlimiuuentaSjC^fatriHsvigor

Nido laborum fropuiit infcium ;^ ■''>'>

Vernt^ ^iajnnimbis remotk > • "^ ?

Jnfolttos docuere nifui ' .

Ventipauentern-.mQxinouili^. 5*^

Demtjit hoHemviuidus impetus ::

Jiunc m relu^anteis Bracomi ; : i i; .•

Egit amor dapis atque pugn^f~ ^ {^n^ ^
Cuius vero dapis ^more tcjneantur pQtifTinjumjpuIchrQdocet carminc ' luuenalis ;

Sed Leporem Capram famuU louis c^r generoft

Jn faltu venantur Aues, tunc pr^da cubtU

Ponitur^inde autemfumfe matura leuakit

progenies^ (limuUnte fame feftmat ad ilUm

guamprimoruptoprJidamguftatierTtoud: " *
Inniiit Poe ta ea in pofterum efca pullos affici , quam i matre pofitam,oblatamq,* , fimulatq^'
oui putamine efFra(5to,exclufi funt , primo ddibarunt. .

Eprundem puUorum naturamiamgrandiufculorumpoeta vetus ^ Guntherusin fuo cul-
tocaJiitcanninc,

Regiaficvolucrisfrimasvtcrefcereflumas

Artubus.drtenerosdurefccrefenfentvnguesi

Ti^turd feclatur iter j iam tam^ farentum

Officio contemnit alij nidoj^ relt^ia

'Egrediiur, f^rmr^ pudet Utuiffe cubili j

Mox confifa fibifecuro tuta voUtu ,

AutLefor€mvenaturagris,autAthereCycnttm ^
Corripity (jr proprios in acuta rupe penateis
Aedificatjfimilesgjibi farat edere foetus .

•GENE-

10

Qrnichologice Lib.T,
GENEROSITAS AQVIL/E.

E N E R O S I S S I M AE efle nzmrx Aquila pliirima ac manifefta argumcn-
ta latis docent , In primis vero regiam illius indolem vel illud maximc decla-
rat,qu6d minus qu:im poiritlgderecontenta,in nidi vioIatore,tanquam fubie-
ctoparcens,vkionisrigorem,quadamclemetiatempcret. Nam,vtrefcrt' Ae- '^ /J^.j.c^t-
^r^»^j->^ lianusi CLimexomnibusanimalibusmaximoftudioinnatosfuosexiftatjacri-P^f-^^
° Him.VfV VT ^^^^^^^ perfequitur,quem illos inuafffle conf{iexerit, nec inultu impunitumq; ^4"^^-^*
mrfpH ' f " ^^"lenadinfli-endamillipoenam, autfumendumdeeofuppliciumroflrovti- f""

in-ol^^Xi^^'' ludice exammatos , aboculorum Hmpiditate probat, legitimam & fedii^^nam ^«^"^ ^^^'
H<^ei^mimeexilhmas,mquafeminapatern^.uirtutisnond P^^-

±^Jt tn luuencis, efi m Equis fmum

V irtusy ncc imbcliemferoces

Progenerant AqtuU Columhaw .

Che U Bamma nongenera il Leone ,

Nete Colomhe /' /IqmU , a tl Falcone ,
! l>i V acca nafcer Cerua non vedefii ,

JS!e mai Cokmba d' AqmU , ne figlia

^^^^^reinfam€di'cofiumthonefii,

imjoSp^^^^^

adigium SJirS^^^^^^^ Hu/cnamm

pia.nhomuncio quinMue1>m /<.m. r, ' f '"''''^^^^f ^/'~' : <> quando leuiufculus quif- Aquilam.

Ec hunc imitatus Ludouicus Arioffus s
*itemrurfus}

Uh. 4.
mmOie 4

eft & iUud : wW^V/^r/«rXrr A'^" ? ^ . '5''^''^' maximis ums oblatrat . Huic fimile '-o™'"
EftautcmThSS^^nS T i^'^"''''^'' DeanimogenerofoquipufiUanegl.g,t.
deatCcfteniSSr.^^^^^^^^^

40 &Tl r pasuoc u. -

forumi,,S H f r T^'""''''"^'^^
tiasuariisraZnm.T . '"'''■''''"'"'^'£^"'™"^

fculptas &hVno^Jir u'}!'''' '^''°''""' aduiuuminnoftrisInfeaorumHiftorijsin- ^ ^

fpo. 5Sr"" '^"""'^ ^^"^''•«'"'"■"^"««Co/lbsobferuaHimus.quiinl gnis "^""^

. uiri.ie2feuS'Tr,?^^^^^^ ' '^r'"'' »deft,^?»./. Summi

pati .u'glriraS','Z f'"™ • Etm'aximisoccu- flZU-

zarius P4ta

_ > , * aliiid.

/-^^hocpudendofangmne . «Xikz.
i"^ //^^// fulminum^ dr c^li immemor ? ^^^-

o^arc gcnerolitatvmo euis eft culpanda audacia,6c canquam maieftatis rea, infimu. tur . ^

D 2 landa

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

40

Vlyfsis Aldrouandi

iafupcrbiajacrebeIIionis,qu6d Auiinnreginamoffendercpr^fuma . Neq^ Aquilis
Uiie nota propterea inuri poteft,cum multo maiora Sc fortiora non folum uolucria,leci <k Cjiia-
drupecla,ut Ceruos & T^uros 4ggrediatur,& deuincat, indubitato fanc,&: euidenti magni ani-
mi,qui fibi ipfi imperat, argumento , Hinc etiam cadauera iion guftat , per arrogantiam quan-
dam,qu6dregiam in gencrefuoobtineatdignitatcm, nififortc afeoccifi6^reliaianimali5.
Aucs mul- Adde etiam quod cum maxima alitum pars in Nod:uam uel terrore, uel nouitate eccita: inuo-
cne ciir in^ lent,iila id parum regiam Auem decere cr<?dens,illius fycCtdculo non moueatur ,
Noduatn

..u.. x£j^p£j^ANTIA, LIBERALITAS.

Aquila a
libcralis L
leuda ,

• /» Romn-
lo.

Auiccnna»
opinio de
AquiLx li-r
bcialitatc .

Accipirres
& Falco-
ncsquonio
do uenen-
tur .

Aquila cur
Sioeirar
Gerrpanis
diaa.

S alienapricdafecontinet Aquila , Nihilenini tale, etfi humi iacens,attin-
^it,fed fuislaboribusgaudcr,!m6 neque pra:dam fuam,nifiadmodum fame-
ica fit , totam (bla deuorat j led Auibus alijs fe eius rei gratia fci^antibus tan-
quam menf^ alfecliscommuiiem exponit, fua tamcn prius reccpta portione,
ha<5tenus enim A communicando cum alijs abftinet. Pofteaquam vero cxple-
^ - , - - taeft,reljquiasc^'terisruasrclinquit,vcrLim(utAclianusait)ipfsiamadvuim
ineptas . Vnde fi participes cius pred^e futur^ fmt Aues aliar , intadam ipfi nancilcantur opor-
tet, veluti CLim fortc prxda! pondus cxpcrra,neque totam afportarc potis,circiimfulls Auibus,
fuamqi quafi portionem fibi dari praMlolancibus , impertiri partem cogitur , alioqiiin iinitilcm
ipfis fut;uram,fi ab ea femef i foret,qu6d purid^iljolialitu , vt di6lum eft, omnia inhciac . Hinc
merito dubitarequifpiam poffit, nunquid lil^cratitaTi id attribucndiim fit, Nihil cnim fuapte
largitate,autcommunicandi animo,ca?teris Auibus impertit,fed id folummodo,qu6d ipfi iam
ad fummumexpletae ac fitur^ fuperrtuir,ac inutile eft , Im6 ucro inexplebili quadam auidita-
te,nec nonimmani crudelitatc pr^dica cofidcrand uidebitur, qu6d cum reliquar omnes Aucs,
quae rapina uiuut,omnibus a fc fupcratis animalibus uefcuntur,pra:terquam his, qu^ funt ciuf-
dem fecum fpcciei, ( quod Acfculus Poeta tcftatur citant<; Plutarcho ;

Volucremvolttcrrseflprophanafivorct )
Aquilatamen neque abhis quidemuorandis fibitemperet , Eamtamenquidam ficexcufa-
ret, quod id non faceretdcuoradi animo , uerum dum efc^quidpiam ex gutturcaltcrius eucl- 5'^
lat,illam hoc pafto iugulet , Alij putant unam AquiLim perfcqui alteram,ac uenari,ut pr^dam,
quam fortc nada eft,ab ea extorqueat . Hcec fi ad (edandumlatrantcm ftomachum fuffccerit,
jinit ut auolet libera , aut ea inofFenfa recedit , Sin minus , uiftam iam a fe 6c iurc bclli in fua
pofitam poteftatCjinnatauoracitate dcpafcitur . Auicenna uult Aquilam hoc non facere , nifi
pnT nimia ira,qua ^ftuat,dum propter prardam cum altcra colludatur . Vnde iure merito cius
crudelitascLilpada uenit,Vna namq; (utinquit Sofitheiis)AquiIa innumeras exagitabit Aucs,
qu6d uiolentum fit in rapinis animal 6^ inexplebile , nempe ciim c^tcrasomncs Aues rapaci-
tate fuperet , Sed quicquid fit,hoc maxiinc admirandum cft,qu6d uon nifi laboie_S( mduftria
partis fpolijs gaudcat , ^

VENATVS, PVGNA, PR^DA.

ENARI dmeridicqua^damincipiunt, dcfinuntvefpcre . Qua^dam ver6
ab orCQ (ole vfque~ad mcridiem . Ciim ver6 vnguium beneficio ponlsimLim
pr^dam&artbquutarapiat , &raptamauferat;lcTebq; eorum vfus , probe
gnara,maximam illoriimcurara gerit, cauetqjnevllarationeobtundantur.
Hincinincel]iL£aldcintr6 {emperverdt,accontrahit .Sicin fixofa ingredi
refugit , ne acie eoril vTIo modo atterat , Et fi fortc eam in petris agere , aut in-
fidere contingat , tum pelles occilorum a fe animantium , ne ofFendantur, pedibus fubftcrnic . ;0
Tantopere de his fblicita eft,vt vbicunq,- fcdens , nifi aut folem , aut pr^dam intueatur, vjigues
fuos perpctu6,ii\{}^iciat, mctuens ne nimium incuruentur , Si ver6 fortc hebetati fLlerint,
tiim roftroocuitjaut ad lapidesatterendo pr^edadoni aptiorcs reddit, Accipitrcs praxlam di-
gitisadoriuntur,&capiunt, Aquil^ ver6 fecundiunquolHam, pofteriorcdigito pcdis cam
feriunt nrius , (vnde & a fericndo nomen Stoeflar apud Germanos impoITtmn ) non tamci^
qtiamliDCt impetunt ; fed eam dumtaxat, qua fe credunt viribus erte fupcriorcs . Sunt auccn^
ad pra^dam apprehedenda admodumvcloces ac dextr^,vnde o^u^ct/Silg casGro^ci vocariitT
ac 6'^uAoi/3u:ii> uudium velociter qu'dpiam capertendi . Rapnm non froiinm defirunt ,Jed pr/n/o

dej/onunt,

A

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

OrnichoIogkLib.L

2,0

41

d:pmim , €}cferu§, pandm tiim demnm db;unt,vt ' Plmius refert . Ar Ga2a , ex ^ Ariftotele nau- '
loahter: Rapta .mciiikyf^o^ prothms fcrimt , lUcHmcornpucrmt & /Menntjepommt^exper-
ucfyampondfis requtercunt . laiii qiiod occiderint, noii codcin de loco Ihitini deiiorantJie qiiis
kiDitus hoftis mcurlus incautas depr . hendat , & prarda libcrc potiri prohibeat ; fed explora-
tis prius ac retedis vmbus,pn^aainjm nidum, velut i n caftra , locumq,- tutum deueluint.
Cum vero venationi iefe accingunt, tum in aita rupe leHeli tes , & vclut ex alta fpecul i lon2;e
Liteq,- profpeaantcs , prxdam obfej-uant , vr fcitc hoc ipfum quidam autor refert : Aquila 111
lubhmee ata,indeq^cun6ladefpiciens , ibidem paulifoer contabundo volatu penc eodem
locopendula, circumtuetur &(^ua?rit,quorfum potifsimiiminpraxiam (TImS'nI' fefe ruat
, o tuhnims vice . De ccelo improuila ac inihr tormenti defcendens, llmul campis pecora/imul
montibus feras , fimul hommes vWibus , vno obtutu f ib eodem impetu cernens , num roftro
tniasfod!at,mimvnguibusnecet, velAgiiumincuriofum, vel Leporemnic^culofum , vcl
quodcunq^ efui pluuiatum vel lanatum fors obtulit . Leporem autem, vt tradit ' Anftotcles

V &S T''"^' tutiorfitaI>7;;n^^ ^.kmm:un anniculos , quorum

vt 6c Agnorum pulpis, uixta Oppianum inaximc dele6^atur , vnde Homerus :

A'p-/r^^ct)V oLp d^u^xlw^ ri Tncoita, Xcty(jdo\\ jd cft.
— - — "jelut Aqmla. alte volans ,

t d-fcendit in campum per nuhes ohfcuras ,
Raptura vel Agnam tencram , vcltimidum Leporpm
■ TcftudmesrejTeftresquibiis^ folet, cas no.i

fo um vxzio^^A ctu m med.camcntu,((i fortc a^gn, eft) expetit. Ha- .^tur fem..\.-e m co,-
m tujr,ia; „ce.u, quo pcr.,ao , cum lc !e couuertere „eque.,.« tum Aqul^is pred.-, & ,1 ,d
m.l.busrel„,quuutur. Mc,,ede.nus, vteft.,p,,d'Dioge,iem Lacrtiu.ni./cL s^kaVAc^
a teftuc^,iecap,d,cebat proucrbi.,likilicetdi.^ie.-,o: IVou qu5dres i.i fekibc^tvenS^^^
ed vtolte.idat fortes ab i.nbellibus „oii.iu.iquam i.itcrimi : llc Leporem a bouecapi ,ioftr ,-
tcsd,cfatanteodem terc fenfu, no.i qaidem vclocitate, fed aftu : fic & Homerus Martcm ce
leu imura a claudo Vulca,io comprcheiifum fcripfit ; fuiit autem Menedcmi ]ia;c verba :

HA/!j;i?T apa yjfjf" vtpo^ dx}rivZ)V Tci-^^yc, .
Ka.; Trpog yjtXclivng ctHTOc: (ipctx^i ^flcivoj^
T>eprehe»fm olimeftah i;7:'potenti celer,
Et tarda cepit tcHudo regem alitum .

do^fFra^i^'^

oefFraaatefta,carnevefcq^^^^ qii^ fors iiiS^TAefcIi^Ium poetam, eW diei rui-

40 S^^^^ Poctis omnibus conuenia;

0 i I *^ Auesc^terashocferepaao perfequitur . Sane tain fublimis volat, vtfubfe
nnS^ r\ ? r ' '^^^''^'^ ''^'^'^ ^^"^ ^^^«^^ > ^^"^ & ni^m ei par ef-

iiXnrV^''^ Auiseuadatceleritate,atq;
libe ' ^'"^'f" S^^^cre non rapaci , puta Ardea, Anas aut Columba, tum abit

L cra,(X periculum cum fuga,& metum cum fpe commutat . Sin aliud genus Aquilarum fue-
I ' ;1 . pondere,atque impetu delatam uidet,tuin viciirim audet eain a^irredi,ciim fu^ ce-
lei itatis,tuin ilhus tarditatis c6fcia,tefte ^ Aeliano.Quod a nohts (ait Scaliger) in Petrocorus co-
jpeaum acobferuatum ejlacctdiffi . Nam Falco ab Ac^uHa appetttus , cum celert dilapftone fefe irrucmt il-
Vuln Y '^F^^'"^^^^^^ ^''^ '^^^'^^ vtrihus, aliquot rotatiombusredtntegratls vltro aggre[jm in fugam com
\ » r • j ^"^P^^' fuperiorem eile^nec quauis prxda a fc petita podri eam apparet : Nam
p ^ ^yininde,de quo ^ Homerus : ;^aA56;j^^ ^t/MwWo-/ 3w) , IvJp^c; K6juivSiv. id eft ,

1 • n. •^^^'^ ^ ^if pi^rhihentjjomines dixcre Cymindem : '
licet VI ctoriam, Cadm^am tamen & ipfi etiam viaori exidalem reportat . Tam acriter enim
cum ipla pugnat,vt fiepias amb^ deferantur in terrain,alis fibi mutuo iinplex^, quo fit ut uiu^
111 paitorumjiUailsainb^E deueniant . Veriim h^c de hybride uidetuTd^ere Ariftoteles , de
qua proxime erat locutus,etfi Gaza eam uocem omifit, in Gr^eco textu tamen reperitur . Vui-
pcsetiam AquiI^impetumfupinaexcipit: Hoc&ipfa AgiiikAdiano tefte, c^imininigna
contra nelcio qu;c animalia tiiccuinbit,pr^ftat: nam llipinam fe ad terram abijciens in hoftem

D 3 vngucs

""Llh. 10.
Hor.c.^z.

Lib.g. Hi

'Lib. i.dc
■vita PhilO'
foph.

^ Lih.io. ca
pit.s.
Aerchylus
Poeca k re-
ftiuiine ab
Aquila de-
miira intcr
fediis .

^ Lih.j.ca-
pit.i6.
^ Exerci-
tat.i^j.
Falco qiia-
doq; perfc
quitur A-
quilam .
^lHdd.^.
Accipirris
nocturni
pugna cu
Aquila .
Aquile pu-
gna contra
qui^dam a-
nimalia .

y.

42

Vlyfsis Aldrouandi

ungues dirigit , qiiod cum hoftis pra^ftarc non poflit , 111 fligam facilc compellitiir . Sed tamen
PolypuimbcIIem alioqui,& timidumno impuac,uti de Cymindequoq; retulimus,capit,utex
* ii^.y. cd- hac hiftoria fiet palam,quam ' Aelianus rcfcrt . Cum in faxum mn admodum e mari eminens , roly-
pit- II' pus aliquando correpens afcendtjfet , tbt^ explicatis hrachijs fumma cum voluptate , c^uod frigida tempejias
roly pus k tepoYc folis calefceret , nej^fane in faxi colorcm fe vertijfet ( quod qmdem ipfum cum ad dcclinan^

ir are detra ^^^^ ^dmoltendas magis pifabus infidias facere fotet: ) Aquila acris dr acuta in videndo.pr^ulnm non
xir <Sc intcr P^^^^ ^^^/^^^''^^''^^^onam paratam prompta?nfibi , (i^fms pullis perfpicue cernens quanto potuttma^
fccit . alarum impetu in Polypum infiluit . Sed ^ pifis hic circumpltcantihtu Aquilam , er pcrt/naciter

adhdrefccntibus cirris in profundum detraxit , (fr hoftcm capitalifjimum ftmul interfecit : qu.a qu/dem ceu
Lupus hi- Lupti6hiasy(vt eft inprotierbio) inani fpedelufa detndein mari mortua fiuttabatJd ideo accidcrc cxifti-
mo,qu()d aLis quafi loris quibufclam vinitas cxplicare ncqueat.Scd illud f-itis admirari ncquco,

ans pro-

^^^Lib. Pro- qi^iod^ Ambro/iusNoIanusrefcrt, Sturnorum conglomcrantium turmam Aquila? pauorcni
ble.^ 1 4. incutcre , quo minus illis inuadat , aut rapiat , cuiiis vcrba , quod infolcns quippiam narrcnt ,
hic libuit adijccre : SpecJante , inquit, Ferdinando rcge Alphonfi primifdio forte ftpra molem .ftatio-
nem^ Neapolitanam , ad turmam Sturnorum ingentcm~aduolauit Aqittla , c/tit^-s pr^^Jentia perterrt-
ti Sturnit vcluti figno dato, omncs quoad feri potuit yfihi hxfertmt volando, grcxn,omnts adeo compa^itts
erat, vt Aquila nullo paclo audcrct qucnquam cornm imtadcre . S-^iuinetiam tlii vna atque arciirn volantes
femel atque iterum circumiere Jub Aqutla ifftd/anre , ac detnde rccio volatu fafio fibfu^icrunt ncmine eo-
Anarcs ^^t^ offenfo , nec tllos etiam Aquila tnfecttta cft . C)^\x rcs , fi apud alios, apud mc ftdem non habct.
qiiomocio Audio tamcn Aues aquaticas , ac Anatcs m primisvifa Aquila fimul quoq; cogrcgari in aq^ua ,
acceHum & jn Aquilam dcmcrib capite aquam fpargere, atqueita acccfiiim prohibcre . Pcliciori lanc
Whc^ fucccniijquamuis maiori ingenio,& audacu,quam vuubus,Tauros in Crxtj. inuadit, ^ Acliano
^ lib 2 ca- •^'^^^^^^^^> Intcrea citm Taurtis Je abtjcit ad pafttim,ium ex inftdtfs Aqutla in certucem tnuolans.crebra^s
pii.i; 9 ' ^^^^' ^ acerrimas plagas roHro infiigit . Jlle tanquam afylo excitattts, frtmum inccnditur adcttrfim, dein-
Aquile pu- quapoteH fcfe infugam confert . ^uamdiuin plano&Uabtli loco firtttr , ab JquiLtmcliftta requie-
gna cuiTL^ fcit ; ea nimitum ,quoad in planiticm cxcurrit ,nthil t//t cxhibet ncgot/j ,ac quictavolans illum accrrime
T auris . obferuat, quacunqtte ingrcdtttir . Cttm illtim, proxime nd prc^cipitem locttm ac decliucm acccffiffe videt , ex-
Aquilne pu pHcatts in orbem allsjlittts oculos quatit,(jrca qu<x, antepcdcs fiunt, nihtl illum prouidcntem^ vi magnapr^-
gna cuiTu cipitem aojt,laniatug^ ventrem appctens, qtiantiini eius cupiditas fcrt , mdlo deinde negotio, pr^da potitur .
""^Lib i o ^"'^''^^^ folertia Ceruos quoquc ingcnti confidcn tia ac animofitate adorta vincit . His enim , vt
cap. 4." * ^Uthor efl Plinius mttltum puluerem volutatu collccium injides ipfortan corntbus, excutit in oculos,eius
Draconis pennts verberans , donec tnrupes pr^cipitct , Atacrior eft ctim Dracone pugna mtdto^magls anceps
pugnacum etiamfi in aere , BicAquiUconfcclaturouaauidttatcmalefca, at tUacbhoc rapitvhtctmq, vifumBra-
Aquila . conem, Jlle mttltiplicinexu alas ligat,ita fe implicans,vt ftmuldecidant . Hac pugnam " Nicander de-
In Drymu fcribit his verbis : In Dryinumfcrpentcmfiipramodum excandefcit regia ales K^qtiila, ad vtfttm vbicun-
^^^.A^Cr.r Draconem confisiim adtiolans , &tnfesto cum eo animo dimicans , quamprimumin fiyluapaficcntem
confipexerit,qtiandoquidm totos nidos defertosfeceritjpoliarit,dtruerit,vaftauerit, ^que cum ipfius Aqui-
Ufioettiras , titm mitta oua lancinans . Enimucro impetu quodam ex inopinato ftipcrttcniens , dr K^uem dr
Leporem leuemfactlc Draco extrahit ex recens dcprehendcntis vngttihus, ex arbufiis, dr frttticibuSyquibtts
abdituslatebat,forteforttmaprofiltens:fedismalum decltnat . ibittim pro conuiuio acrtter decertatur,
Jnterim Lepus fefe in fugam dat. Sed hinc indevolantem alitem nequtcquam infequitur in fpiram contra- ^
ifm.octtlos^ in i^quilam rctorquens fufpicit,quod in fublime elatam attingere non pojjit . Hanc deHcri-
ptionem leu pygn^hiftoriam,idcm carminc reddiditnoninuenufto :
Prouocat hunc vero fulutts Jouis ales ab jithra,
Pltimea coila tumens,fi quando in valie repertum
Paficentem vtdeat . Tiamque hic populatur vbt^^
JsHdorum pullos, dijfringens denttbus oua,
K^ft Aqutlam, rapuit Leporem cttm aut vnguibtts h^dum
Forte Draco fiirgens denfi) de cefpite,pr<eda
Nudats (jr bdc volitans, dapibus pro lurida pugnat ;
Hic fequitur firuslra delufittsprapete curfu ,
Contorquens orbes ac toruo lumtne cernens .
Idem certamen° Homerus ita depingit :

Auis enimipfis venit tranfiire promptis y
Aquila alte volans,fiinifirorfium Poptdum impediens
Cruentum Draconem ferens vngutbus magnum
Yiuum adhnc,palpitantem,a' nondum ohlttus eftpugnA t
Jncidit emm ipfam tenentem in peciorc ctrcd iugulum
Rcuolutus retro, hdc a fe mifit humum

fpgUrts

excaciefcit
Aquila.
"y^/ TbC'
riacis .

""jrtad.M.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

Ornithologia^ Lib. L 43

I>okns doloribusy mcdU Auiem in dcijcit mHltitHdsMe j
I[^fd aiitem ckngens vokuit flatibus venti .
Et^Ciccro: ^ Lih i dc

H k Jouis altifoni fithito pennata fateltes^ Dluhuxu
Arhoris e trtmco pr^entis faucia morfu ,
Stibbigit ipfa feris transfigens vnguibus anguem
SeyniauimHm^ ^variagrauiter ceruice micantem».
^emfe intorquentemUnians, foftroj^ cruentans.
Sa7n fatiata anirms , iam dttros vlta dolores
Abijcit cfflantem, & laceraitim affig/t in vnda ,
^ Sej^obituafolisnitidosconHcrtitadortus.
"Hosqjimitams Vcrgilius : s /j^.i j,

tg^ volans alte raptum , cum ftdua Draccncm Acncid,
Fert A(iuilajmpliaiit(j,fedes,atqtievnguibushxfiti
Sau cius at ferpens finuofx voltimtna verfat ,
Arreciisj^ horrct fqtiammis, fibitat ore ,
Ardtms infiirgens, illa hatid mtmis vrget adunc9t
LuElantc^rojlrQyfimtdiZthcraverberatalis »
Wfo ' iciein aflcrit : ^ii,x4.
y tcj^ I ouis prapes vacuo cum vidit in arua tamorph.
PrjLbentem rhaboliuentiaterga Draconem ,
Occupataduerftm, neufma retorqueat ora ,
Sc^iia tnmigeris atitdos figit Certiicibus vngues ,
Vbi Poeta Aquil^ aftum in opugnando Dracone optimc defcribit, qucm imicatus uidctur

oiter Jr^^^^*c'i^AnoitusRogerium Aquikcomparans,cuiusuerfusproptcruenuftacem, «r.H.
nonpoiiumpr^tenre: ' ^^"^*

Comed'alto venendo Aquila fmle , ^tm.iQi,
Ch^errar fralerbe visio habbia la bifcia :
O che siia fopra vn nudo faffu alfole ,
Doue le fpoglie d'oro abbci.Uy e Itfcia j
3 o -^'^^ affdir da quel lato la vuole^

Ondela velenofa foffia , e Jlrifcia ;
Ma da tergo U adugna^ e batte i vanni ,
Perche non le fi volga, e mn faT^anni .

Item rurfus ' Ouidius in fabula Salmacis , & Hermaphroditi : e ,y

ImpUeat vtferpens, qtthm regia fuftmet ales tht^^^^

Stiblimem^^rapit pendens caput iUapedesj^ ^
^'digat, cauda fpatiantcs implicat alas !

An>ertushanc Aquila!cumDraconcpugnamnegarevcIle videtur,vbi fcribit , ^riHote^
fPcZ L ^'/l''''''' ^'''''^' pugnare, quodfalfum eft . Imo potius Ariilotelcm hoc fcri-
40 P^.^"^'y^^^^t"<^^Med AuiccnnaauthuiusinterpresVulturemcum Aquilafepeconfundit. Ad-

"^^^^^y^^^^mi^lNonomnisqtioqueAquiUcumDraconepugnat.Sedqtw^^ AqtuU genusef]} paruum, pr^^o Al-
quodveneturScrpentemqHendam, qui gencrali nomine Draco appelUtur . Verum qua rationc fultus berd.J
ipiecantoruiii virorumautlioritatircfragariaudeat, equidcmnonvideo,p cum ip-

^met alio loco, velut fui oblitus , dicat : Aqutla etiam cum tyro ( id eft vipera ) & Dracone fugnat Aquil^ pu-
pro antmaltbus qtu aliquando venantur, dum alter alteri pr&dam eripere conatur . Sane paruum illum g"^ cuiiu
quem iple Draconem communi vocabulo dici affinnat, Senientem , animalia venari non eft ^'F*^'^* » ^
venlimue. ' Draconc.

noil

ANTI

44

VlyfsisAldroyandi

Aquite cii

10

A N T I P A T H I A.

A M vero internccino odio femumo profeqiii AquiLim & Draconcm,ex
diftis facilc eft coUigere, ob innatil finedubio & contrarium qucdam animi
affe£tum,quem Antipathiam vocant Philofophi.Qj.ialem in plureis alia.s ge
rere Aquilam animantcis in lequentibus latius declarabimus. Qiiamuis Dra.
cojicm otiifle videtur propter victumrNa Serpentibus vefcitur Aquila . Hu-
iufmodi ei difsidium ac inimicitia cum Oloribus intercedit,qui autliore "^Ari
Oloiibiis fcorclc, Aquiiam repugnantes vincunt,fi pugnam coepcrintnpfi autem nuquam nifi prouocati,,
iHigna . iiiferunt pugnam . Idem ^ Atheiiieus refert ex eodem Ariftotele,feii in numero fingulari . Ve-
^ 9MiHor. riim hic in numero multitudinis Cycnos Aquilam (iiperare lcribit. Hoc quidcm eft verifimile,,
dc- ^y^'"^ plures cum fint Aues gregarix, Aquilam vnam aggrediantur. Sin vero aliquando vni-
ipmfopb.ca ^""^ Cvcnum ab aIijs.femotum repererit Aquila, non eft mirum,fi cum uincit,quo(i ' Ariftote-
pit.i6.. lesalibiteftatur,cumait. Cum AqmUfu^nat olor nutrttfj^ cam Jkpius . Vbi pro (riutrit)malc
^ ldb.9. Hi quidam(uinck)legunt. Hancrem Albcrtus confirmat; Stqu^ (inquiens) Auiumra^aaum, vt
jior.cap. I . y ultur aut Aqttila Cycnos adortx fuerint , acrner fe tutantur , ifft tar/ien nunquam fuon^ authores , aUcis
vmcuHt^alrh {uccumhtmt . Aliquando injpechntihus nohis' eum muitis alijs amicis Aquila Olor iriuicern
conftxerunt, vterq ; in aerem eue^us aaeo fublimiSyVt neutrumvtfu afjcqueremur. Vojl dua^s horas vterq \ ^.Q
d- r: - T-j delapfus , Aquilam Cycno fuperiorem animduerttmus , qudi famub nojiro , vt Olorem camct , accttrrente ,
haid^' H^^^^^y^l^^ molauit . De hac pugna ^ Statius ;

- — - Clara regione pro fundi \
A eteris innumerijlatuerunt agmimt Cycni , ]
Siuehos StrymontaBorea^ eiecttah ar^lo ^
Seufircunda refert plactdi clementia Ntli :
F IX erunt curfus^ hac rere in imagtne T hebas,
Nam fije immoti gyro^atque in pace fdentes ,
Ceu murisy valloq^ tenentfed fortior ecce
Aduentatper inane cohors.feptem ordine fultHf
Armigeras fummi louls exultante caterua
Jntuor., Inachijfint hi ttbt ( concipe ) reges .
Inuasere glohum niueigregls, vncaj, fandunt
Cdtdthus ora nouls, flrtctis vnguibus insiant ,
Cernis inexferto rorantes fangutne ventus ?
Bt plumis Jitllare diem ? &c.

Et ^ rurfus ; Nec fegntm ardens

Accurrit niuet) quam flammiger Ales Olori
^ IrnminetjC^ magna trepidum circumligat vmbra .

Et furfus; •Vtj^fenvictoremfulmtnisalbu^y

Citmfupra refpexit Olory citpit hifcere ripam
Strymonos., & trepidas in peciora contrahit alas .
Nec temerehifcere ripam Poeta dixit, nempe vtfefubmergat&fugiat Aquilam. Mirum
^Lib. 5 . de fanc ( vt inquit >^ Oppianus ab ea vind f^penumero,ac fuperari tam pugnacem beluam . Eil

I

i

3'

' Lib.
Tl^ebaid.

^Lib. The-
baH.c^.9.

pit.

enim,tefte Ariftotele,referete^ Athen^o, Cycnus faxundus & pugnax !Nam mutuo pu^na-
^r fu^^^ interficiuntur . Beroaldus capitalem quorundamiiiter fe inimicitiam exprimere voleiis ab

Vtque Aquilam CycnttSy Congrum Murena, Camelum
OditEquuSy &c.

Eodem modo Aquila cum Auicula Trochilo , cui & (cnztonSy & regis nomen eft, puc*-nare
tour,^utPhiIofophus tradit, ideoq^ cumeadilfidet, ficredimus,quoniamRcxappeTlatur to^
Auium . Qiiare vt regni affeaatorum extremo perfequitur odio , quanquam non is efl hoflis ,

Aquilx & fertur
Trochili

(-"S"^- cuiusviresmetuitAquila.NamTrochilusiml^ecillisVft&ft^^^^

m-f^. [["f^c " potentiorc faeile capi nequeat. Hinc Baptifta Man-

9-cap.i I

tuanus, aliqujdaprimo luo inftitutomutatum de/ignarevolens,itaafimilitudineabliarum

Tom. 3. J^^ra du£ta, ait :

lib.^.Alph.

Tion Cycmstnfep AquiU, difcordia nulU eH
Cum Trochilo, licct hic fajitts, nomene^fupcrbum

Regis

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

A

Ornirhologi$LiberI, 45

Regis & imm:rit05 AquiU tndignetur honores . Cii mQ rui-

Ncc ciim Griiibus cis fatis comienit. Hse tamen ab illis folcrtia & ingenio fiiperantiir . Ete- t^us n6 c6-
nimciiniGrLieseCiliciamigrantes, montem Taurum Aqiiilis plenum paranttranlmittere, ['^'"if ^4"»
quibufdam lapillis, quo vocem cohibcant, in os fumptis iiodujtadt^tranfuolant, atq; ita de- qI^^^^
ceptis Aquilis tuto traijciunt . At c um fe ab Aquila impeti perfpiciunt,in orbemconfill:unt,& i^,'„a" con-
contraftae in finum , & tanquam acie inftruda fpeciem pugna? ollendunt; quare Aquila tra Aqui-
regreditur. Idem Anfa-esjibj\q^ traijciunt , hicere teftatur lasfe cie-

Plutarchus ^ & ex eo Ammianurlviarcelliiius. Pugnat & cum Ardcolis Aquila,vt ex Arifto- fcndanc .
teledifcimus. Namh^ Auesvnguibus freta? non verentur eamadoriri,&tamacriterdimi- ^"^'^i"

,c care,vtin confliau fxpe moriantur . Cum CiconiLa freaueiKer dimicandi caufam habet,qu6d ^"^^"^"'^f'
vna comedatoua alterius, Ciconia Aquilam (vt vult Albertus) potiiTimLim infcquitur tempo- ie'acfc!I
repulIorum,&fifolanonfufficit,pluresaliasfibiadhibetpugna?focias. Ha?c rollri mucrone dUt "
multiimvalet. Eandem obcaufam fummoodio perfequitur Sittam &Subim,qu6d&hie ^Tom.iJi.
Aues Aquilarum oua frangant . Hoc etiam de Scarabaro in fabulis referetur . Bcllum & inimi- dc qarrHll-
citiam haud leuem gerit cum eo Acci^iiumigenere^^ , itcm cu eo quem ^^^^ •

halconem tnontanum vocant.Hic Aquilam magnitudine,moIcq,- corporis haud inferior,pr^- ^^"''f
lio aliquando Iternit .Vulturem veluti cdacitatis cemulum, & homotechnum odit maximope- ]^
re,de quo " QXalaber , Et imbelltbus^ inquit, Vulturtbusfimtlesgradum fiftere non audebunt , fws in '/ h\
M^megttAqutUomnium Auium fr^mttjjima , cum inmontihus greges a Lupis dete^os dtUcerant . nor,c.u

zo Kapaces omncs,vtcarniuoras,inimic4shabct,eas capit aliquando , maximc ciim videtgeftare Aquilv pu-
lora pedum,id cibi aliquid elle exiftimans , Alioqui in dcicrto, vbi & fera^ funt, & fine loris,cas S"*'^ ^»"

"->,ii^^>-ijk-^ piucmc , vc runius craait : ita vti iSc Draco iple cldeorem Aqui- Aquila cil

i^audieas,terrorepa^^^^

les Aquuam dicit nuUum habereailimal anvcum^ilurima mimica,Quidam,intcr quos Alber- cipitnbus
tus, non verentur diccre, omnia . Neque tamen ide6 flatim exiftimandum ell intcr ipf un & P"^-"^'^ '
omma ea,qua? perfequitur animantia, Antipathiam quandam eOb propriam,nempe innatum ^"^1"^^
30 illud,<S:maxnnc occultumodium,quo percitaomnibus^qucanimalibus bcllumindicat,& oaeHt''''^

non potius cuidente aliqua caufa dufta ac incitaCa,vt ciim pedtbus pr.ndator aduncis " Lib. 3. ?cl

De^ofuit mdo Leporem louis ales , vt ait ° Ouidius: aut CLim vt ^ Valerius Haccus ; rallpom.

dtum louis armiger dithra Omnes A-

Aduenit, dr validisfixam abripit vnguibus Agnam : Aquila
dcuique quamuis aliam nmenc.

V enatrtx pr^dam roHro medi(atur aduncQ Aquila noa

^^litumregina^. exodioom

Nam non magiseaoch(leclicitur, qu:\mGallLishoi.Iei,autfrumentigranum,Pyrrhocorax"mrni^^^^^
panem,Picus uerni^n^piis Lq.orem,VulpesGaIlinam, aut homo Turdil & Perdicem: qLia. Ha. ,
4Q mhUominus omni ftudio coiiISlatur,non vt taquam de hofte mortuo eaudcat : verum ut uo^ " ^^^'
uptatcm ex (imiU prard.i ftunLilata fame & cibum capiat , hmus rei argL^mentum fatis manife- f^^JP^'
mimeft^cjaodomniao^^^

ximc lanc rapax,tum vniuerfalis omnium,pr^fertim eorum,qua^ uincere poteft, perfequutio. ^q^j^
JcnT ^^^^^"'"^^^^^"^ '^^^'^^^"^ imperandimodLimimitetur,fedpotiusauio. rex dica-

ncu,o^ tyrajiiiide,qua omnibus dominatur,dum om aes opprimit, dum deuorat, dum omni- tur .
Pus iioltis omnes habet pro hoftibus. Non iuerim tamcnmficias fibi cum quibufdam Antipa- Aquile ^n-
tniam C5< intcrnecinum intercedere odium,fed cum paucis admodum, nempe cum Dracone, ^^P^^^J^ ^'"^

'^^^'..j tuLci unicur,quoa - /\.eiianus icnptum reUquit . Uenique nuUa re tam iiqutd 6
uius a multis Auibus naturali qLiodam dilHdio diftare p^tet, quam eo , quod quidam refe-
1 uut,li modo uerum eft,nempe quod non modo prefentem & uiueutem,ceu regmam ciEtcrie
ALies (^c multaahaetiam animanti4extimefcant:uerLimqu6d& penn^e eiufdem,quafideri- Pennamm
uata quadam odij illnjs partc in p.iites exaniinescum alijs pra?fertim Anferum , aut Columba- Aquil?
rum pennis communcm focietatem haud quaquam ferant,fed ipfar incQrrupt^ atque integr^, tip^thia
alias f ibi admixtas corrumpant, quod in pharetris probafte affcrunt . Quibufdam tamen aliter ^^)' P^"'
uilum eft,qui dicunt idem accidcre etiam non coniuuais,^r feor/im aileruatis utriufq; pennis.
Sicciorum enim animalium partes ficciores,& minus excrcmentitias efle , atqj ideo dmturnio-

resj

an-
la cu

45 Vlyfsis Aldrouandl

res ; c coiitra vero Iiumidiorum . Sylueftria autem omnia manftietis ficciora (iint, cum cfuod
cxerceantur amplius,tiim quod pabulo ficciore & minus copioio fruantur . Non delunr, c]ui
conrrarium anerunr,rcilicerquod,quiacarne,s, quam fruges finthumidiorcs, ideo non poru
Temperies opusfitjquibusvi^tuseftecarnibus. VerLimvrcunq;earesfchabear, certum ellAquila! na-
A^uiU- . turam calidam efle , & ficcam admodum , ideoq,- corporis parres denflis , duras, & corruptio-
ni minus obnoxias , Albertus quidem prohtetur , pennas plures Anferinas ab vna Axjuilma
confumptas, (e^xpertum efle . Sed fi natura citius pereunFAnferiniE, neque verc aut pro-
pric ab Aquilinis eas deuorari , ac interteri dicemus , nec occulro aliquo , ac ingenito diflidio
feu antiparhiie id attribuemus . Experiri potcrunt curiofl, Anferinis pennis ali]S leorfim lepofi-
tis,ali)s pum Aquilinis cainmixtis,vt yidcmt panter,nunc|uid h^ vel iHaj pnorcs contabelcat . j p

DE MORBIS AQVIL^,

AVCISSIMIS Aguila morb is obnoxia efl:.Horu praxipui funt,vifus he-
betudojpennarum caius,& rofl:ri nimia aduncitas,que extrcmo iam lenio vi^

* X). 1 0.C.3 ^^^^ W^T*^ B:um impedit.Vnde vcllc Plinius non ;t'gritudine,fcd famc Aquilas ait op-
petere, in tantum fupcrioreaccrefcentcroflro , vtaduncitas apcriri nequcat.
Quod vero h^c ^gra mcdicata ad iuuentam rcdcat , aurhorcs vno confenfu

^ Ll$. Phy produnr;& ^ lo. Baptiila Porta ea ob cauiam ad curis hominis mutationeni 10

fog'C.ij. eam prodefle aflerit. Atde modo alij alitcr fentiunt. Mihi quidcm nulla ratio tam probabi-
Aqiiil^iquo Jf^ huius mutationis cfle videtur , quam quar dc mutarione pcnnarum intclligitur , Videntur
dlm nui ^'^"^^ "^^^^^ ' ^^^^ pennas mutarunt , quod vt plurimum taciunt rapaces , vt in Aquilis &C Ac-
tet cipitribus pra^fertim obferuare licet , rcnouari ac velur (cncdla dcpofira reiuueiiefccrc . Qiiam
c cap.^nm. qtiidem fententiam varijs Sacr^ fcripturcT locis confirmarc licer.ln primis vero illo Miche^
^ Ffal I ai. Prophet^,Z>//4/4 caluitium tuum ficut AquiU . Itcm altero ^ Dauidis vbi ait : Rencuahftur vt Aqui-
S^rpenres U , luuentus tua . Ita fme etiam Serpentcs quotannis rcuire(ccre dicuntur, cum Icbcridcm, id
feneftai-ru efl", pellcm vetcrcm , quam inde Sc ipolium & feneftam , nec non exuuium vocant, exuerit . "
jxuunr . Diuus vero Hieronymus , iuuenturis in Aquila rcnouarionem Jioc pado dctcrihir : AquiUvbi
Comm^t in ^^^fi^^^^^^^^ > grauamur fenn^ , & oculi : JOu^rit illa fi/^tcm , erigHcj^ fcnr.ds , cabrcm m fe colligit ;
£fajam ' ^^^^ finantt(r oculi , in funtern fe ier mcrgit, atque ad imientam redit ■ vnde in ^ Pfalmo . Renoua-
{pfai. 102. ^^>«^^^^^«//'«/>«'^'»/-»//«^. IneundcmhuncIocum^D.Aiigi^^ fcribens, mulro aliter id
^ /n codcm receniet.. Dicitur Ac^mU cum fencciute corpcrls prejja fuerit , crefcentts roflri tmmGderattone os ape-
Tfalm. rire abumcaperenonpojjc . Itaquemodo qucdam naturali in menfura quafi reparandx iuuenttitts ,
K^qiiila dicitur colltdere ad petram ipfum quafi Uhium fuperius , quo nimis crefcente^ cdendi aditus cUu-
ditur , dtque tta caret prioris rostri onere , quo cihus impediebaiur , accedit ad cibum , ^ omniA repa-
YAntur -i^ritpofl fenectutemtanqua/m iuuents AqttiU, redit vigor omnium memhrorttjn.nitor pUmarum,
gubernacuU pennarum. votat excelfa .ficut antea ft incfl quJndamrefurreBio . Quod autcmfiipra
modum vnguium , & roflrri redunci vitium ad f ixa illidendo emendet , & verum , & re ipfa
^ In Com- compertum efle tefl:atur Albertus Magnus . Rabbi Rahadias,tefl:e*' Rabbi Pauid , hifl-oriam
mc?iU' 41- A(][ii\x rcuircCccntiskarcfert: Sl^ottbet dece-vnio ad ce pettt y

«f/^^'* » cfiit^ calore fupra modttm accenfa , in mare fefe dat prActpitem ,fic(j^ renotiat , plum^ nouA repultulant.

Centefimo vero anno, chm idtentet facere , deftituitur virihus , quare cum e mari prdcipitata refurgere
ncqueat , tta tandem emoritur . Alij hanc rem ita referunt . Cum fenedla grauatur, (upernu-
bes,qudmpotefl:, volatfuhlimius ;vndcSoIiscalorehcbetudo, & caligo oculorum confu-
mitur : ipfa mox impetu fafto in ipfo adhuc caloris feruore , aquis fi igidifsimis tertio immer-
gitur, atque inderemrgens , fl:atim nidum petit , vbi inter pullos iam captura? aptos quadam
quafl febre correpta , cum fudore quodam plumas exuit, a quibus donec pennas , piumasq,-
relumpferit , fedulo fouetur , & pafcitur , Etenim naturalis s*OjO>«, & erga parentes pietas ^
quam non minimam infeuifle naturam brutis conijMcimus , in Aquila pra?cipua efl: , ac fingu-
Ciconiae a- \xmy ficuri & in Ciconia , qua? parenres fenio iam confedos , ac fl ipfi pulli eflenr, educare , & 5^
"uUos^fuQs^ nurrire fbler , non ingrata.acceptorum beneficiorum memoria . Cum enim fenes iam cffoeta?
' viribus rapinas amplius exercere nequeanti itaq; a iuuenibus , ijsq5 maxime rapacibus , & ro-

* Li. r 3 .Dlp bu ft is auxilium petere coguntur . Hoc Epicrates apud ' Athen^um his verfibus , quibas in Lai-
nofopb.c.i 0 jg^^ merctricem iam anum ludit , aptc admodum expreffit ;

^ ■ Mihivtdeturid per^cffa ,quod

S otent Aquita, nanq ; imienes cum funt,Oues ,
Leforefjj^carpum arduis exmt^ntihusy

T ulere

Ornithologii LibJ. 47

rulerefiblimesquospedumr^lH)r^^ :wiujl:i.:-...n;.u..ii0 - o^onvbuf
VbifineBd ^ox grams.compre(f^rit , . ...•d '■ '">vo{f «

luuenesvolantes qudiriUnt aBafar^dj» , " . ,-. . 1,; vr- vif ,. " :

Ad eundem fere modum , qua diximuSj^^Albertus ex.lQf acho , §^:'AdeIiiio authoribus feriem ^ Uh.z-^Ae
AquiUm recreariiuuentarerumptdrefert,liceteiusreipericulum.fecineneget, cumait : Di- ^nimaU.
eum fenem AquiUm eo tempore^ quo ptilU iam adulti volare poffunt ; ficubi deprehmdat fontcm clarum , Aqwla .
Ute fcaturientem.re^e fupra illum in fublime ejferrij vfque ad terttam aerls regioncm , qttem in Meteorts
^Jl;im vocauimuSyvbi cum incaluerttjta vt fere exuri videatur ^fubito demijfis , retraBiscj^ alis in fontem
fiigidum illabi.vt a frigtdttjte forinficnsfidHringente^ calor interntd^ augeatur: turn fonte reltcio ad nidti
•^^fmmnon proculdtBantemaduolare , ^■interdlasfullorumtetiamrcfoluiinfttdorem ; ^ (ic ctimvcteri'
' bm pennis feneclam exuereyindutq^mui^ ; intereavero dumrenatA fuerint , nutriri pradapullorum , Ad
hAc jfon ha,beo, quoddicam, nifimirabilia nxturdt efje multa ; in duabm qttidem Aquilis , qU(& apudnos ale-
bantur,nihil huiufmodi abferuaui ; erant enim ilU cicureSy & ad modum aliartim Auium rapac.ium nmta-
kmtur . HDcenimuero Accipitriini^eneretribuitur, vtannofusiamfpirante AuftroSqllsra- ^^^^*P^'^^'^
aijs alas oppanctat, vt tepente aura ppn curis apenantur,penn:eq,' rela^cat^ veteres, ^cuHa? ex- J^^^.
qdant,nouis fuccedentibus.Quod ipfum (ane facrar literx difertc teflantur ore \Iobi dice^iitis : .
^unc^uidfo V)iz\.Vs)per fapientiam tuam plumjfcet Accipiter, expandensaUs ■fuas ad Atiflr^ttm ? Prsete- ^Cap. 39.
rea qucmadmodum domefticus Accipvter,cui, vt pennis vcteribus exutis nouar {uccrcfcantjin Theriaca;
locuium quendam , feu ^ediculam reciufo , fi quid cibi venenofi cxhil^Jt^amus , vt ferpentis car- •
nem,citius,ac facilius renouatur (Nana Tyrorum yfu , ex qLiibus antidqtum illud pr^^ftantilli-
^ *^ mum Tlieriaca conficitur, Blephancicis, Lcprofis, ali)s,qj cutanpis vitijs cleturpatis priftinus de-

cor, Galeno tefte,re(lituitur) ica eriam Aquil(^ (crpentum paftj.im,quo dele£tari foIet,ad plu- ^^Thc^
^'-fcendum denuq , priftinumci^ nitorem recuperandum , haud parp;n conferre , non tei.nere ^^J^^'^ ^*'
^uifpiam cxiftimare po fit . Vnde ha.*c tria, nempc flatum Aufcri , ^ Sqlis radios ( addunt qui-'^^"^'^' '
dam, calorem motu, Sc agitatiqne corpoiis, dum fublinu is volat ,,co,mparatum ) yim dcnique
Veneni ad reparandas vires,ac iuuentam inducendam plurimiim ficere verifimilc eft . Verum,
yc (erpentum efus hac i n parte Aquilie falubris eft , ita idem cauf i eft incommodi illius , quod
inyifu perpetitur.Namin tanta vHum <S< annorum ia^fturahaud facilc poteftiHam,quam an- AquiLc m-

te.iuuenis adhuc digerebat,cruditatem concoquereivnde craflis uaporibus ad caput elatis ocu- ^^^^?
Ips fuffundi contingit,cui afFe(^ui,folari lumine ex pvxCmpto natur^,eo,quo fupra retulimus , ^t^^-^^."^-^*
30 mpdQmederifolec. VerLimfeniodccrepitisiainfuperiusroftrumvfque adco rccuruatur, ut Aquili 1

nioiis iiia-
xime coii-

t^ndemfamepereat. Hincfabulaiideminuenic,qu.Tid ideo accidiHeait Aquila!,qu6doiim ftii cumi-
CLim hon-io ellet, hof[nti iniuriam tecerit . Idem ex Ariilo.tele Aclianus paulo aliter rcfert : La- tas 4i^a'nc)-
tio fuirjqui iii y\quilam mucatus,vixcis vnguibus uidetur. Hicm fene(^a,rofl-ro eius ob nimiam ^'^ in/cw.
^duiKicatem reddito inutilijiancpoenam, hnnem f(;ilicetob vitam, dui;i homo eflet, crudeli-
ter peraftam fubit,& infuper ScarabcQrum oclium.In fenc^fta cvgb cuin cibum vorare ncquit,
^Oii>ere cogicur,vnde nacum prouerbium, AqutUfeneciy^s, in fenes bibaces exprobratio , quippe Aquila: Se-
^wlrd amifla edendi faculcate, edentuli humorem affiduc forbillent, & uitain pertenui illa ope "ectus
^liquandiu protrahat . \\inc " Tere.ncius: Ftfk vcro efl, quod dictfilet, A.qutL&feneclus . Verba funt 11 ^*^^^^"^^^
^yn adulantis hero,qu6d ftrenue bibilVet pridiein conuiuio . iPeculiaris enim fenibus eil: biba- ^.^^
40 citas,^ uinofior fenilis ^tas:nam uinmn ininuit fenedutis inoleftiam , eiusqj ficcitatem, fri-

giditatem humiditate, ac caliditatetemperat.Hinc Plato iuuenibus nullum, uiris modcratum, Vinum fe-
^^nibus largiorem uini ufum concedit . Et fanc uinuin lac fenum vulgo eft , & dicitur . l)icitur "^'^^ " '
^tiain idem prouerbiu alio paulo (enfu de his, qui in fene£la incliores funt, non quidem Ipon- ^^^^

quia nolint, fed quia ob cetaceminepti praua agere nequeant, uti tum uidluin uita^q;. condi-
"^^onein mutant Aquil^ ob roftriincuruationem innocentiores . Solet & iftiec dici paroemia
'^utUfenccia , Corydi tuuenta dc uiridi , & cruda feneda ; qu^ aliquorum ignau^E iuuenta^. pr^-
%t.Nam Aquila anus pr^eftat Gorydo auicula? ^tiam <Etate integra . Huius fententia? fuut illa
'|^pientisGra:ci:

Illa feneSitis gratior^ quAparilts itiuentAy
Y. iHa itttienttt6 granior.quA fimilis feneciA ,

*^It autem notandum,qu6d ° Aelianus,ubi fafcinatium oculos etiam beftias etfi omnis rationis o jj}),i,ca.
^^pertcs,arcana ac inirabili quadam ui cauere fcribit ; Aquilam quoquegencili fuo laj-^ide^ti- ^^.dc Ani-

contra h ilcinationem fe tueri teftatur . Pr^ter hos, quos recenfuimus affed:us,quidam phty- tnal
'Jfafi quoque,(eu pediculari morbo Aquilas quandoque infeftari fcribunt , hac fortalle de cau- Pcdicula-
^3)<luia pulueratrices no lunt,quemadinoduin Perdices^Gallin^ Phafiani &c. cju^ eidem alio- i^orbus
^^i malo obnoxie in puluere uolutate fibi medentur . Quandoquidem uer6 iam Aquilam ad ^ '
^^treinum fenium,im6 ad ultimam uit^ inetam perduximus, ut quemadmodum ip(a fua uita,

itaik

1

/ ' • , 4

48

Vlyfsls Aldrouandi

Aqiiilin*
vita; bieuis
dcfcriptio.

ita & nos qqoque eius enarratione defuna:un,extremam manum imponamus,coIophonis vi -
ce hofce verfus ignoti cuiufdam Poecae , qui capica fumma totius Aquilina: vita^ compledun-
tur, memoriae caufa adijcere libuit :

y!l(a voUty martet m fetrlsy rojirum terit, eH rcK , * '

Venatur^ iemmty habet gemmam , rota Solis
Sota probat pMsy lambttyfonte irfnouat alas ,
fulHa.,videfjsv»gttes,pifces,fr^clatagjclangit,

H I S T O R I C A.

10

^quilx in
uiiginc. nii
rus amor.

*/J. 10.
Aquila Pyr
rhi nomi-
nis amans.
Ptolom^us
Soter ab
Aquila nu-
tritus .

Ariftome-
nes quomo
do libcra-
tus ab A-
^uila.

*/» TataU
klu ex An

fiodcmo in
tenia congc
riefahuL
Helena ab
Aquila fer-
uata.

V M ca,qu2e de Aquila fparnni,& apud diuerfbs authores Ieguntur,hifcc qua;
haftenusde natura eiusac indolcjtotiusq^ vita?rationedi£tafunt,tamar6to
vinculo colligentur, vt commodc ab his diuelli nequeant , quippe quar vel po-
tifTimum Aquilse ingenium , morcs , eiusq; ingcnitas , ac naturales afTc([]tione$
oftendant. Itaque hiftorica quxdam hoc loco fubne£tcre non ab rc nobis vi-
fum fuit. Suntautem plcraquc liuiufmodi , vt fingnlarcm quendam affe£lum
pietatis,ac amoris erga hominem,vt vcl in bcncficio collocando benignos, vcl pro acccpto fefc
gratosdeclarcnt. Exquibus (anc quantaipfi cum reliquis animalibusantipathia cll-, tantam c
conuerfb cum homine (ympathiam interccdcrc conftat. Gratitudinis pr^clarx illud d\y quod ^.^
referuntin Sefto educatam a virgine AqiiiLim , camqjlibertate donatam , hanc duplicis bene-
ficij gratiam retulirtcjpnmo ut Aues,mox ctiam vt venatus virgini aggererct.Quid?qu6d cum
virginemdicmobijne,iamq;rogum exurcnda? cxtniftum vidillet, in accenlam pyram fcfe
iniccit , & fimul conflagrauit , quippequa? pari fato interirc , quam altrici dominx fuperuiuerc
fatius habuerit. Hanc ob caufam incolar,quod vocant Heroum , m eo loco feccrunt, appella-
t im Iouis,(Sc Virginis , quoniam illi Deo aics adfcribitur . Si quis tamen a veritate hoc alienum
putet, * Pliniumhuius reiauthorcm mendaci) infimulet, per mclicet, penes quem hdem eius
rci efle volo.Simile eft,quod de Aquila Pyrrhi Eptrotarum rcgis alumna narratur.H^c affccbii
crga dominum demonftras,gaudcbat fi quis fortc dixiflet Pyrrhus, quafi ad nomen altoris au-
ditum geftiens . Hxc eadem mortuo doinino ab omni cibo prorfus abftines inedia iemet eon- ^
fcck . Ptolom^eum Sotcrem Arfino:e filium ferunt Macedoncs expofitum,& ab Aquila nutri- ^
tum. Hxc fublimts fupcr infantem extenfis alis,&: ^ftum folis & pluuiam auertebat , Aues gre-
gales arcebat, & Cotumicum fmguine tanquam h6tc infantem alebat, vt Suidas in Lago te-
ftatur . Ariftomenem quoque fcritit ^ Pauf mias miro ab Aquila modoc Geade ( fic altc dehi-
fcentcm foueam uocabant) liberatum , cuius rei hiftoria , cinn infolens fit , ac relatu iucunda ,
non pigebit authoris hic verba referre : K^nftomcnem qutppe aliasjdem dr tunc Dem feruauit : cu-
ius qui resgeflas magnifcentius extollunt.aduolaffe Aquilam dtcunt^qudt cadentts corpus paffis alis fubiensy
tta illumliberauerit , vt omni ex parte tlUfus ad eius harathri ima detatus fuerit : Fato certe nefcio quo
exitus ei e tetro itio hiatu monftratus efi . Nam cim in imo iam fiecu confitijfet , vejle obuotutus decubmt ,
extremamyquam proxime adejfe putabatyvit^ horam exDecians . Triduum erat tbi iam commoratus , cum
aHditoftrepituquodamrete^afacie per fublufirestenebrasVulpemvidit cadaueraappetentem , Cogitans 4^
itaque per oHiolum omnino aliquod beUiam tttuc penetrafte , vt ea quantifper propius accederet , operieba-
tur : idciimyVti 'uolebat yacctdtjfetyferam manu atte.ra comprehendityaiterayquoties fe tlla conuertiffetyma-
nu, chlamydem mordtcus prenfandam obijciehat.&currentem quidemyqua fe vta dabatyCurfu confequeba'
tur ; trahendum vero fe belu& per inuia prJjebat.Vidit poHremo cunicutum mhilo amptiorem, quam vnde
pojfet Vutpes euadere , per quem tuminis fe atiquid oftendebat , per iltum quadrupeSyVtprimum dimifit eant
quafimanumiffam Artsiomenes , luftrum fuum repetijt . At ille angustam tltam (jr minime peruiam ca-
uernulam mamhus aperiens intransad fuos tandem euafit.Futt eius fortunayCiim captus eft.mira ^ inopi-
nata ; maior enim viri fpiritus eraty maior ex rerum geftarum magnitudtne audacia , quam vt quifquam
capitUumpojfe fperaredebuerit,fedmhitfuitadmirabitius,nuttum certius prdftantid-huiufceargumen-
tum.quam quode Ceada elabipotuerit . Quam fuie falutcm Aquilx debcbat;nunquam cntm Vul-
peculaj beneficio euafurus fuiflet,nifi in medio lapfu ab Aquila fuftentatus placide ad ima con-
fedirt'et,alioquin in mille frufta abiturus .

Sed quoniam in Aquila? benignitatem incidimus,minimc omittedum ert:,quod apud " Plu-
tarchum legitur,vt ficui argumcntum placuerit, totius hirt:ori^ (cenam fibi pingendam curct.
Cam pert-is oHm apud Laced^monios grafiaretur, vrbemq^ exhauriret,oracula monucrut ma-
li vim certatura,fi quotannis nobilem aliquam virginem immolartent. Oblequuti Lacedarmo-
ni j oraculi fidem approbaucrunt . Fortc vero euciiit , vt Helenac fors obugerit , qu;c cum ma-

danda

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellconne Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornithologia^ Lib. L 49

ct-mda duccretur , Aquila deuolaiis facrificuli gladium abripuit , & ad arinenta delatum (u-
j>cr iuueucam demifit, cuius prodigij argumento napQmytTovia, lublata efc.

PariprorfuspadoapudValeriosVirgo,cuinomenValeri^Lupercg erat ^ facrificioforte vdenavir
dclHiiata Aquil^ beneficio feruata eft . g^^^ ^q"*

Nouminusmemorandum ardcntilTimi amoris Aquilx in hominem indgne exemplum , ^-^^'^^^
quodaPhiiarcho acceptum Athen^us fcriptum reliquit . Puer Jmum Jiudtojiffmm ^JquiU
■pullum, quemdonoaccepijjet , vario , &multiplici cibo almt ,& fludiose dtligenter^ cnrauit , ^gro- [^^^^^^^
tanti quandoj^mediciofficium prdflans: Nameamipflimnon tanquam rem ludicram alebat ,fed tan-
qitam alius vel amores fuos & deltcias , vel natu minorcm germanum fratrcm , ftc fane Is Aquilam ma-
XQ gnadiligentia& curatuebatur . Cum autemfrogrejfu Matis in mutuam tnter fe amtctttamvehcmenter

exarftjfent , atque accidiffet , vt ex morbo puer laborajpt , tum ei Aqutla afftduitate officif ajfiFi cbat ; cum
non ederet , ipft pariter cibum non admittebat ; PoUea vcro quam e vita exceffifet , atque cfferretur ad j,
monumentum fefulchri, eum profequuta eft, cum^ cremaretur in medios fefe rogos immtfit,

Cratcs Pergamenus hiftoriam in beneficentix genere prxclaram de Aquila recitat,quam & uh. r 7. c.
Stefichorus Poeta poemate profequutus,& ^ Aelianus refert.D^r^/»,inquiens, &fex vtrtfiumen 3 -j.de uini^
tu tn area perticis excuttentes vaFitjfimis Solis ardoribt^.ciim ardemtfsime ftttrent, vnum exfuisM aquam mal,
de froximo hauriret fonte, miferunt . // mefforiam falcem in mantbtis habebat , & tn humerts fttdamge- ^ .^^j^
l Fiabat , vbi vero ad fontem venit , Aquilam flrimffime , catitetj, ofcndtt ferfente ctrcumpltcatam , tam ^^^^
f iam proxtmam, vt flrangularetur . Agricola vel quodnonignorarct , vel quod audtttone acceptjjet , ^.^^
2.0 Aqut/am Jouis nunciam & miniftram effe, & item quod egrcgie tenerct fcram befltam effe fcrpcntem,fal- ^^^^

ce eum diffccuit , & vinctdis Aqutlam , vnde effugere non foterat , exoluit . C umtj. hts obttergelits reucr- pugna
tiffet, atque hauHa aqtia vinum temperatum omntbm mtntflraffa , ij qutdem auidiffime btbere aggredtun- tem .
tur . Is autem quiaquam hauftff'et,tam poH illos btbiturus erat. Ad Ubra igitur poctdum cum admotfijjet , Agncola
t.....y^ill,.^^*i^*y, v,unrr,,prnin^,n)thanc7nerccdern Cu& Calutis VerCoUerct , (lC in Aqiiila

feruata AquiU ctrctim locum illum etiam nunc verfans , vt hanc 7nercedem fuA faUtis perfohierct , jic tn
poculumtnuoUuit,vt fcyphum fiangeret ,potioj^omnis effunderettir .llle quodvehementer ftiret , gra-

i-a:(ei.ua-

niter indignattts ait : Hancne gratiam, cum fis tlla (nam Auern agnofcebat ) tuo conferttatori rcf rs ? Itane '
louemgrattarum inj}eBorem & prdfedium vereris f Cum h£c ebquutus in fiti fe ad alios c enuerteret ,
njtdet cx venenata potione palpttantes extremtm jpiritum afflare . Serpens enim vt conif cere Itcebat ,fuo
veneno fontem infecerat. Itaque redemptionis pr^mium ei,qut fe\conferuaffet,AqutU ctimpari falute com- ^
p^«/^«/>. Hocgratitudinis&relatibcneficijexemplumeft. 'L1b.12.de
Nunc aliudnonmin^is memorabile,fponteferuatiinfantisexeodem Aelianoaddamu^, ^^^[^^^-^J*

cuiush^cfuntverba;£f/e^^^/»^rd-^^«/^«/>^^^^^^''^^'^^^ ' ^^"^ Aquilaler-

^^ftntem feruautt . Sed operapretium eU htHoriam tntegram cxplicare , ampkm fintenti^ nosir.t jm- ^^^^^^^ ^
ram tefiimonium. Sacchor^Babyloniorumregi futurume filtanepotem, qm rcgnum atto adtmerct Chal-
d^i pr.zdtxcrant . Hoc iUe metuens, in filiam durior efi: & vt omnts abc(]et fiujptcto , arcitjjmc tncbfam
cuflodiri voUit . Sed fruftra fuo confitlio rem fatalem impedirt conattis efi . Namfilta ex obficuro qj'odam
homine grauida peperit .NatumatitemexeainfantemcuHodesregismetuexarce(ctnfiltatncUdcbatur)
r^cipitarunt .forte autemprAteruoUns AquiU, vifi cafiu,perfpicactjfima ntmtrum Atits,tlltco,prtufquam
terr^ allideretur , voUndofiubiens infantem dorfi exceptt , & tn hortum qtiendam deportatum lentter de- Tilgamus
. pfuit : Eum Uci dominus tnuentum,forma eitts deUaatm amauit, educautt^, : & TtlgamumappelUutt . rcx.
4.^ ispofiea inBabvUniosremumadevttueft.HocficuifabuU videtur,mequoquenonapprobaretllt jatebor .
^udio tamen Achcmcnem Perfam qtioq; k quo nobtlis Perfarum profiapia deficendtt , AqutU ahm-
^um ftiiffe . Acheme-
^ophanishifcefacrasaliquothiftoriaslibetfubneaere^verioresproculciubio&fidema^ Peifa
gisdignas,exquibusappareat, vtmultarumaliarumauium&ammantium, fic etiam Aquil^e Aquil^ a-
minifterioadpriorumfubfidiumdiuinam bonitatem vfam efle . Laureiitius Suriushancde 1—
S.Medardonarrathiftor;^im. Poftett^decefium ,cum tamdomtparattmeffctcontttutu^^^^^^^
<^^rm feruorumpuer a parentibtts vt conutuio intereffet , inuttatttr . Illevero, qm adhocmtjjus et, cmintu ^.^^ ^
Pofptctens , vtdet puerum propter phuiam, qtu tunc forte ingruebat,altquantum ab equtsjeccjpjje, ac tan- ^,^^,^^ .
quamUtebrampropterimbrLmeffufionemqtt^rentem,aboffictodecltna
50 det AqutUm alarum expanfitone Hmnisi adhoc dtHento corpore , tam congruentcr puerum coopcrtre , vt landu
ntJlo , ci^m ctrcttmqtLue pkuta tlUgraffaretur. ab tnnttndante acrts tlltus conttngt pojfet exundattone a pluuia de
hocdiumtratttstanlmnonfitnemultatreptdationeapproptnquans, httmtlltmepuerumjanclum adtjt,& kn^^ns .
^xprafcriptopatrispaternointereffetconuiuio,dtligenttffimetntittautt. S. Benedi-

ldemLaordeS.Benediaorefert,quodoccifiaIatronibuscorpuseiusabAquilafi^^^^^^
tmri,Citmquea%pertresannosexcmpbmagiftrtdtJirtaevttamageret,U^
tamapudipfimpectmiameffefiperantes,duaumadrtpamfluminisVuag,ittgnUrtmt,&t^^^^^
^cmerfierttnt. Dtuverocorporeetti^squ^to & mninuento , per integrtmanmm mfiefi AqutUtnrt-

50

Vlyfsis Aldrouandl

eiufdcm fiumims , quajtqu£dam objcruatura.federe : per quam de corpore certi cfjccli , qncndam in
aquas immcrgi fccerunt , ^ ftc integrum , (juafiHuper obij(jet , ifiuenerunt .
i ^-^'^'iJ^fl ^^^"^^^ Herbortus, itein Marrinus Cronierus de Stanislao Fpifcopo Cracouienfi fanaifii-
lomca hiJL mo hanc referunt liiftoriam, hoc fere modo : Jratus .furenscj^Boleslaus Poloni^Rex , in ^dem
Jy, Michaells in rupe prdrupta fupra Vijlulam conjpe^u arcis fttam , quo ipfe ad faciendam facra^
S. Stanis- ^^'-Jf^ fr^yifcium cum paucis facerdottbuscommeahat , contcndit , drStanislaum facrls opcrantem pcr
laus a Bo- Sate/iites fuos aggredttur , qui introgreffi yfubito & wfolito fulgore perculfi.fupini cadunt , indej^ mani-
lcsUo bus^ pedtbus reptantes ffe proripiunt . Submittit Rex alios tterum atque iterum ^ idem(jr ijs ^ quod
loni^ Rc- primis , accidtt . Furore igitur percitus , mor^j^ impatiens , increpita fatellitum ignauia &formidi'
ge occUus , „e , iffi ftricio enfe in templum irrumptt , letUli(j. ictu facrofanBi Epifcopi verticem ferit , ita nt ca- iQ
dens parietem proximum cercbro ajpergeret , Ibi fatellitcs templo corpus humi procumbens extra-
cium minutim , furori rcgie morem gerentes , conctdunt, & in fubie6iis pratis Canibus , ^ Volucribus
S. Sranislai dtsyctunt . Dtes , quo Lu patrata funt , fuit oclauus Maij anno Chrtsfi , loyp. citm Sta-

mebra ab ^^^iaus vix triennium Epifiopus futjfet . Regc autcm cum fuismilittbus abennte y quatuor AquilA inufi-
.-vquilisfer- tatdLmagnttudtnisapparutffe feruntur, corpus fanfium k laniatu Canum & Rapacium Auium defen^
uancur. dentes , totobiduOy donec motiea re pij Sacerdotes refumptls animis membra dtfieaa co/legertmt , dr
fuo erdinedifpofuerunt ,quJievcfttgiomirandum tn modum coaimjfe dtcuntur . Ita corpus integrum
pro fortbus ^dts t//tus , vbi martyr Dei c^fus tft , in Vrna venerabundi condtderunt, quoddecimo poft
anno tn arccm Cracoutenfem in medio Bafiltcx reconditum eli . ^in & lucerna pcrmult^ tn aere
Jitper cum loeum ,vbi dtfiecium erat corpus Stanisiaino^e froxima, qtucxdem confequuta eU y ardere
a nonnullis vife commemorantur .
In vira S. Beda Venerabilis cognominatus , qui martyrum Ecclefe Andican^ pro Clirifto c^fo-
Mcoor '''^'^Yo^}^'^?^'^'^^^^ miraculose Pifcem accepit e flumi-

i F • ne,&SanaoCuthbertoEpifcopo Lanfarnieufi , ne fameperiret, detuhtidusverba funt:
Dijce ,Jiltole,mc\\x\t Vivim^ns^Dei fidem femper, & J}em haberein Domtno, qutanunquam fa^
me pertft , qm Deo fideitter feruit , Et furfum ajpeclans , videns^ Aquilam tn altum volantem : Cer^
S.Cuthber^^-^ ' ^^1^^^ ' ^^«//^w tliamporro vo/itantem ? Etiam per buius mintnerium pofstbtle eft Domino
rusabAqui //^eo nonro, noshodie reficere . Talia confabulantes , agebant iter iuxta fluuium quendam . Et ecce
la pifcem fubito vident Aquilamtnripa refidentem, dixitj^vir Deiividenvhinoftra ^q^am prMtxi, miniFfrx
accipit . reftdet ? Curre , rogo, (jr quid epularum nobis attuierit , infpice , dr citiusajfer , ^iaccurrem attulit

piftem non modtcum , quem nuper il/a de fluuio prehenderat , At vir Dei, qutd, inqutt , fecifti fi/i > qua- 3 9
re miniftrafuam partemnon dedtjii ? feca citius medtum , & ti/ipartem , quam nobis miniHranda
meretur , remttte . Fecit vti iujferat , fumpta^ fecum parte re/tqua , vhi tempus refciendi adc-^ '
rat , dtuerterunt ad proximum vicum , ^ dato ad afandum pifce , fe pariter dr eosy
ad quos intrabant , gratifsimo refcccre conutuio , pradicante Cuthberto verbum

Det , atque eius bensficia coi/audante^ . Et quia beatus vir , cuius eft ^ \
nomen Domini fpes eius , ^ non rejpexit in vanitates ^ infa^ ' )
niasfa/fas , Et ftc refumpto itinere ad docendum

quos propofuere yfar^i
frofe^i .

40

ysvs

Ornkhologis Lib. I.

51

V S V s.

Audquaquam muiieri noftro nobis faQ:avi Citis vlCi fuinus , fi nudam tan-
t jmmodo Aquila^ hiftoriam texere conteiiti eHemuSjnin etiam prodeile, adq,-
eiusvtjlitatem,incuiusgratiam ^ternus illc v8<:optimus naturai pateromnia
animatia produxit^fermonem conucrterc velimus. Nam vtinquit ' Horatius:
. Omnetuiitfimchim.cjHimifcuttvtiledHki. ^ li an

f r u • ^^^^^'^^^^'^^^^^^^^^^^^"^^'^^^^^^^cmcaufirumomniumnolM^^
10 rertur,(nigillatim exponeredecreuimus^vtnon m.inus vt!iicate,quam nobilitate fua, tantopere
lafctata poflhac omnibus fiat commendatior. AquiL^ ufus uarius eft ac multiplex : & alius qui-
dem nominis,alius vero rei : & qui rei, alius in facris, alius in humanis . Qui in ficris, uel ad cul- Aquil? mul
tumdiuinum,autaa:orumexpiationem,autfuturorum augurium,&huiufmodialia, Qui in "plcx vlUs
liumanis,ve! ad aaiones ac mores, Sc affe^us uel am'mi,uel corporis,ucl ad externa,ut ad qua:^
Itum, Ipcarat. Et h:cc partim a primordio inuenta , fed non ad nos ufque propagata, partim
permultumantea tempus adnoflrum ufquc^uum obferuata funt,prx>(ertimquodadficra
attinct,vt ex fequentihus apparebit . In facris uero traaandis , nihil inihi liccny nifi authorita-
tem landtonim patrum puram defcribcre,doaorumcj,- dogmata^qug ab Ecclefia Romana rc%
cipuintur . Nolo f-alcem mcam, ut dict folet, in mencm alicna mittere.verinn omnia ab ortho^
10 ctoxis patribus tradita, & Ecclcfia: Catholica: atque ApolloJica: aHenfu comprobata, vcra , fir.
ma ac rata,indubiLitaq^ haberc volo: vt & fi quid in mcis fcriptis minus purgatum aures pias of,
camur' ^^"^ ^^^^^ .Reftat nunc,vt dc vili, quem pr^bct in {dc:ris, aliquid di-

COGNOMINATA.
&Denominata.

I L AE ^ cognomine facris fcriptoribus uenitD.Toanncs Euangelifta,neq; D.Ioanncs
id immerit6,quippequiaflumptisfana:^contempIationispennis,iitAquiIa ^^i^^^i^
reaointuituadSoIem,ficipfeadDei uerbum, ipfumSolemiuftiti^mentis ^4^"!^-
oculis conucrfis eleuatus fuit .Vnde ' D. Auguftinus de eo in hanc fententiam ' Scrm. 5 4.
fcribit : EtM docirina. Euangeltca dtttudine d^ijfert arelicjuis . In quatuor Enangelijs m D.Ioan-
. . po^ ifis in quatuor libris vnicus Euangelij loannes Afofiolus non tmmertto fhundum ncrn .

^»^e//igent/am fpir/tualem AquiU comparatm multa fublimius altjs trthus erextt frjidtcattonem fuam , CT
^ta, corda erigi voluit . Nam c^teri Euangelifl^ tanquam cum homine Domino tn terrls ambulabant, de di-
umtate ctuspauca dtxerunt . Iflum autem.quaft pguertt in terra ambulare.ficut ipfe tn exordioj^uifermc-^
tntonuit.erexit fe non folumfuper terram fuper omnem ambitum aeris , o' ca4t , &fuper etiam om-
40 ^^^^^^^^^ '^^^^^(^^^^^^^(^^^^^ potefiatum,&peruentt ad cum ,per quem

^^^^fi^J^frnt ; dtcendo: In prtnctpio eratverbum Mc. idem^ Auguftinusitafcnbit . loannes ^ Lih. i.dc
cen^^fT^^^^^^^ contendtt, eam pr^cipuffuo Euangelio , quantum fujfi- cdfenfu qm

Y^redtdit^commendare curauit . Itaq-, trtbtts alijs altius fertur.tta ut uideas eos qtiafiin terra cum Chri- tmx Euag.
''dun^^r^ ^^««f A/Sr/, illum autem tranfiendtffe nebtdam , qua tegttur omnis terra , ^ pettieniffe adltqui-
um ca:lu^vnde acte mentis acutiffima atque firmiffima videret, In prtncipio verbtim.verbum aptidDetim,
ret ^ J'^^^^f^^^ ^''^*»^^ ' & ^pfi^ agnofieret carnem facium effc , vt habttaret tn nobis , cr quod accipe-

'^^^^^^.non quod mtttatusfuertt m carnem . Tres Euaiigelift^ temporalia fifta Domini , & di- Euaneeli-
cem^n^ l^ormandos mores uit^ pr^fentis maxime ualerent,copiofius profequuti,circa aari- ftarum di.
r6 uerfati funt virtutem.Ioannes uero fada Domini mult6 pauciora narrans,diaa ue- fmmen .

hMo ^^^' ly^Iertim qu^ Trinttatis unitatem & uit^ ^tern^ felicitatem conformarent, dilimi-

50

/» Prolog,

^.^ ) ac uberiusconfcribens,in uirtutecontemplatiua commendanda, fuam intentionem pri-
^ 5'^^^"^R5 tenuit.' Idem,^»/fr //y2j-,inquit, Euangeltorum fcriptores, loannes emtnet in DiuinorurH '
lf^V!^^^^^P^ofundttate,quiaterriporeafienfiontspe LXV. verbum Deiabfque admimculoficri- fnpcr Euan

f ''^' ^^^^^ ^omitiamtemporaprxdicauityfed occifo Domitiano a Senatu Romano.cttmpermit- g^^- ^oan.
Tfn l^^^^"^ ^^^^^^ redijffet Ephefum, compulftts ab Epifcopis Aftx de co^terna patri diuinitate filij ficrt-
^ocEHangelium aduerfius hareticos , qui eo abfiente tn eius Ecclefiiam irrtiperant , qui Chrtflum ant^
'^^ □0^'*^^^^ «^^^^^«^ . Vnde merito in figura quatuor animaliuin, qu^e uidit Ezechiel, Aqui- a ^
^wantic6paratuseft.Et'^alibirurfusinquit:/^?to/?a^^£«4/?^^^^ efi fj^^cr Joal'.

52 Vlyfsis Aldrouandl

enm mente comprehendere ; adeo , vt alibi idem D. Auguftinu.'; teftatur , / ahius de Deo fcrif-
fifet , nullus hominum eum intelleclurus fuiffft, Iiiter c^teros fcriptores Ecclefiafticos, qui loan-
^ Ll 4. Chn nem Aquila? cognomine donant, Hieronymus Vida eum fcite hifce fuis verfibus depingit :
Hiados m ^disvbi dtA fetensterris aufertur ab imis

pmcipto, K^4liiuumregina , vagas fpatiata per auras

Dat plaufum gyro , atq-^ in nubtla conditur alis ,

^etherea iam^ illa plaga leulsinjlaty & acrenn

Intendens aciem jCriniti lumina SoUs

Sufpicit ^ohtuitu^^ oculos fxa harct acmtf,^
^Ub.^.Tar Et ^ Baptifta Mantuanus . 10
the.fccHHd. ^artus loannes Jquila fgnatus , amic9ti '

Lucet in albenti , mentog^ 2" vertice caluus .
Cxfai & Suntquilepidc admodum& do^c CTfarem & AriftotelemvitcThumana? lumina & pra?-
Ariftotelcs cipuarum virtutum fimulacra Aquilas cognominent , vnde \\xq carmina alibi lcgimus :
Aquilac lii- Geminas Aqutlas rebus in arduis notaui ,

. Cafar creperi gloria , fulmen atque bclti ,

Ac Arifloteles altera natura loquendo .
Nabiicho- De Nabuchodonofbre magno Babylonis Rege fub Aquil^ cogtiomento ha^c habet (cnp-
donofor facraapud ^ Ezechielem rrophetam : Aquda grandis magnarum alanm longo membrorum

cui cogno- ^^^^^ ^ pi^j^^ plumis varietate , venit ad Ltbantim. ^ tulit medulUm Cedri , fiimmitatem frondium ,
min.itus j , r ' • r I ^ 7,1

Ac|uila . ^^^^ euuljit , CTtranJportautt eam tn terram Chanaam . In vrbe negotiatorum pofutt tllam , ^ ttdit de

8 Cap.i-j. femmeterrA pofuit iUudin terra pro fcmine yVt firmaret radtcem fuper aq^as multas , in fuperf-
cie pofuit iUud . Cum^ germinafet^ creuit in vineam latiofem, humiU fatura refpicientibus ramis ctus
adeam, dr radices eius fub iUa erant . Facla eft ergo vinea , ^ fruCiifcautt in pahnitcs,cr emifit propa-
gines , & fdcia cji abera Aqutta grandis , magnis alis , ptumisj^ muUts , ^ ccce vinea tfa quafi mittens
radices fuas adeam , palmites Jiios extendtt ad tttam yt irrigaret eamde areolis germinis Jiii , qu^in
terra bona fuper aquas mtdtas plantata esi , vt faciat frondes , portet fruUum , vt ftt in vtneam
grandem . Huius vaticinij hic eft fenfiis; Nabuchodonofor Rex Babylonis,qui ideo Aquila no-
^ Cap. 1 8. minatur , quia quemadmodum illa habet intcr Aucs principatum , flc ille inter homines Chal-
d^os , de quo & Ozeas : ^a/i Aquita fuper domum domini . Magnarum autem alarum & ion-
go membrorum du6bu dicebatur ,'quia multas gcntes fibi fiit>ditas regebat,ducebatq3
i ^ g gnum exercitum , qui alarum nomine fignificatur , vt apud ' Efatam . £rtt extenfo atarum eius
^Cap.l^. ^^f^^^^ latttudincm terr^ : Et aqud ^ Icremiam . Extendens alas ftas ad Moab : apud Lati-
Ala aicitm- nos etiam didta edala equitum turma , quod pedites tegatalarum vice . Et in aciealadex-
tiirmacqui tra locatur & fmiftra inftar alarum Auium»( Plenaplumis)quiaditiffimus erat.C Venit ad
tum,&qua Libanum ) hoce{l,ad templum Salomonts, proptereminentiam & excellentiam ficvoca-
tum , vel quia erat ex lignis Libani , feu ex Cedro montis Libani, qu^ & Cedrus maior dicitur,
"I emplum (.Q,^fl-i.u£^mi^ . Venit enim Nabuchodonofor Hicrofolvmam , quam expu2:nauit, & abduxit
ialomonis ^ . ., . ^ j . ^ o • r ^ ^ ^ ^ ^ .

cx quo li- fecum quicquid erat pretio{um,cum leconia Kege, & optimattbus ferc omnibus qui per me-

gno ftru- dullam Cedri intelliguntur . Et fafta eft altera Aquik grandis . hic fuit Rex Aegypti potens
dum . ac magnus , & pra^cipuus Babyloniorum hofcis , ad quem Zedechias confugiens y totum fefe 4^
Hierofoly- ^cl cius tidein & amicitiam contulit , & f^dus , quoci cum Nabuchodonofore inierat, & iure-
ma capta . jm-^tido confirmauerat, periurus violauit .

AquiliEco- Cur Aiax Aquila? cognominecohonertatusfuerit,^ Pindarusexponit inh^cverba:

gnomeha- Tcu/r ofpx oi (pcifxiPO) Tri^-^tii 9iog

buerit . AV^^oV olmcov /ULiyav cthTOv.

^/Jihm.Odc, A'^i7a, (^'tV(^ov/uiv ^m^iv x^p^C*

ElTrtv 71 cpm^dm^ yCtji /uciVTi^ dviipy

i!'ajirct/ T3t Tf^T^ ot> diirug XtAav^Ct)/^,

Kot/ viv opvt^oc (pctvivro^

K^^xAst' iTrcavv/uov ivpvfiiciv

AiOLvrct , Aa^^i/ iv Trdvotq tK-

iraLyAov E^vvctXiov . id eft.

H<£citU loquuto miftt Deus ducem Atdum magnam Aqtdtam ^ dutce intus d titiltatdt gnuditm
Pyrrhns ^^^^^ toquutus.vt vir vates , erit ttbifttus, quem petis T elamon, dr eum Aquit^ , qua apparuerit , cogno-
rex Aquila ^^'^fo appettabis AiacemiatepotentemJiupendumintaboribusturmarumMartiarum . Cum enim Her-
dici voluiti culcs in Telamdnis gratiam (acrificaret, vt ei filius nafceretur,itaqj filius propter Aquil^ pr^-
quare . teruolantis aufi^icium, Aiax Telamoni natus primiim ^irh diftus eft . Pyrrhum Epirotarum

Rcgcm

Ornichologix Lib. I. 53

Rcgem Aqiiib fibi cognomen aflumpfifle, & eo gauifum fuille Plutarchus teflatur . Tyr^ Pynlms
rhus kpugna , mag»a cum gloria ac ceUbrttate nomims , ac Utitta irt Eptritm reuerfits^cum A.\to\ , tiieff Aquila
ytqufU faUtarttur , pcr vos , in^uit , AW^ fum , <^ut me veftris armh , tanftam alis in altum extuttUis. '^'^'^ ''^^"'^»
ynderemperei AciHiUcognomenfummepUcuit , eo^ vfuseji . Tradit icem" Pliitarchus Tvrannos
^uofdam & Reges fe vrbium e:<:pug;iatores , fulmina , viaores, Aquilas , Accipicres appellari
tiigciuicumvoIuptatevoIui(le. Hos tamen non nominat . Scimusautcm Antiocho gratum Tyraniqui
tuille Accipitris cog:iomen, ctH aliquibus Buteo proptcr impudicitiain diftus fuit.Ea c[\ enim bus nomi-
animi humant elado^vt proptcrgloriam ac oll:entationem,muIta ab animalibus quoq; ratione ^'^^^ ^?'
^ carentibus mutue?ur,quorum vel aa:io,veI conftitutio aliqua nobilis, atq; clara appareat . Vii- P^''''^"
.iQ ^ectiam Pindarus Lyricorum Princeps, fuauilfimusq; alioqui Poeta fe Aquilam, at^mulum I,"''''"'-
^acchilidem Gracculum cognominauit. Qui vero meteinpfychoflm prorit5tur,n6 re laltem, TcZ^cz
led (Sc noinine cum aniinalibus communicare voluerunt. Sic M.igi Aegvptiorum , patres ap- dici uoluir.
pellabat Aquilas Accipitres,& Leones,qui facris ijfdein initiantur.cVuid? quod ab animaii- Pmdarus
tibus, quibus quid generofum inelle coi pexerunt, natos fuos Germani Uia indigete lingua iain Aquila ai-
ab omni xwo recepia confuetudine femper denominarunt . Huius rei exempla fuiit Arnhul- " "^^"^"^

'ciIuiinlonat,quoauicunq; .^^.^
lilinafortitudine, leuinftar Leones^q^,

U c ' .7 -7, : -- :r ; r -;— 1 Anihulphus Caroli magni quinam t

ntHisKexhrancorum,quihone{>eacIapienterabAquiIarauxilio,quod,vtquidamvolunt,aIi-^i apud
S'Jjindo ab ea accepit,vcl potius quod populis luis debuit,& tuIit,cognominari, imo nominari Aegvprios.
uoluit. Siquidemvoxilla Aren,feu Arn,velAar,qua?,vt quibufdam placet , ab Hebr^a in ^^""^i^"^
Oermanos deriuata ell: ; vt au^e n mihi videtur , cx ipfoFUinct lingu^ fontibus haufta eft, qui- •
bus (Ar) iratum f.gnat,ciim nulli volucribilis plus infit
Aquiladicicur, quamuis nondcfint quibus Arnhulphu^^

honeftoope ferat,idq; prommieat.Paripaao Arnoldus Aquila?noinmidebet,quodMedico gia.
HU vmanouanohiit,& Aquihniammifeuindolisheroemdeiiotat. Simili ratione Arnehim Aqmlaquo
.Delgij vrl>i,ab Aquila Rom inorum,qui caftra iUic habqerunt, iiomcn remaiifille C fona enim
A5^uil::edomiciliuin)verifimiIeeil. " manisdi-

Aquil^eo^nomeiietiamNilofluiiio oIimfuiflbIegiW,v^^^^ Siculopalamfit, A,t,l.f„,

ob curlus videlicet velocitatem & aluei altitudiiiem . NonnuUi vero Naua. Aquilam co-no urb" u^e
minariopinatiluntacoIore^vtpotecjui^vt^^Maroinquit; ' ^ lliaa.

Et virid^m A.gyptum nigra farcundatarena^, Nilus flu-

AquiI^autempIera;q:taIifuntcolore. Catullusetiamaquoracolorari aNilo affirmat. No- "i^^curA-
niea iUi i Iimo,quem trahit^fadum aiunt Etymologici , Nam mare in loiiga m^cxt fpatia , eaq;
ctecaula Melas oIim,& mox Meloii Ennio,Aufonio& alijs appellatus fuit, Atque id etymon . . ,
V^flT i^^^^t^ Seruiusagnouere . Hinc eft qu6d Aquilaapud Aegvptio? Nih fluminis h^Z^
nieroglyphicumhabitatucrit. i x ^.i org

Ab AW9 Adtius Medicus&rerunatur^^indagatorinfignisdcnominatuscflrjforcaftepro- Nili Ety-
pteranimiimpetum&acumeniiigenij. ^ mologial

40 r,.^ ^ ^"^^^^ ^ P^^'^ Latinos Aquilius fme pr^nomen, fiue cognomcn flt, ab Aquilo colore ^^"^

^ vVtvicletur)petltUin, Aquila no

tur^Aqta* ^ Archix equus cft Ibcrus tant;^ ucIocicatis,ut foI« cum co ccrtarc poirc uidcaii- ^*^"*

biinr^n^ ab Aquiladiaum. Cuiusinucntioncmlon&Pindarus Corinthijs afcri^ AqmU

"^nc. 1 indarusinhiEcuerbaqu^rit: ^us.

T/^ tei/ t/ao/a-/r'0;WSr /^at^-zAwa cT/J^uAto»' fc^^w^S; idcfl", Aecoma
SE^sDcorttmtemplisAuittmregemduplicempofutt? quidfit,
Qctomaautcmtcmpliparscrat in modum alreconftrufta, uelqu6d Aquil^ effigiemfupra
npii culmcn haberet,qualis eratin fafligio templi Salomonis ab Herode ereda . Ante uero '^linQhmP

1 6 du ^^^^"^^^^ ^^"^"^^^^" ^^^^^^ ^^^^^^^^^^

oft 4 intelligunt. Euflathius uero de illa culminis parte, quie (pecii

oftp r ''i"'** "t^v.iiij;^uiiL. 1-un.ctLiuui ucru uciiia cuiiiiuui. parcc, quie' fpcciem volatis Aquilat
Co (?• "empe qua tedum iii altum fcaditfigura triangulari. Neq;.n.omnia teda hac foecie
^ "intuuntur.SoIentautem ditiores ex antica parte, feu frontifpicio, & poftica trigona hgura
uros , qui pcr interualla fcanfilia fefe colligunt in mucronem ad inftar penarum extenfarum
PoJr ^^^-^^* fe.<^i5 adftrucrc, qui ipfi muri uel pinn^muroru , an fimiliter aeti uel aecomata dici <, . .
^innt,uidc rint ali j.^ Galenus in harc Hippocr. uerba ayt Axj/f tUv x^Atjuax^ wpog Tvpatv rtvtt ^^'>f^
'^poy d^Ta^^ okh^tdeji, SeaU adturrtmaltqua altam.aut domttsfaftigtuattrahendaMTO^. liipp^dcar
0'*«(inquit) vtcat culmeftfeu fuprema d§mHSfartemtrianguUrifirma-^ najifoUrtum quifpiam fa- tkulis .

E 3 cerc

54 Vlyfsis Aldrouandi

cere udit, loco tegularum aream flanam conflituet.at fi tcgulas imponat, eaforma te^um erigit, qua facilc
fluuiatis aqua defluere queat . Vnde in altum medto culmine a pojieriore in anteriorem partem per longnu-
dinem porre^o , hinc dr inde fapra laterales parietes tc^um humiltter dcducitttr , vt geminarum alarum
demtjfaru fpeciem pr£ feferat^ex qua fmilitudtne veteres huiufmodi tecio Momatis nomen indidiffe vtden-
t 7 V tur,quod&iirovappellarunttumDiocles,tumaltj\\xQiZ\\\XS^GA^\^^^ (iircdfA,^ ro S^o.g

^^^' cLvcfTiTaiuLivov Tvi < o>0(p« ? a<j7r<ip rpiycovov exponic , id qiiod fupra tedum triangulari forma elcua-
tum efl:,aut in fublime ere6^:um. Erotianus vero dircauct M ^i^pSlw t5 cT c^/accto?^ domus fafti-
gium&culmen.Dicitur &a«T09 ,vtexGalenodixi,&Varinusc^uoq; annotat, quiex^''-'^-
ait , ci'cra)UctTCi dici ra rSip hpo)V <^iydcr/uctTci^a Ttripvyctc nKcudirnc K^tAoZatv^ hocefl:;laCI

Suida
acrarum

«dium teda , diTdjuctrot, Sc d^nig ; hoc eft, Aquilata & Aquilas dici & alas . Ex quo fcriptum cil i o
♦ Itt auibm, ^P^^ Ariftophanem ^rug yip viucov ohiag ipi\ofj.<cv vrpo^ akTo\ idelh veftras domos ad taftigium
* tegemus, Hcfychius d^Tov dici vult jtv/uoiTiov roiv ro]'^ yuaoKi , cymatium aut promincntiam (lig-
grundarum & imbricum,fortc quia ea Aquil^ volantis formani pra; fe ferat . Annotatur etiam
ex Euftachio luipQ^i t/ rm vautv dici diTCdiJLct^ o<: d.^tTov^ cfiu, to iomivaiTfripv^iv drr7<y nempc termilo
'Jn Oecon, - pjm^acula & faftigia,qu6d Aquilx alarum fiiit fimilia. Ex quibus doai.funus ' Anutius Foe-
'^^^' fius in Galcni loco a nobis etiam priminn cirato manifcftum adefle vitium aduertit. vbi enim
huius nominis notioncm exprimit , auod tc£tum ab vtraque partc dcmifsum fit ad alarum ex-
panftrum inftar, fiC legcndum ccnlct , i''TO)C ydpioiKajtv ihdcravTi^ot TraAaio^naXidaiT^TOTliig
ohia^ To iMpor^ diTov Tta) oU\ vidcntur cnini,inquit,vetercs ex hac f gnificationc iftam domus
partcm fic vocafle & dnov quoquc : vt fignificct Galenus tcdi cuhmna,& puinacula ^ryvyat, j,^
Acgypti re clia:a,&^zWc, antiquis. Apud qucm ibidcm quoquc cx Dioclc ro diicaM-a okja<, asroy expli-

j^?'^ cari legcndum mihi videtur,CLunlocusinomnibusexcmplaribuslcgaturcorruptus.
AruiUiVco ^^"-^ ^^^^^ ^^^^ ^^"^ AcgyP^^ » »«^'»1» ^'^1"^^ «ikfertili fsima rcgio, vt quibufdam placet,ab Aqui
lurquis. lajvtalijvoluntjab Actoquodamlndo.

A^iuila vn- Aquilus color dicitur fufcus & fubniger . verum dubium eft,vtrum hic ab Aquila, an Aqui-
dc diOia. , la ab hoc fu(co colore di£ta fit.

Aquilaria Aquikm ctiam ab acutc videndo quidam diftam volunt : alij vero ab aqu^ colore , qui in-

rf certus eft interalbum & nigrum.
belciu Aquilaria locus eft in Africa authore Csefare a Clupeis diftans.zi.millianbus nonincom-
. „ •! moda^ftatenauibusftatio. :: . , -t

Tus vnae ' Ab Aquila etiam , vt notat Leander , fecundum quofdam Aquileia Fori lulij vrbs pnma- ^
& cur fic riaPtoIomieo,Straboni,Plinio&alijsdiaaeft,qua:Incolisadhucnomcnretinet, Germanis
didus . Aglar vocari puto . Aquilam quoque vocatam teftatur Euftatliius . Acyleia dKvAn/ a cft Stc-
Aglar. phano. ColoniadiciturinVelpafi^i^inummo,

Acyleia. jj.^^^ Trigcftinus finus Plinij vocatur ab Euftathio & Stephano Aquilcius finus, vti & Ptolo
'^'^Tnus • Intimus Maris Hadriatici reccflLis eft , hodie golfo di Triefte appellant.

(iolfo "al Aquilonem ab Aquila dcduci plcriq,- arbitrantur : eft autem Aquilo ventus Septentrionalis
Triefte . frigidus ac ficcus , ita didus d vehementifsimo & maxime impetuolb flatu, inftar Aquil«.Hu<
""Lth.e.Me ius vim Ouidius ita defcribit,
umorph, jiptamihivis eft , qma.tr tUiAnuhiUpello^

Et freta concutio , nodufa^ robora verto ,
Jnduco^ niues , ^ UrrM grandine pulfo :
Jdem ego cum fratres cdo fum naUiu aperto :
( 2iammthicampmh €si} tanto moltmine lu^or^
VtmediusnoHrtsconcurfihm infonet Ather^
Exiltantj^ cauis eltfi montihtis ignes :
Jdem ego cim fuhtj conuexa foramtna terr^ ,
Suppofutq^feroxtmismeatergacauerniSy
Solictto manes totumj^ trempribm orhem ,
y . U, pi^t autem hic ventus ^ Plinio tefte inter Septentrionem & exortum folftitialem , c regione

mnis Goropi j Becani viri longe dodi6imi,de Aquilone , eiufq^ Ety- ^

., • Cauri. Atqui hic ego * loannis Goropij Becani viri longe doaiisimi,de Aquilone, eiulqi Lty-. ^
vemi E^- mofententiampr«terirenequeo,quific {zxUlxSmomenfecerto figno demonftrabatur id, quod^
mum. ante Noe credtderat , ita vt iam reuera oHenderetur , Detm fidum tn his , quA promiferat , fuife. Nul-
* loautemcertiore ftgnoidpoterat oftendi , quam flatuvehementer depccmed' omnianubilamaximAvi

Cbronic. m ^ij»ciente,qualemAquilonemejfenemoeftqmnefctat, cuiinde Jtomanimmen dederunt, quodcJum
crigin. An- r^^^ redditam Aqutlum colorem videatur habere , id eft aqu^tranquiUA extra Solis radios & re-
tucrpiam5,J^.^^^^^^^-^^j^f^fjfja Ventmhtc vna cum coloreyk quo nomen habet ^ Saturninus,

eJi-.atqucidcircofacHe Suetoniocrcdo yAu^uftum partm huius colorislSmrmdomopr^ipua^quam

Ornkliologix Liber L 5 5

rn Hjriz7ntecceUHis fchemitlshahtiit , fibi traxi(fe . Sttertiadmodumvero Saturno fepimiorbis Plane-
tt irattii efl hic v^ntusy ^ hic in cdo color , ita Noacho , cui Saturni nomen a posieris eft tmpofitttm , ni-
hil potn.'.tvi^qittminvita accidjre iucundtus , (jux*n h't'^c {iuam f^nttre in arcAtecij rnxgnavi detO' '
fixntem. cui Ajnilum , fudumj^ cdum ne ceffario Cuccedtt . Ha£leaus Goropuis .

Ab Aqiiilis efl ^cAquilo villa non logc a Nicomedia,cuius mcminit Planna,ubi Conftan- Aquilo vil-
tium M igiii Conftantiai filium h^creticum & fecundo rebaptizatum ab Eulebio Nicomedien la .

inea villa claretradit . Hinc autemdepreliendierrorpoteft,quoducuntur nonnulli, qui ^lnFclice.
hanc hererim Coadantiao adfcrtbuat, qua! profcLto in tantum Principem tanquam religio- i^''^''^"'^ •
nis Chriftian^ amanti/fimum , nec debuitcadere, nec potuit .
ip 10 Aquilonia Hirpiaorum,quosAquiIoaosPliniusvocat,inItaliaciuitas,ab Aquilaquoque ^^"^^""1^
nomcn meruifle videtur : Liuiusacqueipfc etiamPtoloma:usilliusfaciuntmauionem, &^ bv'' .
LeandereamnuncAgfionecaftellumvocat. fnApru'
Aquilinus verc ab Aquila denominatur,uel nafus aducus,uel uifus acutiirimus Gra!cc a,iTcL Amiilinus
, & diTitc^, Nafus ille apud Pcrfas,vt Plato ' & Plqtarchus fcribunt,in maxima veneratione quiH Cx-ni-
fuit,q' lafi animi cuiufdam geaerofi iadicium pr^ fe fcrat, adeo vt regno indignos exiltimaret, ^^'^^t •
quibas hic facici ornatus aberat. Nam Cyrum talcm fuiHc hiitorici plures tradunt, atq; ea fe ^'^^^ ^*:!"^

2.(3 Aquiliiius EpilcopusquidamEbroicenfjs^cuiusvitaapud^^Suriumlegitur- ^lnPfcud.

Aquilifcr ctiam ab iw^x^^m Aquil^e fercndo dicitur, vulgo Alticro . Aquilinus
Aquilcxvcro nonab Aquila, led ab Aquis legendis nomcn habet eleganti certevocabu- ^P'.^^"^?"^»
lo, quod aquas inueltiiret &colli2at/- 'Lib,^.de
^ ^ ^ uitisfMao-

rum .

A Q^VLL^ V S VS . IN VANIS ^r!'"
Ethnicorumfacns. Sb'

3^- certcritu, &diuerforefpe£tu Aquilam antiqui Ethniciinvfumre-

^ llrcFJ..^ ligionisattrahebant. Quidam viuas adcultumdiuinumadhibcbant : Q^ii-
damearumiimulacro vcebantur. lUi easautalebant in honorem louis, aut
DijS immolabant, vt gratiam Deorum fibi vcl conciliarent , vel augerent, vei

referrent, velpropterconfuetudinem . Apud quofdam funeralibus&iuftis Aa\x vfus

I . ^ adhibebantur,veladcoelumemittebanturaiiimamcrematorumRegum,&inhmaa-
lmparatonim(quod prorfus viris Chriftianis non eil: credcadum, vtpotc quod Catholic^ , Sc Hbus .
^}^^y:^^'^3^religionirepugnet)in coelum cuearur^e . Vnde legimusintra fepta templi Syn>
|->ex liben,ac Dijs colecrati pafci foKtos fuiOe Boues magaos,& Equos,& Aquilas & Vrfos,& . p...
k!'^^'^^^' illoshomineshaudquaquamkfine,fedomnes&facrosfuifle,&mafuetos. ^ Ar- Scace!
^ /;ohiusitemfacrificaH Aquilas(blitasinnuit,ciimihquit, £luod fi antmantium cruore afficittntur ^nb.j.cC
Pperi.cur non ma^atis ijs Aqttilas & Vultures? Idem teftatur ^ lulius Capitolinus ; 5/,inquiens , he- tra ' gcntes ,
catombe Imperatoris facrificiofiebatynon centttm Pecora, fed centum LeonesyCentum AqutU,^ cdtera hu- ^ In vita^
^^f»'*odia.mmdtacentenaferiebantttr. Hecatombas enim vouere, & Qxd^icixs Sc Romanis olim »iaxim'h&
jl|?"^^^"^c.i^mpeililentiaalijsq^^ qucmmorem a Laconibus pn- -^^^^"«^-

y ^^'^^^^^^^eferunt. Cuiusvotiobferuatiotaliserat, vtcentumaras vnoinlocoaggeftocet ^1^^^^
Piteiacercnt , in eisq,- centum Boues, centum Oues,centumq,- Sues vno tempore immolarent . voiieJentT
^vero imperatorumidvotuineflet,tumLeonescentum,centumAquilasvnotemporema-- Grxci , &
alxint; tuitq,- inltitutum,vt ciim hecatomb^,vel publica vota foluebantur, lugere populus & Romani .
r ^^'^^^^iefineret. NaminIuauvoueremahau{}Mcijerat,&detefl:abile. Sic Paulus Aemilius Hccatom-
0 : g ^^^^^^! centum Boum vduit apud Plutarchum. Quod Sc Marium fecifle ' idem teflratur.Lon- ^'''^'^'^ ^'^'
^ ^ c L ^^^^ tempore apud Homerum Minerua monuit Pindarum , vc Apollini voueat he- c^t^^"*^ *

.^^toinben Agnorum primogeaiorum. Idem videre eft in ^ Odvfl"ea & alibi . Apud Lufitanos /17^"^
h ^?'.*!^^*!^^ invfaetiamfuifleteftiseft^Scrabo . Quod vero in funeribus ^iuftis Aqui- ^'fllad.S^,
de PI " ^^^^^^ * primis ex Ancipatri,feu uc alij, ex Speufippi memorabili Epigrammate, ' Lib. 23,

fepulchrofacile Iiquet,cuius.illeanimam ad fepulchruin e calo allapfam m Aqui-
^^^peciemagnofcit. ogf.
Cttr AquiU ad tumtdum httnc volitas dic. nunquid ab ajlris
fJk habitare Deum fortc dtqum tntmtA f ^

Jmo

$6 Vlyfsis Aldrouandi

Jmoanimaextin^ifHmdiHAPUtofjiSyOlymfum
^UAColofedcoYpHSterrigenumAtttcAhabet»
Idcm ^ Herodianiis & ^ Diongraues hiftoriciteftantur. Imperatore cnim , quiin Deosre-
* ^^^-^- ferendus & confecrandus erat, vita fundVo , pyram in tabernaculi formam conftruebant, idq,-
^^Uh^S ^ ebore, fis^nisc^ & tabulis pi£lis exornatum mirificc,alio defuper breuiori vfque ad tcr-

utjl Rom ^*^^^ contignationcm erigebant. Aquilam vna cum omnium odorum aggeftu, ledloq; auro &
Aquilx V- pnrpura con{l:rato,in quo defun£ti effigies iacebat, in fummo culmine collocab^nt . Hunc lc~
fus in func ftum Scnatus, Equefter ordo,ac viri triumphales, quiq^ amplilfunos honores gerterant,in pyra
ralibus Im cum carminc & hymnis deferebant, mulcis omnis generis honoribus diuinis 6c humaiiis agge-
pcratoju , j tandem incensa pyrii cum vapore & tumo Aquila agitata , c fiunmo culmine tabernaculi i ®
aera peti)rt*et,religio incurta fuit,ipfius Imperatoris animam per inane coelum pctijrte , ipfum^'
omni eo,qqod mortale & caducum crat,dcpofito, & quart defarcato , in numerum ca-lertrium^
Apatheofis ^t)eommconcilium,receptumerte:quam confecrationem aVo^tW/r, ^ ci$ava,ro)(7/y Gr^eci
Gr^is ^d. nuncuparunt/ Dion Ca{fius funus Augufti dcfcribit his verbis : H^c cum recttajfet de fcr/fto T"/-
' L\b. 56. bertus , fsretrum ydem , qui ante , fubUtum triumphali forta , ex Senatufcconfulto extulerunt . Ade-
Bsm. Hifi^ tant ducendo funeri Senatm^Equites^^ cum coniugibm, Pr^torianiq^ milites, ac fere omnes , qui tum Ro-
mx agebAnt , homines . PoHquam cadauer rogo in campo Martio impoftum fuit , pr/mum omnes Ponti-
Jices eum circumierunt , deinde Equites, tum Legionarij , rel/qui^^ m/lttes, cir if demum, qui c/isiodia pra^
fuerant , cmnia prxmta^qudi ob fua quondam /n bello cgreg/a factnora ab tpfo acceptfjent^fuper eum conij-
ctentes . Pofth^c Centurtones acceptts facibus,/uj]u Senaius, rogum fuccenderunt. Eo abfumpto, AqutU ex
Aquila Au emifsa euoUuit , quafi animam AttguHt /n cadum ferens. His peraciis reliqut dtfcefferunt , Ltuta autem
• ^ullianimi cnm Mquitum prim/s in eo loco quinque dies commorata,vffa etus legit , ac in mcnumento condidit : luxhe
in cclum cf virt non multosdies, Uxere mulieres integrum annum , quoddecretum erat . Tanta itaque erat olim
fcrrc puta- inhis ^CalijsmuItisRomanorumcrcdulitas, vtnon foliim Impcratorisanimamab Aquilac
Komano ^^^^ raptam in ca?lum portari, & inter numina referri exiftimarent , fcd vt etiam lcfe id ocu-
rufaHaper vidirtefancte adiurarent. Vtautemaugerenthanc pcrfuafionem, itaquehomines condu-
foaiio de cebant,qui plebi hanc fallaciam impingercnt.Vnde Imperatoribus AquiU dedicat^ fuerunt,
anime Im- ciim propter hoc, tiun ob portcnta varia per illas non fine fuccertu allata . Imperatori Scucro
pcrarorum fjgna mortis attulcrunt AquiliE quatuor , a quibu? fibi vifus cfl: per notSlurnam imaginem in
jinmortali- cclum abripi . De qua re plura , cum ad aufoicia ventum erit . Idem videre eft in numo , cuius
^*'^' infcriptioert:D.AVGVS Tl P ATRI S.inquo AquilaexigncfubieaoeuoIat.Hoccgo
ad iufta eius retulerim . Nonnulli {acrum.erte putant,C|u6d Imperatoria facrificia, qua: Gra^ci
Hecatombas appellant, ex centum Leonibus & centum Aquilis celebrata fuerint ab aliquot
Imperatoribus, vti (Sc a Gr^ccis , quemadmodum paulo antc diximus , Scd hoc nihil ad Au-
euftum,dcquonihiltaIememori«proditum legitur. Innumoautcm, cuius infcriptio crt::
Aquil?piI?blVVS PERT. PIVS PATER,AquilaeftpiI^infidens,quafiipfumfuprac^lum

Namalterainfcriptioert:CONSECR ATIO. ellivero irt-^c
^ ' Aquila in DiuiiVlarei Antonini Pi|,6<r Pcrtinacis numis diuerfo modo exprerta^nonnunquam
cum fulmine, alias Antoninum ipfum inter alas gcrt:at,nonnunquam vcro cubicularem ledu-
lum in c^lum tollit cum infcriptione : C O N S E C R A T I O, Simile numifma depingit Se-
* Dc numif bart:ianus ^ Erizzus/ed vcri Imperatons ctfigiem repr^fentans . At ^ Gulielmus Choul M. Au- 4^
^c^^r ^^^'^ numum habet , in quo Aquila fulmen pedibus ferens , & in dorfo virum nudi\m, qui fcc-
amURm P^^^^ manu tenet, alis expanns ad C(^lum volare confpicitur , cum infcriptionc; C O N S E-
Funeralia CRATIO S.C Infoeminarumfuneralibusnon Aquiiaadhibcbatur,ledPauo,quamuisid
firminaru vni Sabina? Augurt:ar non ncgatum fit. Huiusreiduoitem videas numifmata Faurt:inxapud
fmc Aqui- eundemChoul, quorum vnum Pauoncm folummodo habetadca^lumafpicicntemcum in-
la . fcriptione , CONSECRATIOj aliud vero Auem mulierem nudam ferentem eodein

^i^fhono""^"*'^*

rcrattribu ^^^^^ alitisimaginialijdiuinos honores deferebant, tanquam fubciusfpecie loucm ip-
- ^ fum vcnerantes . luda^os vero hoc genus idolomani^ exofum habuirte vel cx eo ort:enditur ,
Aquila au- quod cum Herodes inter ca?tera templi Qrnamcnta fupra maiorem portam Aquilam auream
rca ab He- pofuirtct in fiffnum faltcm Romani nominis, a qiiibus rcgnum Iuda?^acccf>crat,non vtillam
rodc fupra adorarentHcbrxijiiliindignantcseo coUocari animantis elfigiem,qu6 rcligiofuavctabat,
icmpli por authoresfueruntquibufdamiuuenibusmagniammi,&fortitudinis, vt Aquilam eo colloca-

luci^oram
lexcotral»
doloiarha.

AVGVRIA

OrnichoIogizeLib.I. 57
AVGVRIA ET AVSPICIA.

A. N T V M tribuit fuperftitiofi antiquitas augurijs & aufpicijs , vt nihil inau- Aoi

Ipicato tentaret,vel agenduin lulciperet . Cum vcro ab Aquila fopiCsimc au- p^s dida.
guriaantiquisdefumerentur, itaq; illisPr.epesdi6tafuit, quadvolatu aufpi-
ciafaciens,vtaIi^O{cines,qua?garritu. Verumquodaduolantem Aquilam ^4^^^^'^
^ imperia portendere&honoresaffjrre crederent, id temerc fmc llultc ad- P«''^«^^^^^'^

10 •^"''^*-»^*^ modum cgiHe videntur, quod &ignobiIibus,intim:eqj fortis hominibus Aqui ^^"P^"''"^'
lam aduolare f^pe contingat, quorum tamen nemo vllam aut nominis, aut dignitatis celcbri-
tatem aflequitur . Apud honoratiores vcro hxcoftenta faltem obferuabant. Nam magnihcis
omnia Umt magnifica . Et fieri confueuit, vt eorum,qui ad aliquam amplitudinem cuehuntur,
tam diaa, quam fada quamuis leuia fedulo obferuent homines,<Sc nil nifi fumma &: dmmd in
ulis admirentur . Veruntamen totexemplis moniti, inficias ire non poHumus, quin in Aquila
id fit pr^cipua admirationedignum, quod vnaomniumanimantium,idemapudoninesna-
tiones gentesq- femper indicarit, quodq; Aquil^ rebus gerendis tam f^pe fefe duces exhibue-
nnt & quafi diuinitus (vt ipfi putabat) miaie^vel quid agendum ofl:enderint,veI quo res euafu-
ra ejlet, pra?monuerint. Sed omnia iilarc portenta non alio , quam ad Cacod.-emoncm rcFerri
^lo P^f»^'^t,nec debent, qui huiulniodi pr^ftigijs v^anas nimium ik credulas gentilium mentes ir-
retire , & ad cultum kium pertrahere ftuduit . Aufpiciorum , qiix ab Aquila petebantur , hxc
erat ratio . Si enim c dextra parte aduolabat , patulisq; ac eN:^x>rreais perftrepebat alis , tum Aiigunum
omen bonum certdsnno fibi perfuadebap.t . Si fedentem vidiflent, magnum omnino auiruriil ^^^'^ •'^^
elle exift»mabant,fed laboriofuln in rc peragciKiaiNam fedenri Aquik Aues cxtcra> molete '^^^^^' '
Uint . cor viaimx raptum ab Aqutlis fuillct, nimium propitios Fore Deas ea rc^ oftendebat.
iviinora aulpicia, etfi pnora, vt Cornicis & CoIumbarum,femper maioribus cedebat,& Aqui Aqmlx- i»
la luperueniente, nuHum erat. Rurfum fi Aquil^, Corui,& Vukures in vnum coiinentxedem ^^'"""^'

iNatoMaximoCquiturbuIentirsnnis RcHp.tcmporibus Impei-ator eleausefhi Senatu,ut P^'";"^^P'

iviaximiniobuiamirctcrudclitati )quamuisexhmniH&obfcuro ircnere, patrcfc^Iicetarte
rerrano,anLvf-:i!ii/U^ivi^j- ^^r.^z-nMrt"^

reri ano,aut,vt ali| dtcunt, carpentano,aufpicium dedit Aquila, ciim carncm bubuhm,& qui^ JomoL
em multain in patris ccllam anguftoimpluuio proiecilfct , cain dcniq,- ciim iaceret , & ncmo m.pcmim
detuir^'^^ ^^^^^^ ' iterumfuftuUt, &in proximumiacellum louis Praiftitis aiicptus. .

Simili odento infantcm adhuc Aurelianum viiiaum fafcia finc vlla noxa de cunis fuftulit, ^^»^-^^11'^""^

40 A IK ^^^^' ^-^^^^ ' ^^^^- ^'^^^^^^"^ ^'^^^^^ ^'^^ ^S^^^^^^^ ^^'•^^y depofuit^vt author clt Sabellicus. {rile am^
^l^^^^^^-Ji^feptimah^^^^^ inconuiuio, quodnatalidjs fuisdcput.i- fublatus"^

coi ^f[" ^^^^ ^ indcretur nomen, feptem Aquila^ paruuk* allat^ funt, & quafi ad cunas pucri Albino fcp
,,k?tJ^^*.^^* ^^^^^^^ P'iter eius procliuius adinifit,e6 quod id rarilfunum eflct in illis ree;ionibus, tcm Aqui-
^^j^^^lnimentumeft. ^ ' ^ ^ ' lc allaL

Hc' ^ ^^^^^ Augullo, CLim puer adhuc ruri quarto ab vrbe lapide via Cainpana educaretur, in V^^'^^'^-

eniore prandeuti ex improuifo Aquila de nianibus panem rapuit, moxq; alcifsimc euolauit, f^j^f"^,^^^
l^^^H^auIo pofirleniterdelapfa ex improuifo eundem ei rcddidit , Xiphilino,Suctonio,& ^^ii!
^ioiietcllibus y i > y cnpuit, &

C M • ' ' • - rcltituit .

^^iio f p ^^^^'^ nidum Aquila! c«m fcptem pullis puer adhuc in agro re|.xrinet, etimq; grc- Maiio a d
^^^^'^P^^-ii^^ia^I patremdctulillet, isadmirationemotus confultis aufpicibusfcpriespenes kpre Acjiii
^iin rei fuinmam fiituram accepit. Id in tot,quotgeirit,confularibus apparuit,quos co numc H' V^^^^^
iloJT^^^ Oi^'^i'iin alfequutus eft.Hoc tamen Plutarchus Roinana^ quodammodo holBs hi-
C(j||^^Y^*'^^^^^uIofam ^^*

^^gni aufpicium Romulo allatum ex Ennio habemus in hifce verfibus a ^ Cicerone citatis» ^ i .Diuma,

Et fimul e.x alto longe pidchernmci pr^cpes
i-£t{itvoUuii Auis ^ fimnlaureus etforitur foL^
C edunt ter quatuor de cdo corpora fancta

' K^uitm ,

.4

58

Vlyfsis Aldrouandi

K^uiumy prapetihm fefe ^uUhrisj. locis dAnt :
Confpcit tnde fihi data Romulus ejfc ^rioriu
^ufpicta regni, Hahilitaij^fcamna folumj^ ,
Aqnile dii? Dum enim fratres de Imperio certarent,ac vter eorum m^nia conditurus efl*et, conteiuiercnt,
Romuloap feaufpicio fl-aturos pa£lum inierunt; Itaqj Aquil^e bin^e pr^petes Romulo primas detulerut .
paicres Im Aquilam Tarquinio Prifco regnum portendille vulgatiffimum eft ; quippe qua^ pileum fe-
tcnacranr' ^ibftulit, mox remifit: futurum inde Tanaquil eius vxore Hetrufcorum difciplina inftru-
TarqidnkD «^-ij interpretantc, vtprincipatumcaperct,de quo Dionynus^ Halicarnaflieusitafoibit. Vt
Prifco Ac]^- ^^^^^^ ^d laniculum feruenit (Plmius afiirmat id faftum , CLim Capitolium peteret ) vnde Roma ex
la Iniperiii Hetrurta vententtbus frimurn conjpictia ejl , Aquila repcnte dcmtjfa pleum ei de capite rapuit , ac jubltme IQ
proniicrit . reuerfa^chn penfile vthtcttltim^cut Tarquinius injidcbat , volatu ohtffft , deinde fe in altilfima aerts re-
*^ Li. 9 . An- gione ahfcondjfet , rnox fuhito rurfum delapfa , capittptleum apte rcpojiitt : thi omnihus prodtgij mtracuU
tiq.Rom. JiupentthuSj multer Jeorjum ahdullum virtmi complexa hene jferare tujljit , euajurum a priuata fortuna ad

Pilcu eTai p(,ff,ji^^^j,^j jregiam ; monutt tamen^daret operam^vtvolentthus Romanis prtnctpatumaffume^et^dtgnunij^
11 py^y(.YQt honorc tam extmio . lUe coelesttprodigio Ixtus^ iam portd proptnquus vocatts tn vota Dtjs , pre-
ptQ^ ab^A- ^^^^^ cfiyVt ratum aujpicium Jacerent^ aduentumcjjitum fortunarent , atque ita vrhem inuccius eji . i'oJi'

ijuila , 6;^ ^^'^^ admtjjtis ad Martij Regis colloqutum , prtrnum quts ejfet.tndtcautt , detnde hahitatum tn vrhemfe ve-
polt ab ea- nijp cum toto patrimonio , quod vt matus y quam pro prtuatt homints facultatthus Ithenter Je depojitururn
dchi capici m n.fum Rezts crReip. I
impofuum d Plutarchus de Agone fcribit : ^pud Argiuos aliquando defecit Her^clidarum gentis , e qtto Regem '
quid [x>r- ^^^. ^^^iigcre patria conjuetudo iuhehat \ ^iiUentthus & fcifcttantthus , oraculum datum iji , regern ab
rencierir.^^ ^^/^//4 demonflratum irii^c poH paucos dtes Aquda tndomum Agonts deuolarc conjpecia Jutt ^ ttaque

Agon cui: * Aufpicatum fimiliter etiamfi fomnium Aquil^ per quietem vife Pcnelopi fuit, quod iila,
rcx Hefi- Vly^fi marito nondum agnito recenfet apud " Homerum ;

gnatus .
Penelopis
fbmniu de
Aquila, &
Anlcribus
''Odyfi.r.

Marciano

^ilVig /ULOt }LCt7Ct 0]mV iHX,0(TJ fSTVpOV iScvaiv

vS^oLTOc, , 'Ti a(piv toLjpo^ctt e'aopocaarct .
E'A^«V «T' opw^ /uiyotc, anTO^ clyxvMX'^'^^';
Uaan kclt ctvx^^va^; ^^iyK9H ^^'Tctviv^ol cT* i-Aix^VTd
A'3pooi iv fjLiydpoi^ ,6 ci^' oLi^ipoL ^tov ciipSu,
Kvrcip iyu> •^Xcuov^k^ ^rMvop iv (Ztrip oviipcp,
A'/u(p) ch' fx Y,yipi^ovTO iv <mXoiLcifjfi^iq PCxcttoLi^
Olxrp oM^pvpojuivnv 0 fMi diiro g iHTCLVi x}] vol^ .

mr oLp i'{^iT iriff) TrpovxovTi pciActSp^ •
Q>ei>Vii cfi /SpOTik} }tctTipylTViy(pcoyna-iv hb^
Sotpan VKctpio/o x-opt} THAiKAnrOiO .
Ovic ovotp ol/TC Vfwctp eo^AoVjO td/ 'miMaf/.ivov i<^ctt^
XHng /uiv^ fjLvy]ifi)pic.^ iycc Ji td/ ctHTog opvic^
VCoL izs-a,pc<, yvZv oL^Vt Tioc ftffoa/^ iiAiiAovSct ^
0'V 'Srau/ iuvt]<pipatv aLUitict ^OTf^ov i(pyiact),
Kyinftres rnihi in domo viginti trittcum edunt
Exaquay ipfis Utor infpiciens .
Ventens autem ex monte magna Ac^uila curua rofiro ,
Ommhus in ceruices rutt, (ir interfecit ; hi autemfufifunt
Congregati in domthus ; hdic autem in dthera dtutnum eleuata efi .
K^tegoflehamdrlugehaminfomnio;
Ctrcum autem me congregatst funt pulchrA crinihus AchiuA
Mtferahiltter lugentem, quod mtht Aqutla interfectt Anferes 5
Jietro autem veniens defedtt in promtnenti domo:
Voce autem detinuit voctferautt^ :
Confide lcarijfilta valde inclyti ,
Non fomnium^fed vere bonum, quod perfeSlum erit :
Anferes quidemproci, ego autem Auts
Fui antea \ nunc rurfus tuus maritus veni ,
^ui emnibus procis indecentem mortem inferanL» ,

30

4^

Imper.vm- Marcianus Imperator egregia pr^ditusindole, cummileseflet,forteadexpeditionemle
qmla fada coiiferebat:in itinere cum dormiret aliquando, ij,qui cu eo cubabant , citius experredi, Aqui-
Guid por-"^ lam homini expanfis alis vmbram pr^bere vident . Itidem in expeditione aduerfus Gilerichu
tcndat . Liby« Principeiu accidit,vt Marcianus iiUer alios in hoftium poteftatein venirct . I taque Gi-

ferichus

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornithologi^Llberl.

foichuscaptiuosMikerevoIensexfublimiquodamlocoeos n ri .

m*occup.»pare,,obu,ean„,dmoJu»,Tm„..ro^

. ita ^l"*'.''"' interal.aprod.gia, qua; Galb* Lnp.regnum portendeba..t,de Aquila 'V^^ib'^

co.firma,us d,cuur , Namci,m,„H^a>,Ures.ou.s moL erUdor,us7>nL terra M, Zxa si
ldemquoqueexSueton.orecenretSSabeIl.cus. ^mm er„xa est .

br.aarfXr^fifr''''^^^

.^innt -I ' ^"^Ca'odemimifratnsfil.o Confulatum adeptus el?j quamfr,mum autem, Cl-ufioA-
cio futnri^apud eum Imperi) manifefto . iiu promit

■EtrurfusdeV.telliocopiasfi.asdiuidente,quasaduerfusOthonempnTmitteref,quafaip-£'=?'

fWcdextra refcme Am,laad,,oUu,,:h.patisif,gn,s,ngreirosviam fenfim antec.f.t . ^h Tvi-

Nonmuiuscelebref«.taufp.c.u.n , quod in extrua.one vrbislaui.iij accidifll- fcribitur. tL caf.o-

i:crunturnainq,;,dumcondcrctur,oblataTroiamsqu«dam prodio-ia . In nemoreorto fua Aulindum

ponte.iiceml.o,Lup..soreaggeffitfomitcmaridum,Aquilavei^ kta cap.c

mamexcitauit,contraVulpescauda.nflumenintinaa,ignemco„ataeftextingc,c-S^^^^

nu.icaccendeiites,ni.ncext..igucntesprsu.iIi.erant,ta.Klemv.ceruntiIlidi,o-&cve,^ . ,t
co„atu.rnto:(^.ov.foilIuft.emqu.dL,&^^^^

' f-e tauicivt

ta ide.Ti vincatlua; fel.c.tat.s aduerfar.os fauore numi.ium . Extant tam infenis fi.tur* vr- Mid^ q"'"

30 S wT^f''* '"fo'"oLauinienfium,elfigiesiEreehorumanimalium,lo„-

yuimoqmdem tempo,eafleruat«. o . > Aquilapie

tisfflrGorr"'*'"'""r*s''"'"'i'"n'^^^^^^

arato,?eS;'J''''"'''^

l!^'^^'^''^^'''^^^^^ P.™ftratr,.
qu^Dr mllTn"'''^' , ''"^ '''*' ?'" ^''«'«'^«"fe"»' pnuar*fortu.iar hom.nem Aquila, Xenoph,A

^'^"'''''."'IV"'''"'^'-^''^*''^^^^^^^ 'q«.l>cele-

1, -^"^"opnont. tale quid oblatum eft . Cum Ephefo .id Cyru.n iter arrineret dex-era; Aoi.i-
inoaumprobauiteuentusjomenaccep.t. ^ ' * ^71/

4obiiS°^?^,'^^''"''J^'^?"'^''^'''^^'°'''"''''^'^'^^^^

inSicili ,^T ,'''''^"j^ '£'''''''" ^^'""'■'V-'^'"'^

Deior' D '"'^^' '" ^•""'•""''^l'' Apollinis Telmiffi a:dem condidif, profefti fuenuit. Otio-.^n^

linuitfeX^; ''S'c?'T-'^'^''^f''^''"^;'''S^""^'^^
HiPtZ c ' q"o<i '^octe fequenti ruina concidif, vt refert " Valerius Maximus . i„„rec)i

<)eam,, A "'''^"'''^' '°'"'^"''""^'"^'^'^''"''*''^'''''^'5"°^''''''"^'^^^ ''iii.i.f.4.
fus G,> ' '^*^''^°" ''""^'^o'' antiquir.mus fcnbit louem aduerfus Titanas ( .ilij dicunt , aduer- dc ommb.
«^atusll"''^'''''^?'?''*'''''''"/^"'^"" U.ppiterA-
fcbon '^"' '^'i''!-'''""'''"^^'^^''^''^''Hn'''™ine,&teIu.np.x Qiiibus moxvi- ^'"''"°
So aure.' "'" 1"'!?"-""','" '"'^^f"^' ^''^'"■'* indicium , qiui; ci\m fubfequuta eflet, infigne bcllicum I^.'"'
,0 £,';^d^Aq.,,la,n,vtpropriumgeftafl-edic.tur,vtAglaofte„e,sali,<Vtefta,m,r. S:;;

' ««'fw ."^IT*^- ^yo^dfcjus Armems froficifenti conttnuo !« frimoagro conjurgii Lefus .ylouila reJgeftet.
polihld 'l'"^'^""'"'^'^'"'"''"^^^^^ W//^ correftum,6-Mato ' Lib.z.dc

''«tit 1"" y''^"""' frtda . .^uguriumigiturCyrusintu,tus,cStmUtatHseri, tl,mIoucmReoemado- P<:diaCyri.
■ cllT/* 'd pr^htcs^Fenatio qutdem fulchra eft futura,fiDeo Itbucrit . Et alibi de codem Cy-

i '{*^(os,b(roas^f.rMtttmmcd^^^^

Aquila

5o VlyfsisAldrouandl

. * ^ AauilaMariorcdiwmcumifummagloriatriumphabudumpollicitacft,c{imAn^^^^
repmllivnga&^

hnMarlo. Tmihusintomitcditmriffefimftris. ^"f a - * nnriatuVatite

Ai..idrivi AriftanderiuKurioAquitetraijcienteminhoftesAlexandrumviaorepronuncuuitAn^^

g„umante^^^"i„'^„,emprogrefla,.biq5firmataauguriofutt,Perrasterra,nonmand
pugnim. »|g„a„Hriin(iusinterpretatione, lccusquamlentiretlarmenio. „, ii,.,„„„

. • Etd Smo eoprLuo,quodcumDarianisapud ArbellamcOmm.flu.«eft,quonuU^nvn
Al«andn tt cti t . ^iuimn fupra caput Alexadri placide volitans,nec annorum W

s^o^rrg^^^^^^^^

gnum rSdsquamvolantiftmiltsconftitit.pra.fagieusvclind.ca^
irmileeft,quod°TacitusFabioValetifctibitoblatu,c

'^t'^^^''itfflongum(i,atiumcln.iullogaudc.uiumm.I.tumcIamore,&^^^^^^

.endat. prol^er-^^^^^^^^^ _ ^ i„c,uie.«,/^r',?«./--'«»^^^

Muil.aa-;7m;rr— ) -"^-4^'- 'fi > iU,,ucanormumtUr,^

^;.:::r/^"^;ot:Skciterpugnantibusap^^^

tu?Domit.r„„ris Aquilaf..iiftraajnwret,non(vtSchohaftes.nterpretatur,&vt.Balccolhg.tloW^^

mStanquami.ifauftaLiis,cUaIioquif.n.ftra.infortu.iata.f..tt,fcdadde
luTuriafc- quo^minus lUi f.bi cauere.it , tatiquam Trotatiorum tonatu non fuccefluro . Aitita-

^_yiuiscnimiffisvenit tranfircfnratis. , jft

^^yiquikaltiuoUns finifirofim pfulum tmfedtens,
Cruentum Draconcm fercns vKgmius magnum .
Aqni!. de- Aquilamver6dextramfauftamfetnper efle'ideminnu.t,

xtra fclixsc fi'? a/J« o\ imini i-TTi tttcito 6 sf /o % o p/s

p angKfirr . A/W ? H''»'^'''''?- «''^ ' '^''*^' ^ A'xa'Sv

siccidicentiimqmens^i^^il^ititt^lexteraauis ,
'0</j,!/./.0. ^^^^.^^ altiuoUnsJukUmauitautem fofulusAchtutirum.

SicHeWfpudSmMenelaoVly^^^

■M.a..».. J Xc.

c^rfrrSrmoS

lt.f:gnarevif,a.nt:..c.^^^^^^^^^

|num. Cornel.usTac.tusauip.cu>nAqim^^^

ttaopt.mO-(/?^C*'^^ «'^^^^^^^
P n.ei,e t^^^/S^^^^^^^XP^^^^^^^^

kaoci«,/i.''''"4i,ipaaotral.itpnt4mAVil«m,qua:inexercituCrafs.ferebatu^

^^"'^'''1 necoKe.iLfleconuerf«n,cumaduerfusParthosprofictfceretur ytauthoreft Plut^^^^^^^

'^^'".'^-•""^ZianusquoquebinasAqutlasrefertinCairtjcaftm

.;.^^j<.''«/l/.^^.^«/-i^^ argenteasMntferorum ^i-^^-Jf;^''

tuttdeHtes rofiris^ veUvt o^uidAm traduntyalis fhtegerites . Permanfirunt in eicercitu dlentibus Im^erato-

tihus ex puhlico , donec pridiet quam fugnatum ejl , auolarent . ^

E>e Odauio Augiifto contra Antx>nium & Lepiduni pugnaturo * Suetonius in h^c vcrba
fcribit. Contra^is ad Bononiam Triumuirdrumcopijs, Aquila tentorio eius piperjcdens , duos Coruos hinc j^j,^ ^ Lepi
tnde infeUantes aff,txit ^ adterramdedit , notante omni exercitu ; futuramquandoqueintcr colle- (iuuidoric
^as difcordiamtalem ^qualis fecuta eft, dC eicitiumpr^fagiente . Nani Aquila fignificabatur Augu rignum.
ftus , qui collegas Antoniuin& Lepidum infeftos ita cbnflrdaret , vexaretq,-, qucmadmo- inAugu-
dumAquiladuosCoruosafflixit. - Jio.cap.96.

Non difTimilc fiue augurium/iue porte tum Bruto,cum Antonio, Ca?fareqj,prieIio decerta- ^^[^^5"^/
"io turo,exitiumindicauit. Cumenimftafentambxacies inprocinftufignum expeftantcs , dua?

Aquilas magno alarum clangore ex aduerfo conflixerunt, roftris feft mutuo ac infefto volatu dcnotcr ,
incertentes.SufpenditidoftentumVtrumqlagmeninpr^fentis pugnar euentum: poftremo Bmriinre-
qua? ex Antonij plaga fterit, validc aduerfam Auem fugauit . Quo omine Antoniani in fpem litum Aqui
. certam viftorix eredi, fublato clamore iil hoftem dccLU"runt : Nec aduerfa parte minus fero- pi^^agic
'citer ^oiifligitur : fit primo congrenil cruentUm prajlium , complexi fe inuicem milites , con- * .
fertis(^.maiiibus,non minofeodio, quAm vi Vtriq;dimicarit, circunfbnare gemitus Sc fufpiria
cadehrium, & iam plurimiis erat cruror fufus tetra illa & cruenta caede, quum prima acies Bru
ti locp fubmota eft, ordinibiisq; vi folutis , ad fecundum, tertiumq,- ordinem penetrauit metus.
Tumresadfugamihclinauit, qua animaduerfa 0(5tauij milites hoftilium caftrorum portas
multa yi occupant , ne cedenribus a tergo pateret effugium . Tum vcro excluforum c^des fit, .
& a fronte Brutiani prefli faeda colIu£tatione,ca?coq,- occurfu in fe ruentes c*eduntur.Meminit
leiuWemaugurij'* Appianus,cuiu5hicverba afcriberenonpigcbit. /4w^^^/fj,inquit,<///w fi b ny^^ j^
'J^arant , adnonamhoram procefferat , cum AquiUduA pugnare ca^perunt intervtram^^ aciem intentam yell.cml.
fummo fdcntio, cum^ fi^g^f^ ^lp^ > ^ Brutdjleterat , conclamarunt hoHeSy[&figrtacoUata funt , fuitq ;
'^pn^rejfusfuperbuscrimmitls.

tiufmodi duarum Aquilarum pughantium au(j^)icium Veff^afiano contigit , narriante his ^ ,
verbis *^ Suetonio:/^f non multo fofi.comitia ficundi Confulatus ineunte Galbafiatua Diui lulq adorien '^J^ '^W^"
temjponte verfa eft: acieq ; Behriacenfi prius, quam c^omitteretur^ du£ AquiU tn confpe^u omnium confli- Jui^j
xeruntyviEiaquealtera fHhuenit tertia a Solis ortUyacvi^iricem abegit . Per duas aute Aquilas primas otho pei-
intelligitur Vitellius & Otho,terda vero veniens ab ortu Solis , fignificabat Vefpafianum , qui, duas Aqui-
ciim.ex ludxaveniret,abegitvidricemillam Aquilam, hoceftVitelliiimOthonis vidorem. las lignifi-

Haec auguria & oftenta non (blum Ethnicos idolomania^ tenebrisihimcribs, fed ietiam qui cati .
Chrifto nomina dederunt,folicitos ac fiifpcnfos aliquando tenuerunt, tantum valetapudho-V^^^^^^!
mines femel concepta opinio . Verum hi ipfi fiiperftitionis notam efFugere minime pbfle vi- u^j^^^J^"^^
^ntur, qQ^cl vera pietas omnem vanis hifce obferuarionibus au£ioritatem ac fidem abroget. aefionatus.
Huiufce hhman^ imbecillitatis exemplum dabit '^Baprifta Mantuanus,qui de Gonzag^ vi6to chiiftia-
m Aq.uil«aufpicio(vtipfeait)pr9nuntiata,itacanit: nos augu-

Hinc igitur motlsmontana per inuiacaHris , lijsaliqna-
Dum properanty Aquilas fudum perinanevolantes . ci^^^^-

^ot fimul ire hominum nemo cvnfpexerat vnquam, j ^l^* .

^ Sufpiciunt ^mirati Auium fpeBacuU fixo vh&xGonra

Lumine & acilio ,dextris pendentibm^alte ^^.
Ohferuant, quo fe inclinent , quo tendere pergant : G onz ag^

J/U vbi cafira fiuper gyros duxere frequentes , > uidoriti n>

Parthenopenverfm celeremverterevoUtum , Aquila poj'

t^t quanquamaugurionon fit mens fidere y Duclor tcndit . '' ^

Jdtamen efi feltx omen ratus, Imperium^
Parthenope a Gallis iam nunc dtfcedere fatus ,
Ma^i animo tali aufpicio grandiuntur , &c. ? • v n . -

r .^^^^^^^'^orfu^^^t^^^^P^^^^^"^^? honoresatqjdignitatesac pr^ffwos euentus, aliquibus Auguria in
*altein,prxnuntiafl'eputantur, enarrauimus ; nunc infellcium fucceflum exempla aliquot Fehcia ab

POnemuS. Aquila. ; ^

I^enelopisprocismortem exduarum Aquilaruinauguriopr^dicit Halitheres.de quo au- '^^^^'/^*
S^riofic* Homerusfcripfit. • ""'

f (pctTO T « Ai (^ct^yot, , t2 Aiwco ivpvo (tffCt Hil)^

if^^^^W i% Xj0pv(pyi C OpiOQ ftStpOi)1X.i TrtVie&fli/ .
T« J^'fc&>9 fXiV p iTfiTOVTO /MTOt TTVOlYi ^ aLvi/AXitOy
TlKmtCd i7^Y>X0l7l TtTaLtV0/4.^VCtf TTTipvywsiV,

6z

■1

ni^cLv Jid Tohia^ }(^' -TroXtv avtZ^ •
.S/V 4/> Telemachm : huk duas Aquilas Ute videns luffiter y
Exahokverticemantis tr^ifif^^^^rc. ^ n^^^s rf.uuio^nA m:
H.ivfqueqmdemvoUbantadptum ventt, . jfi^ ?ojnoO .^;V'^ • firjp/

• ^yPropwquditmicemeictendemesaUs . ;>.,. i^ir-jji Oijil ' PmJTiib^

. ^.•j::i: ^^^^^^'^^a'^^ediam concionem celehrem^f^rtumjfent '^ , l^- , lO

'•■.■"o-i:: -^f^ conuerfit quatiehant alas. denfas. ' ,' M , ' '

. orr ^f^e^^runt autem omniumcafita ; fortendehant autem morfen^
' • \^ ^^^Untes verovnguibiumaxillas.circumautem collum' \: !
Ad dextras voUrunt (jr fer ades dr per vrbem ipforum ' ^,'' \
TarQumii .^^^^ Aqiiilarum implumes,a Vulturibus roftro pedibusq,- a paftu abaai,& raptati,conccr
fupcrbi cxi P^*S^^""^H^"^^dis,Targuiniofuperboexiliaporte

tij rigniim . t Juni de (atellicum manibus roftro extortu,& deiedum in profundum ab Aquibi Dio-
Dionyfms "yfi^>Syracufanoregtiumabrogauit,&dirascalamita^

Symcufa- Anrtrotimo Ekorum Tyranno, Aquil^ oftentum,exitium portendebat . Hoc ^'Plutarchus
nus legnu nzmt:Cummeridieymq\xk,cumvxorecHbaret yprandium^efet paratum, vifaeft AqtiiUinaere fe -
amimt. Ubrans fupra domum.ac o^uafi prudensac dedita operajapidem fufUmagnitudinis.in eam partemte^i
LltoT^rl- ^^^^"'>'^^^^^'*' ^''^^'^*^''^ defuper ingentt fonitu exiftente , &

ranniexitij-^''^'^ ^^V^^^^f^^^"^^^ ^^^^^^ ^^^^ folebat affiduein

fignum. forovttyperturbatus^ ihtehogauit , quid ifto ftgno portenderetur . Vates bono iffum animo ejfe iujfif, quod
^m. de uir excttatus, & Mutus efetk loue . Ciuibus autem , quibus fidcbat, dixityvindtBam Tyranm cafiti imfen*
m.mulier. ^^re ,aciamiameUffuram.^oofe»toconfrmatiyquiDuceHe/Unico in Tyranni necem conffiraue*

rant , ftnefiifatorihus in forum defcendentem trucidarunt . ; : - : : :

Lacapeni n T^%^^^? pinimeq,- fauftum fuit , quod Lacapeno Imperatori , & Simeoni Bulgaronim
Impcrat^* Principi accidifle icribitur . Quo eiiim tempore hi congrefTi inter fe colloquebantur , Aquite
ris «Sc Si- ^^^"^iLipra ipfos volalle traduntur; cumq,- non fine clangore & alarum infigni ftrepitu,fefe mii-
mconisBul tuoinfeftoroi^rojvnguibusqfaggreflaeconflixiflent, mox alterara ab altera dilce/fifle, ciVr^»
gaiorum vna fead vrbem conferret, altera Thraciam verfus volaret. Hoc prodigium augures minime
Ducis dif- l^tum efle iudicabant ; nain flgnificari futurum,vt h^c inter eos pax rekiiideretur .
dmn"" ^^^^^^'J^!"^^^^^^"^Aquilamquandoq,- Am

8 fn Pard ^^^^ vero terr^impafta Poftero die hoftibusacri

AmphiaraiPl'^^^^^''^^^^^^ rcpentino hauftuscum curru Amphiaraus perit.

haftaabA- vbipofteaconditafuitvrbsRinnatiscognomineiiijfignis. • .

quila abre- PWamus quoque,vtnarrat'^ QXTalaberjViaoriam a loueimplorans^ PentbefileaiTi ndnre*
pta mortc uerfuram e pr?lio mcolumem,inde credebati quod Aquila a dextra precanti, acutum clango-
illi portcn- rem edens,Columbamcjj num refpirantcm vnguibus tenens,impetuose aduolaflet.
^^lkiJ>a^ . Niger,cambellummotumeflbt,venitByzantium,indePerinthumexercitum^duxit: fed 4«
ralip. ^^"^^^ prodigia ei minus profpera euenillent, vehementer perturbari coepit . Nam Aqui-

Niger cur l^jqii^ ""^ ft^tua eius militari c6federat,licetabigeretur,immota tamen,quoufque capta eft,coa
cotra Scue i^kit . Apcs etiam in flgnis militaribus, & maxime in ftatuisipfms fauos linxerunt: his de caufls
ru e^^edi- Nigerexpeditionemcontra Seuerum omifit. Contra Gaidus Scotommrex,quum ducentiin
none omi- Romanos cxercitum, variaoblata eflait prodigia, atque Aquiladiem penc totumexpanfis
ahs fupra exercitum laboriofifrimc vohtaret , idq^ multis tcrroremincuteret , fefe eo prodieio
interpretantibus,Romanis,quibus Aquila infigne erat,dedendos iri^bene omnes fperare iulf
fore namqj,vt ea expeditio Romanis multum laboris & anxietatis eflet allatura . Nec omnino
"ir 11 L ^"^^^'^^ ^if'^^'^^' Cruentifsima enim ea fuit pugna , & magna vtrinque cum ftraee : RomanV
. ^clicbo- rum(exmilliacai(a:Rex&ip(efaucius,duodecimmillibusc^fis,cxerdtumamillt 5^
ruitlonon ^^^^^^^^^^^"'^^""^^ff^^uroscircunfcribereiubentCvtfcribit^Theophm
acbeat ef- ^^^^^^^"^^'P^^ecandoc^-^vt liccat id fibi concedentibus Dijs facere,cauere Aquilam,tam n de^tra
fodi . T^^^ ^ liniltra .'Penculum enim aiunt fecantibus imminere:& fi Aquila pix)i>c aduolarit,mo '
'LiM.^i/?.riturumiIloanno, quifuccidit, cxiftimant.
piant.

OrnithoIogi^eLib.I. 53

M I S T Y C A.

\ X ^ ■7''^^'^' Promifcue tam facris.quim profanis impij paganifmi cultibiis ad-
I d '^'"^as Aquilas declarauimus . Nunc qux ad pietatem confcrant, qua:ue Aquil^ vi

^ .^p''"!'^ "?iT^ ' "^l"^ Philofophi^ ChriAian^ -H '

[ ' conuertcnntEcclefia-Doaores.paucisvideamus. ikd' ligni

^ S-^anlsimum&acutifsunumAquitevifumjVnde&nomenaccepit^altam
ferunt Ouienim ll'"?''"^^'""'™^^ ^^^^^^^^^^^^^f^^-^^^^^^'" /5gnificarc,fan£Hpatres re-

pi|' ulL n^,?e 'l"^'^ 'fT ■"''"^''b"^ omn,bus tcnon eft : ita ™1"

miumauudjniiurio.vltunumreveratenibilium. t.in-.i qui

tem mot '"'"'f ^'^"''•'"^'""■''^""'^^ fignificare regiam dignita, ■">«ici- in-

foSnoimil?-'/"-'*'"^'''"'^^^^^^

le-imuT !?S " ''^'"'■""^'^«'""""«"emintellixerunt^vtiapud 'Ezccliiclem

ramcha«a,m,i„ vrhencoociatorum i2n iT l T^^^ f^^^^ '" ')'»°'or v

vitiumearumpalmitescCXeff^^^^^^^^^^

iioVgiafu^NatuS:! tf^

)

1 captiuitatem

AaVriosmo., f -;/ ir • captiuitatem ahcluxit : Hic vcr6,cumhc!luin aducrfus "

"'hilaliudfiK vn «'■'■^^^^'«■\?'f"do,regm eiusd.utum.tatem acampl.tuuinem . riuma.- ^^^.
rerura re„ 117' ''''''''^ '^'''"^•''1'"^"'^ enctaffluent.fsimus. Vaiieta,s plumarum dori...m L.banus
atque celfirnl' T "^'^'"'- Amiorum horrorem , vngues . L.banu,' ludce cl.mrarcm
Sutppe nSrZ y '""'":,'"? ^«"^Jli^''-""^ vndcUe medullam Cedri auulfit , 'i^,
m«auiHpm R extirpau.t, Uimmas quafq; fiondes decerplit , hoc cfl-

t^lkZr Z^T'"'''"'''^^^^^^ ■ V'^'-''"'' vt ' D.Ch,yloflomus 'tL'

Tom. I . m

Roimni M ^^^^^-^in, alarum ciLiodccim, Impcratores de/lgnabat, qui fl
J mperinmT''^^ pofleapres, & tria eius capita,tnplex %nihcabant eiufde
^^^Um ^ • • ^ Aqiiila apud Danielem vocatur quarta befliai de liac vide Ani

ntoniumLoui- ^Cap.iS

'^^Um aiii — ^^'"^^'-1" vucdLUi «^iiarLaDeinaiaenacvkieAntonii
S^e feu^.T^vS^^T ^ V^^^""^ accurratilfimc Italo fermone confcripflt. In eiulinodi quo- ^"'''S-
^^yoUrlT ^:-.^^^^*^^^^^^^ Euangehfta in Apocalypfi ita fcribit:Z)^At//;;// mu/fert du^ aU m.Lw ^^''^'^' P^'
ftusan.Z/k^^r^V^'''^''''^'''''^^''''*- Mulieri(banimampxnitentemfeiificat,dequa Chri- "'"x- 9"'"^
Hone incon- "I .r^^

^i^noinilT''"''' quoddeleclationeconcepit,mo.ret,ataiiedolet^ Sunt qm Mulie- Dc>dnnT
^^ponant ^^*'"^''" Ecclefiam , & alarum Impenum cumOrientale, tum Occidentale Huorumre-

^^utorMm^'c^''!'r Lipomano,alas Aquilarum doarinas myftic^^ appellat duorumtefla- \'\' ^'^^'
^^nnde^ \ ^^^ ^;' ^'^!''' ""^^^^^ volucrum, in primis vero A quib, duobus teftamentis

iiC auabus alis vtitur, quorum remigio omiiium iiiimicorum inCidm geflit euadere , ^*'''

F i gemin^

6^4 Vlyfsis Aldrouandi

gemiiia? chanratis pra^cepto fubnixa.Aquila altc volat,ardentcs4- folis radios fixe intuetur,ni^
dum m (ubluni pctra rcponit.ne callidus raptor propc quandoq,- acccdat. Sic ipfa Dci Ecclcfia
lupcr Chnllum , foUdam cclfifrimamq,- pctram compofita , fidci luminc folcm diuinitatis-ir-
rcflexc innictur, a tcrra nimium, nimiumqjfublata, vtnihiiterreni fpiret , nihilfipiat,fiiem
toram vira? in folo Dco collocet, cui foli tudo cft mundana peregrinatio,dc qua loquutus f ui t
lii^poc. D.lomncfiil-t^au fu»tmu/kridu£ d,imAgnxAojuildi,vtvoUret mdefmurninlocum fuum , &c.
i.:p,i2. Adhiecaliaetiamrario.neAquib comparatur Ecclefia; illa nanqialriusc^teris alitibusvo-
lans, \ ilo ramcncib.o,iiKiigenria naturaIili!baaa,moxadimadefcendit: Sic Hcclcfiain fpiri-
tualibus mcinbris, cum ca.qua,' furfum liinr,mcntecomprehendat, infirmitate tamcncorpo-
ris grauata,ncccisitatihus fubiacct indigcntivi^ corporalis , pro quibus ingcmifcit , & vfque ad-
hucpaiturit.

A " ^ r ^^'^^^^^^^ Apocalypfi vbi de quatuoranimalibus fenis alis prarditis agir^ Aquil^, vti c?-
cuiia.'quia ^^^'^^^ quoque alas airignar, C^iarum prima lex denoratur naturalis , fecunda lex Mofayca ,
myftice ck- fci^^^i^i^iopbctarum oracula, quaita Euangelium conniiorum,quinra doarina Apoftolorum,
ttgcfiK . ^^^^^ itatura gcncrahum conciHorum . libs enim fex alis, fcx viri Ecclefiaflici dcbent ddLccn"
derc dcorlumada,\lificarioncmproximi,&volareaddcxreram per grariarum adionem in
fecundis , ad finiftram pcr paticntiam in aducrfis . Vel fex funt cognitio operum Dei hSto
ruin (c.K dicrum curfu , vt ollcndit Moylcs , quorum notiria in altum HoUuntur , qui in eis bc-
^ . nc opcranrur.,

mm.Tip ^qiii^^>q"5 vifa cfl: intcrquatuor animalia propcfcdcm Dci,/^;?//r^/', vt^ Abbas loachim iO
icnhit yEccUfamConJIantmopolitanam.quia infraterminos tenebatur tlU Ecclefa.cuia D.Paulonon
fme c anfa rnyftertj a pr/ncip/o clictu^n eU • Aemulor en/m vos dmuUtione Dei : dcjpondi enim vos vni vi-
ro vtrginem cajiam exhthtre chr/fto, cr ad virgines pertinent fenn^ AquiU voUntis itixta illud j ^ da-
ta funt mulieri aU dud/ , ftiut AcjniLM .

Aquil? cali Qucmadmodum Aquila c^ caXx^^^l^ fcca temperamcnto , ac fortis ^ ita virt probi per cha-

ditas «yftiritateincaIi(li,perf}iontancampaupertatemvcletiamperfobrietatem,acabftinentiamfi^^^^^

tata conftantes, ac in aducrfis fortcs .

Aquila vi- ^fe"''iinAquiIavifusaciepollet,,itaChriftusDeus noftcr humilia refpicitinc^lo, &iii
fusmyilice. ^^^^^ r ^^^^^ habitat.Scd hac de re etiam paulo fupra mentionem habuimus. Ob eandem
D.Ioiianes vifus acicm D.Ioannes Euangelifta,quod etiamaliasmeminimus, quoniam reconditailla&
cur Aqiiila altiifunadiuinajin Chrtftanatiuitatis. myfteria a.ccrrimc folus introftexerit , Aquila didus
dictus, fuit.. VndeSeduIius. ^

More uoUns AquiU uerho ptiit ajira Toannes .
PlnComct. Sunttamen& afocaufa!pr^terhanc,cureidcm hocnomen rc^c competar, qu^ ^ Anto-
Sjmbolic^s . mus Ricciardus Bnxianus ex D.Thoma colligit. Sofus enim altiora derefurrc(SHonc Domi-
v^cJi^ ''^to t *P^^ ^ principio omnium rerum Deo ipfo Euangclium fuum cxor-

amc^ ^^^^^^ ^"P^'^ ^^^^^ ^"^"^^ cueaus,ad contemptationem fummi boni conuertitur , cum

c^ten aaiuam yitam folunmodo compleaantur . (>uam eandcm ob cauf mi loannes Euan-
geliftaverediuinitusAquik;aIttuolantis,folisq^iubarirreuerbcratis oculis mtuentis,effigiem
' Li^.^ lurcmerito ac imagmem gcrit, illius quidem , quain, vt inquit ' D..Iren^u^^
ucrfus hercf. tes,qu£ loanms nofrt heneficto j}/rttus in Ecclefia aduoUntis grat/am man/feftat. Hic cnim altc cxor-
fusprincipium-,quod a patreeft,effigicm verbi, qua?referturinfiho,& pr^eclaram eius ^ene-

> c^uiv.iu., i.iciuciia , ctL. ipio I crum principio rcpcttta, in caula tuit*

1 ix)indc cum volatu lublimi in ipfam omnipotcntis Dci aulam elatus fit , & oculorum aciem
yi lu priepoIJcns, in admirand^ diuinitatis f icicm infixcrit, dodrinam nulio antea mortalium
ijc Ioan.c.i. ingcnio conccptam,abaltodctuIit,cuiusinitium,/^ frinc/pio erat tierhum .
£uang. Sicut Aquila a longc contemplatur, &prietermareodoratur efcam , & vbicunque fenfe-
'Cao 8 ■ "^^^^^"^^ dclabitur,ira puT mcntcs eminus vlrra huius mundi mare,qu.^ in c^lo locataeft:

Vox Aquile ^'^''i^ Pr^^^^i^ olfaciunt Deum ipfum,ad quem ardenti mentis deridcrio felc conuertunr.
mvaici. ^ DevoceAquikin ApocalypriD.loanncs.vItafcribir,.^////^/, 6- ^tid/m ttocem untus AqutU
' HQm.6.ln ^^.^^^^^^ medtum ccslt & dtcentts magna uocc , uaeh , uaeh, uaeh, habitantibtis in terra . ' D. A Ugtl-
^poc. ftinus pcr Aquilcfm hanc Ecclefiam intcUigit volitantem in mcdio c^li , id eft in medioYui
" Jn comet, difcurrenrcin & plagas nouiGimi tcmporis niagna voce pr^edicantcm . Quando enim f icei-
c^_8. ^poc dos diem hKixci] annunciat , Aqiiila in medio c^Ii volat . Viflo eadcm , vt-fcibit " Cx\k\s Pan-

>' 6caudmir,ideft,mtcllexir.Gr$caqu^dam cxemplaria Angelumhabcnt, vctuftiora Aqui-

lam,

111-
fia
ir-
;in

rc.

o-
ri-

[11
m

1-

OrnithpIogKT Lib. L 6<^

l-mijfednihilrcfertjdiinmodocerto tencas, typumenevniuerforiim decretorum Dei iuter-
frtr^^^^j Angelum , quam Aquilam, quorum conuerfatio carlcftis c^,^ volant in omni
laiicitudmeannunciantes decretum Dei in plebe . Triplicat autem vaeh Aquila , ad exag-c-
anclum terrorem , clanoremq,- mentis fu^ expreinonem , conformans le conluetudini
pietarum,quimftantegrauidifcriminc,fa!piuseandemvocem Pionhcrr
f erKUnterimdolons vehcmentiam exprimentes.SicIoeI,fic Ieremias,fic Ezecliiel.In Zaclia- ciu- eadcm
bis repetitur, ad terrorcm audientium, propter qucm fepe voces eiulinodi geminantur. ^ "^^"^ •^^^"
_itautemvach,notamalediaionis&execrationisp?nanic6minantisDeiomnipotenti r^^'-'^"'*
- , lc /•'^'^^'^^"^•^^*^^^^^»oni&cxecratiomfuntobnoxijomnes,quotqu^ "''f'' ^'"^]'

^tr'' 7,^^l\P^^5r^fi fequuntur . Abbas loaclum hifce vocibus Gregonum Papam ilgniikari ctoonus
umorelt.HicfuitannoDomini 590.&compofuitmultaadcorre£lionem popuh Dei, in Papa pcr
•^- qumus operibus femper exclamat, L\\ccns inibre tempora valdc amara . At Francifco Ribcr^ Aqmla de-

a , quoniam non dicit , audiui uocem AqmU uoUntis, fed unius yJquiU,mas;nd fufpicio efl: virum ali- ^otams .

n, l^f T'"' lanaitate infignem indicari, fiue is ex pr^diaorum numero fit , fiue pri-

,1- "^^U5homo,cmtuncDeushancProphetiaininfpiret.

n a^^f^^ "^'iximc omnium auium eil fublimipeta & voIatalti/Timc . Ita Chriftus Dominus Aquilc quo
to dicitur. Vnde& Clniftusco

e- ^catus lob dixic : Nunqmd aal pr^ceptum tuum eletuhttur AqtiiU , in arduis ponet ntdnm (uttm ? i''''''^''" *

AquiIa.nominefubtiI.s Sanaorumin'- \ ^tf^^f*
feiligcntia&fablimiscorumcontemplat^ ddignatur. Tantumenim eft Aquik vifusacu- Jord l^o
nien, vt oculos in Solem fixos nulla luminis quanuis fpIendidiTnni corufcatio reuerberet, aut Sandorum
iictare taciat . Sic lanai Dei vcrentes magnitudinem & eminentiam diuini iubaris, ! cuius glo incdliocn-
a-ia mcautus pcrfcrutator potius opprimitur,oinnem mentis,& cogitationis aciem in cius con- ^'^"^ ^^"^-
templationemdirigunt,&nuIIaviabhactam fuaui&altameditacione coa^i deflilunt l-^^^^notat.
Ad pr^eccptum ergo Dei eleuabitur Aquila,ideft, pia mens, dum mandatis Dei obtemperat

mmente&J.eiamin^

• T A^^^r'"''"^'^"^^^^^^ • • StcutAqutUuoUns adefcam . Mos cVp-

quippe elt Aquila?,vtciim refeaioneindigeat, eandem oculorum acicm, quam radijs foli^ in-
5 "^tf ^^^>^^^ cadauer inclinet quanuis fubhmis fuper aerem euolet, pro fumendis tamen car- c ,

nibus tcrram petlt. Stc (inquit idem ' D.Gregorius ) antiquipatres in quantum httmamtatts tnfir- f '^•^r
^'i^ttdmtttebat^creatortslucem ereaamentecontempUtifunt:/edincarnandtim htinc in mtmdt fine ^''^''''^''^'
r^^y^^tentes ,quaft k Sdlis radif adterram octilos fummis ad ima uenitint , dtim

^^»<^ Deumfupraomma^hominemtntraomma agncfcunt , quem pro humano genere , dum pa(furum
^'^f*^f*^giConJpiciunt,quafiilicetmortefemctipfosr€fict,atqnereformariaduitam nouertmf , quafi
ore AqutUpoft contempUtos Solts radios in cadaucre efiam qturunt, Lthet fpeclare AqmUm Solis tubar ,
^ ttemem, quAait:Dcusfortis,paterftiturificuli,^rinceps pactsfedabaitouoUtucelfitudinisad tcr- \^^f:^'
^ventat,eficam cadaueris inferius inquirat,dicens,'' Difciplinr.pacis noflr^ fuper ettm,^ etus Ittwre fana ^J^^'^^'
jumus . Etrurrum : Et homo efl, & qtiis cognofcet eum < In eundem locum , alio tamen fenlii idcm
fi^ 40^^™i"»clcn ad^thera libratur , fed per

ren"^ ^^^^"^-^^ ^^^^""^ ^^^^^^^ ' -^^^ ^ repente dcorfium fiundtt ; fiic gentts htimanum tn pa^
mlr^^^^' ^.^^^^ y2f^//;»/^«j corruit,^od nimirum condittonis fud> dignttas in rationis celfiitudtney
fcent ^ ^T"^ //^^^/^/^ /w/Jt/f^^^r^/.- Sedquta contrapr^ceptum uetitum contigit , per ventris concupi-
U pe *^?^f ^^J^^^ «^*'^ » & quafipoH uoUtum camtbus paficitur, quia ilU lihera contempUtionis fipiracu-
P y tdtt , deorfium corporis uoluptatibtis Utatur .

^ Aquila cum impetu voIans,vt eft in ''Deuteronomio,ad pr^dandu,/lgnilicat ^ quoque Dia- AquiLi_,
Pium i^cinbra , &rapinas potentum, & eosquiverbisnilnififublime, &piumfa- cum impc-

Hiii ' ?f^^r^ ^^^^'^ ^'cip^'^ ^'cs proximorum diripiunt: deniq^ fuperbos & ipfam fuperbiam . ^'"^-^"^
^ius limihtudinis meminit ^ Baptifta Mantuanus his verbis : "f^^^ ^5"^-

^ ® ■ Socios ac D^mones omnes ^Deut 1 4.

K^d prdidam ciet ex aris adjtisj^ Deorum . g sfux AU

llltprxcipttes altis e turribus adfunt lc^.exClem.
Corripiuntq ; vagas animas , ftygijs^ coercent Alex .3 .?c-

Pcrfimil.es Aqtnlis , quoties uidere uoUcres da.9.
I^tdctbtis e fiagnis tolti.tenuemq ; per aurarn ^^^-3 •^'^*'

Nare cateruatim, campisq ; infierre uoUttm . th.fccund^.

Cap.primo.

\ ^^>endasanimas,Sicvbia MofeinDcuccronomioprofertur: 5"/r/// ^^////4 prottocansad ^Cap.i.

" F 3 voUndtim

66 VlyCsis Aldrouandi

mlandtwi pullos fuos , ^fttper eos uolitAns exfandit alas fuas , poteftas Deo aduerfaria intelligitur ,
^ O^eA. ^ qu^ ex permiflli Dei elata in fuperbiam, multa poteft, ficut & ^ Propheta ait : Et ent ficue Aqui-
Diaboli cu U fuper dojnnm Dei : Ob hancipfam fuperbiam Diabolum prophet^ tumentem fupermon-
Aquila c5- tesAquiloniscleuarifcribunt,&fuperaftracieliponerefeclem fuam, cupientemfeex^qua-
paiatio . Altifsimo . In arduis quoque ponit nidum fuum, ideft(myilice intelleftum) in magnis qui-
bufq,- & eminentibus feculi huius hominibus fedem fibi conftituit,vt in eis velut trux dominut
Ahd^cvs, &immani(simustyrannuscommorecur."' Vnde,5'/>xW/4/»/y^tfm ficutK^dqutla.mde detraham
" rhre ^^^^^ Dominus. Et" leremias, VeloctoresfueruntferfequutoresnoHriK^qmlis cdt , deinfidiatori-
riisxapZ' ^^^*'.^^^^^.^ <^^ixit, Quare & in lege pr^cipitur,vt non comedamus Aquilam: & Ifidorus in-
o ^ j* j ^ quit,f «/■ Aquilam , 4«/ Milutim aut Accipttrem odit, odit raptores dr fcelere utuentes: & ^ D. Thomas
AqiiiliE Aquilamfuperbi^typum en*einquit. ^D.AuguftinusquoqueD^emonem Aquilam myfticc
fus cur in le vocat ob rapacitatem , vbi fic habet : Sidrper aurum traherU , quo non vis , dr ideo te qudtrtt maior
ge prohibi- raptor , quta inuemt mtnoremraptorem , ideo te qturit rnaior Aquila , ^«/4 cepiHi Leporem.fr^da.
tus . / /^/ y^/> ;^/;/^^, eris maiori . H^r vident homines , in rebtis humanis , tanta cupiditate C£can-

-p Aqm a^ tur, ^^dirit potenttor infirmiorem ^c!rqu<£rit etim opprimere , non obaliud , nifeqitia habet , quodiUi

ws\ '^J^ ^^fi^^^ • V idet illum pati fub fe trtbulationem , non ob aliud nifi propter quodhabet , ^ hoc ipfe , propter
pm\. ^a.q. ^^^^^ patiturtribttlationem, ad fe congent . Hadenus D.Aurelius . Pari pado vbi apud D.Io-
^ Tom.S. '■"''J""^ leiricur : In petrts manet drpr^ruptis fi/tctbt^^ac rup/bus inaccejj s ccmmorattir AquHa: Per Aqui-
Commen.in lam malusgenius fcuDa^monintelligitur, quiin potentibus ac malitia fortibus, petris certc
yfAl. 125. cxceli is ac duris habitat . Per pr^ruptas vero rupes ac (Akcs defignantur illi,qui in c^lum attol- q

Cap.y:). lentcsosfuumhorrendas&immanesaduerfusDeumblafphemiaseffutiunt, homines corde ^
Blafphcim ^j^j, Q indomito , ncc vnquam in mclius profcduro . Inacceflie vero mpes homines funt im-
cnificad ' "^^^^^^^ ^^^^ > ^ intolcrabili faftu tumentcs, vt vcl nullusmonendo, & corrigendo c6 acce-

Supeibi derc,autpertingerepo{nt.
myftice in- Aquila ctiamqu^ringulari natur^inftinaru pullosabijcit eos, qui vclad Solem illachry-
dicati . mant, vel aucrfi ^^lcndorem eius non fuftinent, pios parcntes innuit, quibus pignora fua non
Aquila pul funt cordi, nifi & ipfi p •e:atem colant,& nifi totos fck ad pr^ccpta & nutum diuini Solis com
los clegene ponant,iuxtaconfiliumfapientisin' Ecclcllaftcdicentis:iV^///f«Wfr^/» fili^s impifs.fimulti-

* uki niWH ^^^'^f^^^^' obUaerisfuper tpfisjinon efi timor Oei tn tllis. Et itcrum; Melior ejivnus ttmens Deum,
cr^ii "mfi- ^"^^ ^illefltj imptf , ^ vttle efi mori fine filijs , quam relinquere filios tmpios . Sed & ad Chriftum
cet. ^ parabola myftice referripoteft . Quemadmodumenim Aquilanonnunquamalienampr^-
' Cap.i6. daturpr^dam , ita Saluatornoftcr lcfusChriftus, quum Limbumaperiret, Diabolo fuam
Chi iftus A- pr^dam cripuit . ^D. Ambrofius Icfum Aquila^ affimilans ita fcribit : ^temadmodum AquiU co-
quil? com- lonaquafimaternidi fcmper vntus esi , nec ad procreandam fobolem aliud quandoq^ ctibtle perquirit ;

^^^^^f^^^^^^^^^^^^^^f^iii^i^t^turoortufoetuserup fjos contra fL

dc Tabmo- f^^^^^^ fi^^ "^Pfontt , vt qui ^^gram^ &tntialtdam corufco raditrum apptilfu actem fubmiferit oculo-
nccap.2. ^^^^^^^^^^o^^^^^^t*sarbttrio,&afratrumconfortio feparetur & detjctatur interram : & ficut Auts
ijla intmica ferpentum eft, quos cum tn aera alarum remtgto fubue^ando fupportat, hos adunco rostrOydr
armatisquafiqutbufdamtelts, pedtbu-s ftiislacerat ac diuelltt ,quos cumdeuorat , calore fuointerno no-
xtum illud vtrus extingutt . Jta Chrtfius Domtnus vnam dtligtt Ecclefiam , vt Aquila mdum fuum, quam
ab £Huperfequutionts alartim fuariimdefatditvrr^braculo , StcquoqueextraEccleftam pr§ycit y in qui- 4^
busfidet lumen infnmttm efi , qtii tgnean/ Euangelturum lucem vitijs fecularibu^ inquinati ferre nonpof
funt . Et vt Aqtit/a ferpentes deuorat , & eorum veneua calore concoquit interno : Ita & Chrtfitts Domi-
nus noHer Dracone percufio ,idefi , Dtabolo lacerato ,dumhumanum fiibi corpti^ affumit , peccatumiL

* Ai Ro.S. ^«^ ^ f '^^^ homincm tenebat obnoxium , tanquampernictofum virus exttnxit flcut ' /ipoHolus ait . Et de
" 2 .Corin. 5 . peccato damnautt peccatum in carne fua . Et altbi : " ^ti cum peccatum non nojfet , pro ftobispeccatumfe-
" Num.2 i.cit.Ad hoc quoque Mofes ferpentem ^neum tn cremo fitjpendit in Itgno , qut proprius erat typus corpo-
^joan-j' risChrifii,vt^ quicunqueinetim afpiceret , non periret .Corpus enim homims per tranfgrejjione?n vas

Exod.^. ftierat ferpentis effeaum.Sic 6- altbi tpfi'- Moyfesvirgam protecitin terram , qux in fiimtlttudtnem ejl
corporata ferpentts, qu£ qttta dr ipft tmago erat corporis ChriHi , ^ tant^ vtrtutis in fe typum ^ercbat ,
'Prou.30. ^"f^^/^^^^^W^^ niudquoquequodidem^SalomoninProueJi)ijsfuis ^ ;

Tria inco- icriblt , vbi ait : Tria funt m;ht tncognita , qu^ affcqui neqtieo ; vefitgta AqutU volantis crc. ad Chrifti *
gnita Salo- refcrcndum eft pcrfonam . Hic enim,vt idcm D. Ambrofius paulo poft iiiterprcratur et/i poft
moni . pajjionem dr^ refrreatonem fuam prxfenttbtt^ Apojlolts afcendtt ad cdum , tamen cutus homintl tam aU
ttts fenfits tanttis efi , vt expltcare poffit, quomodo tlla tanta maiefi^^ de cdo aitt venire dt^natafucrit,
atit redire ? C um hoc nobis folum fctre Itceat , quod aut venit , aut redtt . enim coonofcere potcrat,
qtiomodo verbum tn Virgtnem vcnertt, vt rcpcnte concepertt, vt tamfelicemfcettimparUis Vtrqjtnalis ef~
funderet, vthominem Detis tndueret , quemtottis mttndt^ non poteji ftijfcrre , nec capcrc? tdeft, attod
att : v:fitgia AqutU voUntis, ideji , chrtfii aduenientis adterram,ac redeuntis adcdos vejitgta clmprC'

hendi

I

Ornkhologk Lib. L 67

hendjnonpojfe. Iteitt alibi : AquiU , mqait:,intelligiturChrirtus , quivoUtu fuo defcendit adterras, In riagmen
f, quodanimalis genus non nutritur , etfi prir^Um caftitas comprohetur matris , vt apertls ocuUs abfque pal- to capitis

1- pttatione totum afpiciat Solem. merito enim hoc animal comparatur Saluatori : quomam cum altquid ra- ^ ^^^^-

pere voluerit , non veftigijs ambukt terras Jed excelfum eligit locum . fic & ChriHus alta Crtice fujpen- "^*^"^ *
i- ^ ' tonante Hrepitu terribtU uoUtu impetum ab inferis fecit , fan^osq^ rapiens ad fuperna remeauit.

\% ^f^^ ^f^"^ Deus & Chriftus per Moyfem nominatus Aquila , ^ alibi { quotiesvoUi congregare

^ fiUos tuosjcut Galltna puUosfub alas,& noluiftt ? ) d\d voiuit Gallina , qu^ idem eft , pondere- ^ Matt.i 3

mus rignificatum per Aquilam vel Gallinam, qu^ pafcunt fuos pullos ? nam & Chriftus verus
ic ^^^''^^^f^^^^j?!^^^'^^^^^^ Scripturanominaturterraviuentium, maremagnum , puteusa-
5 10 quarum viuentium , paradifus voluptatis, regnum Dei, lapis fundamenti , Architriclinus , A-

quila, Galhna , vel qu^cunque Auis pullos enutriens . D.Thomas citante ^ Antonio Ricciar- ^ in Com-
do bnxiano Aquilam fpiritum Sandum fignificare fcribit , qui locutus ell per ora Propheta- mcm. Sym-
rum,&hince(lquoddoa:oresGr«ci AquiIamD.Marcoattribuunt,qu6d a Propheticote- ^^^-
ItimonioLuangehumfuumfit exorfus. & Titus Profper^ Martincngius hifce lobi verbis, , ,
r^- mnqutdad pr.tceptumtmim eleuabitur AquiU tn arduis ponetntdum fuum?^c^t^m Vir^inem y^''^^

r matremMariamfignificarifcribit. t j codia.

Vtetiam Aquila,cuiusidcircoinfIgnispr^dicaturhberaIitas, pr^edam , quam ccpit cum
aiijs Auibus comm-incm ficit: Ita Chriftus xtern? beatitudinis prx'da nequaquam folus po^
' 2.n • ^i.^"^^^^^' ^^'^ ^"^'^^^ ^'^^ participes reddit: vnde eft, quod frequens eum fidelium turba

- 16 li^iequuta dt , nempe pr^d? hums fpe alleari , diuiucB grati^ in hac vita , ac fempitern^ dorie

; in tutura , dicente D.M itth^o, Magifter , feqtiar te , qiwcunq-, teris . d ^ «

. Eadem iftarc liberaHs Aquila hominem piuin dcdgnare potefl: , qui iubens fiti & fame '*^* '

preJhs, larga , quantum poteft , manu fiibuenit, pr^mium aliquando ab fupremo iUo Aeono- ^ Caf.^ 4.
theta reportaturus . Locum ' Matth^i & ^Luc^ , vbi dicitur : JUuc , ubi fuertt corvtts , con^rena. r ^
tum tn & AquiUs , D. Auguftinus ^itjtgntficare San^os de uoUtu fpirituaUs corports , qttorum con- ^'^' '
^ gregantti;us AngeUs conuentus futurtts eft tn loco paffionis Domtnica . Eundemq^ ^ D. Chryfoftomus 1,' Tom 2

^ emendans inquit . DeVUUuribus dtcit fcriptttra tn lob .Vbicunqtte fuertt corpus ,tUic mtteniuntttr HomiLgl

VHLturumpuUt : Hoc entm naturale eft VuUurtim , ficuti dtcunt qittdam , vt etiam tranfmarma c.i^.Matt.
caaauera fenttant . ^oniam ergo tttrpes Attes fttntVtiUures JdcoVuUttrinis qtudem mortbus aptautt ^VoZ^.^p.
50 nomtna AquiUrum, ut in moribtu quidem VuUurum San^orum congre^atio 0 Hendattir ad Chrifti aduen-
$0 ^^^itnAquiUsautem regaUbu^ . regaUs San^orum dignitas oHendatur .idco enim Sancii AqttiUs ajfi^

fntlantur, qmaficutfiltj AquiUrtm ad folemprobantur, ttt fiqutdem reao af^eciu intenderepottterint con^ Aom |. r"'
adrt 4 ' ^»^eUigantur effelegitimi ; / autem non potuerint. cognofcantur aduUerim.tta &filtj Dei palati
.rr f comprobantur . Si enim pottierint pUno corde iufiitia uerba fufctpere , intelU^tmtur

Jje legttimt ,fi autem non potuerint, cognofctmtur de Diabolo effe nati .

Aquila long^ dicitur efcam profpicere apud ' D. lobum, nempe vt eam det pullis fuis, al- ' ^^^-^'
^b^rico lane feafu. Aquila emm eft nedum fnnilia Ifraelitica, fed etiam virtus illam nutricns Deut c.:; -
^airigens,ciequavirtutefcriptumeft: Stcut AquiU prouocans ptiUos fuos ad ttoUndttm. Hec ' Frou. ^i.
^quUaeltmuIieriIlanifaIIor,dequadicitur : ^ Faciaeftnauis qttafitn/Iitoris .delon^e portans pa-
40 /'^^'''^'^: i'^^^^videIicetpanem,quemedocuitnosfihusDei peterc, dicentes:'"' Panem no-

Jtrttm quotidianum dx nobts hodie . " ^«^-^

LeonT^l^^^^*'' ^!^^"^ ^^'^^'^ "^^"^'^ comparari miretur,etiamfi immuda Ht & rapax. Nam & ^,""4^^!
tutem'? ^^^?5i"^tic6paraturChriftus,nonquideob malitiam,autrapacitatem,fed propter vir quiL^.
aduerf ^^^"^'"^:^*^^^ ^'"'^^^ Ferarum eft.Serpenti ver(>,& prccipuc Viper^ vis ineft falubris
ideo A^^'^r'^a ^^^^^^?*^^^ ^g^^^^^ ^^^^^ ^^P*^^ immunditijs delectetur Chriftu> nofter,
ter c 9^^^ nofter eft,&: fuper omnia pofituSjhdclium fuoru, vt clemens pa-

F ^i^^ '^o^'^* Aquila alias ratione contraria Diaboli typu geritob rapacitatem & fuperbiam.
cadcm & luftos fignificat, vt apud " D. Ambrofiu quoque, qui locum eum ° D.Luc^ fupra X
congregatione Aquilarum ad corpus , enarrans , i ta fcribit : hiftorttm amma ^-Tor^Uib,
50 Hidan' ^^^P^r^yitur.quod aUa petantJoumiUa dereUnquant,long£uam ducere ferantttr dtatem^vnde ^ Da -j.comment.
nonpon^^ f*'^ ^^^.^^'^^^^*'*^^^^^^^^^ ^^"'^^^^^^^ntus tua .Si igitur inteUeximws AquiUs , decerporeiam In Suan^.
tibi J^^^^^^^^^^^^^y^^^^^Kf^"^^^^^^^ Piiato lofph corpus acceperit . Nonne uidentur Luca c.f^.

^^ntuT "''^ ^ ^^^Pj*^y ' Mxria Cleophe , M tria MigdaUn^y Miria mxter Domini, Apoftolorumg^ con- ^ ^f^^- ^ o ^ •
cunii^Z]^ ^^^^'^^ f^^^*^^^^^^^^ ' ^^^'^^ ^'^' utdentur AquiU circa corpus , quando ttenict in tUadie ^^^^-^^^-
etia^^^ ^^^^^^^^^^^ ^^^^^ ^^''^^ , ^druiddit ettm omnis ocuUts (jr qtu compunxerunt ettm . eft \ ^^^^'^-

fus '^"^^^^ ' ^*^' '^'^^ ^^^^ '"^ ^ • ^^^^ ^fi ^'^^'^ ' ^ fanguis meus U2re efi pottts . Circa hoc cor- '^^'

f'**^ iTr "^^'^^^"^ f'*^^ ' T* ^ '^^^'^ ■^^^'^^^ ^^^^ fpirittidibus . funt circa corptts AqutU , quA credtmt le-
^^"Hd^^^-' ^"^'^ ' ^'^'^ ^'^ fpirittti qui confitetiir lefum ChriTtitm in carne ueniffe , de Deo esi : ubi
^ I y ^oifxcramintum , ibi diuerfontm fanciitatis . Eft etiam corpus Ecclefta, in qux per baptifmi

F 4 gratiam

m

58

VlyCsis Aldrouandl

rJ

grat/am reftduamur fliritu , ^ occidua fene^utis in rediuiu<€s refarantur dtaies . Rurfus vbi dt iiino-
uatione agit haptilmatis in illa verba {Renouabitur ftcut AqutU iuuentta tna ) Intelligit, inquit,/*r^)-
fheta per gratiam baptijmi occidua vitJt noHr^ pojfereuiuifcerey iuuentute quadam renouari jd, ^uod
innobts fuerat deliciorumvetufiate collapfum , Vt autemintelligas ,quia de gratia batifmatis Propheta
loqmtur,innouationemipfamAquiUcomparamt^quAAuisajJiduacomrmtationehabitw fui longam du-
cere fertur atatem , ^ vetufllsiam fatifcentibm plumis noua pennarum fuccejfwne iuuenefcere , ita vt
depofitisantiquitatts exuutjs , rediuiua indumentorum natiuitate fe vejliat . vnde intelliginms , quod fe^
neclutem AquiU non finttunt membra ^fiid pluma. . De ncuo ergo fie veUit , ^ pulluUntibmpennts ve^
tulia maier iterum renouatur tn pullum: pullis enim tunc comparanda eft , quando radiar/tibm plumis ,
necefje eft , illi rurfium medttati rudcm volaium ^ aUrum oltm exercitata remigia, tanquam neuella vo- lO
lucrisintra nidum pigra compeficere : qnanuis tlli fit voUndinotitia de confiuetudinc , dcefl tamen illi de
pennarum rarttate fiducia . De baptifmatis igitur gratia hoc Pfialmographus prophetauit . Nam vtique
Neophiti noHrinuper baptiz-ati , tanquam AqiiiU depofiitisvetujiatis exuttijs , noua fian^itatis indumen-
ta fiumpferunt , ^ fiatificenttbtts antiquis maculis.fictit pUmis leuihus, redtuiua gratia immortalitatis i/r-
nantur , ita vt in his fene^utis occidua pcccata fiemierint, vita non fienuerit : tanquam AquiU in pullum^
fiic tlli in tnfiantiam reuocati . eH eis fccuti de conuerfatione notitia , fied adeji illts iuflitt^ de reparatione
fiecuritas, £>uidigitur fian^lm Dautd dicat ^adhuc dtligentim videawtts . 7{on enim att ^ renouabitur
fiicut AquiUrum , fiedfiicta AqutU tuuentt^^ tua . V nius ergo AquiU renouandam in nobis afitrit timcntw
tem , quam vnam , cr fioUrn AqutUm rc^ie Chrtflum Dominum dixerim , cuim iuuentm renouatu eji
tunc, cum a mortuts refiurrexit . D cpojiits enim corruptcld corporalis exuttijs , rediuiua carnis affimpttone
refloruit fitcut ipfie att per * Prophetam . Pt refloruit caro mea ex vohntate mea confitebor tlli. JUflcrutt, ^
inquit, caro mea , vtdete , qtto verbo vfim. cfl non att , flormt ,fied refioruit , Nonenim rcflorejctt , nifi
quod ante ftoruerit . Florutt atttem caro Domtni , ctim primum de Maridt Virgints illibata vuluaprcct j]it,
ficut att " Efiaias, dtcens. Extbtt vtrga de radtce Jcfie , d' Flos de radice aficndet . Pu foruit ntium , cum
fiuccifio perJud&oscorporis flore, redittiuade ficpttlchrorcfiurrclitonis glcna germir^auit ^tn florts me-
dttm odorem pariter dr nitorem cuntiis tmmortalitatis afiftauit: odcrem bonorum opcrum fiuauiiatem cir^
cumfierens:nitorem in corrupteUperpctud dtutnitatis oHendens . Ha(^enus ille . Simili ferc fenfu D.
"horlil'' ^^"^^y^^^"^"^ ^u^^ Pfaltii Regi) locum,quem modo teti^imus , cxponens , ait . Renottationcm
eam ( quam Pfialmographus iuHts polltcetur , cum dicit j Renouabitur vt Aqutld iuuentus ttia ) Dominm
ferfian^um baptifima donamt , atqtte abrafio peccati fienio , nos ex fenibm ittuenes reddtdit . J^tbus ver-
bis congruunt eayquaDeus per Efiatam Prophetamait : expeciantmeymutabunt fiortitudinem , ajfu-
ment pennas vt AquiU. £)uoniam enim diuinas ac regia^ notas in ortu noflro accepimus , easq^ per varia
peccati fludta obfcurauimm , atque corruptmus, idcirco Prophetica oratio regmrecupcrattoncm nobis pol-
licetur (regiaenimhdc cH auis drvolticrttm regina) docet autem nos ctiam diuina. Itbcralttatis dr mu-
nificentid modttm, vt huiufmodi iuuentmrenouetur ,veterem hominem dcponens , uouum autem ^qui in
Creatoris agnitionemrenouatur , afiumens , Adhunc enimmoduminqutt : Jutientus tuarenouabitur , vt
invtta ab omni interitualiena conHanter fiorens acvegeta fit . ^andoquidem Aqutla omnium Auitim
maximeregia eH atque ahtjfimevoUns . Pr^terea , quoniamhoc unum animal aducrfim Solisradtos ob-
tueri potefl , idcirco haud ab re anima renouationem , atque a terra in c^lum volatum, ipfimsj^ vttam in
fummo Umine fiuturam Aquila natur& comparauit . SmCti itaque repuerafcunt aflumpto immorta-
licorpore, laboremnonfcntientesmortalium, Chriftoobuiam innubibus rapti - Defjtalia 4O '
ratio,qu^cogathominemfuarum viriumobIiuif(^i,&totopectore fe Deo credere , fencaus *
certcabundeidprieftat.redditenim hominem morofum, querulum , voluptatum oforem,
vilem , ridiculum . I tague fi in eo rerum ftatu quifpiam iuuentam reddat,n onne is videbitur fe-
mimortuum reuocallein vitam ? Atquimirum videtur, cur non omnia nobis polliceamur
denoftroconditore,quando ficerfpiritus (j^onfor exiftitiuuentutis, fimilitudincmaffercns
Aquil^, qu« exuit fencaam . Qu.uiquam minime in hac vita fperandum alicui idem arbitre-
tur, cumde^nimapr«cipuc loquatur. Aliaquoque rationereiuuenefcit Aquila , cumro-
ftrum nimiofenioaduncumadeo, vt cibum capere nequeat, ad petramrupisexcutit,atte-
ritq^ , priftino ftatui rcftituens. Hxc pctra Chriftus eft . Roftrum obuncum prauitatem animi , :
^^^/.^i.^^^*^."^ ^ rapacitatem phynognomis defignat.vitia hxc non alia ratione,quam per Chri- 5^ '
ftidilciplinam excutiqueunt, atqucitaproiuuentutisrenouatione animi depurationem in- *
telligunLis . Corpus enim noftrum ab adolefcentia pergit ad fcnium , vcrum anima fapientis ,
pij , probatiq; viri a feneara in adolefcentiam tranlmittitur , atquc Hauefcente , & deficiente
homme exteriore interior magis vigefcit, ac rcuirefcit. quo diutius in uifti honeftiq,- meditatio
ne exercitioq,- vitam degit . Tale aliquid apud Platonem inuenias dicente Socrate . Tunc fiane
^ Comm. In ^^^^^^ ^^^^''^^ cernere inciptt , ctim octdus corporis tnctpit hebefUre .

Efakrn.cap. amorc Aquila? in pullos ita fcribit ^ D.Hieronymus. Inter cateras animnntes omnes /Iquila-
6 5 U. 1 8. rum qutdem maxtmus tn pulios efl amor , qu^ in excelfis & tnaccejjis iocis mdos cdlocant, nc Cohthn f(sc'

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Oniitlio]ogi>LiberL

(tisvtolet , Amethyjlum qmqfie inter pdlos cius Ufidem renmri {crihant , fio omnia uenena rupcrcntnr
hoc verum efl , reah afBm Dei m flm creaturas ^quilis comparatus efl , fii ornni Hudto trotc^it It-
b^ros fnos .neDraco ,0- Coluberanticiuus Diabolus ohrefAtmueUis fmbus , vtad nomen lapidu\ qui
mttHrtnfundamemsSyon, omnes adncrfariorum infidt^frangmtur . Eademamitteaspciinas
uas, vteltapud Micheam,%nificatp9nitentes,quicaluitiqm p^nitenti^e a/1'umprerint , vt r.r,, r
idcm tradit, citante ^ Ricciardo Brixiano , ^ ' a yf^.

QuemadmQdumetiamAquiIa,vlMcumCeriiopugnat,pulucremaI^ ^'^' *

ciusexcutit, vtmoxexcoecatumpr;ecipitet,itaaduerfarius nofter Diabolus, quos aegredi-^
tur,obieaisduiitijs,aIij.s(^huiusmundi illecebiis excecare & in caHes fuos picipites dare
10 ^""itimr . Nihil enim aptius eft ad f allendas hominum mentes , quam opes, honores,cupidi-
tates,&aliavit^bIandimenta,quibusfrctusDiaboIusquamplurimosinercat & ad fe mvz^
mt immotos ahas , fi aperto Marte & validis tnbulationum , & miferiarum tormentis a-erct .
V^olenlu apudEfuamdicitur.^AT^r^^^^r populthuius ^ieaudtat .auresieit^ a^^raua . a-ocu^ Cap.6,
hsetits claude, ne forteutdcatoctdts fuis^^atmbusfuifaudtat.^corde fuo tntcllim, & commta^
fur^ (^fanemeum*

M O R A L 1 A.

L V M AE Aquil^ pro diuitiis ac opibus pnTfertim Principum ac Repim, in
primisq-lmperatoris,cuiAquiIaeft pro infigni, accipi quandoq,- folcnt j yt
enim alaruin plumis defpoliata Aquila volandi impotens fit:l ta & Principum dcnount
dignitas omnis,ni/i pecunia(quam bclli neruum vocant)fulta,feu robore om- ^ cur!''^
^*^*.^^ deftituta, &Iabefaaata facile corruit, quemadmodum argutc ac fapientcr
brauio referente TdiHbeb?^ Qu.artus ad Pnncipcs Germani^ fermonem facicns, ^ Du ^^^-^

quSunrJllim''^"'^''"? Tvranni& iracundi quiuis conferuntur, Tyranni A-
A riflot I ^^^/ leuilsima quauis de caufa tranfuerlos rapit . Ira etcnim fortis,vt tcftatur ^ quil? com-
lunrir r"^" corporibus admodum (icd^ dominatum obtinet. Aquil? cxcmplovo- P^^^" •
3® oua n ^^^"^^^^'"^^^"^^'^ ^^J^J^ii^ reijccre ac afpernari doccmur.Parit enim ea tria ad finnmum ''^thic.^.c.Z
IncnhT^^^^^T^"^^^^"^"^"^'^"^^^^ confcruandamfpeciem fintfatis, cnido piuxipitat.
vohr?^ ^^^^"]- ouorum, fpiritibusabfumptis,viresade6fitifcunt , vtpropcmodum

animi ^^^^^ hominis rcpr^fentant appetitum . QLKindoq,- rcfta ratione quippiam humanws homims tii
ad cor7 "^^"^'^^/^' ^J!^^ perfeaionem fuam & fclicitatcm mkncu Nonnunquam dc his que pl^^ P^^-
iniriliT^"^ ^ . tpeaant, eft folicitus, neanimus hofpes fqualente, ac ruinam mini antc do- My^k
noftra ^'7'''?"^"' ^P^^ eft,habitet . His tamen,qua! ncceffitati fufficiunt,non contcnta mcnv '^^^^S"'^^"^-
tium A ^ i^^^^H^tatcs quandoq,- a' fronte blandientes conuertitur ; , Veriim \\x c^dem vt tcr-
repudi f "^'^ tantummodo , ut fuperuacaneaf ,fed & tanquam pernitiof^ homini

40 impcdi "^'^^^"^^: Ejnolliunt enim dcliciic atque animum virtuti intentum alio difcihunt,
fenfii ^^^'^ "^"^^^ ^^^^^^ euolarc&arduamuirtutisuiamfeaari polfit,feddeprimunt
ienUimmultacogitantem,&utait^Horatius: l ^ \

O i ^M"''^ & ^J^^o diuinA particulam aur£ . Inadefr'-
danufcii ^^^:^^^^^^^ Aquib affcruntur , f inc ad generof im , ac regiam indolem dccLiran- nlmiCiTc
min Fml ^^'^^^^''"'^^^^'H^^^i^ji^i^^J^iinisacfordidYsL^^ uirtus inhabitat: Scd Regiumcil:, giaabAqui
quidem '^^n^ POSSE,ET VELLE B E A R E . QiLiando- k libcrahu

quit Pi ^^^^^^"'^ F-'^;^^-^ > 9"'^"^ ^ecit Aquila , fortcm fuam alijs,aut Auibus,aut bcftijs relin- »
mivi. ^^ 5.'?^ ^^''"'^ ciimin plcrisabratisanimantibuscrgaparentesinfenem, tiimuero uel M^^^^F*^

^^^KlincinClCO'^'- - ' r ■ rr/-.^'^^^ ^ 'v ^ . rasftmji

50 ced<

niodo'*"^''''''^'^'-^^^''*"^^ ^^^^*^''!^^^'^^''^ "^W^*^' <^ inipietatem plunmi, qui parentihus non lypo .«^..v
i'tio n .'^^^'^ '^*^^^^ '^**^^^.'^^"^ pra*mium rcferunt, fediam femo confeclos uix uiuerc iuftincnt : ciuifimilis.
tion "^/>i'femctiam j|simprecantur. Athinonerubefcuntfeferationiscapaces,abirra- <-^yiusCam
^^Uihuspiorate&bcnignitateuinci. ^>'^'^^ fiii"^

^'^s^t /^^^"^'^^^ cirrisimplicata , idcoq;inmaredcIapfaacdemcrfi, refertur; ad i

^'^> futi ^'^f ^ ^^^^^ ^^.^^^ pra-dam fibi damnof im captant, autin alios moIiuntur,qux fibi ipfis exi- Eutcm.
dcc^' '^ ^^^^^ -^inemadmodum CanU^yils tilius altcr Cyrus apud Meflagctas abHcrodtj)- Polvcrarcs
' *-'tntatus- Polycratcs cuni ad diripiendum aurum magno ftudio ad Or*etem profeckis ciccepms ,

cllet

7^ Vlyfsis Aldrouandi

cnetjtanqtwmefcatlleai, tandem deceptifuerimt;&infoueam,quamalijs foderant, ipfi
irruerunt , Bruta eiufmodi difcrimina, quia ij^norant, f^pe non cauent: homines vero & pru-
dentes in tantum praua cupiditate vinci , vt femetipfos pr^cipitent, hoc moleftum eft . Vnde
prouerbium ; Mdum confUium corifultori pejjimum . Et vt vere nonminus,quamfcitc Oui-
diuscanit;

Net^ue enim lex iufiior vl/a cH ,

,^am neck arttficcs arte perire fua .
Fiucs quo Aquilanonvenaturlocisnidofuopropinquis . Quain re vafri & verfipclles eam probc
Siur "^^^'^^'^"«^^»^^ quia vicinis expiiandis abftincnc, gnarinon diu felatituros,apudquosiam
' miK)tuennt. ' r ^

Auari Aqui ^^"^ ^^P^^^ Aquila non inconcinnc illi comparari pollunt, qui fublimibus ftudijs
ht rapaci operam dantes, cocleftium corporum niotibus &rerum naturis confiderandis intendunt Aut
coniparati. ctiamquialtilfimorumpietatisnoftriEmyftenorumcontemplationem profeffi , vitainterim
acimpuri fintac fceIerati,tQti fordibus terrenis immerfi, fuis commodis omnia metiuntur &
mexplcbih auaritia .-eftuantes, quoruncunq^ bona per fas & nefas ad fe pertrahunt Huius fa-

Jiu^k. mo^ elecmolynas in luum & fuorum vfum conuerterat . Ita enim fcribit: Fidtmm &planximu^xyJfl
nach.de opes vmus mortc depreber^fas,vrbis^Jipes,oiuafi tn vfum pauperum cogregatasflirpi & poflcris derehai
vUi forma. Aquil;^ renouatio omnes in cognitionem .ic emendationem vitiorum ducit. Virtutes cnim

,9"^'^^^"^1^5>M^e^ficiunt>^tqueexornant, pra>clara qu^dam animi indumenta funt, quibus 20
cicuotct ^'^'^ ^miaus ornatus , longo a vulgodifcrimine feiungitur .

Aquila etia qu^ inter ambulandu vngues contrahit,ne acic eoril atterat:tefle Plutarcho jno

net,ne ingemi noftn acume in rebus viUbus,hebetemus;fed arduis,& preftatibus imp5damus.

HIEROGLYPHICA.

? V A N D O Q^y I D E M ea doarina , quam notis illis facris , & occultis Ae-
I gyptij fipientes exprimere voluerunt, ad moralcm notifrimum Philofophiam
fpeaat; atque cum fabuk quoque, apologi ac emblcmata fub fiaa' hiftoria?
aut flmihtudinis inuolucro , ceu fub cortice mcdullam, prarclara qu^dam do- ^
^"^v^Sft^ cumenta, fimile argumentum cum illis contineant ; ne ea , qu^ inter fe maxi-
mam aifinitatem habent, diuelleremus, ideo myfticis, moralibusq^ iam trafta-
Hierogly- tis, Hieroglvphica pnmiim , qu^ & ipfa myftica flgna funt, hini hibulas , dein apolop-os de-
phicaquid niqucembIemata,hifce,qujeabAquiIapetuntur,commoda,iamiam fubneaemus: '
1 "''"^^t J^^^^^^ intelfeatle-
^cZ ^'''^^''^'^^'''^^''^^^^^^ vlTfunt
Phcrnices ^""^ pnmum fuiile excogitatos, cum primi parcntes (lofepho teftc ) qui rerum c^leftium ra'
Hieroglv- "^"^^^ P^"^' mortalium indagafle traduntur,ante diluuium iUud vniuerfile duas diuerfa? ma-
phica inue teri^ columnas conftituerunt , Jateritiam vnam , qua^ ignibus , fi fortc orbis conflai-raturus
nille. fuiflet, refifl:ereti lapideam alteram,qu^ ab aquis terram totam inundaturis non cffenc^eretur
Aeeypnj inquibustotumdeconfumationemundiarcanumdefcribcrent, &id cuidem viriis^niima'
rShu:a ^^^"^^^«nV^ "^t^^^l^^n^^^onnisacima^^ eftigiatis ! Cuiusrei non i.nia-

inuenerit. rus vidctur fuiflc Lucanus,qui Phofnicibus,qui Syriar propc Damafcum poixjli erant^nenipe
^ Lih.i. Hebraei Paleltin^ mcol^antiquifsimi, primishancinuentionem afcribir cLim ait:
^ Uh.i6.c, Phoemces primi y famat ficredttur , aufi '

Manfuram rudtbus vocem figrjare fi^uris .
l^tfL ^**^^^--» cataclyfinum Aegyptij hieroglyphica.' huiijs fcriptiira: primi aurhores afierun-
,0 m tur,quosconftantifs.mafamaeft, omnem natura; oblcuritatem adeo manifefte cognitam
Aegvpmm pe"pe«amq;habuifle, vteanclempermanu,nraclitajn,quafiha;redirariam polTicierenf F mi -o
profedH . no"si"ismyfticisoccuIentespofteritatifolcbantconfignare.Ha,Uircras cuasfcah.fnrn^',^; ■
Woyfcshie g.esq,-vocat^ Plinius,fohnouerantSacerdotes,&quiabi,sdefcribencjis Inp^^f^^U, toca-
rcvdvph.cobantiu^vulgusenimal.jsvtebatur.Harumpr«clarafhmaacnomin

Iffin ^«''•«^'S^P?^"^^^'^'" A^.WtummagnoftiKi.oprofeaift vth.fcefe e.li,S<? , , |e-

phics va- ""fimis qu.bufq;Aegyptioru.n,omnifcientiarumgenereimbutusfi.ir. ^ ' '

rie fignifi- Interc^teras itaqueHieroglyphicas notasii.fis Aqu.h-i-.mago frcquens admodumfuit 6^
cationes. Vanx hgnificationis. ^ ' ""'<.imiuuu,t.

In

Oiiiiclioldgije Lib.I.

"^Lc.utatecoaitijluividendicopiamfaciant.

nenvfT:'''"''»'^'''''"'''''^^'''''''''^-'^^'"'^'"^"'^"'^'""^^»^ A
ne n.,,-,autc^celIentiam,autlangnincni,autv.aoriam,f.-^ De„m Ac-

H111C& Solem,ceiivifasdominiim,aH rcpvxfmtant Solisimago

^^ISaAS,

mofe"ToMnrr'''?^ ^''•'«^••^ Aquila, maxi- c^pt';:!':

''ceiiciitiain aiircin , qiioniam pr«ftat c?teris volatilibus oiniiilnis . pieilio .

-ptnsuliiem , qma non aquam, fed faiigittnein feu cruorem, dicunt biberc . EKellenti?
*^ ciiin A ' '■'•■'"'"i? ^''^' '^^""'> -'c vinbuslon^c fupe.at. Quini.no 11 forti- '^l"''^'
f^otia^t^^T''''"''"^'^^^^^^^^ fupmanTlele in tenam per

«plumca..nadue.fa.-.aAuispr#arenequeat,.nfugamf.ciievertir.ir. ' .l^lms

elr,'lf^'!^^'T"T f''^^^^'^^^^^^^ Vocafure.i.m apud Ae- Vktorie A-

fJm Frl v^'!^ 'r r ■ ■'"''''^ ''"'""'^' cor& an.mam ligr.idcat . Eft e.,i.n Bai a- 1'»'?

mi^^?.?'^^'^ r^"^'^^ Saeerdotum Aegyptiomm hieroglvphicum fuir, quie f ixum geftaret, ho- ^Hes poCuk ,
euim n^^^ I ''^''^'^^:] ftabilemc],- in vrbe, locoue quopiam fedem fibi pofuifler . Illa '^^^^«sly-

I ini.l^r ^^^'^1^^ nidum fuu^iii gompofck, vt^abilitatem ei maiorem conciliet, ac procuret, P'"^"^""-
re c ufl^ qua.Utum allatumq^ innidum pro hrmamento collocat . Neq, aliam huius ,V"is m'v'

iiidiSe M '^'1''''' '^^' ''/'^'^^'T ' conihath nidi hrmitatem hoc argumento

tul6re U 1 . ^mmdis hauibus pnufquam anchor^ vfus repertus eflet^id opis laxa con^
*uiere,lctquodApollonmsArgonautasfecia"efcribit.

terod^vi; r a^'''^ ' ''i' ^'^^"^ '^'^ mifericordem,veI regem,vel diuirem, qui fcilicet viftum , cx- ^^?''^ ^'i
Poiimi l ^''^^^''^^ neceOaria,mopibus erogat liberaliter, defcribant, Aquilam ob oculos ^'1''''-^^
^Suil s aSr^^^^^^^^^^^ i-mmatafuit , qu.que pullos ab

tuetura- b r ' imbecillcs adhuc,ac parentis opera etiamnum egentes, ad le recipit , piecas .

poffmt ^*^^^^^^ ^^^^^^ mftirm robur adoleuerint , &fibi ipfis vichimparare

olla ri b!f ^ei\igiiitatem,cum ali/ dcnotare vellent, Aquilam cum alia quauis alite , ex eadem

^^Wdum^^^r^^^^^*^^^^^^^^^^^^^^^*^ qiri morofum & difficilem Y>^^,i,i,^ ^

%uifcare ^^^^''^'^^^"^'^^^**^''^^^^""^'^^ -^^^ albicante cauda, Uos impij

^erito Pl ^^ ^^^'^^^^^•^'^^^'^^^^"^^^"^^^^"^'^^""'^^^^"^^^lium pullosfuos faftidit, vt nonim- typus.
^*^^ adm • ^i"^^'*' ^'^''> ^"^^ ratione,modoq,- ciuitates atque imperia,aut domos fuas, & fami- ^Sgai-gi A-
' . Ob ^''^^^^^^'''^>P<^ftobitumper7ri<A;>7/6i'4cr/a^ quihrimpic

^^im q^u' K caufam per Aquilam haud ineptc regni folitudinem intelligimus . Sunt

Unicum ^' ^l ' ^^^^^^ i"»quitatem in prolem quidam uocant , ita tuentur, vt regium elle dicmt reoJlrima-.
ait Q^^^jj"j*^^^^redeminftituere,rerum(^-habenasvn^ utgo''."^ "^^^"

^o?^ bene cum focijs Regna , Vemsj^ manent . ^ alibi ; ' ^^^'^ '^^^

^on hene conuentunty nec in vna. fede morantur ta.mQY,

tcLmor.

^aieUas a- Amor .'^ &Ut^LucanuS. ^ Lih.i.

^UlU fides regnifocijs , omnis£. potef^as .
^^patiens confertis erit .

Et

72 Vlyfsis Aldrouandl

Et mco iiulicio non immento . Nam apud rcrum (criptores paffim legimus potcntiffim as
vrbes euerfas , clarifTima regnadeleta , illuftres familias extindas , & in populos omnia malo-
rum genera graflari cf pifle , fimul atque poteftas regia pluribus fuit communicata . Quin c-
^ In Nico- * Ifocrates iequabilioremciuibus monarchiam oftendit,propterea quod illa ambitiones,
tk . omnium popularium diflenfionum femen,extinguat.Quod cum ^ Arifl:oteles quoque mirum
i Tolit.^. iii modum approbaret,^ Homeri (ententiam (cquutus,quo difputationitus fiiis pondu^ adde-
'c4p.4- ret,&authoritatem,verfumeius citauit: -rujv; i ii.. . i -y

Bacr/A«J? . Qnie latinc fonaht:

7{on homm eH multorum dominatus : vms dominus efio , lO
^JnfXmdxx Vnus Rex , ; * •

Polyantca, Ahbietiam^Homerusvniu>Imperium optimum efleteftatur, cumait:
7^^-^- CMultorum Jmperium muita ej^ confujio femper

Multi fiitit darnno domini : rex vmcm eflo .
Vnus Jit Princeps populum ditione gnbernans ,
Cui dcdit Impcrtf fceptrum Saturnim mgens . •
Poreri.-c pcr Simili ratione i jdem Sacerdotes potentiam cuiufjii^im, qua^ {oc:\\?> & amicis perniciofa eflet,
nitiofae cy- per Aquilor pennas fignificabant . Huiufinodi fiquidem pennarum, vt fuo loco a nobis di-
pLi^ . diw\\\ > ea vis eft, vt aliarum Auium plumas , fi corfffflifceantur , interterere, & quodammodo
Panthera: cieuorarevideantur.Qiiod&intergoribusPanther^atqueHven^identidem tieri comper-
antiparhia ^^^^ ^,||. ^ jj.^ ^j^^^ rcrum fumma potitur , maieftas , fulgore fuo reliquos obfcurat , & veluti
y^"^ • micantiflnnum So' is iubar, vbi exortum fuerit, lucem omnibus ftellis intercipit. Obijciunt alij,
hoc in multorum Principum tyrannidem , & rapacitatem , quibus nonfine rerum tuarum ia-
ftura poffis adhaerefcere. Qiiomodocunque autem quifpiam hoc acCeperit,ita natura compa*
ratum eft, vt debiliora a validioribus abfumantur .

Siverohominemeomortisgenere,quod Homero, Platoniq,' omnium eft miferrimum,
perijfle, ijdem fignare voluiflent, hieroglyphicum habebant Aquil^, cuius roftrum efletcur-
uum enormiter. Senefcentibus enim Aquilis roftrum fupernum increlcit adeo ,& curuatur, vt
nullademumapericndidatacopia,inediaplerunquedeficiat . Hincillain bibaces {enes ex-
probratio : Aqmls. fene^us . quod ha*c ainifla comedendi facultate forbillando aliquandiu vi-
Connitioru j^j^f^{^jp^gI.ecogatur. , . , 3 .

h^rro^l Si vero conuiciorum contemptorcm fignificare volebant , Aquilam depingebant immo-
ph.^^^ f ' pennis , nec roftro minaretur quicquam mali, S^iuxta eam Cornicem,quaf eam

»xkcie4/»-lacefleret, &conuicijsmoIeftaret.

f\:mcnio ab Magi quoque, vt ' Porphyrius refert , hominum ad animalia bruta affinitatem infinuantcs,

finmatis. brutorum etiam nominibus eos appellant , vt Leones , ijflein facris initiatos mulieres Hyenas ,

Magihomi j^iniftrosCcruos,patresver6 Aquilas&Accipitres. .. r;; -

ncsbriitorii Aquilx autem pullus Acgyptijs mafculum Sc orbiculatum qiiidpiam , vel femen hominis

nomim i Jgj-^Qt^bat.

compcllar.

f^r. E M B L E''M A' T A .

[ O S , qui Emblematis confcribendis opcram dederunt, pulcherrima ab huius
J Alitis natura, (ymbola mutuatos efle videmus . Huius rei fidem fa6luri exem-
K plaaliquotex doctillimi Alciati poemate ante alia fubijciemus. Primumad

Magnani- ^ctJsI gencrofam & fortilfimi Ariftomcnis tumulo infidcntem . Hoe flc habet :

mi tatis fym Wfmi^J^O^ ^^^^ mouet^ Volucris Saturnia, magni

Vt tumulo mfideas ardua Artjlomenis ?
Hoc moneo^quantum mter Aues ego robore frdfto ,

Tantum femideos inter^ Ariflomenes .
Injideant timtd^ timidorum buHa Columh^ ,
Nos AquiU irttrepidis figna benigna damus .
Altcrum eiufdem Emblema infcriptum :

QVAE SVPRA NOS, NIHJL AD NOS, Aquilx voracifTim^ Promethei iV
cur exedcntis fymboIum,curiofis maieftatis ca^leftis ^ rerumque diuinarum ferutatoribus
applicat , cuius h^ec funtverba:

Caucafe/i

105

lo-
c-
e$,

im

Ornithologiaj Lib.L

73

li-
lo

iti

a-

r-

)-
n

h

4"

Caucajed^teymmpropendemrufe Prometheus y

Diripitur jacri pr&petis ungue iecur :
Et nollet feciffe hominem , figulum^ perofus
K^ccenfamraptedamnat Abignefacem .
Boduntur varijs prudentum pe^ora curis ,
^i cdt ajje^iant fcire Deumg^ vices .
Tertmm eiufdein aiithoris , fub lemmate , D E V S, Aquik Ganymedem in ca:lum rapien-
tis imagine,in Deo I^tandum docet :

Afpice , vt egregius pterum louis alite pi6ior
1 0 Fecerit Iliacumfumma per ajlra vehi :

^tiifue louem tadium puerili credat amore ?

Dic hi&q Ai<eonius finxerit vnde fenex ?
Confdium, mens atque Dei, cuigrandia pr^Jlanti
Creditur is Jti?nmo raptus adefse loui .
Sed Homerus diuina potius ad nos , quam liumana ad Deos transferre debebatrneque enim
111 Deum humanorum huiufmodi afFe£luum uitia cadere credendum eft. Habet & aliud Em-
blema quod nos a minimis quoque timcndum elle admonet ex ' Oro Apollinc nimirum , vel
Aefopica fabella , quam poftea nos ponemus , defumptum , ita habens :
Bella gern S'carabeus,0" hojlem prouocat ultro ,
■ 2.Q Rohore dr inferior, confdio fu^erat .

Nam plumis K^quiU clam fe neque cognitus abdit ,

Hofilem vt nidum fumma pcr afira petat .
©uag^confodiens jprohibetfpemcrefiereprolis ^
Hocj^ modo illatum dedccus ultus abit .
Quida eruditus vir C^far TriuiCuius , vt narrat doailfunus ^ loachimus Camerarius iunior
Medicus prsclarus, olim difcipulus noftcr,integrum commentarium edidit Italicum,de quo-
dam fymbolo fiue emblemate . Curauit autem author ille depingenda quatuor diuerfi gene-
ris animalia eo modo , vt unum alterum refpiceret . Inter illa Aqiiila , & Leo c rcgione Vupe-
rius , & inferius Sircn , & Draco confpiciebantur . His animalibus , amorum quatuor geue-
3Q i^avoluitrepr^fentarcinimirum defiderium,& amoremvera! gIoria',& famre; (ccundum
virtutis,& pr^ftantia; anima^ ; tertium pulcliritudinis ; quartum diuitiarum . His corum pro-
prietates accommodat . Nam ad primum, quod omnia inferiora in altuin ducit , & tamx &C
glori^ e rcbus praxlaris,&laudabihbus conquifitxMncumbit, Aquilapertinet, quarinterom-
Jies alias Aues volatu fuo partes fuperiores cxli pctit,& acie pra^terea oculorum Inigulari pra?-
dita eft. Vnde veteres Poet^e, vt antea diximus,{ouis miniftram elle fabulati funt . Sola.' autem
Aquil^ corona in capite addita eft , quc amorcm finftum, & diuinum circa res c^Ieftcs defi-
gnat . Leo fecundo gcneri accommodatur, qui robore & fortitudine quadam c^teris anima-
jibus dominari dicitur , adeo generofo animo & alto , vt quemadmodum fcribunt , homini-
biis dormicntibus,vel in terram,quafi mortui eHent profl:ratis,ueI etiam infantibus parcat,ncc
4.0 '^^^ ^^oxam inferat . Pr^Eterea in campis apricis & amplis fecurus, fpretis uenatori bus , non
mutato confueto ingreflu procedit, quod uirtutis & magnanimitatis exemplum eft . Ad ter-
tiumgenus aLmoris,quod in pulchritudineappetenda confiilit, Siren additur, cui, ut lingunt
poet^, tam (uauis uox eft, utomnes,qui audiant,ita demulceat, utctiam fomno indccorripi-
antur . piMco ultimo gcneri comparatur, quod ucrfetur circa diuitias , & opes mundanas ;
ri^m his illum pr^fidere,eafque cuftodire perhibent , eftqj oculis acutilTimis , qu^ omnia diui-
A^A^ r^''^!^' non male pofiunt applicari . Embleniatis flue fymboli huius infcriptio erat;
^MORCAVSA OMNIVM. Quod ficummicrocofmoquoque,ideft paruo
|^^undo,fiue homine h^c conferre uoluerimus, Aquile femper in altis locis uiuenti,& pred^ in-
^ ^^^ti,caputrefpondet,inquo eft intelledus in perpetuareruminueniendarummeditatione
50 Q ^H^'^us,cuiosquoquead cibum ingerenduni incft . Leoni cum peftore conueniet, in
ta j^^^^^^^^^ foriitudo . Sireni tanquam uoluptuari^ , & in aquis degenti , inferior uenter . Et
j l^raconi per terram repenti, pedes & crura attribuentur . Circum h^c ucro animalia
^ ^iequaque flamma moUis »Sc lucida depiLla erat, qua nobilitas ex excellentia amoris deno-
^ Naminteralia eleinentaignis precipuumlocumobtinct, tanquamreliquis eilicacior:
^^cupatautemli^c flamm.iuniucrfumfpatium circa quatuor animaha,quoniainipfiusuis
],-, P^^.^^^tia percu£tas respcnetrat,atq; fefe difTundit;quod ctiam catenaindicat, qua anima-
inuiceni colligantur,^ fupc vnum ad alterum pertrahitur . Eft autem illa in fuperiore par-
^^ireacirca AqiuLim,& L.conemjCum amor diuinus^ vniuerfalis fit preftantiirunus ; circa

G inferiora

'Llb.i:
Hicroil.

^Ccnt.zAe
anim.fymb.
yltirno,

Amorum
qiiatiior gc
ncra rcprre
Ife-ntatapcr
quatuor a-
nimalia .

Amor cauf
fa omniu.

Early European Books, Copyright © 201 1 I
Images reproduced by courtesy of The Well
172/D/2 Vol.l

74 i Vlyfsis Aldrouandi

inferiora autcm animalia plumbca,humanum,atquc ctiam beftialem amorem fignificas Huic
^odoAoymci figmento aud:or addidit inlcriptionem graccam hanc , O' E"pn2 A'nA'N0nN f
A''lTION, KAf A'TTO'N A'nA'NTA.ideft:AMOR CAVSSA OMNIVM,

ET AD IPSVM OMNIA: quod nimirum ex amore vero , omnes res originem du-
cantyprimumqj rerumritprincipium^&fictandcminipftim vniuerla quoque reuertantur.
Hxc ex Cajfare TreuiiaiKx Camerarius,& alia qu^e breuitatis caufla pr^etereo ►

lulianum Apoftatamlegimus Aquilam, quam homo proprijs ipfiuspennis transfigeret,
proSymboIocuminrcriptione, SIC ARS DEPRENDITVR ARTE : quod iii
labaroantefe{emperfenivoluit,habuine*Hoc fignificabatfea proprijs artibus impctitum
^ Lih. 1 . fuiflennemintt eius Emblematis ^ Achilles Bocchius conciuis nofter, his verbis : ' *

fymb. quffi, Jmfoftor ille Julianus maxime ,

j-^jthh, ip. c^i Chriftianos perfequi decreuerat ,

^rtes eos docere vetuit liheris
Dignas homimhm y fcilicet ne pA^etes
BuelleretJt de ylquila fua fennas y quibtu
Confgerent etiam Aqutlam» . ^ua imaginc^
Vfum ferunt iltum cfe > vhi ^rinmm artihus
Sefe imfetitum fortc deprchendit fuis .
' ' fr^ ''Claudius Paradinus, vtmonftrctad res(iifificiles& arduasfuperandas, fumma induftria,
mcis J^^l^^/^r^ » diligcntiaopus efle, Aquilam dcpingit, Cerui capiti intercornua infidentem . Illa 2.0
enim Ceruum adoriens in cius cornua (e inflnuat, puluereqj ( quem plumis {iiis ad eam rem
priuscongcril:) ita cius oculos opplct,vt tandcm derupealiqua pr^cipitemfedantem fuperct;
infcriptio huius S) mboli cftiARDVA DETVRBANS VIS ANIMOSA
CJ^VATIT.

Draconi fupradiximus cum Aquila pcrpctuam intercedere inimicitiam, qu6fit,vt nun-
quam abtquc accrrima pugna mutuiim occurrant, tamq; periculosc in aere inter fe commit-
tantur, vt Aquila Draconis cauda circunuoluta,ambo deorfum fimul corruant. Animalia ift^c
itaconuolutacuminfcriptione, VT LAPSV GRAVIORE RV ANT; depingit
ideinauthor.HocEmblcmate fuperbos , & potentes inter fe contendentes^acdifTidentes,
vtrosq; fcpc exitiumfibiaccerfere,fignificarepoflumus.AquiIaenim&Dracopugnantes am- .q
bofepcmoriunrur. ^

Hieronymus Rufcellus, vtcfuccm , cui alioquin bella potius,quam paxcofenda eflct, pacis
amantem exprimat, Aquilamdepingit, pedibus okuie ramum ferentem euminfcriptione.
Jninfigm BELLA GERANT ALII.

I r.incirci AquiIaeodemauthore,quxteneatocuIosintentosinSoIcm cumverbisrCHE MI PVO'
Snffm*^-^^^ DJVERAGLORIALIETA. Significatmulrerem, quwe demonftret ha-
Imi^s^ CV ^^^"^''^^^ femper mentis fuie oculos in Demn intentos , quf folus cum cordis,tum renum ab-
ftrior^ . icondita illuminat .

In Inhgni Eadcm Auis apud Camillum Camillium liberos Soli opponens , quod faccre folet, vt pro-
Gabriclis bct, nuiiquid ad illiuslumen caligent, patrerri, quifiliosad patcrnamnobilitatemadhortetun aO
Cafarini. denotat adic^i ; Verbis , M E I NON DEGENERANT.

In Inficrni RufccIIus fimilc fcrc refert emblema, fed diuerfo admodum fignificatu . Aqtiila enfm eo-
Vnici Acol dem modo fo-tus fuos in Solem intentis oculis exponcns,in nido dcpingitur cum infcinptionc,
u Aretini . S I C C R E D E . Hiec viri a muliere, quam deperit , non redamari fe credentis,typus eft,ni-
fi ea veri amoris de fe edat fpecimina . Nam Aquila , etfi roftrum, caput , pedus, vngues,^ pen-
nasci^acreliquumcorpus fuo fimillimum iiberos fLioshaberevideat, fi tamenadSoIem ni-
itent, tanquam fpurios eos rcijcit.

Qux vero re£^:o volatu ad Solem contendit,cum Hetru(ci huius verfiis infcriptionc, P V R
inin%ni C H E NE GODAN GrOCCHI, ARDAN LE PI VME,egrcgicvelvirum
za""^^^"" ^^P^|^^ct,quidenullaalia refcfolicitumdemonftrct,qu-imvtmulieris,quamfumino pro-
^^S^* fcquituramore,confpechifruatur:veleum,quinuIlumnon contemnere laborem velit,aut
aduerfi qua?uis fiibire, dummodo ad gloria* , qu^ ex fcientiarum cognitionc procedit, metam
pcrueniat . Aquila enim mentis intentionem denotat, & Sol , vt Philofophi teftantur , fdcn'

tiarum fons eft,ac origo .

Iii Iniigni Ad eundemferc fenfum iWud eft emblcmaapud eundcm , inc^uo Aquih ita depi6ta, vtfub
rix-^^oin ^^^^ procellofo , ac fulgurante , i in?nunis atquc intadlia , Solcm infpicicndo, ab altcra partc ad
^ montcmvolatucontenderevidcatur;cumIemmate,NI MAZZAR MF, Nl SPA-
VENTAR ME, hoceft:NEQ: OCCIDE.RE ME, NEO; TERRERE

ME,

Ornkhologlx Lib. 1. 75

M E, fignificat vimm , qui nuUis aduerfitatibus expauefcit , quo minus in incoepto amorc , vel
in quouis alio honefto negocio perfeueret . Alesenim virum , mons virtutem , tempeilas ad-
uerfitatesdenotat.

Aquila Prom ethei cor fiue hepar corrodens cum Icmmate ,ALTA COGITATIO,
Pniicipcm fignificat,qui profimda atque alta mentis indagatione perfcrutetur, atq; ponderet.
" A Dipfade ferpente Aquila in peBiore morfa , cum infcriptione, S E M P E R ARD E N-
TI V S ; virum exprimit, qui quo fepius dile^rt^ a fe famiin^ confpe£^:u fruitur, eo magis
eamdepereat. Tantam enim ferpentis illius morfiis affertfitim, vt eo ipfo puncto , qu6 plus
fint pota? , plus fitiantur aqu^ . Ha^c eadem ales oculos in Solem intentos, fixosq,- tenens apud
^ 1 amatores amantis in amatam reiteratum fignificat&pius intuitum .

Si pedibus pingatur terram tangentibus, capitibusqj ( cft enim noftris Impp. biceps ) ad ce-
lumelatis&alisexpanfisjCumfulmineafiniftra, &Laurt ramoii dextra, & cum lemmate
E'NKArpaE'KA'TEPON,ideftiIN O P P O R T VN I T A T E VTRVNQVE,ty-
pus erit Imperatoris , fe in terris quidem imperare demonftrantis , feo! tamen mentis intentio-
neadc^lumafpirarc,fummoqj defideriocumcontemplando, tum imperium domi , mili-
tidsx^ bene gerendo ita intentum, vt tandem ad Deum,cui omnia refert accepta,peruenire ftu-
deat . Aquila enim Imperij , fulgur belli , & pocnarum , laurus pacis & pr^mij fignum eft.

Non inuenuftum quocjue efthoc Emblcma quod ^ Stephanus Vinandus Pighius defcribit, g fn dcfcrlp.
Principis , iuquit , noftri ( loquitur autem de Carolo Cliuenfis <\uci^\ filio ) clypeus coloris erat pop<z eqncji,
2.0 argcntcicummarginepurpureo,quidiftinguebaturaureisLeonum capitibiis&rofis. In vm- CoYonAt.
bone medio fynrhema depi£tum iftud : Aquila nigra , fulmen aureum vnguibus tenens a dex- ^°<^^¥^^
tris:item Vultur,fiue Accipiter fuluus,cum diademate aureo in vnguibus d finiftris. Qux Aues ^^"^*
duo fceptra inter ipfas decullatim pofita contingant,quibus notaturconeordia,<&: coufedera-
tiopotenti^ . Aquila defignatfummumin primis Imperium atque Principatum: Vufrur in
Hctrufca difciplina , &augurijs Romanis interalia multa,regem,&regnum,quemadmo-
dum*etiam Accipiterin hteris Aegyptiorum hieroglyphicis ,Vt,Orus Apolloteftatur : fic
etiam Imperij vimipfam , fulmeniftudIouis,&diademaregnumfignificant. Ha61:cnus ita-
queille,

30

F A B V L

A B V L AE , etfi commendd^ pferunque , pro authoris libitu excogitata? Ganymcdis
fint, veritads tamen nonnihil tanquam fub vmbraculo infe quandoque con- alouerapti
tinent . Hoc inter alios ea, qu^ dc Ganymede ab Aquila louis miniftra rapto, [^'^"J^^ •
paffimapud fabulofos fimul&myfticos poetasIegitur,fatis declarat. Hanc ^^^^'J^^y
enim , vt fabulam , fcite his verfibiis ' Oui(fius louem in Aquilam verfum fin- ^
gens expreffit .
fuperumPhrygtj quondam Ganytnedis amore
Arfit , ^ inuentum eH aliquid , quod lufiter e[fe
Sluam quoderat , mallet , nulla tamen alite verti
^ignatur, nifi qua po(fet fua fulmina ferre ,
^ec mora percujjo mendacihm aere pennis
^^ripit Jliadem , qui nunc quoque pocula mifcet ,
js^ Imittaq^ lotti neBar lunone minifirat .

^^^^^^^^^^^^F^ibuiahfc ^Ciceronisextantverba:iV^r//^wr//z^W//7, qttiCanymedem a Dijs ra~ ^ In prlma
ria V- ^^^^^^^ formam , vt louipocula minisiraret ; non iufta catifa , cur Laomedonti tantafieret iniu- Tufculana .
$0 Laoi ^^^^^^f ^^'^^ Ilomerus htmana ad Deostransferehat, diuina mallem ad nos. Vbi Ganymcdem
curis^^ ^^^^^ filium ficit,Iapfus videlicet n:temoria,quo nomine magni viri magnis, grauibus*^
iyj ^^^^I]p^^|ti , cum citant vel authores vel eorum teftimonia, laborare folent. Homerus Tro- .
ucit , cuius fabula refertur in hanc (ententiam , vt vertit Nicolaus Valla :
Tros ab Ericthonio fatus eU de fanguine Trois
Jius (jr Ajaract^s , (imilisj^ Deo Ganymedes
^gregius formaraptus fublimlsin auras

^ fuperis cdo pofitus Diuum inter honores n j^j^ ^ j^^^-

Y ^u/chcr, vtantelouemmifceret pocula men//s . taComrnodi

^^ntamen hanc fibulam ' Herodianuspr^ter alios , ad rcm vere geftam refert,ciim inquit. 'fmp,

G 2 hu4

75 Vlyfsis Aldrouandi

Ptfgmm iiiic ihm Phrygem , rmalum^ Lydum inter fe conferuiffe ,fiue de via, aut ohiter ortam, fme oh
raptumGanymedis ycompemy nomen^ex eaclade confii^U6 locoeffe impofitum .Citm cnim ^quis viri-
hus decertatumeffet , & permultivtrinque cecidiffent .Ganymedemipfum ferunt trahentihtu indiuer-
fa Germani fratris ^ amAtoris manihm , vita effe orbatum fublatum^ e medio . Pro calamitatU folati»
^Liki.c.iz relata ad louem raptorem fabula , diuink fuiffehonoribus affe^ium . ^ Paulusedam OrofmSjTantaif^s,
inquit , Rex Phrygiorum Ganymedem Trok Dardaniorum regls fiiium , cum fiagitiofijjime rapuifiet, ma"
iort conferti certaminis foeditate detinuit , ftcut Phanocles poeta quoque confirmat^qui maximum bellum oh
. id concitatum fuife commemorat . Eufebius icie fere fcribit,inquiens,0^ raptum Ganymedis,& Trois
^ patriSyGanymedts & Tantaii beiium exortum effe.Q-iam in re confirmandam Phanoclem poetam
^ Lib.i. de citat authorem . ^Laftantius vero poeticum velamentumita referat,vt tradat ideo dici louem
fdfarelig. rapuiflein Aquilacatamitum,quiaautperlegionemrapuit,cuiusinfigne Aquila eft,autquia
nauis qua fuit impofitus, Aquilam tutelarem habuit. Fruftra igitur louis fabula fertur,&raptrix
AquiIalingitur,ideoq;magis,qu6dChaIcidenfes, vtSc Strabo confirmat, oftendere fole-
bant locum , vocareqj harpagium. dpTrct^o) enim Gra^cis eft Rapio. Id autem circa Dardanium
montemaccidiflearbitrantur.Hanc Aquilamtantoexajrc fecitartificio Leocras ftatuarius,

* Lik$4. yt^ PUimisrckrtyVt qutd raperet tp/avtderetur i/tteiitgere,parcere^nevnguihus vejlcm , quemfcrret^
cap.S. Ganymedjs rumperet , vnde etiam Martialis ait :

Piomethei Ui^fitm ttmidisvngutbus htnft otitis ^

fabula . jii^^i quoque, quod Promctheum poft fados a fe homines , folis ignem furatum , ideoq;
^Lib.isar. iratos Deos febres ac morbos imniififle terr is , vc Sappho & Hefiodus commemQrant,& ^ Ho
^^'^* ratius obiter his verbis attingit t

Pofi ignem Atherea doma

Subdu^um , macies noua fihrtum

Terris incubuit cohors .

Etquodipfum in monte Caucafb per Mercurium religatum ad faxu,adhibita Aquila Typho
nis,&Echidna?filia,qu5ecoreius(alijhepar)exederet,l-abulantur,adhifl:oriamreferrinccfmc
Protncthe* j-^j-iQj^^ poteft . Nam Prometheus vir prudentiflimus , &:quidem a prouidentia fic didus, pri-
innenit^^^ mus Aftrologiam Aflyrijsindicauit,quamagensin montealtiflTimo Caucafb, nimiacura ,&
i j)i;tl,prim. {blicitudinedepra?henderat. Quod autem ad fabulam mfam attinet, ' Lucianus Prometheum
Ttcor. de ajrumnarum diuturnitate conquerentem inducit hifce verbis : Jgttur fufficientem iam pccnam
ferColui , tAntum tempus in Caticafo ajjixu^ ^ peffimam aiitum perditam Aquiiam mtriens hepatc^ .

* Ukz^Epi Et ^ Martialis de poena Laureoli :

^htaltter in Scythica religatus rupe Prometheus

K^ffiduam nimio peciore pauit Auem .
"Nuda Caitdonia fic peciora prabttit vrfa
Non fal(a pendens in cruce Laureolus .
Hevcuks I^^^il^^^^^^o^^ verb ipfms^ Paufanias inter c^tera Herculis facinora, illud quoque memo-
Prome " prodidit,qubd Hercules Aquilam voracem fagitta trasfixam interemerit, Prometheumq,'
theum Hbe c vinculis exemcrit . Hoc etiam Phaerecides teftatus eft, vbi Herculem a Prometheo poculum
rat occifa accepifle fcribit , ac in eo nauigafle per Oceanum, cum ad aurea Hefperidum mala conten-
Aquila . deret . A Prometheo quoq; iam vinculis foluto viam didicidhy qua illuc pergeret .

Lib. I o. j tamen , non ab Hercule occifam Aquilam , ereptmnue Prometheum , fed a louc fo-

dc nuptijs j^j-m^ fcribunt, quoniam illi vaticinatus eflet, quod fl rem cum Nerine nympha haberet, vel
Prome- vtalij cum TQthide Achillis matre, futurum efle, vtiilius ei nafceretur , a quo eadem lupiter
theum cLir patcretur, quxab ipfbpaftusfaeratSaturnus. " Philoftratusverb Herculemnonillumfuifle
lupiter Ube fcribit , qui Thebis efl: ortus, fed alium quendam, cuius genealogiam tamen non recenfet . Li-
lauir . gatum autem fuifle Prometheum , vt alij putant, in antro, quod in radice montis oftenditur,
" -^^!^' iil^^^^ vincula petris alfixa confpici Damis refert , quse difBcillimum nofle fit , quanam ex ma-
yita po . j^^i^ confeda fmt : vel ut ali j in fummo cacumine , & fuifle biceps, ideoqj fingulis tumulis fin-
gulas manus alligatas fuiflejCumq^-ftadij unius fpatio inuicem diftent, ideb tanta illum corpo-
risproceritatefuiflenarrant. Additetiam Aquilas quicunque Caucafumhabitant,inimicas
habere, ideoq,- illarum nidos,ubicunque enatos igniferis figittis incendere,Iaqueos demum ad
eas capiendas tendere,Prometheum fefe ulcifci diftitantes. Non defunt, qui dicant, Aquilam
corrodetem Promethei cor, fiue hepar fignificare Nilum fluuium,cuius incremeti caufas ciini
" iJbiz ^^^^ inueftigare neCcirct , ab Hercule ecioftus, ab Aquila liberatus dicitur . Ouidius uerb Peri-
Metamor. climcnum , qui a Neptuno poteftatem habuit, ut in quas uellet, fe mutaret , formas , cijm in
Aquilam uef fus eflet ab Hercule f igitta confoflbm fuifle fcribit hifce uerfibus ;
H/c vhi nequicquam efi formas variatus in omnes ,

Vertitur

Ornichologia^ Lib.L 77

Vertli ur tn f^ictem volucrls^ qu£ fulmina curuis
lcrrefoUt i)cdihm , Diuum grat/ffima Regiy
y /ribiA<: vfus Auls , fennis , ro ^roj, redunco
H i mcit isj^ viri lantaucrat vnguthm ora^ .
T cndit in hunc nimium certos Ttrynthtm arcm ,
Atqueinter nuhes frhlimia membra ferentem y
i^i^i^dentrmj. feritlateri.quaiungitur aU^.
^abala edam eil Meropcni Coum , cam vxorcm Nvmpha Ethemeam (qiiar, quod colerc Merops

'Lin.lfn /i,»c(iin,^^h ..^ ,^..1;.. H.^: ^ ,1 ■ • I • s T> M . * ^ ^

Lli-

, v-v.iciiuL,^crcc,noipiaoexceperac,lorrts^nUerta,ia Aquilamcoiui^^^^^^ ""T' ''''

mter hdera relatum elle,ne fic etiam fi hominii e.Kgie illum eo coIIocanbt,nihiIominus con-
^wgis delideno tenerecur .

^Nonmilli tradiderunt Mercurium,alij Anapladem pulchritudine in

periiie, 6<: cum eiu. copia non daretur, annno vtcontumclia accepta, defecine. louein autem Venens a-
cum mileratum , ciim Venus in Acheloo flumine lauaret, mifine Aquilam , qua: foccum eius morc ca-

AmytIi.ioniam Aegyptiorum deIatuin,Mercurio traderet, quam perfequens Venus ad cu- P^"^ •
l lentem lui peruenit qui uoti compos faaus, pro beneficio accepto , Aquilam cxlo locauit . AquiU cur
^imilem fiue hbulam,fiue hiftoriam de ' Rhodope Strabo, vbi de Pvramide agit tertia Ae- m lo-
P''"^^^ duabus quidcm mmor ei> , fed maiore impenfa exftrucla, in h.Tc uerba fcri ch habeac .
it : Hxcdtcitur meretrtcis fipultura ah ammantihus facia , quam Sappho Poetria Dortcham vocat J ^^^^- ^l-
^fj eam Rhodopen nommant , atqNe fabulam narrant , quod, dum lauaretur, Aqutla alterum ex calcets e
^am ancilU ereptum Memphim dcportarit , & tnfuhUmefupra Reors verttcem tura dantts elata, calce-
um tn etus gremmm demjferit , cmus ilLe venuftate , & ret miracuh permotus , tota eam reatone Verauu

^iaa^aheotn vKoremacceptafuertt , & pojimortemhanc feptdturamhabttent .

meti^nn^nnr^^^^^^ inicausfitcalceus, Pfam- Ui^-M.rfe

I A •] ."•^"'^ > enarrat . ' raria Hifi,

rU ,1^ ^"^"^^^^'^ ^^^'.^ mutatum Cxneum fuifl*e pofl mortem Poet^ refenint, qui cum Centaii- ' ^'^"^^^
^^»5 puguauent, cums item Ouidius ' meminit his verbis : P^'^^''

Ahntm Ampycides , mtdioqtie ex aggcrefuluis

Vtdtt Auempennis liqutdas exire fuh atiras ,

mtht tum primhn , tttnc ejl confpecia volucris ,

Hanc vhi ItipAntem lenifua cajlra volatu

^opfus .c^tngenticircumclamorefonantem

^fpextt , pariter^^ animo eB , ocultfque fecutus ,

O falue , dixit , Lapith^agloria gentis ,

Maxime vir quondamJedAuis mrtc vnica C^nett .

A P O L O G I.

^ POLOGI ' Plutarcho tede^vcJuti cinblemata animata ad vfum virtutis, 8z ad ' ^^ih, dcau
adboneshominudiftinguendaselfiai funt, &vtilitatemfiinulcuin deleaa- dien.Poet,
tione coniungunt . Cuiufmodi inter alios Gtis frequentes ab Aquilx natura
pctiti funt. Hqc enim vbicumq,-magnoruin ac potentum aptc perfonam gerit.
^-^^^ TalLseft ,quidecolloquiointerAquilam&Vulpeinconli61:usell:]. Cuius Vulpis 5c
^^ndif i c ^'V^^^^^^^^^^^^^^' Vulpiscatulialiquando,quieinantrofuolatitabat,ludi- AquiCcol
comp,-d' r "^^^^ Aquila diligenter obferuauit,tandemque vngMibus abripuit lociuium ,
P fura ^^"^ • Horum clamore& planau excita mater,c cauerna prodijt, quid rei elTetui-

velitred j^^^''''^'^'/:^^^^^^^^^»^^^!^^^^ ^"^PP^e^ ^og^^ vteos demillbs fibi

• Qi * ^^^'^ ratione id facere fc pofle ne2;^it, his pulliv fuis f imLlicis pro efca opus
^^Uinif "^^^^^^^^^^M^e^ei^^^uo^at. Vulpeculical amitatemfuam truftra deplorat, ad ni-»
^^incal?^^ <^'i^^uIos profequitur, inftat precibus , vt fdutem catulorum impetret. Tandem vbi
Uertitur^^ A^^ — ^^^^ fundere , nec quicquam precando promouere videt,ad folitas artes con-,
**^ndeb \ ^^'H^it^K^i^itamfaccm&ftipuliSjaridil^^ arbori,cui Aquila

^^^Wi/ '^^"'^^^^^"^^'^^^'^^^^""'^^^^'^- Q4^opera6to,itaad Aquilam infit. Nunc qua: alijs
\ S»^i^nipoics, noii vi.spr^ftare, teipfam cum pullis/npores, ferua . Aqnila fXTicaJi

G 3 nivigni- -

7^ VlyCsis Aldrouandi

magLiiciKiinc vi(a , ac pietate materna erga pullos mota , Vulpem 6r it , igni parcat, ncc arbo-
Calamitas rem comburat, le catulos incolumes reilituturam efle.Docentur hoc apologo potentes ac lo^
Caiamito- cupletcs , nemiferis , inopibu(c|ue inferant iniuriam , non tantum, quia iniquum fit calamita-
!r"da ^^^^^ axidcre caIamitofo,led etifi,qu6d (^penumero conting<if:,vtetiam iniim^ fortisquiff^am
' * & minus porens nocendi faculcatem nancifcatur • Hic apologus carmine non ineleganti ita

e:xpreliuslegimr:

Diim VnJfe^ Aquilamfrora^taprote-pmmgit

Mi lkprecum , prddam reddere nefcit Auis .
Pr^dagcmit , vohcris^ timet cih.us ejje gulofr^

Sed redimit natos vtilis arte parens :.
/trhreum /epit Hipulis.^vimtne truncum y

In ftipulis doclo dirigit ore facem ..
Jn pullos \^quiU coniurat copta fumi »

Hunc timet , ^ Vulpem prouida placat Auis .
l^on fit , ctui siudeat , quia maior , ohelfe minori ^
Cum hene maioripofpt ohejje minor .
Comici5&: Afin*; eadem & Cornice interloquentibus apologus ex Aefopo Phrygio tranflatus ita
X us haber. Aquili ,ciimiiliquandoin marislitore Qbambularetpifcationisgratia,nihiIque aliud
' qno famcm expleret, inuenire poflct , Concham forte repcrtam , fcd qu^e Teftudinem habe-
ret in tus,vnguibusabrentam acl litus detulit, illic Tedudinem voratura. Concham vero vtpo-
te teiH durtaima, Aquila, etfi robullo admodum roftro, vnguibusq,- fruftra frangere tentauit\
Aderat fortc fortuna eorum,qu.Tab Aquila gerebantur, fpedatrix Cornix, & Aquilam uides
operam tudere,propius acceifit,& hilce verbis copellauit . Si mihi Tedudinis portione impar*
tiri non rcnuis, rationem edoccbo, qua inclufa Concha efca potiri poffis . Placuit Aquil;]econ-
Cornix A- ditio. ItaqucCornixmagiftra vafra AquilamitainftruitrSeinaltiffimuaethera pernicibus alis
iquiUm lu- euchat, & c fublimi, laxato unguc , Concham prajcipitem in (axum aliquod allidat:lta fore, vt
" ruin^ impetu, confrafta tefta in cibum, quce fubeft , Teftudo cedat.. Probat credula Cornicis
conlllium Aquila, & in fublimc euolans, ex alto explicato pede Concham deorfum prolabi fl-
uit. Quod iplum vt fieret, expc6tans Cornicula, quc codem loco humi conlHrerat,proiedam
IngeniQvi^ ab Ac]uila Teftudinem abripuir,eoqi afiu Aquilam famelica ffierato cibofruftrata eft. Innuit
rc&fupera- ha;cl'abulaingenio f«pc aminimis pcrfici,qu^fruftrapQtentes viribus,quanti{cunqi conen-
' tur,exequi, H^c tali Epigrammate rcddita iunt :
Ves AquiU prddo T esiudtnisaera fcandit ,

Banc fua Cancha tegit.cornua tonga tatent .
Hoc i7}onitu Cornix Ac^uiUm prAmunit^ ineptum

Fers onusj dr fet vtite crede mitn .
Sjtpd geris in Concha , cihus est , tihi furripit iitum

Comhacihum ^Concham frange ^ cadct^ cihus^
Vt Concham Unies , pro virihus vtere fenfu y
Hanc ft cetfa cadet^faxea frar/get humus ,
Tyectpientis homa ftihuerfus turhinc tingux ^

Corripit , ^ fortes iUa procetta raptt .
Jngenium fuperat vircs , prudcmia fumma cfl ,
Credere prtidenti tingua miniftra necis .
Lepores ai De Leporibus cum Aquilis bellagerentibushiecquoque habet Aefopus: Lepores olim bel-
Aqailis pu ligerantes cum AquiIis,inuocarunt in auxilium Vulpes.Ha; aute dixerunt,vobis auxiliaremur,
gnaotcs . j^jji fciremus, qui vos eftis, Sc cum quibus bcUamini . Fabula h^c fignificat eos , qui cum pr^-

* ftantiQribuscertant,fuamfaIutemcontemnere.
Aqiiil.T Sc De Aquila item Leporem pcrfequente , & interccflbre Scarabeo , huiufmodi fabula narra-
K^^^ ti"' • Lepus, infciStantc Aquilain luftrum Scarabei profugit, rogans,vtab co fcruaretur, Sca-
ap'j ogus . j-abeus Aquilam orauit , ne occideret fupplicem , per fummum ioucm, nc hofpitij lura viol.i-
ret,neueparuitatemfuamcontcmncret. Illavero irata Scarabeum percuflum terr^allifit,
Leporemq; arreptum deuorauit. Scarabcus vna cum Aquila ad nidum luftraturus fubuolauit,
5carabea'; vt acccptam iniuriam quauis occafionc vlcilci poflec . Ad quem ciim perueniflet , oua Aquilx
oua Aciuil^^ deuokica deorlum dilrupit . llla indigniiHmc ferens qucmpiam repertum fuifle , qui hoc aufus
rumpit ftiiflct, fiibiimiori loco fecundum denuo nidum conftruxit, quo nihilominus fimiliter Scara-
bcus furrepf Jt , eodemq; f icinore , quod prius patranit, oua difiiegit . Aquila confiIi| inops ad
louem coafceadir, inq5 eius grcmio tertium ouorum partum deponit, obfecrans, vt ea fihi cu-

ra:

Orni thologi^e Liber 1. 79

* Cmt . Scarabeus, qiii louem (brdibus infuetum olfencii (iciret,ex fimo pillulam fa£tam in cius
fmuminfublimeelatusdemifit . lupiter fpurciticmhancexhorrens,cum, vtfimumexcutc-
ret, furrexiflet , depofiti immemor,cum fimo fimul & oua gremio iacentia, dcorfum deturba-
tacontriuit, Fafliis eft Scarabcusingenuc id fcfenon aliadecaufafaccre, quam vtvindidam
de Aquila non fblam in fe iniuriofam, fed in louem etiam ipfum hofpitij iuris vindicem, con-
tumeliofim fumeret. Reuerf^igitur Aquil^,rcici,-indignitate commot^ , Scarabeum efle,
qui has turbas excitadet, eamcjj hac contumelia affecirtGt>& id quidem iurcmcrito , lupiter in-
dicauit,Never6 pofteritas pcriclitaretur, Aquilieue rarefccret genus, Scarabcoconfulit, vt
Aquil^ concilictur. Scarabcus autcm inueteratum hoc odium exuere fc pofle ncgans,eo tcm-
1 0 Dorc , quo Aquila parit, vfpiam gendum apparerc , aut c latebris prodirc a louc' prohibctur . -

NuIIum impune contcmni monct fibula . Nemo enim tam vilis cft, qui fc contemptum non Nemo con
ferat a^gerrime , & opportunitatc data omni ftudio dc illata contumclia non qu^rat vindica- temnedus .
rc. Hinc natum cft adagium aWp Kdvrctpo^ /uaiiuaofA,ctt ^ Aquila- Scarabeus eroobftetrix, de
ijsqui potcntioresjlacclfid iniuria, vlcifcuntur.

Alibiab Aefopohuiufmodi refertur fabula : Sedebat quondam ab cxcelfa rupc profpi-
ciens , & in Lcporem capiendum intenta Aquila: hanc intcrim iaculo quidam confixit . Qiio
vulncrelangucns,&:infagittam Aquil^e pennisalatam in(jMcicns,ait: Eheu quod proprijs pe-
rimus pcnnis . In cos quadrat hic apologus, qui,vt de Turdo proucrbium habct,/^/ /pjis mMum
^^um , fuocj5 fe gladio iugulant,

VSVS IN MEDICINA.

E vfu, quem Aquila prxbct,iam aauri,pnm6,quas corpori vdlitates,quofquc
I qu^ftus dominis fuis conferat, diccmus.

PcUis Aquil«,vtafimilanbus incipiamus,curatadiligcntercum plumulis, ^^^^001^
quibus dcnfisfTimis, ijsqj tenerrimis adinftar Cygni,ceu lenimmo vellcre obfita ^ doXo^c
eft, colicos mirc iciiuuat,&: qui ftomachi vitio laborant. valet & co

Neruos & pr^efcrtim colli dorfi,nec no vcrtebrarum fpinas dextras dex- <ltione pro-
tris, finiftrasfiniftrisdoloribus manuum, & pedummederi putant. Similirarione crurum nioucr. ^
Aquilinorum nerui, fi Kyranidl credimus, gonagram & podagram fanant. a"rh^'
Ofta pr^cipue verdcis, corio Ccrui inuoIuta,hiemicraniam curant . Vnde quidam: raoram
Nec tdceds iecoris Uudes , nec verticis offa. . ^
Ofla cranij ad cephalalgiam magno miraculo alligantur,dextrum dcxtre,& fmiftrum /iniftr^. ^^f^ Aqui

Atillius,qucevocaturPhcnesfeuOififraga,adcoxamfufpenfa KW«^, id eft varices pedum l^^""^*. .
Curant, SangmsA-

Sanguis Aquib per deccm dies potus cum oxymelite , Epilepricos ftnat. plepdcos '

Ahspedibusfubicais partum accelerandi vim adfcribunt . Lumbom
Liimborumdolorem Aquil^epedeseuclluntin fufFragine alligad , dexterdexteris,finifter doloies f"a-
iimftris , vt ?lmius author eft , n^n^ Aq"i-

Cerebrum in vini cyathis tribus cpotum morbo regio rcfiftit: quod ipfum cum oleo,& mo- P^^^"^ *
aicacedria inun£^:umfcotomaticos,&omnemcapitisalTe8:um fmarcdicitur. Adduntqui- ^.^^^^

. hoc, fi in puluerem redigatur, & (iicco Cicut^e commixtum comedatur , futurum cn'e,vt £apids do
S^i comcderit,non prius fibi eucllerecapillosdefinat, quam conco£lum, ac chgcftum cx toto lor .
uent:eft enini cercbrum calidiffimum Aquila:, ita vt multo fpiritu, quem gignit , mentem ob- Cerebrum
«ubilatam, acturbataml^dat. ' Aquila: ad

. ^onpr^teribo,quodde Aquilinaherba,fcribit^ lo. Baptifta Porta , nempequodfcmcn q"-^ ^aU
emsdragmiepondere,additocrocimomenco,potuminvino,finctici:critiam, quia florcs in J^^l^* ^
^^^liuin cacuminibus inferiori parte cornicula furfum reflexa, Aquilf quodammodo roftrum pjjlo^^
I ^^^wr.Habet&vimmeIhcommixtum,vtvifumacuat.

uir-

tus.

. .... , geftatum,omne malum,morbos,& feras amohn dicunt,fed hdes pencs ^^-j^^

^iidiores cfto , mihi autem non fit verifimile, tus.

j.entriculus Aquite, &prxferdmOlfifrag«,arcfa(aus&potus(madefa(aus&appofi^^^ Ventris A-
^^dice Marcelli Empirici, quod non pUcet^ qui non conliciunt cibos,vtiliifimus eft,vel fi ma- quil(^ vliis .

lUl

5q Vlyfsis Aldrouandi

iMi tantum ta leant , ciuin ciKum capiuiit ^ Qoiidam alligaiit cadem ex caufa , fed nolim profe^
. qua.njtur . Facit enim maciem .
Uq^av Hcparficcuin&tritum,cump-oprio (4nguine&oxymelitej.x)tum perdiesdecem,cpilepti
1 j ad Epi-. CO.S fanare exiftimant .

lepticos . Fel omne acre eft , & amarum, calidumqj , fed aliud magis alio . Aquilinum inter efficacilH*
Fellis Aqiii ma/ Diolcoridinumeratur,quodvelcolore fuo.^rugineoteftatur, quitamen interdum ni-
S 2 -ap ^^' ^^^" "^^^lenus inquit, m ifceri collyrijs ad ficolas,aIiasq; eminentias,& oculorum fuffu-
* fiones . UqiuJ4, 'm^nxtyhafeU^, hoc elt ycginrr. hanr Reparatricem afpellamus.Rectp.Omphacif 3 ij.Myr-
d ];)cfimpl: ^^^^ fi^^^^ AquUiii ^ .tj.Opobalfimi drac.ij .Lacrym()ioleAdrac,ij. Ammoniaci thymiamatis s,t. fcllis
llh. 10. cap. h^ri£ 3 vitj .excipemtlle Attico.C)md:im ellicacius reddi credunt,fi medicamento hellebori lih r. ip
I -y.&decd aut dimidiaaddaturmyrrh«,cui tantunde mellis adiedlum attemperatam faciatinuncSHone.
pof. fecnjidit Aiuccnua eius Aquilv, qiiam ipfc Rachame vocat,& interpretes Oififraga vertunt,/iV,inquit,
IsiLOs lib.^, Q^fy, Qif.,j uiuUceo in aurem uppofitam aduerfus h^micramam (jr aurinm dolorem inflillatur . Paratur ex
eoclein Errhinum pueris , & infantibus idoneum , ad flatus in capite diflbluendos . Cum aqua
higici-i lcucomata , feu albuginem oculorum deterget . Aflerit medicorum Arabum quidam,
Aqiiil^ tcl exiccatum vafe vitreo in vmbra , vtiliter illiniri Viper^e morfoi ; addunt alij, & vene-
num Scorpij, & Serpentuin illitu extinguere .
Tcnriciilb- Tcfticulorumcxiccatorum puluis venerem fl:imular.

r"v(iis'^"^" AquiUnis ad myrmecias vtimur . Wx myrmecijs craffitudini refpondeant,ne eas ex-

Pcnns A- ^^*-^^'^^ amplitudine , fcd ardc ampk-6li totas poffmt . Imum vero , quod in circulum excclu-
quil? ad ^^^"^ myrmecias, & tenue fit, & acutum , vtprofundius adigatur, atque ita melius educant
myrme- myr;nccias,& radicitus euellant.Sunt autcm Aquilin^ cxterarum Auium pennis aptiores mul
cias . to , & commodiores , quod firmiifima! flnt, ac durilfima: . Abfcindere vero a mvrmecijs tan-
* Lih. 1 4. t-um radicem verfus oportet, quantum fatis flt , vt calamus exadc eas compledatur , vt docct '
Meth.c.i-j Galcnus. ApudCoIumellamAquibpennisalueariaemundantur, quaparte emundarinon

potuerunt . Idem de pennis cuiuiuis alitis vafl:a: , qu^ rigore commendantur,verum efl: .
Fimus Acj-- ^*^^ fuiHtum foetum expellere ex Diofcoride Serapio inquit. Alij ex eodem Gypaetp , feu
lc ad quid. Vulturin^ Aquik hoc tribuunt : alij rurfum , inter quos Syluaticus , Alrachama.i. Olfifrag^ .
Porta fimo Aquila^ non fugari fblum Serpentes fcribit, f^d ncadlocumquidem accedere,
vbi ille fit,. ,
De ungue ^^''^ pra?ter rem futurum exiflrimo , fi, quam Antonius Ludouicus in fuis miicellaneis nar-
Aquila:. rat, ]iifl:oriam hoc loco apponam . Forte firtuna, inquit,ri^;^/ ad aurificem deuentjjem, ojfendo quen-
dam, qut argenteiannuli pala, AquiUvnguem iuberet imlndere excuf[ori\ Rogito, ctuufnam rei gratia:
Rejpondet puellam cordis valetudine affict ; ad eam rcm Aquilinum vnguem , dum carnemtangeret , ap*
pr.tme conducere argento claufum ; Jluro non ita validam vtm obtinere ; addebat volucrem cardiaco morbo
J^pius tentari , atque vbi pcde (jr vnguibus pecitn pulfarit, & percujfcrit , fanitati mox refittui . CuiuS
quidem rei veritatis ego mc iudicem non interponam, fed alijs difcutiendam relinquo .
^Uh-i Magorum vanitas, ^PIinio tefl:e, e finaragdis promiflt, fi Aquik fcalperentur , aut Scarabei

grandinem aucrtere, ac flmilia, & locu ftas,precatione addita • Sed hoc ipfi , vt aic vcre Plinius ,
icripferuntnonfinecontemptu&irrifugenerishumani. '

VSVS IN CIBIS.

^Leuit.ii.
Aquila cur
Chriftiani

V M edi£to Dei vetitu eflet * Hebr^is comcdere carnes animalium rapacium :
itaque nullus erat antiquis earundem in menfis vfus, aut apparatus . Chrifl:iani
qui fenfum pr^cepti cognofcunt,non ob id ab Aquil^e efu abfl:inent, quod ex
fc immunda fit(na & Accipitres inter rapacia voIucria,& Sues inter quadrupe
daimmundaalfiduccomedunt, &c fanguineanimaliumin cibisvtuntur) fed
quoniam dura carne fit, &fibrofa,atque excrementitia, necnon quia fubftan-
tiafuahumorematrumprocreet. Hinc aD.Hieronymoiatereas cnumeratur Aues, aqui- ^

bus non cibus, fed medicamina pctuntur ,

VSVS

OrnithoIogl«L{b.L
VSVS IN VENATV.

8i

j T S I Aquila ferox , & {ylueftris fit , non deftitit tamen humana mens , qu«
indefefla induftria,prae(ertim ab artium magiftro , ut ait Perfius , ventre inci-
tata,quiduistentatetiamdifficiIIimum,quou{queetiam Aquilam edoma- Aquik ci-
re, &naturam eiusmaximeinfra(5^:ammanfuefacere.Itaquenonexiguum curari po-
ex ea quxftum herus percipit, dum canum venaticorum ope Aucs quafcun- '
que,quantumuismagnas , vti&Lepores, Capreolos capit, achuiufinodi
alia , nuUo aut exiguo negotio,quamuis etiam Ctefias Indos ea fme Canum ope vlbs fcribat .

Neque his contenta humana fcdulitas, aliam pr^terea rationem excogitauit, qua ex Aqui-
la etiamnum fera,6<: indomita vberiorem tamen multo fru(5tum,quam ex manfiieta fibi com-
pararet . Quaj quidem eft huiufmodi. Aucupes feu venatores dum infignem Aquilarum erga Aucupes
puUosaffe(5>-um,&folicitamineducandiscuramprobe per(}-)iciunt, nidosconfcendunt, & quomoao
puUorum anus vinculo conftringunt: Sic prohibita excretione,omnis ciborum appetentia ip- cx Aquila
fis deijcitur.Parentes,vt «gram prolem reficiant,curentq;, ferarumomnegenus aere,terra,ma- qua^ftum Ci
riqjconquifituminnidosinferunt^vtialtemaUquo cibi genere languentem appetitum exci- p^iicnc.
tent . H^c aucupes e nido auferuntjeaqj aut cdunt,aut vendunt , non fterili f uic qu^eftu. Nam
quandoque Lepores, Vrogallos, Phafianos, Anferes, Anatcs , Lucios pr^egrandes pluris ^efti-
niatos inueniunt: adeoq^ felix eft aucupium hoc , vt aucupem vnum ex duobus Aquilarum
puUis plus lucri facere,quam agricolam ex binis pr*edijs fiepenumero compertum fit.Tum ve-
ro ne puUi fame pereant , podicem laxant , animxq^ languenti cibum vicillim indulgent, dein
rurfum aluum coUigant , idq^ iterant, quantum natura tolerare eorum queat diutiffimc. At fa-
nc diflficilem ab i js prouinciam fufcipi certum eft. Remotiirimas enim, abditasq,' femper fedes,
nec nifi arte peruias quxrunt Aquilaj , & inhabitant .

30

VSVS IN SIGNIS, INSIGNIBVS.
& Imaginibus.

1 1 V I N AE huius Alitis imaginem non fbliim viros virtute, ac potentia cele-
bres, fed & populos integros , tanquam fortitudiais fu^e teftem, ab omni me-
moria adhibuifle^CLim belli , tum domi legimus . Ipfa enim, ciim Auium om-
nium longe fit nobUilHma,acgenerofilfima,ideoq^ Regis imaginem reprcfen-
tct,licct non fit formofa , aut canora , aut apta efui, (ed carniuora , rapax , prg-
. , _ datrix , beUatrix,inuifa omnibus, non immerito a magnanimis tanquam non

3ibHmilis(iiavirtute, idoneum maxime, 6cvnicum nobUitatisanimifignumfemper habita
ruit. Varijs autem modis fignis inferebatur , 6c ex varia materia , variaq,- figura effingcbatur ,
prout & vfus , & luxus , & occafio poftulabat ,

Inter primos louem huius imaginem,fignumue excogitafleferunt,eoc|:tanquam teflera ad- Aquik in
uerfus Titanas in bello vfum efle,inde ad Cretenfes delatum,a Cretenfibus ad Troianos,a Tro iniigmbus
lanis demtun in Latium ab Aenea tranfportatum.Sunt tamen , qui ab Hetrufcis ad Romanos ^ ^^^S^ •
eriuafle velint.Iuftus * Lipfius ipfbsmet Romanos ill iusinuentoresftatuit,vel vicinarumgen- a zjy.^^^c
^um exemplo Aquila vfos fuifle . Hinc fadum eft , vt fceptris louis proximc fulmina infidere j^^n *^^^^
•'^SIuiIa credita fit,& vt Pindarus eam dormire in fceptro ^ louis fabuletur,vel vt alijs placuit,in didogo.%.
^^pitc^idq^-hacdecauftquoniamAuesvnicuiqueDeofacrasincapitecoUocareveteres fole- ^Ode i.Py-

^ louis autcm imago,kua fceptrum,capite diadema,dextra vero nunc Aquilam,nunc vi- ^^^^^^-
50 j"^!^ pretendebat, iUam quidem ob vtriufque exceUentiam , vi^loriam vero , quod omnia
rf^ifta&fubiea:afuerint.Vndeetiam'Lucianusdeeaitainquit: ProMe neque de AqmlA
T^^^mm diciurm fum , quod ^ illa, in cdo verfmir , regio fceftro tnfidens , & tcmthm mn fuper capite
^^^^dificam.^DeuseffegefiienSyautilUmquoqueiff Ganjmedis gratiam prMeribimns . Veriim &
antiquiffj^^j5^,Vjj^(^Qj^^yj,jj^^j.^jj^Ij^pgj..^ numisvidere eft Regiam hanc Alitem,
^P^fulmini, fceptroq,- louis infedifle foliim ; fed ipfius quoq; Dei fimuLichrum modo in ca- ,
r *^^> modo fijpra alas tulifle . Ad huius rei confirmationem numifma Hadriani Gr;Eci extat ,
/^S^oabvnaparte Auislouemincapite, abalteralouemindextra, I uno n em i n flni ftra ala dy^ ^^^^^
i^^rtat . Exftat eiufdeni rei emblema apud ^ Claudium Paradinum , cuius infcriptio eft, Heroicis,

^ CAELO

ro.2.

CyrL.
Cyii ifignc
Artaxeclis.

Alexanciri
EpiiGtaru
rcgis.

Taifijwinij
Pnld ma-
icllas •

Marim pri
mo hirbnic
Aquila aii-
reain .

Aqirila ciir
ex aiirca
Argcntea
fadta.
^LW.^.

* /iw. 40.

Llh.i.co.
mTacit.

l9

''Lib.i.^n
naL

Mnnacins
Placus qiio
modoa lc-
ditione rai
licum iibe-
racut.

^2

CAELO IMPERIVJM JOVIS EXTVLIT ALE S. Qua de caufa in fceptm
Regum , quodjliiceulQuis filij rint;,exprimifolet, vt Ariftophanes teftaturi Sc^Iuuenalii
vbi ait :

Da nnnc d* votucrem fieflro , quA furgtt ehurno »
Prudentiu5 item nc^er, AqmU, '\\\Q^\t^exeburno fumii arroganmm , ^ Xenephon quoque ita
de eafcibit : 'Erat autem ei fignum Aquita aurea extenfis alis in longa haUa fufpenfa . Id infigne Per-
{aruiii Regihus multo poft manfit, a Romanorum tamen Aquila paulodiuerfum . Sic Arta-
xerxis id fignum Regium fuifl*e,idem author eft , ciim inquit : Barharicun6iatifunt,frimum quid
agereturyincerti y (^fe jRegate pgnum videre d^cchant y auream Aquilam in pelta ad fummam haham
4///^^/^. AlekandrumEpirotammRegem Aquilamhabuifle pro infigni ex eius numoanti-
quiifuno licet coniedare, in quo ab altera Regis caput,ab altera tota fedentis & Aquilam dex-
tra fcrentis icon apparet. De Romanis a?neum adducitur numifhia , in quo Aquila ftellam in
roftro fcrens, & duos poft tergum, quafi globos habens cum infrriptione, ROMA, Romam
v^fxm ac eius imperium denotat . Id palTim alia,CLim Coflitum Impp.numi teftantur . Liuius ,
Florus, cxtcricjj qui Romanorum res geftas memoria? confignarunt, Tarquinium Qiiintuin
Roinanorum Regem , vt exemplum adfcrunt . Is toga purpurea vtebatur , Sella eburnca, ge-
ftabat in capite coronam aurcam , fceptrumq; in manu eburneum , cui in fumitatc Aquila au-»
rea infidebat^perminu (cilicet Scnatus & populi Romani . Solere autem hanc cburneo impo-
ni fcipioni , feu (ceptro , etiam a!i bi (cripfit ^ Liuius; Eumeni , inquiens , Regi omnes a Senatu ha-
biti honores , donag.^ amptijfima data cum fella curuli. atque ehurneo fctfione . Idcm Ctiam author eft ^
M :ifanifam Regem appeilatum yeximijsj. ornatum laudtbus, (^aurea corona^ aurea patera , fella curtdi,
^ fc/prone ehurneo ytogit ptSfa , O' pnlmata tunica a fcipione donatum . Conftat autcm CX ' Diony-
fio Halicarnallxo lceptrum illud hlcphantinum non aliud, quam fcipionem cburneum fuifle,
cui Aquila impofita erat. Q^i« Rcgia ornamcnta pofteriores Romanos a maioribus accc pta,
fenipcr retinuiflc patet . Imo vero C.Marius bello Cymbrico, reliquis militaribus fignis depo-
fitis- (nam ante Lupi , Minotauri , Equi , Apri , fingulos ordines antcibant ) pofthabitis Lupis,
etfi Romanar gentis nutj-itijs, Vulturibus etiam negle(ais, etfihorumaufpicio Romanorum
impcrium conditum ellet, Aquilam fblam tcnuifle fertur , eamqj argenteam magis,quam au-
reain habuille ; Nam ex argento omnia figna olim fuifle Plinius teftatur, etiam in caftris Bru-
ti, ktc neinpe de caufi , quod fulgentior ex argento,qu:im ex auro foret,& confpcdLior . Par-
uain verohancfuinecx^TlorocolIigcrelicet^vbiait: Tertiam Aquilam fignifer , priujquam in
maniis hoftium veniret , euuftt , & i^tra balthei fut latthras gerens in cruenta palude delituit : Non e-
nim balthei, vtdo£^:iiTunus luftus Lipfius etiam annotat, latebris tegi potuiflet, Aquila tam
magna. Romana itaque Aquila fuinm^ haft^ infiftebat,eratcj; vel ex auro, vel argento,& ful-
men fepe tanquammanibws tenebat,quafi iaculatura , licet ^ Dion fecus fcripfille videatur hi-
fce verbis l^od Aqutlam dicunt, eU modicum facellum , ^ in eo Aqtnla aurea, conjlituttur^ in omni-
htis legianihus \ Bam vtr vntis aliquis haH d ohlongA impcfuam portat , cuttts hafi^ imA pars acuta esi , vt j
d4gi in folum poffit . Q}ipd autein :fit ficellum eOe , caue cenfeas , inquit Lipllus, in hafta ip-
fa fnnile quippiam fuiile templi (nud;i cnim Aquila & fine tegmine ullo facellifuit , vtdocent I
monuinent.i,& numi,quorum centeni£!^aIiquotextant) fed ad caftra hoc refcrendum eft,
in quorum principijs «dicula quxdain,fiue templum, in quo religionis caufa Aquik , & fgna
fcruabantur. Praeterea nonne ctiam pr^grauepondus,(vt eiufdem verbis vtar,)ferenti fuiHet ?
In columna tantum Traiani,ncfcioquid in alis AquiWumimponitur,quod fatcormenon ex
phcare.Nifiergo Dionis vltimo illo ^uo mutata Aquil? forma,cenfco mentcm eius efle,Aqui
lam ciim in hybernis eflet in faccllo repofltam, atque indemotam, ciim ediKenda.Id mihi ap-,
probat " Herodianus,qui de Prartonanorum caftris loquens , Antonium fdcit venire in facel-
lum , in quo llgna & imagines exercitus adorantur . Eft autem in Dionis etiam dcCcdptione ^
defgt in ttrram frlere , quod in exemplis multis legas; Tacitus: Flurimus ctrca Aqut/as labor , qti^
netnpe figi limofa humo ,neque aduerfum ferri ingrttentia teia poterant . Figebanturigitur,&inip-
fa pugna, cii m ea in loco ftaret,nec impelleretur hoftis.Sed &?in caftris deiixcc ftabant,ac legis ^
inter prodigia , cam 111 hoftes eundem eflet, non potuiflc euelli . Huius fcutciuive puto, quod ^
in Thebaide Tragedia Seneca^ infcripta, legitur ;

■ £ra iam hella cient ,

i^qtttlaq^ pugnam fignifer mota vocat .
Non enim ibi yentilatio aliqua,aut in acre motus Aquil^ c^y)[ei\du<> , fed qwM refixa , ac loca
motaabfignitcrofueritpr^eLiiitcadpugnam.ExDionectiam palnm hr , quanta hanc ipfa
lonecoluennt, adeo etiam vtad eam tanquam ad ficram anchoram confugerent, vteX
eftjdeMunacioPLuico, inquemfeditiofl militcs coi

reli^

Taciti hifcc uerbis facile colligcre

coniurfl^
raiit ;

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

tmt

Ornithologia: Lib.L

rcifpl^'"^^

^erebant, & hoc e(t:,quocl ^ Virgilms conit ; ^ <i z,i^. i r .

■ P^bi frimhmvelltre fignit , AcncU.ciY

Anniierint fti^eri , pubem^f eclueere cxstris , ca princi-

h iO

ron;^^;"^'''^;^''^^"^''''"'"''';^^^"^^'^'^"^'"'^'^^ Rcfertia'HcttorP>o«litiis. SimiiitcrVe- ' Lib.^-»i

^■''«.vt I l''^mstradit.Sigaavero.ipudRomanosmilitariaeniiit^ elvociii. vclinntT Vor, '™'"-

lueranttub*coni...a,l,tui.Mutaver6&pri.icip.,li.,cra.^

&vex.l uni.Po(teaver6 vmAqu.la:railit.,risng.iihonorIiabi usl uM^

ma.io.strequenHus,nihilho,ioratius,a,,tfacratmsfuit,.tavtRoi^^^.^a^

merucr.t,cu,i,sduautot..mfereorbemfubieccrint.Nam,vta.tiUa: ^ '^'^^ Z^^^^^

"icditceRomanus GaUosIoui-i tne fugaait , ^
Q ^° O -T ^"'"^emdomieorC.efiralihofh tul/e .

C'.r^a »n!n N?'"'""? '''"■''"r'*' '"'^* ^S'-^' P' -fi^--»" ^nif^^r | .ortabat,Aquilifer diccba- Aquilifcr
cSooZ ^,""*''"-''^ '"J"'? ci.xim.,s,Marius argente.. «ius cft.dc.nde Carilina.ut ^^"^ ■ .

'oicr.ptinnaliquiscenfeat,deAnm.nQ.iC«iarecapto: W^/.j.
f^' noe.il fnlsereAquiU,Romxnitj,fit^m. 'Lib.t.

fcl"mTn.nf?^ ^"'V ""^ apt,'dCa:farcm Cco,irenfuomniu,n)no.inifi Icgiouna:
4» ^%rat,pe2ii£ev7''*<='"^f '''^^^ Legio f, t>c,fe6ta L,„io pe,.

terdu.ne^ei^T'''''''"''"''*?-"'"'^ Maior nunlcos i,i- fja.

fereb ,t ^1 °'^'"e'»»t.'n'"or efle non debuit,preterqua,ii folius ,nilliarif ,qua; Aquilam etia,n
Pu'«ci vdi3Tt ^"'^^'"'«^«•"•les hiine fub Traian • imperio co,iftat , ficuu & fub fincm bclli
giilas certisZ' • i'-']?!'^'"' "'"' ?*''"''^ fedecim,fub Vefpailano autem t,iginta fex. Hafcc fi,i- , ., ,
Aquilam Y'S"'sd.ft.naas fui(le,ita utlegionumordiiicsdefignarent.&legionari/ milites fua ^*'"'''' u
^n^^Ztf'^''^''''^^^^^^^^^^^ leg^o..is4'iu,iieratu,iaAquila, S^eX"

"^«'•onam -r . '" «•''"".ento nuda. Secu,idf autcn fignum crateadcn inter lauream

'^"'.da.n V f ^*^"* "^'^'^^ '^'^*^ '1'^^ ''^'^'•■^ laurea,n itidcn coron.un: hoc ta,neii i,itcrerat,,,ifcr fe-
50 adha,,cnt ^'■''"'^"r""'^"''"'''^^^''^'''"'^'^^'*^'^^'^''^''^''-""'''"'^* <:.mmm coro,ia ci.igebat
<'''-i'ncb ,;r ',^''t.'''"'f '■''■'" etiamaliudaccedebat.Sim.li,-ationc c«ter;B certis differcitiis ,

"''''sfel^li^^^^^^

^ Uircoll.mvT'' '^'" •'^^'^'^^™''''''^'^''^'^^^^^^ wiUo»<^«.
"er6ci,H. ''^^3''''^-''*^''*'A''J^'"/'''"''»>^"^««f;, & primi Ceneurionum. drc Triarioru.n ''"'•4-

'"^^ 1 iii-rw^"°''' ^'^'''"' *'■'" '^'*'^^-'^»' ^xaginta h.,beret C«urio.ies , & toridcm Succenturio ^ ^"'""

paones • quod auteni CxUr icribit , r^-to adfecentum ocloginta /igna mtlttarta , . /^«//^/

noru locus
iii acie .

rtonern

\

84 ' Vlyfsis Aldrouandl

7wuemfutjfc jici 1 non potuitjfi Polybio creciimus : fi enim nouem Aquil^ ( Lipfij uerba (unt )
capta , qua! ratio aut pro}X)rtio, ut tantiim ccntum oftuaginta e reliquis?Atqui legiones Ro-
' Piimipili mancE illic undecim fteterant : ergo flgna manipulorum circiter lexaginta expriore illa fen-
- iniuuis . tentia: quod minime conuenit in numerum lulianum. Qui itaq; Aquil^ pr^eerat Primipilus ,
Ccntiirio- Dionyfio yiyy^oiv Tciyf^cirog^ dux legionis , aliquoties ^poL-nTrit^ctpx*^'; rdy/uoLTo^ ^ pra:fe-
nu mLimis. £tusIegionisdicitur: Cuiomnesparebant,qu6d Aquilamregeret,primumfignum: Ali) Cen-
turiones fua quidem figna adflftcbant & tuebatur: hic uero totius legionis Aquilam cuftodie-
Llb.z.c.S, [^at. Quodetianiin'' Vegetioclarc: CeritimoM^<^v\ityPriwipHi mnfolum AquiU^^^

^udtHor ccntnrtAs in f rini^t acie gubernabat. De Aquila (& harc Lipfij verba funt)benc,&: ad vetu-
ftum inorein: dequatuor centuriis , ad nouitium : iequc iftenofter non,nifi uni pra'fuit,&
LiLi.c.y. Ad eundem morem ^ Valerius : AqmUrum altera vix conuelli a Primipilopotutt . Indicat ita pr^-
fui(]e, vt ctiam fiib iter euelleret refixam , & fignifero fuo in manum daret . Qmnetiam in ipfa
^ Lib.^.An acie adfiftebat, & tuebatur. Dionyfiana illa fupra hoc oftedunt,tum illud ^ Taciti ; Jpfam ylcjui-
tial. Um Atiltus Verus PrtmipiU Ceturio multa cum cUde hoflium,& ad extremum moriens feruauerat . Hic

^ Lih. 1 4., quoq; Plini) locus infignis declarandus uenit, ita fcribentis ; Centurionum in manu uitis.&opimo
cap.i. pr^m/o tardos ordines adUntas perducit i^qutUs.atq-, etiam in deliHis poenam ipfam honorat, In caili-
raiim in 8^'^^^^^*^ militibus Centuriones vite vfos fuine,etiam Liuius tradit,& eo priefertim,fi nimis pigre
milida . & lentc Aquilas fequerentur,fed in ciuibus tantum , nam extcri fufte cr^debantur . Hunc lo-
«1 LiA. 2. de cum Plinij ^ luftus Lipfius explicans pro \c\\tdi%Utas lcgendumcenfet;tam quia de lentis ordi-
vulKQman. nibus primumdixinet;tLim ctiamjquiarel^^t^ipfaj&Iajtificantesob/^rA^w/^ , vtloquitur,opi- %^
dUl.S. ma . Non enim dignitas foliim , fcd opes adiunfta,* , ideoq^ locupletem AqutUm hoc fenfu mihi
« sat.iAf. qiii^iem ^ luucnalis dicit r

Vt locupletem K^quiUm tibi fexagcfmus anntis
Adferat ,

Minc fa(^umeft, vtapud authorcspaffmi prolegioneipfa,{euexercitu fub ea militante,&
pro iplo munere,& Primopil.iru Aquilam acceptam videamus^quod fecitNonius:huicenim
bcllo Phadalico diccnti,Aquil;as (eptem adhucftiperenc, &apud Pompeianos extare,Cicero
re([X>ndit, Probemoneres4icur/-^ Cracculis nobispugnandumforet. Atq^ ita Hirtius. Erat Pompeiacies

^ Llb. d(LJ trcdectm Aqmlis conftituta, {\2vA^c.VL^(k. valct totidcm legionibus . Et ^Baptifta Mautuanus :

fort.Gon- Afpice Pompeiumterra,peUgo(j.fcrcntem . -

%^g^' Vtcfrices AquiUs, & mex quaf falmine miffo '

Cditus attoniiumy magnocj^ a C^fare vi^u m
g lll,-^^ Ire vagum &c. E t ^ Claudianas :

Stant helUtrices AquiUfmij^ Dracones . I tem rurfos ;

^ Lib.4iK " iVfT vt rubris AqiuUs figamus arenis , ^ Item alibi :

S ed quid ego HanmbaUm circa, Pyrrhum^ tot annos

Certaturn memorem ? vilis cum [partactts omne

Per Utus Italid ferro bacchatus & igni ,

Confulibus^^paUm toties congrejfusj inertes

JExuerit caHris dominoSy& ftrage pudenda.

Fuderitimbe/Iesi^quiUs, ^
Sic & Aquilas eadem %niiicationcpoet*B Hetrufci accipiunti Arioftus :
E quindi ancora in ripa a U Dannoia
Cacciatafu da t AqutU JRomana .
'Vih.i, S^piusvero pro fignis ipfisaccipitur, vt apud^Ouidium,vbideantiquoiIlomiIitari(ieno
Ea^. Romanorum imperij inprimordijs fub Romulo/oeninempemanipulo,coq5haft^,feu perti-
Fffini ma- ca£alligato,appenfoveagic,inquitenim: '
niptilusRo TionillicMUbentUfionateneham,,
manoru h- c j r j •

^num mili Seajua,qu£ magnum perdere crimen erAt .

JlU qtiidem foeno ,fcd erat rctierentia fo^no ,
J^lmntum non AquiUs cernis habere ttias .
Pertica fufpenfos portahat Unga manipUs ,
\ Vnde manipUris nomina miUs hahct .

Item, dum figna Romanorum olim erepta a Parthfs, per Auguftum recuperata fcribit ;
Addiderat animos Crafjorum funera gentis

Cum^erijtmiks,fignaj^,dux^fimul,
Signa decus helli Parthus, Romana tenehat,
Roman^j. AquiU fgntfer hosiis erat,

Jfque

tare.

lo-
eii-
us,
:fe-
211-
lie-

tu-

'«/-
lic
mo

[o-

di-
pi- i«
ihi

im

TO

7>/

OrnitlioIogla^Lib.L

85

10

Ifquefudur nianfilpt ndhiic, nifi fortibm artnis

Cxfaris Auforii£frotcgcrenturoi>es .
JUenot/isveteres ycrlongidedecusxui
Snftulit^agtmuiitfigmi receftafuos.
Ad eundein feiifum ^ I.ucamis :
X\ L ^"">f'^f''^^ereAqHiU,RoniitnaqJtgn/i.

Habetvuit autcm mulra figmi alia pra^ter Ac]uilam,quaj fola ip<« ernt in fummo honore, vtex

10 ti ' Z"'" ^"^"T ' "''f'" >-'"''^"f'g>"-' , ^'1'"''^ etiam i^cric potitus . ni Amtlfcr eam , vtL^
^opriam Komants m fumma venerattone mtUti habttam , iritra vallum iect(lit , coniL totis vir.bus ■
'Nequevcrofignis.aut vcxilli.s iKllicis Aquik fimulacrum tantiimmo(l6 imponebatur , fed
c^tiophsis. Sertuin cnim cx C^uercu vnguibus tenentes fcrebantur in triumphis, exquo

^nciput all,g.vetur qu.. (emel accepta , perpetuo vti licebat. (>i,anto uero honorc Romani
Aq^,,la.-fc,H,mpiolecut.tuctint,exiaindiaisfaciUliqucre

quocl ninius memor.a; piodld.t, d e unguctorum decorc loque.is maxhni, inquit, mirum e!i,

tTy?n'J'1^""'"-^''^'?"-f'''''-'^^'"^^^^^
imscinbusMinamQ,d,cerefo(fcmm,^uisfriusinn^^

'"rnmorhemdcmcereAquiU. '
*° .J^^^f^:'''^''^''^'^'^^^^^ Romanis er.mtdupliccs.tefte Vegetio,

cs nu.ausPopcio,LarMario,Sy%Apo!lopel^

aH.,sgcte,s Aqu.b imagmem adhibuille, iacris liter.s doccinu,-. Anius enim Rex l .cedrmo

tcnchat. 1 1 icrius Valerianus ad infignc Laceda-monionim remp. hieroslipl vcc llirmfic e
rad,teafc.l.cc£iatic.,c,quodtalifig.,oliterasill.publ.ccobl]^^^^^
L.U,iKiri,m di.ascoiifecrafsc Aqiiilasin templo Ioi,isapud Laced^^^^^
30 V ttona; fimu acn.m terret , eifque bis fe dc Athenienllbus vi£lorem fuiirc, figniricalle . Tin-
ta i pra..ce.-M,rieaoiisTroiani, &Ck^^

l,,,H-|!'r r'''''-'!^'"^"' '^''"'"''^^ vo-

beWiu,

^JJb.i. dc
bcl.eiu.

A<^uilx co-

tiiuniphis .
Coiona ci-
uic.i .

Teffera a-
pud Roma
nosciiiplcx.
Ani) Lacc
d^-monioni
icgis infi-
•jni a .

luit

Ac^uilam. Huniiiquoque mvcxilli.scoronan^^^
'-jqicducisvlquetemporaconleruaruntHungarijBonhiuorcrrc.

VSVS AQVILARVM IN CLYPEIS.

&alijsrebus.

N T E QV A M de infignibusreu armis, vt vulgo ciicunt, agamus, in quibus
lculpebantur,& pingebatur domi Aquila?, Leones,& alia animalia, atq^ qux-
ciam alia , ciux nobilitatem denotabant , in primrs dc clvpeis , feu fcutis lcrmo-
ncm liabebimus , d quibus omnino.crediderim domelhca inflgnia ortum du- Inngnia do
xinc. Na,vt inquit ^ Goropius, vulgus Arma vocat,quia infignia in armi.Sjma- meftica vn
luj-cj. I "^'"^^- vcro in clypcis dcpingi fculpiq,- cofueucrint . Huius rei apud ^ Virgilium oita .
xili ,r^. ^ cxemplum cft in Auentino Hcrculis prole, qui inter primos Turni focios & au- ' ^^^^' -^'
^'iiesrccenfchir • i r Frandf.

. . , . ^^^' . mon.

^Pauoi"' ^'y^^^y ''^? '^t y^^-i^^^TTTciv ^ quodccIenttotacorpus;&pofluntdiciGallice targeou Scutum di
Dhic c ^ '^^'^ ^^^^'lius aTTo ^Ai.^i/^^^idclljafculpendo&celando/quafi-vAti^TTDcJioceftfcul-- <^tum.
^ '^l^- ^CUhimT..;.,;j:cY.-: ......... ^ . . • ' . . . :s.z6T0g

ximc vcro in clypcis depingi fculpiq,- cofueucrint . Huxus rei apud ^ Virgilium oita

'Xeir"^' .-.n.:- A • TT 1- 1 .. • -r^ • r - o 2 ;■;/, ^

-^^nfctur

- Ctypeo^j infigne parentnm
^^- Dicn, ^^"^ti»^ angHes^cinciamfj^gcnt ferpentihus Hydn
^^..,./^^^^^1^^^^ aVo t3 x'^Ati7TT?/f', quodcclenttotil

^.^^^^ ^ ^ nielius i-no tx yxUtn^ idell,a fculpendo & c^lando/quafi >At;:TTDc, hoc eftfcul- <^tum.
^^^mn^ir^^r^^^^"^^^^^^'"^ putant a Gra:co «^Jit>ToV,quocoriudenotatur; cuiusnominisratio- ^^-^'
m*o c • y ^l^nimaticorum intimius perfpicit.Goropius tamen c Cimbrica lingua & a%vTOQ ^"^^^ •
t^ieorT^' ^ ^^"^""^ ^'^'^ ^^^'^''-'^ manalle dicit, in qua Scutidem eil:, quod depello ,amoIior, *'^^P'^'
^ cl vn ^^^^^^^ voca t aggerc,propugnaculu,& Scliufzen detcndere,quo fit , vt& corio C^,^,,^^^

^41ic ^ '1 attributu lit . Solitos aute efle veteres clypeis infculpere imagines quafdu

^ ^ '-^^ , vcl inffgnia, ctiam ipfo ' Pliiiio tefte, patct . Nam fcutis qualibus apud Troiam pu-

H irnatum

Early European Books, Copyright © 201 1 I
Images reproduced by courtesy of The Well
172/D/2 Vol.l

1

i

26

Vlyfsh Aldrouandl

gnanim eft,continebatar imagines,vnde wk: nomen habuere clypeoru,^^, vt aitipfe, vtper
uerfa. GramynatkorumfnbttlttAs voltiit.k cluendo . Vnde non poflumus non fufpicari, vel a Thraci-

Clypci A- bus,vel a Phrygibus fuam in Achillis clypeo fculpturam,Homerum mutuatum fuillc. Sunt au-
chiUis lcul- tem clypei maiora (cuta peditum tantum,vtdocet Seruius: fcuta vero equitum.Vnde ^ Liuius :
pf^"^^^ : ^ Clypeis ante Romant 'vfifunt^deinde poHquam Hipendiarij fa^i^fcuta pro clypeis fecere. Huius pars me-
SiS!\Tir ^"^^^■^^^^to^* Vmbo dicitur . Clypeo & fcuto cogeneres funt parma & pelta. Parma fcutuin
iora^ ^ ^^^^^"^^1 mcdio in omnes partes arqualiter extenfum, breue,quo pedites & expediti mi-
^ ^^^^^ vtehantur. Gallis bouclier did poteR-.Pelta fcutum breuiiTimum efl:,in modum Luno: me-

Vmbo qd . di^. Ali is fcuta fub diuerfis formis pofluntiieri.Poeni, quod ait Plinius,ex auro fad:itauerc cly-
Paima qd. peos &c imagines, fecumqjin cailris tulere. Talem ijs captis , Hafdrubalis inuenit QjVLirtius
Pclraquici. Scipionum in Hifpania vltor. Fecit quoque Rex^ Salomon ducenta fcuta de auropurijjimo ^fcxccntos

^^^- mri ficUn dedit in lamtnafcuti vnius , trecentaspeltas ex aurofrobato . Clypeos & fcuta in memo-
Clypeos & * ^'^."^ benegeftorum fufpendere,& publicis locis confecrare antiqui confueucrut . Vnde illa fi-
lcuta fiifpe I^^lit^^-l^O in facris ^litcris profluxit:/r////«mj collum tuum,qua ddifcata eH cum propugnacu^

dcbant in_, lismille clypetfendent.ex ea omnts armaturafortium. Hofce tam heroum illorum, quos peculiari-
publicis lo ter dccantant f icra^ ^ litere,qu.am paretum fuifle Dauidis & amicorum, vti ctiam fubditorum;
cis . quoru opera in bello pr^xlara,&: illuftris fuit,nemini dubiii eft. Sic Appius Claudius, qui Cofilcu

CanU4f, SertitUo fmt.fuorum clypeosm facro velpubltco priuatim dtcare primus tnftitutt.Pofutt entm tn Bellon^ dide
Ex Turri - , . / . . ^ .

TlhiM, Capitolin^ xdis vfque ad incendium primum fuit. Romanorum certc,vtinquit Plhnus , tanta
5 5 .cap.j . fecuritas in ea, re annotaturyVt L . MamltOy ^JFuluio Cofs.anno vrbis qmngcnteftmo fcptuagefimo quinto
Ch-peiifa- tJM.K^tifidiustuteU Capitolij rcdemptor j dociterit patres argenteoseffe clypeos\quipro dtretsper aliquot
cris vel pu- iam Inflraajjlgnabantur .

blicis ciica- qy j igit^jr Aquila in clypeis v/i funt,iam fequuntur,fama infigniores . Ariftomenes vi^is
ciypcos ar Laccd^inonijs fcutum rccepit,cui indgne erat Aquila paffis alis adusq^ clvpei margines. Nam
genfeos ^^'^ Delphos vemflet, id Dei monitu in Triphonij antro, quod ad Labadeam efl:, repcrit, ac
habuenat . rurfus eodem in templo dedicauit^quod Paufanias ibi pofitum fe vidifle afleuerat .
Aquilam i Dc Hungarorum mCi^wi in clypeis ita fcribit' Stephanus Vinadus Pighius : inter c^ter^ge-
clypeis qui nerofa? nobiIitatis,miIitarisq,- virtutis infignia,pr^eminebant expanfi Aquilarum al^ ingentes
habueniit . yj^ci^^ ^jypeis inh^rentes,vel auratisgaleisimpo/it^vetuftum decus nobilis apud Hungaros fa- *
nis"rcumm ^"^^^^^'^ pra^cipua fortitudinis bellic^ apud poilcros infignia. Maxima enim his habentur vi-
Aquila mli <^on.>! pr?Piia,acveIutiIaurCce qu^dameximixpro fingulis occiforumhoftiumcapitibusex:
gnitum . acierelatis,(ing(ihs Aquilanim pennas accipere, atque eas crebi is viaorijs multiplicare. GIo-
Hungaro- riolum pluiimas clypeis.carildibusq,- afifixas^aut c lanceis haftilibusq,- dependetes referre in pre-
ru m/igne. lium. Pulchrum cfteafdcm pcrcaftra,atquevrbes in capitegeftare; imo etiamcute perforata
iX1nT!n f^^n^^r^bas ac^h;onti propric intixas ollenderepoilb^ atque liic adhuc Im peratoris triumpha-

M^us Ha ' ^^''''''^ ingrellUs.

garorfi lliT ^ f^^f'^^ Y'^' ?, "'^ infid5s,in parma luti fapphirei (cuius imaginem eodem colore,

nc-Icdus . ^^^^ aci/nodiim diiutiore circulus ambibat ) Herculanorum iuniorum erat infiene, qui fub ma- 4^

Hercula- giftro militum pr^fentiali militabant, quod in antiquis quibufdam eius imlmx commemmis
nomm m/i apud Maffxos RomiE mucnit Pierius.Seniores vcro Herculani ca^rulcam Aquilam alis utrin-
S"^ • que paffis habuere,m rubra parma,cuius latus ambitus in margine lutei coloris erat,quem linea
nigra circudata in partes duas ^que di^kantcs dii]ecabat.Erant vero Iouiniani,fiue,vt apud Ve-
getium,Iomani,&HerGulani,Illyric^legionesdua?,qu^fenami]itum miIIiahabebant,quos
Diocletianus,qui fe loue Jatine vocitabat,(Sc Maximinianus, qui pro Hercule fe gerebat, cum
ad Impenum perueniaent,pro merito virtutis ita nominibus a fe inditis appellandos cenfuere,
eolque cuncbs lcgionibus iundlis pra^tulerunt .

iouinianorumautem,quiiunioresvocabantur,infigneeratAquil2eapotheofis,redimiculo
lupra caputimpo/Ito. Ales ipfa natmi coJoris in parma lutea,qu? rubro primiim circulo claii- <fi
debatur,inde altera fepphirei coloris toto margine compleaebatur . E pcdore autem Aouilx
aureus extabat umbihcus. Seniores vero purpuream geftabant in parma cerulea,duoGue erant
pro marg!nec!rculi,ruber interior,exterior luteus.
Quarcocl.- C^rulci coloris aliquanto d^luti AquilamgeftabantOuartodecimani,qui fub magiftro mi-
cimanora htum per Thracas mihtabant. Ea vero Ales in alba parma infidebatorbi iruleo denfioris lu-
iniigne . ti,mtra q' icm circulus ruber erat,e cuius medio aureus extabat vmbilicus.

Non ab re ent hoc loci ex Ludouico Ariofto poetarutn Italicorum coripli^o , qui imitatus

antiquos

louiniano-
ru in/igne

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OrnithoIogbLib.L 87

^^tiquosinbellogerentes clvpeos,muldsinIocisfuipoematisRugerij clypeumAQuila ilba
^lem,(edob virtutetn.ana nren-:ibn^ in MIo ,r.Vo-^n^r^iT.o d • r "^""^^4^'

C/^r^ ne lo fcitdo azurro il giouinetto .

ci-

III j_7^- :-{;*\* \^-^'^^*'^^'-^'^^"»^>y^"uuaiumcuiumaiTerre.<^^ mulieraui-

P««**Kpugnantemcognorcerecuperet,eamdicentemind '^^'"^"^^ ^cm.

^'^^^^^l^Jii^olge.cfiraggira, , Sm.^o.&

^^Rf^ggierfuoveder.percuifofiirai 3;.

"^^' riconofce a lAquila d'argento ,

j^- C^^ ne lo fcitdo azurro il giouinetto

US iJ ,

^os '^ns.Ait'autem: -

^oue tlgiottine Ruggtero^ Stan. 1 8.

Pcrc/je t Aquila bianca non li cede. Et " rurfus: Sun. 4 2 .

«- /'^^ ' euifd. cant.

f '^^'^^ rmfate vn atigurio cofitrifto,

"^l ^ fi^^(^ (^crta , chel mio onor rn ha fpinto

f A'^«/?^ lofcudo tlhianco Auggeldtpmtol * Idem : ^Stan. 48.

^inci, e quindi venir fi vede il btanco
2?- Augel.cheGioueferlariafoftiene
s, ^ ComenellaTeffaUafivideanco
CS ^ r^-^/V , con altrepennc^ .

J er Auemcnimalbamintelljgit Aquilamalbam. Quamquidem merit6 cerebat in clvneo
to Rugenus,ob pra^claras eius dotes,& robur,vtinquiV^.oeta" ^ " Stan 44

^7/ Vammofo Ruggier, chc moftrar vtiole, ' cm[d.cant.

Che con ragion la bella Aqutla porta .
15 ^^^^^^^^^^tMarphifim,dumcumRuo"cnoniiP-n^r/>j- AriM.-ir ; j /i 1 * . ^^-

n PercheMarffavnafercoffa orrendx ^ ^ uiuuc. ^

C Limena.ferdiuiderlilatefta.

Leua lo fcudo.chel capo diffenda ,

Ruggiero/l colpo in fu tAquila pefta ,
\% f 30 Idncanto , f /^^ /^? , 0 fenda ,

i- ^i^diftordir nonperotlbracciorefta .

U Dc eodem fcuto inquit idem poeta paulo Mtx\\x% :

JC i? «^^i/.^r /7 braccio manco a pena moue ,

ApcniipiufoJlienlAquilabella.

^f^-^eftimprefanonlipiacquetore Stan.j-j,

L ^tiiLtbiancanelcolorcelcHe^
■j : ^'^'^^^'^ndidoLiocornOyComegigUo,
-4^ 40 ^"<^^fel^ofcudo,elcampoh abbiavermiglio,

Apis Ae-vn?;n D ^.'^ ^^r^^'^ "f"^" contextamrln tergorc Aquib effieiem habuit '""l «"j
! res auro?eS°n '^^'''^' ' Herodotus:Incalceis vero fer?efolitos eandem Imperato-

Ao 1 ^^^US • A ^ *

P'"'^eoscTr»^^,"ba/ ''"°''^'"'""^"g'"""qi«m/;ntcredita;, vetercscapitifafciculos pK?^

'^g^^^us. inv^^^' ^^^^^^^ Aquilasin deIubris,&porticibus, vtapud^^ PaufaniamLaconem 'inThalia.

^Pf^»2 Tynd ^°^^^^^^'^^^^^^^')^'^ V"^ meridiem excurrit delubrum eft Jouts Cofmetd cognomento,& ante A^uilaru
' rs ^^ori^fiLj'^"'''^'''*'"^^^'''"'^^^ S^vi" P^"^'

■ ^th,,^.l'J^^^^^^ trire- ^^^\^^P"'

i^^^^'^^qu.ru?^^^^
^^^fferenh. l'^^'^^^^^ patrimaximefimilem,faluaeta aelubris pi

^^terim ' "^a^ luperuolabat Aquila Draconem complexa . • d?, & poij

^^^toniVln^^^ I? infigniummentioneverfamur, anrequam memoria excidat, obiter "^ibus .
'^^>leeenH. "^^i^, ^^"^^^'^^^^-^^^ ^""^ fcriptum eft, vt Aqudifcro ?noranticu(hide fit commtna^ ]
A Ferra ^^.^^^f^^^I^o,e^^/./7//^r,in cafu refto: confer hiftoriam, & probabis . ^'^'^'^'
^ueniibus Ducibus monetir gcnus excullum cft, in quo Aquila eft alas expandens,

H 2 infu ,

Hiero. Dc

Caurar cU-
grcfTionis

y\y[s\s Aldrouandl

infigniumeorumeuideiisfimuUcrumifai&antiquiiTimosPhoceH^ hac nobili

Aue monctam fuam nobilitafle,& ab akcra parte tripodem quoque addidifle. Apud Epirota5
quondam ctiam monetamfuiflelegimus,quv- Aquilam haberetfulmincfiibter pcdcs dcicdo,
& duos quercus ramos cum infcriptione Dorica, PC^i^po^rZvMS.c moneta ^ Valcrianus ChaO'
uT^A^tic ^^^^V^^-^^^^^^^&o^^^culaC^odon^a fignificarefcribit. Neapolitanorum antiquorum moncta;
/7. u ^^^^^ ^^Ijj^ Sircnem tumulo mfidentem, o:lyram manu prehcndentcm ab \'na partc habcbat
imprefsa,ab altcra vero vidori^ alat^ fimulacrum,qu9 vna manu corona, altera Aquila fcrrcr.

VSVS AQVILARVM IN INSIGNIB,
VLilgo armis didis •

AM dcAqnib vfii diximus tempore belliin clypeis, & ^^^iQcm dclubris&
pordcibus,ali)sqj rebus & locis : nunc vcro dicamus,quomodo Aquilas multi
ad oll-cntandum nobilitatis dccus,in infignibus,qu^ vulgo Arma vocat, adhi-
buerint,& in primis vndcnam hcTc arma originem fumpferint, qu^ corum ra-
tio, &vtendimodusfit,paucis&invniuerfumaliquiddicamus. Scd forfm
quis non immerito nos arguet,qu6d in his Auium hirt:orijs,& pr^cipuc iam in
Aquilarum tradatione tam longc digrediamur . Q^iid enim commune vidctur Aquilis Aui- i
bus,& corum natur^ cum infignibus mutis, eorum vfii atq^ inuentionc ^ Scd hac in partc diui-
• In DUL nu ' Platonem iinitamur,qui 5^ ipfe multoties aliena fuis immifcet, non tam utilia,& ad fubie-
u peitinentia,quam rcrum varietatc voluptuofa & fcitu digm , Ciim enim

h^c 1 hilolophi^ pars , non tam,vt ca:tcrar,locupIes fit & foecunda,& paucis haaenus abundc
pertraaata,itaque,qua? huc fpe^are pofl"cnt,& noftrie hifl:ori« lucem addere , fimula- variaru
rerum cognitione leaorcs alliccre, ea non immcrito huc inferenda duximus . Acccdit,qu6 J
multoties taminhis Auiumhifl:orijs, quaminalijs naturaliumrerumpertexcndis,non tain
Volucnum,qu:imquadrupeduni,pifcium,ferpentum,exanguium,plantarum, &reruminaiii-
marum fcrmo occurrat,& corum vfus in infignibus ; itaq; qu« h%c illufl:rare poflent,& ad eo-
rum intelhgcntiam conducere, atque ne ea dcnu6 repetere Iiceat,in hunc locum conferrc vo-
Aqiiilx ma lui. Id autem in Aquilis primo loco faciendum cfle exiflimaui,qu6d nulium animal vel in ma- ^
xima digai ,ori vnquam cxiflimatione habitum fuerit, & Imperatoribus, Regibus, Principibus lmpcn>
tas . totis,& Regnis maius vel nobihtatis vel virtutis fignum exiflimatum . Debui autcm & morcm
gcrcre quibulda m vinfilluflnbus , qui, vt hanc pmuinciam fiifo'perem, quique apud me mul-
tum poflunt, vdicmentcr mc cxhortati funt . Si qui tamen fint,qu;bus ha^c minimc anidcant;
ij.;bharumleaioneabfancantvehm,ciimctiamabfquehisfibipofrintconfuk^^^
nus hilrona h^c integra perm anlura fit . Sciant tamen velim prochuius eile aliquid reprchen-
dere,quam iple efficere. Atque m hoc maximc,quoad potui, elaboraui, vt non vni fol^m , (cd
&multislatisfacerem. '

S^pcnumcro certe admiratus fum,cur in tanta infignium,fiue armorum vulgo & diucrfita- ,
te&copia,haaenusveldeeorumorigine,vfu&varietatetampaucafcnptafint,ciimtamcn4^
hoc vnum 6c' vcrum nobilitatis monum5tum omnes vno ore exiftiment , & peculiarem fami'
harum notam,atque nemo non iifdem infigniri,& oniari gaudcat.
Infieniavn Infignium iiomen ex Hngu^ latiii^ videturfluxiflbinopia. Etcert^^ vix aliud vocabulum
dc chcatur, huc magis quadrat,qu6d h^c pr^cipua virtuds,& gendlitatis fiue nQta,fiue fi^num fit. Inuen-
iXni^L. ^^«e«^»^"^^^^^^^^.^f"^fP«^j^omanorumtempoia. NecinconfuIt6 tamcn airtineptciniknii "
cur arm^ armorum nomine vocata fiint.Siquidem & antiquis,& noftns in armis c?lari aut dcpin-i Ibli-
, U lunt,vt hinc vel armis te6ti,& omm ex parte incognid tacilius aiinofcerentun Atquc m ho^
Itnlu accipi illud potefl: ^ Virgilij : ^
^ut Capin, aut celjis tn fuffthus arma CakL Idem;

' Crijlas^ comantcs f

i^rma Neoftolcmt . ' ^

a6.Acn. Tanquam fcilicet ilk crifla? comantes efl*ent fua infignia . Et ^ rurfus: ^
Nomen & arma locum feruant . ' |

(^oinIocovbiScruiusinquit,armadcpiaa,hocrea .
pneintellectis,imovixdeillisintelligipotcfl:. Et^^rurfus; ^ .

Pac em orare manu frdfgere fuffthus arma .

Nam£chuiufmodiinfigniapuppibusquoquefolcbantpr€figi,vtideauthoroftcndit,fcribe5:

Aencia

chcantur.

^Li.T.Aen,

^Li'3'Aen,

'Lib,
Am,

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

OrnithoIogkLib.1. gp

lobili ' — -^^tnehpuffh

"mVvfrurTfi': V.rg.lmmin%nef.ngulanterproco,ciuodarmavulg6di-fc<...

liao'
neta:
>cbat

r lueminfignia dicit:

B j Q ^Pfi oraiores ad me,regmjj coronam ^Li.%,Acn

Cumfieptro mifit, mandata infignia Tharcon .

^^y'^. p infignisagros, ^Lib.ii.

^ss^^^^^^^^ -

'n" lomentafunt fedfi?rpm Nullacnimnoqueuirtnt.s,iiequcgloria;nionu-P°""&

^mM^li t^^^^ <iommi immutantur, ali.fque '""'--I.'

'lebantadpofterosXumenimltaliitotV^^
"d^ «^I-ombaidorumeStZSu!c°Su^^^^^^^^

£mo±bs^ ^^^^^^

- . '"^'"'^'^ eflet,quam quod hocincefi den., A . n„riK„<./;,.cfl-..„...-.l l :., ^ ^^"^

i^^l tiplic.quamp u mTfe So.^^^^^
>oJ deruntlitaqieprSbiSfelXwT^^^^^

eo-

?p-iitionerSar;:;^;:cX"r'"^

i"'- ^^Peclitiones fua^ n ra<-ebat ce er.V^r • T •""''":^."'"'""*™0"tius,Mctelluscder,quia

s"- cini a laauca F.L- r\ n r s V* 1'^'^*'' ^'^'i"» Africanus ; ab agiicultura • ut Laaii

teinil.LRoS';J,S '''^^T^^"'^^^^
40 libus . Per Vulturnumfluummnataict: ab animalibus, utScroph^lf ml G^-cinobi

ta- Qra^ri ' lesquodi-

H^ari?erAe eades^e^^^^^^^^
p,Pi^ota,ThemftocH^

im C^tthagiuenfis Athenienfis, Epammundas Thebanus , Leonides Spartanus, Annibal fi-erint V

;n- -^PudHebie' ki ^^^"^'

"es naturi ui\J2 T rf ' erant,qui ex duodecim tribubus orti erant: extra hos putabant om, ApuaAftos

• A,...,, aT- '^■'•f^eitOS. ' qmfuerint

0-

■ ^pndAf qmferin
'1"^"i£',Sk"'^-''"'"''^''''' "elmiliti^.uelSacerdotijofficijs fuifl-etdeditus, lafignui

^'^Euroin^ /X . CailoM»-

'«emisP,',''';-';;'" conftataCaroloM.igno prim6ha.-cnobilitatisinfigni3emanaflb. FuitS"°- ,
Perator Genln "<f"°"'' ^'''™:'""^''P""^F"'icus,armi,spotens,Francia; Rex,&Im- •

5^f«oribSnoftW,^r'r""'''''^t^^^^^^

f^^h^r^niTmZ I f Regibus,atq; ■|sfaltem,qu, in belloftrenue fefegeflermt. Nullieni.n bdmr folis
'oinarunt lemperhomines,.iutomnium maxiniain,qua: bello paratur. Et Arma ''^'^'^ •

H 3 vocan-

po Vlyfsis Aldrouandl

vocaiitnisquod in armi.s parta fint . Fama eft fub hoc Carolo meliorcs equites fuille in militia J

qu \ni flib ali)s vnquam Principibus.

Armacur Scdvtannaob prieclaragefta,atqi acieo in bellofaltema{ummisPrincipibusdatafunt,ita
ihu a Prin ^^ryn fam i)s , qiii ea benemeritis fuis acquifiuerunt , qudm omnibus , ad quos eorum h^reditas
^'^'^'rlzf?^? pcrueiierit,maximam impartiri atque conferre videntur nobilitatem, quemadmodum multis
nlnllnp^q. r^^ioiiihiis docet ' Raynerius . Vnde no nifi nobilibus licere deferre armorum infignia videtur.
3 "^qAn prin. Nam nulla alia ratione videri poteft Princeps coferre nobilitatem,dum infignia concedit, nifi

inngtiia-. quia iniignia nobilibus tantum dicata {unt,<Sc propterea fi quibus dantur, ijs etiam quod nobi-
t^antui- no- lium propriuui eft,nobiIitatem confcrunt. Quare plebeis haudquaquam conucnict,fi qu<^ ali-
bilibus tan cui a Principedata fint, arma deferre . SuntenimPrincipis,&rrincipis munere benemeritis
tum . concefia . Hoc etiam conferunt, vt per arma qu^eque famili5c,6c agnationes cognofcantur,eo-
Antiquoru fumq- vcliiti figna hnt & notie. Habuit & antiquitas fuas notas , quibus uniufcuiuscjj genus , &
jniignia . familia ab ali)S difcerneretur. Tale quid refcrt'" Ouidms .

Metim» Su?npferat ignara 'Thefeus data pocula dextra^

1' Cum pater in capulogladtj cognouit ehurno

Signa fm generts .

" In Caligu Sic " Suetonius inquir dc Caligula : C^etera familiarHM infignia nobilijf mo cuique ademit , Torquato
/rit r;.35. torquem.Ctncinnato crinem. Sed ha:ceadem planc diuerfa cflea noftrismfignibusresipfaloqui-
tur,& multas ijs caruiflc familias facilc mihi perfuadeo .

Arma nofl:ratia maximc (emper admirationi fuerut,& peculiaribus priuilegijs donata funt.
Armoium Arma enim quauis vel depida , uel ailixa, maxime tranfeuntes morari folent, 6<:cognofccndi
dignicas . cupidos efficere,quis eo loci (iegat,qui(nam poffidear,qui fint maiores,quid pr^clarc geflbrint,
Alexander quiadhucuiuantcxcogencre,quadignitate&^ftimatione,&fimiIia.Lcgiturde Alcxandro
Magnus Magno,quod fumma voluptatc intuebatur fimilia fpe£i:acula,atquc i'\ id inngne alicuius virtu-
quos hono tis monumcntum cflc compererat,tum vel magnohonore id afficicbat. Siclummogaudio
laiit . Aci illis (epulchnim fpedbflc dicitur , lolitusc:]^ eil, fi quis ftrenuc lefe in beIlog;effiflet , aliquo
honoris flgno cnm decorare^in virtutis teflimonium. lllud tamcn fgnum , vt & apud Roma-
nos non tranfibatad pofleros,ncc nobilitatcm illorum commendabat,vtapud nos hodic fieri
Imagines {blitumcfl:. Fiabebantquidcm Romani fuorum antcceflbrum imagines,quorumfpe£tata& 3^
Romano- accoinmodata rcipub. virtus fu t, quas tam in \ods publicis,quam priuatis collocabant, vt his
bh'cis^c4^ admoniti poilcri maionim vefl:igia fibi fequenda ducerent. Quapropter Vtfonem Cicero//»^-
^ruia-is no g^^^^^^ fumifis maiorli ftiorurn deccpwfuiffe ait.VcrLim &hsec inflgnium ratio,a nofl:ris aliena efl".
^iix,&c cur. Tantar dignitatis apud nos arma funt, ut, fi qua eruantur c fundamentis,ucl incifa, uel fcul-
" in Plfone. pta,& cognita ; locus is, unde cruta fint,domino armorum ccdat: nec licitum efl: ea abradi,do-
Armorum ncc illc locus a lcgitimo armorum domino venditus fuerit. Si qua fortc fortuna fuerint dcpi-
pnuilegia . jj^ aliquo pariete,tum parietcm,cuius h^c arma fint,efle probant: aut faltem ex ea parte,vbi
\rmorum ^^^^^* ^*^"^ crcdibilc efl:,nullum conccflurum, vtquis fua infignia alieno loco collocet. Arma
m-oprictas ^^^•^^'^ haudquaquam tranfeuntad affines & cognatos,vtnuptis fbroribus. Honor enim tantu
vr ad affi- dcbetremanereapudagnatos,vtinquit"BartholuSiSuntq,armahonoripfjusciomus,&breui
nes no tra- fierct omnium familiarum permiftio. Videmus tamen alicubi obfcruari , vt & ad cognatos &
lcant . aifines tranfeant : Hoc pa6t:o cum adiunutione in parte vna armorum alterius familia?, ex fini-
Tm^J?. de ftramaximc:atquead eos,quiabhis defcendunt. Namdiuifim indexrraparte arma patris
Arml Qo P^^^S^^'^^^^> flnifl:ra matris . Et quamuis in domo paterna, aut qui d patribus , id efl:, ijiafculis
ad Tffines (itiicendunt,incorrupta lerie permaneant, ab his tamcn ad h^rcdes arma hauciquaquam tran-
rranfeant . feunt,quicommiserecrimenliefe maieftatis tamdiuin^,quamhumanie, quifuereprodito-
Armis qui res,qui falfarij,qui parricidce , vel aliud enorme commiferunt. Memoria enim eorum de m\'C ,
priuentur . dcleri debet,CLim rurpius ci)ciatur holj-^es^qu.im non admittatur.Nec tranfcunt arma ad fidci-
Arma rfon commiflirium , fcd tantLim ad dominum direftum h^sredem. Sed hoc etiam arma pcculiare
fidcic6mif ^^^^^^"^^vtquamuisomnibus libcris ;rquc fintcommunia , incorrupra tamcn apud cum folum

farium . r^n^^ncnt, pcncs que dfgnitas & pra^rogatiua famili^ efl-, & in quo tanqua in capitc flat fplcu'
Arma icor dorgenitur^e.Ethoc apud Gallos obfcruari vidcmus, apud quos inf gnia auita plana, & nuUj.-
rupca qui tenus immutata ferunt primogeniti,c2eteri aliud quidpiam illis admilcent, aut barram, qua vO'
rcrucnc . cant, aut teniam , aut fimile quid. Ideo primogenito primus dcbcrur hoiios, & is omnes anteit
Galh qui- doiiii, forisqj . Nothis pra^terca, & illcgitima copula natis fili)s maiorum fuoru infignia haud'
^iadenr' ^^^^^^^^^ ^^^^^^^'"'^^^^^"^^.S^^'^ > ^*^'^*^^"^^^^"^ • Tanto inprctio apud maiore5

SpLiriomm nofl:ros paulb poft Caroli illius Magni tempora fueruntarma,lecusquam hodic apud no5.
arma qua- Gallia tamcn, & Neapoli adhuc tales tenia luteam admifcent, vti & apud quafdam natio'
lia . nes idem yfu venit,vt aliqua ex partc inlignia permutentunBaldus tamen legitimatis,vt vocaC;

inte^ra

no

OrnkhoIogi^eLib.I. pr

iiosf nm T"" u "^i"'' «^«ncedit. Sic prohibitum eft, vt priuatis & plcbeis, Pri..ati
^m' nfJ'"^^^ equideminterdiauni cft, vtannisvtantur, fi i-^-t

1 V 1 r ^ ^'•ma dicenda /•unt.fed benc quo niodo iam diximus.Ccrtc '"^T

^'?lf'""'^t^

eni . vl r " vtcbantur,vt lcribit Ammianus Marcclhnus . Sed ratum eft,notas, & infi- coixnollaiv-
P.norm r "''"'/' ,\ ""^Pib"* concedantur, ignobiles haudquaquam vfurnarc poilt- , licet t"'- ab ing.
10 T ' ^ f ^"^^*^"'' ' P''-''^'^' rieferant,dum dicit: fxt quXn. wfi^U »"'^ •

J„» /""' ^"'r'''"T'>t'''''>"t'»,fed nonfoteii t^mhilis aiiiifquam mhtlis infnpta ajjiimere, vt etiam Bal-

Lm?cY-^r '^"'''*^^*'''='''^
en l !7't'""''''''''''^'^"'''''°'r'''^'^'"'^^S'='^*'>^

defe na^ K,2r'>''7'''''''*,'-r'P"'^''''"''^'"^ Pnnopcm tan-.cnfua .pilusarma benc ^l---
Si eH^fuH^ri f "'■"'l^"''"'''"'!^ placct.V.demus tale qu.d liodic .n Italia vfurpari . h,-
rupe..tud fimpl.c.ter her. pofle .,ega-t,fed femperal.quid adde.idu cflc aci diih-.,aioncm.Afa-

eourvfiKX"'''''"''^^^"'^^'''''^'^''-'''^"^'^^

BarthoM,^^n '''f ''^''"''°"^'?"" Qi'->'-elegibus ciuilibuscautumcft, p.aVct..' , apud
SC.fte/'l!'''''^'','t'°'""'-^^

qu.s .lon habu.taIias,proh.bcn nequ.t.-fecus fi quis fo itus cft efftarcci i i.n ab ■.nnc.i nir, n
me.nona&quoruorigo.,onextaret.T,,.Ke,n;n.sco.,qucr;>o^^^^ ™,„
non.ntclI.gaturahqu.dfeaflei.,pra.,ud,c.u,niW

rlUrpnofv^dnXTotr^^^^^^ir^t^^^r^^

,r^^^,!,'X ' ' ,""^'''^''^'''"'''n^ra:fcrei,d.,^ Et„,.-^.

,;3c;fS^''fiT,^''''"^^^

33 ciuncoa<^arolo 11 U. Imp.fib.donatofum.iicgIor.„b3tur.
tiaad,unnuuh(cre!!if'''''''""°^

^r^^T^J^fZ^ ^^^^^^^^ «■^■•'•^o ..itcli,g„n, s ) v.dc- ""'"'"•-^-

'"is.i ,e noZ ('•■*^^'-;!'^''"^'"'1'" ■•esan.matasia icut.sgefta.,t,a,, qu. .nani.nas ?atqueex £ " u
mierSXo uoP '^r'"'/'!" ^"'"'T'1"»'' •=^'''^'°- Multidicu.itexgalea feuwffide^qua;!, c,- io-m nobi

^ clari^S K fi, ' r'"^''''?''^'' '^""f- Talesenim .i Principibus fi.m.nisob res bdlo pr.-e- ^^l^-f^C^
>^ul^^autS.w

inltalia & ht ""'''■^'''"''^"'^'^"'"^^^^^ Nunq„i(l
"nquaiA K ^^l^^*.'"» !""C"iu'"ur, qu.bus nulla in infignibiis galcs appofita eft,fiue modo ea.n '«
galeatos eflV P '■'i'"' "n "^"''^'^^ '•'tet- Hoc equidcn fcimus,,nultorun7 clvpeos haudquaqua ^™'^
Nec.^atiodp> I ''"^ "^"'^'^''^^''l"'^''''"^"''''''%'''''''«''<5'^''io-adicant rebus i.,a.,imis. '"JT
^^egesfrMo.!,?a'''"^"'^'^""«;r''^cceIle.itiffi^^^^

*^»dru 'ed^ a ' '■"'"^•'^' ''"''^''^^^ perfclongc ignobiliora. an[!

'''^iiciuin 0 ' ^"'*'*!""^""'* ^^!^ uoIat.Iibus, quis credat facile . Si tame.i hac in'parte noftruin Nunguid
'° tioiiecQ,.|jv'^^^''P*'-^^t>P'''*cipuccu,nIoquamurdcijsrebus,qii«opii,ionepotiiis, Auesr.ntp
'■•Sm.isniiu""'^' ■*''''^-^''"'''''''''0''e^'ii"inus,quadruped,bus,& lUntiores
Aues eiZ '"■'" ''^^'"■'^ Imi>eratores , Reges , fummosq; Duces ddcftatos fuifl'e nouimus. ^-j^-^-^-P'"
^•*'n partid'^'"*""c"''^"' '§"'^'"•'1"* elemetorum excellentillima funt,quam aquara & ter- „„5"' "
Uiuaut exrln"'^ ''* "VS"' '^I''.'?iiatum indgnibus coniien.L.nr,quum quod in fublimi Opinio j,-

^"^'nquo r '1"^"'"*'''"^"'" '^" ""^* "at"''« "'^icantur terreftribus,& prarcipuc Aquila, pria- •
tita fuerit ""'l";';""" om,„u,i, regma exiftimctur Aquila,& in maximo fe.npcr ho.ioic ha- A"uim no-
fcdetia,«;'"r" ."'"^^"''"''"''^^'''^''''^'•'''^^''''''"^^«^^^''''''"oDeo ^''"•?-
Sgjj '",'a".shreris,ubiD.lohai,niI:ua.igchftariimmaximoafcT.ptaeft. Aqu.ic mi

ongc diiTicaioriam ema.iat quaftio: .uinquid illi pra:fere.,di fint,quoru i.ifignibus co- „ "

gnom.na

p2 Vlyfsis Aldrouandi

Arma con- griomina rclpondent,an quibus minus,atqiic nomina ab armis diuerfa fint,an qui a publicis
iCichi ciim rebus,uelciuitatibus,uel prouinci;s,uel rcgnis denominantur. Suntmulta? familia?, quibus no-
noa-unibiis mina cum infignibus refpondct,ut Columna; a Columna,Caftiliones a caftcUo, Criuelli a cri-
an nobilio- bro,Roiiorei a robore,Moroni a moris, Gambari a Gammaro, Turriani a turre, Malefpini a
^Viina ab ^^"^^* Sunt,quibusaliud nomen eft,aliud infigne,ut familia Eftenns, Gonzaga, Farnefia, Vice-
ilHrdiuet- comitum,Seuerina,Sfbrticj, Rangoniorum , Palauicinorum, Beccariorum, Dorrhomcorum-,
ik halxnt . Balioiium,Roflbrum,Pepulorum,MaIue2iorum,Boncompagnia , & multi alij.Veruntamen
vt alij ahjs f ^iit nobihores,nulIa ratio reddi poteft , & funt ex his,qui Sc antiquiores , & nobilio-
rcs illis exiftimantur: funt qui non fint adeo celebres . Certc inter has tam infignes & illuflres
Nuquict ar familias iudicarc deprxftantia velle, valdc odiofum eft. Ex his & alijs,funt,quorum appellatio
ina iilorum gfl- .\ tamilijs vna cum titulociuitatts : c contrarioquidam tam arma,quamcognomina a pro-
nobiliora-.^ uincijs habcnt . Exempli gratia,cum armis familise fuse appellatur dux Mediolani , fic dux FIo-
m!uatT fa- ^'^^^? ^^""^ McdicciSyfic Pami^ & Placentia? clux cum Farnefijs,fic dux Ferrari^, Vrbini,Man-
mjliacu ti- tu^ , Medin^e , & multiin regnoNcapolitano, quicum loci titulo parentum infignia coii^
tiUo Ciiuta iungunt . At Archidux Auftncr,Dux Sabaudi2e,SaxoniiK,&quamplurimi alij ritulum habcnt
tis fic appcl & arma a fuis prouincijs,vt Rcgcs faciilt. Rationi quidem confentaneum efl:,vt arma Prouin-
lantur : an ciarum maioris fint dignitatis, & pra?ferri debeant illis, qu^ a familijs cum ritulo ciuitatis pro-
f miihe no- ^"""^ • tamen/i licet, dicerem, quod titulus antiquior, & dominium antiquius in longa
n'i:ic con- fucccfrione,& poflelTione proccderc debeat minus antiquum,nifi tamen in eo ctiam minus a"n-
iudoa pro tiquofit maiorvirtus,&tituliplurcsrcgnorum,&prouinciammfimulconcurrant,qu.'e om-
tiincijs de- nia,quamuis fmt recentiora, antiquis tamen pr^fercnda funt . Quidam credunt in his arma il-
noniinant . lius cHicprouincia^,atquc tum Principcm cum arma publicagerere, non pnuata. Nam quam-
uis dux Sabaudia?, exempli loco,gcrat cruccm albam , non tamen eius arma elle anenint , fed
Piincipcs i fuarum prouinciarum,quas ritc poiridet . Vcrifimile tamen eft,etiam Pnncipes paulo inferio-
cioTmo^n^s eundem,quem Reges,(eruare morcm, qui & ipfi fuorum regnorum, & prouincia-

obfeiuant . ^^^^ ^''^'^^'^ vtuntur. 1 taquc qucmadmodum de his,ita de illis iudicarc haud fiicrit abfonum.
Quibusmo VerLimarmaha<aenuseIegcruntquidamcafu,quidamdeditaopera,quidamconceffione
dis arma_. Principum,atque ha^c vel gratia,vel corruptione,vel perfuafione , vcl voluptate , vel ob hone-
acqmtant^ ftam quainuts occafionem,quarum ha:c onini exceptione maiora,ac pra?ftantiora funt. Vnde
fit,vt ela|->fo .iliquo feculo,fincdilcrimine codem loco omnia hebeantur, fimul nobilitatem 5^
^equc atteftctur:fiuccafu,fiue honeftis a£tionibus,fiuealia quauis occafione,ea quis nadus fue-
Armornm nt. Sic omnia delet ac cofundit anriquitas. Solent autem arma infcribi,ex(culpiue,vcl in mar-
fculptura-,, more,vellapide,vcl«re,velfimiiibus.Effingimturquandoq;formafcuti,nonnunquamcl^
finor^ di ^^^^^^^^^ parmis,aIiquando tcMliSySc huiufmodi. Scuta fiunt diucrfo modoi uel enim forma
uelSis. ' ^f^g^"^?"^^^"^P^^irimiWrotunda,ueInonrotunda,fcdexutroqueIatererecifa,itautnullos
Ancylia*q . anguios habere uideantur,aut f iltem mixtos,qualia forfan Ancylia Romanorum erant , di^a
uel ab am,& cgfum,quai] ancifiim,ueJ ab «V^^y^^^quod eft cubitus,ue] ab aW^r, quod remediu pe
Mmnx foerint . Fertur Ancyle Num^ tempeftatcdecselo dccidifle, unaq^ edita uocem,om-
nium ^x>tenrifTimam fore Vrbem , quandiu in ea Ancyle perman/iftet . I taque fadia funt eiuf^
'^fafior.s. clem gcncris plura, quibus id mifceretur,ne internofci coelefte poffit, dehoc ^ Ouidius . ^jJ
Ecce kuifctitum verfitum kmter aura
Decidit: &paul6pc)ft:
JdqueylKcylevocant.ojuodabommfmerecifumepy
^updqtte mtes oculis, an^nlm omnis ahefi .
' Ijh^i , ' Liuius paritcr :

Salios item duadecim Mmi Gradiuo legit^tunicxpli^ infigne dedit,(^fufer tunicamfeBoritegmen, ca^
leftiaf^ arma.qu^ ^ncylia affelUntur/crre.acfer Vrbem ire canentes carmimy aim trifudtjs yfolenm^
faltatu iuffit : Horarius hoc Ancylium dcclinauit, cum ait :

Ancyliot um nominis & tog£ ,
Inueaalis adie(5tiuum fecit ; c iim dixit : -

. Clypeis Ancylibus . ^

Colores ar Colores autcm in infignibus maxime aduertendi funt, ne , qui in areis infignium fx>mintuiv

morum .

^ imaginesobfcurcnt,fedclariores,atqueiucundiorcsreddant.TalesfuntciBruleus,Iutcus,aI--
iVor ^^^1^ '^"^' nunquam viridis & nigcr, & raro niber ad obfcurum tendcns. Sic color c^tcris nobilior;
aTmis fcilicet fi arma fint verficoIoria,primo loco poni debet. Primus autcm cft , qui fuperior. Igno*
Animalia.. biliorcs colores,(ccundo,tertio,&c.feruato tamen ordine . Porro naturam animalium,qu^ ii^
qiiopingc- inl!gnibusapponuntur,decet aducrtere,utputa, fifuerint Aues, vt Aquila ,tumftaredebcnC'
da l amis . Aiioquin mala cflent . Quapropter fi ponatur Aquila aurea feu Chryfaetos fupra herbulam i

uel

OrnithoIogiasLib.I. pj

poterVe& '"arbore,,,elaeree/fingeret,ud fupra tcrram, ubi nec u.u.t,nec ftare
»0 Ibm neZ^:^? r extruxitinter minorem Afiam & mt.orem, Gor- bu-

ph.nunigeftafleLycoph^^

ti.raceieritatecxtensiir«ft-aietomii hiK i-^-rr-, .,»1 — .i '.i.... r./:....

drproMos, S- qnidnotifedmm ipli.
Vixeanojlrdfuto.

Contrariumobfemauit^VirgUiusia Auend ,

^ocerevoi^^^^^^^^

colbcare? H?^^^^ maximcnobilitaret,acDijsipf]sproximos mis cUgc.

^juibusSmS'^^^^^^^ ^^y^^^: ^l-f^^^i'^ nonaThetidis,non'dPeIei, nonli Jouis,a ,^---5

veramSl^

. fterTdfum^^^^^^ Eaemmclypeo infculpfit , quorum inf^eauanimus no-

fcutoV?^ "l^^l^^^bfoluitnobihtatem. Primumenimomnium fiderum varietatemin AchiUisin.
^-erumn.r?^^^^ ^^'T'^ arte5omnes,&officiaaddidir,nulIa ferc earum

voluit indi ' honiinum coetus bene gubernandos {j>eaant , omifia . Quo quid aliud

mini fcutum r firmilfimum ad omnem malorum impetum propulf uidum ho-

obiccerit ^ • ^^^^ fapienti^ panoplia armarit , atque etiam guibufuis aduerfitatibus
'^atis aftro' "^f^*"'"^ ociofam &inertem laudat Philofophiam , fed eam , quam ab ordi-
^erum "^^^^^^^^^'^"^^^^^^"^PU^l- gubemandam detraxit,vni & exemplar ,& finem

m(vj f ^^^.^""^ proponens , vni ipfius exemplaris inter homines vfum exponens . Vide-
^^canob p Tr^"^ nobilitatemaTdibus & fanguine metiuntur, quam longeab Home-
eo maxim ^^^^ ■ quamq; nihil habeant cum ea communionis Pyrgopolinica: illi , qui fibi
^oc fcuh -n^ placent, quod nihil vnquam didiceriiit humanioris difciplin^ . Conferat

'^us carn^^^ ^chillis,qui volent,cum ijs,in quibus Aquil^, Gryphes,Leones,PardaIes,& id ge-
SUam u" cernuntur;& examment quanto plus ad onmem vimpropulfandam illud ,

fe atis . Hoc enim in fola philofophia inuenient,quod latinum fcuti no-

tantutnal a ^^^^^^^^"^'^^ ^^"^^'^ Leonibus, beluis ad omnem ingenit cultum ineptis
^um vt inr k ^ guJcquam cernas,quod fuis virium habeat ad hominem ab AwcrCis defende^
^ei obie r<^r«,nc fcfe quidcm vel a minimorum animalculorum iniur ijs, vcl a viliillm»

^^tuqueanttueri. NotumeftilluddeScarabeo&Aquila iadatum prouerbium. lam

quid

pi VljrsisAIdrouandl

Gind Leone minus tutum,cui vel fola penula inic6l:a omnem ad falutem animu adimi t?Quor-
Uim igitur horu imagines in fcutis prajferuntur, quafi in ijs momentum aliquod fit ad iniurias
propulfandas , & pericula declinanda ? Certc quia nihil a?que atq; philofbphia ab aduerfis om
nibus tuetur,nihileius explicatu aptius eft ad fcutum «xornandum& honeftius .

Hadenus igitur in vniuerfum de armorum ortu , & vfu paucula , Sc quantum res pafla cfl ,
docuimus, Nunc qui Principes,ac illuftriores famiiiaj,nec non qu^ Vrbes, ac integra? rci^ioncs
Cm ia hac Aquilxnobiliffimas Auis iconemininfignibusfuisvfurparunt,iamexhibemus. Sumus autcm
pamcuUi-i de Aquilis dittuii faltem,ciim quod hilce hic dicendilocus eft,tiimquia qui alijs,ucl Auihus ,
iTon T qj-is^^^i^^^jp^^^^^^usuel pifcibusjuel exanguibus,uel plantis, uel fimilibus in infignibus ufi fLint ,
*^iiilai^^ial- ^^^"^^ fericm fingulis harumrerum capitibus fuoloco inferemus ,

fiat Qiiidani igitur unam habcnt Aquilam,quidam plures: & qui unam,uel integram,ucl dimi-
lio . diato corpore : rurfum qui integram, uel bicipitem, ud capite fmgulari; Et tandem aliqui,ucl

has totas habent,uel cum uai ijs rebus admixtas.
y\qiiila bi- Debicij.^te,ut nobiiillima,lolisq,- Imperatoribus propria , primum dicere decreui. Ea tran-
ccps Impc- fl^j-Q >^ Romanis C^Hiribus impcrio per Carolum Magnum ad Germanos, ca-pta cft ufiirpa-
xaroas pio n.Qu^i^uj^ V Volfgangus Lazius,ut ' ClaudiusParadinus innuit,ad Conftantinum Magnu
* Jn Embtc. referat. Inclinatis enim Romaniimperij rcbus Cpnftantinus, & pacatis tunc utcumque bcllo-
Tr&petc^ rum tumultibus,priftinacqj quafi tranquiliitati , dignitati reftituta Roma^nobililfimum illud
„^cnn.i . Aquil^ infigne Byzantium quidem tranftulit,bicipitem tamen non fecit . Illud enim a Carclo
. Magnoquadringentispoftillunianiiis,annouidelicctpoftpartumfalutiferum S7(J. faftum

Cam. 46. ^ft. y^eae itaque nofter " Arioftus :

^uel ConBantin, di cui doler fi debhc
La bella Jtalia, fin chegiri ilcieh,
ConHantin pot che iT euere gl' increbbe
Torto in Biz,cintio ilpretiQfii uelo . Et eo antiquior Dantes :
Tofcia che ConHantin l\Aquita uolfe
Contra lordin del ciel,che la fegttio
■ Jyietro t anticOj che Lauinia tolfe ,
CentOy e cent' annifiu 1'vccel di Dio ,
Nc tefremo d Europa ci ritiene
Vicina a monti , di qua frima vfcio ,
E fotto l'ombra delle fa cre penn e

Gouerno /7 mondo It di mam in mano >
E fi cangiando in su la via fi tenne .
Dicit autem Aquilam volatu cieloru motibus aduerfo delatam non temere Poeta. Cum enim
cx\u ab Oriente in Occidentem verfetur, tum contraria via ab Occidente in Orientem , nem-
pe Roma m Thraciam cum dignitate Romani imperij Aquila translata fuit . Eius figuram ua-
nj uarie explicant. Hinc enim Aquilam Imperatoriam bieipitem efte uolunt, qiiod tam fpiri-
tualia,quam temporalia, qu^ gemi no capite oftenduntur,defendere,ad Imperatores fpeaet :
uel quod Imperatores utricj,- tam Orienti, quam Occidenti imperare debeant , & utrumq; cu-
fl:odire. Verum erfi ad alias,atq; aiias gentes diuerfis ^etatibus Aquila migrauerit, nunquam ta-
menhumfce bellicof^ Alitisinfigni Romadeftitutafuit:fedabomnibus,quipoft Caroium
Magnum regnarunt , C^faribus etiam ufurpata eft , eaq5 biceps . Ad quam pulcrc admodum,
aclepideallufitAloyfms Alemannusinhocfuo carmineThufco :

El' Kljqutla griffagna^ ,

Che pcr meglto beccar due tefte porta^ ,
Huc pertinetfeftfuum etiam illud Andre^ Pomerani,GaIIoru!n Regis tum aulici apophtheg-
ma: qui.,cumrumoreflet,armatamanuCaroIum Qiiintum uclle inuadere Galliam , alijq;
uel hanc uel illam Galliie partem fortiter muniendam Regi fuaderent , per iocum Anferi prt-
mum ab Aquil^e impetu cauendum enb,/ibi uideri dixit,alludens ad commune nome Narbo-
"^"^^^^^"^^>^«^^»"g^ia^i'Ocha,hoceft,linguaAnferisappeilatur. Huius Auisbicipitiseffi-
zT^t c ff^^^f 1^^^^'^Po^npis illismagmficentifrimis,dumCarolusQuintus aCiementeVI I.Ponti-
roaatiane ^^"^ Maximo corona Rom. Imperij aurea infigniretur , noftro a^uo Bononi^ vidimus . Tum
Caroli V. ^fl"^ biceps inter duos Leoncs,quorum alter album , alter rubrum uinum fineulari ar-

Aquila bi- tihcioefiunderetjinforoereaafuit.

ceps ciim. Imperatrix Maria Auftriaca termaxima, Imperatoris coniux, matcr, filia , in primis vfa eft
mixas. luracumSereaiirim^Auftnac^tamiii^infignibus. "

Regum

OrnithoIogkLibJ.

Regum Longobardol-u infigne erat fcutum quadripartitum,& in vna parte Aquila biceps, Infignia.
fn< 1 campoim altera aureus Leo,in campo rubro. Non in confulto fortalfis bellico- Lo^gob^r.

losnoice Keges rubram Aquilam fihi elegiHe, quif}Mam autumet, propter coloris inter alios
noDiiitatem. Legibus ohm fancitum fuinc lc£!;imus,ne qui nifi f inguine clarus eo uteretur. Ta- Coloi-is m-
iis emm color audaciam pugiiantibus addit,& pvropo pretioiiifimiegemma? comparatur. Se^
F^itantia eius mde potiifuniim innotuit,quod vexillum illud,quod miraculosc c^litus Red- *
i^usXjalh^ traditum legimus,cius coloris fuerit.

Dicunt quidam Marchiones Auftriacos Aquila bicipiti fola vfos efle. Antea Alaudas quin- Maichio-
Tf YlE'^'^^^"^^^^^^^^ habuit Alauda lcgio militum Auftriacorum fub M. Aurelio , Aulhi^

^iub 1 raianoinbelloDacico.Hodietamcnahud Auftriacisinfiffneelhnempefafciaalba f'' , ,
iatatranfuerfimdua:a,infcutoCmguineo. ^^^^

VVittebergcnf s re^gio fcutuin habetquadripartitum,in fupera parte a dextris teflella? , a fi- vvitcnber
nutiis tna ra^trann mterna a dextris vexillum,in quo Aquila biceps,ab altera parte duo pifces, oclis rcaio.
quicontcmplantibusLucijvidentur. ^ ^ ^ ' > i >^

, , ^^^li^ ^ nobilibus , quibus Aquil? bicipitis infigne fuit , Albitij funt, famiha Veneta am- Albitij .
Piilhma. fclt autcm Aquila coloris rubri in campo aureo .

Commorum etiam familia Veneta,AquiIam bicipitcmaureamhabet,.incampoca:ruIeo.

v.ornouigiorUm nobilisitein eiufdem Vrbisfamiha, Aquilabicipitivtitureiufdcmcoloris, Cornouigij
ledincamporubro. ^ ^ t

Aquila item bicipiti vfi e{lillufl:ris Craflbrum,feu dc G raffis apud Bononienfa familia. F.fl: CralTi , (cu
« Utem dilcolor , cuius dextrum caput corporis nigri diacicmate inflgnitum efl,in campo albo; ^'''^^' -
^lterum corpons albi coronatum in campo nigro',& tribus lilijs fuprd adornatum. I Libuit h^c
ramiha homines flngulares : Cardinales , fub Eugenio tcrtio Hildebrandum , fub Alcx. tcrtio
|^esbmm,vtXarolusSigoniusquoquetcftatur,fubTuhofccundoAchi]lem Prcsb.Cardina- '^'^- 3- dc
Ux Tr ''''"^''"f CafteIIi,& rotx item auditorcm, demum fub Pio O uinto Carolu. ^P^^* ^''^'
Y\U }^Pilcopos,e quibus inftar omnium,efl: Hannibal Epifcopus Fauentn^is a Gregorio
A l U . ad Kcgcm Cathohcum Legatus , vtde reccns nato illi filio congratularetur,& Scna-
tores multos,vt Achillem Equitem,lo: Antonium, Gafparum,eiufque fllium Fuluium, virum
amplilfimum,dumh«c fcriberem,iuftiti^ vexilliferu,qu^ dignitas in noftra repub.fumma eft.
R 7-^"^^"^ CardoneHifpano Cardinah fub Clementcfcptimo, & Archiepifcopo montis Cardinalis
vcgalisinfigneeratfcutumbipartitum,cuiusinfcriorpars habebat nigram Aquilam bicipi- ^''''^^'
rein,tupenorLeonemcumduobuscaftris. ' ne-..

Fheodorus Panuinio,veI Chriftophorus Safiiino,PaIeologus Marchio Montisfcrrati,Pro- Cardinalis
pnirTt^ Apoftohcus, Cardinalis fub Paulo fecundo, Aquila bicipiti ufus cft , cum alijs infi- Palcologus

V. ^^^^^'^^"^^"^ Salutiorum, vtapud llluftrem D. loan: Galeatium Butrigarium Equi-
«^em in iibro cuiufdam Saracini obfcruaui .

^^^Oambarorum pra?clar^ famih^ Brixienfls infignia funt Aquiia biceps expanfis alis , diade- Gambaii
mate infignita,6,r fub hac Aftacus, vel gamma.rus,quem quadoq,- fex liliorum flores,quado-
40 hj^ f V.f \^^^^S^^^"^^^^^^"^^^^ famili^ armis. Habuit

Dii ^ aliquando inter c«tera lumina Hubertum Cardinalem fub Paulo tertio , Epifco-

f um Ueitonenfem,& Parm^ & Placenti^ Legatum i ^ lo. Francifcum Cardinalem ^ Epi- ,
lcopum Tufculanum fub Pio quarto ,

niftr ^t^^^^A^^ ^ erenottus Granuellanus Burgundus CardinaIis,Epifcopus, & perpetuus admi- Cardinalis
Parte t^^ ^^^"^^epifcopatus Mechliniefis fub Pio Qiiarto , in inferiori fcuti inf gnium fuorum Granuel-

inalis

lep-in M, ^^^^^y campo nigro , & Aquilam bicipitcm in fuperiori vfurpabat ex priui-

PeV n ^ ^^^^^ Equite D. loan. Antonio Petromelario .
^^eiifis f k f ^^^"""^ MutinenfiSjOrdinis Pr^dicatorum Theologus, Cardinalis, Epifcopus Fa- Cardinal
cornn ^^^ioTertio, vfus eft pro infignibus in fcuti bipartiti luprema parte Aquila bicipiti Bcrtanus.

]^(^^^^*.i»^fcrnaCancinpedesereao,cumhisverbisadieais: SPES NVTRIT.
eft ^^^^^"""1 de Arena regni Ncapolitani Aquila nigra eft biceps,in cuius ped:ore fcutum Marchio-
jM^^^tuorfafcijs in camporubroadornatum. ncsdcA-
bech ^ ^'^^^"iotta Marchionifla ciuitatis S. Angeh ex nobililfuna familia Georgij Scander- [^"^ *
. j ^^^^P^ Aquila bicipiti,nigra,coronata, in campo aureo , cui fupra imminet vnus angulus ^^^^^^
p^J^^^>^^ cuius medio ftella aurea eft .
Wit ^ 9^^^^^^^rijs,inter quos fuit Mercurius Gattinaria comes de Caftro in regno Nea- Camnanj .
' aur«^^?^'P^^ infigni habet Aquilam Imperialem,nigram, aurea corona decoratam,in cam po
fl ^^fo^i vero fcuti parte cierulei coloris duo ofla decuflatim pofita , quorum angulis li-
itti n^vg^ aurei coloris interiefti funt .

- • • - Solcnnc

p6" VJyfsls Aldrouandi

T.^'^^!!.^!!'^ Solciine ctum cft omiiibiis Romani Tmperij ciLiitatibus,cum hoiioris atquc ornameti,f um
lY^^via.cJi obcdientia^ telbndai caula erga Impcratorem ceu lummum fuum magiftratum,auguftiori fi-
gura Aqurlam bictpitem fuis inngnibus adrungerc,vtexempli gratia Augulte Vindclicorum,
quo! Aqi]i]ainbkipitemliabet^cuiusvtruinc];caputdiadei^ eft.Inmediovtriuf-
quCjpaulo altius tamen,qu:im caput vel hoc,veIillud contingat,corona confpicitur . In pech)-
re cius Aquila: {cutum ci\ , quod ab vna partefert aiiimal ere(5i:a ftatura , ab altera tranlueriar
f em bcdiam ..

$dr.inxi. Soranzi,qui Sc Superanzij dicuntiir, nobiles Veneti, hxc habent infignia,duos fcilicet cam-
pos,aureum vnum , cieruleum altcrum , & in hoc fcutum aureum Aquilam fereiis bicipitem ,
nigram^mtercuiu^capitacoranaeft.

IiiiUmaju . luihnianis itidem Vcnetis,q ui originem Hiam ab Imperatoribiis, qtmm fcdcs eorum acihuc
Bizatf-j c^Iet,traxHle dicuntur,Aquib bicepsoHm coronata erat, coloris aurei in camponibro,
qux in pe^tore liabeticutum c^rulcum cum t^nia tranfuerfalutea . Qu<g infign ia polbnoduiTi
inimutarunt in caflri fpecicm, cui Angelus albus imminet in campo aureo , quemadmodu vi-
derc eli: in liberbiniignium illuRrium familiarum Venetarum fuis coloribus depr6loru,quein
mihicomiuunicauit illullris Equcs Hcrcules Butrigarius Bononienfis,virjetate noftradignus,
vt conferatur ijs,qui uel uita? integritatc,mu[tiuga eruditione,vel animi cellitudine,atque acer-
rimoiudicio polleiit.De cuius i iigenij [>ra^ftantia locupletilTimum, ac Gertum teftimonim ik)S,
Sc fua ipfius fcri^-^ta in lucem cdita exibcmus .

A^nih bi- I n columna Antonini Roino^ Aquila biceps vifitur . Hxc fortc ilkim figniiicat , qui lcgioni i

ccpsnico. gemeIl^pr^erat,quoniam du^ velut Aquil^^in vnamficmixta?dfent: tumenimilladiuifit>

toninf ^^^P^^'*i ^^^^ • Ncque hiec militi priuato congruebat, tefte ^ Lipfio .

>fc Jn and^ ^ I L A M vcro vnam,vnidpitem,a tqueeam,vel folam, vci d\\]<. rebus achnixtam hi-^

tib. 5 .dhl I . habuerunt fubfequentes .

amil.Ror.i. lainnes X 1 1 1 1 . Pontifex Maximus ciuis & Eprfcopus antc Papienfis , Aquilam vnaii^
Aciuilavni- pro iul ignibus habuit. vixit anno 5? 8 4 . regnante Ottone tertio Im p.
r rad^^ r ^^^f '^'^^^w^ famiha Neapolitaiia vicietur habuiilc pro infipiibus Aquilam vna f mplicc . E^C
^ijs a niix- 1^^^^ fiiniliaoriundus eiMt Vrlxmus fextus , qui ab Archiepikopatuftatim ad fuminii Pontih'
loliaunes ^^^'^'^ apice eue6^us fuit. Et Fraciicus Butillus Cardin.& S.R.E.Vicccacellarius,Vrbani nepos.
XiriL Por. Elcazaf us Epifcopus Reatinus CardiaaUs fub eodem Pontihcc vnam habcbat Aquilam,
mnili. & fublcquentes .
Carcimahs Frcdcricus Cafimirus Polonix Regisfilius eleftus Epifcoptis Cracouienf s, Cardinalis fub
Reaxiniis. Akxandroiexto.

ca-iic.S"^' 1^^^"^^^'*^'^^ Baptifta Fcrrarius ciurs & Epifcopus Mutinenfl.s Cardinalis , fub eode Pontifice.
Caici. Miv Steph^nu.s Gabnel Mcnnus Hifpanus Cardinalis fub Cleincntc fcptimo .
tincniis. lo2.\v. Baptilh dc Cicadis Gciiuciifis Cuner^ Apollolica:uiuditar,.Cardinalis,Epifcopus AI
Cjnd. Me- bigonenfis fdMuHo teitio.

n^nus . Gerarcius dc Martoni bus E tigub inus Cardinalis fiib EugeiMO Tertio .

Carciin. de- Adclardus Cardinalis,ciuis^& Epifcopus Vcronenfis^fub Lucio tertio .

cliRlin cte ^^^"^^^^^-^^i^ Gcnnanus Epifco|>us Vratiflauienfis,creatus quidein ab Vrbano quinto Cardt- ^

Morionib! ''^^^^'^' ^criin>n.elciinprud.easglifcentifchifmati immiiceret,honotcmillum vnacumtribus

Ccr^rd. Vc- ciufdem nationis Archiepifcopis,Moguntino fcilicet,Colonienli,Treuircnfi,atq; vno Epifco-

roTTcnfrs . [to Leodieufi reai(auit,vlrauthor cft '^Panuinius^ex quaquamplurima horura decerpfimus .

EpiTc. Vra,- Hieronvmus de Auftria de Corrcgio Cardinalis fub Pio quarto .

^'nh^T^^ ' ^^^4^^^*^^' Tunica Ardnepifcopus Hifpalenfis fub codem Pontilice .

Tmk % Atquc hos quidem omncs vnam Aquilam vfurpalfe obferuauimus . Nunquici vero folain^i

Cardln. ^^^^ ^^"^ ^^^^'^^ intCTtextam,vt de re nobis ha£tenus non fitis nota, nil certo alHrmare audemus-

Carctin. Marchionjbus Brandenburgenfibus Aquila item pro \s\[\^r^m , cxpanfis alis , pcdibu^

Corrcgio/ diuaricatis.

Marchio- EiuQcmhgiiraj Aquila Lcopolis RiifllcT vtitur. /j
bunr^enfer ^^^"^^'^^^^^i'^ Mcchlinio? ha bct in medio fui fcuti aliud fcutulum cum Aquila . "
t!^pbHr * ^ ^ ^"i^ .^^^^^^^ AquihT,qira! vq\ hgura,ve} colore nobis notior ef{:,hic latius fubiugcmn^*
Mechlini!i. -^q^^^^^i»^ 1^^^^^!' albis «S^ nigris telferuhs diftinftam nobiHifima illa h unilia Camitum Signi^
AcjLiilatd- ^i^^^^^-i^^^^jI^-i^^^i^^^^Hcrnicorumypatn^iAnagninoiinn.HabuitharcilhiM^^ .
rellara. nocentiumtcrtiuni,GregoriuiTi nonum,Alexaiidrumquartum,fuminosPoiitihccs,Cardia^;

Comites les diftinais temporibus quindccim , quos, qui f gillatim fcire volucrit^Onophrium Panuinii^
Signicc . a^ieat, vti & ex eo noflb poterit quis , cuius ordinis , & dignitatis hi , quorum mentio iam ftft^
cfi,&fietdcnu() , Cardinalesfuerint .

Exea-

i

ifi-
ni,
ut-

tO'
fir

UC

ro,
im
vt-
^iu

im
h-

:e.

p

I

V ,
V

i

OrnithoIogL-ELib.I

C Con.eIi«s Tacitus: f.Ms BuL Lerc Hluflri

«i?~att!;;&

cl^ ori.mHo nrrr^ ? ■ ^."'5^^'n>f<=ftc Scipio.u. Mazzella, Hadria.io Impcr

S n i "^g-^^f '■'b-"", al., cufdcm prouinci* vrbi primari;, Aquik . '

ComicatusT.rolc..f.svriturquoqulAquilS5;i"ar "'"'^^^

cumsm£r;:r^^^^^^^^^^^^ P-"- co.ru1cuS.,par«l„ album

c"mt?,M,tSS^^
^tatuniutS Srs,S, lH A

''%iieeftfi„c^q[^3f''''^^'l"'^* d'fferenaamaI.oru.neiufdc.n.iomi.iis,quibus aliud

"■Lib.iS.
Morauiae
regnum. >
Aquila co-
ronata .
Rcges Po-
lonia; .

Brutij .

4^

O^icialm
penalia .

Comiratus
Tirolcnlis.

Cardm.
Saulij •

Cardin. de
Caftilione.

Cardinalis
Gallus .

Carciinalis
Aulhix .

Card. Ra-
giml.

Card.Mat

tTUS.

Spinelli.

a vari js vf . iou'us,aIii poriaru,feu de O, ia f:imilia Aquilam quidcm haber,fed va-
^Suilamcorn v H.ero.iymus Cardinalis fub Clemente VII. vnam habuit

'^eapolita,- i l"'""' ''"lP'"^f' 'i'gra'n- loannes uero A.idreas Pri.iceps Molteta.ius re?ni
''^'•nferavZ' ""^'"^'^''"''^'''''■^''^'■•'^''^"'«'■e^

• • *>'^DauK)i ; .t.demc.uitateDona, cumalijs quibufdamdirionibus.

^''«i4Xiralle' '''V''''''°''''^'''''''^"'^'''" '■'%''"'"

'^^'^ Aouil ,, , "'''^'■''' <'ependent.bus,.ntra quas quod fpacium interieaum eft , aureum , coiiti-
Lottici' , "i!'.'^"'? ''T"^ decoratam , alijs duabus utrimquereliais argentcis fpaci.s.
'"cutum r!. 1 """^ '■'""' N"polita.ii-Iiafc habet inflgnia. Aqu.la.iiera coronata fiiili-
.^''"^■unt ,,.''^™^'^'n>'"quo t?n.atraiifuerfaaurca, tres rof« purpu.ca:,\iuo4Leoncsau-
*.Ueiiore^n,' '"''"■^ '•^"eniitra . Aqinkuero ufi.s h.nc ill.i-a.nili.^ eft, quod Co.iradi.io
'"'s 'icxil^ , ' A '"''^P^':"^'^ ' '"•! '^u'" ."■'^"s a''i.^ nobihbuslamilijsin honore.n & auxil.um il-
F V ! T 2 ^"'''' '"''S'1'rum pubhcc ■^■-'••'.1-
■'^ Aqu!laaIbaquoni.idamIm)

Cardin. dc
Oaa.

Lottiera fa
milia .

pr^tuliflet.
Ijiiperatoruni infigiie,.

Familia

Aquila al-
Impcrat.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQue
Images reproduced by courtesy of The Wellconne T
172/D/2 Vol.l

}

p8

Vlyfii^ Aldrouandi

Aquila ni-

Kcges A-
puiijE .
6'ilcfia
Caiciin- cie
Ecckfia...
Mifrcclus.

rA.niUa de Familia c]i!^dam Veneta de Efte fafta a magno Concilio anno 1 3 8 1, Aquilam fen albam
iVc . roftro <Sc pcd ihas rubri s i n campo c^eruko .

P R 1 S C 1 S Apuli^ regibus Aquila erat nrgra , Manfredo quidcm in campp aureo , at
patriinargcnteo.

Silefia prouincia , quse Polonis fubieda fuit , iam ucro Bohemis , Aquilam habet nigr^ ,
cui lingi u i n o/e exerta cfl:.

lohan:P;iiilusdcFxcle(iaCardinafeuruseflAquilani . .

AquilanigraCoftantius Conft^ntini filius ManfredQ iVliraduk Dom.proinfignidedit,
jviancau. Macth^usftuMaph^usThebaWifiliusexVicccomitugencrc, cui obrcsbcne geftas Mr
dux mi- gnicognometum attnbutum fuit^habuit in armis pro infigni Aquilam nigram. Fuit hcros iftc W
dule.. cleausVicariusgeneralisMediolanefium^cxpugnauitqjP^

Foioiulij rammakasq; ali^s urbes. Fuit item Pom. Pa.pic,Crcmon.T,Bergomi,Laudi,Placcnti«,NoU4*
^^^^' . r^,Arcxandriie,&DertQn^,utrefertS.anfouin.us,

\ icecomi- p^i.oiuli j ducibus Aquila aurea uolans in campo c^ruleo pro infignibus erat.

Aquila IvLr R A I M V N D A familia habet Aquilam lutcam in fuperiori partc fcuti,qu« C^rrulca cft,

tea. infcrioriutca. ' ^ ' . . . n • /- »t- r -i--

Raimiiai. MARTlNENGAEapudBrixienfcsfamaia?AquiIarubraeftinrcutoaur€O.Hacfamua

AquiU antiqui runa cfle, cum apud varios fcriptQres,,tum cx nonullis etfigiebus, quae in Vrago caftro

• . ducentis,& amplius ahhinc annis etapfis adhuc videntur,patct, Inrer quas vnius icon eft, gla-

Maranen- ^^. ^^^^ acKtra,finiftra vcro fcutum tenentis,in quo Aquila rubra dcpida eft,hifcc verbis; lor^g^- i«

' Jredus de Bufonia fereniffmum RolHWflmdum PolomA.VngariA ^ Bohmi^ regem cum mmenfo exerct'

tu in Jtdiam trxnfamtem fectms.irtter tot,ac tantos Primtpes (jr Duces, ab eodem ferenifstmo Hege totius

^ jn famlL mtliti^^ fux rapitancus deCignatu^eH . Imo vcra ta ta huius famili^e antiquitns cft, vt ^ lacobus Mal-

ui^ampji-^. uezzus Chronologus Brixienfis teftatur, vt tempore Imp. Adriani anno i ic C^farem & Ccl-

la bi^

^quiia
color
Poldui.

qua: , , , _ . . - - .

ccntu millia aureorum annuil habet redditum , Dedit cadcm tamilia inter alios viroscgrcgips
Epifcopum Bergomatum,&c6fiIiariosHenriciquarti Imp.Othonem , Lanfrancu,& Coizo-
nem , multosq,-difciplin«militarispcritiiTimosduccs, vt abundcapud Sanlbuinuviderccft»?

PRINCIPES RauenniE ex familia Polentorum vfi funt Aquila bicolorc , cuius dcxtr*
pars rubra in campo ca:ruleo,finiftra alba in campo rubro . ^ .

Famili^Lombardorum Aquilabicolor cftc^ruLaindextraparte incampQalbo,cxfinl*
Lombavdi. {^j^ Y^jfo alba in ca?ruleo .

\' aleri j . Famili^ Valcriorum Venct^ Aquila cx fupcra parte corporis rubra eft, in campo aureo,c3C
Cicmenm jj^fgi.jauj.caincamporubro. , , •

Tcnilx in- C L E M E N S quartus Pontifex maximus,GaIIus,pro infignihabcbat Aquilam, ad cuiu3
ii-ma ami roftrum lilij flos,fub pcdibus Draco volans confpicitur . -
aHimalib. Aquilam altcro pcdc Tynno i nfidetcm, alrero ucro Aucm alam unco cQntmentcm, M^i-
poriirinrirt fic^ni in nouis Indijspro infignibushabent,e6qu6d illaprima,quanuisDiemQnumfuggC-<

• .ft;onc,& primari^ urbis,& regni condendi aufpicia dedcrit,tefte ''lofcpho ab Acofta. ^
RegniMe' . . . ^ ^ - • • ^ _

^?^L'^'!:naii'slurPauratcrtio. .
m indk R ivnerius Marefcottus Cardinalis fub Lucio fccundo, Achillcs Epifcopus Ccrui - nfis,item
Rodulphi'loan:AloyfiusEpifcopusSt:roiigyIenfis,Claudius Abbas Monaften] S.Michaclis mBolc^
P^; inlign. Boiionic, lo. Aloyfij fuccefibr; inter Doclores Ioannes;,& Ludouicus eques, Agamcmnon S<J^
Marcicoc- ^.^.^^^^ Romanus creatus a Sixto quarto,Hannibal lurifprudeutiiE pub.profcfibr,Galeatius S^'
rciLnnfig. j,^^or,quiIiberauit loannemBeiitiuolumcaptum aDuce Mcdiolaniinarce Varani :Int^^
rei militaris ftrenuos Duces Aemilius,Ludouicus,Sigiaaus, Agamemnon , Sforza CapitancU
in exercitu Caroliquinti,Pauli PP. tertij,& Ducis Ven:torum,6c Bartholom^us mter Senat^^ »
res Hannibalis frater, n\tc\: Coinites Viganelli,& Pirani Sfordus: ut & tota nobilis ift^c fait^^^
lia pro infigiii habuerunt Lconem fupra tres fafcias tranfuerfas, quarum fuprem^ iniitl
Aquilaexpnnfisalis. ^ 1 • r m •n('

AquilacumduobujLeonibus, ac totidem ouibus in ufii era t,Stephano Gabrich Merin

.ft;onc,& primari^ urbis,<S^ rcgn^ cwn^iwiivi. ^^.y.^.^ v.v,v.^*..,vv,.v^ .^.^^ .

- Aquilain cum Leoneufurpauit Rodulphus Pius Carpenfis Epifcopus Agrigcntmus, Card»

SteplTani
Gabriciis
Jvlcrim in-
iignc .
Matthxi
Hcliictij
inilgne .

Hirpano,ArchiepifcopoBarenfi,CardinalifubClemcntefeptimo.

Mattluus Hcluetius Epifcopus Sedunefis Card. fub lulio rcciindo,utebatur duobus Leoi
bus ere£b's,nigris,ac totidem floribus liliorum,& in fuprcma fcuti partc Aquila,quam cx pri
hi\o acjfiffejUt & multos alios,qui ea eo loci geftant,autumo .

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

OrnkhologiseLib. 1.

99

U

r

ra
a-

r/'
ll-

»r-
:cr
m
ps
o-

:r«

li*

U5

rdi

:c.^

^ Rednaldus Polus Anglus Cardinalis fub Paulo tertio,utebatur fexleonibus una cil Aquila,I^eginaiai
^ multis liliorum floribus in diuerfis fcuti partibus,unacj^ cum quadrangulo quodani teficllato ^^^^ "^^S-
Utuidereeft apud Panuinium .

Albertus Marchio Brandeburgenfis, Archiepifcopus Moguntinus, ficri Romani Imperij Alberti Bra
t.le£^or,Card. fub Leone decimo , tribus vfus eft fcutulis in niedio infignis fui , & teflellis qua- cleburgici
tuor inferius pofitis albis,& nigris,item fex Leonibus,& Aquila .

loannes Mela Hifpanus Epifcopus Zamotenfis Card. fub Calixto tertio, in fuis infenibus ^^'''^i^^*^:
iifurpabatoao Leones,& Aquilam . Infi^ne?'''
Totidem etiam utebatur Adamus Anglicus Epifcopus Londinenfis Cardinalis fub Vrba- Adami An-
0 no fcxto. fiin t tamen,qui unam tantummodo Aquilam illi attribuant . glici infig.

*Adolphi Archiepifcopi Colonienfis ex illuftrifiima f imilia Comitum de Scouuimberg,qu? Adolplu i
ab antiquifsimis Holllainis originem ducit , EIe6toris facri Romani Imperij , Domini VueH:- Scowen-
phalie & Angri^tale erat infignerin fcuto bipartito fupcrius a dcxtris crux,a finiftris cquus , in
campo uero inferiori c regionecrucis Aquila pedibus, atque alis expanfi^ ; in alia uero parte,
que equo opponitur,tres cham^ ftriat^.Inmedio totius fcuti,aliud fcutulum eft,in quo aftrum
uidetur tribus clauis infixum .

Francifcus Alciatus Mediolanenfis Cardinalis fub Pio quarto, in infignibus fuis habuit A- Francifci
quHam fupra Taurum feu Bouem,vna cum turre,& quibufdam repagulis . Alciati in-

F. Archangelus deBIanchis Cardinalis Theani ferebat in infignibus Aquilam nigramin ^^^^^^^^
campo aureo cum duabus Auibus inferius,quoddam aftrum referens in roftris gerentibus . i- aV Blfn-
Camillus Burgefius Cardinalis Romanus,camer^ Apoftolica! auditor , creatus nuper a Cle- chis infig.
mente od-auo,infigne habet bipartitum, in cuius fuperiori parte lutei coloris Aquila eft nigra , Camilli
coronata,aIis expanfis- in inferiori, quic triplo maior eft , & coloris c^rulei , alatus Draco viri- Burghefij
dis,cauda ere6la,tortuofi,in cuius extremitate aliud caput eft,quod lingua exerit coloris rubri. "'^'S"'-' •

AuguftinoValerio Veneto Cardinali fub Gregorio tertiodecimo erat Aquila bicoIor,in ca- Auguftini
po pariter bicolore, expanfis alis ; fcutulu peaori cu femidracone inferto,a{fixri compleaens . Valcnj in-

hamiiia Bofchetta in plurimis Lombardiaj locis clara ac illuftris diuerfis temporibus diuer- • ^
faitemhabuitinfignia.Ciimenim Mutin^floreretvtebaturterebra,quamdeininf^fcias traC- ^^"^i'^" ^
mutauit, hoc videlicet paao,ut fupra fcutum c^ruleus campus fit,atque fub eo teni^ tranfuer-
30 i^ecoIorealternatimrubro,&aIbocumLeone coronatam cafTidemferente^cumhac infcri- ^^fe
ptione; DONAT OMNlA VIRTVS. fupra vero illam infciiptioncm confpicitur
cuiufdam Auis ala expanfa,ac anncxa corona^ Leonis cum Aquila nigra , quam a Maximilia-
j}o pnmo Imp. qui huic familia? Equitcs,& notarios creandi authoritatem conceRit, virofque »
luos Comites Patatinos creauit, obtinuit.QiuE fanc tum & alia eius antiqua a diuerfis Pontiti-
cit)us,lir,peratonbus,Regibus,Principibus,& Ducibus ob res geftas conceila priuilegia Maxi-
niiUanus lecundus comprobauit. Ex hac familia,tanquam ex cquo Troiano viri midti ciim li-
eris,tiim armis pr^clari eruperunt. Paulus in primis Cardinalis fub Alexandro fecundo, anno
I ^^H- Atque niulto ante illum tempore,anno fcilicet. 6 ^ 6, Sfortius Archiepifcopus Medio-
^ anenlis quartus fub Eugenio primo. Albertinus Albertus diaus,Gerardi filius anno i i^^Snk
40 j P"copusMutinenfis,&multapriEclarcgeOrit. Annq vero 950. floruit AlbertusfubOthone
np.pr9rea:us militi^. Quinque item Albertini dsfti, viri in bello ftrenui ac pr^clari,quemad-
^"^^J^l^ilippus,& Gerardus,Rob Othonis Imp. dapifer fuit. Nec pr^terire
iiore^]"^l ^^^"^^^ Albertini filium,quem loannes XXIII. Pont.max.maximo femper in ho-
tus E ^"^^ diplomatibus vocabatdefenforem, prote^lorem Bononia?,& fta-
^^^ici,&Domicellumfeu Barone, qui titulus nifi maffninominis,&profapi? viris a
^ontihcibusff.r,r^i^H 1:1^.^.1 r t> • iJ^.- ... v o'J\t r..,..-i>..;, c^n.^

tur & A ^ og^^uisBononieniispr^teralia fuis infignibusinterie£la,ramooliu:e etiam vti-
He ^^pi^copus Tripienfis,Legatus etia in Hifpania,& Cardinalis fub lulio III

Aquila cii
Plantis ha-

entes .
loann. Po(»

I ^ -:r'^i't.L.ra[:cpucopus 1 . . _

diolan^^^r^^^ ^*^^^^^'^ Epifcopus Dertonenfis,&Papien/is,poftea Archiepifcopus Me- g^i^j^inligi^!,.
cres D ^^^'^^ ^'^i^dinalis fub Eugenio quarto,vfus eft talibus infignibus : fcutum diuifum erat in Heniki de
medi ^^^^^^''^^^^^^^^^S5^Liperior AquiIameredamalisexpanfis,roftro aliquanti{per apertoj S. Alovfio

pV^.^^os lilij,vt & inferior, flores continebat . in^^^e .

nocel -^'^'^^ Sega Bononiefis,Epifcopus PIacentinus,Legatus in Gallias,& Cardinalis fub In- ^^"^W
^^mT^K^ ^^?-^ ^^^^^ fuorum infignium fuperius habuit Aquila,in medio t^niam tranfuer-
Bon i?!^^^^^^ fi^>riSus ornatam, inferius ferram . ^ j)^,,,,,,;

^iiiic Uuces vfiirpat Aquilam corona, roftro,& pedibus colore Iuteo,lingua vero rubra fignc .

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQue
Images reproduced by courtesy of The Wellcome T
172/D/2 Vol.l

Famil

Joo Vlyfsis Aldrouandl

cum tnfolijs hitch m campo aIbo,& eiiifdem colorls Iitera S, quam fert in peaorc J
.cic IuIiasdeRuiiereVrbinasFrancifciMari^DucisVrbinimius,&
iWir^" frater,neposq,- Iuli| fecundi Pont.max.& pronepos Pap? Sixti quartirCardinalis fub Paulo ter-
on^o ^ ^*'';^'' c^teris vari|s rebu^ fuorum infignium etiam robur e{l,& Aquila . Duces ver6 ex liac fa-
Duaun Vr T''' ""' l tempellate noftra cum clauibus & haftili umbelk Pontifici js in me^

binarr, in. ^*»^ ^^»1^^ ^o^orc proprio mfigni in finifci fcuti parte fupra, infra vero cum lilijs Gallicis in 16-
rignia . gitudmem fibi inuicem fuppofitis, & cum infignibus regnorum Hierofolym^, & Araironi^e ,
habet etum in dextra parte 1 upra Aquilam nigram coronatam , & infra fafcias tres in diame-
trum duOas luteas,quarum fuprema aliam Aquilam , eamq,- nigram continet, Feltri^ domus
inlfgiiia, Hacautem hmiiliaantiquitatenobiliifimaeft. Etenimvtfcribuntauthorcs ori^nnem
traxit AugLift^TauriiiorumaPrincipibusLongobardis. Exhis dicunt anno Chrifti ieptin-
gentefimo Ermundum fuiHe, cuius fucceHores multarum terrarum,&oppidorumdominium
habuerimr,uiteraliaVicutnoui,Cinciani,&Rip^aIb^,viiIg6 Riualb^^qui celcbresin mili-
tia per ditionem Genuenfium tranfeuntes,Sauona nobili ciuitate Lieruri^ confifterunt,vbi do-
j[Tiinr|hindamentaieccre.
ramili^de Eiufdem nominisnobilis familia Veneta pro infgni pr^ter Aquilam. niVram in campo au-
RoboieVcreoAroboreinc

^^^^^-cuflatasfubvmbe lalutea^incamporubro^&fubroborequafdamlineasperlo^^
dtas,demum lex Iilioram flores in campo luteo .

IvIalLTctio- Malucdorum Bononi^fium familia antiquilTIma,a vetufti/rimo Sigifmundo Maluetio , qui

sXtf "'''^?- ' ^Tl" ^"^'^^^^^''^ fcptuagefimo primo fub Vefpafiano vnius partis exercitus dux^vmi cu

bus domyonk|uegeftis,cIara,atque inter nobiliffimas ItaIi.T fainilias merito a fcriptoribus re-
cenuta elt. ha duces,vrbiLiin pn-efides^dominos^comites, baroncscommendatores Hierofoly-
miranos legatos tam ad Reges , quam ad multas refj^. eloquentilfimos , Senatores , lurifcon-
liiiios I heok)gos,aIiofque viros egregios habuit . Venim vt excellentiores quofdam enumc-
Seni^ares ^^''''^'^P^^^^^xi/ ^^^^ iHuilris fimilia in primis Carolum loannis filium a Friderico tertio Imp.
duo Mal- equitcs rclatum in ^dibus D. Petronij,vnum ex {cxckcim fenatoribus , vti & Virgilium ,
uc^a) eotic ^^^^ ^^J^^^.^^^^^tf ^epotituseft Xaroloadhuc viuo, resinfolitaccrtc^ exeadem tamilia

tempo.e . ^»^''^11 rcl p.noftra Senatores habuerit. Hic Carolus a Calixto tertio comitatum Silu^ in diocce-
Achmcs 1 Bononienfj obtinuit,quem noftris temporibus Camillus& Hippolitus poflldebant . Ex hac zO
Eq.csRho tamilia Achil es fuit Gafparis filius Eques Rhodius, Senatus Bononienf s ad Concilium Man
cu^s . tUcT orator. Hic S. Petri caftrum & Gelphi a Pio PP. fecundo accepit . Hunc Fridericus ter-
Ai.or e- tius Imp. comitem Palatmum recit,& baronem S. Romani imperij. Pr^clara femper fuit hu-
qucs RaoMufcefainili^ horpiraliras.Nam lunimo cummagn

Ludouicii; [^"pi^.^^^^^'\^.^^^tiJ,^obilnimcoimtatu, a quo,vtferturinfigniadomus Lotharingic^habuit,
Galhaiis fi excepit,vt6^duccm Mediolani , & Fridericum Aragoniu Neapolitani Reeis filium ,

1^^^/. tandem ad regnum eueaum. Fuit & Aftor Maluetius Eques Rhodius , Epifcopus Perufij ab
Taranti Sc nnocentiooaauofiaus. LudouicusGafi>arisfiliusfuit,miles ftrenuus,quiincxcurfionea
Quaan co Vcncns haa 1 ub Mediolanum uexillum fixit in ipfis Mediolani mocnijs. Fadus fummus dux

pr-Vr^" Vicanum luum conftituit,a quo terras Taranti & Quadri obtinuit fub titulo comitatusA ba-
mairiim . j;on it:us,quas adhuc hxc hmiilia hodic poffidet. Eundem Friderici pater Ferdinandus hone-
Pvrrhus p- Iti.iimo Itipendio inuitauerat,&in confortium magni pace& bello confilij afciuerat. Huic
fcrdus eciui kcce.Tit Herculestrater piu'te£tus militum,prim6 apud Ferdinandum Rcgem Neapoli mox
tmn . apud Venetos contra Turcas. Habuit hxc familia Pyrrhum fratrem vltimuin Gafparis Sena-
n.ieCAo ' T^''' i^o^tnim,& leuis armaturi> equitum pr^feaum,vti & Gafparem fecundum Capuar, dC
Lndmm-x ciuitatum reaorem. Lucius Maluetius vir fuit fumma gloria , & Ij^Iendore , primuin

f.duslcais !ems& grauisarmatur^Eapud Venetospr^feaus,moxaLudiuicoSfortia Mediolani ducc
armanuu^ . 1^ auxilium I ifanoruin contra Florentinos miaus,vbi tam prxciarc rem gelfit , vt confcruator
lniigma-> I u^irum contra tantam Florentinorum vim duce Hercule Bentiuolio publicc diaus fuerit, Sc
niiUtariiL. iQ pr^mium rerum benegeftarum Lauizaninn a duce Sfortia retulerit.ldem anno 1 5 1 o.pod-
lcruara a- quam Sfortia Mediolano pcrGallos expulfuselTet^inlocum comitis Pitilianifummi exerci-
ucaos Venetorimi ducis lufTeaus hiit, & militaria, fummaq^dignitatis inHgnia tradentibus Lau-

luims Vir- ""f -'"^ ^^^0,^^ I etro Morofino in Ecclefia Catliedrali Patauij , nomine Senatus accepit, qu^
giiij fihus ^^^^^ ^^^^ inter c^tera t-amilia! ornamenta ad tantam rei memoriam domini Maluetij fana^
Senaror cuflodiu! tt . His annumero lulium filium Virgilij primu quadragintauirum poft eieaos Ben-
pp-.r:s . tiiiolosy:^. P}'nthoumLudouici fflium Tarantie& Qj.iadridoiuinum,&Pyrrumfecunduni'

Pyrri ^

Ornkhologlie Lib. I. i qi

roiura y.ad bellum in Germamam proprijs fumpubusfeguutus eft,fed cui debita honor s me- "

• P'-udentia,multaruin rerum cognitio.ie preftans rJ^°SC

™rater, pra:fe£tus peditum ad Cirolum nonum Galluuum rcsre nomine Pii Q uinti con ^'"^-
v.rtut,s.,,d.t,aedid.net,& prxcipue i.iconfl,auapud MoLcontur,Srel Sft Se^^^ /^"^"

ltala.n^„rato,^^fi^^^

na mre e^K V W '" d ""'^^"'^ ^*^"*» Suet,a: Rege , 6^ Cathen- ^Tp 1"

h*c7oSm^^^^^^^
"obisfrt^^^

torein rP ' hde, C.ithol,ca: aduerfus lif rcticos acerri.num propugna- honore h.-

ilux.t,aimin.,.fig,n.llaadEch,,«das Io.,i,i,,fE ."^;!^^^^^

clade,DuccIoanneAuft.iaco,qu6magn.i,n vol,anta o, u n^ n. Oaol'"^.Turcarum ^^^^
adduxerat,poftf..bf.d,aPra.toriLPontihc,a:cSS "^^

Jiued..nicauit,cuiusnonleuiatir»ni,rehW,rttr ; ,V ^'-''''''^^^ t;™""^-

Hic anno artat s fu« tSmonoTo rn,^ r ' "'^'"^'^'"■'"^ ^^«"tihci,s h,tum obftet.lfet. PauU ,
gorijXIII. exe ci tu," a1.^ .^r i"-'^^ nommeSu.nm. Pont.fic.s Grc- Senatoruo

feauseftc.ftririri « ''^" ^'"'* '<"X'tA'rumma cum laude pr^fuit. Marchio
cSolicorf ^ '•^''''"'' ^^'^^' '"^"''^"^' ^'^^^"^ XI I II. Efti ie.n hcros aSe J't"-

me,ifSn,'Sf,T'''' ''''■'^'■"'"^
des&m™e,u™
Pernapar^^^Tr''',^'''^*;^''^''''^
Pariter^i uieTAf f '^'''■^''''^""f '^"'■"''^'^'^"^'•'^^

Spj3"^''^'in'lainaIba.nexplicat.uncontiaet.

Vrbanusfecm!!),™^"":-"'''"''''"'^ Poncmfi';
Latera,Jnfcro;ton°'V' n '''•^ vAanr^^;
Partitofu,,eTk l / T^'""'''"''^^^^

l>ris&n,li '^'^'l'''''''"'''g''^'"''^'^*''^P«3'"Se'iteo,.,ifraver6 difti^iftam teflellis ru- rijquatti

Vrb Pont.inli!..

pifconSff r^°'r^- '"'''• Mediolane,ifis exfamilia Gibella,antc Pontificatum Archie.-
diolanenfi;..' f ^"Z'' ' "''"''"^ ''^ infiguibus dus hahuit , vt & A!exa,ider Me- 'fv

'leMediciTM 1 ?'"^" ^*'^-''it> 9"« ^"'t^ eftTr.dcnti.ia f iiodus,aiiteadiausIo.Angelus luftiniano-
" fcuti pa,te / , "'^"''^.'^'''^l^iepilcopus Ragufinus,Cardi,ialis fub Paulo tertio,in fuperio- nim milg.

Alexanr) . r "^-^^'■'t ex priuilegio, in inferiori fex pilas . Heniici
P^nfis alis ^*^'''}'ns Bononie,ifis,Epi(copus Bifiliaiius iii iiifigni bipartito habet Aquila ex- Maniiques

F-Vinr " ^^""^^ uiperiori,in i.iferiori vero fafciaindiamcf,alein,vn;i cum tribus .nontibus . '^,""','.
' ferafcuti^!''"''y'ift™'»'w^Ord.Pra:dicat.CardinalisfubPioV. vfuseft Aquila nigra in in- aeEcclcL
Sixto V (^'^'^^.'^'''"Pera vero caftro albo in campo rubco . Ijfletn ar,nis gaudet Beiicdiftus fub infigne .

■^quila eadem profipia geiiitus . * Ego do

ricusMa '^■''''"^'"■^'^''^Aduabusciftisi,ifi.isinfignibus,fl.igcllis ciicu.idatani gercbatHen- Turri exi-

Ib p .''"^"^Cordubenfis Hifp.inusCardinalisfi.bPaulotertio.
^raterapJuin'^^'^'^'^'''' *"'"''^'"''''^ Dertonenfis fub Pioquinto, Aquilamfertin infignibus J,^^''"'^''

^Sutla f ^"''"'' * "^°'''" Epifcopus Teruifinus, Cardi,i.ilis fub Paulo fecu,ido , vfus eft drTim-i i^!
npra turnin , qui fubito poft .ideptani dignitate raortuus,titulo nedil decoiatu s fuit . fignc .

1 3 Aquilain

ru N.iuahs
c6tL...i Tui-

I02

VlyCsls Aldrouandl

h>: Anton. Aquihm cum cruce in fuis iafignibus fbrebat la. Antonius de S, Georgio MeciiolanenfiS;^
^kfr/?^^*^ Epifcapus Alexanclrinus,Carclinalis fub Alexandro fexto ,

fv" ci "^Ad Po"^pcius Cardinalis Arigonius Romanus, Auditor Rot^e , iam fub Clcmente V 1 1 1. fa^
gomj infi-' £lus,fuperiushabet Aquilam nigram incampo luteo : inferius tres fafcias,rubras5.dvimetrak%
gni.i . & in medio hos cara^lcres rubros AR. in campo albo,cum aftro vtrincj,- ,
"Gicgorij Grcgoi-ius de Matthelicis Cardinalis fub Anacleto Antipapa, fupra tefldlas vfus efl: Aqui^
tic Matthc ta,qao priuilegio familiam fuamdonauit Otho primus Imp. vndeetiam totius familia; proia-
W ' o^f }>ia de Othonis appeliata efl:,fuitqi domina Matthelic^e, tefte ^ Sanibuiiio.
fiimlli-t^"^ F. Stephanus Ronutiu s Arctinus Cardiiialis fub Sixto V.fupra Oen^ophorum habet AquH
Stcphani '^"^ uigram in campo aureo , ^
Hi)niuij in- loaniies de Eftunica Hifpanus niagifter Equitum de Afcantara, Archiopifcopus Hifpalcn- ^
ii^nia . fis Card, fub lulio fecundo^ vlurpauit Aquilam vna cum quibufciam alijs rebus admixtis no-
Igannis dc bis ignotis* Sunt tamenqui AquiLi tantumvfumfuifle dicant, Alij eam afcribunt Gafparo
Eftimica-, Archiepifcopo Hifpalenfi,& Cardinah fub Pio V,

[jll^^ia^^ ^^^-^ Bohcmi^e oppidum Aquila primum vfa eft libera , poftquam triginta quatuor annis
E^ra- Bohe pjg'"ioridata eft, Aquila in inferiori partevfurpauitinclufam, atq;extra clauftrumfexhifcias
mj^" oppidi nmul coniundlas . Sigilium eiuf iem vrbis inclufum habet hominis iconem vmbilico tcnus ,
miignia. dcxtra enfem,finiftra iceptrum fcrcntcm,& inferiori parte Aquilam cxpanfis ali s .
Bcccarioru Vtriqucjtala? fcilicet Sc Gennana? famihar Beccariie, Beccarius ex Numcriano Cari Imp*
origo, & m £1{q genitus,per binos filios, Vithemum fcilicet,a quo Germana , & Beccarium , a quo Itala ,
%nu . arigmem dedit . Is autem fub Conftantino magno cuili militaret, trcdccim vidorijs , i)fque 4^
cnientis aduerfiis hoftes potitus, pofteris in earundem memoriam in infignibus fuis tredecim
monte colore(anguineo,eofque in campo aureo,paritcr ii i mcmoi i-;m aurci lcuti , quod Ca-
ro,& Nameriano pro morea Sciutu Romano tanquam ftrenuilliniis Impp. in Capitolio de-
dtcatuinfuit,circumferrccopiamfccit. Antiquitatcm ccrtc lainab nongentis annis incor^
ruptam oftendunt res gefta: & contrad^u '-^vndc feuda,gradus,dominia,valalagia,& omnis di-
gnitas illorum manitefta funt. CLim vero Aqnilam nigram fopra eofdc montes vlurpetiftsee
familia,idc6 ab Imperatore aliquo , non quidem antiquorum,led pofteriorum,vt Carolo ma-
gnOjlub quo honorificcntiirimc militarunt,hifceinfignibus doiiatos eflc,verifimiJe eft. Ex hac
autcm illuftriffima familia viri cum armis,tum varij s lcientij & lan6litatc, & mtraculis pr^
D. Lanfjan ^-J ^^i^orti funt . Lanfrancus in pnmis anno odlingentefunoin caftro Cropc li, cuius & multo-
x^^^caX-onl ^^^" ^jIiorumcaftrorumdominuserat,natus,& r.Franciicus ordinis minorum,cuius corpuiS,
Domiaus . f^-^piJ^*^^^^^'^ Spoletiiambo fmCti habiti funt. Anno nongejitefimo tercio habueredominium
Papi9,ficuti monet^ excufl^ atteftantur,domini fuere multarum aliarum tcrrarum, &C arcium>
vt D. Alexij, Broni,Georgij, & aliorum , quce hic fponte piu'tereo , In mtlicia ftrenuiiHmifue*
rc, primum Beccaredus excrcitus Caroli Magni Dux , qui Mauros in Sardinia fuperauit, SC
Corfica eiecit : tum Alphofus dominus,& comes, Hieronymus,ck Carolu^. Nobilitatem co-
rum cognofcemus ex aftinitatecum varijs Principibus Matuc,& Marchionibus Caretti,cum
Scaligcris dominis Veronar,cum Vicecomitibus,& Sfortijs Mediolaniducibus,cum Manfrc-
Thcforus disFauenti^dQminis,cumVrfinis,&aIjisiIIuftriirimis familijs.Fxeadcmfamilia ftiit Thcjfo-
Abbas Ge- Abbas generalis totius ordinis vallis vmbrof<^,& Legatus ad Florcntinos mifltis ab AlcxaO /fi
^^^J^^^^-^^ dro quarto ad tumuttus & fa^tiones ciuiu fedandas,& poftea Cardinalis dcl]gnatU5,Eft ctiam
Vallis^^Vni- ^^^^^ Hoftra rci Theologicse confuItiirimus,& in omni fcientiarum gencre apprimc eruditus,
bro{c, Car- accrriniufque literarum propugnator,ac morum Sc yitx probitatc pra-ftans F. Hippolitufma-
ainalis tle- ria :i Montcrcgali Pedcmontanus Generalis ordinis Predicatorum ex nobililfima eadem ta-
lii;nattis . milia Papienfi oriundus . Habuit prajterea familia ift^c Beccaria E pilcopos , protonotarios
F.HippoU- Apoftolico s, gubernatorcs, confuies,pr«tores,& Senatores Mcdiolanenfes, quorum nomi-
r cmim^l^ na breuitati s caufa taceo ,

orfhms prc ^^^^"^i^i-i Cornara Vciieta aliquando in infignibus fuis pcrlonginuiincm bipartitis , dcxrn^
xiicacoruin. fcilicetpartelutei,finiftra cerulei coIons,vfurpauitcoronain,cuius loco nuncintra duos cam"

Familia: posvnum aurei,alterum cA'ruIci coloris fcutulum aureum CLun nigra Aquila gcftat. ^
Cornarcu Verardoruni indem nobili s Vcncta fimilia in medio repaguiorum aurcorum & rubroruii^
miignia . ^ in'ertum habet fcutum rubrum cum Aquila aurea .

Verardom PaLiiiicinorum f unilia itulcm Vcneta vtitur Aquila cum teflcllii in campo aurco, - j

inillr^ir' ExMonaldefcorumfamiliaapudVrbemvetcrem,quam vulg()Oruictovocant,quidaiT^
Pcilauicino Aquilam habucrunt in caffidc. Ortum habuit hxc Lnmlid iam tum a Caroli Magni tempori-;
rti hmWvx bu ,cumquoquatuorfratresnobiIijTimiin ItaIiamaduenerunt,quorumquartus vrbi veter*
Vcnct^c m- fedem hgcn origincm & famam Monaklefchis dcdit . Hi fummis muneribus &c priuilegij^

u fummi^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

o-
ro

as

Lie 4«
m

e-

a-
ic

is
n

h

>

)-

11

0 4O

Of ni thologia^ Lib. L 1 03

cii^nofce™ rS ^i»rcenr,one,,n quatuor parte. fciri funt, atque vtinter/l> Monaiaef^

runrT» ininatur , poft tor,& tam ocerbas mutuo clades haudquaquam concide ^ r.nt k

lamhabueruutvti&exc^teriv

£vrb^^^^^^^^^^
Lothat-^^^^^^^

i S^^^^^^^ CFtilcumlili,saureisre?per-"^^^^ -^-

BernardasdGVberti,sFlorctinusCardinalisFDifconn*;P ir,v,^.,r:. r 1 L r i dsmht^nc.

Ex Cajlarma fauiilia cres fiierunt Cardinales, Inli..nus fub Martino quinto : Iuli.nu.s alter '
30 ™»°"."^-;Apoftol,cus,ekaus Epifcopus Afa

lupracolumnamvnacumvrfofigur,e.ea..,colnnm;ecaten,ial^ato. ^ t~

xnll^?i Vr , ( quani hiiloriciannononC^cntefimo tri-cfimo dima- Cx-la.ino-

ru.n in f f1"f jVS'"'^'^'" '""'•'^Pol' ciiuerlirnm terrarum , & caftro- .^™"^""
"en,n i ^''^^"^'^"Scn.) quart^^ (ecrecari,.s, c^ah eodem Arch.ep.lcopus Ra- fni^t

fe,,urrnn yD° '''''' r°'^^

tiofS^ . Rom» confo.citurin Ecclefia Sanfti Clementis, ftatuis , cS: marmoribus p.e-
re a,,!, P '^!'"^ ' v'"' "^''p^' femiaquila in campo qiiad.ipart.to , vna cum roho-
^m^%t \ "^^'^^^ '^^'" '8'f «^utn Impcratoris co.ifirmatione E.n..ndus fupra-
etiameir"^° a roboru.n,qu:E .n fuo Dominatu erant,Ci quibu'; .lle non (bliim,venim

ctiain au^ ''^'^':''"^-»^ Rouerettorum, & poftea Rouerellorum cog.iomine infignita eft ) tum
Perduxerii^M^ ' '"'^^'•'^ craft« Miiieru«,rudes,&diirosquercuu.ninftaradvitamciuilein
dicins 1. . -"^'^ Cardinalis frater Lauretius fracernis inhe.ens veftigijs,Philofophif ,& Me-
Profello T "/l"^ Patauij adeptus , primi.m in Gy.nnafio Eerrarienfi Pliilofophia,& Medicinj
S^ifco- r ' ^''^^'•'^ luinto Pont. .nax. .nilfus legatus ad Hungaros , ta.ide.n in
- j • ^^'^[^''■'•■irarixeueaiiseftaiino 14^1. itcrumlegatiisinGallia.nmilTus,vlti.n61egatus

dein fa '\U'nanis, tum in diuinis legibus dodirinani , legatus creatus eft , Philos ice eiuC-

caciei^'r '^"'^'''■i^illultresiiirtutospriinuinelqausEpifcopusTolo.iij, deiudeAfcoli . Ex

p_]y. '"'^''la mulcos omito brci.icatis cmii .
Inlio f-!'^'''" ^ogerius Sauoiienfis ordinis miiiorum Epifcopus Scnogalieiifis, Cardinalis (ub m, Vogcrij
f ) (f, ■"^^'''ijh ibuit (cmi.iquilam fiipra duos tria.igulos f ubiiigro ),in quoru .nedio cft aliud iniinne'.
• ""i^iloamferitriiro.ium.

Alnhon^

Ecrly European Books, Copyright © 201 1 I
Images reproduced by courtesy of The Well
172/D/2 Vol.l

I04 VlyAis Aldrouandi

Alphofi Sc Alphoiifus Petrutius Seiienfis electus Epifcopus Grofletanus, Cardinalis fiib lulio fecun-
Raphaclis cio,vfas eft in campo quadripartito femiaquila in fupera parte vna cum vnda.Raphael ex ea-
nT^^^ dem Petruciana familia,Epifcopus quoq; Groiletanus , Molis Hadriani pr^fedus , Cardina-
" ^S"^ • (-^j^ Leone decimo,eadem infignia habuit.

Matthxi Mattheus Langius Epifcopus Curcenfis,poftea Coadiutor, & Archiepifcopus Salisburjjen
Langij Gcr ([^ ^ ^ ^(^^ loanne Sambuco , Cardinalis fub lulio fecundo , vfurpabat femiaquilam , & Solem

quibufclam veluti foliolis perornatum .
Andvex de Andreas de Valle Romanus Epifcopus Melitenfis,Cardinalis (iib Leone decimo,pr^ter (e^
Vallc inhg, miaquilam pariter duos Ieones,& quatuor ftellas habuit .

inlKf * Ex Campegiorum Bononienfium nobiliffima familia,in qua fuere viri literis non folum, ac i^^
^3"e • 2norum in tegritate , vcrum etiam rara prudentia , miroq,- rerum vfu infienes , duo fuerc Car-
dinales, Laurentiusfub Leonedecimo, legatus ad Anglos mifius , & a Clemente feptimofa-
^tus Comes Dozz^:& alter Alcxander fub lulio tertio.Eiu((lem famili^ Epifcopi fueriit Tho-
masEpifcopus Feltrienfis gubernator Placcntias : lo. Baptifta Epifcopus Maioricenfis, cui
cgo multil ccrtc debeo,vtpote qui ad promouendos meos labores,& leuandos fumptus, quos
in meo rcruni naturalium immenfb opereedendo,faciomaximos, millemihi aureos liberalif'

fimcdonauit. FuititemPhilippusMaria Epifcopus Felrrienfis, Epifcopus Grofleta-

nus,& Laurentius fecundusnunciuseledusadNeapolitanoSj&Venetos, Epifcopus Cer-
uicnCis^ & Collegi j Philofophorum,Medicorum,& vtriufque luris Archidiaconus,& Rodul-
phus Reipublica^ Venetx Dux generalis , necnon & Reipub. noftra? Senatores Antoniufma-
ria, Vincentius, atque Hannibal adhuc viuens , Senator liuius vrbis ampliffimus , & peculiare
decus . Huius igitur tam illuftris familiae pr^ter Cancm Leporarium eredum cx vno laterc cll
etiani dimidiata Aquila diadcmatc infignita .

Ennij Phi- EnniusPhilonardus de Bauco Verulanus Cardinalisfub Paulo tertio , vtebatur dimidiata

lonai-ai de Aquila cum duabus arboribus , & fafdp diametralibus,& fex floribus Liliorum , qui funt infr

Bauco infi- gnc Pauli tertij .

gne • . Sbigneus Polonus Epifcopus Cracouienfis Cardinalis fub Eugenio tertio,vfurpabat dimi-
bnTinfie^^ diatain Aquilam coronatam in finillra bipartiti fcuti parte,indextra vero crucem .
Ant ^mvfix Antoniufmaria Saluiatus Comes,CardinaIis fub Gregorio decimotertio,etia vtitur fcmia-
Saliiiau in quila,teflellata, nigra & lutea, in campo rubro , ex cuitis oppofito a dextris funt raflra alba pa- je
fignc . riter in rubro, in fuperiori ver 6 infi^nis parte funt amia Gregorij fdpradidi , nempe femidra-
co alatus viridis .

Lucanoril Lucanis populis etiam pro infignibus femiaquila eft colore fuluo , comnata , cum tribus li-
populoru neis vndam pr^feretibus in campo aureo.Sunt qui inde profedta putent h^c infigna,qu6d de
mfigrrc . Gr^cis,qui malc eos tra£lauerant,aliquando triumphariut.

Imperialiu Ciuitatcs quxdam Imperij Romani etiam femiaquilam vfurpant,vt Norimberguiii , Egra- .
quaraaam na,Ingclhemi_um,&fortaflrisaliqu^ali?, vt&Burggrauiatus Magdeburgenfis cum fafcijs ni-
ciuitatu m g^i^ ciiiabus a finiltris per longitudinem fcuri pofitis .

KKcix Ta- Familiar Ricci;^ regni Neapolitani infignia funt,fcutum in tres ^quas partes tranfuer(as di-
mii. mfig. fl:iniaum,fuperior habet Aquilam dimidiatam nigram in campo aureo , media pars aurei co- j

loris Echinum terreftrcm nigrum,infima vndas cseruleas in campo iridem aureo . •
Montana- Prifcum Montanariorum Veronefium infignefuit , fcutum per longitudinem bipartituin
lioru infig. cum fcmiaquila coronata a dextris,& vndis fortalfis a finifl:ris . ^
Aieptorum i^^^q^ Familias nobiles Florentinas eft Aleptorum , quas Aquilam gerit in dcxtra dimidii-
mligne . ^^^^^ flniftra vero tres fafcias in longitudinem fcuri dudas .
QuiAqui- SED Aquilisduabushifubfequentesvfifunt.

\is duabus Infigne Regni Sicilia^ efl: cum quibufdam rcpagulis dependentibus , & duabus Aquilis co-
.fonatis.

mTi ^ne^ Aquilam bicipitem a dextris coronatam, a finifl:ris aliam di.ademate ornatam vfurpat Vien
vTemr Aii- ^^^^ Germani^ nobili(runa,& Imperatoris fedes . ^
(inx infig. Aquilis duabus in campo quadripartito cum capite Medufe , & Lcone vfus efl: Cardinato ^
Didaci f^i- Diegus Spinofa Hifpanus fub Pio quinto .

noix inlig. Aquilas duas cum quatuor Lconibus,igneis linguis,arcibus quatuor, turriculis duabus,cra-
Franc.Me- cibuscj^&citcnis totidcm, atquetajniadiametraliinfuis infignibus habuitFrancifcus Mcir
dozz? ifig. ^Q2za Hifpanus Cardinalis,Epifcopus Caurienfis fub Paulo certio .
Bcrnardi Eadem fere infignia erant Bernardo Clefio Germano Epifcopo Tridentino, Cardinali i^^
Clcfij iTig. Clementcfeptimo. Vfuscftquoque Aquilisduabus,Leomb^squatuor, fednullisalijsrc-
bus adiediis .

Simcofi

OrnitlioIogi^Lib.I. 105

Th^rZ iv^r'^' Forolimenfis fil.us loanius nati ex ;'..Klouico,EpiTcopus P.ipienfis & •
aSsT"'^"'''^i™!"'' ^"""'■'^'^' ^-'^^ ^«''^"^ Cardnu.l>scrcams,,n inf snSabuit ^'i^^^^^'^'
Aqu Usduas cum duabus quercnbus. Hxc autem domus Alidofia ant.quitare noSma r

Comir^ Kr^^^ Antonio Vcnei-io creatum &

Seimnr R r %^ Form.onis, Obici iU.us patietB, cu> ns filiam Francifcam clarifsimus

aSegetHZnr&K:.^^^^^^

ce FrLlijiSSlmSgf '^"'^ ' Hetru.-.xDu:

cJripar,Sotn;fl

*o ''l"-^"^clthodieCa;firEftenfis Serenils. Alphonfi 1 1. exfratrenenos eeft irifolita

Um.l.a ftrcnuiinmos,& laudati/r.mos Feiraria. n.,r,. r,, ^.11.11,^ iftarc Eftenfiuni

tertio Imp. Dux c.eatus- i e Hp^^?.IV L>"ccs qi orum prinius h.it Borlus a Frider.co
chaelis, lK.iciue Sul" Alpho..(us pri.nus eques o.dinis S.Al.-

nunci,npcXpaterEftenfi^^v^^^^^^^^
nivocab.ntur.,ofte!;^S T P'^^^^
30 tim ver6 M H K n ^'''^''"''^''i^' dc'"'^^ Duces,vt ciiximus parr..n creat, kmt, par-

J^icolatufi l Paul^^, ^i^Ti' "''^'^^^'':':' ' •'"•'■"•cha Aquilegienfis fub Boni ac.o nono,
^'^^^^Skm. t T'^ Henncus_Card.legatus primiim Bo,^o..ix, poftad Regcm Po^ ^^^^
. li^albisv,S"n^^^^^

4opolio.-.u„iredArll^ff"'r^ l->.Ho".ci
bil>ir.mis£fln' S*'''? '™ '' S"'''-?

Lu<w3v '''""^'''"''''^'''"'■^''''^'^'^"'^^•'^"••ScipioA^^^^ iniiqne.
^JuabusAa , ; ''""'" ^*^"'"""* Cardinalis .iP.oquarto creatusi.i infiirnibus vtebatur

Famili.-^H. •^°''''"^"' ^"-^. PO'«e,tribus pilis,orga.io,repai^„lis,&faicijs . ""l ^f'-

^"aclr.pan,r 'I!?'?'-'9''"'''''''-'^''""*'''"*^'"^'" ^^"it Aqu.l«ni'-ra:,incampo Ititeo fcuti
'■uleo. Ex hirf r * ca:ruleg,& in medio dua rum duo flo.-es iil.orum lute. i n fc.tulo ce- Mediol in
§'"a reir. •'''T"'^ Cardi.iales, vt Gafparus fub Paulo tertio , & Epifcopi i.if,- fimia . '

Jj'icitu?M"''r-';""'^'-H^'-ofl''^crunt. °Aqu,l,s

S T E p H A \n r "'^' '^ P''*'^'^'^ ^cpentem etiam in infignibus fuis duas habet Aqiiilas . tres haben
SO Lothori,- . S Nonusdidhisdecimus Pont.max. aiiteaFridericusappcliatiis,dux

Joaniii'7 "' ''^""^o vfurpauit tres Aquilas albas cum vna lamina diametrali . ^"•P''^"'
^'"^ cftp *^""g"^eleausEpifcopusMetenfis Gallus Cardinalis fi.b Leonedeci.no, i;™' i„°fie

Carolus .'•'^r^^^^r •''"''•'"'"'•'''•'-''-•''''^'"''''''"'''^'^''''"'^^^^
^'''nodu & rl" Lothar.ngus Gallus Card. fub Paulo tertio, codem vtitur infigni, aucm- Lothaiin-
'"b Gresori'^'"^';'? f-^^ifi-^ ftibfequentes : Ludouicus Card. fub Iiilio tertio, Alovfius Card. g'''.^ ^^™''-
rolas ele6tiis Eptfcopiis Tiillenfis^Cani. lub eodem,itein alius Ca- ^^^^S"^ •
^l^nftoDl Tl' ^^*''' ^^"^''^ Lothariiigi?,& Ferdinadi Magni Herruna^ ducis leuir. ^{^^f-^^^
^^^^^iilc^io . ^^^^^^ ^^^^^<^^rut!us Tndentmus Cardmalis (ub Paulo tertiocum tribus Aquilis ex arud, infi
b >interc$teraetiamvfurpatagnum. " gne.

Gulielmus

io6 Vlyfsis Aldrouandi

Guliclmi Gulielmusniit!iefortPanu!nio,Hincrordouio,TraIeaenfisBraba^^

Enthcfoit , CienCis Cardinalis fub Hadriano fexto, Aquilis tribus fimpliciter vfus eft .

vel Hinc- Hannibal Bozzutus Cardinalis lub Pio quarto, in dextra infignium fuorum partc fupra fa-
^"^^* friam c^ruleam,in cam}x>luteo,tria cocliilia alba ; & in finiftra,qu? c^rulea eft,habct fafciain

mmiiba- j^j^j^^^ f Aquilas nigras. Petromelarius vtramque fafciam tranfuerfalem efle tefl:arur .

inftc India extra GangS Europ^ propinquior^iro infigni tribus Aquilis nigris vtitur alis expafis.

Indi? cxtri FamiliiE Bentiuoiorum,qu^ aliquando Vrbis noftra: dominium tenuit,mfignia varia lunt.

Gange in- Primum duas habebat Aquilas c diamerro oppofitas , totidem ferras in fcuto quadripartito .

^^3"^ • Supra c^Mem alia adhuc Aquila erat eiufdem cum c^teris coloris , cu infcriptione coUo an-

Bentiiiolo- j^^^^ MAXIMIMILIANI MVNVS. Aquilis enim a Maximiliano primo loair »

runi taraiL j^^^^^^^jj^^^j^ Bentiuolus donatus fuerat . Ver um vt obiter moneam, aflerunt quidam flamam

* '^* potius in antiquilfimis Bentiuolorum armis confpeaam fuifle quinquilingucm ni cano luteo ,
poftea in ferram tranfuerfam permutatam . Secunda infignia'aurea inter cxtcra habcbant h-
lia Ludouici Gallorum regis donum . H^ec confoeaa fuerunt partim fex, partim cum fcptem
lilijs,excepta Aquila fupra galeam'. Tertia,qu? fiammas habent cum glandibus aureis ni cani'
po cyaneo, quibus moderni BentiuoH vtuntur, I uhus fccundus Pontitex, cum Bononiam Ec-
clefii fubieciflet,hifce dedicauit . Quamuis eofdem flammas abfque glandibus,!unais tamen
liliis gerere paiTun videamus . Sed Aquilam Bentiuolorum infigne confpeaum fuit in cclcbji
iUo torneamento,quod anno 1 485?.Hannibal loanis cliai filius ad armulationcni limilis,quod
LaurentiusMedices Florentia^habuit, fummafualaude, fummifque expenfis fuis Bononiie
celebrauic,cuius defcriptionem ex Sanfouino licet [^tere.Pr^ter homines fingulares,quos hec
flimilia produxit,& antiquiores,nofl:ra «tate fuerunt de Bentiuolis Andreas,& Ludouicus Se;
nator,patcr Herculis,qui nunc decanus cfl: huius amplilTimi Senatorij oi dinis,viri intcgerrimi,
omnibus «quc cariffimi. Ex his efl: Vlyfles magni Hc truri^ ducis Francifci gener . His adnii-
mero Ludouicum Confl:antij hoininis nofl:ra ^tatc rari filium, Epifcopum Policafl:ri, fiuc citr
tatis caftri a Gregorio X 1 1 L faaum,hominem fumma eruditionc, & virtute pricditum ,
comitem Baptiftam eius fratrcm,qui in vxorem duxit Hippolitam Filiam Rayncrij Marchio'
nis a Monte,& Comitis Montis Barotij,& Andream Fratrem I. V. Doaorem, magn? cxpc-
aationis iuucnem,fed cuius operam,& confjicaum dura mors nobis inuidit.
Familia Guinatioru Neapolitana in infignibus fuis habuit tres A^las cu lamina una argetca. j«

Ac^ailc qu2 Mormilloru ciufd5 vrbis familic pr^ter tres Aquilas bin^ etia in infignibus fuis lamin? funt .

tuor . " Haaenus de tribus: iam de quatuor .

PhilippiHi INVICTISSIMI,& potctilfimi Hifpaniaru Regis infignia intcv tot regnoru auitoru

ceps alas expanfa nigra , rcgid corona infignita , fcutum totum cum tot rcgnorum ,& proum
ciarum infignibus, vclut fulcrum continet,qux,vt ego exiftimo , & Imperatoriam prolem,<>
auitam cum Impcfatoribus non folum iam , fed inde a multis feculis^atq; adeo ab ^ndcnci il-
lius primi bellicofifrimi Imperatoris temporibus coniunaionein denotat . . I

Gont:L2,o- Goirzagorum illuftrilTima familia , qu^ antc fexccntos annos a Ludouico Germano Reg^^
rum faniil prole,vt nonuUi referat,prognata eft, in fuis infignibus quatuor Aquilas in quatuor fpatijs rn^;
origo , crii^ crucis totum infigne occupantis vfurpauit, vna cum duobus Leonibus in fcutulo quadri'
inljgnia . tranfucrfis. A ntiquiiruna,& prima huius familie infignia,vt refert Petrus Gr(^

tius t^ni^ lute^,<S^ nigr^ fuerutit ,ied mox per Leones obfcurate,quos identide quatuor Aquj"
obfcurarunt &hoK:e mox Palcologorum arma nuper infota . Sed quoniam h^c omnia ^^!'
niul inefle videmus infignibus antc a nobis enarrads , ideo ignoro , quidnam obfcuratuni eli^
author dicat . Mihi aucbora,& ampliora videntur reddita efle.Habuit hec Regia familia Caf'
dinales maximo s,Ftancifcum Epifcopum Mantuanum fub Pio fecundo,cui infigne donatun^
fuit a Sigifmundo Impcr. & Sigifmundum earundem planc dignitatum Cardinalem & Epu" ,
copum ilib lulio fccundo.vt & Herculem fub Clcmente feptimo: Pyrrhum, vt Petromclari^^» ) ^
vel Perinum,vt Panuirtio placct,Epifcopum Mutincnfem,& Cardinalcm fub eodcm,F. loai^^ ^
nem Vinccntiuin fub Grcgorio dccimotcrtio, Scipionem fub Sixto quinto . Ex his fuit Pn^^'
■ ceps MorphcttijVulgo di MoUctta , <S^ Dux Traieai regni Neapolitani Ferrantes Gonzag^^
Notandum ver6,vt teftatiir Ma-z-zclla,Princeps in regno Neapolitano Ducibus dignitatis p^'
du preferri . Duces habuit M.intiix quatuor, quorum primi duo titulum & dominium
chionatusMonfcrratihabuere.Horumille Fridericus a Carolo quintolmp. creatus fuitf^^
tcmpore,quo Bononi^ a Clemente feptimo inauguraretur. Huiclucccirit Francifcus,cui ^

liehnus .

tu-

fa-
im
r.

it.
:o.

m-

im
o,

m-

en
bri

oa

lec
^e-

ui-

&i
io'

ca. j«
it..

,rfi
u^
in-
ui-
iii-

,^
il-

■ri"
iii"

io,l'

Ornithologi^ Lib. I. 107

lieltnujfrater a Mixiiniliaiio fecundo Imp, Dux Moiifcrrati creatus cum infigaium amplia-
f fQne,^ui Vincentiiiin tanti dominijjS^ nominis h^redem cx Sereniirima Auftriacorum himi-
•jagemtum poft fe nobis reliquit . Totidem ctiam Marchione , habuit h^c eadem nobiliffima
tamiha antequam D.icis digiiitare infigniretur, quorum primus fuit loanncs Francifcus ann.
H3 3- ii Sigifinundo Imp. creatus,in cius eximi? virtutis bellic^ remuneratione Jn cius locum
luccefTit LudouicuSjdeinde Fridericu s,qui Mddiolanenfis Ducis rerum omniu pr^fei^us fuit:
<^einuin Fracifcus huius nomini s fccundus , Marchio de Spechio regni Neapolitani crat An-
areas Ggnzaga. Comes Fundi in eodem rcguo erat Vefpafianus Gonzaga , Comcs dc louc
na2;zo eiuQcm rcgni erat Fcrrantes Gpnzaga.
10 Huc v(que dc quatuor Aquilis egimus .

r A M I L I A Manmoratiorum Gallorum int fuis infignibus fedecim Aquilis carrulcii ia Monmo-'
Campo au'-eo,tefte ^ Caaaneo,vfa eft ,

mcntein VI II, mc ^dmtum cflc,tiim ctiam multa mihi communicata fuiflb ab Uluftri Equ. D. «i^p^" '
^o: ^tonio Petromelario Bonon. viro prudentia fmgulari , fumma integritate , & harum re- talog. qior.
J^jn Itudioftfnmo . Fateor ctiam me lulij Cupellini Bonon. fpeaatae virtutis & doarin:e viri , mund.
oiim lacobi Boncompagni Ducis Sor^e , deinde Card, Sanaorum quattuor Coronat. nepotis
3toinnocenti|Noni, acdcmum Francifci MariaeDucis Vrbinatis,Sccrctarijopcravfumfuiflc.
^es tamcn, vt ingenuc fatear, & difficilis fuir, 6c laboriofa , tot Vrbium, prouinciarum,rcgno-
rum, familiarum, Principum, Ducum , Impcratorum , & fummorum Pontificum mfignia fu
mul comprehendere , vbi nulla rcrum inter fc conncxio efl:, vbi nihil commune inucnirc
ncquit, a quo fenfim pcr mcdia ad extr^ma refto ordinc proccdas, vbi prouccaptus
fuit , & affcaus , fic pro arbitrio modo hoc , modo illud nobilitaris fignum fibi
quifq; clcgit . Hoc autcm loco faltcm de A quilis & potiore ex parte fer-
moncm h^buimus, de aniinalibus , plantis, & c^teris rebus , qu« in
vfum armorum veniunt fuo loco , quoad fcicmus , larius di-
fturi , Antequamt^men huicrei coronidemimpona^
Jo n^us , cpilo^i loco hanc de Aquilirum depiftarumt

in jnfignibus numero quafi legem , quam ne*
fcio equidem, vndc defumptam, fancit^
ac prarfcribit * Caflan^us , libet
adijccre . fi , inquit ,
AtjuiU in infigni ,fm fcuto
(Qllocat4i non fucrinf
flures , ^«4^»

&fex , omnes Momm^dd , ie mmero fio deteminm exfrimendd funt , quo numero Mo»-
^oiranttAgem in clyfeisgefiat :fin verh maior efi numerus Aquilarum , tum defi-
niendi eiufdem nuUa hahetur ratia , dicuntur^feminata AquiU ; fiii$
incerti ac tndeterminatinumeri, qua ratione exfrefias efi
videre in infignibus daminorum de Peujfc^ .

*Lih.dcCa
talog. (jloY,
mund.

50

FinisLibri Primi.

VLYSSIS

io8

VLYSSIS ALDROVANDI

PHILOSOPHL ET MEDICI :
BONO.N.IENSIS

O R N I T H O L O G I .

LiberSecunduS;,

Quieft,

* DE AQVILIS IN PARTICVLARl-

DE ORDINE GAP. PRIMVM. "

T S I niilb legisiiecersiratepracfinitum adhuc fityred^hifnc vniuerfalia fingu-
laribus, an e conuerfo fmgularia vniuerfalibus in naturalium contemplatio'
ne}^^pcmantur, tamen quoniam vniuerfalia narura prima funt, & fimplici-
ora, ideoqj a principe noftri partc verius cognofcuntur, quseq,- velutcaula &
origofuntc^terorum:quare& noshuncordinem obferuauimus, & iamcX-
plicatis, quf in generede Aquilis tradi poterant,ad particLilarem earum rra-
£tationem defcendemus. Accedit,qu6d ipfc Pliilofophorum culmen Arifcoteles , qucm imi'
tari nunquam non fuit Iaudatjflfimum,hunc eundem ordinem femper leruauit: atque id verif
fimu e{^-,nifi vniuerfalfa priijis explicentur,fiet tum vt fepius eade repetamus,& vt aiunt,a(^uni
agamus. Quare illis a prineipio fic pofitis, rnfir|gularium hiftoria ea fohim enarraturi fumus,
qu^cuique peculiaria funt,nec totigenericongruunt^rurfum ea omittennis, qua^ de omnibuS
in vniuerfum alibi fcrmfimus : vcl fiquidpiam ante totigei^riab authoribus eftattributumf
quod de vna tantum fpecie dicere verum fit,id paucis in fingularum hiftoria , dil proprias cui-
QaomoJo que dotes aduendicamus,Vt decet,indicabimus. Aquila aute vna hoc ab altera difFert,veI quoct
AciLiils dit- ei peculiarequidpiam naturadedit,quodc^terisminimc communee(i,autrifortcfuerir,ma-
feranc . tameli m hac.quam in illa reneiiatur, vti ex partium corporis in qualitate ac quantitate dif-

gnica . go"? Morphnon, Melan^ton, Perenopteron, fTaliaeton & Gnefam . Sunt qui addant fep ti-
Offifraga mam Oirifragam,quam rurfus alij,qu6d a fpeciediuerfis promifcuo congreflii ortum ducat,
ciu- non fit ab Aquilarum genere abdfcant. Ver um non exJola magnitudine nos fpecicrum diucrfltateii^
/k mbrl^ metimur, fed etiam cx ingenij^adionumq,- difcrimine , qu^ a natura fcu forrna vniufcuiufqu^
Aquiirrum emanant. Cx-terum non ina^^tc fa^turi videbimur , fi in hac particulari hiftoria l\ii<^

cliiTerentisE ^1'dinem feruemus, vt ea, qua? natur^ rimilitudine maximc inter fcconucMiiunt, fibi mutuo ii^
vndc pa- tra£Vationis ordine proximc luccedant:qua^ vero minus,ea longc inuicem difiungamus, fem"
icndce . per tamen habita dignitatis ac pr^eftanti^ ratione . Nec animum noftrum ab hoc'inftituto
Orclo qui uocare debet,etfi grauilfuni authores,^ Arillot. Sc '^Plinius . Hi ereiiim promifcuc nullo prGf-
{^2)^" "^: fus, nequedignitatis, neq; etiam naturarordineferuatode Aquilarum iexgenenbus egerunt^*
Horc'%. ' Nam neque ad magnitudinem relpexerunt, neque adionum aur ingenij feu indolis praritan- J
^ ZJ.IO.M- f^^^^^^tf^^^^^l^^^unt. Sienimdignitatis&pra^ftanti^ rationeni eos habuilfe quifpidm^i\ima^<^
Ariftorcle velit,curnonomniumprimam ccu verc nobilifsimam ftatuunt Chrvf^.eton ? quareClang^
& Pliiimm ignai-e pofcponit viribus preftanti/fmiam, alijsqj innumeris natur^ dotjbus preditaMelanacf-
Aqinlnrum ton Arifcoteles ? Si vero magnirudinis ordinem feruafle dicarur , cur^noii eancle potms Chry-

n ( etfi Plinius in hoc, vt in mi3ti^
litudinis faciat)primoloco coUocat?
s magnitudinc , a maxima feciin:
dani?

u-

0-

a-

J

Ornithologi^E Lib. I L

ta;n?curMelanaetonomniiimmi & Gnocfi^Iongc maioribus antcponit ?

^<Ui enim magnitudinis ordineinobferiiaturiis erat,illi ccrta ferie a maximis per mediocres ad
minimasgradatim proficifccndum crat. Scd neoue a minimis ad maximasordine contrario
procciriti hac enim ratione miniimoirmium Mclauaetos primum locum merebatur . Plinius Plinij qk^o
vero etfi diuerfa ab Ariftotele uia incefierit , fortuitam tamen & ipfe hanc Aquilarum enarra- ^«furanis.
tioncm inftituit,prout primum unaquarque in mentem uenit. Attamen ne hos , quibus plera- C"^"^^^^"'^

OllP. tmA J^l : : r\- \ r i .^- ^ ^

' k omncs eodem loco habende fiint,ncq ■ \\xc illi,aut illa huic pofthabenda eft . Recentiorum Receptio-
quidam,dum alij aliam moliuntur methodiin-i, Aquil^^^enus in magnas , mediocres & paruas '^^^
Aquilasceufpcciesdirimuntjfed parumrcac. Moghitudo enim cx fua rationeminiincTe- ^4»^!^^™^
rum Ipecies conftituit ant immutati ctfi ucrum fit,cam quandoq; diuerlas rcrum formas pro- f'^''^-'^-
ximc con(cqui,ac taquam ncxu alligatam pcrpctuo comitari. ' Crefccntienfis melius Aquilas ^'/-^10 ca
omncs 111 nobilc;sto£encrofas, & ignobilcs kudegcncres diuidit . Qugdam enim 116 nif ani- pt. r ^
nialia grandia , ipfaq^ etiam fcrocia , & quc eis maximum in pugna faccHunt negotium,appc- DiiTercnti<^
tunt,obuiosquofque;&quinullolaborcparantur,cibosrcfpucntes^qu«dam uero coiitra P^"^'^ nobi
Jgnaue ac iiiribus fuis dirfidcntcs,cadaiiQvi^animantium tantiim feaantur , atque ita ad Vultu-

30 S^i?omniumnobiliifimacfl:,fuitq,-apudomnesfcmperhabita,traaationcmaulpiccmun Hec c\ r -
extra omncm dubitationem Chryfaetos eilrfola enim gcnuina cflA- lcgitimorum natalium, ^^.C!^

um locum Hali^to da - lis, ^o^cur

ommummaxiina,fortiifima,necnoiT7^^

UrUuinus^ytq^jij^(^,^(-Ql^^^j^^,^^[,-^^ vifusacicomnibuTfSjpolleat^fed&Phoebo inci

eni!^^' ^^"gencrisindubitatam lidem accipiat. Tcrdumlocuin Mclanactos occupabit: h^ec
1 mctlicorponsmoleminimacll:,viribus tamcn omnibusprcfcatTfi^deValcrianuncupa-
fem^^^^^^ lcu ingcnijdotibusab'^ Arilloteledccatatm. Quartaclaf- 1^;;^!"''^!

Vt Q, iliSP,'^^"^^^^"^"^- "^i^ ^ ^^^c^»^^ ^^Jis aliquado dida fuit,& maior fcrociorq^ efFreteris, jior-.c r . ^ '
qui fpi -1 r f • Qi^^jH-^^^^^^'^c^^^^^e^^it^ii"^loip^^i^o^>bocmcriroPy^^^ Pygargos .

qu^d . ^ ^^^^?^^^ tefte,magnitudine& viribus ei fecun^ofit : potior tamcn cft Perenoptcro, Miiphnos.
que ^ <^^fimilcs aquaticasAues etfi minutiorcs,viuas tn abnpit . Omniu viliHrmaTdeo-

rum m ^^^^^^ Perenopteros eft. non folum exanimata corpora feaaturVultu- Perenoptc-

bent ^^^'^"^^"^.^ ^ ^^^^^^^^ rete,veriim^i Coruisc^-is^KTgenus AuiBuslijgatur , ver- los .
las ^^'^'^^^^^^^^*-Hisoinnibus OiIifragam,etfi adulterini generis,ncc ab Ariftotele inter Aqui- OfTirrag
coo-n it^^^^^c> ^^^^^^J^^^ .^^^^"^^'^"^ ^^^^ ^^^^ cogna^tionem ( nam ex Hali^tis nafcitur,vnde & ' ' *
1 ,\ .5 n S^i^ius " Plinius vocat, & Aquilis afcribit) vti & ob ingenij prilfTtiam, qua non fb-

aga .
0.C.2,

lum P ^ ^^^. A'iinius vocat,(:s: Aquuisalcribitj vtiiX ob ingeni) pr^ltatiam, quanon
i^im ^^^'^^^^^^^^^^c^i & *ilij ^ quibufdam Aquilis fortafle pr^cellitjtandem fubncctemus.I
laiTi o- '^^^'^^^^ originis fu^ confcia,non folum fuonim,fcd Aquil^ cognate pullorum iuxta
^^Us^^r'*^^^^^^^^^^^^^ pietatis cxemplo. Ad has veluti ad genera prarcipua^plerafq; quas plui
i^on inH 1 ^^^A ^^^^^^^ q[uam ha^tenus quilpiam alius , dabimus, iux vnamquamque fpeciei.

CU'

luf-
fi

turi r , ^^^^'^ irrefragabili; f iltem probabili,quantum res patietur , ratione duftijattribu-

DE CHRY-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

iio Vlyfsis Aldrouandl

DE CHRYSAETO. CAPVT 11.
SYNONIMA.

Etymum . fgJ^^-^fliAril HRYSAETOS Grxm , quafi aurcam feu fuluam Acjuilam Latinc dicas
merito iure appellata fuit,qu6d colore fit aureo,aut: ialte ad hunc cajteris pro-
pius accedat: Aquihe quoq; nomenhuic fimpliciter acfineadiun6to, tcolS* i^o-
I ^ti L(- mnTj competit,vt quie dignitate reliquis in vniuerftmi potior fit . Sola gcrmana
Gnefia . J^^^^^^O legitima eft,&: gemini ac incorrupti ortus cxiftimatur,vndeGneil^ nomiue
* Lib.z^ulc •^^^*'^^^^ eam Gr^ci cohoneftarut. Albertus Magnus, philofophus alioqum eximius,
u4mmaL meHora proculdubio rebus daturus nomina, fi feculo paulo cultiori ipfe datus fuilTet , at nunff
in tanta fui ^ui barbarie,linguarumqj ignorantia venia dignus,hoc primum & pr^cipuil Aqui-
larum genus Herodium vocat,tanquam Auium omnium,vtipfe ait,heroe.Quo fenfu & Aue
regalem Apulcius dixit . Quamuis id nom inis alijs quoque Auibus datum eft,nempe Accipi'
trileu Falconi facro,qui & HieroFalco vocatur,nec non Ardea?. Na Ariftotcli Hcrodius Aui$
Gaza i ^ ea eft,quam Ardeolam vcrtit Gaza,quidam Ardeam ftellarc.H^c ea eft Aquila, c[\\x Vnuh"
PythcorU j.^ reliquisqj louis ales & Aquila louis nominatur , fola digna habita tanti Domini miniilra .
^^etan li ^^i"^^^ ^^^^ ^ macularum noris ll-cllarc vocat " Aelianus , Aegiopon Hefiodus, Phlcgian So-
2.c!^9Jt^ phocIcs^&CataraftininLacoonteTTnbHcbr^is Nefer. Chald^is iii^t:'>j Niira. Vcv(\s^
anmal ucro Ji^i^O^GJb^ An fi murcg . Arabibus 'iDJJ Ncfer,Samech litera pro Schin pofita. lifdc Zum-
mach , Alchal Gagira & Auk'cb . Syris Napan . Gr^cis aWoV , quo nominc ctiamnum vulgo
Gr^corumappclIatur,vcl^«/"Toc. Cyprijs a^p, Hc(}'chio&Varino tcflibus. Pcrgcis Aibctos".
Macedonibus Braos . Italis Aquila vcl Aguglia . Hifpanis Aguila . GAMs Aiglc Royal . Gcr-
manis AdeIar,'quafinobilem'Aquilam dicas, & Adlcr. Infcrioribus Gcrmanis, wtThungri^»
Aar, (eu Ar,qua' vox cum Chaldaica voce Ar, Aquilse (eu Accipitris gcnus fgnilicanrc, pior--
fiis conucnit. Flandris Arent,vel Arn. Anglis Eagle . Illyrijs Orel,ucl Oirzil . Scd nomcnclatu-
rarum harumplurime genericx fiintjomnibusq,- communes, utantea monftratum fuit .

FORMA DESCRIPTIO.

HRYSAETI formam expofituri , primum qualem veteres eam depinxc-
rint, e;<aminabimus , qui pauca adeo fuae Chryfaeti nobis indicia rcliqucrunf ^
vt di-Hcilhmum fit , ex eorum, prsefcripto vel de noflris iudicare , vel ccr ti quid-
^ piamftatuerc; dcindefmgulaseas;quarumiconcsdabtmus,ordinedelcribe^
^ f^^^^^^n^^ mus . ^ Ariilotcles germanam hanc Aquilam ruffam elle fcribit. Vi\de&

ftor.c.32. VirgiliusfuIuamAquilamdicit ; Pliniusvero fubrutilam. Corporis moleomnium maxi-
Color . j-n^i eil Ariftoteli , maior etiam Ollifraga : (ed c^tcras etiam fefquialtera proportione excedit' •
Jmcid r*liiiius ab Ariftotcle dilfidet : nam mediam magnitudine ftatuit . Veriim corruptus locus vi'
^Lib!iO' ^^^f^"*>^"^"'^dandusq;exAriftotelehocpa£lo: C^terasmediamagnitudineexcedit. Scfqui-
altera eilim proportio , qua Ariftoteles eam reliquas fuperare fcribit , talis cft , vt maior Aqui-
MagnitLi- la minorem contineat femel & media eius parte , vti nouenarium numerum media partc fcna-
(^o . rio maiorem , duodetiari im o6^onario dicimus . Charopos elle Aquil^ oculos , cx co Arifto-
Plm. einsn telis loco colligemus , vbi (cribit : ^orum ocult mn ^lauci , fecl charrfi fu.^t , animofihahcritur ,fcf
^^^n^Thl- (o^^<^<^if^^^^'^ ^ jimditudtne ad j^cimlam & Leonem . Aliud quod cquidcjn lciam , dc hac Aquila lo-
uis :i veteribu^ nihil eft proditum . Nunc eius Aquil^, cuius iconem ccu gcrman^ vcl fimplici-
•^' ter didt^ primam exhibuimus omnibus exa6tc notis expreflam,ob oculos ponemus .

SERENISSIMVS Princeps Fcrdinandus Medices Magnus Hetrufcorum Dux, fi'
mul atq;measaccepilfctliteras,quibusAquilamanatomix fubijcicndam , afua Celfitudin^
iiiihi tranfnitti , obnixc pcticram,CLim Pifis id temporis ageret,cxtcmpl6 imperauir, vt Aqui-
larum vna,qu^ Florcntia; Ducali magnificentia afleruari K)lcnt,fiuc viua fiuc mortua, fuis lui^^'
ptibus (qu^ eius erga bonas literaSjCarumq^ ftudiofbs,in me vcro in primis perpetua ac infigni^
eft libcralitas , & tanto Principedigna munificenna ) ad me defcrrctur , eam viuaiu ac incolU'
mem fuis mulis aduc£bm & cauea? lignc^e inclufim accepi . Hanc dics noucm viuam , mor^
ac ingenium eius obleruaturus , non loliim carnibus bubulis , fcd altcrius etiam Aquila:, nen^'
pc marinx, vcloffifrag.-efortaffisCquamfuolocoexaminabimus^&quaj ab Excellentifsiiu^^
viro D. Alphonfo Cataneo Sereni(fimi Ferraria^ Ducis Archiatro, & primario profeflbre pii'

blico

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

VlyfsisAldrouandi

uoran .

pahni & PolUci,s , L.nguahumana: f.m.l^

Pahtum^

Oculusc.

lutp.virorefplciKloi- .g.ieus .ntermicabat : pup.lla^latunerat ' ' "i^ ^J^^u

loi-

^ arunv&caiiciecolorriucus,coq;ii,ag.>,^u^ . ^,r„li.fnirfiininrcr-

carrentib«,aiWspiuci^fo,plur.bu^entre,rad.c.busvMq,a^^
vt.inque fcnx erant,dodr.UKesb..os & palmunU^^^
. bus talnen Anfer,nis ad ffelum apt.ffima.TCrura ad P»^^.' ^^^^^^^^^^^^^^
trma, bns. Acc!:hincfacilcliquerecuR..spoter.t,quo..ierro.-e vcrdtu. 1 «^^^ '^^^^^^^
Pea«. v.iofoloflgnoaVuk.al«dignofc.fcnbens,qu6dfcJcetcrura.iu^^^^^^^

h^r p"Us anticus4i(Vri eratqui.iquedigitorumb^^

f 'tms& m Hn..sv..guisduoru.mi.gife^
Uu '""''---^'Singuloslgitostabell^^^^^

«n^ue iire-ehant , excepto .nax.raQ antenor., quem tresxintum ^'•i'^''^ ."'^^^'^'^^ " ^l^^^
p^rntt."rtamfcelei,nAq..ite^

nir fecus ataue icones alix.Error hlnc emanauit, quod dum uiu.am piftor delinearet oij

cues autem un.i cum digitis noftri poetac art.glniocant :
^^yersndAqmleartigli,' VtetiamDantes:

n^«,',A Epoidiftefiidifpieuttarti^ti. ... . )„-.it.V''

5«t 8." Hicigiturexte;.4co5onshab.tusfuitAqui.naximeinre.cogn.t.Q.iemnosJ^^^^^^^^

rumantequamultenusprogredi-i'i^"r, libuithocloco '^o" t^'" ['^''^^"«'^■'^.^tl K V

5^emadu.uumexprellam,quamdefcriptionem&.co,,emChryfaet.ab^^^^

dit*fubneaere,uttumdelcript.onem,qua:cumnoftrafereeadcmeft,leaorcogno^cac^^,

mul.conumdiueifitaccmcumeaconferat,differentiamci;,qua:non exiguacercceir,v
Pes icaque noftra: Aqiulx talis erac . Aquil*"^

OrnithoIogbLib.il.

"3

iC
le
1-
la

ic

11- *'

•r-
m

ji-

;rc

no

er-
»ri'

-0'
10}

<

I'

Aquilam fuam Ornithologus fic defcribit

uid^j^^^ ^ j^E pullumantepau^cGsannos inagro Tigurino,captum&inurbcmalIatuiS
^^^iraii^ ' Alarum pennae m.axima? in contrarium extenfi interuallum relinquebant
S^iiuqu ^^p-iiSIiSiJL^^^tiimidij.. Longitudo a principio roftri ad finem caudar , dodrantes
des era ^ roceritas ftantis pro more , non extenfo collo , dodrantes tres , palmo mihus . Pc-
-^'*"Ccrocei,&

cruraa oedibusadpalmimenfuramfine plumis (lecus tamen,quamhic
t) . Digitipedum medij, longitudine &crafritudine hu«

ex eo evK •k'^^^ ' ^ ^"^"^^^ ^ pedibus ad palmi menfuram fine plumis ( (ecus tamen, quam hic
^^ani 1 p l^^S icondemonftrat) . Digitipedum medij, longitudine &crafritudine hu«
S^odai "iio mediocri , aut paulo maiores . Pars dorfi fuperior inter alas cucullum

i^aruin^^i^^^ %ura referebat, nempe triangula , mucrone deorfum uerfb . Venfris plu-
aiiteri^ • ^^/"^^^ ^^rc aut caftancie , maculi^afbk^^P^^*^ • Roftrum pofterius fubflauum ,
co u^g^ ^^S^^icabat Indico propc colore . Longitudo roftri fuperioris ad tres digitos ferc,un-
^^orfu ^f^^ menfuram dcfcendente . A' media lingua unci duo hamorum inftar re-

^^Uo ^ ^^^^^^^^^t • In agro etiam HeluetiiE Solodorenfiqumto , priufquam harc fcriberem,
> f^xta pagum Hofcftettam , lulio menfc capd fucre duo pulli AquiIac,dcfcriptioni

K 3 pra:-

ji>|. Vlyfsis Aldrouandl

CHRYSAETOS ORNITHOLOGI.

4

f>fmifli conucriientes* Pennxceruicis rigebant & longiarculc diftabaiit . Qiii Aquilaj^^
adulti^]5uiderant,colQremOT capicc,pe<5tore,&ali>
omn^aS fulumncolorem conuerti, Hoc genus Aquii^ audio etiam circa Geneuam fa^peca-
pi,pr2egrande,itaij^ cum uolare nidtur Aquila, licet nonduui adulta , fune ailigata ad crus h^^"
niinis robufti , ^gre ab eo retineri pofTit : Cicuratas per urbem uolare aiunt , & telcsaliquand^^
fuper teg^is arripere, 8c dilaniare . H^c omnia Ornithologus .

Bellonij vero errorem de pedum Aquilarum opinione aduerdmus fuperius , nuc illius ico^
nem htc adijciemus ( vt de eo quifuis ludicet ) cum hifce, quibus Chryfaeton defcribit , uerb^^
perquam parcis . Aquila , inquit , a Vulturibus dignofci potent , quod crura nullo modo pl^^"
mofa habeat , ut in Vulturibus uidere eft . Sun t autem brcuia , Sc fulua anteni^^bcllis ornat^*
Vngues lati, roftrum uero nigrum oblongum; in fine aduncum ,

chry-

Ornithologije Lib. I L 1 1 5

C H R Y S A E T O S B E L^L O N I L

DESCRIPTIO PARTIVM
internarum .

T Qjy I quoniam rite philofophantis efl:,non foliim rerum fuperficiem infpi^
cere,fed & penitiora rimari , in quibus forfan maior opera , & fapientia dmim
hdiovis elucefcit, & in quibus non exiguus vera? fcientia? tliefaurus recofiditus
eft: itaque & nos,quse in Aquila aduertimus,ea difleaa, iam exponemiis . Fa-
teor quidem hanc operam,qui vnum genus ab altero velint difcernere, non el
, - " fe necefl^ariam ( id enim exterior forma docet)fed non minor & vtilitas,(5^ lu-
^^^^ditas accedit,qui hanc philofophi^ partem traftant , & in hominibus fedulo admirantur :
^ »us quomooLo ca^tera animalia differant , & qui vfus fint fingularum partium , quomodo
'Y^^^^a fagax fn,^,,\is pro diuerfitate & proprietate animarum diuerfas, &c propnas partes attri
' '^'^'g^l-i^ eas pro modo vfus earundem emenfa,qu^,inquam, fcire lucundifrimum eft, &
vaairnnutn . Veruntamen nullus hic abfolutam a me anatomiam expeaet; fed qualis ob tem^
m\$ anguftia^ ejy^ notuir , & copia Aquilarum , quam vnicam tantum habuimus , qu^q,- ad
^^guos dies conferuari potuit,paa*a eft , Erunt autem hxc quafi rudunenta quardam , qu? alij
^xattius perpolire,erunt fieina qu^dam viam pr^monftratura, qui in alijs hanc oper^^n atteii-
7^ ueliut,& potuerint. Primiim itaque in Aquila fummoperc admirati fumus, qui fieret , vt
niftaret membranaquadam,ab angulomaioriad minoremobduccreturocuIus.Nam
•"^^imalium.vKi.V A.;a.^^.iL «nim^mnimomniapalpebrasduashabetinterna&lu]

icr

can

bus pe-

1 16 Vlyfsls Aldrouandl

bus peculiare eft,quod aci palpebr^ fubfidiam,qua: difficulter moueCur,ut idcm ait,etia mcm-
brana auxiliarisaccedat, pr^eterquam iu Columborumgenere, quibus ^du^ palpebr^c funt^
6c membrana iila deficit . H^c igitur in Auibus cajteris confpicua eft ; maximc in grandiori-
bus,vt Aquilis, qu^equc ab angulo interno & maiori ad cxternum ulque dudta , (k minoreifl
oculumtotuminomnemambitum obtegit. Caufam uero huius membrana" Ariftotcles af-
fert,ut fitob uelamentum maxime oculorum,quos humidiifunos habent ob uifus acicm.Qu?
quidem non u(que fatis conftat,6c accipienda uidetur. Quid enim membranam potius,quain
pal[>ebram natura Auibus tribuit? nonne & palpebr^ ocuTos obuelant? Sc hominc cur eadefli
membrana expertem efle voIuit,&: vifu acerrimo, &humidifrimo? Ego mihi eam loco palpe-
hrx fuperioris naturam dedifle per(uadeo,atquc hanc cius officio fungiiad angulum uero col- '
locatam efle,& maxime ad internum,e6 quod cutis capitis ob duritiem,utaitipfe Arift:otcIe5>
aut ut ego autumo,quia ante coh2eret,nec vtnos in fonte,ita Aues eo loci mobilem habcnt,in
palpebram abire nequit,&: quod maximc ab anteriori parte,quales nares funt,principium eft-
Atque ea membrana in Gallinaceo genere fine mufculo mouetur , (altcm apparenti, in Aqui-
la tamea mufculus aderat,<& fanc confpicuusjquem inuenimus rari (JiC(5i:aculi defiderio moti^
vt antea diximus . Huius mufculi initi ti erat haud procul ab eruptionc nerui optici c cerebro,
vnde pcr mcmbran2e,quam a}tAnpoTix,nv Grxci vocant, fupcrficiem obliqu c fercbatur, & mo^
pofl:quam fcfe in angulum intcrnum infinuaflet,in membranam illam,qua m diximus, infcre-
batur.Principium eius exile erat ^ carneum,at mox in tendinem definebat.
M(imt>ra- Ct qiioniam oculum iam ex orbita erueramus, itaque & internas eius partes perfcrutari vo- *
mdura c|. luntas inceifit.Membrana igitur dura illa fimul atque difleda crat,tum intuenti oculus egrcgie
pcr(}>icuus efle c6foiciebatur,& cornca antc inftar cryft:alli,& limpidilfima, & lucidilfmia. Ha
Jliiinor mOx^aqueus copiolus admodum anteriori oculi parte cotinebatur , adeo vt etiam ad pofl-erio-
Vuertimi- ^ ^^^^^ J>o"ihil redundarct. C^o effufo vuea tunica eofde colorcs foris,quos oculus inrcgcr in
^^ea tuni- viua,exhibebat,argumento certc no leui,qu6d ea colorum varictas, quam in oculis con-
(}->icimus, non tam ab humoribus & fpiritibus diuerfimodc afFe<5iis , quam ab ipfa vuca varie
Humor cry tinfta proficifcatur. Humor cryfl:allinus adamantcm fplendore refercbat,fatis magnus , utro-
llallimis . qneiatcre nonnihil compreflus,ac feifilis & apprime fblidus, c contni quam in Noduis , qui'

Inirluuics . bus vna cu aqueo cffufus quafi diffluit. Atqucharc maxime in oculo perfpeximus. Ingluuieit»
ctiam fub iugulo,qu«q; arteri^ afpera; in longitudine incumbebat circa mediam Oelophagi
Gula . regionem,cuius pars elt,vidimus . Gula enim (eu Oelophagus , ciuii ad palmi cil dimidio fyr
Vccriailus cium defccnderit , in infignem quafi ventrem dilatatur . Hic integer adhuc , nec difledus aut
<iualis. cxtentus,palmum latus eft . Fundum eius ab initio gulac fpithamum diftat,ipfc plus minus pal-
mum longus. Intus rugofa eft plicis frequcntibus in longum duftis . Fundum membrana qu^
dam alba incquaIis,callo(a,dura,qualis tere in Gallinaceis,intima ventriculi tunica infternit,ii^
latum & longum ad palmum diftenta patens . Ab huius cxitu ad orificium vcntricuh ad pal-
mum Sc medium oefophagi portio producitur, primo quidcm anguftior , dein paulatim dil^"
tata,intus porofa tota,inftar fubftantise humana? lingu», poft ultimam uero ingluuiem mcm-
branoflor ac candidior, vt prope vcntriculum carnofa tota, ac rubicundior . H^c itaquc paU^
culainintimisvifceribustum rimarinobis integrum fuit.Quoniam vcr6& ocium tum^'
maior occaflo fuppctebat,itaq; & mufculorum lcarionem aggrcffi fumus, & eorum figuram )
fitum,vfum,quantum licuit,obferuauimus,que omnia etiam paucis iam iam ad cdmunem ftu-
diofbrum vtilitatem fubnedlere decreuimus. Verum,vt ingenue fatear, ca non ta fcita, & ch'
borata crunt,quam forfitan quis defideret , Atq; is fciat,nullum haaenus,quod lciam ego,ho<^
iaxum voluifle antea , & nos materia: fubiea» penuria iaborafle , neque etiam ijs vin/tbrfii^
abundafle , quoru opera & folertia vteremur , cum hanc diflecandi corporum artem nunqu^
exercuerimus . Neque fi quid pra:termiflum fucrit per incuriam aut per inconfldcrantia coin-
miffum,facile vnukjuifque condonabit , fic enim exigua primum & rudia rerum , atq; artiui^^
incrementa funt,mox fedulitate,& tempore augcnda & perpolienda. *

DE

mr,
ori-
ein

lem

Ipc-

:ol-i'

ieSf

t:,in

eft.

jui-

ori,

ro,

loi

^rO-i'

^«

io-
riii

rie
ro-
iii'

• \^

M'^

al-

la-

%i

u-

0

n-

01

OinithoIogix.Lib.lL . 117

D E M V S C V L 1 S C O L L L

Eorumque ortu. atque vfu .

Mufaili

,VSCVLORVM colli alij antici,alij poflici, alij laterales . Poftici & antici ^^^^
hi funt; Primum par vcluti cutaneum ontur a tota rcgipne ceruicis , guam
vna cum toto collo ampleaitur , furfumque pcr ceruicem delatum in lecun-
d^&tertiicceruicisvertebra! proceflum tranfuerfum defmit : hmc inocci-
. putpropemammillarumprocertum inhg tur. Huius beneficio ad latusca-
i put ducitur.Secuiidu par a prima? thoracis vcrtebr^ Ipina enatu,exile ac car-
nofum per collu vniucrfum , furfum, fecudum ceruicis longitudinem f ertur^dcfinitqj tandem
in occiput,& ad pofteriora caput trahit. Tertium par enafcitur a fpina fecundie veitebrx^ cer-
Uicis,furfumq,- delatum at exiguu,inf(rritur fub mulculis iam enarratis in occiput. C^artu per-
breue eft a tranfuerfis fecunda> ac terrix vertebra? procefHbus cnatu, & obiiquc furfum delatu
ac cxpanfum magis, in latera occipids carnofo fine implantatur . Hoc deorlum caput ficait.
Quintum par & ipfum breue eft,fed crafsius quarto , quod ub ijfdem procefsibus tranluerlis
euafcitur,& nne tendineo inferiturad lateraoccipitis,dcorlum ctiam caput attrahcs. Sextum
longiTimum , ceruici & capiti commune eft , acuto & carnolo principio , ab mternis procefli-
10 biisvertebrarumthoracisprincipium(umens,quodfurfuinperccruicemdeIatum tcndinesa

fc emittit in omnes procefsus vertebrarum thoracis ac ccruicis , & tandem in capitis partem
anterioremdcriait, Hoc ceruice & caput ad anteriora ducit, Larcrales mufculi tres funt . Ho- l ateraies .
rum primus a prima thoracis vcrtebra enafcitur,furfumq; carnoius delatus , obliquc tamen &
in tranfuerfum proccflum primae vertebrie inferitur . Secundus carnofus a lateralibus procel-
fibus primiE Sc fecundiE vertebrarum thoracis en:;tus , & carnofus furfum in omnes procellus
vertebraru ceruicis produaus, in latera ceruicis inferitur, Vltimus & tertius ab anteriori par-
teprimarumvertebrarumthoracis carnofusexplantatur,atquein omnes vcrtebras ceruicis
defmit^ita ut tot fmt mufculi,quot vertebr^, diftindi finibus^ ac tendmilHis dmerfis . Huais eft
dcorfum Re£tcre ceruicem »

30

DE MVSCVLIS THORACIS.

.r...,. ^ y Miifculi

[ H O R A CI S mufculi vtroque latere terni funt . Primiis carnolus, exilis, or- ji^^^^^is.
^ tum ducit a poftrem^* vcrtcbr? colli procclVu tranfuerlo,& in primam coftam
inferitur. Hic thoracem furfum trahit , & primo mufculo thoracis m homme
refpoiidet, Secundus longus,tenuis,.i totafpina,carnofo ac lato nalcimr prin-
cipio,perque gibbofitatem thoracis repes,in omnes coftas inferitur, Hic tho-
^ ^^^^^^ dilatat. Tertius mufculus ortum fuum ducit a fuperioribus partibus co-
ft-irum,qua o;Ti fterni neauntur, & in feptem coftas pcftinatim inferitur . Hic mutculus tho-
racem conftringit. Pr^ter hos intercoftales mufculi plurimi adfunt, mmimc tendmoli,carno-
fi) quos enumerare fuperuacaneum ducimus ,

MVSCVLI ABDOMINIS.

V A T V O R in vtroqueabdominislatere funtmufculorum paria .Primiim MufaJUb
i,5taturm,?cu orob&i- defcendentesinhomn.e &o^^^^

SEXnasleindeorfumobliciue^^^^^^^^^
meLabdomine,& inferneincartilagu,emoinsPub.sterm.natur,Secn^^

pafabextremisonsftern.vtrincvenafcuur,quoddeoriumobh^^^^^^^^^
... ospub.scaniofumdef.nit.Tert.umparabvlt.macoft..onpne.n^^^^^^^
'^^nspra:ditum,iddercendenstotum.lU.dfpat.umreplet,quodefti.itervlt.mamcotamK
^^SU*oir.bus Iei &Jmbisinhomi..eref^U.ident,Vlnmumparor.ti,rayertcbrarum,q^

'"^b.sfu~^^ ipfum par.ter tranf..rfis '^^^nn-J^umeft - .

^^SiPeriton;Lnnexum,VtvixabeoaucIlipoir.t.HQCtra..fuerfahumm..obblocumobt.

MVSCVLI

ii8 VlyfsisAIdrouandJ

MVSCVLI ALAS

Mouentes.

f LARVM motmmfermentesmufculidecemfunminnero.Primusomn^^

totuHcorponsmufculorummaximuseftAorituratotooflefterni&iueU'

no'!^'!"'*''"^ ° ^."«l^^i^ i"%n'tcr principio, acuto.mfera partela-

r^;l?A J K ' ^ f'"'^^"^ capacitatem fua infigni moki

•^^l^;"-Adhumerumverovergenspaulatim,ipfiusq;caputequitaasaef5iutin

huic fub.eauseftTfutnor?f''''ft beneficioalaadpeaus adducitur. Secundu»

nuic lufiiettus e t a lupenore ferc fterno cxoriens.acuto&carneoprincinio eoloco vbi

cau.tasqufdam mipfa offisu,gul.duuricationeexculptaeft. AtfiZn^ a^^^^^^^
cau.tat«nfi.per.o„sfcapuk,meansfubeoceuponteVel^

re,&,uguI.pofter.ore,compofitusta.,demtendi'neofi.iederinitinhu.nerifiS,o^^^

fcul.sex,guus&camofusfub.jc,t,,r,l{,perioripartemembranofusar<;c,,tcoXr^^^^^^^

purpura.H.cortusabexterno,,^ulo,quafternoiu..gitur,furfum4,lam.adh,m^^^^^^^

ne^mdem tend.neo,ac teretn.,.humeneiufdem partemiAferami^ferit^^

Jus fubt,I,s admodum, camofi,s tamen ac latus,ortum ducit a fecunda, tert , cua,t 0! r

i.ifig,n,,ihommerefpondet,cluc.tq;alamretrorfumacdcorfu.r.Qi,i,ui,s,lm^^^^^^^^
pa«eor,tur,carnofopr.ncipio,&deorfumlapfuslatofine,nacieSm^^m

Setra^ilt^rStr^^^^^^^^

rim iln.^^^^^^^ T^"" '^"•"C" proceflum infe'

ritur . 1-iic.n gym.n flea.t retrorfum oppofitus tert 10. Septimus paruus ab ,nf e im nr fln^.rln-

nfcapul?partee,iatus,carnofusacrotundusinhumeripo^fterrir, o^

fum ad poftenora trahens. Oftauus omnium mimmus a fuiwiori fc ,1 X c^ LTp ? ' f^ U

teresq; educitur, cui tendo fecu.,di mufculi fubfternitur cSEd S^^^

M V S C V L I S C A P V L AE.

«n*.,„„,,S;';;,'S»fa;;h3oTpStS.'*"' ''"''■«"<^'»'« "

MVSCV-

lofci)

itin

duJ

vbi

ituf

rio-

in-

au-

ta,
in-
ilo

>I?

OrnitlioIogi^Lib.rL i,p
MVSCVLI VLNAM;

cubitumvemouenres ,

n capite, alms vero a capicis parui cauitate or tiir . Hic denrCn, , A^fl. "
dcIatus,&offitotiincu.;bensdefin.tintendn,ir&inXl^^^^^^^^
rem.,npIantatur.Hicdirigitvlnam,&cxte,,d.r.S;cuXafS^^^^^

t"^a.b.tu„.<,iX"Sa"^^^^^^^
'tadefertur,do„ecfup;raSiS^^^^^
'upe„oremvIn5partrm,r4ocS^^

gtiusoriturab ex er.io,fed iriS V^nr ? 9j»«":«cub,tum mouentium mufculus exi-

dij de(i,i,t.C^i„ti.s ab id JmtX r^^^^

qu^repit,p?nin\.n Sr,nox5^^^^^^

i"foit,\r,?,.car;iS;l7;SS^^

htsduobus poftre,nisco ocrrurin ^fi I '^^^^^^

carnofus&anicuSderdeL;?'^^^,*^'?'^^^ ab.nter.iacauitatebumerierumpit
^ooppof,tumrupradiat.ttmn^ffid^ ' """^

MVSCVLl MOVENTES EAM
partem. qux Carpo in homine refpondet .

R I M V S abexterno vlnx tubcrecamofiis cnafcitiir,& deorfT.n, ... i •
tenoradelatus,tendineusf,muI&car..o(us,n,fuperK^^^^^^^^
mm e.us o,T,s deil..t,quod huma.,o carpo rdp^^^^
m ab,nten,oca|ntehu,nen.,,fra exort;,s,deU
"em,acu,i,s,ned,ote,uimeusfit,defertur,&adexte.-„^

'^^«fach,s,ca.,eus'S,fr^^^^^^^^
-•P^-lcipio.lodcam^^^^^^

Perarti;,l,;„^^y,™^"'nf.tend.,ieushtatqueteres,&pe^

40^^'«exterS'",^^2Tt^^^
f-^ne.quafelnSH '^^J^™

S'one.n^defertur"'''^"''°"""'i^'^'""''^^'Sui«eftAteres,atqueadfuperiom^

^^SCVLI CRVRIS AQVILINI,

&c primum femoris .

VlNqy E funtmurcLili,quibusfemurinouetur. Primus exoritur carnofus
a tota lupenon cauitatc oifis ifei, qua tota repIet,hfucdeorfum lapfus , & coar-
ctatus, tcndine lato admodum,in fupenorem partem euis apophyfis f^^Q^
ctianteri maiori in hominereff>ondet,inferitur. Secundus multo minor eft pri-
,ciii aliqua ex parte fubijcitur,ab eodem loco enatus , quo ille an2;uftior po-

^^^iditus

•i^^^fe>nur!',!^ ceruicemoins femoris non procul api'^»^o^^efinit.Hiduomufculi adfur
**^<^oninnc>,v. ^ ^^"^- "^^^*"^^^ ^''"'""^ c(ladmcKiri,&-:i fnperioriregioneoiris ilei, qua fem

po-
.^e-
femur

4t?^ ^^^"^'^r "^"^^^^'^^"^^ ^^^^^ pjruam quandam cauitatem

ur,c$cdeorfumfuperex:temamregionem trochaterismaiorisquodamodoequi-
" ^^*^<^"^c in ccruicem trochanreris iam diili inferitur . Huius mufculi benelicio fe-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

I20 Vlyfsis Aldrouandi

mur re£l:am quoclammodo,& extenfum attoUicur.Qiiartus duolras primis opponirur tam fi-
tu quUn aftioue ( nam flea-endo deorfum partem impellit). Is a tota infcriore coxendicis re-
^ionc enafcitur,cauitatcmc|j ibidem exculptam replet fua corpulentia,principio carncus cft >
dcin an^^uftior fit, & tendine argentco inter primum atque fecundum in trochantcra iam di-
^um interitur. Quintus,&: vltimus exiguus eft , tertio oppofitus carnofus. Is a quodam fora-
minenafcitur&id totum in femoris caputfiniens,repleC.Hicmufcuhisfemur dcodumre-
ucUit . Eft aute & fextus mufculus,fed hic vropigi j potius eft : quare in fuum locum reijcietur.

MVSCVLI TIBIAM MOVENTES.,

R I M V S mufculus,ille ncmpe qui fe(e nobis primiim omnium*obiecit , ori'
tur a fupcriore acie offis ilei, tcgens femoris mufculos iam didos fere omncs.
Ab hinc per femoris anteriora defcendens in magnum ac robullum tcndi^^
ncm dcgcnerat,qui fimul cum fecundo , quem mox enarrabimus , tam ar^^c
colligatur, vt citra dilaccrationem nuUa rationc diuelli poffit . Sccundus hiii^^
fubfternitur amplus,carnofus,biceps . Horum vnum caput ab intcrna capiti^»
femorisregione ,alterumvcroabextcrnacxoritur, dcorfumquercpcns vniuerfnn fcmorii»
regionem ampleditur, & in tcndincm latum cum fuperiori deiinit . Hi duo mufcuii patcllan^
coprehcdunr, eamqjin fuoloco retincnt, quam vbi {|pcrauerint,tandcm in fupcriorcm tibiaiTi j
implantantur.Tertius paruus eft valde Sc tcres. Is ab interno ac inferiori coxcndicc cnatiis , ^
carnofi portione (iii adinftar lubrici cxporreftus , vbi ad mediam vfq; fcmoris rcgioncm pcr-
tigcritjin tcndincm tenuem admodum degenerat,& mediam patcllam tranfucrhm pcrrcptn;
vbi pcr canalcm qucndam , qucm ad fupcriorcs tcndincs natura c6 infculpfit, ddatus, in tan'
tandcm fuperiorcm partem fub mulculis rchquisquodammodo occultatusdcfinit.C">uartUi
a laterc primi cxoritur, id cft, d fiipcrna partc oifis ilci , qui non [)rocul a capite fcmoris produ^
£^us in lupcriorcm ac internam rcgionem olfis tibiar inferitur. Scd primus ac fccundus mufcU'
lus,quod ad conftrucrioncm & vmm fpeftat,imitantur fcpdmum, o£rauum atquc nonumi'^
homine,eos ncmpe,qui tibiam extendunt. Qiiartus vcro trahitcandcni ad intcriora . Qui^"
tus acutus eft,& carneus,enafcitur ab interna rcgione ccruicis fcmoris, pcr quam vbi intra d^ j
lapfusfedolfitenaciteradharrens^&fuperarticulum veftus fucrit,cum quartoin cundcml^^'
cum dcfinit , qui ambo quoque codem munere fungiintur . Scxtus ab interiori appcndice cO'
xendicis explantatur,carnolus ac teres. Is deorfum per interiora femoris repit , & tcndinet^' »
rete internum tibia?latus adit. Hic mulculus re(}^ondet fecundo in homine,cuius bencficio 3[»
internum latus tibia adducitur. Scprimuslatus cft , ac carnofus, a poftica parte appcndici^
coxendicis produ6lus,:i qua deorfum per intcrnam ac pofteriorem partcm dclapfus , iii ill^^^
Guafrinferitur,ita vt mvniuerfumfcmurdefinercvideaturfccundumlongitudinem. Hic rXi^'
lculus inter eos, qui fcmur & tibiam fimul mouent , connumcrari potcft . Atq; hic a finc co^'
iungitur mufculo vnicxhis, quidigitos moucnt. Oificiumhuiuscft fcmur &tibiam in^^
adducere . Octauus mulculus a fuperiorc acie appendicis coxendicis enafcirur principio c^f
nofo . Hic per pofteriora & exceriora incedens,vbi ad mediam rcgionem vfquc perucncrit^^
tendinemjaimq; teretcm dcgenerat. Aft vbi ad poplitem acccflerit, tum admirahiliquod^i^
naturaj artihcio, pcr ligamcntum , vcluti per annuhim ad inftar ftapciiis tranfmiHus ad extf^
mum dbixlatus fcrtur. Huius igitur beneficio ducitur rctrorfum tibia. Nc vero in aftione h^
hic mufculus aut tcndo cxcidcrct, igitur natura ci pro fubftcrniculo icu fulcro hunc annulu^^
addidit. Sextus autcm & fcpt niiis fle6lunt ribiam .

DE MVSCVLIS PEDEM. ET

digitosmouentibus. ;

V I mufculi pcdem mouent , & digitos corum, alij cxplantantur a tihia , ^ji
tario . C^ii a tibia origi nem trahiint, alij funr antcriorcs , alij poltcr^orc -
nuis poftcriorum,qui quatcrni vtriinquc coilocantur,:i fuiuMiori ribia tei^ Pj^
plitc cnafcitur,carnofus ab vna par?c,ab intcrno nempc tuDcrculo tibia', ^iJ^^
dcLitus in ualidum ac maximum tcndincm dcfinit, qui in caput tarfi um'- j
CcCtcris ligamentis inferitur. Vbi ipfe lic ligamentum euaferit,tum tcndin^^ ^
fead minimum uiqucdigitum cmittit,*!^ eundem fleclit'. Sccundus huic fubiedus eft C^^^^

11*

ori-
ncs.

i-ac

luic
pitii
oris
lam
iam^

pcr-
pnit
tarii
:rtu$
)dU'
fcU'
iiii^
Liin-
idc',

:0

mu'
ca^ ^

ctr^

I

jv ,>•

OmithoIogiaeLib.II. ni

fosjCorpulentmA ab codcm.vri illcbco eJuau?. Hic defcendens per poft
cmuminlatumacrobuftufnmumted.iiem

ogitos,vti in hominc,inferitur. Terdus fccundo item,vt fecundus primo fubftemitur. Erum-
pKautcm ab extcrno fimul capitc tibi<-e,necnon ab interno, & totam eam regionemoccupat,
paqaamdcorfumadart.culumlatusacfubligamcntotrannem

Knbmtur. H.duo|nufculi perforantiu.n in homine vicem gerunt. Quartus mufculul&ipfc
Carnofuseft,fede«lis,partimab interno tibif proceftiienatuspartim^acieipfius femorisin-
terna . H.c quafi duplcx apparet & dcorfum per cxtemam tibiam delatus in tendincm primi
mulcuh mfentur. Hoc ipfo pes ad latera trahitur. Antcriores mufculi tres funt numero I Ho.
jlorampriinusvnutnhabetpnucipiumadfupremamtibiamatqiiei5buIam.Carnofuseftacin-
«gnis rnolis & dcorfum per tibia: anteriora defcendit, vbi gracilefcens articulo prius, que per.
Tept.u,luperato,dup hcem tendinem c.fingit,quorum, altcr in medium o$ illud , quod pedio in
ho.n,„erefpondct,alter vcro inpartem inferiorcm propcdigitos implantatur. Auius nunerc
forfumpesattoIlitur.Secundusab.ntemoIaterecapitistibilcxoritLr,atquevbipcrinterio.
remilbmr^.onemcarnofusdefccdent,infinemtandemeiufdcmtibiidcfinit.fertiushuic
oppofitus eft,& ab oppofita partc nafcitur,exiguu$ admodu.n &carnofus. Is ad eundcm.quo
lecundus ,locum erum pertingtt & in vltimum os tibi* inferitur . Mufculi autem , qui ad tar-
Uim funt, funt quatuor numcro . Primus ab anteriore partc pedij proccdit C3rnofus,fed exilis
«>.'iduosterct«finesdcri.ut.qui.npoIliccm&mediumdigitm
10 Ali, tres miifcdi pofticifunt. Primiis homm prod.t.ifuperiori partetaril,&dcoif^^
canwfus tendmc hnit in fupcnorem rcgionein pollicis. Huius eft primum articulum diriec-
re. Secundus& tertius a latcnbus onuntur ex.les admodum , fcd cimofi tamen , pr^fcrti.n i

prmc.pio,h.ncdeIapfi.ntend.ncsterm.nantur,quorumoperaabducunturadlatc
dex&minimus, in quos&.mplantann.r. H,cigiturfunt, qua: i„ hoc Aquila ,
quantum rcs .pfa palfa eft , obferuare potui , qu* vel al., ampliare poterun .
velmcoexemploexctide fuofuam mcdiumadferre, & mccutn libc
raha Itudia adiuuare : praecipu^ rcm Anatomicam , qu« certi: non
parumiuuabiturfiquasmaior diligentia in alijs cadaueribus
fccandis adhibeatur , & ad hanc quis natur* partem
transferat . Vcmmenimuero antcquam iam ad
jienfum redcamus , placuit & fceleton eiuf-
dcm Aqua«hicfubiungcre,vtftudio.
fus leftor non affeaum tantum
noftrum fua ftudia promo-
uendi contcmpletur,
led&lcelctipar-
tcsfingulas

exa-

ttunct , vidcatA,' in quibus cum alijs Auibus conueniat , & in quibus differat;
EgO id foltcm a cartcris rapacibus aut nihil, aut parum differrc
arbitror, idcoqj potilTimum id hi c ob oculos
poacrc libuic • Eft autcm
hoct

AQYt

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OrnithologixLib.il. 123

AQVaiNI SCELETI NOTARVM EXPLICATIO.

^ \f^^-v^i' • r @ ""^" ^""^ oiTibus ilij , coxendidf ,

^ MindiSuIanfenor. f> acquepubis.K.infcriusoflenditos

VertcbrroIInijuem. ^ pubiiicumfuoforamine.

DD. Clauicubrum f>ars fuperior . M. Radius .

II. Clauicularum pars inferior, qua fter- M O. Carpus.

% t '^'>I^«mero,&fcapukadne^cur. fr^ N, Metacarpium.

^'"/"P*^^^- Coccyx. P.fupcrius vcrtcbraseiusde-

mUshumeriexvnoIaterc, mquoetiam monftrat, P. inferius eius finem.

denotantur vlna,atq; rariius pcr L. & QJl. S. T. Demonftrant crura . Ab vno

&M. Exoppofitoverolaterecar- M latereperCMenotaturfemunTi-

pus , & metacarpus oftenduntur ^ bij yerc perR. A b alrero vero la-

perN.&O. ^ tereperS.oftcnditurfibuIa^qusein

U i T^iT?? J 1 f , f ^ ' ui ufmodi Aue vix confpi citur, ti-

«. H. H. H. H. H. a fmiftro latere de- W ^u^n conntinua . T. oftendic

notantcoftarumexortumcverte- campartc,c.u^inhominepropr-

bris: cicdcmlitcrxadcxtrolatcre tionercfpondectarfo,quodinma-

io demonftrantcafdemcoftasvbidc- ^ nurenxmdetcarpo.

fmuntincartilagincs. jvc V,Xy.Z,demonftrantdi^tosnempcV.

inncipiumojrisfacri,quodavcrtebns W digitum pofticum, X.anticum pri*

dorfi exoritur,qua poftrema? co% ^ n^^j^^ y. fccundum, Z. tertium .
<lua? ilij adnex^ lunt , totum conti-

GENVS. DIFFERENTI/E.

E D Aquilim noftram , quam primo loco ponimus & primum Aquilaru gc*
nus facimus, Chryfaeton feu Regiam ilIam,Iouisarmigeram & Hmplicitcr
XAT i^oxlw Aquilam dift5 eflejnuka funt,quae faciunt,vt credam . Ha?c pau-
cis iii mcdium adferreoperiepretium fore duxi , ne quifpiam id me vel temerc
pronunciaflc, vel eam non vndiquaque Chryfaeto veterum congruere exifti-
. met . Rationes non prorfus erunt nece Jari^, fed probabiles faltem , & quan-

m tanta fcriptorum vetcrum, qui hac Auem dcfcripferun t,verborum parfimonia allequi
aiit vcromaximcfimiles,c^quc vel hanc cam ipfam cHe oftendent, vel vera& germana:
IVot^i T b 5?'^^*^^^^ c6geiicrcm,vt ad aliud Aquilarum genus ( ad fex enim fpecies cum ' Ari- a .,
fum u omncs reuocamus) refcrri omnino nequeat.Primum autem f gna oftcnfuri r-orxzi
om^^T^ ^ Chryfaeto vetcrum , fi vfpiam alia:,quadrare demonftrabunt*: dein qux ab b Lf/,.; o.*f4
<o ton"^ • ^2^-^" c^ademclaflefunt, Aquila,hanceandemexcludunt. Notie quibus Chryfae- 3.
fefc nmerut,bin2e tatum funt: prior eft:,qu6d cx ' Arillotelis fentcnria cicteras Aquilas ' *
QUod '^^^ P^oporrione exccdat: altera,eaque imbccillis, & qux ex fola ctymolo^ia pcrimr, ^^^'^'^'^'
liau '^^^^^ colorc, aut ruffa,vt Ariftoteli, Qiiod ad magnitudincm atrinet,eam hac ip(a rc-
cuiuts ^^^^^^ f«pcrare& quidem proportionefefquiahera, veriifunum eft, vt ex dcfcriptionc
pjj • y ^P?ranti eam reliquis,liquid6 conftabit . C tcrarum omnium minima Ariftoteli &
hi^i^ Y-ileria eft fcu Melanaetos,quam ali| Buteoni leu Triorchi corporc parem efle lcribut.

U Juter oinnes eft Percnopteros, qux Miluum fcrc «equat, vci & Haliaptos . Hifcc autcm
^foil^^T^ ^^^^ ''loftram Aquilam, "k: quidem menftira , quam Ariftoteles pra?hni)C, extra cpn-
conf Quin Sc Oififraga?,etfi non mulc6,maiorcm tamen cfle,vtriu(que dcfcriptio, (1
So decir^lx docet. H^c enim Olfifraga Ccilicet vndecim tatum, at Aquila illa duo-

^es O i*^^^^ pendet, &c ad minimum medio fpidiamo , fi a roftro ad caudam vfquc mcnfu-
V(;i'^r j ^S^^P".^'<^i'eft.Defecundanotaqui ncmcn
krnri c ' ^P^^^^^cton^aurei cam coloris efle indic^it : nos vero ferrugineo colorc prar dita no- *
H^j^ ^,^*P^^nius , fed hac in re Bellonio fufFragor lubens , qui eam id nominis adcptum vult,
^»Pct ^^^«i aurea fit & fulua, fed quod magis quam c«ter? Aquila? fuluum colorem parti-
«»^1* '^"^oteles quidcm ruffum ei adfcribic,vcr um PKnius paulo mitiori voce vfus,fubrutilu. a j^^y ^
^^m i ^^g""s Chrvf aet<m,quam ipfe Herodium vocat, totam nigram affcnt,& colorem ^j^ij^^l' '
^S^ icntc fenefta mutari in cinericium, Omichologus quoquc colorem Aquilf fu^ cum

L z setate

124 Vlyfsis Aldrouandi

«tate miitari rcflatur , & maculas albas cum dorfi , tum ventris omncs poft fuluefcere,alioqui
caftaneam cde totam. Quod tamen minus mirum videbitur,qui Accipitribus Afterijs non lo-
lum dorfi,fed &:oculorum nigredinem paulatim ingrauefcente xuo rufFcfcerelegerit^yt ali«
maiores, & qux fmgulis annis in quibufclam auibus accidunt , colorum met..morphQfes|>r««
teream. Pr«terea fi refte ^ Ouidio
*Mctamor Fuluis HAltAtus in alis

phof.Z, dicitur, cuius tamen dorfi & alarum color, iuuenis pr«fertim magis ad nigrum e rufFo vei^Jt^
cuiufmodi noftr^ fere eft Aquil^:quare h^c ipfa non ineptc fimili plane ratione fulua dici po*
tcrit,ctfi caftanei coloris vel 1-erruginei fit magis,quam aurei, quem tamen paulo poft acquiric»
Oculi . Denique qiios Ariftorelcs Aquilie,vtomnium Auiumgcnerofiflfim^joculos charopos tribuitj
qui fcilicet dilutc virentcs^ignco fplendore micet,in hac noftra Aquila ceu tertiam ex his,qua«,
veccres reliquerunt, notam, manifeftc reperimus. His addimus quod Stellaris nomen,quod
* Lib. 2. dc AclianCis Aquila: Germance attribuit,in noftram quadretob eas,quibus diftinguitur , maculaS
Anm.c.29. ^qii^Vfiiaf tiirunc. Scdilludminimcnoftramlententiam eucrtit,quod cam dum defcripf»-
mus clangoiani voccm cmittere diximus. Non enim ex eo Planga ftatucnda cft , quonia nuf-
quamdichuneftab Ariftotele eamftatim Aquilam Clangamene,qu^plangit, verum fcl^
inquit McLuiaetos uon clangit,vnamquc omni prorfus abftinet murmurationc . Vnde faciR
quuiis colligir,quod ca:teris omnibus Aquilis excepta Melanaeto,vtclangant,competat: oiH'
nium vero maximc ouerulam clle Morphnon, quas a perpetuo clamore oc murmurc Clang^
fcu Planga^ nomc inuenit. Sed rcftat , vt quare ab casteris omnibus dillideat Aquilis, nunc ran- i'
dem excuriamus. Praeter id quod duabus vniuerfalibus ijlque in(lgnibus,& qua: Ibla^ fufficere
pollcnr, noris a roto reliquarum generedifcreparehanc palam eft,roborc ncmpc,magnitudi*
nequc eximia,qua omnibus anteit,& cruribus ad pedes vfque mufculofls & plumis obucftitis,
alias quoqnc parriculares, quibus a fingulis earum fpeciebus manifeftc fepararur, in promptu
cft rcpcrirc. Primum igitur :\ Melanacro hoc ditTcrr,qu6d eam clagcrc anrea fcripfimus.Nam
Melanacrum nullum planc clangorem cdere Ariftoteles & Plinius affirmat. Prsetcrea Mela-
naeros vniuerlb corpore nigricar , hafc vero pr^rcrquam quod ferruginea eft, maiori ex partc
multis etiam maculis ijfquealbicantibus refpergitur.Pygargohoc peculiareeft,vt albam cau-
dam habeat,qua nota no (blum a Chryfaeto,(ed & ab ali)S onmibus Aquilis diftinguitur. Pcf*
cnopteron ab hac & a carteris Aquilis feiungitcapitis albedo, & deformem adulterinam natu f
Ofnfraga? ram cius atteftatur, vt infignem ignauiam omittam . Oififragam color cincridus inter cieter^
colo: . ab hacdiucrlam hcit. Morphnos prominentiorccauda eft,quam ei ^Ptinius attribuit , nefci^>
Morj?Kni tamen quam verc; roftro,cruribus & pedibus ceruleis,atque hinc ab hac noftra difTerens,pr^-
f ^ I q*c , ^^^' '^^ ^^P^^ omnium Aquilarum magnitudine fccunda efl:,vtille primus . Ab Haliajti famili^
Haliafti , & ^^"^^^ funt,quse hanc iplam excludant. Haliaetus enim littoribus gaudet, & maridmam oram
CluTfacti pjftrt s gratia incolit : \\mc vcro in altiHimis montium iugis degere comperimus. Illa etiam^
diCcrimina. iuxta ^ Ariftotclcm,pr<^ditn cft-ceruicemagna(!><:crana,al?scuruatibus,caudalata,quibus wco^
^lAb.9'H'i' tcrici adi|ciunt pcdcs c^rulcos , qux tamen omuianoftrar Aquik minimc conucniunt. Ho<^
f?or.c.3. yero ei cum Halia^to communc eft,qu6d pedes habeat no tabellis totos, fed (quammis tatuii^
inteOroSjqua proprietateha? duap Aquil:c ab omnibus carteris difcernuntur . Vnde crroremiu j)
Hali^ti icone, quam ex Bellonio mutuati fumus,commirtum eflcobiter admonemus, dil pcf'
peram tibijs antcrioribus ac pedibus continuas per totum tabellas affinxit . Qiiare cum illa
nullam aliamfpcciem, vtapparetexhis, reducerepoffimus, crgo nihilaliud reftat, qudm vt^
Chryfaeti ius&honoremconccdamusatqucueleandemipfamcne,uelab hac non abfim^'
lem certo ftatuamus. Plures enim quam a Philofopho & Plinio acccpcrimus Aqnilarum fp^'
cies poncre,neque necelTitas ulla cogit,neque rado perfuadet. Quam noftram lcntentia noH
parum conhrmarunt aucupes Magni Thufcorum Ducis quorum cur^ hec Aquila intcr c?re-
ras commilla fuerat : illi interrocanticuiufnam fpecie eam efle cxiftimarcnt, 6; quo nomin^
Aquila rc- diceretur rcfpondcrunt: ipfam ( Aquila Reale ) Italico & uernacuK) Idiomate , ideft , Aqui'
^zir dc ^^^^ ^^^g-^lcJ^ eJfe&nuncupari. Vnde nonparummirari fubir, quid in menrcm dodilfim^'
Hifi. '^uiu ^ ^^^^^*"^^^ ucncrir in h^C {cribed: JfJteromnes in vniuerfum rapnccs,md!a nohis v:fi eU AutnotA, cfUl^
cap.S, fi^ ^^^^ ^ ^^^^P plumis vejiiaturjpr£terhac(dt 0/lifraga loquirurji^ Vuftures & noclurnas omnt^'
Equidem non puro hanc opinionem efle uero cofonam^nec dubiro fi hanc noftram,qua pr^>'
Pctn Bcllo cul dubio nunquam uidit,confpexifl'et,quin (entendam mutaturus fuiflet. No enim ullas o^'
ni; caor . niiiorcperiri tales,fcd quas ipfc confpcxit,negatfoIummod6. Etcertc quanuis Oififragam^
Vulturcs dbijs plumons cfle dicar,nihiIominus rame & Offifragam & Vultures quorquot edi^
dit,omaes nudis tibi)s,in iconibus fpedtandos exhibct. Malc igitur aut icowc^ dclineata: funC>
aut hoic i- crpcram ab ipfo fcriptum cft. Vnicum tantum, eumque Ornithologi Vulturem aU^

rcum

Ornithologix Lib. II. 1 25

qui relim^tibias habcre plumis inte£^as ob/cruaui, quem quidem Ornithologus ob liinilitutlincm Vukar ci-

10- tibiarmn uliarumque par tium,quam habetcum fua alpiaa (ea fimpliciter dida Aquila , quaq; ^'J^ P^^-

lias "o^Ghry(aetoafacimuscxVukure^AquiIami(hspro.;eaitainarbitratur. Hisautcm vtriu. ' "

r«« quecam Aquilis , tum Vukunbus aureisea decauia naturam plumas addidille in tibijs , idem
author exidimac, quod ia celfi fimis niuofiique alpium iugis vitam degant, vndeaduerlus ni-

^ ^ ues »8^1-ri^3i.a h ifce partes munitas edeoportebat • Hocipfum videre eO: in alijs quibu(dam

;itj jnoaticolis Auibus,vt Lagopode,GaIlinis motanis, Attagpic noflro & no^^urnis quibufdam.

yo* Differetiam autem vcra,qug fitinter Vuiturcs & Aquilas idcm * Ornithologus declarat, dum ^CapJc^

rir. lcribit: qtudcm yultHrumgenus Ab ^qutUrnm & K^cci^ftrum^Fdcommc^ue gsnereyquod ad ro- Vidture .

jlt, 1 1> ^^rijiguram differre videtur in hoc maximc ; quod non Jiatim in vncum fieiiatur ,ftd rc^um primo ad

jaS, duos vel amplius digitosftt.deinde curuetur deorfum,utapparet in Vulture aureo pariter & Leporario.quo-

kd ^»» pi^uras exhtbuimus , in Gypaeto.quem inter Aqutlas pofuimus : Nam cum Vulturesfr^ cadauera Vulturib.

JaS ^antum aggredtantur.non fimiltteradunco,& ita valtdo rofrofuttopm,vt rapacthus dtteris , qu£ vitias roftru adu

/i- flerunque inuadunt & rapiunt animantes . Ha£teaus ille . Hxwz eius feiiteatiam adrt-ruit fmckap- cum n5 ef

uf- fterGypaetus,cuiu5 iconcm fuolocoexhibebimus, cuius roflrum cxtera reau , cxtremofoiv ""^^^^'^^

m-

2re
di-
tis,
itu
im

G E N E R A T I O XN|C V B A T V S.

^^^^^ ' ^'^^^^^ Albertus Magnus, CDnonvne Chr>factondellgnans, «7;^,^.

^^i^ M "/'^•^amoaoanniscontinuis,Iuftratoaciafpeaq,Chrvfacr^ ^

^^?=^^^b# ^^^>"^^^^^*)"^<^l"»"i.^i'iSuamplurfes confirmarunt.Sunc

'^' ebuUiant,& quodammodo excoquantur. Rurfus idcm fubiungit: 7 yadtmt auidam He- y,^,^A:^

^minrr ^''H-^^M^' excludtre, oua tantum dtioparere^ex quorim alttro vntcus , ex altero verc ^e- p„iium cx
GrZ''' '' f^^['[^ f*'d equidemfalfum exifiimo:^in pants h^c rpfa , cim magni fit corporis, parum linoulis o-
\^ivuc^''''^''^' ' vtopinor,paucum femen emittit. Hccintelligendum exiftimo ad pro- uis^ exdu-
lert m r"^ ^^"^^ '^' idcoque non plura vno aut duobus oua piw^, ad fummum tria, pr^- ^^'^ -
tur:e ^ " J.^^"^''*^ ac vcgeta cfc,ita vt ex fingulis ouis finguli pulli gignantur, nifi fortc pr^tcr na-
^ cet ,X "^"^^ n P''^^^"^"^"^^^^^"""^^^^-'^"^^^'^'^^^^ Cur pulia

'^' eae fn r ^'^^'^ volunt a parente pullum , quod fpurium foetum , nec genuinum ^io .

Hoc q/^^^^^"^' Affirmant enim Aquilam f^ninam cum altjsgenercdiuerfs coire aliquando. p^niin^e
^ rodit (^^ ^^""^^ vcriiimile. AHf Aquilam diuerfam generc cffraais prius ouis Hc- aaukaiu .

generis f ^•^^'^^ inpponere: vnde fuppofititia illa & adukerina proles ab rigido iudice Sc fcucro Oua fiip.
CHryfae^li ^r^^^^f.' ^^S''^ Aquila fcilicct mcrito abdicatur, Veruntamen ciim Herodius fcu poni .

quid \ ^ p ^^^'("^^ ^ pra?fciendi vim quandam inefl*e cxiflimant , qua etiam abfcns
fcatis ac "^^^ imminct, pra?nofcit; itaque nulta Aui cft, qu^ a44iuius nidum ctfi ab-

^^icnm^ ^ ai-idcat vcl noccndi vcl oua commutandigratia, pr^fcrtim cum oua in nidum
Aiies . ^^^^^^^C) alijs excludenda fubijccre non nili ad viliXimas & maximc ignobiles
^ jo di AuesT^^^^^^' ^^'^^y foucndis ouis proprijs atquc excl 'dcndis minimc fufficiunt: cuiufmo-
^^^iuin ^ ^^^^^^^'-i^ofx & quae idco ciPteris multo minus ad nidum Hcrodij accedunt . Alij
^''i(Iso * .1^^^"^^ Cliryfactum (ua ouaalteri Aquil^e (Libijcerc,a«juc/icalicnis permifccrc.Ex-
alcre n ^ u J^*^^'^^^'^ ia{lin6bu reuerti puUos fuos, quos (ble tanqua lydio lapidc probarit,
Quod ^^^yf^^\^^l^> ^ cie^feTcoIIigi & ab ea cui Hcrodius ab initio fua fuppofucrat,hutriri.
^ ^runi^-" cxempLi defiderarcntur,probabilius multo iudicarcm. Nam opcrofo illo

^mporis^l^^^ ^^^^."^^ quantum cxtenueturj^ cl^^^ Solcnt cnim fer^ id Hcictlfus

^ Ux^ n K i^^^ ^rugaliori viQiu aut incdU traiingere voIucrcs,quam Herodius proptcr natu- incdia- im

ooihtatcm&cibi copiam,quavticonfueuit, nonfacilcfuflinct. Dicietiampoteft, paticns.

L 3 quod

if6

Vlyisis Aldronmdl

VuMum cui quod pullum ^liquein Chryfaetos npn tanquam (fiurium & adiilterinum fimplicitcr abijciat^
abijciatHc verum vt viliorem ci^teris, minufque gencrofiim , Vnde etiam in illis regionibus , vbi Aquila*
■ odujs , y^^j^ j^;^ j nijuquam inueniuntur,pullos eos aliquando capi contingit , qui aucupibus peregri-
ni dicuntur.Sed eieftionis caufam, yt in generali hiftoria retulimus,nu tricatus difficultatem &
ta? dium en'c voluntjquocTvti parenteSjita & pulli copiolo alimento egcant,eoqi5elbngc & late
;\ parentibus^conquirendo^ Eadem dc caufa minime yicinis locis nidum ftruunt j quandoqui*
dem magno ad prsedandum tra6tu opus habent, Si tamen vfpiam , (ane in Scptcntrionaliou^
regionibus plures vna traftu fimul reperirc licebic , idquc iuxta fyluas ac maria , vbi minoruifl
quadrupedum&pifcium,pr^d9quodfatiscft,fuppetit. Verumhac dcrc pluribusingcnCf
rali hiftqria a£^um eft. '

Y E N ATVS, ET VICTVS.

^iiani cr-

Cliiyracti

Pr;fter car
ne alijs rc-
bus etiam^
vefcitChry
faetos,

flor. Anim.

cap.S.

Arift.crror.

OB VR cicumferitateparcft,Nequq cnimift«c folumLcporcs, Grues^
Anferes rapit & hinnulos,fed Sc Tauros aggrcditur & profternit,immcfo ccf
tc aufu,nec minorc aftu,Quod quide quapaSofiat,etfi ingcncrali dc Aqui'
lis hiftoria cx Aeliano copiosc pofitum eft> ad hanc tame pcculiariter pcrti-
net.Vnde falfiim ellc CQnftat,quod ibidem fcribit, quod ca,qua? louis Aquil^
dicitur,carnibus in totum ahftineatj^(blisherbis contenta^Q^iior ^um enim tan i ^
to conatu ex decliui Ceruum agit prarcipitem, nifi carnq cius potiri aueat ? Vt tamen carnibu^
vidHt^t , ita nihil obftat , qqin aliquando fame autalia rationc induda frudibus vefcatur, aut
trugibus . Qn^in carne alioquin abunde fuppQtcnte pangm manu mqa exhibitum vorafle eam
meis milii oculis vifum eft ^Qiig? expc;rietia mea ^ Ariftotelem deccptum eflb manifcfto con*
uincit, dujnfruges,etiamfi in os ingeras, Aquilim refpuerc aflerit . Dcmum non folum omii^
carnis genusITeuorat, fcd ne ab quidem,atque alSTuo generc fibi tem pera t , licct id i

quibuldamnegatuml^ti Aquilinam cnim carnemj^ytfupraretuli,qu^ tumfortcad manUS
crat,auidifnmc Chrylactos dcglutiebat,a3cQ yt bubuW^am recenti hac prgfcrre vidcretuf *

I N Q E N I V M E T M O R E S.^ '

tu-eraU-

Adulato-
res Auibiis
compar^iti,

Maicftas
Rcgia.

Ingcnium .

VI C autempDrifUmim Aquilafprarcwris lausliberalitatis debetur.Naifl^
pr^dam nifi immodica fame coa£i:a (bla minime abfumit,verum Auibus qui"
buldam ealf^e fefe fedantibus portionem impertit rcgia quada magnificen*
tia,Multi emm culin^ fblam nidore alle£^i in aulas. rcgum oc principumlein'
gerunt ^'quostamenvtvilesdiraddiQiergendum^nonad coUigendum natP^
haud quaquam abigunt , fed fux munificentia? riuulos ad eos etiam transfuU'
dunt . Atquqregiam maieftatcm inter c«tera frequens caterua comitum, clientum ac fatelli;
tum vel maxime declarat; fed hanc Aquil^ minime deelle vidcmus, qu^ yt plurimum aflecli^ i
(ux mcnfe, Auibus ftipatafertur,i.dque graui quodam geftu & maieftate antecaicntibus alij^
alijs fnbfequentibus,nojinuHis latera eius cjngentibus . Quare ciim de fuo alifs fpontc elargi^^
tur,itaquc minus miaim Qft,fi ab aliena pra*da,ctiamfi humi ftrata,fefe contineat.Ingcniuin
cftvngues fqrtenimium aduncos, auThebetes faxisjtterere,acuerc & venatu commodior^^
reddere : qucmadmodum CQutra , ne faxorum durities eorum acTem obtunclat, hofce min^"
me cxplicare,fcd contralicrc , fi quandb diutius in cautibus pcrfiftendum eft .

V S V S

Vfiliras ,
Pcllis ad
ouici vnlis.

V

pc

AE cxhac Aquila acccditvtilitas,duabus potilTimum inrebus confiftit,i|^j f
f>c pellc,& venatu.PcIlis cnim codem,quo Vulturina pr^ paratur modo,qu^>^
noii minus, quam illa ob tenerrimam lanujrincm ad radiccm maiorum p^^^'
narum mollicula fit, & eundem in ventriculo fouendo vfum pr3eftct,Qu^^
in fine a venatoribus pr^cipuc expetitur,& magis forian quam ad aucupiu^^'
quod ob nimium corporis pondus o^geftatu dilficilis fit&: pr^fcrocia vi^^''"
Docilitas . quc dificulrcr difciplina; capax , Quare, qui aucupij commodum ex hac volut perciperc,C3^!^,
iuuenem ad h uc &'tcneram, necdum acquifito virium roborcperfe£^:am >^ rcbellem , idco^f
facile domabilanjMiidoabripiunt,&: hacrationeopcra minimc pcrdunt, fed easpotiflrn^i^^

fibi

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

:iat,
late

H

s.

cci.

Tti-

tanJ

bus

aut

am

on*

inc

id.i

iiu^

ur.

lui^
in-
in'

i>
lei
re^
ni-

;n'

I

Ornithologia. Lib. 1 1. 1 27

||Mchpuje pcrici aucupes iii quibus Ii«c pn^cipua bonitatis iiKiicia confpiLiLiur, iiempc ruti- i)^ 1^^^
Irr a '^''^'"'"'''^211^^''^^""^^^^» macuIa_sjncapite,dorro^- caadidas. Atque ha>c qiiideni ^q^'^''^"

lud,
.Vita

Muin il-
ior ei

pofteriorahn6IFra,.quamChryfaetiin ftatuimus, minim^^ defiderabantur : tciuu
obdgiflbt confequutura erac proculdubio, fi loiigi

VSVS MVLTIPLEX IN VARIIS REBVS.

jIRABITVR proculdubioquifpiam, curqu.^ hicde Aquilajvfu in infi-
gnibus Romanis,cIypeis,armis,necnon & numilmatibus dichiri, non potius
adgcneraIemIibripriminarrationem,quam ad hunc locum retiilerimus .
Non enim tam Chryfaeco,quam c«tcris Aquilis ex ^quo compctunr. Nobis
veroetiamhicapte conferri poHevifi funt,non tam leuandi t.^dij t^riitiii,
vnitormis oratio fiepe parir, quam quod ad hanc Aquila? fpeciem oni-
iimo reducantur . Hic enim de Aquilis legionarijs , priecipuis Romanct maielhtis iignis, &
^uomodo eas iUi ipfi,tum ali j , tam in numis , quam in alijs rebus exprenerint , diauri Vumus,
Huasadimitationemhuius Aquaa? aureseefi ^as, &ab loue defumptaselTemihi ficilc per-
/;»^^<eo.N3nemmaIiamAquiIam,qu:unhanc,&geaero!^

l y:^^^^^^^ dignitate,Scmaicftatecrat,& ad acmulationcm louis exprclfam, qua fibi hanc ter-
rcitren^ monarchiam,vt loui c^Icftem illam,tacito velnr calculo afcriberent , Sic enim ' illc:

Dimfum Tmperittm cum Toue Cdfar habet .
Cam igitur aurea Aquila fiue falua,vt in hiftoria fupr A generali fui. di:amus,Ioui propria fue
^ir,itaqueSehancpr*^^^^^^^^^

fnn ^r?^^''''''^^^'?^^^^^^^

lunt, ad hunc locum non meptc reterentur . Itaque ne defraudarc lcaorem hifcc rebus non
inmcundisvd^^^^

fr!^ P ^,^^^^^^^ refenmus, fic qu? fimili ibi cum his argumentum habcr,vt illc nobilis apud
cot 1 onrihces,ltnperatores,CardinaIcs,Duces,Regna, Imperin Aquilarum vfus, r6 ad aliam, Chrynicu
30 "V^m ad hanc auream Aquilarum pr^ftantilfimam fpeaarc, & abfq; dubio afcribi exillinict. "'^ "^^-
ciV ^ T • ^ ^^^^ ^^^'^^^ antiquitatis vtilitate aliquam cx noilris hiice natur;e hiil:ori|s pcr-
Piant,luis propnjs,ac aptis locis numifmatum Imperatorum, aliarumq; f imiliaru antiquiifi- Numifma-

aj'^^^^^^^^^^^^ hoceruditiifimofcculoinmaximo habcri honorcilla ^""^-

aS'' .;raduntur hillori^, & prefertim illaf,qu? ad numifmaru, m.irmoru mq; '^"T^'
^^^^ov^x^nh^^^^ MuItaenimfubeorumcorticeIacentmvftcrianatura:,qux>r^^^^^^^^^
h[(c^T f- palatoarridenc, animumq; obleaant. Faceor equidem mc cx ' '

HubVr^Tr^^' ^r'^ \? percepiire,atquc luc incer alios authores Aenc^ Vici,

. ci ri Ooltiji,, Guhclmi Chouh GalIi,Sebaftiani Eritij opera vfum fuinb. Scd ftudia ift:ec i-i
ann /q^'*'^''^?'*^^ ^^^^^^'^ H'^''' ''^^^^ ^^^^ ^^"^?» Florcntiar , Ferrari^e, tum item in aliis locis

mfintnuir
l^ipjtereft,

cunilvi '^-^^ r^^^^ '^^ Alexadri Mimmear,in cuius vna parte eius imairo cft lanrea dccorara
ideft I ^*^^^"P"(>'1C: ATTOKPATaP MAKP02 ATPEAI02 2EBAST02; AAEHANAP02,
fune^^^^?^^^^ Marcus Aurelius Aiiguftus Alexandcr, Ab alrcra parrc numi lupircr in par-^
^^iftarri r "^^l^"^^"'^^ inferiori veftitus in medio quatuor clejucntorum fedcr , vna manu
^.^lcfte^ ' ^^^^ ^'^^^'^^ ^9^"^? contingcns . Ab eodem la terc numifinaris confpiciunrur duo
uis ^i^™s,Solis fcilicer,& Lunar,& duo fiinulacra aqu^ fciiicer , cx: rcrrc , fub pcdibus lo-
^Hiu^o^!!^^^ ' circuncirca confpici::ur Zodiacus cum lignis c^Iclabus duodecim , Hnc louis in

ta viilo.^^^^^^^''^^ fignihcabat antiquitas, c^leftia, atquc adco aIrior:>morralcs dcbcrc laterc,iu\-

In, T*^^^^^^^ SVPRA NOS, NIHIL AD NOS.

i^i,,y- ^^^^^"^■i^tis Diclij luhani Mcdiolanenfisfilij Perroni» Scueri,&:CIar^ Aemilic,qni pccu-
te^yi;.* J^Pe^-ator eleaus eft, vt rcFerc ^ I acobus de Strada M antuanus anriquarius, dcxria par- ■'/^^"•'^

her^lf^^^^l^^^-^^ft^i^i^^c.liiliesIaurearedimirajScMnceruicefa nib.fmp
'^ccircunfointioI^^W.nr,'^,, -^-L...

temphun lonicis columnis extru£bim,quibus tympanum incumhir,

iii g , ^^^^P irre eft temphun

IMP. CAFS. M. DID. 8EV1:R. IVLlANVS AVG.

'^^iago eft ereft^ figurc, & vtrinquc ali^ procumbciiL

In medio templi lupirer con-
fpicitur

nS Vlyfsis Aldrouandl

fpicitur feiniiiuclus , Aquilacinfin:ens,finiftrafulmen gerens,&dcxtram Imperatori porrige5.
In foribus templi ara eft,in cuius bafi duo augurales pulli farina colligunt, & fuper illos imago
viri cum alijs ornamentis ex frondibus confete . Ad dextru ar^ htus Imperator loricatiis,6^
galcatusconfiilit^dextra fchcdamtenens, acuiustergoduovidenturmilitesgaleati . A I^up
ar^ latere facerdos palliatus, finiftra (chedam tenens,dextra pateram,ante aram (acriiicaturi4S|
alTiftit : a cuius tergo duo milites loricati nudo capite confpiciuntur fine infcriptione .

Eiufcicm Dei caput in quibufdam numifmatibus Gr^cis rcperitur in partedextra,cumlii*
. literis Gr^cis : E AEr02, ideft,Iupiter Eleos. In parte vero oppofita fulmen,& AquiU

cumhacinfcriptione: STPAKOsmN; Qu^^ verba nobis oftendunt, quo in honorcSyra-
cufani olim habucrint loucm Eleum, cui pulcherrimum dcdicarunt templum , & in ^ternanilJ
ciusmemonumtalianumifmata (cubqndacurarunt. Reperiuntur,&aha Syracufirum nu-
mifinatacnmeadcfercinfcriptione(jrfca,nempe AI02 BaAENIOT, & 2TPAK02inN.
In parrc vero oppofita Aquila eftcumfulmine, atq; aftrum etiam propealitis pedes ad latuJf
otlo radijs micans. Lubet vero hic paucis fubderc, cur lupiter (qui varijs apud diucrfis natio*
'Lih.^Je- nominibus co[:;nominatus eft)a Syracufanis pr^fertim Eleos, & a Liuio templil ciuliieitt
ead.y (alioquiappcllatum 01ympium)ccleberrimum ob eius oracuIa,diceretur. Conftatautemi»

vocatum ab Elide in agro Piiano,in q''o publici illi inftitucbantur ludi ,
L. Lcntuli, Nuniifmata pariter argentea fuerc (culpta in memoria L. Lentuli,& C. Marcclli Coll. intcf
&c C. Mar- q^j^ ynu. cft,in qiK) ab vna parte louisimagp integra erat,fulmen dextra, Aquilam finiftra por-
celli Nu- ta,is,antc vcro iplam paruu confpicitur altarc,& prope fulmen aft rum fiIutifcrum,quod intcf ij
milmaca . ^^^^^^ errantta ^ccundum locum obtinet. Qux omnia f gnificant facrihcii.m fadum pro difii^
conlulibus ipfilouiob caufam fuIminis,quod Rom^efupra templum Capitohnum cccidit.
Carcinio- In numifmatibus Carcinioru magn^ Gr^ci^ vnum cft,in quo erc(5la louis figura c6 fpicituf
rum numil" badma^nndaq^ , & fulmina dcxtra vibran'-,f niftraqj Aquilam fcrens. A dftat ci ad latus tripoi
mata. Apollinis, & fupra cum ignis accenlus : Numus habet hanc infcripdonem ad dextrum loui^

latus: KAPKINI, fub pedibus vero ^N, ideft: KAPKlNinN.
Locrend'! ^P^^^^-^ Locrcnfes etiam numifma eft, in quo lupiter (cdcns Aquilam dcxtra tenct, haftattt
ftumirni.' vcro flniftra . Confpicitur ad latus cornucopia cum infcriptionc : A OKP^N. Aquilam vero
hic (culpendam curarunt, vt eam, cum aducrfus Crotonienfes pugnaflent, eorum aciem cif*
cunuoIitafle,nec antc,quAm vicerant,receffifte oftenderent. Quaproptcr non mirum eft, fi
in multis Locrcnnum numifinatibusinfculptaconfpiciatur . Jnalia vcro parteduo videntuf
ca pita,quorum pilcus cft f milis ei,quem Turc^ hodie vfurpanr, & fupra vtrunquccft aftruin*
Quq nil aliud,quam Caftorcm,&: Pollucem fgnificant.Locrcnfa enim quandiucontra Cf^>
tonicnfes pugnaucre, b nos iuuenes inf gni forma, armatos pro illis pugnantcs , apparuifle ft-
runt.codemq;- fugads hoftibusderepente euanuifle.Vnde Caflorc,<i<^ PoIIuccm fuiflc creditd*
Inmemoriamautemtantevi£torie Loc.cnfes huiufmodi numifinata efFormarunt,& teft'^
Strabone, ad facr^ fluminis ripam,vbi Crotoniates vifti funt , teplum Caftori, &r Polluci fum*
ptuofilhmu ^dificarut, qd etiamnu ciufde Strabonis f^culo cxtitiflcrcfert Hubcrtus GoItziu5*
A^ri^^enti- Agrigcndni quoque numifmata habebant,in quibus paritcr lupitcr fedens in manu dextf^
norum nu- portabat Aquilam, in finiftra vero haftam , flneinfcriptionc : In altera vero numi partecaput^ji
mifmana. imberbeeratcuminfoiptione: AKP, idcft: AKPAFANTaN,

Pyrrhi Epi Numifmaargenteam eftapudantiquarios,in quo abuna partc Alcxandri Rcgis Epiro-
rotaruRc- tarum >abalia partclouis fcdentis, manu Aquilam gerentis imago exculpta eft : Hanc VO*
gis numif- lucrem nulla alia ratione tribuebat loui ftolida andquitas, nifl, vt qucmadmodum illa Auiui^^
^^^- dicitur rcgin ],ita illum Deorum fummum rcgem demonftraret .

In quodain ciiam Brutiorum numo in aduerfa parte confpicitur biga, cuius equos lupitcff
Brunorum ^^^^^^^ gereiis humina,aurig^queIoco confiftens,impeIIit:fub equis cius Aquila parua eft cuiJ^
infcriptione: BrETiaN.

Reperiuntur quoque aliquot numi,in quibus fmc louis efifigie , fola Ales ift^c illum f gni^^t
.. cat,qualc in nrimis eft Antonini Pij ex crc , in quo ab vno latere caput Antonini cernitur cuJJ^ ,
^;;^^^^^^^^^ ANTONINVS AVG. PIVS P.P. TR. P. COS. III. abi

numu . ^^^^ latere tria animaha, Aquila nempe, Pauo, atque Nodua . Aquila louem , Pauo l^'
noneiti, No£lua Nlineruam dcnotans .

Romr in quadain marmorea pila idem vidcre eft. louem cum fua Aquila, lunoncm
Pauone^ Nepraunni cum tridenre, Mercurium cum caduceo, galero, atque talaribus. Hi
^ n ■ . te:n oinncs Dij ita pi£bi funr,ut facrihcio cuidam pr:ecfl*e vidcantur .
<niainiimir ^'"^'^^ ^^^'^ Oclauij Augufti numifmata qu*xdam rcperiuntur,in quibus rcgia iftsec Auis ot*"
ma:a bi infiftcns exprcfla eft cum hjs literis S.C.

Videtuf

;e5.
&

up
^$

hi5
[iU
ra-

lU-

U5y

iis
lit.
uf
os
lis

icx
r6
if-

uf'

fP

15.

"'^

Itl
:f>

Ornithologia:. Lib.lL

I2p

rS!,?1?^^^ ^^^^ ^^ES. AVG. KESTITVT.

SIANvTrf^^T^^^^ IMP. T. VESPA-T-Vcfpafia

^ V o iVLj> l 1 1 VI r. CUlUsforteeraC. ninumus.

1 . • VT * <-uiusrorceerac. mnumus.
^itanmnum.sNeru^I,npe^^

Nimir * * ^ 1 1 V 1 1 . mi.

cumerat V W, f '"■^"u"^^^^^ Sacerdores Aegyptios rcgi* poccntiar hicrodii hi- ""'-imari-

c«riS itacjuc Aquil.. louis alcs d.cimr.id- Ac,uil. cur

copecltbasilUfulmenterreinmulmquoquenumisobfcniaturlNamucaitillc: d pea.b.

loPra-r " ^"^'"'.""f'''"'""-/'""' habMtful-

«tS atQifef/ orbistcrrarumfpacium .^Z'

cat.oer;t^S™r^^^

monetani^^XamrlVl T^^^^

l\clara,Sn^^^^^^^^^^^^^

uiiu nii,natuintamxreoruinquimarP-rnf,.r,r,„r,,4;..,.,r„ d_..,_; _ m»tris lon

corum mi nif^^ M ; "v..v...,w, ■ .ui, lamam ; atque hinc v.dcmus in mu torum Gr«. " '
fitaf„l.' en^^^^^ Pnnc.pumparceoppo.''"™

4oaliop,ri er*"eo A" r Hferon.Tv
-^^miadSrCarteni

ideft D . f:'"'^'""pe"cir,o<:cam.nlcr.pt.o: BA2iAEil2 antioxot

) ^egis Aatiochi Euergetis . * mifma , &

eSSoI?'''''-'''/^''''^''

i^^^uusexfr/ f ^?*"" Acgvpt.num.stulmcn& Aqu.Ia, interquosu.ius .-.pud antiquarios PyrnCo
cap.Ilis,& barh:! ''"'^* . ODieruatus eft , in quo ab una parte erat Ptolomf us wrum regis

cornii coDi» r 1^'"**'"""^»^'' ^'fcra vcro Aquila ful.nen pcdibus premens,cui ex oppofito erat numilma.
^criptio • R 4 T. A '"'^"'" ' '^'^yP'^' fertilitate.n denotans . Huius autem numi talis erat in- P"lomeor.
Interr * "TOAEMaiot, id cft, Regis Ptolemxi. A<^S^pn

50 %iJ,incS.'';',l?'''^^"''"'''''S'"i"''".;''".^" •'"■S""" ^'"^^'-■'•^«^ft Neronis adhuc imberbisef- 'Ne^onls^u
''■^'■''■rir^^ , ^'^•'^'■''■^"'■.^^'1'"^

rc, ue! pra, ""^ *^'" Aqu.l* typo interpretentur in potefta tc Nero.iis fuifle, bellum gerc-
^^"em „, fJ?'''"'''^!?*^'"'''^'^"'''-"'^r»cre,&inpace.nrcdigere,vtpotequiintcrrisfuininii,n

^^<^q-€mK ne<5uainhomincspunic,apucl credulos homines reFcrebac. Idcm r

^iiquik.,. , ^^P^^,^^^i^^^^"tinnumi(inan ^ Domitiani,

9^it>us ^''^•^P^^.^um tuitin numilmatibus gr^cisar^ent
Jn^^^t. ^^^^."^ Aquila alis expands hilmen pedibus tene*bat.

^fitcr n . . -^Muna aiis expaniis ruimen j
^dulti ^^"us antiqua numifinata

in alL, 9^ confpicitur,cu his literis: I M P.

1 vnum eft,idqueargcnteum, in quo eius nodum
» Vcr^ - "'—T^^^ ^ . C AE S. D O M I T I A N V S A V G. P.xM.

Partc iiumifinatis , eaq; aducr^ a cadem Aquiia pedibus trifulcum fulinen premit ,

cum

Domit.
numilma:a

J3 o Vlyfsis Aldrouandi

cmnKaccuciiafcriptionc IVPITER CONS ERV ATO R. Hoc niimirmaiii ho-
nQrem Domidani fa^um eft,qui m.iganm vitx fux periculum,cum Vitelliani eum perfeauc-
reiitar,a(l aram loui Conferuatori facram fugies,euaferai:. Rcfert id Cornelius Tacmis in hfC
• nh.19. vcrba : Damtuanus frima trrufthne apud ^dituum ocatlutus.jolertU lihertt Itnco AmiBu mbdfrcri^
(olarum immiftus , ignoratus afud Cornelium frimum paurmm rlientem , iuxta velabrum delitmt^ ac
poiiente rerum patre , difteclo aditui contubernio modtcum facelhm 10 V l CO ?iS ERr AT O
aramquepofutt.cafufque fros in marmore expreljit. Mox Impertum adeptus 10 VI crSTQDl tm\
phim inzensfecj^ue in finu Dei facrauit .
Pcdliic cen ^'etilia gente pleheia, cuius f^pc fic mentio apud Liuium , Petili«s Capitolinus fuir, cuiu$ ,
tisnumiX niimasvnns,!fqiieargenceus,exvnaparteardemIouisCapitoIini continetcum duabus hifcc jO *
ad latcra literis S. R cx altera vcro Aquilam cxpanfis alis,& vtroq; pede fulmen trifulcu com-
• prchendcntem.Supr:ifcriptumeratPETlLLlVS,infra CAPITOLINVS.Tem-
piumautemlouisCapitolinifn nummo fuo exculpfine credimus,& Capitolinum didumj
vel quod f icerdos louis Capitolini fuerit , vel ut Porphirioni Horatij Scholiafti placet, quod
Capitolio prxfucri t. Vnde etiam de corona fubrcpta poll:ulatus,caufam dixit,& abfolutus dt
M. Mctorij JVl. Pletorius cognomcnto Ceftianus ex Pletoria,vel Letoria gente ( eft enim cadem) oriir
Ccftiani nu c{as,inter cTteros vnum habet denarium argenteum,cx cuius partc una Aquila eft alas expan*
mirm». ^^^^^ fulmiuc triluko vtroque pcde comprchcnfo , & cil circunlcrmrione M. P L E T O*
Rl VS MF.AFD. CVR. e:iaIteraver6caputgaIcacomantein{tratum,cumaliquapai^
In Orat p t^hiimcrorumpaladata,cuiatergoaIavnacumfuperiorcpartepharetrcTadiacet,antcvero
Alciiiccicf, p.irseftfceptriemincnt:icr.Infcribiturrctr6 CESTI AN VS, anteucro S.C Hic defigna-
& M. Fan- tus pra^tor fuit cuin Cicerone anno Vrbis 62>6. Eius meminit Cicero .
tcio . Iiiter auinifm ica Corneli:^ gcntis tria funt,caque argentea , quorum unum pertinet ad Cn»

Comeli# Corne!i'im Lciiriilum M irccflinum,qui anno ab V.C. D C X C V 1 1 coful fuic cum L. Mar-
genris nu- ^-^ Philfppo: qutQue,Ciim cx Claudi^' gends MarccUorum fmiilia ortus enec,adoptatus ip
Co! neliam,Cn. LentuIusMarccUinusdiduseft. Huius numifmaris pars dextra habet loui*
Cred^a figura e !igiem,tenenris dextra fulmen trifulcum , finidra Aquilam , fub qua eft meflo-
ria filx adin iicandum Sicilia? patrocinium,quodhabuerunr Marcellini orri aM. MarcellOf
qtii Syracufas ccpic . Adefl: pra^terea infcriprio, nempe fub fulmine L E N T. fupra ucro bra-
chium pcr reftam lineam M A R. & fub Aoijila propc meflbria falcem C O S. qua: fi coiufi' . 33:
o-as,f!cfehabcnt: LentuIoMarcellino Conlule. Parsautem aduerfahabettria cruracumft''
moribus f lis & pcdibus, & fpicas tres cum capite humano in horum meditullio , Sicilia? fyiTi^
bolum. Hocetiamrepcricurfignatum in denarijs Claudia? genris. Rcliqua duo numifinat^
Ijieftantad L. Cornelium P.F. Flaminem Martialem, qui anno libcrtaris Reip, & VrbiscoH'
dica? D C C 1 1 II. conful fuic cum C. Marcello, uc ex ipfa denariorum infcriptioneindicatuR
ad quorum fculpturam intelligendam,qua?perrinere videbuntur,in Claudia Marcellorumfr
miiia infr.i pit>feremns .

Gelonis Si- Gelonis Sicilia^ re^is numifmaca excantexipre,in quibus ab vna parte Aquila fulmenped»;;
alia!regis bus comprimit y ad latcra habens litcram A , & hanc circunfcriptionem ^TPAKOSlO^i ;
numirma. rEAnNOX. Abalteracaput regisconfpicitur. \l ^

Bmtionim ^^""^^ Magna Gv3*ch apud Brurios numifmata, in quibus AquiLT varijs modis infcul'
numifmata pt.-ecrant. Inquihuldam enim cereisapparet Aquilafulmina pcdibustenens,propecoUuJ^
aftrum confpicitur,&ad latus conuicopia, cum hac infcriptione BPETI-QN. Erant& alia nU'
mifmata, in quibus erat eadcm Aquila cum fulminc, fcd cum cithara ab vna partc, & ab alt^'
racumeademinfcriptione. ^
LocrS/ium Apinl l ocrcnfes in Magna Gr^cia exculptum reperitur numilma cum Aquila peilibu^ i^'
nnmifma . jyTten prcmentc,ad latera vero lauri ra mum habente , prope autem pcubis litcras fimul iwvi&^
Pro(crpinx Ar,& infcriprioncm AOKPaN. in anteriori vero parce Proferpina? elfigies efl:cum teda acc^^
cffigics eft Apud eofdem in fimili numiiinate eil: Aquila , quse in dorfo fuo gcrit hilmen trifuIcuH*'
acoenfa ^ ^ Leporcm pcdibustenet,illumquerofl:ro verberat, cumcadem infcriptione: AOKP^i^^' ./
^^''^ * In alio paricer numifmate eadem habetur Aquila,fed fine tiilmine . > 1

InnumifmatecreoMamerrinorumaduerfapars conrinet caputcum infcriplioncGra^^^
antecapitisfaciem APEil2,retro nuceinpiceam,quiaearcgiopiceisabundaC . Syluarnna»^'^
que piciferam apudMameitumurbemfuifle vcceres tradidemnt, &picemBruriam
Piceaaibor vinaria picaiHla prsecipuc commenclariint . Quod uero picce fic fruftus, qui in hifceiiU^'
. mis confpicitur , conflrat ex Plini) (equenribus uerbis , qui pice^ eam oinnii:o riguram , q^^^.^,
anriquarijs in numifmatibus exprimitur , tribuit . funt autcm h^c : PamjicuUs quam ahietis mt^ >
rihus , graaliorthus^^ , nucUos mimmos ejfe , ac mgros atque propter^a k CrAcis phtirophoron 'VO^^

Nafcun-

ac
Hl
m\

[U$ .

□a

iu-
m*
O-

ai-

la-

Tn»
ar-
iit

Ib-

£^

jta
u«

lU'

ill'

%

d»'
ir
iti-

tr

,ri

OrnithoIogix\ Lib. 1 1.

131

Nircuntm-enam abandc inter abietcs iii alpibus fanfti Pciegrini in a^ro Rcdenn. A C.rccis P'^^-^"'
} ceapyt.sappeUatur,quamvocein Theoaoriis Gaza quandoqaepiceam,quandoqucrjri-
eo.^.^r ^T''" fonper eodem accentu fcribatur. Vndc halluc.natus milii videtur, ^l'^' '

mu n?^'"^' a"" ^.'^'^«Pl^^fto incognita fuenr, quemadmodum abundc difoutaui-
t^^Tvl I opinionem,ubimultisargumcntisde(um-

crZ, r '.'"f «n« l^ecie eflb , non aut5 lariccm antiquoru , q.ic fterilis eft', neque ' '» C^"""-

10 M ff-r T° ^"'^'^ eft Aquilapedibus fulmen prcmcns cum inlcriptionc MAMEPTlNfiN.

ad r numifmata qusdam inuenta funt.in quibus erat Aquila erefta cum fijlmine M.iffilica-

Pa M ' ^"^^" • "^' MASXAAIHT^IN . In aducrfauero parte eratcaput

eft Mi ,\eru"m * ' '^'''""'* perornata, cum litcra A.qua: fignilicat hixnv, id

cum l!r^'"'S"^f r^""~ ^"""^e^.^^"''^ '""PP f">'™n--'> coronamlauream crefta L.Cort. nu
SlfAV(fvfTvT''' ^"""'""•"«'^^'«'•oAugufticftAqu.Iacummfcri. J^"

P , , ■ A . Aiigufti nu

^aJJ^C \- numifinata Gr«ca tam «rca.qu.im at-gcntca, quf Aquilam hal.cnt in ■

aduer apartecumv^ar.,s.n(criptionibus. Interhcc.^^^^

rh n e-"^ ilonca eft AnEiPa r an , .d eft, Epirotaru.Cx q,.o ma.lifcftc oftc.idiwr Pvr- g'^ nmn..:

tumirnr', I '""^.^"""«l"-^ Preckrcdom. fori(qucgcftas Aquil* cognome.v ■ -

T ■ Ti^^^^T P"'r ''^^«^'^^«'"^"^' ip'e appri.nc mode-

«U .geftorum fijarum .lIuftr.umgIo.-.am fiep.lfimi .„ilir.bus (,.,s alcribcct. Liitur .UHque
Toft adeptam viaor.am domum rcueril.s.mi t.bus fu.s.qi.i infi.m A<i>,il „„ v<^^ k % /.
_9u.nmod.ftiarefpo.,dcreconf,.eu

lum f«(rulcro_.n fubl..ne eucdtus fu.u ; Atquc hi.ic tortail« c6t., gcrc potu t qu6d aC^^ -
num.fmat.s e.us parteAquiia fcuipta fuc-r.t . Multa c.n.r, apuci?,nt.c ua o, rcpe . m

, ^''^'r'^''-'''^''''''''''''''"'^'"''^^
>^CStft,t£t"^*""'^'^^^^ .
uirUf t"'"''"""?'!*'''"''"" f<"^^'.poftoccifos Pofthumium,LolIianum, Mauru ap.id Trc- Vidoricnu
ea.nf.. f'"''^''?-"'* '^f''''''/'''^,-^'"''''''''-'' <=oqueregna'tcocci(a,(quanuis .lonnulli (cibant
"■uronnaaDUa rreiili-ospYraf!infcrnnr.vi.f.,.c —.^..«-i. ■ I. ' '.'

«iam i r„, • "' ' ^'J"?'^ Imu iplius lou.s, ut i.iquit, Mariianu.s facrauit, q.iod co.ifirmat Fulmin.x.

"fcribit ! ''•"^''"v ^'.'''^ '■'' "'•» '"'^'"'"'t Cor,vclius Tacitus,ubi Capitolium de-

«lis numi(^' " "^'^'T ^rV ^''' '^, '?''" v'''""'-- ( «[wfitts hucufquc qua.npl.in- [';'?"" '

'«'«/ST''"^^"''^™'" '•'="•' '*'"* l"q»it-»"tem Pli.iius : Sup.r^oru». /rLjIJc, '1™™
'''■5'^ qmnU ^ ' '^*' ".'^ fiilrmmtm nomen hahennt . Scdmaxime ix his medio loco fni : fir- nm .

ij ""'"S""" "'>»>/ humoris ex fti^riare cinuloaiijue ardorisex fuhiecto .ferhunc modum ii.i.cyy
'Plinii,5 vl!'f •k"'" '"'{""fi*^'""'* iiciiUri.Ciupd louifulraina attributa fucrint.indicatidem ^quila cnr
'^^cin, ' 'criblt,qu6d Thitfcorumlitern, noiiem Oeos emiitere fitlmint exiUimant ,eiiQ.effevn- f"'™'"'»''
hui _r ■ Joiicm entm tria itcuUri , Romant diio tamhm ex his feruauere . dturn/t

^^^^'i.non^^^' ^^^*^^^^^^^^^"^ tAcuUri , RomAmduotAnfuin €xhts feruauhe , diurna attrttuentes '""-^r'^^^
«j»4 Snntmano , yS»^ f^j^/^^w f ^«/i frigtdtoris rW/. Addit etiam idcm Plinius: oi^bila

^'^^'^ ^qHif '^r'''''"*"'' > A/zr/^^r^ y^^i» eaacm ae cauja jrtgiatons f «'//. Addit etiam idcm Plinius: * ^T-
'''^^^^fulm'' »dtungt,&affociari, huitfqueteltartrugerun^fmot , quodi^qutUecune^ts vok^ da'

^^JS fineitnrT ^^/f ^^' 1 ^^;^^ quibufdam iiumifmatibus pcrantiquis Aquila lub pedi- " ihldcm .

P^^^^^^^ »tputo,dccaufainnumisar- L.iu,us,

^^'>Mibu,i^2 CarohQuintiC^faris noftri, Aquilamcumfulminc, &mundo ^'^'^

'«///«X w A videmus. /-/^//w^/; ^ ^/^/^» , vc " idem author dic it, fruttcm Uurt mn iat, nec un- 'f"^'':
^ %iUtuV - * ?f «?«e^^/Y;/^;//«/^rr4;w, rtec^pe/lthushelUarumuttubsmarinospercutit . ^^.j^^'"' ^
' "^*s»t^pnmolibroaoattulladcapotheofi,fmeconfecrauonc dixeriin^^ placuit C6iccr.i*iK)

tamen

cur

L

13 2 Vlylsis Aldrouandl

tinien Sc hoc ioco Ait qu^dam tanquam exempLi lubiungere, atquc id c6 lubcntius i mcfr

£liim ledlor puta,qu6d harc ibi deeile vifa rinc,
t.V«:i im- L- Vert numilma^reumrqieritur, in quocaputciusab unapartccftcumhacintriptionc
mniiia . D 1 V V S V E R V S ; in partc altera Aquila orbi infidens, & hxc verba circuncirca C O N-

SECRATIO.&S.C. Nuiniima id Komse in memoriam eius poftqua confecratus erit»
IiiviraMarft^i>l^>tumfuit.Mt:miiiiceiasIulius Capicalinushisverbis ; PoHfmnm prtmiim corfus etus ^Hf
ci| fratiis. deueBum ej},^ ilUtum mAtorttm fepulcris^dtumi honores decreti . Detnde ckmgratias ageret fen^'

tui, cfjiod fratrem confecrAfft.occulte oflendit omnia bcllica confilta fua fuiffe^c^utbus fuperati fuht Parthu

Et alibi itiem . Taniiz autem faniiitatis fnit Marcus-^vt Veri vitta ^ celauertt^ dr defcndertt^ cum ei 'Vi'
Aciuik con ^^if^enttffim^ difpltecrcnt , morttinmque eum Diuum appdUnerit . Aquila autem antiquitus RoiH^ \
rccrataPrin Principibiis i-uia.s poii: irbrum mortem dedicata crat. In morc cnim apud Romanos poTituifl
cipib.iullis. cratjtalcs Prnicjpci^ in Dcorum numerum coaptare. Qijapropter in eorum confecrationcaC'

cenfa circuncircii pyra,(blcbaiit,utdiximus,cx tabernaculo foras emitterc Aquilam,qu? refii

ajthcra verfum volans, aminam Principis fuperftitio{se,&nimts credul« pkbccule in ca^luiH

acccptamcfedernonltrabatXu us rei plurima C^Ciriun numifiiiata cxtantcum taliinfcii'

ptione C O N S E C R A T 1 O : ficuri in hac L.Veri .
Caclaucm Sed fort^ nQi"i c^hre ci it hoc loci (vt ftudiofis omnis antiqukatis prodeHe fl:udeambis)ofl^'
crcmadoru dcrcv^iw^modoPrincipum cadauicra Gremarentur,corumque cineres (eruarentur. Pyra i^i
mos, atqiie xm% inlHtucbatur, in qua cadauer addita pice cremabatur, deinde coBcdum cinercm in qui'
iciuado!^" bufdam ficblibus uafis , vel in quibufdam phialis ex auro cdfedtis, addito vino, & Ia(5tc,quaf j'' '.^^
auatio. £jt;rif^ci|S adhil)eri (oiebant,rcponcbant,ac dcmum lucernasaddebont. Hinc a?tate wc^n^

cruris (epukris varia vafi funcralia diueri^ magnicudinis,mod6 ex terra , modo ex metallo»

mo<i6 cxabbaftrocanfe£ta iiiucniuntur,in quibusmirabiliinduftria, magnoque fumptut'
Ignis pCT-^x: quoran quciKiam pin.^' icm ex auro paratum, ac pcr multa fecula ignem uclut perpetuu cOfl'
tuiv; iii ic- fcruantcm tniuiKlui Jt.Rcs ccrtc admiranda , quomodo fub terra filie aeris auxilio id praftaf^
pu civns . pQii^^^y^; f^^i vcrifrmile eft fub tcira occultos quofdam canales c6ftruxi(l'e,aut fpiracula,ex quj

biis i ntus aercm lucernx recipere poHcnt. De hac cincris coIIeclione,& morc ifa legitur apU^
Ijh.i. " i lerodianu.vY^w corpu/cuto ignihus tradito cinerem ipfum cum vdortbus m vafulum aUbfJtrf i oft^
f Lih. 4. itomam fcrehant.vt vtdtlicet in facris Principummonumentts camponcretur ^ . Idcm author ftrib^'^

de vrna, & cincribas Septimij Scucri, ita inquit:/^////r Prtncipes t^fi ci.m purpura Jmptrator/a f(i^\ %^
JiqHchantur .Corfules vrnam cum ^euert reliquijs gejiantes.^^i autenouos Imperatores cohjAlutamtA^^^
prxgrejjiydethd vrnam quoque tpfam fupplices adoraharit. Ita ccmttatimagna pompa.compofuerunt ipf^f^
^ In Aug. i^ templii.vh' M ircf , (jr fitperiornm Prtncipum facra vtftintur tempU^monumentaque. Et *^ Suctoni^

ctiam mcn^ionem ixckvts funeraJis pompie,ita (cribit : ?{ec d.futt vtr Prmrius, quifeefgiect^'^
rnatt cuntcm .\ i cxlum vtdijje iuraret. Rdiqmas leg. ru nt prtm ^res eqttejlris ordiniSytunicatt.>& dtfan^^^
pedrhufqus nudfs.ac /n matifolco ccnd:dcrunt . Ex quibus vcrbis annotatur , in excquij^ magnorU^^

40

tiquifliii

inuent3,quarapcita ilicofuaui iimosodoresetd.ibant. Vaforum iftorum in (epulcro Roiii^'|
norumclauforameaiiiiititein'Herodianus:C4<;/4«^'/"ej/^mfinquit)///^//f^^

Lumcn pcr r
pctuum .

' Ub. dc^ vDiaequo<iamanaquiiumoiepuicroratauijmueiiiolcnbit,inquiens:/»/?;4i^^«
antljiiit, tiuhjjimum nnpcrrimc repertum.vtdcltcet vrna ficitlts cum tnfcrtpttone infrafcriptorum fex verfuUlf^\
Luccrna p- intra qnam repata cfi lucerna adhuc ardens intra duas ampfdUs,aItera auro , altera argento purijf tp^^'
petuoardcs quoreqnodam plena , quarumuirtutecreditur fermultos Aftnos Ucerna hxc Arfiffe . EranfautemvCffi^
Patauij ^n-primtfixtaUs:

ucnta k

Plutonifacrtmmuntiineattingttefures^ l' to

Ignotum eft nohis hoc^quod in urna latet .
N Anque elementa gratii cUufit digelta Uhore,

f^afe fuh hoc modico, Maximus Oltbius .
K^dfiffcecundo cufios fibt copia cornu \
Ne pretium tanti depercat laticis .
Huiufcemo<li autcm lucema tum cx terra, tuiri ex vari js metailorum generibus fumma cU^jJ
ar ~c eIaborata,cun\ emblematibus varijs in magna quantitate confpiciuntur in antiquis (cff
cris,ui quorum orc coiifpicitur figaum^in quo erat ignis per longa ffcula ardcns ; & in tot

ncta*

tionc
ON'
er2t,

eivt'
0\Xit

\tsf>'

iqui'

r.iin

tuli'
zo^

qolj
pU<J

n

cri'

f^h
■H^

aii'

i(C'

0

«e

OrnitliologiasLib.n. 133

SmSro! '"'r''"!' ■neodifc.,>ulo.TaIis,quem ciiximus.ienis lk,-

pcwuj vilus eft Bononi^ in fepulcro quodam in sdibus D. Laurentij prone temnlum D Lb

puichra Kegum,Confuluni,Imperatorum Romanorum fuillb rcpofita in campo Martio te
fpidebamr^,^o^„"o^„°'^'^^^^^^^^

%:J;.^HSSal\^^^^^^^

VtivellevideturadfacrificandjlAdeltenS^^^^^

Volans,circumverotaliseftmfcriptio nEPlNeaN^ISo^f^^^^^^
pmmmhonoremhu usPrinrimc iM-„^^ ■ n a. , ^'^ •'^^"«^""^"'nafmtlcu -

titudine^nWvcrnouinK^^^^^^
- lis an>p((i„ ' '"'T^'''"'*'^?'^''''''''''»'^? Fiiruram vero Hcrr...

nu^i.imorSeuer^arcfr^^^^^^
»"^ob,?oaunm1maSe^
>no«e,n«ionrnSrcr u i^ '«"^ attulenmt . Et quiapoft

»"millaproanSu.rfr r7.^ n
'«ifinate[onfSmrAa£v^^^^
l^^ItisalijsSS^S^^^^^^

^>«s(ciIicettaIesAa «rfrllr.n^^^^

eti J eft Perin ^ ^ ^ r circucirca CONSECRATIO. Veri/imile

^^PWe.EnXta^^"^^^^

^.^''^^«i-^in Licmms mimifmaexc^^ Aquilafoarogentcoronalaii

amyantho .

L. Aurelij
Vcri numif
mata .

L.Acl. Au-

rcl.Com-
modi nu-
mifma.

Antonini .
Caracall^
numifhia .

Pcrinthi)
Thracicpo
puli .

"/,i.4.c.ll.

V^^m cum har inf mimilmaexc^^^ Aquilaroarogeritcorona laii-

^^STRORv^^^^ ^^^^ CONSERVATOAl AVGVSTORVM
^«fUm reIato<?n- u ^^^'"'^'^'l Impcratorum fworiim , quos fuperftitiose in Deorum nu-
^*^ntcum j ' ^"^'^^,^^'^f> C^nfecrationis memoriam pofteris rracierent,in numis altare fcul-
^'';?^4XoV ""'^ CONSECRATIO, utin numifmatc

Diocleti.t-
ni numif.
Licinij na-
milma.

' ^ l^^^^^ "^i^^" ^""^?^ numifmate ex ^re Condantini , in quo du? habcntur Aquile ad

^ ^ Hl A 5^."^ hac mfcriptione in fuperiori numifmatis femicirculo , ncmpe M E

InnuJv- L^X, &fubaltare PTR. '
^ C, ad ^""^^^i '''^^'^ columna eft erefta in eius honorem,in cuius mcdio fcriptum
cuminC...- . "^4^^"« dueiaccnt Aquile,fuprauer6 columnaminfidet.urrr«do Tmn^;.fr.r

^ ^ 7"- '^"»«^>5 mwumj n^npiuilX

lauil^lupra uero columnam infidet,ut credo,Imperator,

*^Um inC..- ^^**^ «ne iaccnt Aquile,fupra uerc
^[g^^ PRIN

$!**^»Winrr'l^.^^^ '^''^*^"* ^^^^"^ numifma excufum cft, in cuius vna parte talis con-
^^0. hica? ^^?^^^^^ MARClANA.inoppofitaveroCONSECRA-
, : Huoqi Aquila fcipioni infiftic . Aliud itcm ciufdem ex argenco guoqi nuinifma \'u

M decur

Auguft. nu
milma .

Conftanti-
ni numif.

Traiani nu
milma .

Marciani
numilm.

134

Vlyfsis Aldrouandi

I:

-I!t

Matidix
' nnmilin.

Pertinacis
numirm.

detnrciim cadciii Aquila (cipioni infiftentc,&infcriptione CONSECRATIO,cuiquidcm
hseliterx S.C. additac funt,fccus ac fuperiori .

AUtidia Marcian^liiia,fbror Sabinar Hadriani, argenteu numi(inaliabuit,ciu'us pars priof
ftciiifcribcbarurDIVA AVGySTA MATIDIA.pofteriorvero CONSECRATIO. itt
qtia etiam Aquil^ figura exprcHa crat .

Aquila infiftens globo infculpta eft in P. Heluij Pcrtinacis numifinate, quod culum eft afl»
0. 41 5 V.C.5)45.I.C.i5?3. Incuius poftrema partecircunfcriptiotaliserat CONSECRA-i
TIO.& S. ad glohi dcxtrum latus, ad finiftrum vero C. id eft,Senatus Confulto.Prima pars (ic
habetDIVVS PERT. PIVS PATER. ]s virbonusfuit,ftatura Imperatoria,habitudinc
corfioris pinguiori,eloqucntia mcdiocri , magis blandus, quam benignus, optimo ingenio, & ; [lc
robufto corparc prarditus, nifiquod pauhim pedum laboribusimpediretur. Imperium adi-
pilcente co, Senatus vetcre confuetudinc vocatuseft,tumv6r6corrigcrecoepitomnia,qul8
fiei-ent fmc ordmCySc modo:Quocirca breui temporis fpado a Prartorianis, & La?to prxfcAdf
qut eu Imperatore fcccrat,eo anno Cal. Aprilis eft confoflus in Palatio,Didio luliano cofcio»
JL Sc timi Aquila quoq;,&: infcriptio alias didta CONSECRATIO , exprimitur in numifinatc quo-
Seucn nu- ^^^^ Septimij Scucri Pertinacis , vti & rogus cum eadem infcriptione in alio fuo numifma"
mifmita. te.Et ha!c ouidcin in auerfa parte. In vtrorunque vero dextra ftc inlcriptum crat DI VO SH"
V E RO P 10. Erant autcm ex argento,cufaq; an.O.41 73.V.C. 96 3. 1. C. 1 1 1 . quo tempof^
Imp.ipfepridicnonas Febr. Eboraci obi|t.
Aucnfti nu I" miniifmatc Augufti argetco eft eius clfigics fcnilis coronata,cum infcriptione D I V VS * IQ.
raifma . A V G. cx aducrfa nartc CONSECRATIO. Hoc numifina Rom^ cufum fuit in ip '
fais memoriam polt mortcm,idque a Tiberio Cxfarc faftum teftantur,& illi conlecratum,
cxaduerfepartis infcriptionc fijpra di^taoftenditur . Dionhuiusconfccrationismentioncn^
faciens,qui ei honorcs exhihiti fint,his vcrbis oftendif.T um vero immortAlitate et tribuerunt , f /^*
minesff^ Cr Sacerclutem Lttiiam (qu<t itmc luli^ etiam , ^ttgit co^rtometttn acceferat) coftflituerttntji' \
ciorej^ vti ea?n in fkcrijictis fermiferunt . C&tcrtim Liuta Numerio cuidam K^ttico , Senatoriy dr VrA^ '
torioydecies feflertittm dono dedit,qttod ittratterat fe vidijfe Augujlum in cxlum afeendenteMyquemadmP* \
dtim antiquitus Romidum Proculus vidijfe ferhihetur, Decretum quoque Roma Augujlo facrarium a Seti^ '
tu, a Littia autem,(^ Ttbcrio fa^lum . Altbi qttoque de multis locis eifana extrtt^a ftmt a pofulis fartif* ^
volenttbusyfartim tnuitis ; NoUg^ domusjn qua decejjijjety in temflum mutata, Dum eius Roma, temflu^ )* 30 1
jidtficabaturyAuream iffius imaginein ade ^Martis le6io imfofitam collocauerunt , nmniq^ eam cultu y(jf^
tn fofterum efjint ufttrt .uenerattfitnt.^c^h^ quibus verbis cognofcimus no folum immortales ho
noresexhibitos encAugufto,fi;dctiam tuncei dedicatos fuifleFIamines, &{acerdotes,^
Romx,& multis in locis ab alijs populis dedicata templa & prseter id domu eius , in qua niof*
tuiis eft NoIc,in templiun tranfinutatam fuifte . Tah quoqj deceptioncin numcrum Deoruii*
relatus fuitScucrus.&multialijlmpcratores quosbreuitatiscau(apr^tereo. .

AntiquilTuni illi Romani,vt conlecrationcm fuorum Auguftorum denotarcnt,in nuumif'
matibus fuis ponebant Aquilam fupra fulmen trifulcum , vel rI pedibus tenentem , ut app^'
Tir. Vcfpa- rct cx numifinate ereo Ti. Vefpafiani,vbi cft talis circunfcriptio IMP. T.VES. AVG. RfcST'
fiani nu- additis ab latcribus Aquil« his literis S.C. nempe S. ad dextrum latus, C. vcro ad l^euum. a
. . Eadem in numifinate Domitiani Imp. fcd cum hifcc circuncirca literis Gr^cisy nempe :
fm prope alam dextram^poftca cum aftro , deinde fupra caput cum A , tum aho aftro , poftrcm^
prope finiftra alam cu I, qu^ liter^ fi iunga tur,notat AIM fortaflis Al AI02, id eft fempiternU^i
Nem(^ nu- Ncru? nuniifina cxcufum eft anno Orb. 40(^0. V.C. 8 50. 1. C. 5? 8. idquc a Gallieno inciu^
milmata. honorem,vt&:aIiorum Impp. fa(^umc(lecreditur. InhuiuspnoripartccftradiatumcapU^
^ iafcriptio DI VO NERVAE. In aucrfa vcro confpicitur Aquila expanfis alis cum talii*^'
fcriptione CONSECRATIO. Is poft Domitiani c<^dcm imperator defignatus , eos ftatiJ^'
qui rei fadi crant impietatis,abfi)luit, exulcjqj reftituit,prohibuit (^uitiam,quar in Chriftian^'^
cxerccbatur,& fycophatas quofdam occidi iuffit, intcr quos & Suram Philofophum.Vir ef^^
nobiliifimus,atqi humani/nmus prmctps, iuftus, ac bcnclicus,vfqueadeo bonus,achoncfti'?^
vt aliquaudo dicere aufus fit, fe nihil fecifle, quominus polfit, dcpofito Imperio, priuatus tut^ '
viuere. Id quoci pra^ftirithaud ifa multo poft. Nam cum propter fene^^lurcm minimchon^^
rarecur,fedconteinptui eflet, CapitoUum confccndcns M.VulpiumTraianum Hifpanui^'
adoprat.Ce/ifebat enim virturcm cuiusq;, non patriam cxi^immj &ponderari debcre . VjJ-
de eum poftea in Scnatu Ciefarcm defignauit, & fucceflbrem.Quandoque candem AquJ^
Ti. ^^erpn- fup|.j ofbem, vt ex aJio numifinate ciuiciem Nenia? conftat, 6«: alio Ti. Vc/j^afianipo'^^'
fiamnumil )3ji^,.^^t^fqQc ullaaliamfcriptionc,pr^tcrhasliterasS.C.adorbislatera.

Nonnunquam ctiam cadcm Aquilamjad dcnotandam candem Con(ccrationem>colJc^^^'

bantfupr*

mifma
Domitiani
numi

'40

i
1

1

1

\

I

<
i
c
i

I

%

X

\
1
<

F
t
«

T

i
1

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

km

riof
KiA

an»

LA^
sdc
\inc

idi-'
]Utf
Id,
cio»
uo-
na-
SE-
atc

ip^

Ji^

0l

ho

)r

iiu

if

I

ll5
Itf

0

it

r

Omkhohgix Lib. I L ^ 3 5

caoit^ r ' r mfcnptione ETOVCin dcxtra partcvpofi ea cuin aftro funra alitis
caDitedeniumaunaliainfcriptiofieinimifh-i lAPor. ^ ^ acu.naitroiupiaaJiti^

in/Jnt^rATce'^^

In nn J;r . ^ ^^'^^'"^ Hocmodoaccommodati H C P. Clauaiinu

ilO M A R C V S A V G P "l^ITr o^^^ adoptati, aducrfa narrc habctur h=.c infcriptio
»ncdioappu«h„l^.M • f -^^ verdefttemp/umfigura C5iudrata,i„cu...5

AEmSt,Tr„"'"'^'''"'S' ^''1-'^"'''' ^^"•''^"^'^q'*^ . £thi„cKcn:nn.,dc.ndei., :

dcfuavta bcX'S

»u.*vica,iiDcrcbuuspuDlicanciosluonommctrat rrrr Art^.^,.,!,^ sir - \- ■ • w-

muserat,vocato54-adm.J.t.J, equ.X.«uI.sveMu?L^^^^^^

vira in thelai.r..: A^m,,:/- >'""'-""'ueuere, oaoagi.ita . 1'ccun.arum ( ra-terca inagna
grinaSltTcuo,£rr'"''

PeSrontSri'^!!;^*riS!^f^^^^^^ Roma„ay^ct.i,ln.O cu-

"Uit, perer;:: 7- ' n"^'''.';'^' Pauperescl.tau.t, lacra Romana c

'"crcdibai7f:S /^^^ ■

Hdewra HE f''"''-^''^,?^'^ Nun.if.r.ati.spirs vna, „ . , ,

?5feftfagi tta InF"''' q"o<^q"«cJuo<idamquadrupes ( Lconemop?nor) confodit, "^1^

^OeSvg P^rD J^P- CAES.HADRIANVS:

^"«'•fornicik.Ki, -r u • r l * ^''^"^ numilmatis pars talis dl : Pos quadratis lapidibus, qua-

"*'ttfum,n,V:,riL ■ apparet, Cui vcrinquc quatuor column? infiftut.in qua-

I^el mokc l-r 3^^mor ftature mannore* funt pofiti . Pcnti coniunaum cft fepulcrMm .

l'°f^adl"', ''^^<^''">«o''<^ CONSECRATIO. Pons Aehus diftuseftabAe-
^«cauA ^^''^^■'eratore.qui. - - .

^ , j. ^ ivii 11 V. roiis .nci.us uictus cirao /\e-

^ '^aula vt r T^^f ''^':*"'^ qui eum pontem iuxta molcm fepulcri cxcitauit iuxta T\ berim, ca
^^^^ ALfff y '"^'■"n fanfeuntcs propius molein afpicercnt pofitam e regione Maufolci
P'>us i„ eo ? L ^'■^'- lam enim Auguftimonumentum rcpletum erat , nequequifqua am-

"»C-PeI.ebatUr.<'l'in^^'nnmiicH3,)r,-ini>ci'n/.o f,i,,,^,\,/;,„.,,,,..,.,V_.Jl.r' ,. .

*""Us i„ eofpnlir <,•/- • ^"g"«'inonumentum rcpletum erat , nequequifqua am-
^"■.vbi ipf,,,;!. ''"'['*^ 'P'^ P''"""^ Hadrianus/n ea.quam ipfe cxtruxit,mole fcpultus dici-

IJf^'faph la illi l'^? ' 0'«'^'"^ Antoninorum poft eum coiiditi , vt incifa infcriptiones &
1^0 L) 'h\o^'eoftendi.nt, IMP. DlVl TRAlANl PARTHlCI FL.
^J^IB. POT iV.A^' ADNEPOS TRAIANO^AVCPONT.MAX.
J

I TRAIANI PARTHICI, FI-
i.^^^B. POtW,"?"'.^'^» i^^AlANO, AVG.PONT. MAX.

i^P- CAFQ^^^i^- ^^'^- II. COS, IIL P.P. ET DIVAE SABINAE
" ^OMv^tS. T. AELIVS ADRIANVS ANTONINVS AVG. PIVS.

MAX. TRIE. POT. n. DESIGN, IIIL COS. IL P.P. PA^

M X REN-

lyO

Vlyfsis x^ldrouandi

Hadnam
numilm»

RENTIRVS SVIS.Itcm.CAESARI L. AVRELIO VERO AVG. AR
MENL AC MED. PARTHIC PONTIF. TRIBVNIT. POT.VIIIl
1 M P. V. C. C O S. II I. P, P. Eratolim tota ea moles extrinfeciis marmoribus incrufta-
tj, Yari|sq5Columnisexcliuerlb marmore, altera (uperaltcram extru£ta , c]uarumqua?ciamacl
Sancti Petri Bafilicam ornandam tranflata? funt, interq; binas columnas ftatua crat pofita . ibi
ynhdchd ^ ^^^^^^^ erantaliqu^, vtpotc Antinoi , Adonidis, Perlei, pulcherrim^ rccens inuentar . Ean^
qothko. * molem ^ Procopius optiine defcribitjcum inquit : Hadnani quo»da?n Imperaiorfsfepulcrum^extr^
i jri Theat^ p^rum Anreham, fiue , vt * lacobo Stradie placct , Acliam , ia^u lapidis pojitum . Primus cius ani*
annq. bitus quadrigati figuram habet. Conftatenim totus exmarmore Pario fumma artificum dili* > ^
gencia a?dificatus. In mcdi j vera huius quadrati,rotunda molcs aHurgitjCXcelfa altitudinc,^ * ^
tanta,vt in fuprcma eius parte area fit,cuius diameter vix iadu lapidis tranfigitur . Quam mo-
lcmBelifiriusQccupansproarce, <Scpr^ridiocQntraGothos vuiseft. Erant oliminfumin^
parte vndic]^ ftatuar magna: hominum , equorum, quadrigarum, miroartificio eiaboratr»
Has partim integras milites demolirijpartim confractas i%hoftes deiecerunt. Vifuntur adhuC
in hoc monumcnto boum capita, 6c qua?dam aHa infculpta .

Hidriaai quoq- le aurea nnnifmata habentur^qug cu(a funt an.O.4079. V.C. 8(jp.I.C. 1 17'
Horuma^ateiu vniinanteriori parteeft Hadrianicaputcumhacinfcriptionc IMP. C AES»
TRAIAN. HADRIAN. OPT. AVG. G. D. PARTH. in poftcriori vero DiVO
TRAIANO PATRI. Inalijs additur AVG. Traianus confecratus . Eiufdcm H.idriani
argenteiim numifina reperitur,quod excufum fuitan.O.^ioo.V.CS^o.I.C.i 3 S.Huius altert ) %
pars,eaq5priinaficinfcribitur HADRIANVS AVG. poftrema vero ita CONSECRA-
TIO. Aquilahicinliftitglobo.

Marima irnumifmain lentum eft, idqueargenteum,inquoabvnapartctalishabebatuf
numirma . in(cri^>rio DIVA MARINIANA. inauerfavero CONSECRATIO. Aquilainfupef
htcfculpta Marinianieamm.un in carlumcffcrre videbatur.Numiimahoccufumeft an. P'
4Z2 1. V.C. I o I i.I.C.Zoo.

(Xf uluias Macrianus M. F. namifma habuit ex argento cum tali ab vna parte infcriptiofl^
DIVO MACRlANOrabaltera CONSECRATIO KAA. addita Aquil:cfigura, vtvi'
dereelHnpidluris Albcrti Pnncipis Bauari^ . Isa patre ImperatorCa^fir Auguftusan.O»
411 3. V. C. I o 1 3. 1.C.i^ I .appellatus eft^& licet multiim armis potens enet,cum patre tame^ j . |o
a Domiriano Aureoli duce vincitur,3<:occiditur. Eodem anno numifina hoc cuftim eft.
Aquila itcm c6(j>icitur in .Treo numifmate P. Piucfij Tetrici,(ed infcriprionesdiuerfar funt*
Tmici nuPrimaenimficfehabet lAP. C. TETRICVS P.R AVG. Secunda CONSECRA'
niilina . T 1 0 . hic Piuefius Tctricus Galli^e prxfes, Viutoria fuadentc, Impenum fuftipit, & Au^i^'
ftus appellatus. Ls cum mul:a pr;sclaragc iiflet, & militum infoletiam ciiurius ferre non pofe
maluit fc A urcliano com mittere^ quom iafidiofis imperare . Hunc poft Aurelianus in triui^'
pho cum Zenobia dudhim non IbLim uiuere,fededam in fumma dignitate,commifl'a illi tP^
J talia, m incre pallus eft, collegam fx*pe,nonnunquain commilitonem, 1 mperatorem aliqu^^
do appellans. Hoc autcm nuinilina cufum eft an.O.^i^o.V.C iozc.l.Cz(^8.

Intcrnumifmata M. AurelijCIaudijGothici, qu^ fculptafuerean. 0.4132,. V.C 4^
LC170. tria repcrtafuat,qua!retr6infcributurita CONSECRATIO. InquoruvnoC^
fpicitur ara , cui AquiUinfiftit , altero ara tantam, tertio nihil, cuius antcrior infcriptio taii^ ^
DIVVS CLAVDIVS. alteriusvero DIVO CLAVDIO GOTH. primiaute DlV.^
CL ^ VDl O . Is di^\m fuic adeo robuftis , vt f^pe equis,& mulis i61:u pugni dentes excuflef^^'

Reperitur numifma ex xre F L. Valer. Conftantij, in cuius priori parte eft Imperatoris
latum caput , adieaa infcriptione DIVO CONSTANTIO AVG. in pofteriori ucf^
CONSECRATIO P. L.C additaAquil^figura.Numifmahocexcufumeftan. 0.4i^7*^||
V.C. I o 5 7. l.C 3 o ^ .Hic Imperator uir pius fuit,(!^ Chriftianus, natura initilTimus , dmti2it\i^
f}-)retor,modici cultus,tanta? modefti^, vt facilem fe , &: amabilem cundis criam prarbcret •
Poftremo i n gratiam eorum maxime,qui in antiquitatibus cognofcendis omncm opcf^ . f
Antonini collocant^duo Iiliet fubiungcre numifmata,eaque magna Antonmi Pi j, & M. A urcli),in ^ ^Jj
Auielf nu '^"^ t-ibernacula illa mulris ftatuis,(I><:ornamenris perornata,ita ad viuii exculpta funt,utqu^
m?rmara"" orcii^iemjCiu.ifcjne c\^remonias in ciufmodi confecratione obferuarent, facile ex eorum
Qui Impp. raco^^nolcis. Erat&in his numis alias diaa infcriptio CONSECRATIO. QQV\(ccf[
tonftcra- bantautcm Rom ini illos (blum Imperatores,quifiIios Imperij hicredesrelinquebant.
bancui . autcm fibi pcrfuafum habebant confecrarione iftac in falforum illorum Deorii numerU ^
coaptari.Eo temprcci.ies omnes pullis veftibus induri,vultu moeftiriam,doloremq;' pr^^^iiu
ront^per vrbcm iiicedcb.mt, velut LnpcratorisfuimiferariiCiiiusfunulacrumcereainp^

Marinfan^

Macri.ini
nunulina

ClaiK^ij
Gothici
numifm.

Fl.Valcr.
Conftantij
numilma .

10

i

III.

Lifta*

ind
AH
Eam
?xtri
am-
dili'

tno*
ini^
itir.
huc

ES.

iaiii
ccrt)
lA.

ituf

.0*

,a

f
pti

OrnithologkLiB.II. ,.-7

Wiui , -y — i pr« le tercates animi mcrftiriam.Atqiie cercir oni^ fentr^W rnnn-
inationescumqu.bufdamgradksvV.a

« Patririi Romaiii fedeN .n^ ; 1.^ ".^T^i^Jcacro, &ab v.io latere luuenesnob iorcs.
<ii maftl au Tle S^^^ - 'Huftnores matrona; ca..cbanthvmnospios,& val-

de.ncepsn„erriumafce.,;ieba.;t,qLdaIri.sera^&nio^^^^^^^

buQam turr.bus aJ.miliari^qua: i.imari.autfupraporcm cl^'""* ' '^«««ha.cftruaura cui-
• Itahs tanali , ab anriquis.ve^6 phari vocantur auall? m?^. r » recentio.ibus

«C in portu Laburnillasni D^uc s H«rurS?&^^^^^^^^ "] ^f'^ Gallia, & H.lpnia,
acceaduntur.utij,co„Qfeaisadloca fecura .li4Sf^^^^^^^

infulamquonda.n fiiiflkqu^ in marismSiXrir I,,^, / i ''^aron

^•^'■•ReultamuSoSTlblnacd^
»;oun,adfec«dumSrernaS?rum^^^^^^^^^^

"»itura,fmauum herbamm vn<r ^n,^ ^ i r aromatiim , nmia.

J^rraru/npidbu^^SuK^^^^^^^^^
^fit^uifiSESeiSrmShn^

H*\,,nuTdc,nnKi"or^^^^^^ hoc vltimum beneuo-

lO

61'
ifi

]}<>

(0

b'-q.^.ovirft^,^r''"''*''"'J'^f''^l''^f"''^

1? Pfoc!amabat«.m ' T r\ ' P'et>ecuiaan.mam lui P.incims ad c? lii efferri ab Aqui.
oa^nam.n«,&facerdote$aflignabat,utdeC«^aretdUturPiwlentjus: ^

^'*t>-ttasmeHfadtqueaJyth,(^.pmi>>e<<ram!i i Vi . i Ji A T i f ■ ■ ' i 3 n
^«gitJlttmeolmttvitulo.flMuitciritgno. -.!!'i.-;n:i.il;!?ioffi.V v, ' ' ^

M. Aurelij

Antonini

numilin.

'InSeuero.

w

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

tt^ n Vlyfsjs Aldrouandi

j^c\n\U C4 Huhito iam f itii fupercf^ fermone de numifinaribns RomanorUjCniTcii^jr ,& zlhin^mi»
Jnnj^nibus tionum,qua?deco!ifecrationc Imperatorumageb.mt:nunc quomodalmperatoresad mfil»'
tnihtai ib. {lios in bcHo orarcut, Sc qui intereranr ,& qu^ figna militaria ferreiit,quibu{(lam cxcmfJi
^"'^«"^^^^ hicoftcndam. ' ^ * ^

«wufcus . ^ ^^^^j^^ repcrianttt!*,no{lendcmusnUmjfinafa,ji>quibu^ pulcherrima ImpcratoruiJl
Tcltit mjlitesadloqucnseffigiesconfpiciturcuhacinfcriptioncADLOCy Tl O COH
S, C Qj,u'a vero interaudientium militum primariosetiamadcflet Aquihtcr, noninconu^
nicns cric,'irtio c rc in primis legcntium , fi hoc loci adlocutibnis cius originem paucis cxaini»'
nem , cuius vcrita ^ cx nii mifmatuin a:vHq ii ifrnorjtn quonnidam,dc quik^^
ncm FaciemuSjaduerf? partccuam m.axinu ckiccfcet . Fuititaque eiusorigo antiqrilMma,vt> i
potc vrfliifmia in re militari . Ea cnim militcs a Ducibus ad bcUum inflammati acrius , & al»
ciiori animo pugnabant & mr.gis ac m;)gis ad obtincnda viftoriam acccndebantur, & AquJ^
Q^oHesfie jjf^jj.^ al!)q;fignitcri audacius contra hoOesibant. Bisautem adlocutiones in belloliebant; prt*
liin ^^^^ jYiv^n.cnm milites:uramentore(>bi>HngCrcnfifeciidum,ciimc6grcgari^mihcibusdux ipfci
4uuoncs . i^jgj^^i^^ adloqueretur, idcj; eo poti-rimum tcmporc hcbat, quando cum militibus, aut dtf
Tn3dopiigKTJ!,atifdcfugj,.uitdcadhortationcc6trahoftcs,autdeftipedio, autdclibcraticH
ne ili ina taciend.i , autdc ali]s rebus nccclVari|s confulcandisagcrc cogerctur . Adlocutio^
^li,6,4eC'} num harum pluri bus in locis apud hin-oricos mcntio fit,& in primis apud Liuium, qui de

pionc ^ fricano loquens,i:a fcribii: / o im Ugioms ex hyhtrft/s cenuemre cum iujj'jj'a , tpfecum qurfi^
qn; mMtts foehrum ab Jarraconc frofcchs adexercitum, cum vemjfct.adloquendos maxtme vetf ^\
^lA^SJec^ rcs miUteSjqui tanlis fHperfucrant chd^bus,ratus,cocione aduocata ita dtjjcrutt, ' Itcm rurfus dc eodcin
Scipionclkiiciofos militCS adloquentc: Tumftientio, {nqimyperprxconcm fa^o.ita rtrptt: Nuqua^
^Lib, i . fii miht dcfu/uram orationem , qua exerctttim mcHm adloquerer, credid/,Sc apud Hcrodianum , qui d<
fiot,Atig* principio Impcri) Commodi C^'firis (\c inquit: Paucis autcm pofidu bus ceUbrato iamfunete , vf^
fum xnucis eji addtjcecnm adducLtc adixcrcitHm.vt & mtlitcs adUqucnttir & qut ncuts Ir/jpttatortbtH
Militumiu mos ejf,pramfs tJtgendisveluti aH^oramento qttodam i/iorum an/mos adtungeret . Dc militum iurw
ume^um . mcnto memnut Vegecius his vcrbis:.4^////a /urarefoUnti& tdeo milttt^facramerfta dtcunturJurM
Atitemfeomma firenuefaci^ros, qudtprdcepit Imperator , nunquam dc ferturosmiUtiampro Jiom. refU^
Q^mbus mi ic^q; inramcntum non fcruabant , i)s poUiccs ilicoabfcindcbanturjvndequi militiam d<^
litibus ab- fciere votebant, fibipoUices detruucabant,vtinuriIesinpo^krumadmiIitiam cenfcrentuf • .|
rcindeba- g| ^^^^^ Iinperatori morcm gefturos fenificafc vcliciir militcs, habita oratione , clypcos (uo^
*w^i*#V haila pe'rcuriebant,vtcxantiquarum hiOoriarum leddonchabcmus. lurariicntum vcro
cramentaconfirmabanc,poUice non fol xm rn fublimc crcdlo , fcd cnfibus ecil cuaginaus coh-
lo admoti^. d quam fan6tum,qu 'im inuiolabile fi)erit in Rom.rep.& cuanta rcuei emia accj'
*Li6Jcc.3 -pieb3tur,<Scferuabatur,hr(l:orici optimc teftantur.Qua:autcm iurarcnt,his vcrbis indicat

Uius : f*eromnes.Dcosparatos lurgrc magts qud veUnt^quitm qu4tjcta»t vera ejje , & ihjiringcre pertttf^^
ron fe foUiyn, fiiMmq^ caput fedfgm mtUtarta.xir A^utlas^facrament j, rehgtonem . Antiquita huiul'
Seueii nu- cemodiadlocurioniMn ptimiscogiiofciturexnumifmatcmagnoScucriexnuIcherrim^
milma» ti]lo,<S^oprimnciilpcocum coto pc£torecumhac inlcriptionc L. SEPTJMIVS St|
V E RV S A VG. inhuiusnumifmatisaducrfapartc trium uirorum impgincsin fuggel^ j
cotifpiciuntur, quorum vnus haftam fmUVra retinens , & dextrum brachium velut miUtcs a^f
loqucnsvquianrcfuggcdum armati vclutorantem illum attCHtisauribusaudiunt,expoii^'
gir. Habcnt ilJi miIircs,quoru fe.\' icones ia numo videri po/I"unt,fcuta & alia \\\{\^n\2L militart»^»
. fub ipfis lcguntur tales Utcrae F I D E I M I L I T. id eft, hdei mihtari , & in circumferet^'
tia fuiK aK« hcerx, quarum quaedam ob antiquitatem contrita: lcgi nequcunt ; alia? vero fu^
huiufmodiCOS. II. P;P. vtvicJerccftapud SebaflianumEncium.Numifmahocin^^
norc n Seprimi) Scueri i-aftum fuic, Figur^e in aducrfa partc nil aliud indicant, quam adl^
quentcmlmp. adexcrcitum , quodcHmukisaliorumlmpp. numifmatibusjinquorum^^
Vnde ficles uerTa partcfnuiles adlociitiones videntur^Iiquido conftat, Qiipniam vcro exiuramcnto,qM-
miiicansor aftriiigcbanturmilirescoramducibus,fidesmilitarisoriebatur,idcircoicul^^^
tA- • mate *F I D E I M I L I T A R I , Namduo eo temporc praftabat Imperatonfimul enim '

liresa(iloqucbatur,&abeisiurameutumcapiebat, •
Alex Seuc' ^cd dc hac militum fidc aliud numifma-cft a?rcum, mcdiocre, AJcxandri Scucri , in qiJ^- t
ttrtamifm,Iitcr-»circacapurciusleguntur, IMPvSEVERVS ALEXANDGR ....... In^

ucrfavero parre habet la-cs cfigics, duas ncmpc miUrum,qui dextramarr cuidami^'^
nuJTC ferdamvero c regionc,quieuclut Itnper. iuramcntuma militibus gcct^^crc

ftrat^, Erat aurem cum^ab infcriptionc f IDES MILITVM, &Scn4tus Cpni^

Rcperitur (Sc aliad AJexandri Scucriiiumifiaamagnum,opcimefculp{uiD,pcftor^

im
B

CH

;d

>^

m
i/i

)!-

>

1'

OmithoIogkLib. IL

13P

to,cumhumrmodimftriptioneIMP. SF.V. ALEXANDER AVG. Abalreraue-
I^iX*'^^' c "^""^'^'^"''"''^«"^««•^"^rum vna brachiuraex
wrtr«al.asho.rasarmatas,qu«humiftarevidetur,»nmanumaitariafig^
c^cak|unturhaecvcrba AD LOCVTIO AVGVSTI, S.C ftoc numifina inho-
norcm 1 nnapis eufum fu.t,&figur«,quf funtinparteaduerfa rcprsfentant Imp. exercitum
k";. •l'™"'''' f «"«»'^««0 talis adlocutio videamr.cura illius Imp. tem-
premultabeUa,qu.bus.nterfu,t,pra:fori .
»us tepe v.aor.am reportant. Vicit prMcrea Mauritanos & Tingita.tos in Africa,& IHvrios,

ADL O C V T I O «iam aduerfe numifinatis pards inlcriptio

t.1 . Ab a .a ver6 partefi.pra fuggeftum ( prope qucm ahud ctiam *diricium apparct ) Im-
pcratorinil.tesquofdam leg.onariosadlaquitur, Supra lcgiturS.C. .nferius A D L O C V T.
t^a^. r cohortis vel cohorti, qua; verba proprie Ncronfs adlocurioncm ad

'^""'"'«:"o<^ num.fina, quod in honorem Pnncipis culi.m c!V, olim in ftudio Hcr-
pononienlis annquarij videre mihi contigit.
t« nn^l ."'"^- '^'i''^"'' "'""'"i^na cft ex *re, in cuhis ali., partc Impcratorin fuegeftu m.v
"'''"'''f<=\'^'0"^'-';o\P™cipuosmilitariafign;> terentcv fermo.iem hab^quoru.n
vnum,idq;anteriusAquilamhabetcuminfcriptiane ADLOCVT. COH. Impmtori
atmsqu.ljiiiamaftat. ! « » u..

Kf M T r''"^''' quas tamcn ea? ad larcra nun3ifmatblegunr;ir,ncmpe S.C. Ir P R Q V?

' r Crcditurhoc numifma eo tempore cufuni eflej^uQ poi\ im:mm expcdkio-
ncm,quam (olus Fecit L Verus comra Parthos Senatus confenfu, nato fcilicgt alio bello Mar
^^^^f ;;:L^^\^?,^Marcusfratrescontra Parthos & Marcomanos , oui aduerfus Roma-
nosrebellaranta Senatu duceselc£ti7uerunt, CrediderimhutufinQtiiduQrumeQrum Prind-
d Ml '''^^-^^ pr«c,puos legionum prarfcaos fuifTe, de profpiciciKhs fcilicet omnibus ad
□euutn neceaarMs N im m tali numifmate duo Principes atmati adinftar covum,quibus de

Po^^^ Antomiu numifoia cufum eft an.O.4 1 ^ o,V.C5?43.I.C. 1 8 8. in quo ab vna, eacu
YFH T?*^^^^^^*"P^^^^^^^^^^^^^^^H"iconfpiciebat^^ P.M. TR P

Sr^^r- x^^^^- ^^^- ^^^^^^ ^^^0 V. RP. FIDCS EXERCITVS. ParsverV
^'"^^^J^mfcribcbatur M.COMMODVS. ANT, P. FEL. AVG. BRIT. ^^'^

iircc^K PII^- SEVER. IVLIAN. AVG. kakera\er61mperatoradloqui^^^^^^^^

J^rcQhortes,c^^ JMP. TR. POTES. VLr COS, VIL F.^EXERC vtvi^ "^"^* '

lC 1 0 '"l^l k""^ ^''^"^'P^^ Banariar , Numifma hOc cufum eft an.O^ i ^ V.Cp4 ^

vt J;i VL ' Didius vir fuit gulofus,liuxuriofurimus,G^amiij«fcnex,aleatorduperbus adeo,
^ amjlmbus?I,nperium mercatus fit , ^ v . *

^p^*^?."^*^^^^^ etiam inter numi( mata aprea illud C. Ca%ula? ^in quo ctiam Imp. in (ugge- c. Calicu-
Pri A^^^^^^^Cofdvmonem habetad quatuor fcutatos Aquilifenw^ cum inferiptionefu- b numus'
y^^ ^ L C) C V T. & infr a C O H. prope Imp. cft c^edra .
<o ^^^u^ ^^ne-W Vicumnuniifmaeftex«re,inquQlmpanft}^eftuftai pro^iccathedram dcM

Mq • C'^»^ vero fint duar Aquilic , necenb eftjvcdaas legiones etiam reprapfentenc ScrxjaUu,
AncUif^^^^^ ctiam poetx eiufmodi adlocutionis ac iaprimis Virgilius,vbi ^ Aeiicaspareutii

^^nanibusparentans^inhuncmodumTlwwiioyadlQ^jui^^^ Aqmlcdu^

^ofierAcum^rimoHelUs omntefigurAt /J.h^- \ ' ; y mnumif-

<^UrAdiesyfocios incfftumlimre ahomni . ^^- y^^^^ "^^^ "^"^

^^duocat Aeneasy tumuii^ ex A^ere fttun ■ •^■\- «Li.j .^cti.
^^rdAnid/tnMgnigenus altoafanguineDsunm^
^nnuus exA^is comfktur menfihtis orhis ,

I4Q Vlyfsis Aldrouandl

£kqu$reBqumydmmj^d[laparenm
€ondidtmusterra,mfeflas^facraHimttsaraF.
famq;dies(mfdllor)adefi^(ptemfemferacerbum
Semferhoneratum(ficDijvoluiJiis)haMa,

^ Vh. 12. ■iAIiud apud ^ cude exeplu eft cbrius & piiIchrius,quo vcra effigics adlocutionii exprlmitar {vc*
Amcid. Contimto^ pu^h£ accendit matoris imagp :

MMefiheajSergeftuvtjjVocatyfortemj^SereHum ^

Du^orcs.tumuium^capifjquocdtetaTeucrum

ConcftrritlegiOjjtecfiutaatttJpicuta dtnfi

£Xepo»it^t,eclfimeditts.Hansagg€refaturi

Ne q/ta rncts efio diclis mora: lupiter hac Hat :

Neu qttisohinceptum fuhitum mihifegniorito ,
' Vrbemhodic cati^atrthetityregnaipfa Latini^

Nifr,cnumacctperey(^viih parerefatentur ,

Ertiam d^-^qva foto fumantia culmina ponam ^

Setttcct cxpeciem, ttbtat dum pralia T nrno

2{o/ira pati ? rurfusq^_ vetit concttrrere vtiitfs ?

Hoc capiit o citwsyhjic belti fttmn^a nefandi ,

Tertefacesproperefeedusfjrepofiiteflammis»

Dixerat:atq\ antmts partter certamibus omnes [
, Daintcuncum^danfaj^admiiros molxferwntur,
Hifcc^quf dixir poeta,adlocutionis,dequa in illis numifmatibus a nobis iam cxpKcatis mcmo^
ria viget,ueram imaginem deprnxit.c1uid;enim militum illa clypeata cohors in numis, atq; ii»
medro ftans Imp. fibi volanralmd, quam quod VirgiKus adbquendi admiKtesmoris probc
gnaTtis, verribLivijh;sexpre/nt? Itaineheirleifta nonm<?diocriterinmaxi:mo vate,quamaCJ
co!ifidcrationedigna funt. Ineotantummodo a numifmatibus diifidct, guod orantes ImpC^
ratores ad m ilftes iltos excelfb iggerc , aiit ex tumulo profari facit : numifmata, vt diximug, C<
'Iknher. ca^ren/1 cathedra^autfuggcftw. De ddJocutione autcm hacmeminit *Suetonius , qui ita ait ?

lure aatemTrihrwittApotefiattscea^o SenatUyincktata^ adlocutione de repubJerepente vetutiimpar do-
' In g^&a. hrrcongcmuit . ^ Idcin ■• obfermtumefiXal. Ian.facrtficanticoronamde capite excidtfte,aufpicanti ful' f
to^ertotafe:- adoptioms dte neq; mitttes adtocuturocaHrenfemfetlam de morc pofttam pro tnbunati oblttfi
mtniHris.d' infnattt cttruteMperfters^cottocatamXhioloco legendum Adlocuturo. Sic apud
uium A D L O C V T I O N I S tcmplum per 15 Ktcram , non autem per L fcribendum ,
' ah4 cpl ^"^^^ ^J^^rnadueitit ^ PoKtiantB. Sicquodannis,nc adq; , fic adgradior apud Virgiliumexfidtf
M ad Phl- vef^^^""» codicum Icgciidom eft. Adlocutionem pulcherrimam , acelcganriflimam videreeft
lip. Pofium. ^P^^ Liuuun,vbi Scipioratus adloqucdos miKtes veteres, qui magnis cladibus fuperluerant
"'Z,f/j>.6. dc- aduocata coiKrone it^ diihvmv.Nemoante me Imperatcrmiltttbus fitn .prttifquam opera eorumvf^
ejfeSygrattasagerc t'4re,acmeritv>pormt . Scd hic tcmplum Adlocutionis, de quo " Liuius memini^

P.R. denon t"»^t"^ficdead}ocutK)iiem6UiOnemfacit:iV^Wfi^zw inadtoquendo.adhortando^^ fep,us digitul»
tranfimgr. ^^^^ mofifts ofiendens adfirmat^fc. adfsuisfaxiendum omnibus, per qt^os dtgmtattmfuam defenfurui ejflff
ad Vciof. Annutum qttoque £quo animo detratiumfibuExtrema concioycuifacittus erat videre concionantemyqtM
" In Cefarc. attdtre.pro dt5io accepit,quod utfufitfptcabatur, promifsuj^ ius annuloru ctt mttitbus CCCC fama defiruih
Iht rit^ Sed quia ante dc aggerc tumuK ex VirgiKo mentionem feci , hic qu^dam ex^ Pfutarcho iib^^
• fubneacrc. Illc igitur coioca,vbi narratilli nunciatam Mithridatis mortem e Ponto, fubiec'*
etiam literasilli allatas fuilTc, ainliipfecfletin bello,qu^ certum illum deMithridatis mort^
fecemntjqiw! cum per excrcitum diuul^ata foret,illum ad Pompeium curfitare^ipfum^pi'^'
cingere ca?pillb rcforr ^Ciimq; dcedctiuggeftuseminentior , ex quo adloqui milites Impcra'
toribu^ mos cli,ncc miles illum ftrijxiflct,tum miKtem.editum illi ercxifletumulum, & iclli^ if
attuhilc,quam jfccnickritPonipeiu^y&exKteris recitaueritMithridatem perfilij Pharna^f
feditiones morccm fibi GOnfciuifle,ac omnia,qu^ ipfc poflcderat, Pharnacem ad Ic , RomA^
fcripticafie. Qiio laco explicat PIutarchus,quonam modo tumulus iUe cx aggerc fadus , cn^^
Imperatorlegiones .TdIoqueretur,conftrqi foleret,vcrba fimt; Fiert qttippe tsjoiet emincntiffrj'4'
gcfitisexctfitmcclpitemexctfiaccumulandocelpiti, Exquibusvcrbispulchcrrimeoftenditurini^^^'
mifmate adlocutionis imago,& ob ocufos poniturj& proprijs verbis exprefli awcta Virg*'
liodii2:aofcitur.Scdha:cfatis. - ..

Inrtumifmaf^

•f«5

I

M
bc

'^*

tfS

j-
ic

i

I

OrnithoIogbLib.il. j^i

Peraorl^S/m'^^ EXERC. PERS.Pa.saute.„anteriorimberbemWl«l

NVS PIV? FElT^^^ Crcmifcnptiotaliseft IMP. GORDIA.

'Jo mano in£S. r exped.tio.iem aduerfus Ger-

lANolvG? M rot m^^^^^^^ parsficinfcnbitur DlVo NERVAE TRA

feur ]mn.; » \ ^Z,'" '^""''"^ numifmatibus con>

IMP rAFC MCRui r t"d^1'I . v^'" vcronumifmatc pars priorf.c inCcripta confpicitur

iMPfeRATbR^^^^^^^
pScedc.iS^^S

CAbTeRVAF Tr'a Um'';'*^^^^^^^^ antenori vero IMP.

AnnoVer^O^S 70 V r «.^^I r "^^^'^, ^*^"' ^^^- ' ' TR. P. COS. VI.P.P,
pf,:uTJl£nt^^^

<5Er(.DAC PARTH TR P roQ vr Dn ^^^!^^.^^ IKAlANO OPTiMO AVG.
ftn, J . lu^nmiutc Aquilam lcgionis habcbat, exteraorum vcro cicxtrum manum.finw

o"rT;SS^

' Im . ' c militibus vni manum junxerat m concordi^ ilenum . Inter milites &

PEKPET A vrv ^^'^"^^ eftcuinhuiufcemodunfcriptione SPES

HoGcu/Ii nfi,,V^ o o x/ o ^*^; H'^^^forautemadloquiturcohortes.Numiima

HXEaa/v^^^ ^Z^^- ^-^- ' Ahudidcmhabuitcumhac infcnptione

^dloquenH n„.. ^^S^r^quoq;adeflinlbrhnpcratoris{tantisinfuggeftu,

4088. v!?; gysTc. '"'''"'"^ ^^^^ntesfignamaitaria. Hocautem. contigitan. o!

^i^mf?rarol?^^^^^ 4:utatinumilmatemilites videntur,%ionis Aquilam,&cohor-
'■^Sa^S^^^^^^^ f''^''^]^^^^^^ Videmr,/ceptrum?a.uatenen5, ftans

^er6 ad fuSelim. *^ "'^^'r^f f^.' ^'^^^ F^P^ «^^^^^"^ Pedes habetur S. ex oppofito

hVS A^r f^^^^^^ ^^^' ^^ES- L. AEL. AVREL. COMMO.

^OS III p cvr r ^**'* ^^'^^^^P^r^^ic^nfcribebatur IMP. TK. POT. V.

Renerih,;^ r^' ^^"P^'*^ ^rquoqjcohortesadloqui videbatur.
nobii,:/; o Sergi) Galb^, qui expatre Sergio Galba , & matre Numia Achaia cx

^^^uS ^^i^^^^^^^l^ tamilia.IX Cal.Feb. natus ell, Valerio MeOala, & Cn. Lentulo Cofl:
^^^cii ce^'^^ ^^^^^^ I mperatons caput abrafa barba confpicitur , laureo fqrto perornatum ,
iMp. CAF^^^^A vr^^^ alliga ta, cum huiufcemodi circunfcriptione SER . G ALB A

^P^iud AVG. Infiniftra vero parteeftlmperatorthorace varijsornamentis expoHto,
^^^^tutnf^^^^^^ indutus: iht in fuggeftu maitibus concionaturus . A tergo illius eft Tribunus
^^tis AqnT^^^^^'^ paludatus. Ante eum Jegio militum loricatorura,& lcutatorum,quoruin
Ptione Pt r?^r? X l^,'^ Labarum,figna militairia, alius vero equum Imperatoris tcnet cum infcri-

inln "^^*Puin humifmata , in quibus Aquila fculpebatur , illud Zenobix totius orientis

Gordiani
luniori* nu
mifma .

Traiani nu
miTmaca*

Hadriani
numiima '.

Commodi
numi/ina .

ScrgijGal-
bae numif-

ma.

^milit,

^^gin«c r '^'"**^»nnmaca,uiquiDus /TquuaicmpeDatur^iuuclZ^er
^^or,GaiK^^^^^^^^^^"^^^ eft; qu^ ex Cleopatra,Ptoloni9orumq5genteoriunda,& Odonari
'^^^^iani & 1 "uqui.fime agente , accepto fago, & diademate imperiali , filiorum Ne-
^^^^ tno K nomine,diutius,quanifacmineum fexum decuit, imperauit, mulicr perc-

' nbus ac vitac incegritatc infignis , pulchricudine conlpicua , tantic caftitatis, vt ne vi-

ZcnobiT
numiima .

Vlyfsis Aldrouanal

ruifi fimm agiiofccrerjnin propterconcepttonein.Vmcrcgali pomp3,Regiim Perfarum mo*-;
rc adornata incedehat, & imperaromm Kom. inftar conuiuia celebrabat . d concioncs'
procedebatgn)eata,cum purpurcolimbo,gcmisdependentibus pervltimam fimbriam,vt eX,^
huiusnnmilmatis dextra parte confpiccrcliccrjvbi eft illinseffigie5,& talis circu nfcriptio"
jMPFR. ZENOBIA. AVG. TOTIVS ORIENTIS R. Hifloria? Alexandrinx^atcjr
Orietalis ita eratedo£^:a , vteam in epiromem rcdegiflb videretur . A b A ureliano vi£Va, ac in
cius conrpe(Si:umperduda,abcocj;interrogara,quare Rom.Tmperatoribusrefiftere aufa fuit
fet, ferrur refpondifle IiMPERATOREiM TE ESSE RECOGNOSCO, C^Vl VlN-
€IS, GAUJENVM ET /^VREOLVM, ET CAETEROS PRINCIPES NON
PVTAVI,VICTORIAM MEl SIMILEM CREDENS,JN CONSORTIVM RE-ili
GNI VENTRE, SI LOCORVM FACVLTAS PATERETVR, OPTAVI. Deinde
ab eodcm in tfiumpbo duda,ea fpecie,tot gemmis, tanto^; ornameinorum genereonuftai
nihil (picndiditis , nihil magnificentius populo Rom. vifum cft . Harcautem , vita ab Aurelia*
ta conccHa more matronarum Rom. cum libei i> fuis eam poftea traduxit . Mulieri vultu fub*
aquilino , rufei coloris, nigris oculis, fj.^iritus diuini , incredibilis venuftatis , tantus erat in dcn=
tibus candor , vt margaritas eam pleriq^ in orc ferre , non dentes crederent.In huius numilm>
tis altera parte Zenobia gaIeata,Ioricata,& paludata,in fuggeftu veIutorans,dextra haftam tc-
net , vtrinque coilocatis fi gnis militaribuf, ita uc A dextra tabarum , a finiftra Aquila appareat
Ante eam milites fcutati,& galcati confpiciuntur velut Impcratricem audientcs orante, quO'
rum vnus equum ducit, adic(^a infcriptione VIRTVS AVGVST. fubfcriptum vero Fi-)«
DES EXERCIT. (ed harc dc Adlocutioncjnunc de f gnis militaribus .

Ex numifinatibus Romanis alios in fignis militaribus imaginem Principis,aIiosbacuIi5, cufli
manu fuperius in /ignum concordia?,alios A quilam argcnteam vel auream in baculi CmDmit^"
A(juilifsf . teportalleliquid6 conftat.Q^ui vero Aquil^infignefercbat, Aquiliferdicebatur&hax crat
prxcipuum Icgionis fignum . Hic ver<S taculus fimilis erat hnfi a*, aut, vt \ ulgo dicitur , picc^
mcdi^,inferiusacuminat^,vtfacilius tcrrieinfigi poilet, tcf c Dione.Eratautcm hafta illa qui*
buldam pateris vel circulis optime perornata, vt paffim in numifinatibus anti^uis, Sc in librOf
*i J)c Nu" qiiem vocan Efcoto^tefte^^Antonio Auguftino,& in alio libro qui dicitur Notitia dignitatum>
mif. diaL 3. vidcre licet, vbi cohortium eonim tcmporum imagincs tales confpiciuntur . Vidi ctiam , dun^
vv.j clTem Rom2e,fi benc memini,apud Thomam de Cauallerip librum antiauum,in quo antiqti^
ifla arma depicVa eranr. Aquibus colore vario armi fua inficere,vthodie Hifpani,Galli,& It*-
\\ facinnt,mos fortaflcdimanauit. Sed ad penfum redcamus. Portabatautem argentcam illaiil
Aquilam , vt teftatur Minius,quia argentum a logc^ melius conf[Mcitur. Draconiferi vero pof»
tabant Draconem pro iafigni,cipite argeteo,reIiqua vcro parte cx oloferico fubtilijTimo,atq#
leuillimo perornata , vt a vento percuHa ad inftar viui Draconis tremeret, qui crafTis funiculi^
anncxus efummitatehaft^pendebat. Funiculi autemiUi erantfloccisexolofcrico perom^*
Labarum . ti j ipfumvcro Iabarum,quodportabar,cum fmpcrarorintcrera|g) campo,cratcolorispur'
purei,perornatum aurea taenia, vulgo frangia dida,gemmis pretioTis referta . Scire licet , iit^^
multarum (cripta redius intelligenda m primis nccenarium eft ,qualis fucritillius effigi^^'
quod in multisnumi^vidcreeft. Interquos aureiquidam funt, ijq,-ipfius Augufti,quoru vnU^^
in auerfa parte viutoriam gfoboinfiftentem alis apcrtis, Aui volanti fimilc, coronam laiu-ea^!^
in dextra ferentem continct,in alia labarum, quod Galli appellant Cornetta , quale Princip^»
cam in bello cftet, pr^ferebatur.InrcriptiohuiusnumicftlMP. CAESAR. Inaduerfav^
ro eftcaputC^fariscuminfcriptioncCAESAR AVGVSTVS. Poftindcclinarionelmp^
ri) Rom. Imperatores in tali labaro Aquilam depingere cocperunt , vt ex Maxentij cuiufdai^?
numiauerfaparteconftat,inquo ImperatorthoricaEus,vkocrcatus ,necnon&:vefte milit^
i'ndutus,la(>arum manu vna,altera lauriramum geftat,& prouingam,feu hoftem fub pedibi^^
retinercumhacinfcriptione VICTORIA AVGVSTI LIBERATORI ROMAN^
RVM, licet poftea a Conftantino Magno virtutecrucis, feu figilli ,quod per vifionem ei
parucrat,expugnatus fuerit. Quo interem pto,Conftantinus Impcrium R omand in fuam
gnitatcm reftitiiit,fa(9:usq,' Chriftianus,omnei Chrifium,cui multa temnla extruxit, & nunCU*
pauit,adorarevoluit. Hincinomnibuspofteaadminiftrationibus fuisiaharum purpurco,^
aurc^ colore infignium loco cum hoc geftabat caraaere XP. quod fignum nil aliud fiff^!^
car,nifi nomcn Sc virtutc Chrifti. Addebat item binas iftas litcra^ A & ii, vt f gnificaret, pi^J^
cipium,& finem omnium rerum efle Dcu . Quia vercS Gracci nomen Chrifti ab X exordiu^
tur,itaq5 eos plurimuni hallucinatos efle conftat, qui %num illud crucem auream ftiifle di^ff
runt, eamq; Conftantinum,dum ex Gallia in Italiam contra Maxentium cxpeditioncm f^^}^^
peretjfecifle. Vfi funt poftea co iiiftgni Conftaiitini (ucceflbr€s,vt iu moneds Conftantis vi^^

Dfaconi-
fcr.

50'

/
I

J

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

Ornicliologic-E Lib. 1 1.

MSv^rRES^^ r^^' ^'iTl^^cin/criptione F E L 1 X

• fiar^fS,, ivv jvi Rti AKA 1 lO. Decetius, Con(lanus,a Impcratoresad luliani Ann

r/,„^r « ? Thcodofium Imp. fcnb«,necnon ex ^ 1 rudentio: ' l^i-S-Ef

CJiriftmfurtureumgemm^ntiteamin^imo ftoU.

ia H"'^» Ubsrum cljfeorum infignia Chriftus , ' In fotm.

P„ „ , ^''"f{"''*^*''debxtfttmmiscrux»ddiucriftis. ' ' '

nonia:.&ilmeciLvI;h„.Akr r^^^'^
'ogariScT/SaTibus tlVi r

o^mtirsrfe
«becrsg~\vrc^^^^^

nerape cohortisf.™ Aa^.ibL^

NIVS GKcvnill^ VIR^^ O infc,ipt.oneTI.SEMPRO- m.fm..

dcduaioniscainfcriptionc" TI. SEN&^SmVS gSc^^^

Partcjexalteracaputimbcrberedimitum.retr^)cul.>err«5 t^DESIG. idqj exuna

fulto.FuithicGLcusu..useQuartuS a^^^^^^

«nftituti$,quomunereC Ca.f.r^;n,7.? ; ' "''g"andoa Casfare Diaatorc

«oappaVet.auemc , l.>;r"n primonu-
<l*colUa: adCaf.linuircolS; r A "

5oPatet,vtetia,nTSoa'o;^^^

cufuicnce^ftimTnuXoh^^^^^
Vileri^ tr,! Ti' «^,P^f<='"'^* magn.tudi.i.s mcmoriam .

h^^^et ^ U^r^l ^^^^^ .^^ f N.expnmit,ncnipe Altera pars duo cohortium fena
VAL fIaG ! ^^^7^^^^^^-^ cumiAfcriptione ad primum cohortis f^^^^^^

^uirun^D^;- Fnl. i l -^^^^ ^-^'^ """^ifina apud nobileli, & erudi.

'^^'^umentuminVr''^ /^^^^/.r.;^.,^«,/«;^.r4/ /Y~^^.C^areudadpropn>di|nitatis nU^c?^'
^'•et^cuius^vJ 'Ar^^^S""'^^^^

"■"«^ crat ohdd L ^^^"^"^ meminit, du inquit:C/W //4;?;»/^^/ Capuamjn qua Romanus exer^ ^Lt 7C2
^Pfini^yj /'^^^^^ cohortisprrfeaus.vexilltfm trans Pienicumvallumfroieciure

1 0 '>^^^/ ^;,^' «^^^^^ ^^/^^//^/ /^-/^rr^x rr/W/ r//^ /<.^/^«/> afpcxit^ aonuerfus adfuos,fpeaatores
^^yeUtini.f'^''''^'''^^^" ^^''^'»^'»f*^'fe^^^fi^^^^edecusa frnguinenofiro.vt Romanioloriace'
^^""^"^yre^e t>T r' ^^^'^ ^f^ffp^ciofam optaui mortem.aut feltcem audact^ exitum - vel folus iaitur
^^^^* honfle '"'^^f -/^^* ^^^'^'"^ Pe^antus Centurio cortuulfum fignum dextra rettnes: iam loc inquit

^enus^ ^^^^^^ legionem. &c. • i - , ►

^^^cbarbal^^^^"^^^"^^>"^^P^"^^'^^ Pu-
S^^fignaan * P"^"^^^^^^ ^^^^* ex qna parte,ex akera uero duo cohor- pnij nu-

t3)eila 1 ""^ . ' ^^^^^ ""^"^ tabdl^quadrat? H,Iiterai«fcnbitur,altcri P Gr^ cum '"^"^ •
fir,. *^*^^iojegionisAquilaeft,interquam,&primumllgnumcftC^ utintcr

eandcm,

Vlyfsis Aldrouandl

M. Anton.
triumuiri

144

cande,'S<:aIcemtn figiiuin S. litcra. Cjeteruni cxcra prtmum uerfusmargiiiem /^iiumlcg
L. LENT. &:poftalceraC MARC. qu^ruuagantur/ichabciit L. LENT. C. M/
CEL. COSS. HisautemCOSS. NcriushicinQufeftorcmurbanumconfcriptuscft.

M. Anconij tri iinuiri numi uigiim quacuor uidcncur^ fmguli flngularum legionum nom*
nc, conlinuatoordine infigniti . Dicitur habuifle, ut" Dion uult, uiginci<juinc|uelegionc$ f '
Impcrio fuo,ucl,ut Appiapuis, uiginti (x^o,uel, ut ex cptftola Galba? ad Ciccroi>e coBigi"
X i^ir^Jcll. ^^^^^^^ triginta qu nq; . Horumunprcffionescodem plane modo nulla exccpta , cx uiuq
tihlL ' dcmpartenauemPr^conamhabcnc,fupra ANT, AVG, infrauero III. VIR. R.P.

infcripcam : ck. alcera uero Aquilas legionis in.ccr cohortium figiia, fin^as fingulis propri^
addicainfralegionis numcro. Adfunc tamen & alij ciufcicmnumi ab ilTis paulo dincrCiy nep^
legion s fe5ccac,qu,« ex una partc naucm habenr Prar toriam cum cadem infcriptionc ? cx akcr^

ucro eidem miutaria f ' — " ' ■ ^"^ ' ^ ' Tnr-^vTf,

NVS ET VERVS

&legionisduodecimxexmaparce,ucMiegionisiig(iaiunt,iicinlcnpta:J

QVAE &legionisdccMna:feptima?cuinfcrbtioneefignoru latcre LEG, XVIL CLAS*
SICAE, uti<!^dccima:oaau^,hifceucrbisUipralegiomsfigna LEG. XVIIL LYB CAE
Verum hi Antonij.numi pra?clara certc anttquicatismonunieiua fiint, quar quilatius udi^
y De famil. percipcrc , ipfum Fuluium Vrfinum , ex quo hxc breuitcr dcfurapfimus , adeat . Non omi^'
Rcmtn. cx tam tamcn argentcum eiufdcmiVl. Antonijnumifma,quod,cufum fuitan.O.^^ii.V.^*
an^q. nii' y j j . , , Huius pars anterior Antonijgalcatam caput cxpriinit cum infcriptione AN'
TONIVS IMP. Pofterior vero tria figna caftrentia , (eu militaria, &Aquilam inmcdi^
^Delmpp. cum infcriptione IliVIR R..P. C, Numifma tis huiusmentioncmfacit^i^doll-^husOccO'
Rom^mmf Adiungam quoquenumifma quoddam , apud mulcos antea non con(pc6^uin, ex arrc Corifl'
m.idbtis.^ thiaco,tampufo, ficuraurum,vetufta.tepene confumptu,^quod Romar Ic inuenific * lacobu^
Oda^i^ ct S^^-^^^^^^^^^"^^' ^^^^^^^^^ ^^^^'^ cjq; pofteriori,Tri'umuiri totiloricati,&galeatiin fug'
Lcpiai au- geftibus columnis diftin6^is fedentes : a dextra poi-te Antonius, a finiftra Lcpidus,mcdia O&^
mirma . wii^^'- ^ tcrgo Antonij , & Lepidi figna militaria , a tergo Oaraui) Aquila pofita r a dextra partf
* in Epleo- Ud:ovc^ cum fifcibuSj^Sc lecuribus aftantes ; A Cmil\viilcm fercns ca^rAC Ciccronis Antonio
me Thcf tcrgo lenaf fcruus eius , dextram CicqronisafFerens: in medio capita profcriptorum,vtrinqii^

^ufti nu-
mirnuta.

xo vafaplcnapccunijs,exquibus capitap^-ofirriptorum defcrenres,pcr(blaebantur/:uin ni^'' |
i-ifcriptione. Pars autera numifmatis anteriorcorudem Triumiiirorumcaptta cxprimit,<J^

L. Lcnmli
&C.Mar.
cellinum^.

du

la iUcnptione. rars autera numiunatis anteriorcoruaem 1 riiimiurorumcaptta
hilq; iHud Antonij,<3^ Lej.>idi Laurea,cuj :i ceruice alligatafafcia pendetirediinitum eft;'
uio vero regia corona impofita eft. Hukis to,cacdf^>icitur cfigies, aliorittn vero ad htcra taJj*
tum,eaq; adOarauiu verfa..Supra fcriptumeft CONCORDIa, infra IMPERATORV^;

Arge iteil Ot^auij C^(aris Augufti numifma confpicitur, quod ab vna parte cius caput
bctcuminfcriptioneCAESAR AVGVSTVS. abalccraciypeum,cumhisliterisinincil^^
CL. V. circuacircavcroS.P.Q^R. & fii^^raSlGNlS, infraRECEPTIS, &fignom»'
litari ab vtroque clypeiktere , in quorum dcxtrocft Aquil i Icgionts. Numifma hoc excuii^
fuit an. O, 3.943' 7 3. 5. 1. C. i p. poft vi6^oriam belli Parthici, quia , vt inquit SuctoniU^'
CLim Auguftuscxpugnaflct Armciiiam, Parthi fme cantcntionc redacti funt fub iugum 1
lirLS,&reftitueruntlignamilitaria,quara M. C,& a M. A.abftulerant,quemadinodu o&^^
duntliteriESIGNIS RECEPTIS. Quaproptcr,vt huius vi6^oriar extarecmcmoria,in hon^
rcm Augufti huiufmodi numifma excufum fuit. Liter^, qua: funt in medio clypei CL. V. ^
gnificant : Clypcus Vi(5tQrius. Aliud eiufilem ex argento quoque numifma cufum eft an. K
39^5. V. C. 745. LC. 7- cuiusparsprtraaAuguftilaureatumcaputcontinet, cuminfc^
ptione CAESAR AVGVSTVS. fccunda vcr6Martistcmplum,inquocftfigura,tfiincJ'^
dcxtra Aquilam, finiftra militare fignum .

Eadem Aquila intct cohortium figna cum his literis r, vtin Nerij Pupini j numo
tur , eonfpicitur in eo L. Lentuli, & C. Marcelli ColT. an. DCCIIII. ab V. Cqui fuerunf^
Claudia plebeia gcntc,quorum mcminit A.Hirtius,cum inqu- 1: Aduerfartos Cxfayfs gloriaff^'
Lentulum , e^C. Mircetlum Confules creAtas^c^iemner» horwrem dignitatem Csfaris expoli^^^^^'
HuiiK aute numifinatis tota ddcriptionefuprahabuimusin Nerio Pupinio, qua fi cupi^^*"
dcre,ipfumadcas. AUudinfuperinuentucft eorundeL. Lentuli& C. Marcclli numifina,^^
ius msntione in huius numifmatu tra6^atus principio fecimus . His Confulibus,cum Call^
in Q^MeteU! Pij Scipionis fententiam S. C. fadum cftet, vriantcccrtam diem CscCarc^^^^^
tum drinitterct: fi non facerct,cum aduerfus Remp.fafturum videri,eiq; S.C.M. Antoniu/'^
Q. CaTius inter . cTinent , Senatus ncgocium dedit,ut curarent, nc quid Refp detrimen^i
perct; qud fortafic/pcftatlouis propugnatoris imagoiniIJo,&figiulegionum in alc^'*-^

nariorui^*

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

OrnithoIogkLib.il.

>1I11-

;fub

'm

.C

tcri
NI-
ifitJ
TI-

aE

niJ'
.C
N-i
dio
co.
•in*

li^?

mriomm parteinhocnoutaifuf^ C^jlj^^j. optimatibus cotra C^farem bello ciuili. De
iVlarcello hoc ita fere fcribit Cicero: Scit C. Manellus,& Cn. Lentulus Marccllmus.quorum fide
atqueprafidio SicuU maxime vtuntur.quodommno Marcelloru nomim tota illa prouincia adtuBa fit .In
quo loco Afconius, Marcellos & Marcellinos getiles dicity & quare Sicili^ patroni fint, docet.
ot vc^*^^^^^*^^"^^^"^^'^"^^ excufumfuitan. O. ^99^. V.C.783. '.C^ i.cuminfcri-
ptioneVETTlACVS. &duobusfignismilitaribus,in quorummedioAquilaeft. Inaltera
t^eroparteinfcriptiofichabetCATO liVIR CAA.

In numifinatc argenteo Traiani tria funt infignia militaria , quorum medium habet Aqui-
iamlegionis,dextrum vcro in fummitatecoronam,nniftrum Imperatoris manum , qua vnio,
io ^.^'J^^r^i-ij^u^ i'^ exercitu efle debebat,oftendebatur, a qua viarorias fcre omnes emanare
credebant.CircunfcriptioefthuiufmodiS.P.Q.R. OPTIMO PRINCIPI.
^^i^iT^^^^^J^inumifma exculptum eftan. O. ^o^T^.V.C.g ^ 5.I.C.103. cum hacinfcriptio-
IMP. CAES. NERVAE TRAIANO AVG. GER.DAC. atq, id in aduerfa par-
te:inaucrGvcr6 DACIA AVGVSTA PROVINCIA . Daciahacinparteinfidctfell^
nipi unpofits , coronam triticeam capite geftans : aftant ei duo pueruli, quorum vnus fpicam
porrigit; alter racemum feu glandem dextra,finiftra Aquilam /ignum militare tenet .
m u T""^^"^^.^^ Philippi habentur quatuor infignia,quorum interiorum vnum in fum-
t i^^^^l^^^^^^^^>^^^"^ v^^^ manujexteriora vero nil in lummo habent . Circunfcripcio eft
HDES EXLRCITVVM, &S.C. fubinfignibus.
■ Hadriani numifma cofpicitur , in quo tria militaria fignafunt,nempc Aquila Iegionis,fidei
^ maaus,& cohortis fignum,& galeati milites ea portantes,quos anteit imaginifer,ut credo, feu

1: V r Sf*^ ^^^^^ 5^^^ ^"^'^ ^^^^^ ^^^* extremo pr«lixum . Sub illis infcriptio eft F I D E S
tXERC. &fubhacS.C. ^

Aliaquoqueeiufdemnumifmatavifafunt, in quorumvnoabvnapartehabcturhuiufce-
mochinfcriptio HADRlANVS AVG. COS.^IU. P. P, ab alia^erVSsa^^^^
AVG. S. C. ibiq; adeft Imperator peregre proficifcens, fortc ad aliquam expeditione- fubfe-
quuntur quinq; mihtes geftantes (igna militaria . Kumifma hoc cufum eft an. 0. 408 8. V. C
^{yS.I.C. i 16. Eodem anno aliud Hadriani numifma faaum efle tradit ^ Adolphus Occo * in
quo confpiciebantur tres milites tenentes militaria figna , cum Imperatore equite dextram in

, : iubIimepoiTigentc.InfcriptiotaliseratEXERCITVS SYRIACVS S.C.

3^ e At'"^^('^^ ^^^"^ mcdiocre Claudi) reperitur cum hac infcripdone TI.CL AVDI VS
^ AES A R AVG. GERM AN ; in huius alia parte infignia militaria funt, in quorum vno
caput ahcuius barbari con{picitur,fupra quod eft bilanx eid em fcipioni ai1ixa,ficud & in dex-
troiinn^c(jiover61egionisAquiIa trifulcum fulmenpedibuspremens fecusacinalijs legio-
numlignis,cumhishterisCOL. A.A. PATR. ideft,vtopinor,Colonia AuguftaPatren-
iN umcrus X X 1 1. denotat vigefimam fecundam legionem . Hoc numifma in honorem
, iaudij a Coloni^ Augufta Patrenfi excufum fuit , forte quia ibi h^c legio fuam fedem ha-
uit. H^c colonia XXIL fuit vocata primigenia, &ob fidemincorrupta,in Acgyptoab Au-
kuit:oconftruaa,quampofteaVefpafianus traduxitin 'ud?am.DeeaSpartianus,&Tacitus

' m "^^^^"^^^""f • Confulto quidem faa^um eft in hac viaroria , vt caput barbari in fum-

40 mihtaris infignis affixum cllet, quia, vt inquit Cornehus ' Tacitus , caput Calbx lanceis & in-
J^g^^^^MUttariaffigebatur.

j P^J^^^Ml^ujusaliud numifma cufumeft inquo confpicitur eius ab anteriori parte imago
erbis,]fimiIicorona, &t^ni/si|flempcrornata . Anteeam Aquilafupramilitare/ignum
^it.numilmatisoraficinfcriptaTi. CLAV CAES. AVG. P. M.TR.P.IMP.P.P.Is^
(aPl ^fufo NeronefratreTiberijImp.& Antoniaminorenatus€ft,Iulio,&Fabio
^tat -'^^^^^^^^ , & QJFabio Max. ) Africanis , Cofl! Romm. Imperator creatus eft anno
^eni^ ^.|"7^^^gcf'mo,promittens /ingulis quaterna dena {c^crti:i ; Scficvrimus C^farum fi-
pin • ^.^^.P^^^^^^cftpig^oratus.Parentibusacmaioribusfuisaui^&fratri,
lebr ^** ^^^"'^^^ honores inftituic, facriff ciaq^ in eorum memoriam,cum ludis 'Sc fjKdiaculis ce
cio ^^^M^^^pi^es fibi illatos fpreuit,ac contemp/lt.In cundis tam ciuilem fe geffit^vt breui fpa-
ciuii ^^^^^"^ ^c fauorem,& amorem traheret. Priuads tamen infidijs infeltabatur,ac bellum
^jjj ^^P^^tra eum a Furio Camillo Scriboniano Dalmatia? Legatomotumeft,quem etiam
es m Imperatore clegerunt. Verum intra quintil die opprcQus eftjleijionibus, quar /acr*

Tiberij nu
mifma.

Traiani nu
mifmata.

Philippinu
mifma .

Hadriam
numilma .

^De nuvnf
matib. Im-
per. Romm.

Clauciij nu
milhiata.

tio ' ^^'-^^^^^if^cium lapidibus quadratis rudibuSiCuw ai cu^ xuiucuaiu^ cuiiciiicin , lupc-
'^«parte,iri temph figuram cxtruftum : In cuius medio eft ftatua Imperatoris haftile manu

N tenens.

r

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

145

Vlyfsis Aldrouandi

Sepdmi;
Albini nu-
milina ,

Septimij
Sfucri nu
miima »

Mirini Im
per.numir-

Gallieninu
mifma .

tciiens. Antcciimfignummilitarccui Aquilaimpofita. Ex vtraq; ftatuar partccolumn2» tvifl»
panumfuftincnt.Infcriptioinmedio^dificijtaliseftlMP. RECEPT. Aqu^ Claudiiin'
troduftum reprefentans. Fuitautem Aqu^dudus a Caligula inchoatus,fed a Claudio magni'
hcc ex duob. fontibus C«ruleo altero ob colorem , altero Curtio , in Vrbem induaus & pef
fedus. Opus omnium rcliquorum aqu^duauum longimmo interuallo fplendidifrimu. Oni'
nes enim Romanos colles altitudinc excedit . Veftigia eius in Auentino prope S. Prifcam ,^
prope N^uiam portam , qux nunc M AIORIS appcllatur , in muro confpiciuntur , canafo
lciJicetlaxei tres,alter alteri impofitus,magn^ amplitudinis. In frontifpicio ciufdcm Portc ti'
tulus huiufinodi legitur TIBERIVS CLAVDIVS DRVSI F. CAESAR AVGV-
STVS GERMANICVS PONTIF. MAXIM. TRIBVNITIA POTESTATE XH'
COS. V. IMPEKATOR XXVIL PATER PATRIAE, AOVAS CLAVDIAM
FONTIBVS. QVI VOCABANTVR, COERVLEVS ET^TVRTIVS A Ml'
LIARIO: XXXXV. ITEM ANIENEM NOVAM A MILIARIO XII IM'
PENSA SVA IN VRBEM PEkDVCENDAS CVRAVIT.
Alijitem tituli dehuius aqu^duaus reftitutionelcguntur, quos fuoloco annotabimus. At<|;
in id opus Claudij erogata funt Talentum fexaginta miUia , cuius rationem ciim putaret BU'
d^us,auri, vtvulgo loquimur, miUionem, ac CCCLXXXV. millia & D.coronato^
cmceremonuit.

Confniciturinnum^ Decimf Clodij Scptimij Albiniabvna partctalisin-

^riptioiMP. CAES. D. CLO. SEP. ALB. A VG. at altcro vero FIDES LEGIOK'
COS. II. cum duabusdexteris lunais (alij duo figna militaria)& Aquila in medio. HocnU'
mi(macurumellan.0.4i55?. V.C. 5,45^. LC.ic^y.IsImperatorfuitnobilisRomanus^fta-
tura procera,capilIo renodi,^ cn fpo,fronte Iata,admirabili candore, & voce muliebri ad io'
num hunuchoruni,motu hiciIi,iracundiagraui,furoretniliirimo,inluxuria varius, voraciratii
maxim^,& ingratusrpofuit enim infidus .beuero,qui eum Carfarem,& Imperi j confortem tc-
ccrat . Sed cum f ufar ems copi^ eflent in pr^Iio Lugduni commillb , fauciatus a militibus ca-
ptiis,jemiumus ad Seuerum dudus ellicuius abfciflum caput pilo pnus circunIatum,Romaiii
milsu,publico patibulo aifixu eft eo,quo cusu efl: hoc numifma,anno ad xj.Cal. Martias Cor-
pus eius antc Pr^tonum ad foetorem iaftum, laceratuq^ a Canibus,& in proflu5tem conicai'
L.SeptimijSeuen Pcrtinacisiiumifmarcperitur,cufuman. 0.4155. V.C.94C I Ci93'f
incuiusprioripartetalishabeturinfcriptioIMP. L. SEPT. SEV PERT AVG COSl'
inpoftcnoriveroLEG. XIIII. GEMM. TR. P. COS. Hk pr^eterea funtduomilita-
ria f/gna, Aquila legionana intermedia . Aliud eiufdem Septimij Seueri numifma confpicitur
^"^7^^!^^^^^^^ CAES. L. SEP. SEV PERT'

AVG. inaduerfa parte nonnulL-t apparentliter^, fed non omnes propter corrofioncm:

^n^cTi"^ r ^^' ^^'^'^^^^'"^^^^'^"^^I^^aribus^inmedioAquila^&infr^^
eub. Hoc numifma codem anno cufum cft. Aliud item Septimij Seueri huius numifma iu-
uentumcftcumtahinfcriptioncL. SEPT. SEV. AVG. IMP. XL PARTH MAX-
abalteraveropartc MAkTI STATORI. ibidemMarsadeft ftans,dcxtra Aqmlam,^
niltramihtarefignumtencns.Numifinahoc cufumcftan. 0.41^5. V.Cocc I Cioz hr^^t
bencgeftacontraPartos,ImpcratorXI.falutatuscft. In Acgypto Alcxandri MagniLul-
crumclaufif.Antequammoreretur,ferturha.cdixiflbfilijs:/'^a/.z./r.«™

Hui us mentionem facit Herodianus fic inquiens: W«y ^.«.r. ^/.^^

in lingua promptum^quam i» animo recondttum gerebat.

Marini Ducis iimitis farmatici aduerfus Scythas a fide Romanorum deficicntes^numifin^-
tisparsantenorciuse%iemcontinet,barbapromifli,&regiacoronadec^^^
rit^l^T^ dependentibus ,&coron:c annexis . Circuufcriptio huiufmodi M A R I N VS

r >r a T ^l^P^'-^'^' exercitu Illyricorum creatus , paulo poft in fcditione milira!; («
inter edtuseft Inhuiusnumifmatis pofteriorcpartefigna militaria triavidentur,mcdioeft
Aquila impofita,cum tali infcriptione FIDES MILIT.

P. Lucinij |eni habetur ex argento numifina vnum,in cuius dextra, fiuc anteriori parf^
ficinfmptumeftlMP. CMLLIE^^^ AVG. in bua vero, fiue pofteriori FIDES
LI r VM, pr^terea ibifcuIptafuntduofignamiIitaria,&inmedio Aquila.Hocnumiiii'^
cufi,meftan.0.4z.5.V.C.ioi5.ICi^3.HicL^^^^^^
rent,ipfeI^atuscft.Excuflocen,icibusiugop^
totumdedit,acftuprisperdiditorbemterrarum. .

Inter

30

40

50

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

fVffl

im

Orni thoIogjcT Lib. 1 1. 147

uerfclTcoS^if aurcum Viftorini iunioris , fenioris filij.in cuius ad- Viaorini

S^. ^^y'^^^ CAES. VICTOKINVS. IVN. P. F. AVG 1»™""».

M? eraffiri ,"^T ^'^nni^^A i^lj?- Hf^^u^em.n aduerfaparterlnaltera ver6fic "unnfma.
ffi de.a3 ^-^- H'^»""^"H>enesAdolphumOcconemeft

-Sa"cufu^e™^^

eftS ™vr/rM''f NOb! CAES. Iscognommatus

no,

tusrepefeS

fo- «f;jfip^i.^mil,tara,us,cuminfcriptio,,ePRINSprDES^?^^^^

jtij Colonia:, & Municipii Augufti numifma repcritur cnin^ n.r a /i •

ft. jn>tcuminfcriptionePE.[MlSSV CAESARirAVGVS-^^^ Auguft.caputexpri- Mnn.dpi,

^ l'taria,&Aq«iIaminmedio. ^'^^^^^^^ AVGVSTI.poftcnorveroduofignami- Aug..ft.na

S P'f-eo™;dextn.?rC-^;5,f^^
' turi,!"!?. 'r ''""'''"'5"''''S'ia'niIitare& Aquila,cuminfaiptione S.P.Q.R. confnici-

74^^ ^ f^^r " 9**^'"' ^"S"'^' 'nunifmatis^quod cufum fuit an. OT, 9 c c. V. C. '^"«"'^'

^^' Arlem-' l'"'"'"^»''' '" -'duerla parte infcriptioiie CAESARIAVGVSTO

r fotl te nnl!,mXl'l r"^'^ i'"""'i'S-'" ''"° '5'"^'"^ auerla parte Martis vl-

gurar?i'',''J^?"'^'"fv''"°'^^^^^^
P «erat,m?nttvt"r" "?'r"'c'^'''"''"'^

P, '"H'atrisvltionem,vtfcribitSuetomus,5.'"^Ouidiusficcanens: '/«/^flij.

f Ttmpla ferens cr me vidore vocitbcris vltor
Ii ■ ^'"^''''l &fiifo UitisahhoHcredit .

l* ■'^ifS,?;S'^'^'"'''""']"^ Ay.sfi''''"''^^

t 'n.litarSd7'n'"f'''''''''r"^^

* '«ere dextrot^ f .^''^''''^^'■'[^f ^•'"'^ "^s;"'"" militare:.i

■ ?"teriorW '7 '''*^'f''*^rf MAR. a finiftro ver6 VLT.idcftMarrivltori,inhu.us
Jnaltero nin^V "'-T r^"™ 'a"reatum cum infcriptione CAESAR AVGVSTVS.
''^".quaiii S D ' '" '"'''f-^te impofitum eft, quadrigs temonem ereftum ha-

'^'^allet cn„ r"''^"*,^o'"-'n eo templo maioris Augufti lionoris gratia , c.-i fupra illam tnum-

IiUrf^af '''''^'"'^"'■^"^'■at.SubtcraplohabcnturhsliteriS.P.Q.R. tri
t '^'"e'?^ , S A '^"•"'f'"f e,cuius iconem ^ Antonius Auguftinus cxhiber, c6fpicitur „um.Jl

h ,

jTamfi

^«m lupran t ' 'S'" t'""" viuc.icur.izxtra currus Ipoiidam dex- Cafaiis

'^^tiptuni : appare
''"^umeft i i '^'^ (alibiCAESARl) intr.ivero AVGVSTO: Numifinahocex- .
''''''dmnAnD. a^*'''^''^^"""^,^!!. 0.3945. V.C735.A.C '7-quo temporc Oaauium ^«««/-^
smtum faiftum aflerit. Antonius vero Auguftimis cufum fub M. Aiirelio put.^t. """"f-"-\'

N z Lepidus

VlyCsis Aldrouandi

Lcpicii nu- Lepidus Impcrator triumuirargeteam numifina liabuft, quoci cufimi eflaii.O.j*?! i.V.C
milma. y 1 1 A.C.^i.iiicuiiis aiiteriori paiVj talis infcriptio erat LEPIDVS IMP. PONT: MA%
IliVIR. k.P.C. in ponrerionyeroEX S.C.Triahicerantllgnamilitariajinterqu» etiafli
Aquilam lcgionis Fuine credidcrim.
Sionomm Vttacilius vero Aquilarum in flgnis militaribus, dequibus fermonem habuimus, vfuifl
oi igo,ac la vnufquifqi calleat,qu«dam hic addere libuit , de illorum origine . Conftat autem omncs
tio , dem geiitesquse laude,& gloria belli pra?eminebant , certum in exerciru ordinem, quo vrgeii-
te nece-Tiratc, & prementehoile milites quiefcentes , Sc per contuberniadiftributi conuenif^
faciiius ad fuos priefciLlos , & redigi citra ia£turam temporis in aciem poflent, inftituifle .
apud JVkcedones phalanx, apud Ciallos caterua. apud Romanos legio , qu^ in decem cohor- 1
tes tanquam parres diuiia, a tribunis moderabatur , partes, & fuos habebatprjefe£l:os, quo fr
ciliusfinguli fuosmilitesconuocare ponent,quiaeonfufi,acfubit6 affluensmultitudo con-
fpici a prarfcclis non poterat. Itaque perticas , fiuefcrculaquardam lignca portabant, quibu^
' Lth.^.c^. certa aifigcbat (igiia,quibus fua quifcji cohorte agnofcere poflet. Vnde redc inquit ^ Vegctiui'
dc re milit. Sed tnterrcliqiu mhd magis advichnam proficity c^nkm momtts obtemfcrare fignorum. Nam cu VO^^
folaintantoprieliorumtumultu regi multitudononpoffit,& plura proneccfritatererum^
tempore iubciida acq; f icienda flnt^antiquus omnium gentium vfus inucnit,quomodo, quo^»
folus Dux vtile iudicafl"et,per figna totus agnofceretur , & fequeretur exercitus . Itaque prini^
cohors milienaria,qua? & numero militum, & honore pr;«fl:abat, Aquilam vfurpabat Roin^'
nam Aiicm : reliquie vcro alijs atque alijs in ferculis ere6Hs fignisdignofcebantur,qu« & pr<''i
pric flg' la Romanis vocabantur . Erant autem pro arbitrio Tribunorum lculpta in illis capif^
animalium, hollium deuiclorum ficies, manuum effigies,fartagines cum ignc,& q\xqw\\., vti''
n' imilmatibus alijsqj monumcnris veceribus videre efl:. I nterpr^cipua tamen quar cTteris h^^
nore pr^fl:abant cohoitium flgna erant Aquila? ; tametfi & illx ferculis gellarentur, vt cxtcr^
•"/J.6. hd\. figna , nomcnclitura tam'*a,&: pr^erogatiua feparabantur. Hinc eft iliud Ca^firis . Vomftii^
ciit. tn cor/lpcciu vtranmqtte opptdorttm , ncqtte fnis aufis ejt jTihfidio v^^Jtre . Aquilas hahuit, ^ figrja trc^^'

" Lih.i.tJi cimlegiGmim:fcd exqtiihus aliquidjrumentt fe ex/liimabat hahere. Sic" CorncliusTacitus,CLim V^'
fior.Mg- rijimni cladem delcribit; Medfo campi (ait) alhentia offa vt fugerat, vt rtf iterant, difcfia, vcl ^^f.

rata adiacehant , fragmina telorum, eqnortimq^ artttsfimul trimcis arhorum infxa ora Lucis propi^^^
Barharorum ara.apud quas T rihunos ac primores ordinum Centuriones maciaticrant^cj cladts eiusfnf' j
Hitcs pHgnam aut vincula elapfi referehant : H ic cead/Jfe Legatos^tUtc raptas Aquilas: primum ihi vull^^^
V arro addaciumyvht infelici dcxtra,^ fuo iclu mortem inuenerit: quo tnhunali concionatus ^^rmini^^^
" IhUem . qiiot patihula captiuis.quA fcrohes^ vtque fgnis, & Aquilis per fuferhia tllufrint. & ° r U rfus : Atidtta cof^'
fiernatione ad Germanicum tendentes .,ftigerunt contttmeliasy c^dem parant , Vlanco maxime^ qticm ^^'
gnitas fug<& impediuerat. Neq-. aliud pcrtcLitanti fthfidium.quam cafra pcncre prima Icgionis .
cr Aqut/as compiexus,re/igione fetttchatur : H^c illc.Loquitur autem primo loco de mulris A^-]^''
Iis,(S<:fignis,quia trcs erantlcgioncs cuin Varro cajf^: quarum qu^Iibet vnam Aquilam,& \>^^'
ra figna habebat, In altera vero authoritate de vna Aquila,& pluribus fignis mentio fit: vt^P.'
p Lih. 1 8. paretin vna legione vna Aquildm extitiile, Sc plura ilgna . Huc f:icit,ciuod idcm ^ Corn.T^^^'
tUS fcribit: Vt vero deformis.crfiens^O^pr^tcr fpem incolumis vaUns froceffit,gaudium,m!feratiof^^^{ i
verfi m Untiam^ vt eB vulgus vtroque immodicumjaudates.gratantefq ; circundattim Aquiitsfigniffy ^
^Lib.19. irihunalfertint. Et"^ iterum, cum legiones Vefpafianiauxiliares reccfcret : Dein ScptimaClAU^K
na agrefifojfa ( ita locus erat ) pr^muntta dextroyociaua per /tnntem apertttm, mox terttadecima dc^J -
arbustis interfepta. Hic k_Aqtii/arum fignorumq; ordo. Et alio loco: Duas partitm, vt curftdas ven^^'^^!^
paucos ad rcqutem dies ftimunt ,donec Aqtti/j>fgnaq; /egionum adfeqtierentur. Wxc CX Taci to . Wi\^^
' Lih.i.bel. Appimus A\cxmdrm\is:fnfgneintereapr^litim ahvtraqueparte edittir.tn quofiipertor /"^^^

ci u. peitts, Cdifaris mt/ites in fugam vertit.eofque in caftra vfque perfequitur . Signa porro mt/ttarta p/eraq -r

* Lth.2 . fu/tt,tnter qtu cr Aqui/a pr^cipuu Romants fignu pene eripuit. Huc pertinet quod ' -Lucanus (ct^^
'^^^^^i^^' Barhartcas frui difcurrere Cjfaris alas,

Jpfim omnes Aqti//as,co//ataq ; figna ferentem . . t ;

Patetigitur ilgnaab hQ^u^\^ fuifle diuerfa . Cum vero de firtagineeiusq^igneobiter^]^'.^ '
Ignis pix- dixenmusnonabre erit tefl:imonia quiedam authorum deeahuc.adducere. Clarum
lationia- dcmeftinter pn^cipua ;mperij inflgniaeam fuifle connumeratam, & prijefertim inter^j^
namenta , qua! fcilicct in fummitate fcrculi fuprapofita ignemferrct, cuius imagincm e^ ^^^i^Jjj
"0 Cow"'" ^iUfnifmarihus & monumentis ' Vuolphgangus Lazius Vicnncnfis cxhibLiir . Mcifi''^^
^dcFxpto ^"^^^^^■''l^'"^^^" HerodianuSjinquiens: Sedpoftquam L.Verusfatoftmtttisejl .mancntihusadhi^^^ ^
"^Lih.i.hiJi. ^^^^^ frinctpthus tnftgntbus , Vompeiano eam pater deflondit : nthilo tamen fecius prtHinttm iili ^of^Kj
jiug. Commodm rc/iquit vfurpandum, nam & fe//a Imperatoria flffitare iri theatrOi^ tgnem de rnorc

patiehafff^'

3c

4c

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

v.c OrnithoIogkLib.IL 14P

6 f»nemsrcU,ce h2"ts^c^,T^^^ e.mJUtor, ie,

■ti^ '''''J,^:Fi.J^m^^^^^^ • '^deorumfimdund.nem,q.AcJ, ImferatoreJt
fmbatur,4eZmfJ Z^^^^^^

Adlunufm4-DlS2wt7' f-v/^«^ , te.^^r™, Carthtgorepr.rcJaret.
Vmarbaros ZZZ t^^^^^

„•« in£creIe.nent?vtaXr^^^^^^^^

^ti» f--Bctu«r;SrcfL^;^^^^^^^

:h(h 7'»"'''^"W/«/./««.^W„;WMnaiutF.!irn:.fff^
tcr» ~

ik

r''\

"•1.

cticonciperent , fi„ difficul er T ;r.;,T ^"r '^^ ^"^to"^ <"pcm cu- 'Li-^-dec.^

"'''fi»^ApZn^f2r^!'^l, ™/n'"cnrem ful^>.carentur. Hinc Craffim Pa thtco bel- '^•'•^^-^

Scriboiv^, • ^ •^'^ Tr.irymenuml.icum probariauthoresmemonnr Fr r„„i U

'''^''-'''BmalfS^^^ Oalmatt.LegatusbcUum c.utLolttuslegtonesmul- "l CUui.

4K fi'»oremco!CJZT^^^^^^^^

p- ■^l>i frimifmeuellerefigna

/J' Erat&:aIte'^R'"'"''"'-^"''"'''

1'" ^-^PtaproSrVn? '!?"^<^2.nf"""'''^°«'-''«'^dividelicet fignainviaoria& trifticafu De cr„.-
m '5««,r,J^™''- V'Kleeft.lludTa German.ci C^faris enarrat; mentis.nf.

■ ^^'■oornar^,.^ , r''"'""^^' '"""e'''' ""e'''' tMahamnr .tr.tcedebam ittcomftefiona . Onod ^niummi-
m 50 '^"™'"'^«ciigna,r.cinnuit'Claudianus: < .-c.

Jitanum .

^^l^turci-tamen.iJAimorm ' In nuptijs

'^Orr^ i . ^^*^ & fubitis Animantur frondtbus haflA . Honorij.e'

'^' '^'^^t^iMhilu meminit. Siietoniu,s quoq; polfpublicata ex Augufii teUamen^ ^^^k^ Du

//^ '^"^^odaffen^ «3"'^^ /^/'^////j- eU.priRtermamfinoHU milUa dcnariorumpr^torianis, quodSeianofe ac- ^""^ inrcr

'^kijfirtt. Hur ^ . "^,!?*^^^^ ^>^^'^^^'^ lcgiombas.quodfoU mdlam , /^/^ ^^i^;^, ^;^^^^;^^^ interhna ''^ '
M| "cpertinet illud Cornellij Taciti de Vitellio loquentis : Excrcitum (inquit) Supcrio^

^la Tihcr.

N 3 r//(7i'r.

150 Vlyfsis Aldrouandi

ris GermanU , Calend/s Unuarijs Mripuijfe imagines Galhdi , tumultuariq; ccepijk . Cuius turhatioms
fiar^itfj j}eBator adtrat Ordeomus Flaccas Legatus Confularis , non aufus compc/cere menteSj mn rctinerc
diibios^non cohortart bonosSed fuhfijlit pgnis pauidisj^^ fecordia innocens: quatuor Centuriones cum pro-
^ Lib 2 Hi tezerentGalbximagines, impetumiliturjt ahrepti.vin^iq:, funt}\tem alias : EqueHer ordoycuneum Ger^
Jlor. Au%u- manici apfelUiut.qui iuniorum dicebatur: inftituitq : , vt turmd idtbus Julijs imaginem eius fequerentur*
ft^ fiibfine. gt^" rurfus, CLiin de daiitione regis Parthoru ageret : Nec recufaturum Tyrtdatem , acciptendo dia-
l^ib. 1 5 . demati in vrhem venire yniftfacerdotij religione attmeretur: iturum adfigna, e^ effigies princtfis , vht le-
gionihus co-ram rcgnim aufpiceretur. Et fubdit: Tum placutt Tyrtdatem ponere apud effigiem Cafaris.in-
fi^ne reqjumynec nifimanu Neronis refumere. Et colloquium ofculo fnitum. Deindepaucts dtehus interie-
iits mama vtrinq ,J}ecie: Inde eques compofttits per turmas^ & infignibus patrijs : htnc agmina legionum lO
Hetere fidgeniibus Aqmlis.figntfq; crfimulachris Deuminmodum templi . tq; hac^ieiuis de imagi-
nibus Imperatorum, Ducumq; cxercitus,inter figna receptis. Ad quod genus militum alludit
& infcripiio vetuftatis , qu2c Lugduni vifitur :

D. M. ET MEMORIAE AETERNAE.
SOLENNIO FIDO MIL. LEG. L MINERVAE IMAGINI
FERO MATVRINA VICTORINA CONIVGI CHARIS-
SIMO, PONENDVM CVRAVIT, ET SVB
ASCIA DEDICAVIT.

Capitft fc- Carteriim inter figna capita ferarum fculpta , atque interdum hoftium occifbrum vcra capita
raiiim iti li geftatA hiille, hiitorias legentibus palfim occurrit . C^emadmodum " Tacitus fcriptum reli-
gnismUita q^jj- . Simulnaucs tn aducrfum amnem agebantur . Uincveteranorumcohortiumpgna^inde depompta
n^^"/ ' jj^^^^ > ^^^^/f ^ fcrarttm tmagmes , vt cuique lenti inire prdinm mos elK iufi^ ^^^^t citiilts ext erntq ; facie
I ^i^* \ g' obnu^efecerat. Huc qaoq,^(acir,quod idc " Tacitus fcnbit,dc Galbg ca:de atq; interitu locutus :
Capitaoc- Nullamcxdcm Otho maiore Utitta excepijje , nullum caput tam tnfatiabilibus ocults perlustraffediciturt
ciloruia ho feu tum primum lcuata omni folicitudine mens vacare gaudio ceeperatfcu recordatio maicflatts tn Galba ,
fcium intcr amicttije in Tito Itmio^quanms immitem antmttmjmagine trisit confuderat . Vtfonisvt inimtci (jr amuii
(igna . c£de Utari ius fafq ■ credebat. Prdfixa contts capitagefiabantur inter ftgna cohorttum , iuxta Aqutlam le-
giofjis. Sic apud figna tanquam Afyla quifq; tueri fe poterat, & d capduitate vindicare . Vnde
"^Uh. I . H\ Tacitus; ^ Hanco maxtme quem dtgnitas fuga impeditterat,neq ; aliud pertclitatifuhfidtum,quam

ftor. Aug. f.^^iy^ i^yi mA religtonis illicfigna ^ AqmUm amplexus.,reltgione fe ttitabatur . Eadem religionis ca ufa ^
^ljcl^f^^^na ^pu^^^^S^^^ captiui cuftodiebantur,idquodexhisvcrbis'^Marcellinicolligitur.7/»////'^; epuits
cuilodia-' p^adomaritim fortiter ap^rehenjiim , rctiort militum antc cusiodiendum apudfigna commifit . Inuenio
bantur . edam pecuniam ex pra^da contrac^am deponi ac collocari a Romanis apud figna folita . Au-
'1 Uib.iu thoreft' Vegetiusabantiquovidelicet inftitutum fuifle,vtdimidiaparsreru comparatarum
Qnx pecu tieponerctur apud figna , &c ibidem militibus feruaretur, ne pcr luxu inanium rerum coem- <
nia apud ii pj-ionem fua abfumerent. Hinc enim fiebat , vt miles fecurus , & de ferendo nihil cogitans , in
gna depo- ^^-^ fortius dimicaret,ad f gna tuenda videlicet, circa qua? cuiufq^ fubftandae eflent. flinc mos
T^l^l'dc illedefollibus,fiuefaccisin Romano exercitu procefrittquorumdecemfoUesnumarij, fiue
rc mil. marfupia dicere mauis,per flngulas cohortes ponebantur,in quibus fuinma pecuni^, qu^ mi-

litibuscedebat,reponebatur. His addebaturfaccus vndecimus,in que tota legio pardculanm 4"^
conferebat,fepultura! caufa: vt fi quis de contubernalibus defeciflet,de illo vndecimo facco ad
fepulturam illius monumentumqj erigendum expromeretur expenfa . Et fic intelligitur illud
' In Dorai- ^ Suctonij de Domitiano, qui ea volebat confuetudine immutare : Geminart, mjegtonum cafira
tiano . prohibutt, nec plufquam mtllc mmos a. quoquam adftgna depont : quod L, Antonius apud duarum legtonu
hybcrna , res nouas moltens, fiduciam cepiffe ex depofitorum fumma videretur. Non poflum hic & alia
' L?^^.4- Romani populi confuetudine filentio trafire, cuius meminit ' Herodianus, in medio cafl:roru
jhr. Aiig' jif^ciu fuifle inemoras,in quo omnia figna militaria recondebantur.Verba flc habent: Ft aw
culum^^nL ^^'^ f^^frA attigtt ,ddiculam^, eam , intra quam figna ac fimuUchra exercitus adorantur , procidens humi
mcciio ca- H^^ttas agebat.votts quafi pro fa/utefufieptis .Mcminit&C "Tacitus^ciimdcfeditiofisiiyPannonia
ihoru pro legionibusagit,qu^adNauportumcontraBlefumexurgebant: Ccmmotts per h^c mentihus,&
lignis . i^ter fe fufpcciis , tyronem a veterano , legionem a legione difoctant. Tum redire fauUtim amor ohfcqtiij->
^ Lih.i'tii dtmittunt portas : fgnavnum in lacum principio feditionis congregata , fuasin ddes referunt . Atqul
fiox. Aug. Romse , ceflante bello , f gna in arrario cufl:odiebantur . Vnde efl: illud Liuij : Is impigre exer-
dec. I ^-^j^ fcrtpto , ckm omncs extra portam Capenam , ad Martts ddem conuentre armatos minores tu jjiffet , fi-
gna^ ad,9ji^fiorem ex ^rario deferri, quatuor expletts legiontbus. Yidctur denique & iUud f icere ad
magaiSceiidam fignorum Romanorum i quod ha^c videlicetproconfulibuspr^toribufqi &
prouinciarum pra lidibus pr^eferebuntur.

Ambigcre

OrnithologiaD Lib. 11. 151

AmWgcrequismcritopoifit, num h^c%namiIitariaanteincoeptumImpcriumfuennt, Qu^do ii-
<iu adhuc Confules Romanae potentice preelfent.Prancrca num inclinante lmperio,barbaris f^^^^.^ ^}^'^
lam gentibus Romanos milites inuadctibus , quod fuit fub' Valentinianis , (ignoru huiulmodi J
fercula adhuc foUta fuerintgc{\:ari . Ad quain quidem qua^ffione ex iide hiftorica rcfpondc-
J^us: fuifle vtroq; tepore,eiusc]5 popuU ^tatc. Scribit enini ^ Liuius in Hiftrici belli enarratione, ^ Lib.ide-
^uod plulqua fecuki ante di^Statura Csefaris fuit : Vnus, inquit, remanjit M, Lictnius Strabus 'Tri- ^^^'^*
^^»»smilitumtertia legionis , cum tribusftgnis ablegione fua reltcius . De inclinantis Imperi/ ^tatc
dubium nullum eft.Teftatur enim hoc ^ MarcelUnus his verbis: T ali textu recle faclorum Coflan- ^ Lib. 1 7.
^tus,iam metuente fublimior , militariq ; confenfu fecundo Sarmattcus appellatus ex vocabulo fubie^iorum,
J^mq- difceffurus conuocatis cohortibtd^s,^ centurtjs,<j;*mampults omntbus tribunal inffensfignifq-^ mi-
titaribiis ^ t^quilis,^ agmine mttltiplicium poteftatum. Et iterum : ducens militem reifufficien- * Lib. 2 2,
^^^yCum venijjet ad loca,difcriminatis ordmtlus, barbaros ante colluclationem adeo terruit , turhauit,
"^tnec controuerfas opponerent mantts fedfgnorumK^quilarurnq; fiilgoreprdHri^iy venialempofcerent
Pf ern. Huc pertinet quod Procopius refert, Neruios rotam , Iottia?n cohortem Aquilam attream lia- ^o"'^ co-
t^uifle,& corntta cornutorttm cohortern ; aUudens nimirum ad figna, qu^ portabantur in fcrcuUs . ^"^'^ •
. AnipUusvidendumeft,qua!nameflentSIGNA FIXA, ET NON FIXA. Fixa autcm signa fixa,
'J\^^fcamentatione erant terrx inhxa , ficuti hodie hgere folemus haftas in caftris . Meminit &rnon fi-
^axQ^UlXXsiLocorttm gnaritati confifi vnttm fitrattbus animts montem occupauere pr.uelfum per con- quxni
Pf grofus colles vndiq ; pr^ruptum cr tnuium abfq Jcptentrionali latere , undefaciUm hahct deuexitatem [^^^"^ *
4.0 & ^ollem, jigms tltco fixis ex moreycitm vndiq ; ad arma conclamnretttr, imperio rrinctpis dr du^orttm '-27.
jUtit regihilis miUs.vexilltim operiens extoUendttm.quod erat opportune fuhctindx indicitim ptt^n^z.

SIGNA EVVLSA,Siucc6uulG ,contraria^ fignilicationis erat,cum figna tcrraj fixa,dum Signa cuul
^^iles pcr cotubernia quielcebat,rurfus cx terra ad vfum militi^ eucllebant . Meminit ^ Liuius: •
'^^rrnis omnibtis , qtii circa erant^ velutt f^do omine incipiendd rei, tnfttper nunciainr , (ig^ium omni vi *^ -^^^-^
^^^knte fignifero.conueUt neqttire, Conuerftts ad nuncium: Num litcras quoq*,, tnquit,a Scnatu ajfcrs,qux '^^^''^'
J*^ remgerere vetent ? Abi, nuncta yfigntim effodiantyfi ad conuelktidnm mannspr^ metu obtorpuertnt.
^dcm:^)ui,vbi allatum efi,hoUes aductare.prope efi facium,vt inittfiu Pr&toris ccntmlfsjigms tn actem d^- ^ ^-^y^
Sicalibi: Magisinde impetu^quam confilioducisconuulfisfgmsfnmtfq . injcfioagn^^^ ^
^^^rum\Confeftirn figmsconutilfis,citatoAgmtneiteringredtttntur. AUudit ad huiuhnodimo- ''Li.-/.dec.\
go ^■cuiconuellentUfigna^Virgilius: ^'Li.^.dec.s
2lunc tter adregemvobis,murofq\ Latinos , ^ ^

f^rma parata animis , O' fie pr^fumite hellum . ^ exilloru

Nequemora tgnaros,vbi primiimeue/ierefigna varia t^cnc

^ Anniterint fuperi.piihcmq educere cafiris .

^um vero de Romanis vexillis d fignis & Aquilis , vt cx numifmatibus oftendi poteft,diuer{is,
i«pc mcminerimus, non erit pra?ter noftrum inftitutum & de ijs aUquid hk dicere. Qi^orum Vexillom
^^ru difcrimina funt,nempe fi vno ea fafcecomprehendas, Labarum, fiue Flammeum aureu, figura qua
^^genteum,c£eruleum,centuriatum, equeftre, pr^torianorum, & auxiIiariorum;quorum pri- i"-
^^umDucis,fiue Imperatoris exercitus erat,fecundumSenatus Romani,quartum clafTis;
40 ^^^'Tictfi diuerfa extiterint, figura tamen omnibus,& forma erat eadem,vt ex (culpturi.s &

J^umifmatibus deprehenditur . Pene huiufmodi funt,vt noftra templorum vcxilla , fi crucem ^y^^^,^^^*-*
^^.Prapofitam^&fcifluram triplicem deinpferis,quam ChriftianosopUior ad indiuidu^Tri- ^^^^f
j^itatis , C H R 1 S T I QV E Viaoriam demonftrandam gentibus adiecifle : fiquidem , vt

; egetius eft author^vexiUa a velis nauium appellationem acceperut,qu6d ceu vela in anten- b ^^-^
^^•s uauium , ita pannus & flamular in pertica geftabantur , quod vexillum Romanis tanquam Vexilla vn

- ^■'i^cipuminvexillisa pidoribusexpriiiiaiitui.i»x».iiniiiL v.wiiiv.iti^ x «w.. ^^^^^

"^f l^pttma Claudtana imbuts, fattore Othonisy qtianuisprdio non tnterftiiffcnt . ActuUiam tamprogrcfjk, "
P '^^^^ » 5"«^" de Othone nttnctahant ,laceratijqite vextllis , nomen Vttclitj prxfercntibus . tt ruriUS : i j
^^^^orum tmagines pro vextUts fecuti forent , Dttces Jmperatorefq^ ■ debgerent . ^ Lampridius pariter : ^ Lib. 5.

^^ttageBis figna in cajiris dr vextUa fieri Antoniana tuffitfecttcj^ Baffianifimulachra ex atiro atque ar- ^ In Diadu-
^^^^^^^que dies feptem fttpplicatio pro Antoniant nomtne ccUhrata . mcno .

Non videtur extra inftitutil cfle mentionem facere de vexillo caudato,de quo fcribit Ap- ^^^^^^^^^^^^^
^ ^^^siHorum e numero ctim vntts vextllo in cbtraritim verfo,caudam ad Cctjarem extendtjfet,etus man- ^^".*^
^**'^ ^fetttiferis occifus efi, De c^teris vcro vexiUis,vt pedeftri,centuriato,prietoriano, vetcrano- n j^fff^^
V tyronum, calonum, auxilianorum, equeftri, claifico , videas abunde " V Volphgangum ^^^ct. dc rep.
^^'^iumViennenfcm. Rom.

Intcr

1 5 2 Vlyfsis Aldrouandl

Flaminu 1 n^e^ tot tamed vexiltorum genera, non omittam Flaminum vexillum , qnod eratin/igne
vcx 1 1 lum . Imperi) /Je quo fcribit Marcellinus: iiaq ; rex ^er opimates fuos propms admijfos^pacatmc
Lw. 2 o. colluquro fieciiin' defenfires ad futim non potuiffe arbitrium , diem integrum dedit , cirmatutin£ lucis
exjrdio fino pcr flameumcrecio vexillum , circunuaditur ciuitas a quibufdam vehentibtisfcalas* Hwc al-

in tcrtm ludit <3c^ Claudianus .
l/onorij Hyrcanas populatus opes , aut cade fuperbus

Confiilm^ A(fyriaftc enfcruhensftcflaminecrehro

Turhidus &grAtQrefperfuspuluerebdli,
xrilum.^^" Silentiononinuoluam nobilijrimumillud vexillum , quod Labarusfiucaureum Vexillanun-
cupatume{l:,dequomeminitMarceIlinus ficinquiens; ConHanttus conclufb Jamtemplo Jiattfq\ li
hofiihiis cunciis Romamgeflichat vifere , pofi Maxentij exttium abfq ; nomtne ex fangnine Rcmano trium'
phaturus. Nec emmgentem tdlam bella ctcntcm per f^fuperautt.aut v-t^am fortttudtnc fuorum reperit dU'
cum: veladdidit quMdam imptrio: ant nufquam in ncceffuatihus fttmmisprimus extentamy rigentiaq-^ ati'
La. 1 >ca.$ ro vexilla , pttlchrttudincm ftipatorum oficnderet. Hxc Ile . Huc vero etiam pcrtinet, quod in hi'
fcoria'^ Tripartita fcriptum eltde labaro preciofis Lipidibus adornato,quod a militibus adora-
'Lib,7.c.^ batur,&inquoCRVCEM CHRISTl, vtteftatur' VVolphgagusLaziusViennenfis^Con-
^^^^' finxcrat, eiufq; auxilio Licinium fuperauerat. Dequo & ^ Septimius Florens: Sypartt

" In Aijolo- ^^'^' 'v^^C{\\ityVcxtllorttm,^UbarorumHoU cruciumfunt. Scribit& ' Eutropius : 7um verbld^tusrcddi-
gctl 0 c.i6. ttis.&deviCioria iamfccttrus, fignum crtuis.quod in cdoviderat.in mtlitaria vextlla transformat.ac U"
' Jn uita Co barum qmm dictmt.ex auro laptdihtssprettofs in J}eciem crucis Dominii d' . Hoc enimfignum bellicum
flitini A/a tnterai/a prectofitis , eoqtiod Imperatorcm pr^cedcret , ^ adoran id amtlit/hus morts effet .^t{\\hd\t: *
. Portahat itrtj^ per o mncs acics in prcdio . Scmpcr enim hocfignu prApombatur antc ordines vniuerfis, quod
maxime Lahorantthus actcbtis in pr^lijs adfje prdctpiebat. Conftituit itaq ■ ccrtos fignifcros , qtti tn eo labo-

T'f^^^^^ occafio, iactiiari mandattit, Wxq ille. Porro defcribit formam huius vcxilli > AurcliusPru-
y f,^ I 5. dentius poeta hocce carmine :
tfa Symma Hoc figno inut^us-,tranfmijjis a/ptb/ts vltr^

chum, Seruitium foluit mifirahilc Conflantinus.,

Cum te pcfiifcra premeret Maxent/us aula, Et Paul 6 poft :
TeHis ChrifiicoU dticis aduentantis ad vrbcm
MiltiittSiCxccpttmTybcrina infiagna tyranum
TrAcipitans yqtianam viliritia viderit arma
Maiefiate regt.quodfignum dextera vindex
Pr£ittlcrit,quali radiar/nt jlemmate pila .
Chrisius purpurctim gemmanti textus in auro
Signahat laharum.clypeorum infiignia Chrtftus
Scripfcrat,ardebat fummis crux addita crtfiis,

Ipfi Senatorum meminit clartjfimus ordo , ' ^

^i tunc concreto procejfit crine , catcnis
Squallens carcereis.atit nextis compede vaHa
^omplexufq , pedes vi^oris.ad inclyta flendo
Procuhuit vexilla iacens. Tunc ille Senatiis
MilitiA vltricis tittdttm, Chriftiq j verendum
Nomen adorauit^ qttod collucebat in armis.
Cum magiia pompa fenatus RomanuMn pompisprocederer , vexillumq; argenteum gefta*
ret,no inconfulto liic al.qua tradam in gratiam eorum, qui mtelligerc appetunt antiquitatein
l^omanam,marmoralcil!cetrculptaatquenumifmata. - rt i

Vexilk-m VEXILLVM SENATVS argcnteumerat,&incomitijspaffini,&pompisSenatuiRo-^''

r>oaurn.sMtomt,.mlUs,dhucvirescon,uraM^^^^^
pl^rcsfiu-it.Masjresnoftr, nev^^^

e''^aaf>!p.<tutflekconcd,um,r,bum,d,>!,Jfem,autd^

perunet,

Ornithologia^ Lib.l L 1 53

pcmnct^qiiod * Appianus Alexandrinus fcribit : ejfatus, & U€rho dr o/^ere, munmhusj^^ eos i)3- Lib. 4, de
pHensconcionemdtmtfit , JffiferfiHentesCaffmm & Brutufn ftimmis extulere Uudihus.acfrotliis.qu^ hd.cmU.
*^paforent/a£iurosfeohtulerunt . Hi vero munera illls confhim f>er/o/uerunt , & aliaporro adoccafo-
f^es multas il/ti/iriorihus impenderunt^dr qut fufceptffent conttntte armatos.perparte s e^nittehant.Nec mul-
^opoji ipfi infecuti funt. Binas x^qtn/as ad eos aduo/antes in argenteis vextliis confidtfc.fama eft ,fe in-
f^^cem roH ris vngmhufq; /acerantes,ve/ vt a/ifs p/acet,fe mtttuvohferuantes ac manentes , quxfuh/icts a/i-
^onijs a PrMoriht^ educatA funt , Et ^ rurfus loquens de Sylla: Futt autem adcmma feitctffimus vf ^ Lib.u
^^etnfinem, tantum profperttatis , quantum concupterat, affcctttus : corptfq , per Ita/tam in vrhem, icBi-
2* ^ttrea regio more iUatum^B, Tihicinum copta eofuitumq ; ac cnterorum mu/titudo progrediehatur . Poji
10 ''osmtlttes omni exparte,& ad pompam instrticit armis accurrehant . Et vt qtnfq ; accefferat ,protimts in
ordtnem referehatur . Veritm mu/tttudo tam ingens , qttalts nulio vnqttam in opere vifa fuerat , accejjit,
^iicedehantfigna fectiref^^ , quthus diBator cum effet, vtehatur , Hunc tn modtim infigni pompa , magno
*^Pparatu in vybem defertur . Coron^ ex auro ad duum mt//ittm rntTKum yp/uref^.fimima curafihrtca-
*^ • Vrhittm dona , ac /egionum fuh co mt/ttantium , ah amicis fingtdattmfirehantur , aliag^ ad fepu/chri
^<^t*saddtta ^quorum ff/cndorcm eioqui nemo poffet .Corpiu denique accurrente excrcituffacerdotes fa-
fr^q; Virgtnes per vices detu/ere . Senattts item re/iquiq \ ma^tsiratus cum vexi//is eorum fiquehantur .

deinde ornatu eqtiitum ttirha exercittifiq ; omntsper partes dtutfitis , qtti fiiih ipfo fiuerat , Magno de-
"^fffnfitidio vnufiqtiifiq \ adficrendum accurrtt vcxilla attrea arget, teis prdfcrcntes ay rms , quihus ad pom-
pam nunc etiam vtunttir . H^c ille . Et de liuiufmodi vexillo inrelligendum eil lioc ' Claudiani ^ /» aum-k
ioJ^^^t^carmen: ^ ^ Honorvico-

PatrittosfitmttnthahitttscrmoreGahino fulatttm,
Difio/or incedtt /egio^pofitis^.parumper
Be//orum fignisfequittir vext//a ^uirini ,
I^oflrremo oftendcndum eft Aquilas diuerfas cinn a fignis , tiim a vcxillis Romanis extitif-
»e,quod partim etiam fupra nobis eflofl:efum,partim etiim*^ Liuius tdik^itwviStare hinc /egtona. d r ^ ^^.
*^os mt/ttesjjtnc c/afficos per omnes Deosparatos magis qtt£ veltnt , qtiam qtijt fitant vcra effe , objlrtn- ' ' "
^^""^P^rittrtononfiefoiiimfutmq-^

^eiunus: EdiHoj^ , vtfiutttra /uce cun^i conuentrent tn campo.progreffus prtnceps an^htttcfius fc/tto tri-
^naUfiendttfignis Aqut/tfq ■ circttndattis 6- vcxi/its. Porro vnain modo in legione A quilam ex- Vna Aqui-

isyn^ ^ vtcefitmanortim Prtncipthtts.Aquiiam abstttiere. ^o dolore acccrfa legto. & plura fi.gna vexii- gioae .
'^^^^hoftthttsrapuit.^t\tQ,x\\\Vi,£)uatuor /egtonum Aqtti/jipcrfirontem , tottdemq- circae /egiomhus^ ^^'"^'^^'
^^'^^xilla.mox dtiodecim a/AYtimfigna.^O' pofipedttttm ordines .Hxc llle. Carterum cuius figur^
2S^»l<iRomanoiaexercitufuerit,oflenditDi Caffius . EVi cTe vuk ^izpoc^P^f' iv dvrS) % ^j^

? f-^^^y^ i\ S^u Tov <^vpct)Lct d^r}yfj.{vov ^ cl^^ x,ct) «V ro S^drnS^ov x.cL7U7niyvv<Q-cti , (pipa , Id eil:, gura.
tifT^ ^^^^^^^' P^^(^»^^^^^^^P^^tif*»^^^^quo Aqiit/aaurea co//ocatur: inomniitif oexercituah Aqtti- ^
pro haji^ long^ pr^fixa defiertur , qtt£ quofact/tus /mmt defigipojjlt , in actitam cufptdem dcfinit , Huc
P^rtinetlocus^^Appiani Alexandrini Mnftgneprmreaprdium^ ait,ahvtraq- parteedttur^tn qua ^
J^pmor Pompetus Cafiarts mi/ttes tn ftigaverttt , eosij^ tn cafera vfiqtte perficquitur . Signa porro mt/itarta ^rv\ ^ ' ^^'

' ^^^prmccttpato ecrtimcurfiu,Aquiia?n intra valium adftios tecit. Ex quibus verbis liquer,Aquilam
|lUoqj intej. figna fuilfe enumeratam : fed quia Auis Romani populi peculiaris erat , primum
de A ^-f ^^^-""^ meruine,milliari«q;cohordaddita.Id quodex'1 linioanimaduerdtur,vbi -^Ui^cx
it animali ex profeOo dilferit: liomanis cum /egiomhus, inquit, CMartus in fiectindo Confu- * '

^^^fuopropriediCAuit. Eratf^antca prima cum qttatttora/qsJttpis,minotaurts.,equts, aprts,qtt£ fingu/os
riu ^^^^ '^^^^^^^"^ ' ^^tici^ ^f^i^ ^y^f^ts fola in acie portari coeperat , re/tqu£ in caftrts re/tnquehantur, Ma^

^ ^^^^^^ ^4 ahdtcauit . Ex eo natum non ficre apud legtones vnquam hjhernattim cffe in caftris , vhi
1^V*iiarumnonfttfiignum.H^^cn\\s Plinius. CiEteriimquantoioco hoc genus figni Romano
anr^^A*^^^" ^^-^^l^^fjex eo apparet,qu6d pr^fedus caftrorum,tribuni,ac centurionum pr^ecipui
xim T"^'"^^ incedebant:3c' apud Aquilam (owti^s religione fe tu tabantur , vt etiam fupra di-
nit^' ^"^^ ^^^^ Corneliji Taciti: Ante Aqudam pr^ficit casirorum trthumcj; cr primi centurio-
<iu -z/f y/f,r^/^r/ iuxta fitam qutfiq ; centurtam armts donifiq ; ftdgentes, & mtittum pha/era tor-

ne ^^^^ ^^^^^^^"^ • & ^ r urfus : P/unmus circa Aqut/as /ahor , qu^ neq 5 aduerftim ficrri ingruentia te/a , .
S'^^^j:^^^S^^^^(>p;>t^rant.Wxc ille. Qikt oftendunt, Aquilarum fercula quemadmodum & . ^^^']'

7ptna,jicxtt Jn/perator
fuam

154

Vljfsls Aldrouandl

fuam fenienthm vnmrfos: confilij^ eius viam fecuti, qui paulo ante fragyantiljlmis vocihtis aliud postula»
^ Jn Panc- bant, circufeftum Aquilis ^vexillis agminibusg, diuerforum ordinum . Huc pertinet& ^ Enodij Ti-
gjfico Aui' cmc,n(\^ Sidonfj Apollinaris Syncliromi, quem Vuolpligangus Lazius a fitu vindicauit,Iocus:
tno ^ugu- j^am Auienimeinonvnusfedprimus eH confolatuSyHirpisfuA-.gefittura Aquilas agmina^prauius ante-^

Jn Tane-

fio dicto . ^ celJit,&' adfrincipalemmilitiam iter virtutis^fiendit, Meminere Aquilirum iu hoc (enfu & poc*
■ J^J^ tx illius tcmporis,quorum Claudianus fic canit :

coni dicto .
^ ln'Tmc-
gyrico Socc-

" Sidonius ApoIIinaris :

rlco dc con-
fulatu Ho-
norij .

^Jn nuptijs
Homriji &
Jliaria.
^fn Fancgy
rlco ad An-

Idem'poetaalibi:
^ltem:

Teduce Romana tandem fe vindicat ira ,
Jpfa iubetfignisjbellaturo^ togatus
Jmperat, & (pe&ant AquiU decreta Senatus ,
^uidfaciatbellisfoquastibifd>peiugabit '
Jnfiiciis gentes Aquilisy qui maxima regni
Omnia priuatus fugit .

« Llh.2.c,7, Pertinet ad hunc locum & quod Vegetius fcri hittTn ipfa quoq; enucleati afcribendifunt iunioress
devemil. quia infecunda aciepofi Aquilam.drimagmcscohors fexta confifiit. Scitum eft & illud, quod non fo-
p IA.2.C.10. i^T^ hc^yjAx , fed fignorum etiam ca^terorum dignitatem declaratrld quod fcribit ^ Vegetius t
JEt ideo figniferi nonfolumfidclesfed etiam literati homines eligebantur , vt feruarent depofita,(^ fcircnt
fingulis y^^^^A-^ r/i//f?;;^w;IoquiturautemiIIicdepecunialegionis, acmilitum apudeos depofi-
ta , & feruata in vndecim {;ic(:\s . De hac Aquila bellatrice in exercitu non omittam illud , dc
*^ Jn fanegy quo *^ Ckudianus meminit :

Pars longtfiiculis,pars comminus horrida contis

Hi volucres tollunt ^quiUs,hipicia Draconum lO
Colla lcuant^multufq; tumet pernubila ferpens,
Vt bellatrices AquiU fuiq ; Dracones
Fas fit caflra meis hodic fuccumhere fignis .
His primum mfiras AquiUs prouincia vidit,
Desijt hofiiles confefiim horrere Dracones
tcminm . Jlicet edomitiprdlo pr^daq ; carentes .

aXtub.'' PpSTQVAM egimus de Aquilar vfu in infignibus militaribus,vt in numifmatib. coffMcitur,
alijs in nu "^^^ ^^"s agem^is , m quibus Aquila vna cii I oue & fulmine , animalibus ac alijs infculpebat.
iiiifraar. In quibufdam niimilmatibus Antonini Pij fculpebatur lupiter eburne^ fedi infidens, ma-
Antonij gnamq,- pr^ fe ^cxcim maieftatem,finiftra regale fceptrum vibrans,& dextra inferius fulm en in 3^
Pij numii- gigantes, quos fub pedibus velut oppreflbs tenet, eiaculatur; c rcgione uero ipfius confpi-
citur Aquila^ad pedes eius fubuolans, qu^ Ganymedem pulcherrimum puerum raptum cya-
.... thum vt loui propinaret,portat . Finxerant antiqui Iou5 lunonis eflb & fratrem,& maritum,
rims quoniam pereosintelligunturduo elementa,ignis nempe & aer,qu^ «qualiafuntin fubti-
_ is fK A ideo appellauere fratres , & lunonem feu aerem loui feu igni fubieaam dicebat Vn-
aidus . de & illum apiiellarunt maritum,& vtrumq; a iuuando,quia nihil eft , quod maHs nutriat , &:

conleruetreshumsmundi,quamcaIor&aer;quiafinei)lisnulIumanimalfubfift^^
TXt ^^T^l^cIuPf ^.^P^d ^^'^^^^V^^^f'^^ ^^1^^ qua^voxmlaliudapudLatinosdenotat,
Lucetms ' ^ vitam.quia nil aliud cfthoc elementum,nifi calidum:& ideo dixit Heracly-

curXiJ'''!^'^T

ptalod. G^,^^^,r^"' eflb fingitur,miniftraf-

Aquilacur % ^"^^g^Sf ^^''l^^beUanti,fdmina.Vnde

alcnpra lo tio, ou^ naturalis redditur, eft ; quia ciim Aquila temperiem nada fitpr^ c^teris volucribus
calidKrimam , qux fci icet iuo calore quod in ouis eft, dilTipat, & fpem futur^e prolis fallit , nifi
^titem lapidem in nidum fuu inferat,Ioui ignis pr^/idi eam hac ratione ficra efl*e voluerunt.

Sccptrum ^''H ^5'^"' ''T ^^^' ^.F"^^^^^"^^ ^^^^^ reperiantur , in quibusnonaddita fit Aquila.

cur lom at ^«i^lulto etiam loui attribuitur fceptrumreft enim flgnum poteftatis: & Aquila pariter , tan-

tributum . qua omnibus prxftantior. Fuitautem lupiter varijs epichetisinfignitus . In primis enim Pater lO

loms co- ^J.^^"^^^\oL^^

gnomma , Urpheo ^ Homero.Optimus ac Maximus quia vuk & poteft omnibus prodeflb. Fulminans
ku cpithe Fulguratoratq;tonasabauguribustefteCicer^ Statons nomineadoratusa Romanis
etnnicis V iadicator,6^ VItor,quiafcelerato^
Eleus,OIympius,Afcr^us,&Stratius,fiuemilitam

cerXencos^iueHofpi^^^^^ JHppnerhof^mbusnamtedareturaloquuntur .

Tnfonius,6:CafiusaCafiomote&ciuitatequ9daAegvpti,Ammoniusabarena,qu^grecc

111 a
Iiippitcr
cur frater
& maritus
lunonis

Ornitholoo Lib. II. , ^ ^

in quibus iiec hens in feruos , & masill-ratui in maktico^

EJeurcria

ab^^T a i"'^'''''''",'''^'^^''^''''""'^'^'''''^^^^ inquo
bfe;rf^r'^w^^ ^/^'^- V!B1VS>GN Era^autcm

t»,&vnn,?''' '-■''■'^''^^''''''''^^^^^^^^

ftrapoinr^°r''"f rr'"'''^rr^^^- '■"^g«'°"'*'="f'tratahaftamdcxtra^fin-

Poculo quoddam fimile tenens.Vidi etiara antiquiirimum nuniifina ercum oarnnm ^^^^^^^^^
^•Fulu.umCap.boummciuemBononicn(cm,harumrcrumantiqu3Zr„T^^^^^^^
ore, i„ cumspofteriori parteerca«figur« Aquila Chryfa«o Bellonij fim.l s cStnrrn;^"

etarr -W ''•^°"'''^'= AnOAAl.N.Ea\cdcvrL,fiucoppido^"MllS '^ . „ ,

UainlS'''^'^'" ^'^^f'?''''"^''*'^'"'-, ^^'■'"'•'giwrlupitercog.iomi.utusA.ixurusin '"f""-^"-
'n crattu Campan.ar.hab.tu puer.Ii.mberbis. Memiuiteius ctia.n " Virgilius • ^""'1'

Circeimtjj mgum quis lnpiter <^nxurns aruis •
Q Pr^fiJet. "n.j.^rn.

'^''«, vnde ^^^r d'ccbatur,quafi « ?.,«,,d eftfinc nouacula, quia barbam intquam ra-

^"■'^i" Sfmtrin'';^''^''^''''^'^]'"^^

•^onueni.T n f '°'"*'^"'""'" barbatafac.es fucnt. Namimberbcm cfle mads Phoebo
"c, csf Baccho, quorum fterna luuenta a Poetis celebrata eft . Vude Tibullus •
^ ^ol'! iteriiit ejl Pha-ho Bacchojj iuuentt ,

l.- . ^Kl^idecet itttonfuscrinisvtrumq., Deum.

<ebi|I'^,;;i"f''''"'"^'^'^"''<'=''^barbatumf«ifse,vt&mimifinaoftcndit,f^

imbe^K ? '"."e"e™peu.n,aut erit .ntel ige.idum,fi fuit pucr, nu.iquam rafifle barbam,
■^atecoron.? ^"*='"'^' .'5",'''' nuinilma facie barbata fiftum ncgat:quod ctiam numifma diade-
Sed an?! «Pitulum habuit.Fuit& Anxur vrbs Trachina, nunc Terracina difta .
ci r?"*"* ''^ ''''* numifmata,in quibus Aquila fculpcbatur. fermoncm couertam ,
"^Suid rl- "' '"■»§'*'']"•"» C'«'^er« alitcs,facra diceref,dein qu« fulminis figura in numis , ^quila cur
^'^^^ideo r '^'^r^^^- ^ Quantumad Aquilamattinetjfuntquiaflerantloui ^^"^ ^"^cra
^^^^ ca i, ^^"^^^^^J?^"/"»<^c>qLi6d ipfe primus in Creta Aquil^ nidum inuenerit , & pofhno- *
^'^- Vn,i" ^^"^^^ ^^"^ tuent,ideoc)5 Leoni etfi quadrupedum regi,& Regulo auicul^ pr^tule-
^*^'^^ cann Alexandri Magni ab vno latere lupiter fedes fceptru fmiftra,dextra Aqui-

^^^eius^l^^^^p"^^^'^. Portat:infcriptum cftadlatus AAEHANAPOS.abalioIatereconfpici-
^^^^r A fj^^-^cpcnuntur & alia eiufmodi numifmata Gr^corum potiirmi um,in quibus I u-

'^^iumre)!f'^?^''^^''^f^'^^ ide6IouidatamAquilamvolunt,quoniamea
rWunaS"'^ <licatur,ob viftorias falicet , quas ab alijs auibus illa reportat . Hinc cum inter
^^^lachrrm • o^^'"'' donaria,qu^ in iVletaponto vrbe loui Olympico mittebantur , etiam
^*^^ Verni. T elletinfigm fpccie,quod altera manu fulmcn, altera Auem teneret,ca-
nonbu5 ornato, Aucm iUam Aquilam peculiarem louis al.tem crediderim . Qu6

adful-

J-\ilmina.-
trix le<!io

Vlyfsis Aldrouandi

aafalmeii,cumstotiesetiammeininimus;rc^^^^^^

ad inftar faeittie videtur,quia fulmina non read procedunt , fed tortuosc/^^^^
aculeos:aIifterebrMijfl^i^?Jg^^isfimilesfunt,quoscredidcri

bus multa non folum vna cum loue in numis,fed in clypeis etiam militum confpiciuntur,vt m
columna Tf aiani & aliis numifmatibus videre eft. Atque hinc legio qu^dam temporibus Au-
2ufti,vtDionCaffiusfcriptumreliquit,fulminatrix,&fulminiferadi^^^^
itavocatamveKtobmiraculumillud,quodChriftianifubM.Aurelioedidere.(^id
Aqua cxli- fitibundo exercitui eius aqua , rogati ab Imperatore ingentem imbrem , ex quo commodc^W-
tus impQ. ^ere potuit exercftus,tempeftiue a Deo precibusimpetrarunt fimul cum hilminibus,a quibus
"^'^' • hoftium Marcomanorum exercitus i£tus,Chriftianis vidonam reliauit. Atq; hinc ab eo tem-
porc ea ledo, fub qua mil ites Giriftiani militabat,fiilminifera difta,& fulmine pro mfigni vU
eft Erat autem legio duodecima cognominata,antiquifsima fanc, qu^ nempe lub iplo CacU-
re CLim in Galli js,tum etiam contra Pompeium ftrenue militans, ab j^fo p ui imum comeda-
tur Miraculi vero illius a Chriftianis, vt diximus, impetrati etiam Tertullianus meminit,ea-
dcmq^ repetit Eufebius Pamphilus, & apud Grxcos A poUinaris , qui etiam ipfam legionem ,
iDroinfi<^nis facri miraculo , mutato nomine,vocitata dicitab Imperatore fuImineam.Tertu;
lianusvero M. Imperatons cpiftolasetiamnunchaberedicit,quibusdehifcc apertius indi-
catur. Porro hanc inclinante repub.in Afiam tranflatam reperio. Scotus enim iUius fub Duce
Armeniae ad Melitenam meminit , nifi alteram extitifie vna aim V Volpheango Lazio Vieii-
nenfi etia credamus . Sed vt,vnde digreflk eft,oratio reuertatur. Seruius ali jq,- vcteres fcnpto-
Fulrairiis res,tres fulmini proprietates akribunt,adurcnte nempc primam, fecundam frangentem, per-
tres ^privj-forantemfeuterebrantemtertiam. Adduntetiamfulguri alasobvelocitatem &radios tor-
tates . juofos & no redoSjquod fcilicct modo xdes,modo arbores,mod6 mana tulme feriat. Quod
Cei aumil vcro dc Ceraunio lapideo dicitur,qui linguc <k aculei figitt^ fimilis cft, aliquado fub terra in-
lapiaeum . ucniri ; id experictia verum efie comperi & adhuc in meo Muf^o talem lapidem cxli tempC-
ftate deiedum prope quercu in agro Bonotiienfi,ex ipfius tcrr^ vifceribus ad tres , & ampliu^
cubitos erutum,afl"eruo: eft autem totus denticulatus.Sed aduertendum eft in Melitenfi Inlu-
la lapides Ceraunijs admodum confimiles effodi, & multis pro ijs venalcs obtrudi . Hi lapides
Ophioglof a Cardano ophioglofn feu linguae ferpentis,ab alijs lingu^ natricis,nuncupantur. Horu etiafli
fus lapis . i^ultas differentias videre eft in noftro Muf^o.Verumenimuero nunquid & alijs Di js, pr^tef
Fulmcii lu i^^gj^ numifmatibus fulmen attributum fit quifpiam a me quxrat , cui refpondeo lunoi); ^
^ noni , ^ Mineruic etia aliquando dari,vt coftat in primis ex numifmate Domitiani & ^ Virgilio,vbi
^aao"^at de vindiaa Iunonis,qua ab Aiace Oileo ob illata in teplo fuo Cafsadr^ vim fumpfit,loquitur:
uibutmii'. Jff^ ^ouis rapidum iaculata tn nubibusignem

^ Lli.Acn. Quod vero hifce Deabus fulmen tribuatur,ratio talis afsignari poteft: quoniam fcilicet lunO
acr eft,vel,vt reftius dicam lecudum Poetas,acris Dea, & in aere intra nubes fulmina gignurt"
» Ll6.Aen. tur: Palladi vero ad oftendendum furorem & ignemj Vnde ' Virgilius

duo fulmina belia.

Scifiades

Sed hsec obiter dida fint , nam & aute alias rationes aflignauimus , cur Aquila & fulmen lo* ,
ui foli dicarentur:reuertamur modo ad numos,qui Aquilam cum fulmine & louem ferunt. 4"
M.Antonij Aereu M. Antonij triumuiri numifina excufum eft an. Orbis 3 9 3 1 . Ab Vrbe codita 7 i
tiiauiri nu lefu Chrifti, 3 1 • in q"o vna parte Antonij caput confpicitur cu m infcriptione IMP. ab
mirma . ^^^^l vcro Aquila infiftens fulmini cum caduceo . Hoc anno Cii. Domitius Aenobarbus 6^

Sofms ( Dioni Solfius ; confules fadi funt .
Doraitiani Infiftit quoque fulmini Aquila^qu^ confpicitur in aureo Domitiani numifmate excufo^^'
numiiiiia. Q 4.0 ^ 9 V.C 829. LC. 77. infcriptio eiufmodi eft IVPITER CONSERVATOR. ab ah^
ue76,eaqueanterioripartetalisIMP. CAES. DOMITIANVS AVG. P.M.AliudDo'
mitiani numifma idem cum fuperiore,fed ex argento,cufum cft an.O.404 5 .V.C.8 3 5 .1.C.83'
Ari!;enteum eiufdem numifma repertum eft, cuius anterior pars habebatur hoc pado I M I*
CAES. DOMITIANVS AVG. GERMANIC. PofteriorhocmodoP.M.TR.P.n^*r
IMP. V. COS. X. P. P. ibidemeratAquiIacumfulmine.Hocnumifmafa£lumeftaii*
404(j. V.C. 83^. I.C. 84.Hic neminem unquam uerc&exanimodilexit, pr^terquai^*
paucas mulieres. Homo audax,& iracundus;infidiator, & uafer, temerarius, & fraudulentu^'
Nerux mi- Iii numifmate Neruae quod an.0. 40^0. V. C. 8 50.I. C. 9 8. excufum fuit,pr^ter Aquil^ij?
mifma . fulmini infiftcntem, laurea-circunfcripitur cum huiufcemodi gr^eca infcriptione in auen
' Haariani p^rte: NEOT lEPOT AETOT2. in aduerfa uero : ATT. NEP0TA2 KAI2. 2EB. ^ .

numilma . yifum eft Hadriani numifma,in cuius prima parte radiatum caput crat , & talis infcrip^^^

\s

)S
i-
n

i-

is
:e
I-
[$

i
i-
i-

!-

If
1-

:e
1-

r-
r

r

15

;^

r:

Ornithologb Lib. I L 1 57

ATT. KAI2AP AAPIAN02 ATrOT2T02. ififecunda uero AI02 NA02 IEPOT2A-
AHm . Pr^terea exprefluin eft templuin fex coluinnarum,in cuius medio lupiter dextra ful-
nie, finiftra fceptrum cum Aquila, ad dextram Pallas & Mercurius,ad fmiftram Mars & Ve-
«us6cdu^ali«figur«fedentesin gradibus,ut uidereeftinpiauris Alberti Principis Baua-
n«. Hoc numifna excufum eft anno O.4100. V. C Spo. 1. C.158, eodem annoad 6. Id.
>luIij.Hadrianu.s Imp.moritur.

Antinoinumifmahabetur,quodficinrcriptumfuinelegi HriATPIc ANTINOON ©EON, Antinoinu
^baliaueroparte ZETc ATTOK. nATHP. ubi etiam eft Aquila fulmini infiftens . ^miima.
Non

^NElNOc. Numifmahocufumeftan.0.4123. V. C.5>i3.I.C i^i.quo temporenonis
^^njis Imperator obijt .
Aliud Antonini Pij numifina reperitur,in cuius pofteriori parte lupiter in/ider Aquil^,dex
pateram,finiftra fcipionem tenens,hac adieda infcriptione,gr«cis chara6teribus exprella.
cPAT. 0T P. in pofteriorivero AYT. K. T.AIA. aap. antoniNOc EYc CEB. Fuitis ^
imperator fingulariseloquedar,nitid« literaturac,priecipuc fobrius,diligens agriculror, mitis, ^'^^ ^]^^^^'
3^gus,ab alieno abftinens,'8^omnia h^ec cum mediocritate,cV rine ia(5latia. Cum efletlongus *
io ^^^^> iJicuruareturq,- , tiliaceis tabulis in pedore pofitis f ifciabatur, vt redius inccderet.
ScribitAntonius Auguftinus AntoniniPij huius reperirinumifina,inquoadeftfuImenj
p Auis,qu2efccptrumore tenct. Hanc Auemdiciitquidamenc Aquilam,nonnu Ii uero Co-
•^^JTibam : hanc iuxta Pij naturam : illam ad fuam potentiam , cum .ilius lupiter in terris eflet •
^^faiptiotaliserat PROVIDENTIA DEOR.

yiii.cAi .in aduerfavero AVAELIVS CAESAR AVG.PlI.FJscuminplurimos^tot^^^^^
^ui principatus tcpore morbis incidiftet Ga.kni Pergameni mcdici clariilimi opera ufus ci\ .
. ^upitcr nudus dextraglobfi cum vidoriola^finiftrahafta tenens,& ad pedes Aquila confpi Commodi
8o cmiitm jj^ numifinate argcnteo M. Aurelij Comodi Antonini,qdan. O.4 14^. V.C. 5) 5 5.I.C. numiima-
J^^3' excufum fuit. Huius pars prior infcribebatur ita M.COMivlODVS ANTON. A VG. tcu .
^ AVS ; pofteriorautem TR. R VIII. IMP. VI. COS. IIII. P. P. S. C. Aliud eiufdem numif-
cufuni efte obferuaui idq; an. 0. 4 1 5 1 . V. C. 94 1 . 1. C. 1 89. in cuius altera parte fic infcri-
Fumerat M.COMMODVS ANTONVS P. FELIX AVG. BRIT. in altera vero
AWl IVVENI P.M.TR.P.X11II. COS, V.PP. S.C. Hiclupiterftabatfiniftraha-
^^J^ijdcxtra fulmen habcns cum Aquila ad pcdem dextrum.

. Septiniius Seuerus Pcrtinax duo numifmata habuit , quorum in vno eoq^- argenteo prio- Pcrtinacis
^n^artisinfcriptiotaliserat SEVERVS PIVS AVG. pofterioris autem P.M. TR. P. «""^^^*-
r ^.J^« CO3. III. P.P. Huiuslaterisfculpturalouemexprimebattenentemdextrafulmen,
4o "^wahaftam,acAquiIamadpedemdextrum.NumifmahoGan.0.4i^7. V.C. 957. I.C.
^^5* cufutn elfe reperi. Poft autem annis fex elapfis , aliud Septimij Seueri exargento quoq;
'^^mifina excufum tradunt,quod ab vna parte eaque auerf i louem fedentem exprimebat te-
Jlf i^tem dextra viaoriolam,riniftra haftam cum Aquila & infcriptione P.M.TR.P.XVI1II.
^^•Jn.Pp.Anteriorveroparsficfehabebat SEVERVS PIVS AVG. BRIT.
. M. Aurelio Antonino Caracallje numifma cxcufum fuit an. 0. 4 1 7^$. V.C. c,66. 1. C. 2 1 4. CaracalljE
^^cuiuspriori parteficinfcriptumerat ANTONINVS PIVS AvG. GERM. in po- iiumilma .
. ^nori vero lupiter ftabat nudus dextra fulmen,finiftra haftam cum Aquila tenens, adicda
j^^.^^^-Jptione P.M.TR.P.XVII. COS. IIII.P.P.InalioquoqueAntonimCaracalknu-
^ ^imate lupiter fedcns cum Aquila confpicitur,tenetq^ dextra viftoriolam, fmiftra haftam :
p^^uenumilinatis pars infcriptionem fuperiori fimilemhabct^nifiquod vbidicitur TR.

'ff^lt; hic habetur XVIII. Hoc numifma excufum eft an.O.4177. V.C. 9.^7. 1. C. 2 1
r /^buit Seuerus Alexadcr, lu\i?^ Mamce^ filius numifma,in cuius dextra parte talis erat in- Alexandri
crihM^ TA.in .yr^^r. v.r^rr» pjyg j^^Q^ in fmiftra fiuc aucrfa P. M. TR.P. V. COS. ""^'''^'^-

iciebaturcuImperatorc,quatuorc)5mihtibus,duobus

hoc cufmn cft an. O.4 1 8 8. V. C. 97 8. 1.C. 2 1 6, Is tantar alfiduitatis crat,vt ne vllum quicie
keA . ^^^^^citio aliquo tranfire patcretur. Eodem,quo natus erat,die,cumiinperafletannis
^«cjm,trucidatus cft i miUtibus iii Gailijs. Argeatcum eiufdem aumifma rcperitur an. O.

O 4194.

50

1 58 Vlyfsis Aldrouandl

4194. V. C. 9S4. T. C. i^z.excufamjincuiiispriWiparteaderathiiiufceirjodi in^riptb
]Mi\ ALIXaNDEK PiVS AVG. pofteriorveroparshancexpriinebaclOVl PRO-
P VGN ATOR f: ibi lupiter dextra fijlmen habet, finiftra Aquilam.
Valeriani Numilma ex ^re P. Licinij Valeriani excufum eft an.0. 421 1. V.C. 10 1 x.I. C. i(Jo.cum
inmiifma. hifce in anieriori partecharacteribus Gri^cis ATT. K.AIKIN. BAAEP1AN02: in auerfaue-
r 6 E E I a N. r. n e a KOPn n. Hic exprimitur louis nudi figura,qu3e dextra tenec tulmen,
fini^ra Aquilam,autaliam Auiculam .
Dioclcria- Valerij Diocletiani numifmata duo ex :^re inuenta funt cum cadem infcriptione in an-
ninumii. teriori parte, nempe AlOKAHTIANOc CEB. in auerfivero vniuseorum,Iupiterftabat,fi-
111 ilra tenens hafcam , & Aquila ad dextrum pedem: alterius autem pars eadem louem in iuh
fellia fedentein connnebat,habentem dextra pateram , fmii}:ra hafcm cum Aquila ad pedes.
Hjcc uumifmata cufa funt an.O.^i^^^. V.C. i o 3 (>. I.C. z 84. Is poft depofitum imperium fe-
nio conf-e.luSjpriuatus manfit Salonis ai2;nculturam exercens annis decem.

Aliud eiukicm ex^re numifma percallum eft an. O.4Z45. V. C. 103 5. 1. C. 183. cum tali
infcriptione IMP. C. VAL. DIOCLETIANVS AVG. abaliaparte lOVl CON-
SEilVAT. vna cum Ioucnudoftante,dextrafulmenfiniftrahaftamgeftante.
Liciniani Aquila quoque louis fulinen tenens , habetur in auerfa parte numiftnatis a?rei C.Valcr.
Licmijnu- Liciuiani Licinij. Addita efthuiufcemodi infcriptio lOVI CONSERVATORI AVG.iu
milma. altcra vero ficinlcriptumerat IMP. LlCiNlVS AVG. Numifmahoccusueftanno O.

4271.V. C. 1061. I. C. 309. Eodemanno alia duo numifinata eiulciem Liciniani Licinij iO
excufafunt, quorum vni ex aere eiq^ minutoinprioriparref cinfcribebatur IMP. LICI-
NiVS P. F. AVG, 1:1 poftcriori vero lOVI CONSERVATORI SIS. hacinparte
conf;)iciebaturIupiter,dextraui6toriv)lam,'S^ AquiIam,S^flniftrahaftam tenens. Alteru nu-
mifma Gx ar^ento ab vna pirte taleai infcriptioneni habcbat IMP. C.VAL. LICIN. LI-
CINIVSP.F. AVG.abalteravero lOVI CONSERVATORI AVGG. NN. TSA:
vbi erat Iupiter,dextra imaguncula tencns,<S<: Aquila . Reperitur & aliud cwScic Licinij Lici-
niani numifmi exauro,in cuius alr era partecontinetur ftatua louis nuda,palliodecolIo pen-
dente,finiftra h iftam,dextra globil tenens,in quo viftoria alata impofita erat, finiftra ramurrt
palm.x, dcxtra corona lauream fert. A dextro eius ftatuar latere,ad pedes Aquila alis expanfis,
& d fiaiftro capriuus uin6lis manibus apparer,fupra quem c laracteres hi notati XIII. infcri-
ptiotaliseftaddita lOVI CO;V ;E vVATORl Scinferiusfubfcriptulegitur SVNG.Pars
autemanteriorficinfcribebatur IMP. LICINIVS P. F. A V G. &in liac ImperatorislaU
rearam caput cernebatur,c%ie barbata,a cuius ceruice LiCcu ferto annexa pendebat . Is an-
nis quindecim elapfis d inilitibas cum Martiano interfeaxis eft.Sunt qui fcribant , cum filiani
Chriftiana? religionis cultricem ab equis iuberetdifcerpi, CChriftianis infenfiirunus ) ipfum a
fuoruin uno,mor(u interfechim efle .

Aquilam apudD.FuIuium Capibouium in numifinate^reoparua uidi,expanfis alis &
falmen pedibus gerentem,cum aftro ante peftus multis radijs micante: in huius parte eft tatis
infcriptio OTPr2N.qii^obtempori.s vetuftateincorrofadi:iiciIIimecomprehendi poteftrex:
alteraparte caput galeatum imberbe: infuperiorinumifmatisorah^Iiterxfiint £T forte ^
ETAinN,veIfortaise ETAEaN,&tum Neronis fueritiaut ETBOIEllN , autETnATPI- •
AnN,tuinVefpafianifuerit'autET0HNITaN.
Municipie Coloni^e & municipia A ugufti poft eius obitum numifma excuderunt, an. O. 3 ^y^J. V. G
Auguftimi^^^.lX.i.^cumhacinfcriptione DIVVS AVGVSTVS PATER abvna parte:abal-
miima. ^^^^^^^6 S. C. hicadefthguramilitarisgaleataftans ,dextram eleuansinterduasalias,qua-
rum altera ( Veftam puto ) infidet fubfellio,finiftra cornucopiam tenens;altera (louem arbi-
tror ) ftans,haftam puram dextra tenet,cum vi^toria alata,in medio Aquila,& monftra .
PopeijMa- In argeteo Pompeij Magni numo confpicitur columna cu fuprapo/ito Neptuno reduce,
gmnumus. finiftro pede nauis roftru calcate , infr^. quem triremis fufcina eft, & Aquila legionaria,cu in-

icriptione MAG.PIVS IMP.ITER.Hicnumusan.A.C.(^(^.V.C,^8(^.0.389(;.excufuseft. q
Aquila fc - ptrum Romanorum, quod ita di^tum credo, quoniam (upra Aquila infideret, '
confpicitur in numifmate argenteo Augufti. Tenebatur manu hoc fceptru ab hominequo-
Tibcrij dam galeato,nudo,ered2e ftaturaf,obfcenas partes vefte operiente , & manu finiftra aliud te-
Ciaudij nenre figiium,quod fortafse cohortis fuerit,cum his verbis,nempe ab vna parte SIGNIS: ab
Galba; altera KECEPTIS . Idem illud etiam confpici poteft in alijs numifmatibus eiufdem Auguft*
mifmir ^^^"^ «^^"^^'^ ^reis,vcrLim etiam aureis,nec non in Tiberij,Claudij,Galb5e, & Vitcli) numif'
Traiam nu matibus varijs confpicitur .

miimaa . lupiter ftans,dexcf apatcram porrigens, finiftra fceptrum tenens , cui Aquila impo/ita efti

conl].^icitui:

)im-
:ciimeo
: iiu-

OrnkhologixLih. II. j

cohfpidtur ifi auerfa flumifinatii- Traianiparte cumtaJiinfcriptioneAHMAPX. EH.(aIiud
^^^OTcIAc) rnAToc KOINON. KTnPiaN. Acluerf^vero parrisinfcriptumfichabet
A^^T. KAic. N£P. TPAlANn APlcTa cEB. FEP. AAKiK. Numifmahoc poftTraiani
mortemfaaumfnit.

Traiani numifma aliud rcperitur cum figura in fuggeftu ftan te,ad cuiuspedes due ali^ par- Traiani nu
"«ngur^&quatuor Aquil^.FiguraiUadextratenetramuHioIe^, finiftrafcipionem autba- mifmaca.
xttH? > ^^^^ ^^P^^^ Vidoria Lauream imponit . Priori parri fic erat in fcriptum IMP. CAES
^ERVAE TRAIANO AVG. GER. DAC. P. M. TR. P. COS. V. P. P po-
ftenoriflc S.P.Q,R. OPTIMO PRINCIPI S.C Numumhuncexcufume/lereperio
an.0.4068. V.C.8s6.I.C.io6. ^

HaDRIANVS AVG. COS. III. P.P. itainfcriptumeftargenteocuiddameius Haariani
^^milmati,manterioriparte; moppofitaveroficlegitur DACIA S.C. Hiciiguramoti- numiima-
Usinfidet,dextraAquiiain legionariamjfiniftraramutenens.HocnumifmapercuHiim eft ta^-
V.C Sy^.I.C. IZ4. Duo capita .ilis expanfis Aquil^ impofita , cumhisliteris
xin numifinatis. Hadriani,quodexcuuimfuit an. O. 4100.

•^•85)0.1.^.138. Huius aduerfi pars fic infoipta ATT. KAic. TPAI. AAPiANoc CEB.
M. Aurelius Antoninus Caracalla numum habuit , cum infcriptione ab vna parte tah M . Antonini
iif^ k^™* KAI. abaliavero ANTlOXEaN AlHTPOn. A. E. S. C Hacin parte iigura Ciracallx
n '^^'^^^ A^uiI«,dextraramum,finiftrafcutumhaben$,cumaliafieurahumiprocumbente. nmnilma.
^tifomeftan. 0.4179. V.C9^9.I.C.2i7.

Aries infultans oui,cum ^dificio quodam fupernc^&affiftente figura quadam,altera parte Elagabali
^qmlalegionariaconfpiciturinnumo M.AurcIij Antonini Elagabali, incuiiispriorisparte mmSlina.
^^l^scratinfcriptio IMP. CAES. M. AVR. ANTONINVS P.F.AVG. inpofteriori
Vero COL. NEAPOL. Iscumatremeretriciomoreomniaturpiaexercuit.Circuciditfe,
Poitea ex viro mulier faftus, nupfit, appellabaturqj Domina & Regina.Tandcm cum ob i *
Piidiciilimam&crudelemvitam omnibus enetinuifus,amilidbus interfc(5riis cll &ciiin
|J|ater, qu^ eum mordicus lenebat, an. 0. 41 84. V. C 5)74. l.C. i zi. quo tempore hoc im-
^jlma excu&m fuit.Vtriufq; capita abfcifla,denudataq; cadauera primu per circum & totam
. f Dem trahuntundeinde mulieris corpus ali6,illius cadauer in Tiberim pondere annexo pra;-
30 ^^itatur,nc vnquam fepeliripoflet .

^^^^^itSeuerus Alexanderinteralia numifinata vnum, cuius pars vna fic infcribebatur AlexanHer
inf ^^^."^^^- AMAcIAIHTNE HPriO qu^ quide infcriptionolegidma videtur. Aderat numirma.
^^JH">ennhocnumifmatciigura inter quatuorequos cum Aquila in fubftrudionequadam
^pide quadrato,cum nons E T c K H . Alia vero pars eaque prior habebat hanc infcriprio-
^em ATT. K. M. ATP.cEB.AAEHANAPOc. Numifmahoceo,quooccifusfuitImperator
^•^'^^iJ.^umeflbtraduntjnempcO.^is^^.V.C^g^^ C235.

^aximini argeteum numifina reperitur,quod anno fequenri percufliim fuit,in cuius antc- Maximiai
p^^^Parteei^^ PIVS AVG .in auerfa vero numi/ina.

Vi.TR.p. li^ COS.P.P.S. C.Erathiccurrustriumphalis,cuiinfidebatImperator,dextra
Im^"^'^"-^^^ Aquilam legionariam tenens, pofl: quem ftat vi(5i:orioIa alata , dextra fertum
jj^ ^^^^^^on imponens,finiftra Jiabens ramum palmaj.Is in prima puerida paftor fuit,& opilio
J ??^^^^us Thracia?, vbi & natus crat, procerus adeo,vt ad pedum odo & propc femis longi-
inem perueniret,calciamentum eius pede maius hominis veftieio,atq; menfura:tant^ uo-
ex?^^^*^'^^ vno die fexaginta carnis libras ederet, amphora Capitoiina vini biberet.De eo hoc
Vel^^ ^^^^^^^^3ndum,quod Germaniam ingreflus cum omni exercitu, hoftes vicit, per treceta
L 4^3^ringeta millia barbarici foli, vicos inccdit,greges abegit, prxdas fufl:uIit,pIurimos Bar
^^oru interemit,militein diuite reduxit, innumeros hofl:es cepit j & nifi Germani per amnes
Pludesin fyluas confugiflcnt,omncm Germaniam inRomanam ditionem redegiflet.
f ^.'^H^Jcitur in xrco numifinate M. lulij Philippi figura corona turritam in capitegefl:ans , Philippi nu
tili^*^^ ^^•^^^'^^^^^''^^^"^"^ Aquilam &:adpedesanimalaIatuminfl:arPegafi: Hicquoque mi^^a'
Y^j^^^tinfcripfio ^^AcAMOcATEaN. MHTl-onKOM.inaliaver6 parte AYTOC. K. M.IO-
q /^^^^nnoc CEB. Hocnuniifmaexcufumfuitan. 0.421 1. V C. looi.I. C149. Sunt
.J}^nc Philippu Chrifl^ianu fuifle tradantjquoru tefl:imonio hominis perfidia fidc abrogat.
in3 '^^^^^^^^^Q^P^^^^ccoTraianiDecijquoddanumifmaex^reCorinthio albo pulcherri Decijnu-

ac rariifimu, reperiri quod belli Gothici primi tempore,quo & ipfe Imp.obijt, cufum efl:, mifma.
^c^^^^^pe0.4ii3.V.C. loej.I.Czji.Huiusparsaduerfafitinfcripta AYT. K. r. meky

can TPAIANOC CEB. Auerfaveroita cEnKOAPllcA nNLli. Figurahicfacrifi-

«cernebatur,finiftra cornu Amalthese gefl:ans,fupraftante Aquila. Hic Imperator a mili-

O 2 tibus

i6Q

Vlyfsis Aldrouandl

Mirciniam
numifma .

Ag.la cum
Auibus.
Antonini
aumilma .

Syracuram
numidna-

tibas Itlyricianis fad:us, dehinc a Senatu Auguftus di^kvts . Vir bonitate Traiano ada-quatus,
ob vitx prieftantiainomnibus charus, in omnibus laudandus,fi a Chriftianorum fupplicio
abftinuinet, in quos plurim um def^ui|t> adeoq,- crudelis fLiit, vt publico edidlo propofito om-
nes Chrira cultores necari iunerit. ham tyrannidem vlcifci Deus voluit. Nam cum aduerfus
GothoSjMoei lam,'^ Thraciam inteftantes audacius,quam confiildus pugnaret,a, Trebonia-
no Gallo duce limitis Moefi^ proditus(quorundam (ententia ) cum toto exercitu ciclus,cor'
..... pusq;paludisvoragineabforptum,nec v(quamrepertume{l.FiIiusprimoconfli(5tucxtin(^^^
LicmijGa Inrernumifmata P. Lucinii Gallieni vnum reperiturex ^re quodanno O. J.ii8. V.C.

iicni numu o l x n' n • \ • r • ' « T —

ma-i . °' ^ " ^ ^ i^ercuiliim eftrin cuius vna partetaieeratinicriptum ViRTVS AVG. Duo

ibidem milires hail:ati,alter globum Ci iftra tenens,alf er A qu lam dextra .

Marciniano Imperatori,cuius meminit^ Sextus Aurelius Vidor,numi(rnafuit,cui'us pars
priortaleminfcriptionen;exprimebat,ncmpc DNN. MARTINIANVS P. F. AVG
CoX*rl^.P^^^^^'^^^^^^^^ ^^^^ CONSERVATORl Xlll. S. M. H. A. pra^terea ibidem figura
nuda ftabat,dextra globum cum vidoriola , finiftra haflam , cum Aquila geftante fcrtum ro-
ftro ad dextram,captiuus reuin6-tis ad tergum manibus ad lieuam ,

AQVILA , Pauo,& Nodua infculpra? funt iii numifmatequodam ex<ere Antonini^id^J
ineiusauerfapartecumhacinfcriptionefupri COS.lILi.ifra vero S.C. Histribus Auibus,
figurati funt lupiter , luno,&: Miaerua,nempe lupirer Aquila, Pauone luno, Miiierua
Nochia.Numifmatis huius pars prior Imperatoris laureatum capur hjbebar e figie barbata,a
ceruicefafcia fjrto alligita '^endciire.Infcriprum hoccecirca auinifmatis oram.neuipe AN-
TONINVS AVG. PIVS P. P. TR. P. COS. IM.

Innumifmatibus Syracufarumeftinfculpta Aquila Ardeam,uel,vt alijs placet, Vulturem
pedibas prehenfuin teiiens,in alia vero parre e!^- canccr ; 'k fub eo duo dclphini .
Tauila cii A^^^^^^l Carfaris Aaguniinumilmacufum eftan. O. 3927. V C717. T. C. 3 5. cuiuS
c^uiaiupe- P^^^n^^^^-^icinfcnbebatur IMP. C AESAR DIVI F. PONT. IIIV R ITER. R. P.
ciibus . C. in altcra vero parte confpicicbatur Templum Martis , cui ineft currus temone ere6to ; ei
Ccfaris Au equus iiifidebat,iS<rin curru medio fceptrum infiftente Aquila alis expands.
gulbnumii ^ Fl. Claudius lulianus A poftata numifina habuit,in quo ab vna,eaq,' priori partc eius galea-
' A caputc iigie b irbara iirrculptu eil,humensloricatis aaiCjSc pc)(t,apparetquoq; clypei pars
lolk^x nii ^ figirtar, vel hafe funerna . Circunfcriptio talis FL. CL. IVLI ANVS. P. F.

mifma * ^ numifmatis huius parte altera Taurus,& fupra eum dua? ftell^,ad pedes vero ante-
riores Aquila,cuminfcriptione SECVRITAS REIPVB.infr.i verofcriptumT.CONST.
luhani ge> luliani buius aliud ex a?re numihna fa£him eft an. 0. 43 11. V. C. 1 1 1 1. 1.C. 3 60. cum hac
^^^- inprioriparteinfcriptioneD.N.FL. CL. IVLIANVS P. F AVG. pofteriorveropars,
vbiTaurusquoquecumAquilacratjficinfcribcbatur SECVRIT. REIP. ( ON. Iscom-
miHa cum Perfis pugna,acceptoqj vulnere l^thali , Sc manu cruore repleta , vt Chrifto impie
malediceret, in aerem fanguinemproi)ciens,dixic VICISTI TANDEM GALILAEE,
VICISTI Cfic enim Chriftum vocare lolebat^ ac vacuatus paulatim (anguine , vita folutus
eft. Chriftianosimpio quodamodioinfea:atus,quanquam ab eorum fanguine abftineret,
militiam tamen, & ftudia eis interdixit, ne dodlores artium libcralium haberent , vnde mate-
na dcedctyik paulatim ingenium fidei defendend^ .
Papie gcn* Vifuntur inter alia numifmata Papia? gends duo ex argento , qua? L. Papius Celfus cxcudir,
tis numif-' CPapij hlius,eius,qui Trib.Pleb.anno ab V.C. 8 S.L.Cotta & L. Torquato Cofi; legem tulit,
^*^*- ne quis peregrinus in urbe confifteret; qu^ lex mox Papia ab eo difta fuit. Horum numifma-
tum alterum ex parte vna caputhabetCaprina pelle integris cornibus,auribus,!& naribus, vicc
gale^e inftratum: in altera uero Lupam, qua? ddonem ardentem ore prehendit , & Aquilam,
qu:EaIisauramIeniterafHat,cumin(criptione fuprijCELSVS. III.VIR, infra PAPIVS-
Alter nunms eandem Lupam, Aquilam, & infcriptionem habet ex vna parte , ex altera vero
, laureatum caput,cui retro troph^um apponitur,cum fubkriptione in femicirculo TRI VM-
Papi? gcn- ^^tei^iim vt Papiam gentem Lauinio,aut Laniuio oriundam indicaret Papius, Aquite, ^
tisongo. ^ ^\\px monumenta,qu^inforo Lauiniorumextabantfopitse Iunonis,qu^ Lauinij coleba- '

Lib. I . tur,fimulachru in denarijs cKpreifit. Huius originem,quia celebris eft,& fcitu digna,ex * Ha-
In Lauinio lycamail^o fubiungenda duximus: Fertur^dum Lauimu conditur , obUta. TroUms qu^daprodigU '
conacndo nemore ortofuajpome tnCendio.LupH ore aggejfijfe fomttem artdum, AqutUm vero aUrnm venttUttone
prc^ agium. pjnmae>:ctt.ijje: Vulpem comra caudn in fiurnen imtncla igne conata extingutre:& nunc accendetthuSj
nunceXitnguentibuspraualentibus^tandevtctjfeduosMlam veroabijffeconatuirrito . ^ovtfo Aeneadi-
xijfe.tlUftre qutde^ & mirandaeam coloniamfed fuis increm^ntis tnuidtofam dr moleHacxterisfore
menyVttandevtncataduerfariosMmandtmmdiAprmaletefauorenuminu.Tatnfignefu^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol,l

Ornithologia^Lib.II. i6i

^n^prxjagmw tufic Aecidijfe dieitur : ex tantog^ rei monumento in foro Lauinienjtum effigies Arest. horum
^^tmalium adferuat^ longtffimo tempore.^c.

^ Adraniorum numifmataduo cu(a eOe inueni, eaq,- ex argento,in quibus ab vna parte Aclraaioiu
Aquila Leporcm pcdibus , & roftro prehendes confpiciebatur cum hac infcriptionecircum nmnirma-
AAPANifiN ; HorumaIteruminauerrapartecancruramarinumcumtribusvtrinq;fuprdorbi" ta--.
cuhs,6f fquilla, vt credo , infra exprimebat : Alterum verp eundem cancrum marinum cum
pectinc inter maiores forfices fupra, infra cum angue fme anguilla tortuofa , ad dcnotandam
^ ^^^^ anguillarum abundantiam .

Tria Agrigentinorum argentea numifmata reperiuntur, in quibus lculpta eft ab vna parte Agrigcnti-
Q Aqmla Leporem pedibus premen$,ac quandoq^ iUum dilacerans roftro , cum infcriptione in "^^}"^ "^-
corum vno,tali AKPArANTo2,inaI tero akpantos, in tertio ver 6 a k p a r a n : Horum ^^"^^^^* '
^wtem numifmatum pars oppofita cancrum marinum, & pifcem exprimit . Vnius infcriptio
«"s AKRAr, alterius AKPA, tertijvero AKPArA, in quo anguis eftpifciculumoretenens.

hiterZephyriorumnumifmatavnumidq^argenteum reperiri traduntcumeadem Aqui- Zephyrio-
^^ioremro{tro&pedibustenente,fedfineinlcriptione:abalteraver6 parte poninis tri- ^^^""^ '^"^^^^
Pps eft in mcdio burea: cum infcriptione tali prope tripodis dextram z e * t p , ad l^uam ve- *
^o lEriKT, ncmpe ZE<i>TPiEnN.

Locreiifiuin duo cufa funt cxargento numifmata , quorum in vno ab vna parte humanum Locrefium
^ |aureatum caput atq; barbatum confpiciebatur cum infcriptione ante faciem AoKPHN , a nunulma-
10 uiiftris fpeaantem. In altero trifulcumfulmcn eratcum caduceo a dextris,& infcriptione fu *
pcnori a finiftris. Amborum autem numifmatum oppofita pars Aquilam exprimebat Lepo-
^'cni pedibus premetem cum di6ta iiifcriptionc AoKraN: prioris numifmatis Aquila anterio
^^^^ leporis pedem roftro tenebat.

Totidem Faliicorum argetea numifmata inuenta (unt; in quorum uno pars una Aquilam Falircom
^.^porem pedibus prcmentem, & finiftrum pedem anteriorem; in altero eadcm pars collum ""'^^i^^-
""aniantcm exhibet . Prioris numifmatis pars alteratrifulcumfulmen habetinter has lite-
FA, quasvnacumdidofulmineIaureacircundantur,fjtum. Alteriusnumifinatispars
^ademcxprimit,additis tamenduobusalis forte Aquilinis . Literar FA, <?aA5/dyi', id eft Falif-
^orumfignificant.

3o APVD eoltiem po^nilos eft Aquila ere6ta,contra6bis alis,anguem ere6tum tortuofum, qui Aquila cu
ore roftrum Aquila; i efpicit,comprchcnfum tenens cum ij fdein literis FA:ab altera partc eft ^^^P^^.^^^l*

Ia!ir*:»,fc. •II- ^ • * nr- • 1 I ' Falilcoru

^^^^reatumcaputcapinisaceruicepromilTiSjacefhgiebarb^^^ Humifma .

^ *LicinijVaIeriani numifinamagnumex^re cumcapiteIaureato,acimberbi,&haccir- Licinii Va

cumfcriptione IMP.C.P.LIC. VALERIANVS AVG.habctinauerfaparte Aquilamftan- leriamnu-
^'^>qu«.roftro anguem tcnere videtur,p6ft habet infigne aliquod militare cum fimpulo pro« mifma .

P^ alam dextram,atque circunfcriptionem talem COL. . . . ROM ET Numifina hoc

^^tra Romam ab aliqua Colonia in huius Imperatoris,& Romac honorem cufum eft, ciim li-

^^f^dicant ROMAE ET AVGVSTO.

' ^quilam cum ferpente quoque habuit in numifmate fuo ex auro C.Valerius Diocletianus. Diocleria-
4o l^^iusparsvnaficinfcriptaeft A.K.r. OTAA. AIOKAlTfANOc C E B. altera fic ETOYc.
^ ercuaiim eft hoc numifma an.0.424<^.V.C. 103 I.C. 2 84.1s,in quibufdam Imperij regio- •
^^pus tyrannis infurgentibus, vir prudens aduertens Imperij conforte opus eHe , legit Maxi-
^ianum,moxGalerium; Maximianum&ConftantiumChlorum Cajiarcs fecit &adopta-
Uit. In gubernanda rep. tanta fuitinter vtrunque Imp. concordia, vtalter alteri nunquam re-
Pugnauerit,(Sc Maximianus , vtfilius patri Diocletiano obtemperabat, qui fe louium, Maxi- Aquila cu
'^Jaiius Herculeumappellauit. . f'^''' .

, ^-^TANT etiamPomponiiegentisnumifmata,interqu?vnumexalteraparte Aquilam io»^ponis
^^oet alis expanfis,qu^ vno pcde bafi infiftit,altero fertum continet,capiteretroflexo ad fcor- S^n is nu-
f^l^^^em^quempaulofupraalamfiniftramco locihabet;Subfcriptioeft Q^POMPONL ^^l^^^'
50 ^ ^^^^^ J^umifmatis pars caputgerit,quod Fuluius Vrfinus louis efle exiftimat , cum infcriotio- Rom. in fa
'^eauteRVFVS, retrovero S.C. HuicgentialiasplebeiaraPomponeNum^ Pompilijre- mil.Pomp.
gis filio^vt Plutarchus habet, origo fuit . ' ^^f^
^ ^ELPHIN, &AquilaconfiMciuturinarecnteoP6pcijmagninumifmate,quod excu- "^ompl

fiiit an. 0. 3 8^2. V.C. 6^z. A. C. 70. cum hac fubfcriptione MAGN. PROCOS. Vix ^£"1 -b.t
Pubcfcens,& ob «tatem nondum in Senatu admifius, de Hiarba Mauritani^ Rcgc triuphatj ^^^^^^-
|»inonempe0.388i.V.C.^72. AnteChriftum So.EodemannoMagnicognomenaSuI- gnimmiir.
adeptus eft.^ Plutarchus:F/ ergo Sulla venientem Pomfetum afpexit militej^ incredtbili aliare ro- * jn 'Tcm-
^^^)& oh pHgH4s Hrenu^ gefias elat0s,hiUref^ effe, Ex cj^uo €xil/m,& Jmperator de more appeliatuSyPom peio .

O :^ pefum

i6z

Vlyfsis Aldrouandl

VaiTonis
ntimus,

L.Calclinu
mifina .

pemm dr ipf Tmferatorem contrk falutauit: quod frAter omnium jpcm fuit,vt viro iuucfii, necdum in St-
natum admijjo , id nomen Su/ia communicaret.pro quo cum Scipiombus Marijfj^ certaucrat . Icicm; P^^'
fecius ergo Su/la Pompeio obuiam,quam lAttjjimo dexteram tunxft , eum^ ingtnti voce CMagnum falutd-
uit,iujfit^^omnibus,qm tum adcrant, vt fimtliterOMagnum eum appel/arent . Alttm numifinatis pafS
fic habct V ARRO PROQ^cui aciiedum ell Termini barbati fimulacrum more Africa-
no , vt quidam volunt .

M. Teiecij Tcrentia familia plebeia M. Terentium Varronem habuit, Magni Pompeij in Hifpania
Legatum , 'Sl pri^tcrea fimul Proqu^ftorem . Hic numum cudit argenteum fuperiori omni-
no kre fimilem , in quo louis Terminalis caput ex vna parte impreilum eft cum infcriptione
retro VARRO PRO Q. ex altera vero Delphin primo , mox fccptrum, dein Aquila
vtroque pedc,leuiteratquc vix alas diducens, torquata , cum infcriptionc MAGN. PRO-
COS, qu^duopollremapoteftatis illiusmonumenta funt. NamDelphin admarislmpe-
rmm pertinet,quod Cn. Pompeio ex S.C. bcllo Pyraticademandatum eft , cui gercndo vnus
ex quuKiecinilcgatis M.hic Varro pr^fuit, quo confeao roftrata corona a Pompciodona-
tus tuit , Sed quid i i tria illa fymbola a^quc ad maris imperium pertinere dicamus? Eft quidem
alius Varronis numus ijfdem imaginibus, fed loge rudioribus, &infcriptionibus confufis,nec
vtlegi polfiatjimprenus.

In numifmate argeteo quodam L. Caldi Confulis caput expreaum cft:, iuxta quod fcipio-
ni infidet Aquila,& fquilla etiam confpicitur,cum infcriptione CL. CALDVS COS.
Augufti nu Aureum A ugufli numum cum Aquila querceam coronam vnguibus tenentc, in cuius co-
mus. vonx medio S.C. & vtrinque duo rami lauri,exculptum e(Ie an. C).^^?^ V, C. yz^j. A . C.

traduntcumtahinfcriptione AVGVSTVS DlVi F.COS. V I. CIVIBVS SERVA-
TEIS. C^farhocannoinVH. Conful itu AVGVSTVS, &rebusfeliciter inMocfia,Da-
cia, acvniuerfaThracia per M.Craflum geftis,quodipfiusaufpicits ea viftoria parta eflec
Imp. ViL appellatuseft. ^
Aquila cii Aquil j expanfis alis roftro lauream tenens confjMcitur in ^rco M. A ureli; A ntonini Cara-
plaiuis . cajl^ numo mediocris magnitudinis cum huiufcemodi ex auerfa parte infcriptione AHMAPX.
CarTcX E-^riATOJ TO R. in aducrfa vcro ATT. K. M. A. ANTaNEiNOc.Hicnumus conditus cft
numi/ba. ^n. U.4170. V.C .5>^o.I.C.2.o8. Aquila mcoronaiaurcacum S.C.confpiciturinauerfa An-
tonini Caracallx huius , numifmatis parte j in aducrfa vero eft talis infcriptio A T T. K A I.
ANTnNEINoc CtB.

Alexanclii Reperitur Seueri Alexandri numifma,in quo ex aduerfa parte infcriptio talis habctur , M.
nuiniima. AVREL. ALEXANDER CAES. exauerfaver6Iaureaeft,inquaS. P. Q.R Eamtenet

Aquila cum infcriptione M ETROPOLIS. Hoc numifina excufum eft^cumipfe Imp.ado-

l-tfatus efletab hlagabalo,anno nempe O.41 83. V.C. 5)73. LC. zi i.
Decijnu. NVMISMA Gr^cum M.Q^Traiani Decij magnum cxmcta

milma. ttorctotodepictus,cutahbusliteriscircucircaATT. K.F. MEKT AEKIOC TRAIANOC CEB.
icleftImperatonC^far.(.n.Me]fius.Decius.Traianus.Auguftus.Habetinaduer
la,qua^alisexpafisroftrocoronagerittriumphalem,palmamq5fubpedibus.InfrAledt^
circirxircah^cverbagr^ca ahmapx. EHOTciac id cft Tribunitia.. potcftatis. Numifma
hoc (jvxax ahqua vrbs in gloriam huius Principis excuffit^anno fcilicet 0. 41 1 3 .V. C. 1 003.
l.C. 2 n . tempore bellum Gothicum primum coepit, obijtq,- Deciiis. Numifmatis huiu^
mentioaem facit Adolphus Occo , fed Aquilam tantum finiftrorfum fpeaantem ponit . Et
quanuis nomen cmsinhoc numifmate defideretur,nihiIominus opinantur quidam in Antio-
cliia hiifle impreflum. Sed hoc notatu dignum eft,cur in hoc numifmate S.C. quod in numif-
matibus Romanis tantum fcnbi folet, apponatur . Auem tamen , qux in fupina parte confpi-
citur,clarum eft Aquilam efle.quam Romani in fuis infignibus vfurpare folebant.Que in hoC
numifmate exprefla cum triumphali corona in roftro^palmaq,- fub pedibus, nihil almd qudm
Vi£i:oriaefignumdenotat. ^
^^lij Decij flli| luuenis numif na ex metallo albo magnu,in quo is flne laurea in capite cofpicituf
cupeaoreadditamfcriptioneEPENN. ETPOY. MEKY. aEKIOC. K. id eft,Herennius.Etruf
cus.Mefius.Dccius.C^fu'. InaduerfaeiusparteAquila eft expanfls alis,qu« roftro co- '
ronam tnumphalem , fubq; pedibuspalmamtenetcumhisHteris S.C. incircunferentiave-
Tofunth^cverbagra.ca/AHMAPX.EHOTCIAC.ideft:Tnbuiiitia^.Poteftaris.Hocnumifma,vt
arDitror,in Decij luuenis honorem ab eadem ciuitate gra^ca , qua> pariter idem numifma De-
tio patn cum cadem Aquilain aduerfo Iatereexcuffit,faaum fuit.

L. Domitij AureUani numus habetur cu hac infcriptione ATT.K. A. A.ATPHAI ANOc CEB.
In alia ver 6 parte L. & Aquila roftro lauream tenens. Is Imperator contraPerfas pugnatu-

ru5,

Dccij
humifnia,

Domitij
Aureliani

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

OrmthologixLih.il. j^j

rm^cCim pcr Illyncum iter facerct:,apud Zcnophorium inter Heracleam , & Bizantium mali- Domitij
3 notarij lui,quod pnnceps e/let feuerus, truculentus, fanguinarius , Imperator magis necef- Aurdiani
.ar.us quam bonus, mteremptus eft , anno Imperii fexto , Eo mortuo fuit interregnum men- 7'"'^ ' *

"umleptcm,dicrumoao&viginti,
In«reoquodanumifmate,quoRomadenotat,infcriptue{l ROMA cu Aueftatecotra- Romrenu-
s aUs, AquiU finiili,ni roftro habete euomini fruan,ac globulos duos a dextris fupra dorsn. ^^^^*»^^ •

nanT^^i ^ ^^^^^S^'^^^*'"""^^^"^ &ntcumAquilainmediocoron^quandoq^ex- F''^^^^^'^^"

L > q"'ii^doqj contraais, & cum humano capite in altcra numifmatum parte , infula ,
opmor,circundato; Horum illud alitis contradas alas exprimens , in oppo/ito latere habet

al/c Uk^^ A>nempe F ab capitis colli dextra narte, a fmii^ra vero A. IUud autem cxpanfas

^^nabens,abalterapartc,vbicaputeft,ininfulaficinfcribitur FAAEinN. Eorundcm Falif-
mm numus alius habctur cum Aquila pariter expanfis alis inter has literas F. A,ac in medio
re$:iiialiaver6 partecumhuraano capiteinfulaperornato,acuiusccruice pendentdua:

'•^^ca^ ime aliqua infcripdone .

nifi-"?^^^"^^^"^""^^^^^^^^^ Aquilalouis alespededextrocontcxtam claurocoroIlam,/i- Cofknoru
le I ^^^P^^^'^ premit,non ambiguo lymbolo louis numen in ea colonia in veneratione fuif- •
ac.*,^7l^^^^"^> ^^^^"^ fcripfit,ideo cufum fuit, quod arma in louis Vidlini templo, quod in
p^^l^.^^^-i^^o^^^ Maximi F. &:Ti.Sempronioiterum CoO; prodigiosc concre-

alis ^^^^ • ^P"*^* Oortanos etiam numus efl:, ifque argentcus cum Aquila credla expanjfis
Pa 1-^^^ ^^^^^ ^^^^ lauream retinet, altero fceptrum abfque vlla infcriptione. In oppofita vero
?■ tc tres human^ figur^ euntcs confpiciuntur,quarum dextra,&/iniilra quippiam baculo fi-
^iue 111 humero portant . Subfcriptio talis; K02aN,
Non omittam numifma gr«cum mediocre ex a;re Macrini, cum tali infcriptione: ATT. K, Macrini
• On.CE. MAKPINOCCEB. id cft, Imperator. C^far. Marcus. Opclius. Seucrus. Macrinus. ""'^i^^*-
^iiguftus. Habet id in parte aduerfa Aquilam,roftro coronam triumphalem fercntem , & in-
^er Jphus pedes Regis coiifpicitur caputjidq, etiam coronatum,circa quod apparcnt liter^ gr^

no-

^qu« ob antiquitatcmlegi nequeunt. Numifma hocab aliqua ciuitate Gi\Tcie,cuius ibi ..v.-
^ en cont].iicerc non licet,in honorem huius Principis excufum fuit. A tque credendum vick-
^^"Jt capiit iIIud,quod inter pedes Aquil^e confpicitur, efle Regis illius ciuitatis , qu^ numi eius
' Aquila fupra caput Rc^isinfoiecftl^omanorum , quod inf ^nis inihtaribus le-

^^&on^mAquibfcrferekit. - . ^ ^

Itidem Brutij habebant numifma cum Aquila coronie infidcnte & louc nudo ftante,bra- I^iutioru
te^^'^ U ^^^^^ ^^^"^^ infixcc innitentc,pedcq; alio ercfto epiftilium columnie premente, his li- "^"^"^'^^-
pot ^'^^ ^^^^^^' BPETTinN. ab altera caput humanum eft cum fceptro, &j ni fallor,cicada
M ^^^^^^- ^^^*^^^^"*' Cicadam autem efte iudico,quod huius animalis ibi cof^a fit.
Vlaximinus Thrax ex patra Mica?a,<8c matre Ababa barbaris natus, numu percuffit, in quo Maximim
t I^Y ^'^S^e priori parte barbatum ipfius laureatumcj^ capuc eft cum fafcia a ceruice penden- numus .
^e,CSclaure2eannexa.Circunfcriptiotalis IMP.MAXIMINVS. PIVS. AVG. alterapars
numphi tvpus cft. Imperator enim in curru varijs infignibus exornato,& quatuor equis con-
4o Q' ^^nfifteiis, dextra lauri ramum , finiftra haftam , cui Aquila fupra impofita eft,gerit. A
uius tergoalia ftatua Imperatoriscoronati confpiciturcuminfcriptione PON. MAX.
■^f- 11. COS. P.P. ■ _

r ^agnaGrcCciaapudFalifcosargenteus numus cft cum Aquila ere^Siacontraftis alis ^^"^.^^
icU^ epiftiliu,inter hos chara(9:eres F. A fita. In altera numifmatis parte laureatum JJ'^^""^*-

* ^ l>^^ .^^:"^ caputhominis eft tricis tribus a ceruice promilfis,abfque vlla infcriptione . Falifcoru
1 . item argenteuhabcbantnumifmacura Aquilaered:a,ali{qjexpanfiscumtubaDel- numus.
l.^^^^^"'i^iliercci:a,cum infcriptione BPETTinN. Inalteravcro paate Palladis galeatum Brutiorum
' ^put cum Pegafo fupra galeam . numilba.
cu ^ expanfis alis inhftensglobo, &c«lum afpiciens videtur in quodam Augufti numo Auguftinu
fr^ OuV^i^^^^^^^^^S.C.cufopofteiusobitumcumtaUinfcrip DIVVS AV-''''^'- ^

So^VsTVS PATER.

Aniio Orbis. 3 9 5 0.V.C.740. l.C. 1 2. Jereus Tiberij numus excuflus fuit,in cuius priori par- Tiberii nu
^^^taleminfcriptioncmIegi,nempeTI. CAESAR DIVI AVG. F. AVGVSTVS. pars mus.
j. Pofterior tria habebat militaria figna , feu Aquilam legionariam in medio duoru ilgno-
POM^^^^ iVMAio LVPO P.R.C.CAESAR. C.POM-

r ^-.^^ARRA. HieImperatorprimusquoquetriumphalibusoriiamentishonoratus,& j.^^^^..
da ^^^y^ ^^^^^^ ^^no fexagefimo lexto fenex,&: c-ecuticns ingrellus , cum Pr^fides oneraii- ^^^^.^ ^ _

^ tributo prourncias fuaderent,illis refcripfit: Bfffti pafiom effe tondere ^ecns.mn deglul^ere.ldcm fta^ .

rurUis

1(54

VlyCsis Aldrouandl

rur(us aduerfus quorutidam famofos IibelIos,& conuicia,vItionem pofce/itibus amicis, If/tf»
hera ctuiute Itberas efetmgtias ^/^^fr^,refponclit.Saspe etiam illud vfurpauit: Odertnt,dum frobent .
Idem precari fblitus eft tantum/ibi vita?,& imperj/,quantum Reipublicar condncercv, poftca
crudelior fa6tus,violati numinis poftulari iu(rit,qui contra ipfum,aut matrem quicquam cgi(-
Tiiefaarus fent,locutiue eflbntincommodius. Wkics fepties miJlies feftertidm coegifle dicitur, id eft, fe-
jiurcomm xagintafex milliones, & quinquaginta millia aureorum coronatorum, quac oiimia Caius
maximus a non toto triennio abfumpnt.

Tiber. co- Othonisnumushabetur , in quoh^liter^funt IMP. M. OTHO CAESAR. AVG.
Cak)'abtu- '^^•^•^ ^?"^ ftas,gu? l?ua fcipione tenet,dextra Aquila.Liter? funt SECVRITAS P.R.
vn^ ^ In Vefpafiani numiunate an.0. 4034. V.C. 824.I.C. 71. excufo, habetur A quila globo in-
Othonis fiftenscumhisIiterisinpofterioriparte.S.C.inprioriver6IMP. CAESAR VESPASIAN.
numus, AVG. P.M.TR. P. P.P.COS.llII.

Vcipfiani Domitiani numus an. 0. 40 5 8. V. C 848. 1. C. ^6. percufus efl: cum hac in parte aduerfi
numifma . infcriptione IMP. CAES. DOMIT. AVG. GERM. P.M. TR. P. XV. in auerfa vero IMP.
^^Z^r' XXll.COS.XVlI.CENS.P.P.P.Ara,vt videtur,adcft,Hi cuius extremitatibus Aquila vtrinq;.
TrL^ani nu Aquila ftans coram Herculis claua,infculpta eft in Traiani numo cum hac inlcriptione ab
mus. vnaparte ATTOKPA. KAIcAP. NEPOTA TPAIANoc. abaliavero AHMAPX. EH.TnAT.

Reperitur & alius Traiani numus cum laureato eius ab vna parte capitc,in quo & Aquila &
clauaHerculisconfpicitur,&h?cinfcriptioadiea:a AYTOKP KAIc NEP. TPaIANOc CEB.
TEPM. AAK. inaliavero AHMAPX. ESTriAT. E. Ibiquoquefiguraturritafedet,dextra pal- lO
mam tcnenSydcxtro crurc calcAns figuram nudam,qua? ciextra apprehendit crus ligur^ iJiius
turritse . Numus hic percuflus elt an. O. ^o^f^.V.C.S 5 9. 1 .C. 1 07.
FT. Valer. Duse confpiciuntur AquiL-e iuxta aram in a?reo FI. Valcr.Conlhinti) numo,qui an.O.^z^y.
Conftanri) V.C. I o 57. 1.C. 30^ .percnlfas cft cum hac infcriptione iii priori partc DIVO CONSTAN"
niimus. Tio pio. inpolkriorivcro MEMORIA FIELIX PEN.

(. Inter Andalufi^jCordubxq^clariifimarum Hifpanise vrbiunYnumifmata vnumrcperitur»
inquoabvnapartcinfcriptioeft CAESARIS AVGVSTI IMPERATORlS;inaIia ve^
numilma- ro partc trcs confpiciuiuur lanccse , quarum media habet Aquilam cum his literis C O L O- ;
tL. NIA PATRICIA. AquiIamillamlegioniseius,qu^in!llavrbeRomanorumColoniade-
gebat, fignuefle facilc crediderim : vocabaturantea ea Colonia Patricia, quia qui Cordubam .
lares fuos tranf|.x)rtarunt,patrici| Rom.eflent. M.enim Marcellus,vt inquit Strabo,illam con
didit,& ( oloniam fecit,patriciacqj nomine,ut quidam arbitrantur,inf!^niuit, licet hoc ab alijs
non admittatur,quoniam ciim patricius ille non eflet , nomen edam illud dare non potuerit.
Patricijma Patriciorum autem erant dux differendje, maiorum gendum nempc , & minorum . MaioreS
illi foliim dicebantur, qui d folis illis centum Senatoribus, quos Romulus Romsc recens con-
ditse habitare voluit,originem fuam producerent.Minorum vero gendumdicebatur,qui a L.
Pa ricij mi Bruto cxpulfis Tarquini js,alijs addid funt . A tq; ifti Rom^ nobiles habebantur, fed no folum
nor j gcn- ipfi,quia & omncs nobilcs illi dicebantur,qui ortum duxiflent a magnis Senatoribus,vt Di(5ta-
tir.m toribus,Cen(bribus,Confulibus,Prietoribus&c. ortifuiflent^quamuis etiam cflentex famili^

plebcia,quemadmodum Marcelli&:Metelli,quorumnobilitas valde antiquafuit, nihilomi- .j,
nus ex plebeis nati . Habebantur & equites nobiles, ficut etiam apud nos; & propric diceban- ^
E uir-s k' tur,quiadbellumequo proficifcebantur,&quadragintamilliafeftertiorum,qu« ad noftro-
nam pro- rum Ducatonorum fcrc duodecimmilliumfummamafcendunt, poffidebant,interquos<S^
pnc cirent. patrici : erant & plebei : ifti omnes magiftratus dignitates afpern abantur , bello tantummodo
& fuo lucro intenti . C O L O N I A autem PATRIClA nilaliiidfignificat, quamCoIo-
Colonia^ niam fenum & honorabilium,qui omni honorum cumulo digni funt , vt Patres . Sic & lufti-
Pa° dci^ nianus patricios vocabat viros quofdam , quibus patriciorum ritulum iUum dabat & loco pa-
qiiid . trum habebat.

AquiLi fim IN numifmate Augufti poft obitum eius excufo Aquila exprcfla eft cum tali infcriptionc
plicicei. abvnapartcDIVVS AVGVSTVS PATER. abalialMP. T.VESP. AVG.REST.S.C ^
Augufti nu Argenteum Vefpafiani numifina reperiri tradunt an.O.40 3 7. V.C. Szy. I.C. 7 ^ . excufum ^
•^'^^''^- incuiusprioriparte infcripdo talis eft IMP. CAESAR VESPASIANVS AVG. in po-
fteriori vero COS. VI. & Aquila. Hic Imperatorgnauiter in Syria copias adminiftrauit,<S^
Verpafiani legiones auxit pr^fens,& forris in conflidu ruit,adeo vt in oppugnatione cuiufdam caftelli la-
numifma . pidis idum gcnu, fcuta, fagittasq,- aliquot exceperit . Cum lud^i dcfciuiflent, & ob humilit^'
tem gciieris eum fpreuiflent , Hierofolymam oppugnauit , in cuius excidio vndecim centen*
millia ferro , & fame perierunt . Centum millia capta,& venundata. Quare pater & filius eO"
dem curru triumpharunt,Domidano fequente in equo cadido . In pretio autcm habuit con-

quifitos

ioiiim gt-n
tmm.

OrnithoIogkLjb.IL 16$

quifitos cx Dauidis rcgia ftirpc.Ingenia,& artes maxime fouit. Primus cnim c H(co Latinis,6<:
^rxcis Oratoribus annua falaria coftituit , prseftantcs poetas, & artifices coluit. Anno Chrifti
y?'^^^iio Cal. I ul. profluuio vctris extin6tus eft ^tads an. ^5?. menfe ac die Lnperij decimo,
«icbus fex minus, Confulatu fuo nono .

S F r tt^^^^^^^ Seueri Alexandri numifinate confpicitur Aquila cum hac infcriptionc CON- Alcxanari
«^^^ATIO. idque in finiftra, fiuc pofteriori parte, indextraverojfiue priori DIVO numirma.'
-^UAANDRO. Numus hican. 0. 4197. V.C. 987. LC. 23 5. excufuscft.

^AquiladcxtrorfumfJ^eftanSjCumhacinauer&parteinfcriptionc AHMAPX. liHOTcIAc. ^^ci) nu-
^lpicitur in «reo Traiani Decij numo beili Gothici primi tepore cu{b,videlicet an.O.^i 1 3. "^^^^^-
•^•»"^<^^3-t-C.25r.quo&ipfeDeciusobijt,inaducrfaficinfcriptumcft ATT. K. r. ME-

TPAlANOc AEciOc CEB.
. Aquilam quoquc in fuo numifmate codem anno cufo. Q^Herennius Hetrufcus Mef Dc- QJ5erenij
^«shabuit, in quotalisabvnaeaqucprioriparte infcriptio gra»ca eft K, EPEMN. ETPOT. Hmui' i
^^^T. AEKI KAlcAP: abaliavcro AHMAPX. EHOTcIAc SX\ ^^ei: De-

£andem pariter Aquilam in ^ereo M. Aurelij Valer. Marciniani rumo (culptam enelcgi-

DIVVS MAXIMiANVS SEN.

Maximia-

2^0

wi^-Huiukemodiinfcriptioinaduerfapartc, nempe ]

^^KT. IMP. mauerfavero^vbieaeft AquilaMEMORlAE ETERNAE. G.P. Nu- ^rnmBTii
^^js hic an. 0. 4148. V.C. i o 3 8. 1.C. 18^. conditus eft. ma..
rnv ^^^^* Conftantij numifina habeturex^re, cuiusaduerfa parsfic infcribitur D I V O Valerij Co
Vjd^STANTlO PIO PRlNClPI:auerfavcr6,inquaetiaAquilaconfpicitur,hocpaao ^^""3 ^u-
^^^MORIAE ETERNAER.D. Cusafuitnumifmahocan.O.^zi^^ V.C.iis^LC.^c^. "^^^'^^'

Mirabitur quifpia,&; fortc non immerit6,cur tam longo fermone in hoc de Chryfaeto ca-
P^fc noftram orationem extendimus . Id certc non pra^ter rationem a nobis fadum eft, ciun
tot numifmatum partc auerfa,diuer(b tamen refpeftu ea repen . tur: eani autem Chryfae-
efle, & louis miniftram alids a nobis monftratum eft . De numifmatibus vero ideo quoq;
^mnia,qu« potui,in quibus faltem Aquila erat,vel efle debebat,hic adduxi, vt ahqua ex partc
^^^litatem, qu^ cx corumnotitia percipitur,demonftrarem : idq,- e6Iibcntius pr^ftiti , vt ^^^"^^.^
^mis morem gererem,qui obnixe me rogarunt,vt qu^ in aduerfis eorum partibus ad planta- nmi^rma-^
jum , animaliumq,- & aliarum rerum naturam attinerent , enuclear. m , & prxG ^rtim , cum in rum quaiis
30 ^5- plurimos (pace eorum dixerim) halucinatos videam . Differunt ea penes vel gentium pcipiamr .
o^l*J'^guarum d uerfitatem . Aliaenim funt iatina,eaqivel Romanorum vel Coloniarum
Municipiorumltaliap, vcl Gallorum, vel Hifpanorum: alia Gra^ca, eorumq^ quajdam
^^i^rum , qu^dam Hifpanorum , multa Siculorum : plurima ex Achaia , Peloponcfo ,
j , (Sc Macedonia , & alijs infulis , quardam ex Afia , qusdam ex Africa , vt Cyrenis .
lu f ^•^^^^^^^^'^^^^^^"S^'^*"'^"^ numifinatareperiuntur Carthaginenf a &SicuIacum Punicis, Numifma-
^ ^i^ica&Syriacacum Hebrasis &quxdam ctiam Italicacumignotis Ofcorum&Hetruf- tacudiuer
^mn charaderibus , necnon & Hifjianica demuminprima Hifpanorum lingua. Apud chara-
S^oldaiTi etiamqu^dam obferuantur numifmata Gothorum Italias Regum , qualia etiam "^"'^'^^-
ftO apud Sereniilimum Francilcum magnum Hetruria? Ducem vidi, Sc Antonius Augufti-
40 '^snumifmataArabica antiqua, qua? in parte aduerfa litcras Arabicas , in alia ver6 Gr^cas
. preHas habeant , poflediflefca hrmat. Reperiuntur tamen etiam,qu2e litcris Arabicisfo-
mmodo inllgnita funt . Dodrina itaque in ijs tanta cft, vt nifi fub virorum in omni hngua-
^S^^^ere verfatilfunor um intelle(5tum cadant . In quibus pra?ter tantam charaderum di-
^^^f utatem , item in auerla eorum parte omnes fere ditiffunie natursc partus videas , vt vix vel
'mal litjvel planta,uel qu^uis res alia, quam in ijs non reperias : exempli caufa,ibi confpicias
{:|^^^l?^P^tamum,Hippocainpum,Crocodilum , Sphingem, lchneumonein,Rhinoccrotem ,
j.^ •^^^^'J^Ci^)Chimera,Pegalum, Syrenes,Minotaurum, aliaq,'id genus animalia quadrupeda
imb^-'^^ ^^^^^ pifces,Delphinum,Squillam,Cacrum,Buccinum,Peaines,Conchas ftriatas vcl
^ Smi^^^^'^^^^^^^ marinum,Locuftam marinain,Teftudinem marinu,Pagurum,Polypum,
p^.^ ^^^'immarinam.InterauesChryfaetonAquilam,Struthiocamelum,Pauonein.Interfer-
f^.j.^^^.^^^herfidrum, Viperam, Draconem. Inter plantas, Piceam , Laricem, Silphium feu La-
l^^^^um Cyrenaicum^Diaamum, Populura, Selinum. Itaque videre eft fummam in primis
ftud^^^^^ aniini voluptatem a quouis etiam percipi , fed maximc ab harum rerum

^'Uni ^^pcenim indiificillimos diuerforum auftorum,eorummaxiine ,quiharumrc-
.P.^^^in pcriti,vnain pro alia fepc capiut, nodos incidimus: pro exemplo nobis fit ille Te-
coi '^ ^^^^'^^^P P^^^^^^ ^^p^^^^f*^ dextrts fmijlrts Sarranis. Incuius cxplicatione Oedipo illo
^^^^ectatoreopus viderctur,nifi ex numifmatum oculari infpe£Hone id haberesiin quibus ho
^ ^^iulcianiimagQ tibiam vtraque manu eodem tempore inflans confj^icitur.Erat autcm

illa- tibi^

i66 Vlyfsis Aldrouandl

Tibia kua iU^e tihix insqmlcr.vm fcilicet exiIior,breuiorq,* , alia Iongior,(S^ cra/Hor: illam dextram, hanc
*c dextia . finiftram vocabant,quod vel ab hac,vel ab illa manu pulfaretur.Hoc idem habeas ex Plinio dc
arundinibus Ioquente;£/ eamyinqnitjqu^ radice antecefferat^leud tibi^ conuemrCyquA acumcn^dextrA\
A iji^ 1 quod cx Theophraftro ^ Plinius fortc mutuauerit,r^^/f linguam Uuam ejje , dextram
pit.s6. yero.qu^adgermina eft, alTerente. Attamen Plinius perquam aptc ad dextram Ixuam^* tibiam
t nh.^.H\ id refertjpfiufqj t Theophrafti quodammodo iocum iIIuftrat.Eodem modo de malis Hefpe-
M T H ' r ^^^"^^ -^^^^ minor etiam qu^eftio me diu ambiguum tcnuit,doncc ipfa autopfia ( nam in mon-
Maia Hei- Capitolino in Palatio Conferuatorum Herculis,a:ream ftatuam antiquilfimam, manu vna
peri u q. ^^^^^CL , altcra ea poraa cum annexis folijs retinentem videre mihi conn^it , & in quibufdam
Graecis Commodi numifmatibus confpiciuntur) Cydonia mala efle cognouerim,qu2e pcrpe- lO
ram Citria alij iudicabant. Videas in plurimis etiam ffiha^ris , magno cum ftudioforum detri-
Aftacus ^ mento , Aftacum feu Gammarum communiter obtrudi, cum cancrum potius,qui non fpe-
caiico vul- tie tantum ab iIlo,fed gencre etiam differt , depingere deberent . Qiii item error ex flatuarum
go piaus . antiqui(fimarum monumentis proditur. In lapidea enim ea fphara,quam marmoreus ille A t-
las^qui Pauli tertij Pont.Max. temporibus,quibus & ipfe Romn: degebam,effonus fuit,hume-
ris portat,Cancer non Aftacus confpicitur. Vnde ciun fortc in Ecclefia D. Petronij Bor.oniiC
perforamenquoddamfupra Ecclefia? portam ad radios folares recipiendos fa(5him, Tropi-
cumCancrioftendere^CancrumqjipfuminmedioEcclefia; in marmore exculpere vellet P.
Egnatius Dantes Perufmus Epifcopus, ordinis Prxdicatorum,in comunem illil errorem inci-
di(let,nifi a nobisreaiiis edodus fuidet. Sed videamus,nunquid alia nohis pariant numi emo- j,o
lumenta,quaccertc maxima funt. Placcntenimifth^c numifmata viris principibus,quibus vcl
pro fmgulari quoda dono offerun tur,vcl maximo etiam prccio compara tur , qu^ res in caufa
f^epc eft,cur arguta quorundam ingenia,a quibus exaaior nobis coril cognitio txOi6\ pollct, i|5
ob fumptus maximos careant . Piaorcs,fcuIptores,argentari j, aurifice.s,alijq; eius generis opi-
fices & pr^cipue monctarij plurima exantiquis illis diucrfimodo elaboratis numifmatibus in
Monctaria ^^^^^ vfum transtcrrc poflunt . Monetaria enim artem magni illius Alcxandri olim tepore ac in
ars quado Gra^cia pr^ferdm , & Afia, ad Gallienu Imperatore vfq; , fub quo vn a cu Im perio Rom. oia
crat m prc degenerareccepcrunt,&in peiusruerc,infummaperfeaionefLnfle,maximcqj floruiflecon-
«io • ftat^quamuis enim numifmata etiam, eaq,- omnium ferc imperatorum luftiniani tempore re-

periantur, longc tame deteriora funt,& minus,quam illa,pulchra. Qu? vero poft luftinianum a
cufafunt,vixintuitudigna.CuIpameaHunnis,VandaIis,AIanis. Gothis,Oftroo-othis Loneo '
bardis,quitumtotifere Europieimperabant,nonnulliafcribunt. Eonamq; temporcliberafes
Artes qua- artcs omnes peflundat^ funt,ac veluti profundiffimo c^no immcrf^;& viri,fl qui erant dodi,
do negic- in nullo tamen pretio habebatur,ac cxiftimatione. Sunt & in antiquis illis numis piauri adeo
^x. perfea«,& fitum figurarum ad amu(fim,&ad viuum ita armulantur,vt piaorquilibet&dili-
gens fculptor nullo pado corrigi pofle eas iudicet.Et ftatue Rom^vtin noftra hiftoria defta-
tuis Rom. declarauimus,multie funt,tanta excellentia atq; ardficio eIaboratar,vt quofuis in fui
admirationemrapiatiquas mngnes illic quotidic pidores fculptorcfe imitatur adeoq- aliqua-
doadviuumexprimunt,vt veras ab imitatis admodum difficultcr diftineuas - fed coruo illi
Poetar qua rariorcs albo funt.Poet« quoq; non paruam hinc hauriunt vtihtat5:c^im enim i*n numis Deo-
^er^lonnt '^'^^^^'^^^^^^^^^ Fama.,Famis,Somni,Difcor^

^atu \n co- Paphi^,Mu^i^^i">h"^c fuas defcription es deprom5tes, fuo dein Marte fcripta fua iUuftra-
gm^onc . ru^^t- ^"Jis adde tot inuentiones & rerum antiquarum fubtilitates, qu^ in his ob oculos ix)nun-
tur, pri^cipuc vcro prouinci? & ciuitatcs,flumina,?dificia,templa,theatra, amphitheatra, circi,
palatia,column«,foru,& via Traiani,roftra,puteal Libonis,portus Ofti^,& multa alia rerum
antiquarum curiofi ex numifmatibus haberc pofsut, verbi caufa, quid fit fiftrum,qu« crotala,
qu^ facrihciorum inftrumenta,quas armorum difFcrenda?, vtpara2onium,ancylia o-efa & qu?
veftimenta facerdotum,ac aliorum,vt toga. Neque iUud quoquc taccndil videtun multorum
nominumpropriorum Romanorum Gra>corumq,- veram atqueoptimam Orto<^raphi^ra-
tionem ex numifmatibus percipi.Quamuis enim ab ignaris artificibus ea effiaa fintnihilomi- <^
nus a doais diftata atque recognita funt; quod inde potiffimum quis iudicet , quia auieo illo ,
quo eloquentiffimi oratores,comici tragiciq; puriffimi, hiftorici, & Pocta? ornadffimi , aliiq^ in
omnifcientiarumgenereviripra^ftantiifimif^^^^

qui pa:fim fons eloauenti^ habetur,plurima cudcrentur . Haud enim credendum eft , qucm^

piambenclatincq,loqui,qunnaIc^barbar^q,-&n6feruataOrtographierationefcrib^
vero manulcripta eorum monumenta temporis iniurijs perdita fint,nec amplius reperiantuO

duruumorumlapidum,aca?reorum,argenteorum,aureorumqfnumifmatuin

fcriptionibus,

OrnithoIogkLib.IL 167

fcriptiohibu j,q«i nixlhm tcmporis caricm fenriuntjfed illxmet funt,qiia5 vctuflifTimi illius au-
rei lecuh vin,maxuna cura ac fedulitatc condidcrunt , fides maxima adhibenda eft , neque a b
« ne tantillum quidcm nobis reccdcndum,im6 vero illis potius, quam modernis fcriptori-
Dus credendum. Itaq; antiquilfimorum nominum,quse in multarum familiarum Rom. Gr^e-
corumqj notitiam,nos ducunt,vt Fuluius Vrfinus diligentiiTunus antiquitatum obferuator , &
amicus noftcr ( qui rariirima mihi in Palatio Farnefiano llluftriirimi Alexandri Card. Faniefi j
emporc,atque adco multa Rom^e oftendit,vt ad videnda ca foldmodo uix una fufficiat xtas)
ra(lit,re(5te lcribendi ratio,haud exiguum non fcriptoribus fol am,fcd amanuenfibus quoquc
'0 ^^^'-^^^.^"^^iTJjCX carum cognitionepcrcipitur. Habes enim exhis nomina,pr^nomina, fa-
^iiias,tribus,legionc$,magiftratus,faccrdotia,corumq;miniftros,otficiaprouinciarum,gube^^

^acuia^cuiKaaq,- ad militmn munus fpc(5latia,ut cx uarijs quilibet cpitaphiorum ab Onuphio
ab^^^^^r^ -^^ Lipfio,& a ^ mcadduiais cxemplis,in quibus plurima antiquitatum myftcria *Lib.dcJia^
^Jta iunt,intueri potelhfcd ab antiquo illo fcribendi ufu plurima mutata funt. Siquidem illi ^^f^ •
^gtiis fcribebantHtcris,& charaarcribus logc a noftris diuerfis,& quafdam etiam literas alio,
cia^"^ '^^^^^^^^^.'^^S^no^^o pronuntiabant,pr^fertim uocaleSjquarum qua titas ex foh pronun- Pronucia-
^ ^tionc,nunquid fcilicct uel longc eflcnt,uel breucsinunquid cum accetu,eoque uel graui,uel tio vetcru k
iitojuel circumflexo{criberciitur,inteUigebatur.C^amfancpronunciationemhumsfccd^ noftra_. ai-
lemo queat aflequi . Qu.ire rcdtc dicebat t Horatius : •
Altilu re»af e/j/ur,qu£ iam cecidereyCadentfj^ , f

nunc fimt in honore vocabula.fiuolet vjus , roeuca .

^em penes arhitrium eH dr vis ^ norma loc^uendi .
^c paucis dixiHe voIui,eoqj maximc, vt i\\\w$ temporis Ortographiam,quifpiam in cam in- Vocalcs v«
^ ^ens^rcaius intelligat,dc qua multa Gramm^iticorum extant tcilimonia , qu? brcuitatis cau ^^^"^"^ •
^Pr^tereo.DupIicabantautein uocaIeslongas,utFceIis,&Muutius, Exnumilmatibus pr«-
^rea difcas,quomodo Principi tuo,tam viuo,qudm mortuo, ob rem fortiter cum domi, tum
^nsgeftam, cpitaphium,perpctuum eius apud pollcritatcm monumentum, condas. WxwCyd
^uid cgrcgij in ingrellu fummi Pontificis, Imperatoris, Regis , Cardinalis , Ducis , aliorumqj
nncipum , vcl in coronatione , vel in alijs pompis corundem excogitandum inueniendumq,-
' ^."^^^ iucundi in haftiludijs, torneamentis , bacchanalibus/imilibusq,- felliuititibus ludi-
n ^l^ K^^^^'^^""^ inquam,hinc , vnde emblematum fymbolorumq^ inftrudliirimum pe-
U haberc queas, petas , quibus item potentiirimorum cum publica , tiim priuata palatia cgre-
'^cm^^^T"^"^''^^ ■ incongmu crit etiam cognofcere, quomodo vtramq^ numifmatu par- Numifma-
V^^'^orcs appcllet , vnam camq,- pra?cipuam Itali roucrfo dicut,vcce fcilicet a latina (Rc- pa^rs
^'^fituata,quoniamoftenfavnaparte,quamaduerfamveld tjiioaid».
ne vf ^^^^a^^ ^^^^^ cius,cuius gratia cufum dva numifma,c6fpicitur, vertatur: vtraq,- di^tio-
^ us eft Cicero fic: Aduerfiis & auerfusimpudtcusSvxnt tamcn multa,qux parte aucrfa carcnt,

^^^^"caputcumeadcm infcriptionehabentia,qualiaquafdafunt Antonini Pij. Suntitem

ab

^uTlvf p '^^-^ in utraqj parte quidetn caput habcnt,^ fed cum diucrfis infcriptionibus, qualc il-

^•^^;"tieil,incuiusparte vnaBrutus, altcra Ahalaconfpicit'ir, vt duorum corum caufa M.Brati ^
l^^^^^^^^^^^^"^^^^ CaputunumBrutierat,illius,qui Romam ^^^^^^

^ ^gum tyrannideliberauit : alterum C.Seruilij Ahalse^qui SpuriumMaelium de tyrannidc "^"^ '
ali^ A** ^^"^^^'"^enda cogitantem intcrfecit . Talia iiem funt illa, qu« ab una parte C^urcm , ab
j,^ ^ '^"guftum,& qu^ Tiberium Claudium ab una , & ab alia Agrippam confbbrinum fuum
^^Pr^lcntant. Item alia funt,ut Gr^ca^aliarumq^ nationum,ut Siclus,qui ab una parte calicem Siclus .
cun i^-^?^^^!^^^"^^ florentem, & Taraconenfe, quod ab una Taurum ab alia pahnam habct Numus
%x\ "^"^^ ^ TTB. cuius numifmatis interpretationcm uide apud ^ Antonium Augu- Tarraco-

nco^^^^- ^^^^ utracjj- parte,aduerfa fcilicct & auerfa carent,nempc in quibus neque in hac •
Suis^^ "^- ^p^^lema confpicitur, antiquarijs numifmata fine capiie appellantur , acephala *^';^^-^'^'
dilw.^^^^^ inepte dicat . Cum vero in plurimis numifinatibus uox hi?c ( 1 mperator ) occurrat, ^l^^^^^^f^'

iii^^^T^^^^^^^^"^riaduertendumcft,inquofenfu eaaccipienda /itrnoenim femperipfiiri-
pro^ ^^P^^^torcm,hoc eft,qui folus regni gubernacula haberet, fignificat; quandoquidem 1

ta linc ca-
icmfl pitequac.

Pon ^*^^"^"^^ u&rpctur, fupremam eius authoritatem in rep. denctat, cil vero poft nomcn Imperator
A ^^^['^^''umpr^clare bellogeftarumnumerum, vtininfcriptione cuiufdam numifmatis ^^^^'
Dar? oP^^^^'^"^^^^^se^^^P- CAES. AVG. IMP. VIIII. TR. POT. V. abalia
^sno V*^^- ^^^^15 RECEPTIS. Pr^tereaobferuandum eftnomcnlmperato-
, ^ "^agiftratus tituld,vt erat nomen Di(^atoris,ConfuIis,Ccnfbns, Tribunorum : fcd
^nfignem aiiquam vidoriam militcs vel alij Ducibus fuis attribucbant. Quotics enim
vcl hoftes profligaflcatjvel c2Ediftent,velfuosliberaflent,vel quoduis aliud egregium in

bello

1(58

Vlyfsis Aldrouandl

bello facinus edidincntjmperatores dicebatur. quo fignificatu Imperatoris voce Ciceroticm
aliofq,- clalTicos fcriptores vfos fuifie coniperio . Sic ipkmct Cicero, adepta contra Catilinam
vi(5toria,& cum Proconful in Cilicia efiet, Imperator didus eft : fic quidam etiam eo nominc
honorati funt,qui tamen nunquam bello interfuerc,fed quorum vicc pr^fedi pugnallcnt, W-
6toriamqj abfentibus vel Cofulibus, vel Didatoribus afcripfiflent . Atq; ha^c de numifmatunt
cognitionis , quar velut c^terarum fcientiarum infigneornamentum cft, vtilitate dixiflc fuffi-
ciant. Hoc tamcn illis adde,Principibus dignam eam vidcri folam , cum reliquse fcienti^ lucri
tatum caufa inuent^ fint, fi vna excipm PhiIofophiara,quod innuitnofter Hetru(cus Pocta:
Pouera , e nuda vai FilofofcLj
Dice la turba al vilguadagno intentfLs .
Numifma- Scd rem fortc non ingratam antiquitatis ftudiofis faciemus,fi breuitcr, cx qua materia numif-
ta ex qua-, matafierent,enucleemus. Potiorcquidemcorum parscx^rcconftabat, qu^damcxargentO;
niaceria fie qQjeda cx auro cocjj purilfimo, quxdam ex materia cx his mixta,qu2e Eleftrum Plinio dicitur,
ciim fcilicet quinta 2ir^z\vi\ pars auro permifceretur , quod pcrperam mea fententia nonnuUi
lud Corinthium voca/unt.Qua: ex sere Corinthio contC(5ta erant,in magno honore & fumma

Ael Corin- cxiftimationc habita fuifle nos minime latet , quia id vel nunquam,authore Cicerone,veI fal-
thium. tem tardijrinie corriipatur. Mixtum autem crat ex quatuor metalIis,auro ncmpc zv^hto^xtc,
& ferro,feruata quadam proportionc. Erat & vifui gratilTimum , praefertim ex folivis auri vel
argentiintuitu defe/Iis.Nuirjfinatainfpicienti dmcvf^Si^mvXtACthin mctallorum di/crimin^
fele offerunt .Nam quxdam aurialiquidhabent admixtum , alia nihil,alia alijs plures colores ^
recipiuiif; fcd quar ex meta//o Corint/iio /unt,pa/Iim apud ornnes pro pu/c/irioril^us /laben-
tur,ncut antiquarij omnes mecum teftari pofliint,cum in Chimiliarchio magni Etruriae Du-
cis Fr? ncifci,atque apud SereniiUinum Ferraric Ducem AlphonSim /ecundum, necno apud
Fuluium Vrfinum Rome in Palatio Farnefianoplurima cxtali^ereobferuauerim.Appellatur
autem Corinthiacuin,quoniam,vt teftaturPlinius,obdeftru6i:ainacincen(amaL.Mummi^>
Corinthum , metalla illa , ex quibus mea vrbc vafa fiebanr pulcherrima,pcrmifccrcntur, caq»
mixtioartificibus admodum pIaccrct,adcoc},-vtex eaftatuas, menfas, acdiuerfi vaforumg^'
nera poft modum fingerenti Itaq; cum rcrum nouarum omnes maxime cupidi eflxint , & pri-
ma ii/a vv\^xmz dtficcvttj maxim c illa deled:ari coeperunt,& ad prima: imitationem vfi flint*
Apla mar- tth^c modo eft,quam propric aesCorinthium vocat: Sed de his aliaslatius. Pvcperitur etiam
morea l Pa Aquila,pia?terquam in tot antiquiffimis numifmadbus,in mamioribus etiam , imo ex ijs effi-
latio Caid. a:a,qualem Rom^ vidi ego in Palatio Cardinalis Sabelli j in Theatro Marcelli,in platea,quam
Sabclii) . yi^lg5 Montanara vocant,qu« alis magnis,& expanfis Chryfaeton ^niulabatur. H^c vcro 6-
Sabclloru jjia^y j- obitcr inferamus,Romanorum antiquiffima eft, atque adeo , vt volunt , ab Auentino
ivZ^!^ °' Albanorum rege oriunda,qu^ quidem& Cofulcs, &magiitratus Rom« olim habuit,& poft
* fex Porifices maximos, nempe Liberum primum, Eugenium primum, Benedifitum fecundai
Gregorium fecuncium, Honorium terrium,& Honorium quartum ; Cardinales vnum & tri-
ginta, Archiepifcopos,& Epifcopos pIurimos:inter cos ver 6 , qui fanditate , & miraculis flo'
ruerunt, C.Sabellum Epifcopum Mediolancn{em,difcipuIum S . Barnab^ martyrio corona- ,
tum,&D. Percgrinum EpifcopumciuitatisAntifidori,necnon&:Gabinummartyremfub
Aqla mar- Diocletiai-o. Nonabfimilemaliam vnacumHcrcuIcMaratonium tauruminterficietcmar-
mcrea cu morc incifam vidi in Palatio Card. Farnefij,qu«res Auis nobilitatem no parum indicat. Sed
Maratonio admiraiidus profedo natur^ illelufus eft,qu^ non viuam tantiim procreare contenta , etiairt
rauro ab j^yi^j imaginc in alijs rcbus deledata uidetur,ut in radice f\\ids f^min^ fruricof^ apparet, qua
Herculeoc f,ti.3nfuerfim incidas,quod ueteresnonuiderunt,tum Aquikpaffisalis non obfcura figura
Amiila in ^^'^^^^^ • C^tcrum , ut obiter dicamus , Aquib lapis apud Mexicanos fanum eft cuiufdam fui
ladice fili- IdoIi,cuiusmentionemfacitIofcphusAcofta.

cisinciia.

^nVr VSVS IN MONETIS,

Mexicanos

ERDVCTO iam ad calccm capite de numifmatibus , in quibus Aquila uel
aliquafaltemexparteinfculpebatur: de monetis qu^dam reftant (K\cq\\^^}
quas hacpotilfimum illisratione fubiungo,quoniam fimul f^peab autori-
bus confunduntur, utclcganter ^ Antonius Auguftiniisdemonftrat,^^^^
hocHoratijvcrfii

Rettulit acceftos Regale numifma Philipfos ,
luce clarius euadit . Ibi enim numifma uocat monetam,in qua Philippi ciBgics crat cxprcfl^ >

&non

*JntraBat.

de numifm.

r

OrnirhoIogla^Lib.IL

antion n

Of lorl^ " numilmata Romanorum,Grccorum,aliarum(^-gentium,moner£ corum fuerint.
-<ioa cum plurimos^cofq,- probatillimos quo% infidan videam , certe^ ncq; cgo criam id fa

cum -^^^'l^^^^l^^^^ rationi videatur repugnare,quod numifmata tata artifi
^unamdultriaelaborata.vuIp-arinl^-N^rnli». „ _ vr

Cum in^ a A 11 — v^vivrtiui iv}./u5iidit,v^uvfununiiu«ai:araraaran-

•..-.^ eIaborata,vuIgan plebecular, vt magnatibus communia fucrint. Non negauc-

nonctis vfurpata,fedilladuntaxata(rirmauerim,^//^r«,vtdicit^Pom- Cap.
iir(ienteorumvrufru6ius leoart tntf^ H<»r -sn^^ i^-»t.iii A*. w; .in «y,

bonin. f"'"'"*'"'^'* viurpata,lcdilladuntaxataffinnauerim,?«or«,vtdicit''Pom- Cm. j8.

10 nu,^v. 7- ^ •^leg^'')"? Gr^cc ro>of appeUatur,diau voluif. Ita& " Vlpia- •

ruJTZ ,7""'^''^''''^''^ •"^f^"'^rqu.duumur«u»,ifmau. Et alibirurfusy';^./,^-.*- 't^^^^-^i,-

cimrjf '''''''' n'''''^^^^^^^^

"Ptorumlocisliquidoconftat,acmprimisexhocMartialis: ^ ' '

£/ ctntum dominos nouit monct.t . & alibi :
"Njis nifi de flaua locuUs tmfkre monctii^
p ^ Non decet.itrgentum vHia ligna ferant .

'^iXJrij'^'''^''!?'''''^"^'*^

fuln, ' ^ K,"'^ eratlouis imagocumPtolomarinominc; abaltera Aauila

f^menpeclibuspremcns.Numuhuncap,,dRhodiosprimumcufuintradunt q^^^^^^
Jm.meiusapertcrefraganuid«

- S"'':^'?'^'^'^'''"'''"'^'^^""^^^

l^m"'!^^'™'^^^'''"!:'"*!"'"'^'^''*"^"'»^; In Ainbus ctiam olim louis atoue Aqui-
temmln.?'^' •"''I "'''r''n-''''^'''^^ Augufti.us: Dcafle confule Budseum': Eratau- ' mi. 5 rf.

&''''*'<trummfipr,usderebus,ratioml,,fy,ommhmfec.etattsdec,d,p^ EtHoratius: '•ProV»
U;- . Siiimfidiminuas,vilemredt'Hturada([em. m.
"'"«tiamilJudpoew:

f> . i^on ajjis facmnt^eunta^ re&a .

^""confimileeftilludatuUianum:
^ , iVi7« pilifdciunt cohortem .

oquecii modus nobis item communis clt Nam quem cotcmnimus, dicerc folemus,non
^ ^^odn ^ !r ^^^^'^"^ "^" ^"^^ quatrino.Elegantcr item Seneca: Bmasnon quod cpus eji/ed

^Us ^^-^^^^^c^^^^i^J^Surginus^quidcilluflri Florcnti^ armis feu Migm- Horentina

Urbic nn!!?'^ monetis fcripfit,author eft inter antiquos emfdc p uIcherrim^,nobiliirim?q,' "^^^^^*^
^ricnt.^?'''''^-^r' quandoq,- nigra Occidentalis, quado(^- Aquila aurea biceps •
^^^^ulari 1 ^^^^ lymbolum c^lata Ht. Eam multis fartiilijs Florenrinis, ut poft eriam dicetur
»d Conr,l - ci fo^"»es Paleologus Orientis Impcrator conceflit, quado fub anno 1435?.
Ar\ ^cuiu riorentinum ooes Occidentis an(^iini«

^^ufda k I ^*^' loanne Villano,monetas,vna inuenitur,quar ab vno laterc fanai

Drim* ^ Aquilar c^figicm impreHam habet; Fuic h^c moncta omnium, quas cude-
Gc ' ^ pnuilegium illud ab Othonc conccflum denotat ^ Vndc & in quibut

^^4tcm"^^" l"^ ""'"^^ ^^^^^ ^^*^ conf|>icitur vna cum Fridcrici nomine, a quo & illi po- a ,

- rr*M«oajti,Aqmiamautaomenciusinmonctisi^^ - > '

mo

DE

rialii.ni ci-
uiratuin.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Scutunu
quid.
Armomm
honos .

^ProCecin

"" Lib.i. dc
finib. bonor.
''Lib.S. bel
liTmici
Herculis
clypcus &
habicos.

Differetio:
lcutoLum .

wnor^hof.
^ In qtiarm
honori con-
fulatum.
Ceti-a .

Scuta co-

^ Ij.l.cina-

170 VlyfsisAIdrouandl

DE SCVTORVM DIFFERENTIIS

&vruac^uibusinfignia familiarum^ qua:arma
vulgo dicuntur^ origmem duxerunt .

T de liis in fuperiori libro a nobis adu; quia tamc & ibi harc, quar (equuntur
digniirnna fcitu^omiflafintiitaq; eahicfubijcereplacuit.Sed fortc pr^ter in-
fti tutii noftru quis iudicet,quod de i js,tam longe lateq^ nos extedimus.Quid lo
enim de Aquilis fcribenti cum fcutis? illi refponfum efto , id ideo a nobis fa-
d-um,quiaciim arma vulgo did:a, illuftriumfamiliarum infignia , in quibus
fanc plurimus noftr^e Aquila? vfus eft, vt longo fatis fermone,Jin priori libro
demonftratum eft,^ paulo poft etiam oftendetur , hinc (uam originem agnofcant , necefla-
rium omnino mihi videbatur, de fcutis etiam qua?dam pertrad:are. Aduertendum autem
primis eft, fcutororum nome paulo latiiVs extendi, nepc quod pro armis ab authoribus etiaii^
accipiatur. In quanto vero vfu, fcuta fiue clypei fiierint,cum apud Troianos,tum vero prxci-
pue apud RomanoSyclaifici authores docent.'' Cicero: K^gmme,\n(\mtyqu/idrato cumgUdijs fe-
quuatur fcutatt mdites.ficas portare vtdcmns . ^ Idem : Etfi non p/if4m tmfulfu fcutorum , necj^ \ confltclii
corporum. &c. ^ Itcmi^imuUtj^ ipfd graui vulnere exanimart videretfe , vtpnmum dejpexit , qttdfiuit
faluus ne effct clypeua f fic ^ TitUS Liuius , V.YAnt in Celttherorum exercitu quatuor millia fcutata (jr dif
ccnti eqt*ttes. Sed Herculis infignis ille & famofus clypeus, longe antiquiorc ufum demonftrat,
cui,ctimad bellum prohcifceretureques,interarma fua,qu^gerebat,primLim maximc conh-
f is erat,de quo/i benc memini,mentio ht in PandedHs Florcntinis,vel faltem, quod certo no-
ui,in epigrammate Gr^eco,quod Latinc tranilatum, fic habet :
K^lcidcm vt magno fiquis clypeo armet ornet y

Sic tuus hoc qttiiijlor ftruxit opus vartum .
Jlk pererrato tot monflra fcrafi^.fubcgit
Orheytttas lcges orbis vhi^^ coltt ,
Magni cquidem,vtobiterdicam,Herculis habitum , qui ex pcllibus animalium conftabat,
lancis veftimentislonge antiquioreft, & ephippij vice vllirpatus,antiquia*ftimarut;vtexnu- ^
mifmate Alexandri Magniin primis conftat, in quo ipfe eundem Herculis habitum in capitc
fuo ferre confpicitur , vt icilicGt ab Hercule originem fuam deducere teftaretur ; & Commo-
dus etia Imperator Herculis pelle vtebatur & in fuis numis & ftatuis, tali habitu fe exculpen-
dumcurabat,vt etiam in palatio Summi Pontificis,quod Beluedere vulgo nuncupant,viderc
eft:addebat etiam in numifinatibus clauam Herculis,cum hac inlcriptione HERCVLES
ROiM AN VS. ArbitrabaturenimfeHercuIe ipfoin tranfligendis fagitta fcris haude/Ib
inferiorem,vnde illum Hiftorici tanta eas dexteritate, tantoq,* artificio interfecifle tradunt , Vt
fingulis idibus fingulas etiam occiderct, & fcopum quemuis femel propofitu fagitta (ua fem-
per attingeret. Ca?terLim,vt ad (cuta reuertamur,erant eorum etiam difcrimina qu^edam . (,dc
parma ac vmbone pofteriiisdicemus ) Meminerunt authores clalfici clypeorum fubinde, ar- ^
dentis,micantis,& afcrei: ^ Virgilius ite Argolici , quo Argiui vtebantur: fic «ratu clypeu &C dc-
tritu Silius Italicus celebrat,&fulgente ^ Ouidius. Ad quem alludit ^ Claudianus ifto carmine:
^^is decorjncedts quoties clypeatus., auro
Squammeus, dr rutiius crifiis ^ caffide maior ?
Erant inter alia fcuta in primis^qug vocab ant c^tras vel citras,quorum pleraq; Afrorum erant:
horum etenim mcminit Virgilius :

Leuas cetra tegitjfalcati cominus enfes ,
Appianus tradit Malaniflam Regem iAi^pavrtTm geftaflfe, id eft (cutu c corio elephanti,quocl
nonitafacilcpenetraripoteft:hodiever6 Mauri ifti loreisfirutisvtuntur, {edmdjfculis^^
formatisfcre iiKor humanumyUtexicone^quam^^IuftusLipfiusexhibet^conftat.Brkijnni^

Scuta par-
ua cHq .

intelligic lincam ambicntem,alioquin non eflet paruus. Quod vero parui eflent , dctet etiait^
Diodorus Siculus,inquies: Feruntpeltas in bello omnino paruas, neruistntertextas. H^c {cuta eran*^
leuii:,vt ex Suida oftcditur;^//?»/// Hifpanorugefiatufactle.Addit Lipfius,Hi{panos cetris etiaii^
vfos fuifle,ad pulsadu rhytmicc,6c cu catu fakuq;hofte fic inuafifle,idq,- ex' Silioita cofinii^^'

Mifi^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol,l

171

OrnithoIogkLib.II

'•^^ Mijttdiues Gdlleciapubem

^^i^t^ara, non fatrijs vltdnntcm carmina linguis ,

'^unc fedis dlterm fercnfia verbere terra ,

numerum rcfonasgaudentem flaudere cetras . Itenx ^ alibi ;

' dc ritu moris iberi

Carmina ptlfata fundentem barbara cetra
^ ^ Jnuadit.

Cerram no

10 tas

Proeo \ ^«^"l^Pi^^ii^e Liuius, exquoaliquasliiclibuitadducereaiithoritates: r.n-n ra.ru.
»w HT^^^^ «il'bi,///'/'/f>w^/«;»/))/?<f,v^/r/r4 maxtme iaculatorrdeum armts fetijt ,ut Afrt m Hflla^ ' L.i.dcc^.
^ia far^ Y'''' '^'^''^^P^^'''^ ''^ domofuturus vteri wtles.vclut mutuis ftgnoribus obliaatiftfVen
W ^^^^^^^'J^^dc^^ff^ ^illi^ oningentos quinquaginta pedttes cctratns mifit in Africam. Et '^' '
^umtdaHirtt^y,f,n»uf,chM.r/:..i^ . n » - _V ^ . _

Nun.iA. iJ7 ' ^'-^— ^.*.r*^n»^sruayccuies cciratns mfjit tn AJrtcam. 1 1 J terum : j^.acc.
naJT '■^P''''''''^**''^^^'^»^'^ Eumenes & Atha- nj^Lcc

""[l^^erantcumparuofr^dtoduorummtllttmcetrator^^^

L.Ti.dcc.^
^.dcc^
L.j.dcc.^

^^ua/Jf^^^^^^^n ^'"^'^^ cetratis tmmtsios auxtliares .LumenestrtamHita pcditpm

ParaU^''''-fl''''''^'^^^ ^'^""f^-^^f^^^^^^onftratumellMgionesAfranfjtrcs, p Uh. i. dt

Et ^^'P^'^^^^^^fi^^''*^ cttertortsprouinci.ii,(jreetrat.t vltertorts Hifpant.t,cohortes circtter ocittagtn' hcllo cmil.
^Ma r^^^ l^'^'^^ i^f*^/ ^r^n^turcii Lufttam.i^erittj^earurnregi Hfpanixconfe' Cctia_. pro

quo f ri.^^^^ ^^^"^^ cctram paiTim pro peJta accipiunt. *i Liiiius : Pclta cetr^hauddifimtlis eH: P''^^^ ^'^cc
na p-^^'^^^^^''^ PC^ta Lipfius intelligeiKiu putat,quain n6 bngc- diuerfam

^ ^ velitari parma ; licetfortafsc haud vfquequaq^, fit
f^f^i- rzTpxymct , id e^l , pelt.T clypei quadraneuli . Sed h

•fam credita Koma- ^

rotunda, ciim Suidas dicat TJiATcit

n:ih.i8.

PckaGra--

«^r.^^^^^^^^ deancylibusloquitur: A^.;..^/^sinqu.thic,rW,,W/?/.;/, Pekalnro

«^redii

tur,vtex Statio etiam quifpiam coIHgat,ita canente :

quadragu-
Jaiis.

^ Saua^^dtfficilesexcludtrevtdncra^^peltas.
X^i peltas humeris fuis in forma lunse fufpcndcbant, quod item hodic ac olim in Hifpanienfi ^'^^'^ ^"^^^

P^^f^^^ dicebantur;meminithorum^Liuius: MemLmttem ^^T""'
^''''"^^^ex regijsDuctbuscummtllcpeltattsChalctdemTr^tttttMC i ekan

' l " '^^' ~ " — r""*'^'-' '■''^'•*'^**»-'« f»ifiif. jdem: Nonucetratfis.quostdtafasuo Pelfafta; q
Parm'? ^^''^ ^^^"^^^ ^'^ /fM^^;-^/ . Diccbantur ijdem etiam palmularij , ciim . '
5«// 1 1 ^^^^^"^^^ pugnarent: ' Qiiintilianus: Percundans Jheadorms.an Ajiollodorus elJct,fgo,tn- ' LS. dcc.j
^ium ^^f^^^^^^^^^^^H'^ ^^<^ fanepotutt vrbanttts ex confcjjione infcttix fua elahi, Et " Suctonius : Detra- ' ^ • ^^'^-^
^orta r ^^^^'"^ ^^-^//rfw r4;^/^/// ohiecitycum hoc ttttdojmpte locutus falmularttis. Pclrarum figura ^'•'^^^^l^i^^J
l^unr r^'^ omnibus fuerit'eadem:plurimi tamen ad Lun^ fimilitudinem faftas putant, Ad ,*
I^arit T"^^^ ^"^^^ * Z.«;?^/-^,inquit,W ^roteaayei,^ . -inDomlt

X^idiCu ^^^'^^^^-^^^^^ antiquisla- PeLium *

^Aoddyt !^"J^^^^^*y *f^"Sbilunes tuille, id eft , duplici femiluna inf gnes : quod ciimmarmor li^ura.
^cutis J "^^r^;^^^^>M^l^«r^'^ ^^iocet, vbi Amazonidum pugnaexprcllaeft,cumhuiufmodi
4o ^ere L ^ ^^f ''^^*^'^^^^ Capelia,qui partem Itali^ extremam,qu$ Brutios habet, leuorsum tnfle-
tramt ^^^^^ P^^^'^ ^mazontca. formamreddere ,dextro autem cornu Leucope-
liili^/Y''''^'-^'^^^'^/^^'^^*^^^^^^"""^ V^^'^ P^^t^s ciufmodi fieur^e fuiflc , ex hoc Virgi-
''WUicloconlLit; ' fe

effi^^^^^'^ I^ac figura dcfleait Plinius, vbi de ficu Indica loquitur: Foliorum Utitudo pelt& ■.

L.12.C.$.

^^liui ^^^ff^^^^'^ habct. Qon^it cnim eam folia hcderaceis ( ii modo quam Clufius depingit
^'^men -^^^'^^^^-^ ' "^^^^'•^ hahuine,quibus etiam peltse a Xenophontc comparatur . Alibi
^fansf ^'^^ ihlafptcs foUfsftmtlesfactt , fed vereor ne id ad fruaium potiu5,quam ad folia r/, j 7 c i j

4 ^^^^^^* vtabalijsfaaumvideo. Addequodcrocodilij, &alyfll fniaiis thlafpios '
50 t^cliL j.^"?"^^^""^^^ funt,quos ^ Diofcorides duplicis fcuti figuram habere fcriptum ^ Lih. 5.C.
fun-T Auicenna alynon cademde caufa fcutalem herbamvocat . Huiuseeneris mili- 10.& c.19,

^fedlet

\Xr^

tf// r j ^'^^^''^"^ Aelianus breuiter depingit ; Peltatts^aky ftmilts MacedonicA tiit armatttrA in vfu
paruum , vt diximus , itutum, leucq,- cll, & conti eorum Griifis
^mf^k^^^^T?' Deniq; genus illud armatur^ locumintervelites,6<: arinatos tenere aper-

*cit^ Vlni«»IfV<>»|.«Tt.,.,;. i ^:r. : . i *

intnn-^^^^^^^^^S^^^^^^^^S^i^^nivelircs,lcuiusquam armati faciunt . Quam ob rem plures ^^'

r,ti; _

plurade ea defiderat, adirepoterit.Erat autcm parma,vt brcuitcr dicamus^ouadran dc rcp.Ro.

^^idilt ^""^ velidbus iungant, & vtrofquc vocari velint leuem armaturam . De parma, ^'^itcap
^^ieijio.!!!^.'!^^'^'^^ armorum " Wolphgangus Lazius , quam doftc & exaacdeclarat, i6.cdmcm.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2Vol.l

171 VlyfslsAldrouandl

^ularis,non {bliim fcut:o,vemmetiam clypeo leuior,fic dida,quod in omnc5 parces parcm fia-
L.2.dec.i terec extenfionem: fufpedebatureniin ex humero , & alio nomine pelta vocabatur. ^ Liuius :
£)u}ngenti ferme NumidApMer confmtA armx teUj^ ^gUdios occultos fub loricis habentesfpecie transfU'

c ^ ,^ garumycum ab fuis farmas fofi terga habentes adequiiaffent^refente ex equis defiliunt. Item " alibi;

ci ^^-^' g' ^fj^num Volfcis Jmperator.vt pdrmatis noudi cohorti hoHium locus detur . I tem ^ rurfu5 :. ^em cufftM
fdrma^ innixum 8cc. Polybius vero aliam parmaj tiguram tribuit,dum inquit: lubentur natu mi'
ntmi gUdium gefare,^iU,farmam^, Parma tumfirrnitate habet obfiru^uramXum magnitudinem , qt*^,
tutando corporiftt fatts. Ndm rotunda cum ftt, tripedalem habet diametrum. Extathocgenus fcuti ad-
huc apud Indos. Hodie Hungari tantinn , Turc^qj clypeati cernuntur , diuerfi tamen clypei

e^p.^^.iigura.Meminerunt&parm^Poet^:'Virgilius ^ ^

^Lib.Lcar- ^^fi ^^**^^ ^^^^^ parmaj^ inglorius albcu> . Hora tius:

mnum. Tecum PhiiippoSjdr ce/erem/ugam

« Lib. 1 4. Senfi.reliSia non bene parmulcL^ ; Et ^ Martialis :

epigram. Parma ttbi fcHdtm pumilionis erat .

Parmx vsii Pqi^j.^ parmie vfum primiim I phicratem inftituifle, & C. Mariu fuflrulifle , hiftorica ^(\ts no-
mftituem^ bis tradic. Vmbonem veroalij mediamclypei partemappellant,alijcxtremam,alijdemum
Vmbo g^d vniuerfum cly peum , fi modo minoris quantitatis foret . 1 n primo quidem fignificatu vfurpa-
Uh.Af. tur a Liuio: ^lyijjurgentem tbt Regem vmbone refuftnat, I n fccundo vtitur * Plinms : Arabicdi excel-
* Ub. 3 7. lunt c^ndore ctrcuU prducido.atq ; nongracili.neque in rcceffugemmA.aut in deietiu renitente ,fied tn ip'

fiisvmbonibtisintentA, prmrea fiubsirato nigcrrtmt colorts . Poftremo intertio fignificatn vmbo- %0
^ L.9.Aen. nem accepit ^ Virgilius .

nec fujjicit vmhQ

Jciibus

Ancylioiu in fortem vmbonem Lucanus comm-emorat . Qii? nam vcro eflet figura Ancylionim in pri-
ftgiira . mo libro ex Fefto oftcndiinus.Cuius qui veritatem exadlc defiderat,numifinata adeat,in qui-

bus eorum icowQ^ vera: expreflie funt : ut m numifmatibus Antonini Pij, in quibus duodecim
Sali) facci:- § jlij facerdotes Marti facri , tunicas auro purpuraq; intcrtextas , a^neum pedorale «gidi Mi-
dotes . neru^ non abfimile induti,in brachijs ea ferre confpiciutur, cum his literis infculptis ANCY-

LI A. Mammufius Vetufius illafecit ad itnitationem illius, quod in pallatio Num^ c cx\o cc-

cidit,quodq^ arufpicesdilii

retur,ibi foret totiusorbis

lumfibialiudpoftulabantj. ^ ^ ^ ^

canerent,Mamnmfium aliquado nominarent.Dionyfius de ancylibus plura,qu:im' Lmius ad-
fcrt,duodecim fcribens fuilfe Salios patricios , Palatinos dltlos , vt ab Agonalibus & Qolms a
TuUioHoftilio inftitutisdiguofcerentur. Hrantautem omnes filtatores &mcnfeMaioper
vias publicas,vt in foro & Capitolino monte faliebant . Tunicas ferebant pidas ciiia:a% me-
rallo,trabeamq,- purpura interftinftamjpr^texta annexa humeris libula,& pileolum altum ad
inftar mitr^, quem vocabant tutulum . Accingebantur item enfe , & dextra lanceam aut fce-
Tumlus pt.i.um/Hiiftra ancylia gerebant,qu^ tamen defatigati cum efl*ent,{erui aliquando fupra bacu-
^ lumefferebant,vtomnibuseflent confpicua.Virgiliusdefcuto Aenea?loquens,de ancylibus

& Salijs facerdotibus etiam meminit ,

Htnc exidtantes Saltos , nudofi^ Lupercos
^Lq.Am. Lanigerofi^apices^Upfiaancyltacdo , Item^alibi:

Jpfe ^utrtnalt Ittuo ,parua^fedebat

Succinciustrabea , Uua^ ancylegerebat

Picus equum domitor .

Scuta gr^- pr^terea fuere etiam fcuta grandia,qualia erant Germanorum, Bohemorum , GaUorumq,- Vt
fuerinr''' rcfcrt Tacitus his vcrbis: /^«^»/^/^/4 , , Quod genus adhuc inportis arcuum

L.6, Fafi. cernitur,fed de longitudine id maxime accipiendum eft,vt de Gallis Diodorus j Scutis vtuntur
ScLua loga adhomtnis longttudtnem fro cutufi^ ingento picits. Virgilius de eifdem •

Scutisproteciicorporalongts. Et'"Ouidius

^ Lib.^. Jacia fiuper galeasficuta^ longa fionant, ^

ScutCi G al- Smit ^ fcuta Ionga,& lace^ ad proportione,authore Strabone,fed longa tamen magis,quaiti
C?^"bi-orii ''^^^ ^ " Liuio clare patet : Scuta ionga.caterttm. ad amplttudtnem corporttm parum lata, de ea ipfi
&:"Teuto- t^^"^ ^^^^ tegebant GalloSy Polybius hoc ipfum affirmat Scutum Gallicanum parum aptum homim^
num fcuta. ^^^^^ ^^^^^^' ^acitus fcuta etiam plana fuifle mdicat, ciim fcribit Germanis fiuijfe pro ficutis tena^^
Romano- & fucatas colore^ tabuUs, Plutarchus tamc Cimbris & Teutonis dat ^vpdig TrAoiT^ic hoc eft, fcf*^^
ru clypeus. /4/^.Cuius vero figura Romanorum clypeus quondara extiterit,Polybius cradic in ha:c uerbaJ

Reman^

OrnkhologlaeLib.II. 173

^ofniHA {trmdfura primum fane clypeus, cusus Utitudo curuxjuperfcie/ pedum duorum femiSylongitudo pe
aum qu4tH0r:matori additi amplius quatuor digitt.e duplicitabulatOyglutino taurino Imteolo 'infufo corn-
f^^us . Eius exterior fuperficies vituli corio integjturjjinnuliueyaut eiufmodi animalts . Habet circumfe-
fentta vartum munimen^a fummis imifq j parttbus.quo enfiu i^us vehementiores ttito cxcipit, terr^q ad^
ffttendo non corroditurJmpaclus efi autem huiufmodi clypeo etia ferreus vmbo, qui ingentes fufiinet tliusy
*^^^pidumimpetumySariJfdrumq',teltq', quantttmlibetviolentiMilitesycro illifcutari) nuncupaban MiUccs fcu
^^y^ni inpoftrema acic (cuta fercbant;cuius generis Triarij fuerc. Quoru ^ Suetonius fic me- tari} qui .
^lnit: ylffuitydr cltentibus futi fcutario cuidam euocato quondam, Et^^Marceilinus : Inter quosVale" Tnaiijqui.
^'^»usfuit^domefiicorumomniumprimus,(^rrtatusexfpadone quidamfcutarius exe£ius: Jtabellator ^vt ^^^.'f^^f^'
to ^^tctniovctericompararetur Qxxxmtm^^ eorum armaturam elegatcrdcfcribit' Vegetius: sct^iiioru
^^itcsautemfctitatipr^tcrcataphrdciasdrgalcas , etiamferreas ocreas in dextris crurtbtis cogebantur a?matura .
*^<^fpere: Stc erant armati illi,qui in prirna acie pugnantes Principes,in fecunda haftati , in tertia Triarij ' lIi .c.io.
ycabantur ; fed obiter hic admonendus efl:le(5^or,fcutarios in alio (ignificatu, dici fabros fcuta Fabii fcu-
^cicntcs: Etficdcfabris fcutariorum ^ Vegetius,&codex pr«fc(fturarum loquuntur. \ eriim J^rij .
Vthic obiter etiam infcramus, fcutariorum militaris {bcictas in fcholis militjribus,qu«pro ty- ' ^'^*^'
''onum cxercitio crat,primo femperloco habita fuit:quamuis & alia: c(T'cnt,vt Sagittariorum , Schol^ mi-
^«cjietiamfcutariorum & clibanariorum, quorumhicrant equitescataphra6i:i,illipedites. litaresqu^-.

rant &gentilium fchoIar,qui excrcebantur ad cohortes autlegiones . Habebant itcm Sc fpe-
^ulatorcs fuas fcholas,quar ad (peculandas res hoftiil alcbantur,dc quibus non ell,quod nunc
to ^S^Jnus.De(choIaver6 (cutariorum meminit' Ammm\\\s: inter^eos quidemfpe varja fuffMty ^nb.iS.
^^eratione quxritabdnt dtuexploratumy^grauem , ^ rumoretenus obfuris paucorum fufurrfs mmen
r^firingebatur Equitij ^fchoU primd fcutariorumettam tumTribttnt, " Idemfecunciie fchol^mc- ""Subfincm
**linit: Jiuibus compertts,Vdlentiniano,quicum his redterat.Sctitartorti fecutida committnur fchola , qui ^^^" •
^^ftltopoUauausdtgnitdte.maleremapud Illyrtcumgejfit . Deniq,- fcutariorum&chbj.nanorum
J?cntioncmfacitcodexpra:feai Romanorum,qui tibi, fi plura pctas, adeundus cH: . Nuncin x r -r
*cutis fuis varia ab antiquis crantdepiaa(cuius rci originem ad Cares Herodorus rcfert) vt in dypeis
aiucrfas mihtum faaiones,& pr«clara corum fada diftinguerct:qu:ire etiam vcfbes habebant varia depr-
^9loratas,vtfi forte inter fc mifccrentur,quifq; a fuo pr^fcdo agnofceretur ,c|uemadmodum geb.uur, ^
videre fuit in Circenfibus ludis,in quibus variorum equitum fadioncs ab ciufmodi veflibus,;! M"-'^»^ •
30 ^y^^^ alia runata,alia vcrmilia fiue coccinea, alia pralfina feu viridis appcllabatur , diilingue-

^atur. Quod vero fcuta caclarc & depingerc vetus ritus fit, & Heroicis quoq; tcmporibus ob- in^beUo^ae
Uatus,varijs diucrfifqj modis docet ^ lullus Lipfius,vbi Saguntini cuiufdam inllgnia cx Silio rcbanmr!
Itallcoadducit: ' 1 u anale^

Centum angues idem cdatum inftgnegercbat ad mli"

Jn clypk

tiam.

olcbantautcm Gracci, Romani,Barbaric|,- varias,diucr/ifqjColoribusfigurasinfcutisdcpin-. in ciypci^
b^re,vt aquiIas,Iegiohes,dcIphinos,atqucid genus alia animalia; fiue ad inflgne, vt cognobiles depingc-
5 lent, fiuc ad decorem , fiue ad familiarum r.obilitatcm indicandam. Non cnim omnis color rentur.
^ figaificat : albus nempe rcae innoccntiam fimplicitatemq,- , ruber dominium , Vmdis ^ J-il^'(^(^fo-
40 '^f aliqua conccptam dcnotatj Ita paritcr animalia profapi^B nobilitatem quam egre- ^^^^'^^ J^^'^*
oftendunt:hinc ^ Plutarchus Vlyfem tradit delphina in fcuto habutffe. Idcm de eo,qut Lyfandrum ^^^^'^ ^^"
'^^^^ficftyinfgne c/ypei Draconem vfurpaffe, eo^ oraculo monitum , vt draconem vitaret , fcribit : Item Lyfanclri
c ^partano quodam,qui clypei infigne mufcam habcrct, viua nihilo maiorem : cumq,- irride- interfcao-
cturabalijs,quafiabignauia & metuita faccret,nchofticonfpicuus ellet:/wi>inquit lisdypeus.
j "^' i ^nim accedo,vt cernere cominus poffmtftgni mei modum , Licurgus ctiam tridentem Pala- \ Spartani
•^^cdi in clypco alfignat. Et ' Athenacus dc Alcibiadc : Scutum ex ebore & ^uro confe6ium habmffc cuiufda mi
^^cmorat,& in eo Cupidtnem pro infigni,qui hrachtjs fulmen complccieretur. A d h unc fenfum ^ Pro- 1"
Pcrtms loqucns dc vctuftis Romanis,neganf4 ita cultos fuifle : Pailmedis
Piaa nec indu5io fulgehat parma pyropo , clypeus.
50 Pendebantcdftbaltealentaboues, ^Lib.ii.

^oii vult pro tcmporis fui luxu pyropo fcuta ornata,fiue lapide ipfb , fiu e potius colorc rutilo Alabiaais
^ flammantCjCum tales in fulmine fint,quod crebru valde , & qua/i de morc in fcutis Roma- hl^L^^'i
^^crat : fcd tamcn ante dcTacio Sabinorum Rcge idcm Poeta fcripfcrat : ghii'^'^

j. Pi^a^perjlauds arma /ettare iubas. jj^tjj ^j^^j

w:utum intclligit,in quo iam olim im.igines etiam luucnalis agnofcit : ni clypcus.

^ Pendentefq-^ Deospertturooftenderethofii, . Mincrux

*^QniuIum & Remum dc Lupa pendentes & oftettderet,ncph admoto fcuto . Vhldias clari/Iimus ^^J^^T^'^
Pcr OQincs gcntcs pidor, in fcuto Minerux Am^^zjommprdiu cdautt, intumefcente ( Vt Plinij ver- ^'^ '^'^'

P ^ his

174 Vlyfsis Aldrouandl

bis vtar) ambitu fArmAieiufdem concaua farte Deorum ^gigantum dimicationem ; in folijs vero Laftr ..
tharum & Ccntaurormn: In bafe autem cjHodcdatum eratyPandoras genejim appellauit:tbiDij erant tri-
ginta numero nafcentes.ViBoria prxcipne mtrabilt:periti mirantur,^ ferpente,(^ fub ipfa cufpide dreaf^
^ L.9'dcc. I Jphingcm . Huc etia illud Liuij pertiiiere vidctur,ubi de Samuitibus loquitur: ScutaaltermsaU'
ro^altertus argento cdauerunt :formaeratfcuti,ftmmumlatus,(juapecitis &humeriteguntur ,faHigU>
" Vih.i 5 . £Cfttali:ad tmumcum eatur mobilitatis caufii. Item vbi a Martio caftra Aldrubalis , Hannibalis in
Hifpania Ducis,dcleta (cribityatahor cji Claudtusjinquityqui annales Aciltanos ex Gr£co tn Lattnunt
Jermonem verttt,raptos ad millc oBingentos triginta,pr&dam infignem partam:in ea fuijfe clypeum arger^
Ardiubalis teum,pondo centttm triginta fptem cum imagtne Barchini Afdrubalis . Etpaulo p6ftdecodem : ntt^'
clypeus. numentumrjj eius de Ptrnis vfqtie ad incenfum Capttolium fuife in templo clypeum,Martium appeUatum, XO
Martius ^^^j,^ tmagine Afdrubalts. Hnc etiam rcferrc potes,iftud ^ Virgilianum :
^2/7 Acn ^^^^ infignem palma per gramina currum ,

V/chres^. o//mtat equos,Jatus Hercule pulchr§
Pulcher Atientinus y
Etpaulo prMl: :

Atque letiem cljpcum fublatis cornibus 1$
Aiiro infgmbat, tam fetis obfita , iam bos:
Argumentum ingens , i^r cufios Virginis Argus
CdiUtag^ amnemfur/dens pater Inachus vrna.
Subintclligendum autem cfl:,omniah^cfuinein clypeoc^lataac fculpta . Extat&apiid Hc- ^
fiodumvetuftiffimum Poetammentiode clypeo fculpto acdepicto, quo Herculesvfuscft>
cuius verfus Latinc redditi fic (bnant :

Tum capit ingentem c/ypettm prorftts^ Hupenda.
Arte laboratum.iacin qttcrn nu/la recepto
Vulncra.nec duris reiigarant tctibu6 hafU ;
Vndic^-^ Cdcrtiteis circtimcurrentibu^aurum
Orbibtt^f infuftim , duro£ vo/umina gypjb
Jncuruata^eboris niueo candore relucent ,
Mtdtaq^ permif/isvariata cotortbt^ ^ra,
Atternant viuos clypei cdLlcflls honores,
Jn medio fptrls torfu^s draco fronte reflexa,
retrctterfisocutlsinterrarecumhit
. ^ tbttisymidtoq;rttbentibttsign(Lj
Ltimtntou, nngcnsadapertisfaucibtisora^,
8 In Tane- Et qu? fequuntur. A lludit & ad eandem clypeorum piduram ^ Sidonius:
gyaco An- Injentur cly^eo vtcirix manus , itiiu^ orbenu

^'TnTanc- f 'j^fr ^t'' '^H^'^''''^'''''^^'''^^^^^' Et^^itcrum:

^ymo Ma- Htitcju/Jit rutttusfpattofa ctrcite l^tium^

]orianl. Vmbo latus,uideas hic crajfofujametatto

Antra Rheafitamq ; tupam,quamfauceretecia,

Blandiri quoque terror erat.quanquam illa uorare ^

fJMartigenas.^piciatimetparsproximaTibri * ^

Exprtmtt,

GetT^ de- Q^^^^ ^^.^ depingere folent,quod etiam ' Silius indkat :
^^^^^ Verficolorcontra cetra,^fdcatusabartc

Enfis Adyrmachidd

„ . , ^,^^^c5>'oremenimappeIIat,avanantehacpiaura.Eod

Rugenjcly ribusf^p^quidin fcutis fuis militesdepingunt.HincArioftusnofterRugcriumfuumAq^^
P"^^- lammclvpeovlurpanelcribit: o -i

t Cant. 2 7. ^ 1 ^ j r. I ^ ' r

Ln.99.& Poichevede Rugter.chepertnfegna

^ Porta i Augel che fopragli altri regna .

Id enim de Aquila intellig6dum eft,qu^ c^teris auibus imperat,& iUemct t poftea ita fubiun- '
git,vbi de pugna eiufdem cum Mandricardo ob huius Aquil^ infignia,loquitur :

JSIetcampoaT^rol Aquilabiancahauea^

ChedeTroianifuftnfegnabelta ,

Perche Ruggier 1'origtne traea

Dat forttfstmo Ettor portaua quella :

Ma quefio Mandricardo non fapea ,

NevuolpatireyegrandeingturtaapfeUiu^

OrmthologiaE Lib. 1 1,

m

&c. Et^^paulopoft:

10

Chentlo-fcudo vn*altro debhaporrc
LAcjutU btanca del famofo Ettore

Portaua Mandricardo fmilmente
Vaugel, che rapt m Jda Ganimede

VnUltra volta pur per quejio venni
Teco a battaglia, e non egran tcmpo anco,
- Ma it vfciderti allora mi contenni
Perche tu non haueuifpada al fianco ,
^efti fatttfaran , quelli fur cenni ,
E malfara per te quelaugelbianco
ChanticatnfegnaeUatadtmiagente,
Tu te Ivfurpiytol portogiufamente^ ,

K^n%l t^vfurpi tu tinfegna mia
KifpofetJHandrtcardo.e trajfeilbrando.
^ ^uello che poco inanzi per fo/iia
p ^ MaueagtttatoalaforeflaOrlando,
^^'o & ttiaiorum facta in fcutis fuis exprimebant, vt de Scaruola quodam tradit ^ Silius.
Scduola,cuidir£cdaturUudtshonora
Effigie clypeus ; flagrant altaribus ignes ,
Tyrrhenum vallimedioHat Mutiusjira
- Jnfemetverfa,

. propriasfortarsclaudes,&faa:acxIabant,quodliberdebelIo Hifpanienfi , etfi parum
^nteger,fubijcit,de fiwgulari congrcflu in flgnum duorum militum: i)um addtmtcadum in pUnt- v..».,..
J^fifi ^^"^^^^ff^^^fMorumq^ Uudis infignibus pr^fulgens opus cdatum. Erat& nonic vniulcuiulqj P/i-^^ icu
^ »»tis m aduerfotcuto adlcriptum,addito exquaefletcohorte,quauc centuria . Quin etiam' ^^^'^'^ \
^.^^Iis intueri efl: Rom^ in columna Traiani fcuta qu^dam coronis varijs ornata, quas dona- ]^^^"**^ f^'
A ^^^^ ^ SiliusdeChrvpoquo- ^^^^ ^"^'

^^•^mGaUoinqmt: ' " scura coro

' tn titulos Capitolia capta trahebat , nis ornau.

Tarpcio^^ iugo^demens, vertice facro * Lih. 4 .

Penfantes aurum Celtas vmhone ferebat.

e- Gallonim

Fada ma-
ioru in cly*
peis dcjti-
d:a_,.
^ Lib.S,

SccuoIt
clypeus .
Laudes

I>ecifde

ciicietn Gallis etiam Diodorus {cripiit,{cuta habuifle variegata infigni aliquo proprio: be-
^ ^^?^propno,nam,&communia qu£cdamgentibus,legionibus,cohordbuserant,quodin Taira.
diuer^r '^^^^^"i difccs: I tem CX Vegedo: Ne mtlites tumultu prdlif a futs contubernaitbus aherraret, Clypci cu
^f^^^\^^^ortibttsdiuerfainfcutisfignapingebant^vtiffivocantdygmata. Sicuti etiam nunc moris PJoF^o^i^-
*^im^^\ "^^^"e haftenus de clypeorum pi<^ura /luefculptura Romanorum , aliorumq,- vete- \ ^ g
40 cred f ^^^^'^^^^^^"^^^^^^ "^^^'^^ cselaturas inhisclypeis,vtdi6toneft,profeLi:asefle ciypei iiJ
^lis rei"^ cft.Iam enim galeas illa quoq; atque coronas fuprapofitas cum criftis atq; auium excquijs p-
qui quemadmodum adhuc hodie in more pofitii efle videmus,clypei in exe- fcrebarui- .

fun ^ ^^i*f ^^^'^^^^itiu*,atque in templo fufpendebantur. Quod conhrmans " Tranquillus , cum "JnC^are.
pit ^r / ^^^^^^"^^^ C^faris recenfet: Intra^^ lecius r^rtr^t-^^/, inquit, auro ac,purpura fraius, & adca-
pnc^^ ^^^^^ ^^^^ 'z^^<',/>/ qtia fuerat occifus,pr£ferentibus munera {quia fujfe^iurus dtes non vtdebatur)
pej, ^^^^ ^fl^'^'^ omijfo ordtne^quibus quifq., vellet itineribus vrbts,portaret tn campum. Vbi nimirum ciypcusco
'^c j?^^^^^^)^^)"'^ militaria intelliguntur,qua? tum in rogum conijciebantur.Quem adhuc be- ronacus m
^^^ilice^^^^^ XX ^^^^ Vicnnefes durare nobis tradit V Volphgangus Lazius^vt lcilicet pofcremo fa- exequi)s p-
evn.,xx„ . ^ . . ,. , , .,. . '"^coronatus in exe- ^enur«Sc:ex

ipadeie£luscom- ^"ggeftu
pjj,^^^ •'•^''^'^udALdrrcmoniasoc v.urnci. 1 acuu^auiiaic^tuiu v-iciijiauici invrbe taitam o^^^*^"^^
^^^^^^^"^^^^uemdefcribitiiVfj vulgtfermones, [wcs^wxt^audftamors adco inccndit ,vt ante tdicium ma- j^^^ ^
^Cf^^^^^^^^^fSenatusconfultum fmpto tufiitt/) defererenttir fora, cUudercn^ur donJus,pajj,m fiUntia f ^)/,. i\*
^^>nthtl copofitu in oftentationc. Huc etia alludit ^ Virgilius, vbi Pallauds.exequias delcribit; aou

P>ucttnt ^ rutilo perfufos fangufne currus , Pallani^^
P ofi belUtor equus pofitts njfignibus Aethon cxcquij: ;

JfUcrymans,gutttJ{j^ humLciat grandihus ora ,
Plajlam altf galeamcj^fertms^nam c^tera Turnus
Vi6ior haha,

Qnorum

ty6 Vlyfsis Aldrouandi

Clypcus lo Ouorum quidcm ex iiumcro & clypcum extitifle credendum cft.Pr ;tetcrea'epieaphiorum lo^
co cpica- coclypeum & quondam in templis faidc fu(jienfum,quemadmodum etiam hodie faen vidc-
phiomnu jnus/acile mihi perfuadcnt Trcbclli j PolIionis,qu? in hiftoru Claudi j C«faris protuht, verba :
vluipams . cUudium mamty^rincipem lo^uor.cuius viu,frobitss,&omnia,qu^ in rep.gcirit.tanUmfoJierssfimArH
dedercyvt Senatus Populuf^ Romanus nouis eu?n honoribmpsn mortem affeceritJlU cljfeus aureus.vel»^
Grammatici loquuntur,clyfeum aurenm.Senatus totius iudicio.in Romana curia collocatum eft , vt ettar»
nnnc vidctur,exfrejfa thorace vultus eius imago. Et iterum : Rogo, quantu pretium efl , clypeus in Curt^^
Coion? in fantavic7oria?quantumvnaaureaHatua <>Interift3ec,quaf mtemplisDcorumfuorumRomam
tcplisDco- offerebant,parietibufc),fufpcndebant,coronas quoqj fuille autorcftMacrobius. Meraift^f
rn M^^x . j^gjj^ Virgilius hifce verfibus :

Multa^praterea Jacris inpoHibusarma
CaptiuifendentyCurruSyCuru£^fecures ,
Et crt/U capitumydr fortarum ingcntia cUuftrM
Spicula^clypeig^. Etiterum;
Horrendum fenucre,tremunt in vertice criHd
^L^l.Ain, Sanguinea.clypeo^micantiaftdminamittit, Et^rurfiis:

TrondefupergalcArn&felicicomptusdiua.
» Vxh. 2. dc Teftatur idcm' Appianusi higur& multiformis, inquit, eiusftatnainfcrifta, quarumnonuUiscoroni^
bello cml cx quercti addtta velutt feruaton patri&, quibus olim ciuem clyfeo tegentes ornabantur . Addc & illud
l In CUud, Trebelli j PoUionis, cum dona miUtaria a Valeriano Caefare,CIaudro concefla enumerat ; tor-

faciuntiClypei enim,cairides,aliaq,- huiufccmodi fupra oftia nofita^nihil aliud funt, quam tro-
, ^.^ j ^ ^ phaeorum demonftrationes,quemadmodum ex hoc ^ Virgiliano oftenditur:
yicncid, Clypeumq ; ex are ftniHra

Subligat^atqueenfemcollofufpenditeburnum: ^ ,

''L.^.Acn. ^'Ahbiquoquedum AeneadeDanaisvi(aoribu5loquenteintroducit,itacccinit idc Poeta»
K^ere cauo clypeum magnigeflamen Abantis
Poftibusaduerftsfigo.&remcarmineftgno . ^ ^
Scucri 6c Hinc in numifmatc Seueri & Commodi vidcas Vi(Storiam clypeo infidentcm , aliumq,- maitU
Coirimoai retinentem,qui haud dubio Vidloris fuerit:&in alio Commodi numo duos item clypcos pro-
nuniirma . pe pcdcs iaccntcs, Viaoriamq^- laureamcoronam,quavi6toris caputrediincrcvid€tur,ufl*
manu contingcntcm. Dc armis fufpenfis fic etiam Eutropius cccinit :
FeUinas vrgete,?nanus meus exuperatur
Ad hellum StilicOyqui me de more troph&is
Ditaty dr hoftiles fufpendit in arbore criftas.,
Hucpcrtinct Sidonij carmen a paucis ha(^enus reftc intellcaum .
'—•'necfolummilitisartemy
Ferret ad Imperiumfuffenderit ilicet armd.
' U.Acn. Hucdcmum alludit" Virgilius:
" TumUues ocreas eledrOyauroq\ recoSc^

Haftamq\y&clypeinonenarrabiletextumy
Jllicres Italas omamrumq\ triumphos,
Haud vatum ignarus ^venturiq j infcius aui ,

Fecerat ignifotens , Illicgenus omne futur^i \
Stirpis ab Afcanio^ pugnataq j in ordine bellA
Fecerat,& viridi fatam,Mauortisin antro
Frocubuiffe lupam .geminofqr, hicvberacircum

Ludere pendentes pueros & lambere matrem, .
O od/cu- Qteri^wiqualefcutumpra^fcrendumfit^habes cxAcliano: Scuumoftimum inquit, , V
tum pis^fc- ^^f:^donicum,aneum.,mediocriter cauum^ado^o dodrantum magnitudinem. Atque hacc dc clyp^^
tcudum . nim in belio ufu , & corum diffcrcntijs diS;» fint ; lam ad fomiliarum infignia , qu» ab ijs o^*
gincm ducunt, accedamus.

Ornithologia: Llb. 11. 177

VSVS IN INSIGNIBVS, Q^V^

vulgo arma dicuntur .

V AMVIS ctiamdevfuia/ignium,qua?vuIgo armadicunturj&prafertim
de ijs,in quibus Aquila depingebatur,nec non & de fcutis,a quibus illa ortum
traxerunt,inprimoIibroegerimus; placuit tamenifta?c tanquam illic dere-
li£la hocloco etiam fubijcere,nequi illalefturi funt, defedum noftrum cul-
pent, Armorum itaq; , qu;^ viilgo gentilitia lingua VVapen , Cancelloru vo- VVapen .
■ cabulo clenodia,nobis,vt di^lum eft,arma vocantur, vfum quondam Roma- Clenodia ,

atn. ^^^'^^^^"^"'^^^^"^"^hodieextitiflejnonfolum veterummonumentonimfcriptur^, Vsuarmo-
y^^^^^^^> ^^^""^ ^"^^^ hiftoricorum fide digniffimorum fcripta oftendunt. ' Liuius : ^'^^'JflT^
firumaf^^^"^^' ^''//'^«'?»'-^'/«^vt7z?(?;vfj^^/4/?;«w,y^^^ etiamcorjpciendafpolia hoHiumcA^ '"'TejclH

Et S> ^^^^^^^^y^^'^^ Jmperatoru ad quadragintay tn quibus infignes duas muralts coronasyciuicas o6io .
J^km ^i^itato veteri Senatu mde primum in mortuorum locum legtt , c^ui foji L. Aemilium drC, ^ L.i,dcc.j
natol^^^^ CVAT^m curulem magiflratum cepffent ; nec non in Senatu L lii ejfnt , vt qt4ijque corum Se-
exR^^^ ^^l^^^^ legityqui ediles ,r rihuni,Pratores , ^^Horefue fuerant.tum ex ijs.quiffo-

ruin <s/^^^ ^o^^^^fx^ domthaberent.aut ciuicam coronam acciperent . Meminit huiufmodi armo-
nmu '^i^'^'^^^^^^^^'''^^^^^!^^^^^^ JlnguUsmilttibusnumcra- ''Lib.iS,

h^ilmZ '^^^^^! ^"^^^* ; ifium Trthuni Centurionefq ; circurrjjiftmt.abicclis militi^ in-

^^^^^^^' ^^"^ colloquijArminij &FIauijfratrismentionemfacit: f /^/^/W, inquit,
Vacu^n , T^"*'"^ ^ coronam alts^Q^. dona milttaria commemorat. Ad eundem fenfum ^ C '«far: ^ Uh. 7. dt
^Arjry ^''^ ^^^^^ /^c/iot/W/.
^QPtr-^^^^^T'^^^^^ Saluflii

luci "^^^' mihtaria multa accepiflet,qu« virtutem fuam tefcarentur . I tem & il-

gento^^^^^r^^^^ ^^tquantofaciltus.fhaUras(irtoYques &quicquid auroar- ^JnMg.

■ ' Mne y ^^"-ft^^^^'^^^^ vallares ac murales coroms.qu^t honore pAcellerent,dahat,has quam farcjjf.me &
xri^^^^^^^ . Quibus equidem nihil potuitmanifeftiusdici, ad fi-

Knibuc Q ^^^^"^"^"^^^"^ vcterum dpnorum mili tarium cum nofl-ris , qu^ vocantur , infi-
Dufa m 1 ^^^^^"^ coronis tribuendis parciirimus efle folet,& Ferdinandus infimis qui-
J^alatini k a '^^^-^^^ egregias gel!lflent,dona militaria largiebatur . Hodiequoque Comites
^ antin ' f^"g^^"^*^ ^^'^"^^^^ ^ prierogaduam habent pingendi & concedendi inf gnia , vti f , .
^olos i • omnibus triumphalibus viris coferebanmrj & fic intelligitur iUud ^Suetonij ;
dont^^^?^^^^'^^''^^^^ &fi^*<>^^i^teditionum &ptrticifes vietQrtarumfHarumnunqttam

gnibus ''^'^''^^^/^^'''^'M^^'^ iffiquoq ; ius habutffent trihitendt ea , qmbus vellcnt . De huiufmodi infi-
'^elliui ?f "^^ plurimi quoque alij probad hiftori^ authores memineriu;Sic apud ^ Trc ^^«^-
^^Ha inc ^^^"^^"^ Iegas,vbi a Valeriano Augufto,CIaudio tu adhuc Tnbuno taba dona con
^^&teu Fthulasargenteas inquit, in^uratas duas.fibfdam auream cum acu Cyprtavnam.halteu

libral^*'^^^^^^^^'^^^^'^^'^^^^^^^^^^^^

fcf j 'J^ '^''^^.caffidcm inauratam vnamjanceas Herculeanas duas.aclydts duas . Talis efl: & ^ Vopi- ^^*. ^?'-^^^'
/4A^^^ J^^^^"^ ^^^"^* ^■^«/^f ^ ^>;?4/»J Principem fecit de prtidentis exercttm voluntate , at- \Td t"*'
^^^^t£'Z T^^^^ ^^^'^^^^ ^^^^ ^«/^f ^-/V magis in^uhuife r^pttb, qtti & quantus fis.omnes noutmusjcft fJi^ ^J^r
tisduc^f /l^^^^^^^^P^^"^^^^^ ^ostihidecretototius Orten- aum,

ff A^^ir;*»? qutntuplexfecimusyornamenta militaria geminautmus.confulatum in anmtm proxi- ^
^^iuiti^ ^^^^^^^^^^^^*^^^'^^^^^*^^^^^^^^'^^^^^^ Capttoitnapaimata.Et^mrCus^vbiom-
"^'Ifo ^ "^.^^^^ militarium catalogum recenfet, fic infit; citm heiio Sarmatico taTrihunus.trarf
* ^«4^//j. ^*'^^^^ ^t^itafortitergeffilfet.ptMice in concione donatus eji,haflis puris quatttor.coronis vaiiartbus
P^^qu^n^^^ ^■/«/V^ vna.vexiiits puris quattior^armilits aureis duabus^torque aureo vno,patera facrtfcali ^

inclt '^"^ ' referri poflunt & h.^c ^ La pridij uerba; Huc acceffit nimia cr Senatus & po- ^^^'
^^^^fau ^'^^^'^^^fi ^^^'^^* cladem^qud non foium Antontnortim nomen decoiorauit ,fidetiam Romanu dc

^^^Xii^^^^xfi^^^^^^^^^^^^^^^tij^omntumctinciainfig^ \ ;„ claud.

*^*inn -^Urelii Vi^oris ; Ppffldio Ettnucho pofi trittmphu Britannicu tnter multoru forttjfmos ar^ L\b. dc k
^^nuS^'^ ^^^^^^f^^^^tci^^^^iaoria dono dedtt. Et fic inteUigenda veniunt,hec M.TuUij verba: •
^«f^/^"^^^*^^^* »^«<?/f/^W4, neuegerenda^neuegefiapoteftate " Item & h^c: Tantumdonts datis ° f ^'^^^* ^
^t*s^proficerAt:Vo^xm & infiaita eiufmodi exempia exdiuerfis hiiloricis in medium af- ^ *

fcrre,

178 Vlyfsis Aldrouandi

ferrCjVcr um nc lcgetibus tcdium pariant,fuperreclebo,paucis tautu ex Liuio adduais, qui no*
f L.4.dec.^ bis vnus fit inftar omniil; F^i , inquic ^ alibi, am Vrocoful veteres milites primumjprout cuiufq ; vir*
tus 4tque opcr/f i» ea pugn* fueratymUitaribus donis dorjapt, Et rurfus: Si Claudio ProcortfuU aliter vi*
dereturfaceret quod e repuk fideq-y fua duceret,dum ne quis eorn munere vacaret^neue dono militari vir*
tutisergodonaretur ,\x\X.tmm \ Crifpirms equumarmaq-^ rapta drcruentum cufpidem inftgnis fpolijs
ojhntansycummagna laude ^gratulationemilitumad Confulesejideduciusjaudatufq-^ ibi magnifch&
fL.^Jec.2 donis donatus, Item ^ alibi: Deftituti Ducesycumfua ipfiinfignia ^profana imagine imperij, quodgere"
Ytntyveramiuftamq.\ moxinfeverfurampote^iatemexhorrebAnt:Q^2iV\Q^^2im forfam hoc loco ali*
^Lp.dcc.s fignificatione infignium vox Liuio vfurpetur. Li priori /ignificatu rurfus alibi idem author
ita {cribit: Scipio prafdios equitefq-, ,prout cuiufq ; operafuerat^dr ante omnes Mafaniffam tnfigmhus d(h
nis donat. Itcm alibi: dum bellum in Macedoniageritur, legati tranfalpini ab Regulo Gallorum ( Bala-
nos ipfms traditur nomcn:gentis,ex qua fuerat,non ti*aditur ) Romam venerunt ad Macedontcum
bellumauxilta:gratiaab Senatita^aymuneraq-, mi(fa,torques aureus duopondo,& pateraaurea quatuof
pondo,equusphaleratus,armaq- f Alludunt huc quoquePoctaj nobiIilfimiquique,atqu«
l Zr.7. Aen. iater eos ipfcmet ' Virgilius :

^tn etiam veterum ejfigies ex ordine auorum ,
%^ntiquaexcedro, Italufq; Paterq\ Sabinus
Vitifator,curuam fruantfub imagincfalcem:
Saturnufq ; fenexjaniq ; bifrontis imago
VeHibulo adftabant:al^q ; ab origine Reges ,
Ma rcia qut ob patriarn pugnando vulncra pajfi,
Multaq. prmrea facris in poHibus arma^
Captiuipen dent currus curu.tq ; fecures, . ,;

JEt criHji capitum, (jr portarum ingentia clauUra ,
» In ''Tant' Sficulaq ; clypeiq ; ^re^ixq ; roftra carinis. Sic & ^Claudianus :

gykoStiXi- ^idquidfiuus fenior MaurovelSaxoneviBis ,

^ ' (^jcquid ab innumeris focio Stilicone tremendus

^tdfiuitgenitor bellis ,quMunq, Gelonus
Armcmufmdedtt.quantumcrtnitafagittis

Mtulit extremo CMeroe ctrcumfiua Nilo, ^

M fit Achemonio qutcquid de Tygtde Medus , r
fupflcx cmerct Romanam Parthia pacem .

^bilibusgazis opibufq; cubiliafurgent

Barbaricis^omnesthalamoconfertetriumphos,
« In Tanc- Huc fpc^at illud ' Sidonij Appollinaris :
gyrkoA^ia- ^uid po£cJJorcmmaneat,quosdeniq',mores

miani» jusciuileparet^nefolammilttis artem

Ferret ad imperium^ffpenderit ilicet armtt

Emeritus iuuenisjknUs ieiunia terra
" Lih^ 1 in Vomerefoecundans. Item & illud " Prudcntij :

SwMchit, VisdecorarctuumdiiiJJimaRomaSenatum? ^

Sufpende exuuias armis ^ fanguine captas

Cingere caforum viBrix diademata Regum :

Frange repulforum fccda ornamenta Deorum,

Junc tibi non terris tantum viBoria parta ,

Sed fuper afira etiam media feruabitur dde,
Satis fuperqi itaquc ex Hiiloricis tam antiquis,quam rcccntioribus dona illa militaria(qu« ^
non cum armis nobis didds eadem fint, eorum tamen v(us initium pr^buerut) ob rcs cum do'
mi tatn (om pr^clarc geftas a Principibus donata aut concefla probauimus. Sic in bello Tro;
Hedor A- j^^^Q vidores,etiam fpolijs hoftium,quosinacievicerant, tanquam trophaeis fcfe exornafl^
ma^incluk' ^cccpimus. SicHc^oremfcrip/itHomcrus, AchyIIisarma,quibus Patroclum fpoliaueraty ^(t
Oilia Ro- velut egregiar magnacq; vi6toriaf fignuni^eftaflc; nc Romanos hoiiium fpolijs domorii fu^-
man. cly- ^fti-i condecor.afle,Sc tanquam 1 es Ucras a neminc contingi voIuifle,{ed ibi per multa (c"
pcis Qinara cula tanqua propria domoril ornameta affixi/Ie antc dixiraus.Sic apud Suctoniu legas de i'i'
Clypei in ccndio Neroniano,quo potior Vrbis pars conflagrauit , multas nobilium memorias vna cui^
^liTru^Vfi ^^^l^^s delcta^, -]UJE varijs hoftium fpolijs, qu« in bello olim ataui fui acquifiuerant, crant
^'^Vli^ius ^^^^^^^^^^' Sicin tcinplis luis iIIi,geftorum fuorum perpetua monumenta,con{ccrabant,qt^^
cuiTolqul ^^^^ incendio, vel alijs temporum iniurijs poftmodum intcricrunt. Sic quoque T. yi^^*
tus di«a:us . lium Gallo iilo fuperbo,lingulari certaminc deuiao,aureum monilc,quod eorum lingua tor-'

qui$

OrnitKoIogia: Lib. I L 179

quisdidmr , a collo cius detraxifle hiftorica fides tradit, indeqj poftmodum Torquatum ap-
peUatum,acque nomen illud polleros eius omnes fibi poftmodumconferuafle.SicC^farin- Carfar vn-
Elf pHate,qui Maurorum lingua c^far appellatur, C^laris nomen obtinuit , quamuis ^^*^"^. •
alijs minime placeat,qui ita didum volunr,quod de matris ventre excifus, ita in hanc hicem ^J^'^ "S^^-
prociierit. Sic Sylla,quia lugurtha ceperat,eius caput in figillo fuo fculptu habuit . Sic Lufitani L^^fanom
^mnc]; clypeos inarmis fuis vfurpat^vidori^ cotra totide MauritanosReges fempiterna tefti- arma .
^oniz. Sic & Hifpanis in more pofitu eft,pro infignibus vfurpare vexilla,quae Mauris aliquan Hilpanom
0 vun bello eripuerunt. Conftat itaq; armoru originem ( namq ; a Carolo Magno alias ortu ai-ma .
iQ '^f antiquis iWis Romanis,qui benemeritis in bello uaria dona inilitaria pcrpetua Armorum

geltorum fuoru monumenta,vtea in clypeis atq; armis di£tis,domi forisqjoftenderent, confe- ^^^^[^
^oat, edodu fuifle diximus ) a pr^eclara quada viftoria dimanafle . Profefturi enim ad bellu J-^^^^
yrones , primo anno in fcuto & paludamento nullu habebant colorem aHu, prseterquam al- XyroV
um:li yero ab eo tempore praeclarjc rei aliquod edidiflent tyrociiiium,vt puta, fi angucm,vel miliresquo
Uuahquod animal immanius occidiflent,tunc eius imagine Icuta fua condecorabantrquan- & quando
tamen fi intra annum in halliludio aliquo,uel toriuMmcnto egrcgic parres fuas defendif- ^-'^-
^^|^^tumueIqu(^hbetprohbituinarmisfuiseligereconceflu^ Pr.-Etereaquotquifque ^'^^^^ ^^^^^^^^^^

le ^^^/^^^*^ ^^cilIet,quotcoronas,c?<: qualcs meruiflet,qi!or arniiilas,crifla.sq,- , quot torques, cua- ^'"j^^'^^"^ '

morum
igo.

roncs

Arma i du-

^ pnalcrasjhaftas puras,pila,balteum,ha'c omnia fupra clypeun:; galcamcjj appofita,ii . bcllisqj pii^j aifcri-
^.^P^^^?ioiiibus geftari (olita,cum pacis munia iterum fouercr, domunu']; regrcfllis optimus mine .
' i^"9ifufpenderet,eaornamentorum flueinflguiumloco longa fuccclfione ad poflcrirarem Armaqua-
^r3nhnittebantur.Pofl:quam ver6incIinanteiamimperio,Boi|,Franci,Gothi,Hcruli,Roma- po-
^^rumlegionum reliquijs in limitibusDanubij & Rheni, mixti, Marcomani Seueri tempori-
^saccelierunt,quemadmodumlinguamconfufamfecerunt,itapopuli.imcriamperfecerunt (^.^Jao n5
S|iendam,qui Romanorum Teutonumq,- ritus atque morcs coniunxcrar,tum arma fuam ori- Antiquoru'
mtm habuifle Lazius opinatur. Sut autem in duplici difcrimine,priuilcgiata Sc fpeciali cuiuf- milimm ar
^«im Principis fauore concefla,vel donataralia c familijs propria ai'<5torjrare fine Principis fi- ma .
Oreeleda, vtnouamaliquam dignitatem atque honores propria virtute Confccutos ofl:en- Agricolaru
^^ant, Priori modo,fi tod alicui familiar donenrur , tunc ad omnes poRcros fuos defcendunt ; *

vnifoli,tuncadilliusfucceflbresduntaxat.Con{tat etiam antiquosillos militaris reiperi- ^,^"^''''"''^
^^^^^in eligendis flbi armis bellica accepifle infl:rumenta,vt cajfides, fcuta, hafl:as , enles, vt ^Ziiii in/I
intertuifle,ac in eo quippiam egregij praeftitifle fignificarenticontra vero agricolas ad gnia .
nafl • ^^!^^^^*^^"''^^ 3ratris,vomere,ligonibus (S^ huilcemodi alijs infrru?iienris arma;lua exor- I>- Paulp«^

bcli,

ras ^Y^*'"^^ ^ ii^iutas eandem ob cau(am,fibi elegiflc remos,proras,puppes,antennas,ancho- M"^
j.^^^^*^^>'^ecnon &integras iiauesrquamuis tamen & alij nautum iniig ibus vfilinr.-imo ve- x "^j^^^

^^aues ipf^ fua habebant peculiaria infignia,vt Chimeras,Centauros fimiliaq,- alia : fic de ^^p^/J^
1^^^^^^^^,^^'^^auluniadMelitemlnfuIamoIim conduxit^D.^^Lucas Caltorempro infi^ni Ardficu ar
ftru^^ ^^^s nobis teftis eil. Pr^eter id videmus multos ardlices , ea in armis fuis vfurpafle in- ma .
No ardum illarum , quibus illa defl:inata funt, peritiilimos eos efle demonftrant . Camporu
40 fim ^l ^.^^^i^ fuerit nofle, quomodo campi armorum diuidcdi fint: diuiduntur autem per ^^^^^^ ^
funf l^^^eam redam in duas partes , idq,- trifariam:aut per diametrum , aut per tranfuer- ^^f^^.^
ha *f ^?4^ obiiquc,vel rc£tc: Sc quandoque line^ ifl:^ acuds denribus vel pifcium fpinis ^jj^J^ ^
ras ^ ^^^^^^unt.Diuidunturparitercampi in bandasvulgo di(5^as&repagula,qu«sbar- Repagula,
Q ^^^^"^^'^ter quas vna quandoq.; direda eft, qua? columna quibufdam dicitur . Sunt edam SbarrS .
pjjv^^ ^^^^**^^eiiteorumq;aha periongitudinem,alia per tran(iierfum,alia ad infl:arfpinarum Armorum
Vo^^^^^^' ^i^*^^^^ eriam crucem habent,& eandcm,vel reftam,vel tranfuerfalemjh^c vulgo ^hueriitas .
» s^^r '^^ ^^^4^^^rtata,hoc eft, per diametrum oppofita ; quedam crucem integra . Sunt qu^ vul- ^^^^^. •

iH>^^'^^^ ^iica tur,hoc efl:,per quadratas flguras vel tefleilas, vel rhomboides vel amygdalatas ^^^^
(1^^^^,, ^^^tisfa61:a,Suntqu^non integrum habeantcampum,fed partem tantum vnam vel inqnarta-
hab^ ^^^^^ fimplices t^nias ad amuiTim reda(5tas, quas fquadras vocat . Suntquar vna ta arma q.
Qv ^'l^ Aldrouanda fimilia,qu^ a Longobardis,tefl:e Faneflo,ortu duxit: Itc qu^ Scaccata^
tcii?'^"^'^^ ^uas. Reperiuntur in quibus circuli funt,ita fibi inuicem inclufi, vt veluri c^pas imi- •
ceo ^^-^^^. i}umero,non figura variari poflimt: Sunt quse pilas terunt, vt IUufcriflima Medi-
Vg| ^IJI^ ^«ii^iilia,qua? inter fe iiumero & coloribus variari no poflunr: alia vmhs habent, eas^-
^^ck V P^^P^^reas uel alterius colorisiquicdam anim; lia, puta aues,piices , quadrupedes ,

^ch^tegra vel dimidiata, uel qu^dam tantummodo eorum membra : qu^dam arbores, .^^^.
f^j^^^^^l^^J^^uelintegrasuelearumpartes^Inueniunturpra^tereai^^ quibus animalia quidem fi"^^"^^^^^
Jj^- V^^^^^Wibusdiuerfisn naturalibus difparata,qualiafunt,qu^lupos,leones, Aquilasatq; inarmisvn
lccniodi alia animalia habcnt cacrulea^fimililqj colorisiqui ufus,mutare icilicet natiuos co dc natum .

\ores,

i8o ' VlyfsisAldrouandi

lores,hinc uidctur diinanafle,quoniam nobiles,ciim equos fuos uel ad uenatum,ael ab bellum
profe6turi,diuerfi coloris ueftibus adornarent,arma etiam fua eiufcemodi fidis animalibus ii|
iirmomm fignirc uoluerint. Haud eft itaque, quod quifpiam miretur , tantam armorum multitudinem
varietas vn ac uarietatem,qui tot familiarum miriades fibi ob oculos ponat . Quamuis tamen in eligendi*
<lo . armis iramenfum fit peIagus,nihiIominus uix fieri poteft , quin eadem arma a diuerfis tamilip
ufurpata ueniantrqua? res fi in cadem ciuitate contingat, lites, diifidia , imo uero & bella farp^
excitat:contra ac fi in diuerfis urbibus habitent: Contingit tamen quandoquidcm, ut a diucr-
fis (amilijs in eadcm urbe u{urpentur:& fic minus nobiles a percgrinis & ignotis,cum nobilio-
ribus confunduntur. contra fi eiufdem nominis famili^ diuerfis armis utantur , tunc quarum
Colorcs in nobilitas praeponderet,arma indicant. Porro in armis faciendis maximc aducrtcndum,ut co- '
•rmis ob- Iq^^^ «qualem ferucnt proportioncm, ut fcilicet clarus cum obfcuro coniungatur : quoniam
fcruandi . ^ clarum cum cIaris,(S<: obfcurum cum obfcuris copules , arma infpicientium oculos minimc
Colorcscla oblcctabunticft autem albus clarorum prar cipuvim fundamcntum , ut niger obfcurorum , lu-;
d&obfcu' teusintercIaros,uiridis<S(:rubeu.s,maximeq,-carruIeusintcr obfcuros referuntur. Siitaquehi
" • colorcs aptc & cum iudicio in armis exprimantur,homines in fui admirationem rapiut,& ocU

lis iucunda eruntjfcio tamen quoiclam a nigro colore abhorrerc, quem tame cgo grauc quip-
piam, firmum,ac ftabilcin armis denotare credid erim;pro quo a nobililfimis quibufiiam fami
Arma qu? iijsetiam ufurpatus eft. llla autem laudantur,qua? fimpliciora funt,&: minus permilKiinani ta-
laudantur . hainaiorcm antiquitatemdemodrant. Valde etiam magnificum eftliabcrecrucem , qualem
lcgatis a latere Summus Pontifcx conccdit, nec non Equitibus,qui pro defcnfione Chriflian?
Crux . reip.aduerfus uerac fidei hoftes dimicanr:fed ea crux non dc(cendit ad pofteros; qualcs cnain
funt^ Equites Hierofolvmitani , fi modo in bello quicpiam cgrcgic pr^ePfarint , ut de Sabauclif^
Tonndcix Ducc liquido conRat.Pontiiicir. claues non minus arma decora:it,quas ircm Pontifex Maxi-
claues . ^^^^^^ ^^if, iUuftri loco natis, hcjuitibufc]; ac Oraroribus Chrirrianoruin Pi incipum , & qui pro-
Arma qunr pria uirtutc talibus inngnibus digni funt, confert . Suntitem arma ualdc anriqua ,quac anima-
aiiuiqua fa Hum iconibusinfigniuntuncacnim nifi ab Imperatoribus,Rcgibus,Ducibus,Principibu$, car-
cinnr . terifqj potcntioribus conccfla,atquc illis tatummodo,qui uel propria nobilitate illuftres fiint)
Hc^wnrct militia ftrenue fe geflerunt:talibus enim in uirtutis fux teftin-^onium leones, aquilas, co-
Achiiurar lumbas,atq5 id genus alia animalia conccdebant; qui ritus quam iit antiquus, Hedor , Achil-
„a . leC]; nobis cxemplo funt : illum duos Iconcs aureos in campo rubro, hunc totidem fed rubeo5 jfll
Piaius. m campo argenteo ufurpafle quidam tradunt.PIantxcgi-egic etia arma nobilitant, inter qua^
rofa^ut uulg6 florumregina,pracrogatiuamquadam,utleo inter quadrupedcs,ct Aquila intef
Aues habercuidetur . Verumenimuero mutantfua quandoq; arma, licetciufdem nominis<3^
cifdcm utentes familia?,exempli caufi,fi eiufdem familia? rofa utcntes,in campo c«ruleo,intef
fe odia gerant^pugnetuc^ tum capum carrulcum in nierum ucl quemuis alium una pars , ut di-
gnofcatur,tranfmutabit. Conceduntnr autem quandoq; a Principibus arma, cum tali condi"
Cur quiae tionc nc ca,ucIint,noIint,mutent. Q^u^ritur haud immerito , cur fit quod quidam quandoqu^
arma habe habeant arma cum quadam additione,qua prius carebant;id eos facere crediderim, vel ex pc"
«nt cu ah- q„odam Principis priuiIegio,veI cx propria ctiam eleaionc,quia prxclarc fe gcflerint i
uone? ^ priuilcgio tunc pofteri ijs non gaudebunt,ut puta, fi Cardinali alicui quid in armis fuis, ab 4^ ]
^ / aliquo principe concedatur,id ad fratres & nepotcs minimc defcendit,niti illc hanc claufulam
.ti..': addiderit,quodtotieiusfamih«pcrmiferit: Sivero cxpropriacleitioncjtucadharedes tran-
An fratres feunt: Quacritur edam nunquid fratres Rcgis cifdcm armis uti polTint ; refpondetur,Rcgi*
rcgis , eius jghcrc cflc purajfratrum cum aliqua additione: Quarritur deinde, num arma quic habent t^"
paffmt^" nias,ra{lra,truncos,&pilas,cahabcantdctcrminatim:rcfpondeturreperiri,qu«numerumha'
* bentdetcrminatum,utHctruriaj Ducum,quibusfeptcmpil^ nec pIures,necpauciores,proin-
Armorum figt^i funt. Itcm cfle uidcmus in quibus talis numcrus minime obferuatur.In quata uero apU^^
honos . veteres exiftimatione arma fuerint & apud nos, cuiuis liquido coftarc arbitror . Nam ut apu^^
illos,non uiuos tatum, fed mortuos etiamhonoraret, quoslcilicet vna cum imaginibus ad (^"
pulchra vfque comitabantur; vt de Mifeni feoulchro legimus, quod Aencas tuba & rcmo il'
lius infignibus exornauit: Sic noftris tcmporibus confuetudo tenet, ut fcelere aliquo inquina"
torum arma tanquam illis indigna Heroldi deijciant pro fumma contumelia. Atquc hxc h^'
6tenus di6i:a nobis futiciant,in quibus^qu^ hic defiderari poflcnt,aIij quibus placuerit, fuppl^'
re |.X)teru nt & dcfedum noftrum iuuare,alio% qui plura de his petunt^fcriptif fui$ rccreaf ^

vsvs

GrnichologkLib.II. i8i
VSYS AQyiLAE IN INSIGNIBVS.

► TSI mukainprimolibrode ij.sd;aarmtuiris,qm Aquilamceii Auium Re-
ginam in infignibus fuis ufurparunt : quia tamen modo adferenda , quorum
caufa bina pr^ccdentia capita fcripdmuSjtam hic,quam ibi adiungi poterant,

non potui no ea, ctiam huc,feruato tamen eodem,qui ibi,ordine, lubiungcre. SchuuiTur-
Itaq; inter Aquii^ bicipitis infignia, quibus pleraq,- Impcrialia oppidagau- ^PP^^^^
, . rj ^erc diximuSjSchuuinfurtum ad Mxnum non contemnenda Vrbs iu oricn- *

j^^^"/;f^nciareferripotcrit. Rogtn) ar

^ ^^^^^ Aquil? mfis;ni ' Ariofius Rogeriu ufum fuiHe memorat, ubi Leonis Imper. Con- ^cant 45.
antinop, filij loco cum cum Bradamate amica fua fingulari certamine deccrtaturu inducit, Stan.69, &
Efperparer LeanJafoprautHe 52.
C he di m%l hebhe Leort, s*ha meffo in dojfo
E 1'Aquila de l or con le due te/ie ,
Portadepinia ne lofcudorojfo, Etrurfus:
S'apprefento Ruggier con t Augel d oro ,
- Che nelcampovermigliohaueaduetejie ,

^ anpiolorum, Petrutiorum , Camborum , & Cochorum illuftrcs Florcntin» familiar
i(i fi^iV "^^'/^"^ ^"''^^ bicipiti,in campo rubro,imperij orientalis fiue Conrtantinopolitani in-
fif i^^^^^^^. ^^^"^^ Paleologus Imperator in quodam Concilio.in quo prarfens erat, concef-
' W quafi lu fuam eos cooptauit familiam .

lo«k L ^^^^^^/^^^"^^ Hencmbergicus duas Aquilas bicipitcsperdiamctrum,totidemq;Gal- GuilConj.
nabec in infignibus fuis,una cum c\2.tvis. Henember
C^farinis femiaquilam pro inflgni cfl'c in primo libro diximus.VerCim integram cos A qui- pf^''"-'
WurparcFrancifcus Sanfouinustradit,eamq; ImperiaIem,quoniamabantiquiirima Cc- ^^l^
Jj^JUm ftirpeorigincm fuam trahant:additetiam fub Aquila illa confpici Vrfum column^ al-
S«itum,inngnis corum contra Vrfinos uiaori^ fymbolum,quod poftmodum pofteri,reliftis
■Kimis infigmbus,ufurparunt:undc nonnulli ab Vrfmis illorum originem dimanafle credide-
tis?"^*^^"^ antiquilfima /it, ut cx multis ueterum fcriptorum nionumen-

3^ tra^?^*i^ conftat;inter quos Fanufius Campanu^ ,'ubi dc Monaldefcorum famili^ ncbilitatc
^^*^*.^^^*'"^^^^'^ obitcr mcntioncm facit,hifce ucrhis: Noh/hffima progenies de Alonaldis oti-
hahuit tempore Carolt Magni anno domini Sop. hoc p&th , Nam ckm Rodartcus Monaldus Dux
(ifio ^^^^ <^ollega Imperif de Hirpe Ducum Andegauenjium, poH expulfii Longobardos cvmmorar:do per-
^^^^^''^'^^^^^^^^^^P^^tudinein Vrbeueteriaccepitin vxoren D. i^emrbamCafirinam Romanam
^^^^Vf*ccepiures fiios &c. C^n^Cmc ucrba illuftriilim? huiiisfamili^ C^farinorum nobilira-
m it^^^^""^^^^* Haud cnim uerifimile cft, tant^ potenti^ Ducemconnubio fibi iunxille, nifi
nalc^^^^^ illuftriifimoqj loco nata fuilfct. Habuit pr^ftantifsima hec familia Cardi-

fim ^ * ^^i^^tiq; ualoris , vt quaruis alia familia: habuit item uiros ciim domi ,\iim foris clarif-
rn,>?^^ ^^^^^'"^S qiii plura defiderat, Franciicum Sanfouinum adeat,qui exadc, utfoler,eo-
4o^^^nprarclarafaaaprofcquitur.

ihf;..*^^ '^"^ ^^^^^ Pomeranie Duccs Bugiflaus & Cafimirus a Friderico primo Imperatorc Pomeranic

"^'guumloconaaifunt. Duaunar-
jj^,v ^ ^golantis nobilibus olim Florcntinis tradft Vincetius Burghinus, Aquila ufbs fuifle pri
Pu?n ^P^^^^^hpc(^^h[i(c^ diuaricatis,mox alis complicatis , ea'(cilicet figura,qualem Falco ^ ^
gelratus,referre lolct^qu^ tamen priorem colorem non immutarer. ^
^^P^no familias , qua?PaIauicina?cognominantur,diuer(^omnesoriginfsquarum Pallauid-
^oft ^^^^ ^^nia. orta fuerit. Habcbant ill^ pro inilgni tres delphinos cieruleos in cam po albo. ^'^^^^ ^"^^*
^^nt?^ "cro in Italiam uencrut,in fuperiori infignium partc Aquilam adiunxerunt. Nadbi
{>Us ^".^^^^ delphinos a Lothoringix uel Ghif^ Ducibus,quibus antiquitus illi pro infigni-
50 fej; ^^^^^:P^ierunt&alijPalauiciniGenu«&VeneL)i5Jtem&alijncpc Marchioncs Baden-
PHiTv ^^^^^^. P"'"^'^'^!^^ Italiam cum Othone primo Imperatore uenir, eiufq^ equitatiis Diix
htr ^"^^T ^^^^>^^^^^^crtus di(5tus,qui dum adhuc Badie jMarchio eflet,duodecim in armis fuis
feu j^^'^; ^H^^QS uulgo fcaccos uocant,ufurpabat albos &purpureos : faci:us uero vicarius Sc
^^lu ^1*1^01*1^1^ c^^^po Aquilamaddidit Imperialem,&Marchionacus ti-

op.yY^Po^^iitjferuato tamen antiquoPalauicinorum nomine,emitqj propc Placentiam tria
corj^ '^j^^^^fo^ agros:cui item ob res pr^clarc gefl:as,tria alia Imf^erator donauit,& pofl-eros
Sui ^*^^^^es fcmpcr cfle uoluit , quos ab eius virtute nilquam defe£luros fibi perfuadebat,
>S^as res gdTeriatjabundc apud Sanfouinum vidcrc ledor poteris.

Ingel-

ilanro-
rum arnia .

VlyCsisAldromndl

1S2

- Ingelhcmium non ignobile apud Gennanos oppidum , pro infignl fem hquihm habere m
pri mo libro ciiximus^qnod tamen Francifcus Modius Brugenfis nicegram.eamq^ I mperialein
vfurpare tradit,vti etiam &: Heylbrunam, nec non Efningiam in dinone V Virrembergenfi.

AUiertoMarchioni Bradenburgenfi proinfignieft Aquilavniceps vnacumduobus LeO-
nibus quorum vuus a latere Aquil^e eft,alter fub illa: fuHt enim infignia eius in quatuor pa«e5
diuifa 6c in eorum medio aliud eft fcutum, in quo (ceptrum rcgium vidcmr •

In Bambergie,VrlM*s in extrema Franciaorientaliamafnilfim^ ( vbi XXXIIH ludi equf-
ftresGermanici celebratifunt) infignibusvirdepingitur annarus,dexrra uexillumferensin
quoorbisimagoapparet, &ineiusluperficie crux, altcraverofcutuintencm^inquoAqui*^^
!a eft expanfisalis , 6c pedibus diuaricatis .

EMBLEMATA:

1 1 C O L A l Reufneri hominis fumme literati tale Emblcma cft fub lemfll*-
rc, KENOVATA IVVENTVS.

Alttuum ngtnA potemy&fulmims txfers ,

Soia AqmU efi fummtfida mintfira louis,
^v.t fi longdiuii mmium ftt tarda fene^a ,
Yluminc fe Itquido ter^quater^ lauaf:
HubmUt hincfoltf^^ capit de culmtne lumen:

ti renouatpennas.mcr/ihra^feffa. fibi-
^uifrtus efifcro Ufratusfonte falutis:

Fidminuo nunqtiam Uditur tgne louis,
T^mq.fide certa numen cdefie tuetur :

Soltcttatj^fuo Umine lumen beri»
Sol eff iuUttt^ Chrtfitis^vitd^ perennis :
J^em qui corde uidet fimpltcefaluus erit :
Aliudcftapud eundcm de Chryfaetoemblema,cumIemmatc; ^TATO rEKNAION:»»
DominumlacobumFuggerumCom.Kirchbcrgafj&Vuciflchornjc» -
C^i^Um ojuanda petit leut voUtu
Mes regta , Ucidas per auras :
JFixos Umme ^olis haud ocellos
JFleclit :fed radijs fuis fenetfat
Thoehum comtnus tntuensftrenumx
jEt fic vifitm acuit fuum^tuuatq ;
^um vifum voUcrum fatiget ident
Sol fflendensyhchetetq-y c^terarum .

Sic in tegenerofa mcns reftdget ,
cUris orte farentthusy lacobe:
^uandofemineUnguethaudpatern^
Vtrtus tnfita fid njagis magifq \
Jnter viuida^ ^ efficax virefctt :
Dum non a nitidis hebes reclinas
iMaiorum radijs tuos oceUos :
KMentis celfius exflicans fed aUs »
Vulchro vertice tangis afira cdi,
Ma^e 0 Uude, lacohe^maBe tanto :
Feltx es ter, & amplius: beati
^uem tet Dtf cumuUnt honis:peremis

laus nullo ttta conticefcet duo , -
Aquila Cygnos ad pugnam laccflens,& ab illis circundatd,atq; uifta,cum ucrbis SIC R*' '
PVGNANT : virum (^niiicat, qui pacis amatorem ad bellum irritans , ipfc temcritatis ft^
poenas luat,De pugna harum Auium nos in primo libro egimus . Symbolum hocce fuifle iil^'
Herculis ftriifimi Herculis Cardinalis Gonzag^,tradit Ru(ceIIus , &multa ibi de Cygnorum cncoin^^
Card. em- adducit,qu«cumbreuitadsgratia,tiimqu6dhuiuslocinonfint,pr9tcreo.QKj^^ exA^
Wcma. lianoait Aquilameam Chryfaetonefle,&foIumniodo herbis nutriri ,idfabulasfapere ali-^^
quoque demonftraui. Symbolo uero iftoc uir ille illuftrilfimus, animi fui haud dubio integ^*^'
tatcin,atquc ad colendam in patria: finu paccm^promptitudine ciui dcmoiiftrarc voIuir.Syi^''

Ornithologia: Lib. I L 1S3

Mnm his Hctnifds Uerfibus expre/luin hocpz^ko legitur/ed dmcvfx omnino fentcnti^,qu«
mco mdicio re^-ius rei ueritatem fequitur .

Jifta^tunque dijlreffar le piume e i vanm
S'ajfattchin colbeccoahieri Cigni
A tAquiUje con leijieri e maligni
Contendanoji pronti ai cojiei danni:
E//a: cuinon fpauentanoglia^fjanni ,
Non cura i colpi /oro ajfpri e fanguigni
Mhaaendo i fati, e i ciel deftri e henigni,
^ ^ Fortefgomhra da fe pene dr inganni .

C oft queHo cortefc alto Signore
^ Non teme affalto di fortuna audace ,

Ch*offenda que/ di dentrOyO quel dt fuore ,
l^conivirtuoftharadopace y
Che feco gareggiando di valore,
j^. . CiaJcunoevintOyeafitavirtufoggiace.
^^it autem Aquilam,qu«,ut diximus,iiluftriffim^huic famili^ pro infigni cft,Cygnoru atro*
^"13 acie (c(e oppugnantium vim (2i(Mml repellerereodemqjmodoclariflimum illum
"^^yXx ad bellum prouocaretur,prouocantes peflundaturum .
40 T^QP"^eundempoetamAquiIaftelIiferocafioinfidens,cumlem^ MOTV IM-

iie c^' fignificat uirum,<^ui continuo nifu in hoc totus incumbit, vt paternis veftigijs in*
^reat. Fui t id fymbold illuftri/IIm i Qzv6\n^\^ dc Eftc de quo pariter /lc fcribit Hctrukus illc; Carainalis
Con mouimento eterno i/ Cielsaggira, d e E Ite ciw

Ma pero fi puo dir ch^immohilfta , blenia .

Perche ritorna^ onde partt di prii-
Ne da tufato corfo etfiritira .
Cofiymentre fi volge e fi raggira

poggio de/ valor^ douumque fia
Simfio Signor^a 1'alta cortefia ,
Propria deg/i auol fuoiymaifempre afpira
iJAquiUy antica difua ftirpe infegna^
Adognitempoefecoye/oconduce
^ddogniimprefagloriofaedegna»
^uanto il cielo ha dibe//o^in /ui ri/uce ,
^a /ingua humana e di pir/arne indegm
p Hocchio abbaglia al fulgor de la fua luce .

tgregiiirn equidem , & a uiro acerrimi 'md{c\\ excogitatum emblema cft, quod Rufcellr u
o/\?A^ ^-^epinxit, Aquila fcilicet in quercu nidum habens, cum uerbis REQV lES TVTIS-
gei • ■ ?^*^i<^penIIuftriscomitisAntonij Landriani, {erenifTimi Vrbiniducis Guidibaldi y^nponi)
4a nir^^ r^^^ nihiI,quo mentis fu? intentionem exprimere poflet,magis appofitum po.uit iriuc- Landriani
^ ^'^i^ enim ex eiufinodi nuptijs maximam fefe contra quofcunq,* fortunar impetus (}iem emblcma •
f qJ^^^P^^c indicare vellet,pulchrc admodum Aquilam, qua: ei pro infigni erat, in quercu fiuc
ore,arbore pariter ducis illius infigni nidulatem depingebat . Quis cnim a tant? potentia?
q •^^^JI^^uofiniulomnes ctiam virtutes elucent,nonomnemfemperfibioperam promittat,
^^Urboremillamnonfinemyfterioaliquoinarmisfuisvfurpat ? Namvtduas potiifimum
tor n • ueteres celebrarunt ( auoniani fcilicet loui facra haberetur, ipfaq; proprio ro*
g{ N q/^p ventorum iniurijs fuccumberet) ita vir ille Omnipotetis Dei, cuius pr^ cepta egrc-
Siit ^^^^^>^^^^io,acpropriaquoqucvirtuti confifus , omnia fortun? ludibria contemnit.
robf ^-^^ -^quilam Auium reginam, loui pariter facram ac per fe omnium fortilfima , in tanti
infi?^^^ ^fbore niduin ponere,hoc eft,robur robori addere quempiam videamus, nonne quid
Perabilc inde cmerfuru iudicabimusrEmblema hoc, uerfu ifto Hetrufco redditu legitur .
Soura vn tronco gentill' Aquila aud^ce
Jra ramt.che /e fan corona intorno
Troua queto rtpofoyefermapace
E dolce e tranqt4i//ilfimofoggiorno,
Cofi chifoura a falda piantagtace

Dalma virtu^che thuornfa chiaro e adorno
Sicurifflmo f/an%^ a/ caldo al gelo ,
'N^ teme venti^ ol minacciar de/ cielo .

Q 2. Aquiu

184 Vlyfsis Aldrouandl

Gonzalui AquiIareliq'M'<a(iibns prcklam fuam participam^^^^ HABEO, QVOD-

Zaaaiem- CVNQVE DEDI, virosdo£losfigmlicat,qui fummaliberalitateac benignitatedilcipulis
bJtma, {^j,;^ dodtrinam fuam itudeut imparriri . Symbolo hocce vfus eft Gonzaluus Zatiuus a JVloli*
naEques Hifpaleudsjquemanimi ruigenerofiras accelfitudo talifymbolodignumfuiirede^
monilrat. Ca,*lauit autem id in oilio Mufci fui,in quo rariorum ac vtililHmofum librorum ini-
menfum numerum,armorum omnia genera, icones virorum illuftrium , numifinata, lapides,
animaIiaq,',atquealios naturas partus ex vtraqjlndia, aIi|(cj,-orbis partibus longinquioribus
colledos referuat .

^ Aquila expanfis alis^&^ capite ad Vrfaf fidus elato,velut eius opcm impIorans,cum lemmate
ET SOLE ALTRO NON HAGGIO, ideft,SOLEM ALIVM NON HABEO,'*'
fignificat virum,qui pr.Tter mulicrem,qua ardet,nullius alterius amore tagitur.Inuentor huius
CurtijGo- fymbolifuir illurfrifsimus Curtius Gonzaga,quiquantum&qudm fyncerc Vrlam nominc
zagx cm^ matronam nobihfsimam deperircr,eo nobis indicauit. Pra^ter enim communem illam, quain
blcma , omnes,quos vidi,authorcs de Aqiiiia? in (biem infpedm caufam,nempe uifus ilJius potentiain?

roburq,- atque acumen ftatuunt,propenfi etiam voluntas,necnon & occulta qua?da voluptas
acqucdefideriumacccdit,qu.^ iiluftriifimi iftius herois fymboli fundamentum eftearbitror.
Hiiicduopoti liiniimint-abncaeius aduertendaveniunt,primiim quam egregic adamafe
% nomen allufei it,& qu im concinnc Solem eam uocauerit, quo nomine etiam alij amantes
GKceres fuas appcllare {'olenc-fecundum, quam propric Aqullaiti famili;^ fua? infigne ex folo
Solis illius intuiai voluptatcm capcre demonftrauerit. Ca?tera vide apud Camillum C amilli, a
quoifta'cuiuctiaiiimus,cuiusverficulostamenpr2eterirenolui,cumqui
tumetiam,quia veluctodushiftori^compendium:
DthclUOrfacdcJle
jlglt amorofi rai
Mi volgOy e rmi fitn quesie
Luce volgcrfi altroue ,
Che doue elU le moue

jyed^altrofolgihmai y .

Fien paghe ch^elU a hen mirar Iha de/fe.
Draconi animalium vigilantiiTmio, perfpicaciflimoq;, aurea Wefperidum mala cuftodienti ia
fuperueniensAquila, pomaqjfurtimfubducenscumverbis AB INSOMNI NON CV'
STODITA DRACONE,figniiicat neminem adeo vigilem efle pofle^quem nunqna quic-
Hippoliti ^^j^j^ pQfjt fugere. Emblema fuit llluftriifimi Hipoliti Card. Ferraricfis de Eftc, ( apud quem
^T^' artes liberaIesomnes,& earum periti in fummolioaoruinculminehabebantur^jet pcrDuIcbf^
^^^^^^"^''^^'^ Hetrufcohoccecarmineexprefliimeft: ^ * ^

BeruheilvigildragonsulUtQMoro
Cuftvdtfjeadogni hora
Jriccht fruttt d oro :
Pur fitrouo cht addormentoUo, e colfe

Velbclcarothcfor.qttant^einevolfiy ^
Cprn AqutU tn talguifa animo furo ^
iSogntvitioyeficuro, "'
S^adorna altramente adhora adhont
De la vim^cy ogni grmJiato honora .

jiia

A V G V R I A.

ROGENIEM Ciclarum in Neronedefecifle,idq,'Compluribus quidemfr
gnisjfed euitientilfimisduobusapparuifletraditSuetonius,dequorum vno
iiSEC verba fcribit: LtuiA olimpfi Augufttfiattm mptias Veientanum fiium reuift^^^ $^
frxteruoUns AquiU Gallinam alham ramulum Lauri rojlro tenentem tta vt rapier^^^
demtfit tngrerntum, climqi nutrtri Alttem.fangij^ ramulum fUcuipt, tanta pullorf*^
foboles trouenit^vt hodie quoque ea vilU Ad Galltnas vocetur . Tale vero Lauretut^j
triumfhaturt C. fiares inde Uureas decerperent.-fuitj^ mos tritmphanttbus alias confcjiim eodem loco
gcre:& ohferuatum eji fuh cuius^ ohitum arhorem ab ipfo injlittttam eUnguiffe. Ergo nouijfimo Neronis
no (jrfyUa omnis exaruit radtcttus.dr quicquid ibi Gatlinarur/i eratyinterijt:ac fubtnde tacia de cdo C^/"
rum ^de capita ommbusjlatuis fimul deciaerunt, Augufiig^fceptrum e mambus excufum eH, Idem aug^'

Omkhologix Lih. I L 1S5

numPlinjus,vbiIauriencotniaabundccniimerat,hi,svcrbis profequitur: Su^f crcirca Diuum
-^^g^JimnmentA aus dtgfia, memoratu.Nam,]^ LiutA DrufilU^ qux fojlea Augufia matrimonij nomen ac^
'^ptt^ciimpacla effet illa CdtfariyGallinam confpicui candoris fedentt Aquila ex alto abiecit m ^remium /7-
^M^.Intrcptde^ miranti accejjit miraculumyqnoniam tencret roHro laureum rarnum oriufum futs bac^
f^ts. Conferuari Alttem ^fobolem tufsere arujpices.ramum^ eum feri,ac rite cujlodiri . £luod facium ejk
villa Cafarum Jiuuio Tiberi impofita iuxta nonum laftdem Flaminia vta , qudi ob td vocatur AdGaU
'ftas: mirej^fyluaprouenit.Ex ea trtumphans poftea Cdfarylaurum in manu tenutt , coronam^^ capite gcf
Jit: ac demde Imperatores Cafares cun6it. Traditus^ mos eft ramos.quos tenuerunt ferendi. Et durant fyl-.
^^nominibusfuts dtjcretafortajjis tdeo mutatis trium^haltbus . Vnius arborum lattna Imgua nomen im^
fonttur virts. V nius folia diflmguuntur appellatione : Lauream enim vocamus . Durat & tn vrbe tmpofi-
j ^ wo.quando Loretum in Aumtino vocaturyvbifjlua lauri fuit .

VSVS AQVILAE IN DIEBVS FESTIS.

OST cnuincratos tam varios Aquilar vfiiSiillud quoquc minimc /ilendio inuo-
lucndum vidctur,inluftralibus Komanorum ludis Marti dedicatis, quos pecu-
liari nominc Rubigalia nuncupabant, Aquilas, tubas,fimiliaq,- bellica arma alia
ferrifolita. Ludi iftiy. Calcnd. Aprilis cdcbrabantur,fuTiilerqj apparentfeftiui-
rp^^Jrau tatibus ijs,quas per diem natalis S.Geoi^ij nos Chriftuni etiara colimus,in qui-
^spanccr oranis pompa caftrcnfis ex vrbibus dcfertur •

M E T E O R A,

A NTEqVAM vero Chryfacti iioftr^ hiftoriap fine impona,placuitiftcc metcora pro
^\calcc eiiis apponerc,ut nihil omnino ci dccflc vidcatur,qa leauri alioqui fortc defidcrctv

t9

i85 Vlyfsis Aldrouandi

Quam itaquc pnor hnlm tatuk icon exhibet pugnam , bis iu aere viftm reperio noftris tem-
poribus : primiun in Hifpani^e quodam oppido , anno poft partum f^ilutiferum r s 3 die Fe-
bruarij menfis feptimo, circa horam nodis lecundam . In eo certamine viil funt c^lo aquow
ac nubilo duo adolefcentes armati,gladijs congredientes,quorum vnus babebat in l^ua manu
parmam Aquila ififis^nitam, cum infcriptione REGNABO. Alter vero fcutum pra^longum
cum infcriptione REGN AVL Veriim cam monomachiam inftituiflent, Aquilam habens,
proftrato hofte vi<5Vor demum euafit .

Eodem modoin Hungariar ciukate Babatfcha anno i^^6, die Oftobris fextaantefow^
exortum, uila eft m aere duorum puerorum nudorum quidem , fed clypeis militaribus acgl^'
dijs armatorum monomachia, in qua qui fcutum duplici Aquila ornatum habebat, armatur^ lO
Turcica munitum,ade6 proftrare vifus,vt corpus multis iftibus vulneratum c nubibus in terr»
cadere vifum /it . Eodem etiam tcmpore ac loco, vifus eft arcus ca'leftis,naturalibus fuis colori-
bus depiftus, ac dno ex vtraq; eius parte Soles,ur in pidhira etiam apparet . Sequenti anno Ca-
lendis Februarij in Italia uifa eft Aquila per aerem volans, qu^ dextro pedelagaenam,finiftra
vero ferpentem inuolutum, ac implicatum geftaret^ quem ingens picarum copia fecuta eft •

Tali figura Aquila,qua dcpifta hic eft,intra Norimbergam,Fichtuuangium,& Anoltz^^^'
chium tertio idus Auguftianno, i ^ 50. die ferenoappar'uit,videbaturitem(bluarijquid^^
coloris,ac fuper eundem uafculum fanguinc pIenum,quo foI,vt piftura quoque oftendit,coi^^
{pergebatur,circa Ac][uilam, expanfis alis, varij% coloribus inlignitam , pedibus autem carc^i^
tem . Paul 6 1 tem inferi iis arcus c^leftis con{picicbatur,ac iuxta cundem eques , qui una ta^^
cquum^ltera uero canem uenaticum album ducerct,

Viro5

Ornithologis Lib. II.

187

itc f ^"o^^^^ honcflos BrufchVVicenfcs aiilt noftri teporis hiilorici^anno i s4-9'Cii noBiii
Trao '^^^^^^'^"^^^ uidine circiindata confpicua fpecicjqu^ nominatur halos> & iuxta eam duo
^P^^iAnvci^ : ipfam uero luna quatcr circumuolui, deinde iuxta 7rctp:ccriAyivctr ignctl cofpcxillc
eonern , atque Aquilam fodientem fibi pc6tus, quorum icones hic cxprcflas\iidere eft.
emq^ iu Gallia monflru natu efle audio triceps,capite nempe A quila:,Rubet« & Leonis •

DE HALIETO CAP. III.

^ Nomcticla
rAlAET02. Grccisy AQVILA marina Latinis dicitur . Varinnsta- tuia.
mcn Hali.^etos quatuor fvllabis &fpiritu tcnuiefFert,verum minus rede, ^^'^«•n-
Hebra?is vero noir.Hancenim vocem,qua Auisimmunda /fgnificaturSe- ^^''^-^^-
ptuagiuta Interpretes Haliaitum vertilt. Italis Augufta Piumbina, hifcc Dt^c-
fertim qui lacum Lcmanu accolunt popuIis,tanquam fi latine Augufl^a plum-
«^a f binam dicas, vocatur,eo quod c fublimi in aquam pr^eceps plumbi inftar re-
• ^F^'^^!'. Idem in mediterraneis circa ftagna facit Aquila, qux Percnos Homero,Anataria
H ' 1 . ^^^"f -G-iIlis Offraye feu Orfraye, forte ab Oflifraga detorto vocabuIo,licet loge alia
^^nt t>^*^^^ ifecflt. A Gallis fiiamacceperuntvoccm Angli, dum OfpreyHalia^tum vo-
A ,^^S"*i^h vcro ab adione eam Crot Pefchcrot, id cft, Coruum nilcatorem , vt Sabaudi
^'gleder- " - . . - . ' - r ..

S^od "^^^'^PP^^^^^^^i^-^ci^i^^iiis infcrioribus Vilarent dicitunfuperioribus vero Fifchadler,
^^^'^i^yiq; Teutonicum vocabulum pifcium Aquilamfbnat. Kepertusfuit,quiHaI{^tum
vt i.^A*^^-'^^ Soker interpretaretur.lllirice Oflrzifl! A Nafone hajc Aquila Nifus vocatur,idqj;,
n.. - > quod Nifi Megarenfium Regis m ipfam mutati nomcn etiamnum retineat,de famorpb.

cc Sokerinterpretaretur.lIIirice Oflrzifl! A Naibne hajc Aquila Nifus vocatur,idqj;, ^L. B.Me-
Qixa ' ] ''^^^^^^^^^^i^^i^lcgarenfium Regisuripfammutatinomenr^*
No * {^"^f "^l^^^r- f--' modofactiis Auis fuluis Hali&tus in alis

^ elt tn Nifus recentiorura . Hic.n.ex Accipitru efl: gcnere, quem Sparuieru vulgo vocat . Nift

iii Q. V 1 V O C A.

QVILAE marin^noir!ineabItalisetdonaturPafl:inacamarina,pifcispelagius,car- PaiHnaca
tilagjleus, planus, quc Genuenfes pefce ratto indigetat. Qj^ibuuia hw genus A cci- maiina.
pitiu HaIi^tosdiciJ,fcd perpera . Quin oC Accipitrcs marini ita cnq; appellad sut.

FORMA

us rccc
tionim .

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Orni thologia^ Lib. I L
FORMA. DESCRIPTIO,

i8p

I V O D ad defcriptionem Hali^ti attinct, paucifllmis fane notis, & cx quibus
' ea areliquis inxdignofcimus,ab AriftoteIe,&foIoquidem,cieIineatam vidc-
mus , ' Hic ita fcribit. ^cjmU qmntitmgenm , quodHalutusJjoc ntarina, voca^
tur,cermcemagna(^rcra(fi,incuruantibusalis, cauda lata , moratur hdc in littoribus .
Ciim autem nobis verum Hali^tum videre hadenus datum non fuerit,itaq*
«Or„; • ^bt, „^^^^"^^^^^,"pfione,nempequammedicusquidapr«ftantiirimus pofint,&
UKicone Bellonius exhibuit,nos contetos eileofwtuit, Na ea,quam olim ad nos mifitad
vumm coloribus expreHam iconem , genuinum veterum Hali^tum efle ratus , D. lohanncs
toncionus Patritius Mechlinienfls Belga, non Aquik marin^, fed Oinfrag^genus
efle,argumen tis qu^ fuo loco recenfebimus , indufti, com perimus . Defcriptio il-
lius viri eft ifta.Magnitudinc HaIi^tos,epilliIui,capite albis&fufcis diftinao
\mm , roftro Aquilino, oculis in medio nigris , in ambituaureis , Ingua
ferc humana, nifi quod ad eius radicem utrinquc appendicem c«^
terarunimorchabet,coIoreperlunimaj\fturis,perima albo,
gutture maculis notato rulfis , vt & ventre,4>gdore pure
^ candido . Supra magnitudinem corporis longi-

tudo alaruin efl , qu^- ad pedes Romanos
duos & digitos vndecim extenditur, cru
recranb& fquammolb, pede ha-
mato & colore c«ruIeo,digi-
Cis cjuatuor per fupenu
ad dimidiam

longitudinem ctiam fquammofis, ad reliquamincifis , per inferna afperis & aculeatis
tenacitatis qa\x{^ , ^ his tam validis, vt flcxos vix ulla ui diilendas.Pedum
digitos aon , vt ftegai-opodibus cutecniiTiore nexos , fed x
lillbs, ut c«ter« Aquila?, obcinet .

cap.si.

auib. cap.S.

Magnitu-

do.

Capur.

Lingiia.

Guttur.

Longitmlo

alarum.

Crura .
Vcdcs.

Secunda

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol,l

Ornithohgix Lib. II. ipi

Secund.i qiiam damus icon Bellonij eHjdequa ille nihil peculiare rrad!>,preterqii"im quod
pnu huic elle dicat habere macula,{ed vbi, no addit: item quod tei^us habeat in cruribus , ciim
c«tera^ tabellas habcantrdemum quod vngues habcat omnino rotundos,qui ahjs Aquilis cum
^uadamplanirieftint. Verum hoclocouifignis depedibus Halia?ti controuerfla excutien- Conrrouer
eftjcerte in tata authorum difcrcpantia compofltu difficilis.Albertus enim de Aue quadam fia dcpcdi-
Vanaagit,quampifcium AquilamGermanico idiomate vocatamait,inpe6toreaIba,dor{b bus Halic-

^nxq-, in ftruma ( fic opinor gulam vocat ) nigras habeat maculas,& pifcibus fuper flu- " •
J^inaacftagnaarboribusinfidensinfidietur. Quibus uerbisproculdubio Hali^tum,etfi a fu- ^'"^^
10 ^^"^['^ ciiuerfam depingit , quem pede unum Anfcrinis fimilem habere dicit, nempe di^itisy //ccro
«jembrana coniun6tis planum: altenim vcro Accipitrinum^aduncis unguibus,^:^ fiifis di^itis . ^JJ^ ^ ^^'^^
^onhrmathancfentenriam VincentiusBeIlunenns,aflerens Aquila 6rfraye(ita Haliajtos
^sdicitur) altero pedc aduncis vnguibus ad prardam inftrudam efle, alte o lato ad natan-
Um-gyro enim multiplici vfa inaere,nuncmoreIudentis, nuncmoreinfidiantis, tandcm
pr«da in aquis vifa, impetu maximp defccndit , altero quidem pcde p'*xdam rapiente , altero
^?? e , & pr^d^ raptorcm adiuuanre . Quin & Ornirhologus ipfe ab his ftare videtur,
pucribitfcab Anglisaccepifle,quibus, vtfxpc audiui,mult6 notiorefl:, qud multi uelint,qui
PUces in viuanjs alunt, quos omnes breui tempore abfumit, nempe Haliietum ,quem ipll Ot orpiey ,
Prey uocant, pede uno Anferino cfle, altero Milui, atque huius magnitudinem referre,pc£):o-
4q eHe aIbo,pifces maximos capere,adipem in cauda prctiofum continere,volare per aerem &
jj^ co interdum ueluti [^edere, tum adipis aliquid in aquam dimittei e,unde piCccs attoniti qua-
j! ^^orp.efcentes uertantur fiipini, fnper quos mox rethi {eie pra^cipitem deijciat inftar iacu-

. , . , - r - — proptcrpodusexaqua

^^olare quear,mox altero pede,quo palmipes ell:, ad ripam ufque remiget . Nega t opinionem
^|am exhibemus, Aquila marina Bclloni)::iegat & conftanter in literis, quas ad nos dedit do-
^JiTunus quidam medicus,<Si.Ubulofum efle axiirmat , quidquid de duigrflta te pedum in Ha-
*^*to ab afijs proditur, fedgermanum uerumc^- Hali^tu pedibus ait efle uniufmodi, & in mo-
ao M ^ ^^^^uarum Aquilarum acutis,atque in digitos,quos nuUa membrana contineat, difledis.
^osfaa>. haclitein dccidere,ratione quadam certa &indubitata no audemus. Si quid tameii
^nie(aura,atque ex longo renun naturalium vfu haufl:a aflequimur, dicamuscertc autores
. ^^^^y qui dcpedibus Aquil e marinf diuerfa in medium adferunt,non tam reipfa,quam fpe-
^iolam tenus pugnare. Efle enim plures Aquilarum marinarum fpecies, quai ad Haliietum
j^. ^ ^enus quoddam referantur,nihil obfl:at,imo vero efl:quam fimillimum . Neque Alberto
^gno, Anglis,Burgundis oculatis tefl:ibus,temerc contradixerim ; Optimc enim vnicuique
Wpe£ta efle folent, quar patri.T fua: feu tellure (eu arquore peculiaria fiint. Tum vel ea maxi-

^'e caufa,qu6d,etfi Aquil^ huiufmodi nuIL^ mihi vifx fint, alias tame Aucs nempe Galli- Gallimik
uias a^uaticas ijfden^uos paulo antc cxpofuimus,pedibus dotatas eflc certo fcio, vt partim aquaticiE
. '^H^edes,partim vero filTi pedes dici mereantur. Atq; fic mihi retulit fl:udiofifs. iuuenis Leo- pai rim pal
T-^ ^rdusCanfarts Haflelenfis Tungrus P. & M.D. quiduas eiufmodi extra ciuitatem Hafle- mipeaes,
^^^^mditionisLcodienfisin pifcina quadam captas Aueshabuit. Vnde&falfum efleconfl-at
oii^ ] ^^i^^^^"^ nuUas tales in reru natura reperiri alires,'audaciiis quam fapientius pronunciat .^^ *

etiam in Aquilarum prarfertim marinarum genere, vfu vcnire pofle non video,quo pa-
f ^^^S^" Po^fit. Ex hoc etiam diflbIuimus,quod ab Arifl:oteIe fcriptum efl:,accidere Haliieto
j^g^^^^^» '^^eum ferrequod ceperit, nequear , in gurgirem demergarur . Nam de priore illo ge-
jj^^^..r^n^ede fcilicet , quod Arifl:oreles folum cognouir, arque ad narandum ineptmn efl: , id
cu ^l^^S^^^ oporrer;miniinc vcro deaIrero,quod narando quories & quandocuq,- lLiber,porefl:
iut • Hanc aurem vercribus non ignoratam fuifle , vel ex Oppiano liquet , qui Haliaetum
10 e ^ amphibias^pr^fl^anti.TImam efle,nec fonna a rerrcfl:ribus Aquilis abfimilem , arque
bus ? ^^*^^^are , fcribir . Caudam laram, quam ipfi Arifboteles rribuit,vr alijs plerisq: rapaci-
lon ^^^^^^odirarem & volandi normam, qua cceteris magis opus habenr(exafti us enim &
^Qi^^^^^^-tiusinaliquidferunrur) naruraconcenir, vrhacranquam temone& gubernaculo
Itiod'^^ ^"^Pcrum,qui quandoq; ad pcrpendiculu infl:ar faxi deorfum ruenris fir, dirigcre com-
^ ^Hi* ac moderari polfinr. Carne eft cinerea,ad nigrum vergenrcfibrola & dura .

VISVS

]p2 Viyfsis Aldrouandi

-V- iS V S. , . „ /

cs fcrc Aqnil« pr^ cxtcris diurnis viiGunguibiw boc habcant,^
vifu praxiir? rmr,quem.Kimociuni in generali hiftoria palam k^^'

T S I omn

acutiirmio vi , . . .... . . .

mu,s,Haiiiero.s tamen omnium autliorum iudicio vno ore in hocc^reris prf
ferrur, idc]; fumniLO iiire. Hic enim de vifus acie tam eft certus , vt pullos iuo$
adliuc implumes hac ipfa, de indole ac generofitate exploret . Ad hanc igi-
tur peculiari ratione fpeaar,quod Tertuiianus ait, SoLm Nuaudtmfaut octUts,
K^c^uiU na lujiment vt nxtorum fuorimgentrcfit^tcm de fufrlUrum audacia iudictnt , altoqut nonedft'
cahunt vt dcg^^nerem.quem folts rad/us auertertt, Vnde & Silius Italicus <le Halia:tO canit ;

}'hxbta dubios exjdorat Unfpade fxtus . , ^ - n a'

Videtur enim narurali quodam inft in£lu ac fagacitateortus fui minime nefcius , omni ftudio
cauerc vclic,ne quemadmodum ipie diuerfi generis parentibus prognatus eft, & labemquan-
danicontraxitjita proles ipfius,fi ilicgitima fuerit, nouo & fecundo errore irrecuperabile genC
ridamnum adfcrat,atqueomni <;enerofitateexuta foboIisgenuina?lionorem perdat.lllud ig*'
turomniinduilriaprocurat,vt inuflagenerinotadiligentiexamineeluatur,&detrimentum
quod m (iia gcnefj accepir , cuius ipfe uon eft infcius , in prole poftliminio refirciatur . Hali^
Lib.io.c.^ tum enim iiitemeratis nataii bus ortum negat " Plinius,cum 2i\t\Huli£tifuumge.nusnon haknt^c^
ex duerf AqutUrum cotiunnfctmtur . Hoc ipfum Oppianusetiaminfinuarc videturhis ver-
bis: ? ^fcjuilam marniam aiunt fj^artum effefdtum ttrrefirturn AqufU rurnjdcotj^ a paternts nidts refellh
detndeferaltos quofdam abtes (Oififragas nimirum intelligir ')educataneglc£ia tcrra marttimumvif
cium amfleat^^r^itXQXKX commodum, quod Aquila marina ex perfpicacilfimo obtutu percipity
nempe vr gcnus fuum eius beneficio incorruptum conleruet, alteram infuper vrilitatc camqi
nonminoris momenti exeodemailequitur, nempe vt vi6tum huius opera facilias <&- com-
mociius fibi pai et. Esi en/mQvX ^ Ifidorus teftatur) taticontuitus.vt cttmfu^ermartA immohtli penn^
feratur, nec humanis pateat obtutihus. detanta Cuhlinntate pifciculos natarc vtdeat.ac inHar tormentt dt-
Jcendens raj^am prJam fedtbus adhttus pertrahat , Sedc^uoniam devifu fads mulra alids dixerl-
mus,itaq;occarioneemolumenti,quodindepercipit,adliocipfumncmpeadviaum tianfirc-
mu<quibus nimirum locis,quem & qua ratione fbi paret,ad quod praxla & venatus, nec non
motus pertinent, tandem expofituri ) nifi de eius ortu nobis etiam diceiiduin aliquid cflet .

O 11 T V S.

^ lAb.i^

*li.to.c,^.

E ortu Haliarti mira nobis ^ Plinius hunc in modum tradit : Halidtigemts fuuf»
non hahcntfed ex dmcrfo x^qmUrttm coitu nafcuntur . id quidcm qtiod ex ifs nAtU^
efiytn Offvfragis 2:cnus hahet ,e quibusVultures progeneranturjvinores ; ^ ex tjsmagy^^^
quj omntno nmgenerant . Illud in primis intelledu admodum difficile cll, quo-
modo Auis^,quam foetus fuos ad radios folarcs, tanquam legitimi generis '^^^^ ^
rimos iudices examinare fcribit,genus luum negethabere An forte ea verb^
non hahere z^rttts fi/t*m.,kd intelligenda fint,vt HaliiPtum , quem ex diuerfo Aquilarum coitu g^'
gnidicit,exnobiliorum Aquilarumcongrellanafci dicere voluerit,cui nempc claiiTimaHJ^
oculorum aciem tribuit,quam fanc nifi a nobili quaciam Aquila obtinere non potuir? Secun'
dumnonparuametiammihidubitationem faciunt itec verba , najcuntidr ex dtuerfo^yiquf'^'
rttm cottu: (\ enim,vtdixi,ex nobiliora,fruftra addiderir Piii-iius, dfuerfo..c\u^ vox ignobiles etfai^
includit : fi ergo ignobiles inter fe milceantur, quomodo filium generabunt,qui parentesiu<^.

acie,quam in HA\xto pr«dicar,fuperetf* Tcrtia dubitatio efl:,cur, etfi ex diuerfo coitug^;
^natur,quod ex eo nafcitur in Onifragis podus,quam in ali)s Aquilis genus habeat?& curn^'

alisetus coitm cum Haliseto, vt carterse Aquil^,genus fuum conferuet? Quis enim fpurio^
beros fteriles dicat? \\\ fortc fpurius Halixtus mas,fpuri^ farmiii^ , & e contrario ^^urio mi^i^ >
fpuriafsmina amplexum neget ? Ita enim tam mas , quam foemina cum alijs Aquilis rem n^'
berecogentur,S^nunquamgcnusfuum habebunt: fi ita,cumquibus ? haucidubio cumign^'

bilioribus:nobiliores enim eadem animi generofitate,tam mares , quam fcemin^ fpurios ip^
nent; ergo cum 0;rifragis,quas Pliaius Aquilarum edamgenus facit. Q^ii igitur ex Oififr^^^B
& Hali^togeneratur pullus, etfi Hali^tus,vel potias Semihali.^tus eft,genus tamenfiiuiii n^ ^
habebit,quoniam ab aiijs Hali.'Eds,qui diuerfo Aquilarum coitu nad funt,tanquam noua
dam fp ecies fugabitur. Quod vero Hali^tus cqm Olfifraga coeat,quisforfitanindeprob^ '

quoniii^

Orni thologi^ Lib. 1 1.

IP3

l^uoniani OiTirraga^Cquod A riftoteles omnc^; Philofophi ctiam admitrunt) pnllos ab Aqui-
Wali^eto forte)iiido expulfosjtanqua adulterij fui confcia,educetpro fuis.Quarta & maior
vrlt A "t^ ^^^'^ dubitatio,quomodo ex Oirifragis procreentur Vultures m inores , ut Plinius Vulrures
tel ^^''^^ Wifragis,fl^d de fpurijs illis , videlicet ex fcmihali^tis procreatis in- minores ex

igendum eft,fi cum ijs Vultures(qui alioqui Aquilas fefquialtera portione in quantitate fu- Ofllfragis .
re ' ^""^ niodo pulli ex ijs nafcentur , qui maioribus Vulturibus erunt mino- Vulturcs

5) Aquihs ver 6 maioresrcum quibus (1 poftmodum maiores iterum Vultures coierint,fcrtum "^^^^"^" ^'^
acient,finon magnitudinefjbiparem,faItemnon multo inferiorem . Neceflario enimilt^c
beneratio,vt A ues inter fe magnitudine differut,eodem etiam modo fem per aliquod aug-

entumtaciet. Qiiinta&podremadubitatioeft^quomodo quimatre&: patre Vulturibus Vuhures
difl'^^^^!"*^ pullus,fl-erilem gignat filium: fic enim iam ante multa fecula genus fuum illi perdi- ftenks vn-

ent.Anid natura,qu«f miIeinquadrupedibusnobism6f|-rauit'(exequa (ScTafinofterilem .
P ocreans mulum) in A uihus etia fieri voluerit ? Sed cum abftrufa iil^c Plinij vcrba intimiiis
^ aminarem,& parum veridmilia efle viderem : placuitilla ctiam excellentiirnr.orum ac cele-
Bal r^^i"*-^ ^^orum philofophorum , domini Frederici I endanj nem pc , 6c Domini Camilli Frederid
^iui ludicio fubijcerc . Ea itaque vei ba Habatigcnus non habm , ille ita exponit . Hali^tus mas PcnHaiij &

non

coit cum Halixta fa? mina, fed cum aliiis fpeciei Aquila . Uamdex m natnm tfi tn vMnxQis

Camiili
B.ilcli opi-
nio delia-

t oi ^''^^^^ educationcm,fed id quod pro legitimo approbat,ab ipfo Hali^to educatur,
ma^' fimileVuIiuribus mincribus.Exquibus i^ti e.^^

dum • ^"^"^ ^^^^ Baldus nihil a noftra interpretationedifcedere,vt aiebat,voIens,hunc in mo-
folic ^^^''P^^f^^^t"^- ll^ud in primis mihi dubitationem facir,an fcribat Plinius H. tum ad
. ^ 1 Jdios exponere toetus (uos,cum intra videa tur dicere Hali^tum gcnus fuum non habere-
, quoniodo ad folis radios exponit foetus fuos,cum in O/fifragis, quod ex ipfb nalcitur genus

tey.''ni "^''"'"J ^^n^^^

t^7^ ^^^"^""^ efle, vel fatis olTitantcr h^c icripfifl"e. lam enim ait: HalUttfuumgenus non
'^^ ////^r/.7% coitugignvmm • fn pr.i dixcrat, nullam /Jquihm pr^tcr UnAtum

iZ'r?\ .^"^^^ "^^"^ Halifft-us alit fuos . Harc Ariftoteli pia , & bcnigna eft , neque fol u m
'^^)tedalir'»^'^'' " — r\ i r^* • «• ^ , .^.^

\ Ariftotclem
bet fuos foetus : habet

30 max ^ y^^^ ^"-^"^ P»*^os alit.Q^u^ igitur apud Plinium non alit fcetus , apuc

^^itu*7^ k ^ ^^""^ ^"""^ '^^^^ ^^^^^^ ^ quomodo folaribus radijs probet fuos

dicitPr • ^^*^"^^^^^^^ iT!efu([^icaridixi:cum enim clariirimc cernere

Arift ?^"^>^""^^^"^9i<^ogerepulIosfuosinfpicerefoIem,quoda marina Aquilafieri fenfit
!i,c ./^^^5^>^^ ^ Oififragam genus degenerent Halixti pulli , quorum nebulofus ac imbecil-

^iunt ^f^^*^'*^"^?"^^^^ eorum parentibus cogentur folem a'f ^^'icere? & qui non fuftinct , eij-
i(i ciocen^^*" ^"^^ omj]^ijcerentur.Mihiitaque videtur multa confufio , qu^ fequuntur,

^ed n ^^^!^*^""^ ^^'^^"^ tnpetris : de qua enim fpecie Aquilarum loquatur , non apparet,
^/^©/^^^^'^^^^^""'^^^^^"^^^^"^"^"^^^^^^J^UP^ <^ixit exdiucrfo .dcjutlarumcoitu ortas Hab^tos ex
fra \^^'^^^^^^^8>^^^^^^^ qmbus Vulturcs mtnores.exmtnoribus maiorts, qut funt infcecundi . Paulo in-
4o m ^*^^'^^ VuIture,hos habercgenus fuum & pullos educare docet,hi fane omnes Vultu-
^oluc ^^^^ deberent,& in alienum genus degenerare dicendum erat.Ego fane credo h«c
cierm^^^^ ^^^^^.^ proprios foetus habere, & educare,neque adeo facilc Aues diuerfarum {pe-
^ulo:^ • ^ ^^i^ceri,S<: pr^cipuc maiores:iam enim cum fuo pari a primordio nafcuntur , fi-
feft? ^^^^^^^ ^ "idificant,& oua fouet & cxcludunt .Non enim videtur hec mixtio feminum
^ ^Ta,praeterniio,^ •,._,. . — \x, — ^^^^-^:}.^:

reit^ h L^^^^^^^lBjlLbjs animalibus, guac incertum quod^aiQdp coniugium incertumq; ma-
Hui^^ v^ |P^^>*^c^ticprobabiIeeft, fa?minas,qu^fuigenerismaremin promptuhabeant,aIie-
^tearc ^ 1 ^^^'^^^ ^ ^^^^^ perfpicuum eii:qui enim mulos ex equa aut afina pro-

^iuut mares carum fpecierum, quam longiifimc abigunt, Sc diu ha?c fimul degcre fa-

^eci(]*J^-^f ^^^^^"^ ^^^^^^^uetudine pati afinum equa non renuat. Haec dixifle volui,qu6 aliquid
Xci *^toIe l^f '^^'^"^ omnia acerrimo tuo iudicio lubijcio.Pr^ cxteris autem ilkid mih i videtur
*^^res ^ ex Aquilis Hali^ti^ex his OiTifragi gignatur,ex quibus deinde Vultures mi-

^^^^^Um ^^"^^'^^ fteriles fiant:iam omnegenus tahuin volucrium peri|fle debuifler. Vnde non
Husij.^ '^^'^^<^<^^uciveIfubeflemendum,velfatisoiritanterh:ccaPhniodia:a fuifleT Ha^e-
tXpe^Q^^ BaCius. De quibus omnibus ego pariter aliorum aliquando iudicium

R

VICTVS.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2Vol.l

Ip4 VlyfslsAldrouandl

VICTVS. LOCVS. VENATVS.

^Llh.p.Hl' i^Lf^fjfu^ OR ATVR Halia?tos,vt^ArifcoteIestradit,circamaix,vndc&einomciV
eT^^:Wv »ecnoninlittoribusiS<:oris. Nimirumquiacmari,&pifcibus viditat.Ho?

^ clarilfima ocuiorum acie in uitreis ac profundis vndis confpeftos,ex alto feie
librans, & in altu mare (ejir^cipirans, aquis pedore djfculfis rapit, reterente
, ^ Plinio,& maximc quidc (fi ' Oppianocredimus) illos,qui fublimius natit,
i &■ in fummo aqu^; ita vt corporis ipforil pars aliqua fub confpedlum veniat.
A t non perpetuo rcs fucceciit.lnterdum enim cum in maiores pifces vnguium mucrones infi'
xit, nec illos in altum cleuare poteli.quare podere vidus, vna cum pifcibus pellum it & pcrdi'
tur poti ii,s,qu i m [^erdat alios,abreptus nimirum ad imum pclagi,qu6 fefe pilces vrgente dolo-
Aiiftoteles re recipiunt . Q^uibus verbis Oppiani , Ariftotclis locus dilucidatur,vbi ait : ylcc/^l^i hutcfrf^e, «^/
diiuddac". citm fcrre quod cepcrtt.ncamar.in gurgttcm dtmergA!ur:\v\dt imbecillitatis (wx confcius, fiui- q;

res mctitus,minori.s tantum ponderis & quibus ferendis par eftfuturus,pi(ce5 corripit, in ho^
f igix certc,ne viribus dcftitutus,vel ab incepto cogatur defiftere, vel oneri fuccumbat, no TinC
fuopericulo.Verumrationem capiendi pikesfmgularem quandam&:cumnullavi,atqi p^'
ricuioconiuni;lam,qu^que veteres pror(uslatuit,& Halieto propria eft,hocloco minimc piT
teribo,quamvirquidam dodi/iimiisacfide'dignifrxm.us,mihicj;amicusad mefcripfit.Ea intef
plurima qu^ natura admiratia fecit,non modicam admirationem meretur. Eft autem in hunc j,9
Brirannia modum : In Biitania Auium rapacium & pr<efertim quilarum marinarum alumna,vbi
cia^alumna frequcnter iucundiiTmuim fijiediligentis pifcationis in lirtore ftatibus hcc ui^ fpedtaculu»^
pra?bet,ifta!copinio apud vulgusinoleuit, quod vimquandamnaturalem inefle ei credant»
quse pi(ces,qui fibi in aere libranti fubfint, aut ab ea confpiciantur,extempl6 refupinari cogat;
ad fummam aquam a(cendere,atq; quafi lethargico quopiam afFed:u (opiti finr,feu morte ct"
tiati vetitrem albicantem exhibere , vt fic facilior pr^da tiat aduolanti Hali^eto.Vt ut ielc nC'
goiium habet,reclamarein totum nolim. Si tamen naturali cuipiam eius AuisjCtfi latetifacul-
tati huiufniodi eflfeftum afcribendum putemus : equidcm non tam in cmdhi pifcium ftupo-
re hunc virum decipi,quam in ratioiieciufdem affignanda hallucinari credam.Ciim cnim iuX'
029 inpi- X.1 vulgatiiumum illud Phyficorumaxioma : omneagensnaturale, nonnifi percontaftui^
laDiis tor- conftet agere:itaque nonideo pi(cestorporecorripiarbitror,qu6d uel ab Halia^to confp^'
poie cxri- ,\ ipfe (Ijpra eos in aere aliquamdiu fufj^enfus hseferit (Ncque enim hic nugiuentl?

tet Ha \x- ^j^jjpj ^^^qui^ieBal^hfco^folointuitunecante; autdeoculisvetul^^ecuiufpiam fafcinatoribu^
fabula texit,aulcultarelibet,quorum illud commentitium eft,hoc,fi verum eft , naturaz limit^^
Adeps qua egreditur)veram vtpaulo fupra didlum eftememini,qu6d Haligti^dipem quedam , queH^
lis i tauda incauda reconditumhabet,dum pendensinaercpifcibusexitium machinatur,guttatimu|'
Halixti. pj.^ pifces in aquam demittit , cuius ui ipfi veluti attoniti & fiderati omni prorfiis motu deft^'
tuantur & ficabfqucdiiiicultatccapiendas fefe pr^beant. Qiiod nunquid narcotica quapi-J^^
vi,moretorpedinis;numpodLis(namcahdumhuncadipemmagisefledcbere cotendatquif"
piam) tenuitate partium, qug inftar aqu^ uira? inebi iet & vertigincm inducatj ai . demuml^'
tente nobis,& abftrufa quapiam ratione illud e1iciat,alijs iudicandum relinquo.Hoc lcio,nO^
iure pofle & /Ine uUo fuperftidonis crimine huic rei pra?ftareiidemifi mod6 his,qu^ de torp^
dine fcribuntur merit6 fidem adhibemus. Qiiare ut eiufdem ueritati adftruend^, non imn^^''
rer diutius,vnum {olummodo,& pxo faciliore fidcimpetranda , cxemplum .idducam non ab'
fimilis in alia Aue uirtutis . Coloni.^ Agrippin^ inferioris Germaniie urbis celeberrimar inc^^'
. Aidearrum i o. ^^p^l^. niftici nro ccrto fibi nerfuadent. imo nro comncrto aflerunt. A rdeas. onc eol^^^

Aciipis ar- f ,^^^1^^ folentur . Qiui de caufa eiuldem urbis Pharmacopolse , Ardeariim adipem , uenal^^j^
deaiu ulus. feniperafl'eruant,& pifcatoribus inpifcandi ufum uendunt, utmihi pro certo afiirmauif ^^^^ (/b
Acii isHa- ^^'b^^^^-^^ do(5lifl'.hiucnis loannes Bachouius Aechdus Colonienfis Medicus,Medici Aech^j
lia-trufus ^^^^*** Simili pa£to in eandcm pifcium capturam,Hali2ed adeps fcriii t A iiglii4:ui£.a tori b us • ^
ad capica- cnim cfce , quam fallendis pifcibus deftinarunt,aut Halia?d adipem illinunt,autimmifcct,g^!/
dos piices . hoc muko e ticaciorem fore putantes. Ne uer6 quifpiam miretur, Aquilam uolucrem cali^^^ ^
fimam,tantam ^d\\)'\s copiam in cau^a conrinere, utquotiefcunq; lubet, ex eaguttas ali^]^^^
neq; eas pauciiiimas in mare deijciat. Equidem anatomica infpediione cdoftus, in Aquil?^^^
galus feu Chryfaeci ui-opvgio tam copiofum adipemreperi , ut id non paruam admiranon'^|^
mihi attulcrit : uerum copiofiorem mulco in Oififragie coccvge,in utrifque medijpugni ci*'^ *

ifitudinc

Ornitliologia^Lib.II. ipj

fitudinc uertebris aliqiiot inilrarmn uti fuo loco latiiVs cxpofui. Vndc utopinor, minus mi-

mm uidcbitur,ri Haliietum Auem per ^ Oppianum amphibiam atque ob ui6tum frigidiorcni ^ /« Ixcuti-

oChmnidiorcm,adipe muIto,pra?fertimin uropygio, mi\ar Cygniaut A nferis, colle^ro abun-

«laredicemus. Atnelchtiophagumfolummodo&parum gencrosc rapacem quisexift met,

uiuitetiam,ut teftiseft^Ariftoteles,auib^s marinis.Venationemcaru admodumfolertciciem ^ u^nflcf.

«IS uerbis exponit : emergentem obferuartt ; refugit aufs , viiuoUnsvidtt Halia:ra*s

-^i^^iUm.^mctuferctdfrrurfusfeitm^ diuerfkfroUpfaemergat.-SLdhdC ac/eoculvrtmva'' q^io maii-

tensfedulo aduoUtJonec vel firanguutin httmore.uel perfumma corrtpiat . Vniuerfas nu»qt!^m imtTcdtt^ ^'^^ ^v^u-s

^nent enim frequenterfiiis^ alis repellunt . Hajc ipla autem ex Ariftotelis iftoc loco traflata ^ Pli- «ip

10 '^IJis Anatari^ feu Morphno attribuit. Sed & Theocronus Oppiano Aquik genus fpurium , •

P|icibus infidiatur & vidlitat. Halixtos vero non tantummodo ex pifcibus & auibus aquaticis Theoa 1 '

vi(!:tum qu«rit, verum ctiam , vt ^ Aelianus teftatur, Columbar ab Aquilis marinis ^bi rimcnt. nu.s7piin'3

^aptus aiiquando Haliaetus a doaiirimo quodam Medico,moribus fic fatis placidus viius hiit gcnusAcjui

3ctra6tabilis,famisq,-patientiirimus. Vixitdies feptem abfqueomni cibo,&qiudem in alta ^^'^^^ 4'^-

S^ietc,nifi fi hoc iion natura tulit,fed fames qu» domatomnia. Carnem ablatam recufauit,pi. ^}^^^^^-

*ccs liue dubio voraturus,fi exhibiti fuillent,ciim certo conftaret cum hifce viuere . /'^* 'f^

Anmal 5.

A N T I P A T H I A.

OVM Cirhide auc Hali^tus intcrnecinumalitodium . HancipfamCquamcxpucIIa in
VJf Aucm mutata in Fabuiis refcremus^fi forfan oberrante viderit,mox per infidias captam
Pcmit,vt author eft * Oppianus , fed huius causa fabulosa quid^ pauio poft expofituri fumus . ^iitutXih -

P R AE S A O I A.

H'

" I qui temporam mutationes ex auium aduentu & rccenu obferuant,intcr figna fercni-
X I tatis ponunt,fi quando Hali«tum fubiimem voiitantem videat.Ouod ' Verdlius etiam ^G^^ra r r
«oieruauitjcum canit : j^org.u.i.
C/i ^fparet liquido fuhltmis in aere Ntfus .

pr^terea,vt tradit Oppianus^confpedus ipforum cxoptatus boniqj indicij(iiimirum copic
P*icium) apud pifcatores .

VSVS INCIBO.

^ N vctcri ^ tcftameto huius, ut& omnium Aquilarum vfus, menfis intcrdi£lus ^^^»^
' crat,vti in gencrali Aquilg hiftoria,adiunda ctiam ratione diftruimus.
Vtrum vcro aliquibus in cibum veniat,hac tempeftate,cert6 non poflum fta-
tucrc. Bcllonius locis quibufdam maritimis , vbi lacus fiint & «ftuaria plena
pifcibus , fi quando uideant accolar nullum vfpiam Haliasto locum relidum
^ul ,7^'* efte, vbi capta pr«da confideat (non enim longe auolare probe fciut,ncc pro-
tet t * ^^i^ortarc ) quoniam in amplo ac fpatiofo «quore neque arbor vlla nec paius ex-
J^Un^'^* r^j^^^ in ambitum tenfis eum capi quidem fcribit, verum in quem vfum, non addit.
'^iqu^^' ^ pi^cibus ab eo captis potiatur?an potiiis ut caro eius iu efcam cedat?num dc-
vtmanfuefaaus ipfis ad venationcm pifcium infcruiat ?

VSVS IN MEDICINA.

I ^^^^*^^^^ vftim nihil priEter cius fel adhiberi rcperio.'' Plinius,ita tr^idkiAquil^ quam di- FeHis Ha-
«^e/^tfT*^ ^*^^*'^ ^'^ ^ontuendum Soiem expenrt ( id autem dixerat Hali-etum facerc) mixto felle cum ^'^"^-
Plicif^ '\^^''"**^^^"f*^^f^ubecuU6'''^ifZftiioncs dr /ufufiones ffcukrum. Alij tamen Aquil« felli/im- '^•-^•^•^-
* ^^tcrhancvimafcribiuu. ^ ' ■ 1 ^

R 1 VSVS

ip5

Vcronau
vrbs ¥nCi<i,

* Llb, MC"
UmoYph. 8.
Niliis 'ivu
llalijctum.

Scylla in^
auem .

niorph.
P^nckrci
fabula .
Aedon Pa-
Hacci iilia.

Vlyrsis Aldrouandl
V S V S I N S I G N I S.

jf"^^^^ V 1 S S E olim Frifiaf vrbem,Hollandiy conterminam,nomiiic Veroftam , vr*
bem,inquam,fiio tempore opulentiirimam,tradunt eius regioiiis hiftoriogra-
phi,habuiflecjj figillum , in quo Aquila c^lum fpeftans explicatis alis expret
fa eft,cumgladiopoteftatisiuftiti«<^f^mboloaddextram.Eiufmodifigillum
arri Cy prio 7nfculptum,ita xrugine deformatu,vt nulla forma potuerit agno-
lci,in illius vrbis ruinis fortuito inuentum efle memorat,quod uafcularij ope-
ra & arte defricatum,ac fequaci cerae impreflum antedidlam cum epigraphc fpcciem moftra-
uit.Quod hoc loco dixifle voIui,quoniam Aquila illa carlum refpicicns,Haliartus fortafic fue- lO
rit,cuius pra!cipua laus atque encomium inter alias in vifu confiftit.Placuit 3z hic obiter ctiam
infercrc, veteresHcbricospcrfingulas Tribus propria ac difl:inda vexilla habuifle : TribuS
ncmpc Kiiben figuram hominis,lud4 Leonis,Ephraim bouis,Dam Aquilae vfurpauit,

F A B V L AE.

fr^^J^TUj^ VIDI VS Nifimutatiin Auem fuinominisCquem& Hali«tumvocant)
^"^^T^ ^ fabulam rcfert ^ hoc pado : Nifus Rex erat Megarenfium aureos habens ca-
^ ^ pillos, cuijplctiditJusoJIro j(j

cuijj)Undidus ojlro
Inter bonoratos medio de verticc canos
Crmis inhiirebat^m4gmfiducia regni ;
Huic oraculum confulcnti refponfum eft,eum tam diu regno potituru,quan-
diu capillos intonfos retiiicret . Cum igitur ab JVlinoe, ob interfe^hun dolo ab AthenienfibuS
& Mcgarefibus Androgeu filium Megar^ obfideretur , Scylla filia Nifi hofl:is amore flagrans
vt illum magis deIiniret,noftu dormienti patri comam tot6dit,& Minoi obtulit, qui dono ac-
cepto,&vi£loria potitus, Nifumeucrfa regiaoccidit, Tum Nifus Dcorum commi(eratione
in (ui nominis auem,quie alias Haliaitus dicicur,conucrfijs cfl:, qui perpetuum in Cirin Aucm,
in quam Scylla mutata dicitur,odium exercet . Cum enlm ab Minoe, qui impictatem cius ac
proditionem dctefl:abatur , contcmpta relinqucrccur , illa amoris impaticns , infilit vndis %
Confequiturj^ ratesfaci^nte Cupidtne vires '
Gmofaca^ hdret comes inuidtofa carintt :
^tam pafer vt vidit ( nam iam pendthat in was y
Etmodo facius i^uis fuluis HaliAtus in alis)
ihatyVt h^rentem roftro laceraret adunco ;
llla metu Pup^im dtmijit, aura cadentcm
Sujitnuijfe leuis^ne tangeret ^quoray vifa eji ;
Pluma fuit.phimis in Auem mutata vocatur
Cins,^ a tonfo ejt hoc nomen adepta capillo ,
Sed ^ Vergilius intcr figna ferenitatis Nifum in Auem mutatum agnofccns,eum cui cum Scyl-
la capitalis cfl: inimicitia,ratione a fabula petita, exponit his verfibus : 4^
Jpparet li^uido fuhlimis in aere Nifus
Et pro purpureo pcenas dat Scylla captllo;
^ACun^ tlU Uuem fugiensfecat <^therafennis ,
Ecce inimicus atrox magno ftridore per auras
Injec^mtur Nifus^qua Jefcrt i^ifus.ad auras
llla leuem fugicns rapttm fecat Athera pennis ,
Sunttamcnqui Scyllam lllam in pifcem Cirim,quem vocant,mutatam tradunt, Haliietum4^
fiquando cum pifccm confpexerit,mitterefemaquam,raptumq,- vnguibusdilaniarc.

De Pandareo in Hali^ctum mutato ' Antoninus Liberalis, hanc quoquerecenfccfabulam *
Pandareus ( vtefl apud Boeum in Ornithogonia ) in agro Ephefiohabitauit, quoloco nunc
iuxta vrbem efl: Prion.Huic Ceres id largita efl: benefitij, vt uenter eius cibis nunquam graua-
retur,quantumcunque ingeififlet. Fuit Pandareo filia Aedon : cam duxit Polytechnus fabcr ,
Colophonc Lydi^ habitans: plurimumc]; temporis fuauiter vna vixerunt, vnico filio procrea-
to,cui nomen I t}'s. Fueriltautem felices,quamdiu Deos debito afi^ccere honore. A t pofl:qu3m
inani vocegloriati fiint,magis fc inuicem amare,quam lupiter & luno fe multuo diligantrlu-
no offcnfa eo dido,Endem ad eos mifit,qua: contentionem operum inijceretipfis . Paululuin
refl:abat Polytechno ad curulem (cWim conficiendam,& Aedoni ad pertexedam tfelam.Itaq^

hanc

4

Ornkhologix Lib. II. 197

l»aficf[ioiiflofiem coeuiu, vt vtcrq; ipforum celeriiis opus fuum abfolui/lct, ei alter famulam
«aret. CitiiVs tclam pertexuit Aedon,! uiionc opus adiuuantc.Cui inuidens vi61oriam Polytc-
r^*^ ^ocerum proficifcitur, fimulaiis fe ab vxore mifliim ad abducendam fecum fororcm
^nchdonem : & Pandarcusnihilmali fufpicatus filiam Chelidoncm cicommirtir.EiPolyte-
cinusm (ylua uirginitatem cripit, tonfoq,-capite,aIiis eam vcflibus induit:mortemq^ minatus,
1 quid horum vnquam Aedoni indicaflet.Ita domum reuerfus, cam vxori loco ancill^ ex pa-
tt^adit. Aliquandiu eam foror opcris cxigcndisattriuit,donec Chclidonis cum vrna ad fon-
tu^ f ^ ^^^^^ dcplorans calamitatcm,:i fororc exaudita eft. Poftquam fc mutuo agnoue-
10 ru^^^' lalutaucrunt,malum ilico Polytcchno funtmachinat^ . Filium eius in frufVa concide-
ea^"^* k^^*^^^ "^^^^^ coniedas coxerunt,ciimq; Acdon vicino fuo madaf]et,vt Polytechnum
s mberct edcrc,ipfa cum fororc ad patrem Pandareum pcruenit,indicauitqj in quas deucnif-
cmilcrias.PoKtechnus cognito.fcdc filij fui carnibus epulatu fuiHe, eas ad parrcm vfqucin-
cutus cft. At famuli Pandarci cum,quod tantum hmilix Pandarei probmm inti»lil]et,corre-
1 ^jn uifolubili vinculo conftrinxere: corpusq^ melle inunaum in pafcuu proiccere, vbi cum
^ uic« adfidentcs cum diucxarcnt, Acdon ob priftinam miferata imiciti^. eas abigebat.Q^uod
^um deprchcndincnt parcntes & frater,odio concitati cam ilatuerunt intcrficere.Sed lupiter
^^ndaremn mifcratus,antcquam in domo cius grauiora incidercnt mala , eos omnes in /i ue$
iiuertit,quar partim ad marc vfque prouolarunt, partim in . cf rcm lubuolarunt . Pandarcus Panaarcr^
*o fcd r '^*^^-*^^ Halixtum,mater Aedonisin Alcyonem Ihrimqjfein marevoluerfitdei/cere, i'iHalieta.
a lupitcr id prohibuit, atq; hx Aucs nauigantibus funt fccuiKix. Poly technus in Pelecanem ^^^^^'^ ''^
rcrA ''^j^^^"^ Vulcanus hibricanti fecurim dcdinbt,arqucca AuisfabnV uiia Faulhi fuit. Fra- ^^^)'^"*^^^^'
^Aedonis Vpupa cxtitit,qu? auis terra mariq,- eft aufpicata jdq; magis fi coniu n^^
>aut Alcyoni. Aedo qux eft Lufcinia,circa fluuios,&ncmora,fiIiuirWr\ n dcplorat.Chd
«5 Hixundo ta<^a cft hominum contubernalis Dianar confilio : quod inuica vireinirar J amit-
^{js , plurimum inuocaflet Dianam . Scd h«c haaeiius de fabulis didla fint, quibu.s ii nuilam
^^aibcas hdem^rcdc lapies ♦

M O R A L I A.

j1 ^ ^ ^ *^ ^ ^ corporeparuus,uiribus tamcn plurimum prarftans , maiores ctiam
iuit ^^^^ "^u^<^it) atque intcremit: ita pariter aduocati,ac rabul^ foren(es,ctfi parum etiam
am caufam dcfcndcntcs, potcntioribus tamcn non vcrentur fcfc opponere, 6c fajpe etiam
*4uadcfcndcntibus. ^ ^

MELANAETO SEV AQVILA
Valeria. Cap. IIIL

^ I L AE gcnus , cui dignitatis ac nobilitatis nomine tertium locum tribui-
mus,quod itcm ' A riftoteli tcrtiu in ordine eft , licct no eade rationc,cum or- VJ/;.p.//;-
dinis rationemnuUam habucrit, Mclanetus vocatur uel Mclanaetiis . Apud^^or.fa/>.^2.
Euftathiu ctiam rede MsAoir«t/4Todegitur,nempc i colore riigro,qui ^uiAac, di- No^^^ecla-
„ citur,&:totamAucm in^cit. Quare Mel^nactum fcribi per diphtongum^"^^'
iis fccuda fyliaba,vt imprelfi codices Arillotelis habent, non probo. Ariliote-

^^^,/^^^^^^^2ahancvoccm Melan^tos verdtpullam& fuluam. Et primum quidcmrc-

. , '^^^^^^^^»'t^cridemfint:Quid vero fuluuscumnigro,pulloue communcha-.FuImis co-
AriftX "^" .^'^^^^^ • ^^^^^^^ Hcrmolao di^a cft, quod viribuspr^cipue valcat. Aa^oj^^oioV ^^^' ^liucr-
riiiQ co'r^'^^^^^^' potcft,pro quo Gazaredditrc^^e Aquilam Lcporariamj He{ychio& Va- ^"^ ^ "^S^^^-
'^^^^^ific ^ ^"^^i^u A<3t; oS^^Ws vocatur,quard vocum h^c (capicns) illa ( occidens Lcpores ) fi- ^^j^^^*
hcit U '^^^ quamn is Germana Aquiia Lcpores rapiat aIiquando,hec tamen id potilfimum ^ " oraria
• ^oincrus Achillem McIana?to ob fortitudinc&cclcritatecomparashis vtiturvtrbis . cur iic di-

A /ST8 oXua T i^cav jUiAcLVO^ tS 3npyjn poc, , ^JlUd.^.
^ ^ff cLfj.ct. -iLipri^ot; Ti mi^ot, esrmhutjwvy id eft
J*(lides Atttem aufngtt qtmntum eH hafl^ UBttSy
^^utU imfetum hnbens nigrdt vertdtrjcis
^,^fi*nHlfirtiSimajg(^ cekrrtmaejl adtum ,

R ff Hunc

ip8

Vlyfsis Aldrouandl

Phftflfopho Hunc lociim expoi^ens Euftathius , Melanxtu Aquilam fcribit Phallbphonon ctiam A
«os . Palumb ariam nominari;vbi Lagophonon potiiis legedum eft. Sic enim ab ' Ariftotele nomi;
Eudachius . Atqui ex Ariilotelc delcripfifle hunc locum Euftathium velindeapparet,qu6dad(lic
corrc(5tLis . ^^-^ j^^j^^ Aquilam corpore paruo , Sc c^tcris robuftiorem . Hoc autem , fi uerum eft , ncmpf
^Lii.p.H* ^^^^^ fltforti/rima: itaquemerito fmc a Leporumpotius,quam Pahnnborum pr^dadenomi-
Phaaopiio nabitur. Phadbphonos verb eO: ex Accipitrum genere,tefte Ariftotele.Porrb hoc eode loco
nos quaiis quidam Icgut yWi^Aitw? -rfe, id eft,nigri alicuius venatici aIitis,proAt4'Aajrof tS 3«/)«T«/5oc:alfj./t*«'^^
auis . poW«,id eft',nigros oculos habcntisialij deniqj fxiAavd^a^ id cft, nigra oOa habentis , quod contr^
^ Zii.p. fii iraturam videtur . Sed omnes videntur reprchendendi , rcribeiKlumqj /^^Aavoc, tS ^yipn T7ipo<i pef
fior,cap.i 2. art-iculum,non pronomen encliticum, utredc Euftathiusannotauit. Apud Varinuminuoce |0
Varmi cr- -j-p^Qo-^Q^^ij^eptc fcribitur fxiXrtvoctkTY]^ pro AtiAafflc/Wo^. Alio nomine etia dicitur Hyperionis ai'^^
Hypccio- Gallis petit Aigle noir : item ijfdem Gerfault, quamuis eorundem quibufdam ira Hierofalco
nis atiis. appclletur . Qmn & illuftris ' Marchio Montherculeus Melan^tum credit eflegcnus Falco-
• Lib. dc^ nis,quod vcnatores uocant Hierofalcum,quod & nigro colore fit, Sc montes fvluasq,-colat,3C
Falconib. lcpores capiat. Albertus Magnus tertium Aquila?genus(quod Mclanajtus cft Ariftoteli)"^'
StoKarcn terprctatur Aquilam,qua^ vulgb fuis German s Stockaren, id cft,trucalis dicitur, cb qubd ^f-
Germano- boribus , arborumvc truncisinfidercfoleat Hoc, mouit y rapu paruaji^u£ oceurrunt.amwaM
lum . enam Anatcs & aUquando .Inferes & huiujmodt.primo & fecurido genere mtnus.cintfet colorisN cnx"^
Albcrti er- fcfe ultima hac nota hallucinatum prodit . Eftetcnim McIanxticolorniger,adeb utnomc'^
^^®*-' ' ab hoc adeptus fit,non autem cinereus, qui Morphno potius competit . Audio uerb in Galli^i^
& Sabaudia cinerei ferc coloris Aguilas fa^pe confpici, quar non lol^, fed tern^ autquaternf
ucl eria quin^ una uoIitct,indicio lanc pauccc aut nullius rapacitatis. A pud Frifios iuxta Oce^'
num Gcrmanicum, Aquil^ genus nigrum cernerc eft,h veme potilfimum, quod ipfis Erna
Erna Fri- ce indigetcuocatur , quani pra^d^ fu^ reliquijs inhians Coruicum quoddam genus fequicii^'
fiomm . Hifpanis Aguglia nigra Melanajtus cft ,

FORMA. DESCRIPTIO.

A , cuius iconcm primoloco nos cxhibemus , quamqj aliquando uiuam co"r f
fpeximus, Aquila nigra,infra reliquarum,quaj quidem mihi uifa? funt, mag^^*'
tudinem cft.Roftro ucrc Aquilino,adraodum adunco,extremo nigro, nei^^'
pe quatum hami recuruum eft.C^tera colore funt cornco fubc^ruIco.SuP^'
narium foramina,roftriinitium membranaqu^dam trafuerfunobueftit.F^^]
ni feu riclus incipientis orae utrobiq^ luteas . Oculi pupilla eft nigra. Iris char^'
pa,6c exluteo nonnihil rufTefcit. Vertexac ceruixferrugineoob(curotinguntur. Reliquii^^
rb corporis totius color nigricat, nifi qubd ternis exiguis notulis, ijfquealbicantibus dorft^^
afpergitur. AI9 longc ad ultimam fere caudam cxporriguntur . Cauda fic fatis lata. Crura p^^*
pcmodum tota plumis operta , ita vt vix ad digiti vnius fpatium , quod nudarum cft , ad p^'*^
vfque fuperfit. Illud tamen quantulumcunq^ eft, cxquifitc lutcum eft : qucmadmodum & ^
des toti:vtraquc tam crura,quam pedes^horumq^ digiti ad vngucs vfque tabeliis vcftiuturpj^
te antica. Vngucs toti.nigerrimi.Apud vetercs, nempcapud Ariftotclcm& Plinium nuUa^}^'
fcriptionem aliam rcperio pr^ter duas notas,ncmpc qubd magnitudinc omnium minimii'^^'
&qubd tota nigricet.

Scd fi his datis notis fidendum eft,ea quam fccundo loco damu$,fi non vcra Mclan^tosit'^^
rit,faltem ci ualdc refpondet: eft enim tota nigra, fi vnicam quam in tergo habct, maculam
bam excipias,qu^ tamen defedu pi£i:oris exprella non eft . Erat hsec Auis fuperiori peroi^^
nia fmiilis,nifi quod capillares collijverticiscjj; plumulie non ita cflcnt erc<5ta?: auare forfanqiJ':.
{l^iam non tcmere conijciai fexu tantummodb differrcQuod alij,qui viuas aiiquandonaiS^
Uint, experiri potcrunt inftituta de utraque anatomc . • i'

Tertio loco pof raBcIIoni j eft , qu.T quantum a noftra diucrfa fit , ex iconc licct collig^^ '
Quid autem de Aue dicam,non habco, cum ille nullam cius dcfcripcioncm adferat .

LOCVS

Early European Books, Copyright © 20 1 1 ProQuest LLC,
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

202

VlyCsis Aldrouandi

L O C V S.

^ Olit m ontcs ac lyliias,in quibus fcilicct Lcporum capturae commodius incumbit,;

E D V C A T I O.

^VEMADMODVM Hali^ctolaudidatum cft, pullum, qucm ca?Icfl:is iudicW
virga reprobauit, reijcere, ita huic omnes cnutrire.Harc enim,vt * Plinius ci
tcftis , foia j^quilarum frtus fuos alit , Li illo puUi dcgeneris abciicatio gcncron-
tati tribuitur,quia natalium tcmcratorum,qu3e fubeft,fufpicione,felclibef3r^
fatagic; Li hac uero Aquila nigra pictati ac libcralitati afcribitur omniu f<3^
- - ' tuumforusaceducatio.Pareft incunftosamoracbencuolcntiaromnisinui^

di« cxpcrs. Quandoquidem cum incorrupriortus fui,ac prolis certa & fecura fit,idc6 omn^
pro legitimis agnofcit,ac compleditur .

V EN ATVS. PVGN A.

N vcnando/inj^ulareminduftriamdemoftrat. Cilnncnim leporcmalong'''

^ — ccS

fior.c.12.
Numanti)
ducis pm-
dcntia .

Melana:ti
Gu Cemis
pugna .

Amm.c. 2.

dem,quem maxime appetit,ftatim aggreditur,doncc uideritin plana^defr^

din"e.lnhocfane Ducis illius Numantij prudentiam imitata,cundado 11?^

cauct,reiqj benc gercnd^ occafione captat. Cuius exeplu ^ Nafo nos imitari monet,hoc uerii^'

Dijft^rjhahent parua commoda magna morA .
Vcriim nequis cauilletur , huic tantum roboris a natura fruftra tributum cHc, ut, etfi minin^.^
fit^robuftilfima tn, ac fortilfmia Ariftoteii & ^ Plinio dicatur,qu6d imbellis ac timidiiTimi
malium auriti Lcporis venatui folummodo indulget, vt Philofophus fcribit. Liutilis cnii^^^^ f
cft forcitudo,qu« nihil unquam pr^eclari agit. Facile autem cft, & nullius molis uincere no f^'
pugnatem,inermem ccrte ac metieulofum LcpufcuIum.Sed Plinium adducam, qui hac oP'
iedtionem accuratiffima refp6fioncdiIuit,his vcrbis: Vrimo (id cft Melan^to, quem ob pr<^^^^^
tiam primo loco dignatus fuit ) & fecundo generi mn minorum tantum quadrupedu rafim,fed ett^^
cum Ceruis prdta: Midtum puluerem volatu colleclum inftdens cornihus excutit in oculosypennts ord 'V^^
beransydonec pr^cifitet in rnpe. Htc vnus hoflis illifatis efl . Acrior efi cum Dracone pugna , multo^
anceps.etiamfim aere.Oua htc confeciatur JqmU auiditate malefica: at ilU ob hoc raptt vbicumqi Vtf^^*
Jlle multifltci nexu aUs ligat , ita fe impltc&ns , vt fmnldecidant .
Viden obfecro, vt vcrum fit, quod ille ait :

M aior in e.xiguo regnabit corpore virtus , ^
Veriim etfi alioqui validiiTnna fit,nimirum pro corporis (ui proportione , viribus tamcn aul}^
maiores ene,& corporis paruitatem,animi magnitudinecompen{ari,quis non vidct ? t^cc^^'
lam excelfus animus,fed aftus, ingenijcj^ folertia pufillanimitatis vitiu rcfarcit . Opinion^'^j^'
dc exiguo fuo corpore maiora fme dubio perlicit , adeo vt authoris libelli illius verfus , qui
fententiarum grauitatem Catonis nominsinfcripms vulgo circumfcrtur, in hanc verilfi^
comperiantur quadrare :

Corpons exigut vires contemnere nolij

Jng€'fiiopolUtjCtiivimnaturamgAuit» ^ ^
Cautior tamen cum Ccruo , quem dolo circumucntum pr^cipitat, qunm felix cum T^"^^^^ ,
pugna cft. Hic enim fortuna audaciam fuperat, etfi laudando conatu . Nam ctiamfi ^^"^^^^ ^
viribus in certamine exertis aliquando victoria potiri uidcatur,hanc tamcn no nifi Cadin^^. ,
obtinetjcum finuofis Draconis caud^e flexibus implexa, nequc cxpedire fefe poffit, nequ^^
ad vo!atum explicare,fed vna cum co dcorfum graui pondere dclapfa collidatur,'perinde3T-
Aquilse marinac,qua? Polypi ab fefe rapti cirris implicatur , & dcmergitur , in hiftoria gen^^^
cx ^ Aeliano,accidere fcripfimus .

morC^^

irc

oe-
iii-

ib;
0

Ornithologk Lib. 11.

M O R E S.

203

VEM ADMODVM cx pugna , quain cum acerrimis hoflibus habet , quiuis
facile pcrfpicit, Melanjctum bellicofam certe &:fortiirimam Auem efleivnde •
ctiam Valeriam Latini vocant,Huicmcrit6 Achillem comparauit Homerus, AchillesA
obfortitudinem&celeritatem,cuiufmo(iieftMclanarti.Exijs,qu«paul6 an- '1"'^'^
te de foetus educatione didta funt, infignis eius erga (iios pietas ac clementia ^^^^^
) quo K • apparet, Hoftibus itaque trux ac ferox eft-,vti erga fuos benigna , in fCdllis

' ArilT"^ ingenmmprarfe fert. Hasomnes &pIuresinfupereiusdotes complcxus boni typ'.

cinua r ^^^^ ^ ^^^^ encomijs profequitur; E/Z^inquit, UberalisJlrenuA.wtnptda.permx.con' ^L'ib.9.Hl-
'''^!' '^t^^i^on inuida^modejia etiam , nec fetulans , ^ta ac omnino mttis , qutffe quA non cUngat , fior.cap.^ i .
^^^^iipptatyautmurmuret.Sed hoclocolippirc,a Gaza pcronomatopeia abca,quam clangen-
liDh'^^^^^ ^^^^ ^ quiLi , confiaam efle oportet ; alioqui apud Latinos pro o^p^olKmolv^ quod eft
ait .^cw r ^^^"*^^*"^^^^^^^^*^^^>v^^^^ f*l"iius lippiendiverboomiflbcx^ Ariftotcle: ita ^ L. iqx.:^
tcles \^ ^l^^^^gore.fme murmuratione\ Hoc vno cam amplius,magisq,- celebrans,quam Arifl:o-
l^^i 1 > "^" obftrepcre,aut querulam efle,competcrc dicat,ciim c^tere omnes clan-
&^^^t,6cobttrepcntAquil«, > ^ > t

'^SVS IN ARMIS VVLGO DICTIS.

ARIONVM Eugubinorum familiam,antiqui/IImam , nobili/Timamqi fuifle,
painm e multorum chronicis doccmur, qui & vrbes , oppidaq,- «diflcafle eos
mcmorant,multaq^ Imperialia priuilegia virtutibus fuis obtinuifle. Suntqui a Marionum
ManoneiIIo,qui a Calfioolim Afsvrix pr^fidc,Tyri , vt lofephus tcllatur , in origo.
pr^fidio relia:us fuit,Marioncs hofce originem fuam deducere cxifl:imct,atq;
^^ui /T* • *^^^^^dofij v(que tempora vix quicquam memoria dignum geirifle,vel eo-
^Um^'^^'^ VI ^'^^^' extare monumentum . Tunc ver6,anno videlicec, port natum Chri-

in curia Theodofij Imp. dominium habuiflc.Memi-
^"^bio "^"^ Petrus Beccarinus cx audoritate ' loanis "^AmwVamtlia de Mariornhus de Eu- » z,.i. chro
^'^dFim^^^t 7^ '////^/w tncoepitanno Domim$S}. Namc^utdam vir nomtne Martonus heros nc^ nko!,
^^^fnuU - Magni IrHp. ConftAntinopoli dtfcedem cx Ortente, & petens oras Ocadentis.pojl laho-

ptap[^^l^J^^^^(f^^^^ ^ttguhio Vmbrtdt cittitate.in qua acctpiens vxorem.prole fufte-

k^ifnusT'l- r ''^''^*'^^ fJ^^m«/^«j a fuo nomine nuncupautt . In antiquilTima irem hifl:oria
>JeoQ. ( ^[^"^^^Eugubinam ciuitatem Vmbri^, a lulio Mariono eius ciue fuiflereftauratam , Eu^ubium
^k^\l^^ Eugubinam , qux antea Plinio ^ alijs Eugubium dicebatur, appcllatam. Huius refhuracCi.
'^%mtr r"^^"^"^^"""^^"^""^ "^^^^ quoque 2tMQ extat, %illum nempe armis Marionum ^^^^5.^^^"

'^^Uitn r "wi..iw,^u»jvjLic*cuuc-\L4i,i.'guiuni iicinpcarmisj.vjarionum .

^^^«^in ta! 1 ^^^^ ^^^^^'^^ S.Vbaldi rcpertum, cum literir, qu^ illis flmiles funt , inuca
^^^ntion 1 eodem loco etiam inuentis,partim Hetrufcis, parrim Latinis, & ob fa .

hodi^^ j?^^'*^^^o^^ei^vixadmittcntibuslcguntur,acmagnadiligentiaab vrbis primoribus
'^^Uiix (^j^- ^^^"f^i^uantur . Sunt qui flgillum illud Kt^\s> fuifle arbitrentur . Erat cnim Eugu-
tens an^^^T^ ^^^^ ' ^^^^ familia fuit Theodofius Marionus Eugubinus , uir nobilis ac po- ThcoaofT*
Opf*jyr"^^omini ^ to eleaus undecimus Epifcopus Eugubij A Sanfto Hormafalo Pontif, Maiionus^.
^^^hifto^^-^^p^^^P^^^^i^c^tusfuifcxtOj&fcditannisuiginti'. De Oldcberto Marionolegitur ^^^^bert'
f^ncr.H^ tcclefl^ Mediolanenfishocmodo:<5/^c«^^^^j- Marionus de Eugubio anno Domint S i
^^^i&Ced^ ^^^^"'J^^^tius Archicpifcopus Mediolani a Papa Leone tertio in vigefimo anno fui pontifica^
^^^Eul'^^^^^^'^^"^'^* GerardusMarionuscxcadefamiliafuitPr^sbytcrCardinalisS.R. E. Gcrardus
^^Pera ^^^^^^ aiino 1 1 4 5 . Varia ac maximi ponderis priuilegia ifl:iec clarifTima familia ab Marionus .
to 9^it, domi forisq,- pr^clare gefl:as habuit. Hinc Beccarinus, ex hac familia, in-

Werr'^^'' ^^?^^^f^"^ '^^^^ offictofi.ac /irenufjfimi.dr futt multkm priutlegiata ah Othone primo., Sed &
^^^^ fatV^^I ^^^^^^'"^^ "^'^P^^^^^ priuilegia concelfit anno ii6z, lulioMariono ob pr^eclara
^^'ice.T;^ «^^^■^^'^^^^^'^^''^'^'^"^^"^^g^'*^ Imperialemin armisfuis,atque etiam pofterorum

^^^aiiit ^ * ^^*^"^^"^ (hcroem habet priuilcgiiim ) & tribunum cohortisnobilium facri impcrij
Jierofp^^H'^ dignitate unum fcm^W ex poft^^^

^^^iiola ^^^^^^^^ <Jo"auit , ut cx priuilegio anno imperij fui o&auo, conceflb, & in caftris ante
■^^^Qru ^^^^^ fcptimo idus Aprilis dato confl:at, quod cgo brcuitatis caufa Ipontc pnTtereo . Canthius
^%qui fane inhuiusfamili^ encomijs inultusfuit,tradicetiam CandiiumMarionum Maiionus .

cafl:rum

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

204 Vlyfsis Aldrouandi ,

caftrum in uia Flaminia «clificafle,& Canthianum a nomine fuo appellauinerex qno item p(V |
tentia eorum non parum elucefcit. Hxc tandem clari(rimafamilia,cum a partiluis GibellinaP
fadionisetiamftaret, acGelphorum in Vmbria potendoreflet,una cumalijs Eugubio^uit^
expulfa,multaq,' caftra & iurifdidiones amifit , ac tandem Veronam , ubi & nune honorificc
• agitjfcdesftiastranftulit.
loan:Roiie lohanni eius nominis quarto Rouerello,Viro,qui ueluti Sol inter reliqua Rouerelloru no-
rclli arma . bilifi. familie fidera illuxit,Fredericus tertius,ob egregias cum animi,tu corporis dotes, Aquiw
nigram in armis concelTit , cum prim um Robur duntaxat uiride ufurparet . Creauit item etin-
dem Comitem Palatinum,multacj;illi donauit priuilegia , quse magnis tatiun uiris dari lolent.
Matu« du- De Marchionibus ac Ducibus Matu^ in fuperiori libro diximus; fed illud hic prarterire l O 0
cum arma. potui,nigram illam Aquila a Sigifmildo accepifl*e anno 1 43 ^.in campo aureo cil cruce rubr^-
Dominoiu Antiqua Dominorum Corrigij,quoru fimilia Auftriaca nuncupatur , inf gnia erant fafci^
dc Coirc- alba in campo mbrorpoft anno nempc 1451 Fredericus tertius Manfrcdo , Antonto , ac Ni-
gio arma. colao eorum nepott Aquilam concelTit nigram , in medio fcuti , alis expanfis in campc/luteo,
Sibcrt' Au ^ a[> vtraque illius parte Leonem luteum , cauda , coUo ac capite ere(5tis , ac lilio aureo deco-
(hiacus. r^tmn iii campo ca^rulco.Habuit illuftriGima ift^c familia viros vbiqj , tiim maximc in militi^
celeberrinios ^quorum opera egregic farpc Imperatores vfi funt. Interquos Sibertum illnn*
prietcrircnequeo ,qui a Carolo lVlagno,cuiustemporibusfamiliaha;cin ltaliamvenit,Vica-
Corri^^ium rius I mperialis Parm^e ac Regij creatus eft, Corrigiumq^ primus condidit , aIiudq,-oppi(luiii>
iiquolron- Brixillum PIinro,BrixeIIumTacito,Ptolomaroac Antonino didum,reftaurauit.Fuitex ca-j(j
«lituin. jem familia Sibertus fecundus,magnus primum Henrici tertij CacellariuSjdein Vicarius el^h
legatusqj in Italiam milTus , ac Archiepilcopus Rauennas facmSy demum in fummum Ponri-
ficcm eaafit,«S<: Clemcns tertius dictus eft,quanuii Onuphrius Panuinius Anripapam fuifle aj-
{erat,viuente videlicet Gregorio lcptimo. Taceo modo breuitatis cau(a,multa ab huius fami'
liae uiris varijs ftrenuis pra?clarc in militia gefta,ut Guidorum feptem,decem Sibertorum,
bertorum vndecim , qui omnes in primis Italias urbibus dominati funt . Qui iam nunc fupcf".
fiint, Auftriac^ fl imilie adhuc afcribuntur, ut ex figillo eorum quoque manifeftum eft , in qu^
( Manfredi proexemplo fit)h.Yc uerba leguntur: Stgtllum Manfredtde Conigto & ^^ujiria ccm^^
Hierony- Corrtgtj & Bcrfdtj . Habuit item clarilfima ift^c familia Hieronymum Cardinalcm fub Pi<'
mus Card. llll.atq; ArchiepifcopuTarentinum,&fub Pio V. Ancon^gubernatorem.Nonomittain .|
Corrig. etiam Fabricium,acccrrimi iudicij uirum , qui in hac urbe philolbphia?, atque iurifj.^rudenti*'^
Fabricms fedulam nauauit operam^muf^umq; noftrum quampluries uifltauit, rerum naturalium fcicn-
Auftriacus ^.-^ auidiifimusiac in pei'pctuum fui erga me amoris atque beneuolentia? teftimonium,noiTici*
fuum in libro meo,in quo alij quoqj nobiles (cribere folet,propria manu exarauit . Sunt huiii^
famili^e omnes,comites Palatini .
Lonatom I ntcr nobiliifimas Brixi^e ill uftris Lombardiaf urbfs familias , Lonatos Frederici primi ten^"
«raa . porc in fummo honorum omnium culmine fuifle habitos, uaria eorum feuda ac dominiii
ftantur,utpoteLona,PozoIum,Holegium,PombIum,Luna,!n agro Brixienfi ; nec non inon*
clarus,Caftion,ac Melzum in agro Mediolancfl . Cum Torrianis Vicecomitum Mediolanen-'
fmm hoftibus fanguinolenta aciedimicarunr,ac magnam eorum ftragem ediderut, egregi^7^i
Vicecomitum partesdcfenderunt. Hincatq;obalias virtutes plurima ab Imperatoribuspf^'
uilegia mCii funt,anno ncpe 1161, qu^ po ft anno ncpe 1 3 5? 8. dic Martij zo a Duce Mco^f
lanenfi renouata funt. Arma eorum,in quibus columna priminn crateredta, atque vipera cif'
cundata cum lun^ imagine in eius vertice, nunc Aquilam ferunt nigram iiicirculo aureoH^
camporubro.Suntquifamiliamhanca Luna Hetruri<evrbeortumduxifletradunt . Exqi^^
Bcrnaraus tanquam ex equo Troiano viri proruperunt militarisdifciplin^ periti(fimi,inter quos Bern^^"
Lonacus . dus Lonatus Mediolanenfium Ducis militum pr^feftus,atque imperij uicarius non infimi^^
PauiusLo-.jQcm^Q[^fi„ui|.,p^^^loLonato,qui venientiin ItaliamSigifmundo Imperatori anno i45^'
nacus . obuiam iuit,muita concefla funt priuilcgia, qu^, quoniam magna funt, magnum etiam iH^^
fuifle demonftrant. Dedit eadem familia viros literatos , vt Antonium iurccofultum pr^ft^^^" /{?
tiifimum,qui pariter Cremon^e, & Perufij pra^tor fa£tus eft. Dedit pariter , qui fummis Ecd^'
fnlkicis dignitatibus cffulferunt, vt Bernardus Cardinalis & Legatus ad Alexandrum fextui^
pet. Anto- elcchis.Habet& noftro xi\o viros pr^claros,quorum nomen,famamq,- Petrus Antonius
nius Lona- cis Vrbinatis gener non parum adauxit in celeberrimo illo contra Turcas certamine , in
• cum trireinium Pontificiarum pr^feftus eflet, egrcgie admodum fele geifit,deirt OranO;
mox Mclitcnfi infulse cum duobus millibus peditum fubuenit,multaqj alia^qu^ breuiratis
fa taceo,pra!ftitit:quare eques de AIcantara,Scnator Mediolanenfw, confiliarius fecretus
gis Catolici creatus (ummo cum honore tandem vita fundus eft .

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol,l

OrnkhologiJe Lib. II.

it.

0 0

•a.

ia
li-
h

ia
m
a-
h

h
ri-
tf-
li'

\o

^.1

lo

Y G A R G O-

AE Q^V I V O C A.

■^^^ YG ARGVS vox cft ambigua. Eft quoddam Capr^ fer«genus,Pygargos diaum, ^^^'4'^'''
quod alij Pygardon rcdius fortevocant. Apudluucnalcm Pygargusctiamlcgi- » ^n^con.
tur, vbi multorum animalium, qua? gulac illecebris , ad quas Aquila ulaudabilis c% in jliad.i
apta func, mcminit: verfus cius funt :
- — Di/c/pulus T ripheri dofioris.apudquerft
^u^minecummagnolepuSydtqueaper^&Pygargus y
Ef Sc hjticA volucreSycjr PhcenicopteruSy ingens

coitn -^^f.^S^^ ^^^^^ Euftathium (fcd is authoritatc Zophvri nititur) Ardearum gcnus,cui in
Ux^ ^ nianant fanguinc .Veriun Ariftoteles Pellam Ardeam diificulter coirc tradit: Py-
Arift^" '"^^^ Aquilas tantummodo rcccnfct, Zopyri Pvgargos fortafsc Ardea Stcllaris Ardci .
oteli fuerit,qu« & Ocnos,ideft,ignaua dicitur, Argos cnim & Ocnos Synomina funt. Ocnos .

10

S Y N O N I M A

O T I S S I M A ergo & principalis eius figniHcatio Aquik fpecieni demon-
ltrat,de qua nunc dicturi fumus.Sed antiplirafticc Pvgargos dicia eft,vt anno-
tauit ' Cclius Rhodoginus,ceu minimc defes,quod a^>of*^Gr?cis fonat,pr^fer-
timcaudafiue natesTrti^wijfdcmdia^^qujehuicraro ociof^e funt. Scribitur
^um , nT-^-' ^""^ in Vcnerem admodum procliuis & filax cflb hxc Aquila. Quin & timi-
^'necd dixcris,quod albicans ei fit pygarcui diuerfum eft proucrbium.^^'/^»^/»;-

^ellia T^^^'''^'^''^'*. .^^'^"^^^^^ HercuIes,roboreintclligiturinfignis:proindeLcucopvgiim-
hnv 7v '^,^^^^,-^^n^^f<^fevaIent. Ex fententia Hefichij & Varini TJry} i«p7/0c dicitur 7ra/!a to
tUr di ^'If ' ">>^'-'' WA^t^^t^^idcft^quodcaudamalbamhabeat.QuibusGazaaftipuIa-
^^fye/^l^^^^^^yg^i^g^^nabalbicantccaudadiaumcfle^quafiA^ He-
Wia r ^^!"^^^"^^ vocatur,& Ni?)^t;?5o'//onionnuIIis,vt tradit Aiiftotcles. Hoc Latinis eft Hinnu-
> '^e hmnulos occidens. Auicenna: Barbaiam dicitur .

FORMA. DESCRIPTIO.

P^^^^^S maiorcft iiixta Ariftotelcm, nohfolumMcIan^to Aquilaruomnium

l^^tQdi/^^^^^^ ^^•'^^^^^^^^^^•^^"^^^^^'^^^^^ GermanaAquiIa,qu^ipfama-
40 Ver^^ omnes Aquilas,ctiam Oirifragam. Albicante eft cauda , vnde & ci nomen .

?^*^:udin nl"^ ^^^-^ iconem damus,quamqj viuam aliquando habuimus , huiufmodi eft . Ma-
^i^^ii^cin^ ' J?^^^^^^^^)^"'^"^^ ^^''^' Gallus maiufculus. Roftro toto luteo, adunco, nempc
^"is AqtnT^/^^ ^^*^"^^ leniter ad extremam vfque vnci aciem incuruato,paul6 quam caetc-
^'cis^^,^ ^?..^"g^oi*e,flproportionis rationem habcas. Oculipupillanigcrrima, iris lutca. Ver-
^^^fum^ / ^^^ius color cft dilute caftancus ex cinerco; apices tamen plumaru magis nigricat.
, ^ Vem-g^^^ ^^umq,- pars (iipcrior fcrrugineis obfcure plumulis,ac fubnigris intcguntur,vti ferc
L ^^eii ci "^^^'^ • ^-^uda ab vropygio ad hnem vfque tota albicat. Vnde merito Albicilla»
^^^i^cui ^K^^^ Gaza.Du^ tamen pennje minores , &qu« reliquis maioribus ac principali-
Vtra ^ /^^i*^^^*^.'^^ nigr.^e funt.TibiiE tot^ fere nud^e funt, e^qj cuin pedibus intense lu-
^am A ^^^^'ibellis vbiq,- fuperintcgentibus. Vngues acerrimi. Albertus aliam Aquilam quan-
vcrbis . VoHHerodium ( fic vocat AquiLini Germanam) nohilior rcliqms Aqnt-

50/,.,7^rcribithis

^^'^^do tuJl^^P^^^ ''^P^^ Cycnos, & huiufmodt Aues magnas, ctiam Lepores & Cunictdos y pr^^. . „
f x'''W e i-Uc ?n inor ejl Herodto.uaria ex albts cinereis pennis inter^nixtisjedin cauda pi

'^'fhol ^^^'"'^P^!^"'^ videntur ejfe alb,t,(ir alha ejl in pcnnis .^ni, & ejl breuis admodtim cattda . H^nc
^^•^^^iiia in^^^ ^^iftiniat ueteril elVe 1'vgargon. Veriim is meo iudiciodeceptus cft. ifta^c enim
}!^^Jioftt.^'i^f ^:^^!^ P^'^ii^s,& quidem penulrimas,tantum albicantes habet,non totam cauJam
''^"^^QiTxp,-^ ^^*^.^^^**'^"'-"^!^^ ^^'^^''^^^ communcefr. Mihi qiiidcin

^^^' ^^ntule^,- ^^^^^ Aquila? , qua? Albertus dcfcripfit, noftru; OififragJe conucnire videntur , vt
vtriulque defcriptionem, videre poteft.

S LOCVS

Albicilla.
Ararama

Hinnula-
ria.

Barbaium»

"p. Hljior
cap.sz,
Magnim-
do.

Roll:rum.

Pupilla.
Collum .

Venter .
Femur .
Cauda .
Tibi.r.
Vngues.
^ Ub.13.dc
Anim.

Ornitholo
,i error.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OmithQloglasLib.II.
L O^C^V S.

A G A T V R ^Pyg^gus in oppidis&capis, vt ^ PKniuiait. Gaudet etiam pla * iJ^^.io.c?
fl^^ nisatqilLicis. AtreJiquagenerararo plana&Jucosadeunt, vt^Arifloteleste- ""Lib.^.Hi-
Itatur. Noniiunquam tamen montesc^terarummore,fyIuasq,-petit, atqueid I^or.ciz.
luisvinbusfrcta,quibus mukisalijs haudinferioreft. Romisrarius hancvo-
lucrevifamfuineexhac^Q^AurelijSymmachiepiftoIafacilecoIligo: Ludcs c.l, ^ •
^omam ^^l^^'*^''';"^^"^^ > Maramus , quorum ormtus peregrwa animalta deftderat : vt nouo fiXt,

^OtamcunuihnH -^D '^^^^ capraryl-

^^«iitc^tiam dSmuP^^^'^^ ^^"^'"^ ^"^^"^^^^ ^ Caprcarum fylucftrium genere eft, "eftii .

E D V C A T I O.

YG AR G VM aflerit'AriftoteIc$es^r:^rr7/V»rr»f^rf%^^^^ ^hh.^Ml^
cipias)/» alendofatuMc^iffoabCMeUnAtomAximediSidere. Non enim omnes Mf.S^.
arquc prolem fuam faftidiunt Aquila?. QviaxI verb id faciat Philoiophus alibi
expomt,dicens de Aquila in genere, qu^d pullis fuis iam maiufculis inuideat,
6C ecaculis,verita ne vtrifque tamelicis viaiisdeficiat,ideoq; eos c nldS expel-
litadhucparentum ope egentes Idem conhrmat Auiceima^

V E N A T V S.

Actitcs la-

pis vnde di

40

TSI Melan^toinprole educanda paterno officio &pictate cedatPygar-
gusjfortitudine tamen par eft,& pugn^ illius magno animo incept^ in Ceruis
adoriendisfocius.Itaenimde vtroq^ Plinius x¥ygargo6' Melanm Aqutlisnon '^Lib.io.c.:
minoritm tantum quadrupedum raptna,fed etiacum Cerms prAia j multum pluerem
. . •z/^/tf/.t/» ^r/Wi? C0lle6ium infidens cornibus excutit tn oculos, fennis ora verberans , do-
^^UmhT^i^ '^^^P^^^^P^^^^^^f^P^^'^'^^^cetiam HinnuIariarcognomenmeruit,qu6dCer- H^"""^^-

inuol ^^^* ^^^^^^^ inuadat ac rapiat. Eos ciim adoritur a dextro latere infilir,in ocu- ''^

f^^* metn ^T^^^^ ^^^^ pcrcutit,donec temere procurfantes huc illuc incertos aftos , neque
*^P^*damgedanr'^"^ currant,profpicientes,inpr«cipitiumagat, uthincefFrado collo

HIEROGLIPHYCA.

OROSVM patrem, acin filios durum admodum & difficilem, Aquilam,
qu«puIlosfuosfaftidit,cuiufmodi Pygargum vitio c^teris infamem magis
diximus , Aegyptij facerdotes pingebant . Quod Aquil^ ingeniuir., etfi qui-
dam excufantjdamnat tamen ^ D.Bafilius,& in educanda prole iniquifrmiam
appellar. Hali^to volut id minime vitio verteiidii,qui non ni(i,qucm fjuirium
5o ^^t. Pyj>. '^'^ ^"^^n fuum agnofcit,abdicet;vt genus fuum fartum ac incorruptum confer-
^^^^eriti ^'i? ^utcm,qaia gcnuinos,propriosqj agnofcit,ob fblam cdacitatem dcferenti, ex-
u |p • ignofcendum uidetur. Inuidi^e ciiim & impietatis notam,uti &heIIuo-

^^^do ci j^^^"^^ gurgitis uix pote&: elFugere . Vnde non immerito eos , qui fme ratione &
^Ui)t,f J^^^^f^bus & imperijs pra^funt,& fu^bd itos non folum ab aliorii iniurijs non tutos red-
n^'imet etiam expilant,pofl obitum per TrdAivymaictv Plotinus Aquilas dixit Heri.

S 2. DE

Morofi Pa-
tris hieio-
gliphycu .

ctcbo?i6rc_^
qm cfficicri'
difimpa-
rcntes .

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

2iS VlyCsis Aldrouandl

DE P Y G A R G I SECVNDO
&terdogcnere^ Cap. VIL

E D Belloiiius aliam etiam Pygargi fpcciem proponic ; cuius icone ab co ii^^]
tuati fumas.Hanc Gallos Queue bIanche,ideft,AIbiciIIam uocari ait. Corf .
re colore cft inter albu & cinereum ambiguo , extremis alarum nigris, lup'* a '
parte tota,id eft, uentre, vropygio & cauda merc candicans,nuJlis ibi refp^^^
t^^^ifw^m,^^ i^^^^culis. Volatu Ardeam refert. Nam ut illa alas concutit,hifq; motis fub'^
"olat,ncc ut c^terx pler^q; rapaces caput in altum furrigens, fed potiu^ ^5
liishumumdeprimensjuolandofcrtur. Confpicitur ut plurimum oriente & occidentei^
Vcnams . le,manc Sc uefpcri. Inuadit, rapitq^ Gallinaceas , aliasq^ minutas uclucrcs , predatur Perdi^^V
Cuiiiciilos, &hjrtimiuxtaiepes&:neraorum margincsrundeeamnon admodum imb^^^'
lami efle fatis apparet .

blanchc .
Color.
Volatiis ,
Moies .

Grnitholooi^ Lib. I L

20p

10

Ab hac diuerfam aIteram,noii tamcn admodu abfimilem,{ed cuius icon de/jderatur, Aqui-
'nm idem Bellonius fubijcit; qu^ cdhuiufmodi . Eadem cum prccedentc, etfi paulo dilTimilis,
eir ea Auis,quam itidcm Queue blanche,id e{i,Pygargon feu Albicilla Galli uocant ucrnacu-
Jp idiomatc. Rofhaim illi nigrum nonnihil,& aduncum . Crura feu tibi^ potius graciies funt ^«^^'^^'^^
^ed iute^» admod Lim,tabellis antcrius tcftse. Vngues haud craflbs,fed atros, breucs & in forni- yi!^^!^^^
^'cm curuatos,cofq; acutos habct.Miluo Rcgali adeo fimilis eft,vt vix eflet, qui vnum ab alte- ^ *
rodignofccret,nifi hic&minor ciret,&ventreintentiusalbefcente, pcnnaslcilicet circa vro-
Pygium cu m fupcriores,tLim inferiorcs candidiffimas obtincns, vnde ik nomcn habet . Cauda Cauda .
jonga eft,& varia,alarum in morem . Qua? ventrcm plumula? induunt , fuluo nitent ad calami ^^"^^'^ •
{pugitudinem: candent reliqua . Huiufinodi funt & femoris penn^ . Radices plumarum colli ?f *
^ceruicis,vd occipitis,albar funt,apices vero fuluijqucmadmodum & plumul^ alarum mino- ° ""^ '
^Siufiimmaextremitatc. Rcmigesplumapinagisfufcafunt. Hicpcrcampos Alaudasinfe- Alx.
^atur,in quas confpedas impetuosc ruit : ill^ autem in altum fublatar , eumqj volatu fuperan-
tcs fic ab hoftc fibi caucndo illius tyrannidem euadunt . Quod fi Subbuteonem huic rei intcr- Subbutco
ellecontigerit,amoenum;certe &iucundumprafbcturintucndbus fpcaaculum. Hic cnim Pyp^g"'^^
cum multo agiltor fit & vclocior , confcftim Pygargum volatu pr«uertit : dum vero de preda ^^^^^
certant,Alaudafugafibiconfulit,&vtrumc),'cludit . VbiSubbuteofeu Hypotriorchis Alau- ^^^^^^'
dam cepit,tum pratdam cxtorquerc; Pygargos enititur. Qup certamine,etfi Subbuteo Pygar- Subbutco-
agilitate & celeritate longc fupcret,viribus tamen ab hoc ipfo viiicitur . Aliquado huius nis cnm Py
^ouflidtus fpeftatorcs Alaudam prius nadum Subbuteonem,ab Albicilla comprehenfum ui- S^^;^
^i^nusjfed pedibus ac alis conferds ac implicatisy trumq,- delabi in terram neceflc fuit. Vnde ca- •
pti ab aucupibus mutuum fibi exidum attulercHiec res immortale inter eos dijridium cfle mi-
hi perfuafit. Licet aute Subbuteoni velocitate volatus hic Pygargus cedat , priorem tamen Al-
hicillam hocnomine longointeruallopofl:fcreIinquit . Habitatin Syluis,ac intra dumeta
^rcquensvifitur,

DE MORPHNO SEV CLANGA.

Cap. VIII.

VINTVM vcroproptcrvircs&adionumpraffl-antiamintcrAquilaslocumobtinct ^L. lo.r.?.
Morphnos, qui a * Plinio Mclan^to^ab ^ Ariftotele vero proximc Pygargo,vti,& a no- ^ 9- ^-^''fior,
*^ bis fubiungitur , vtpote raagnitudinc dc robore ei fecundus . -*

S Y N O N I M A.

ARIIS ifta?cAquila nominibus appellatLir . Grxcis eft Mo'/3^w?, UAayyoc^
& y.Aciyyoc; N«TTO(poi/o? quoq; aba^^-ionedictacft . Ariftoteli pr^icrtim . Ho-
mero uero Uipicvog . Ladni intcrpretes Theodorus & Plinius pro Graircis fe-
qucntes Ladnas fubftituunt : Nxuia, Clanga , Planga aut Planca, Anataria feu
Auicida . Morphni nomen obdnuit k penna^ jmacula feu ab n^uo, vnde Na?-
j^^. . , uiam Ladne mcrito dixeris. Sunt qui Mi^ppov exponant pcr iyncopen tanquam
tet^ AI"^' hoceft,c^disaliarum Auium authorcm toV ^i/^opn^ivov vnp) <povov^ » juopov cpipov-
^^^^^/^^Po" , id eft,formofim appellant j Alij rapacem Troipa. to ^ctpTTT^p , unde pretc-
m ^i^up^pa^ ot in 0 breueconuerIo,& abundantc litera f, ut Euftathius & Varinus tra-
^ocai' ^^^l^S^^^^^^^^^^^VumLatinisauocedidafuit.IlIicnimclangorem KActyylw ctiam
f^-^^^pJ^^^idc Aquilarumvocc proprie dicitur,vd in vniuerfali hiftoria latiiis dcclaratum
i pro V ^^S^^^^^^DCt PliniLis , vetufti codices Clangum , ut Hermolaus habet . Facile enim ac
§Unt ^^^^ ^^^^ ^^ctyyo^ legere Trxdyyoc . Sunt qui apud Plinium pro Plango Planii nia le-
^ic crrauerit, fed homines hi de imperida Hermolao reprehenfi funt , quod vt ipfe

tcj.|^^^^^^^^emnonhabeant, &: Ariftoteles Trxdyyov appellet . Percnon Grammatici in-
gnifi^^^"^"^ tum flmpliciter nigrum , tum nigro colore infedum, ut idem cum Morphno fl-
^hq^^' ^ehacvocc,necnondcMorphnoEuftathius exponensh^c uerba Homerica Te-
^Uan ^*"^^^" Udp(pvov d}ipnTiip ov TTipjcpop itctAimi : itatradit : TnpyLvd^ vldmum Acnity
xiwJ^^^^^ Ariftarchus hanc yoccm bcrytonam efle voluerit : Morphnus vero fcribitur

>"macutni,...^.,..l.:.._ T^r . r r 1..^ a^.,:ko..^.,^ .a.n ^ ^ , -iXC^

Mdppoc
UXciyyog
KActyyo^
NnTTOcpd^

vog

Uip^LVGg
NiEuia, .
Pianga .
Anataria.
Auicicia .

Planunta .

Permos
quid .

Ig^^^^^^^^^^i^^ipenultima . Diucrfaabhac Aquila Percno , eftPercnopterus,dcquap6ftfuo

'<f>Myi!ia; Aquiiaciidemmihiuidetur qua?Morphnos, uelpodus Morphnieile epiche- ^Myvat .

S 3 ton:

Ornitholo
gi crror.

Scahau.

Hiiarci

Gcifaalt.

Eiitcftoei-

fer.

Balbufar-
cio Anglo-
iLim .
Dibaclu .

2 1 o V lyfsis Al drouan di

ton: nam apud *^ Hcfiodum Icgimus, Moo^w/o (pMyiM ^ uhi Grammatici exponunt /Wfe^A-,-
a'«tS ,uthabecVarinus,quariPhIegvdm fubftantiuum hdanr, &Morphnum adied^iuuni
Sedmihicontrafacicndum (inquit Ornithologus)uiderur. Idem Aquilam eam,qui Aqui- ■
Jaflro Irali-s dicitur, M ^rphaum efTs cdftim ic, hocargmnento, quod uiuar pifcjbus . No$';
potius Odifragam^lralorum Aquilafcrum poft proprio capire dedarabimus . Turcis Morph^ ^
nos uocarurScahau.GallisquibufdamHuard.Bellonio ucro Gerfaul.GermanisEntenitoef"*!
fel,quafi Anaricida dicas. Turncrus opinarur Auem Balbufardo Anglis fuis didam,elle Ana-' '
tariam:fed hanc ab Anararia diucrfam eHcjarquc eam potius Auem Ornirhologus arbirrarur,
qua*GermanisMaflVvy,idcft,MiluuspaIu{lrisdicirur, quodcirca paludcs& lacusAnates
Aues aliasqj paluftres venerur. Hic ab ali)s Fifcher appellarur,id eft,pifcator,quod pifces ctiain ^
captct quaiidoqi . Anararia ab interprete Auicenn^ Dibachi Arabicc nominatur .

FOllMA. DESCRIPTIO.

Jlor.c.^2.
Magnitu-
cio .
Color .

E L I Q^V A R V M omnium maxima cft Gn^fia,minima Melan^tos: c^ter^,
vt Anataria,Pygargos Percnopteros,Oirifraga,inter has interiacciir: Anararia
ergo o!Ti iiium pr^rer Melancrum minima fuerir. Nam refte * Ariftorele , nia-
gnitudine& uiribus Pygargum proximc fequirur. Hcmerus lccopsulo anre
ciraro Percni alas ranrum paterececinir, quanrumualu^oftijrhalamicuiuf
dam uiri diuitis . C olor Anararia: uererum ex nominc iplo colligitur. Mo/jv^ioj'
enim Grammarici nigrumc^obfcurum in rcrpreranrur vioLpa tLuu 6 ocpvlu) ^[dc% atenebriso^
caliginc. Apud Homerutn legitur, NoWa c// opcLiUxj pronod:eob(cura. Uipwov quoque ni-
giam interprctafitur, <k uuamnigram 7riBKet'Cio-af dicunt; fedea nigrcdonon flne quodai
c^ruleo colorc eft,qualem fcrc dicunt Indicum. Hic color rorius eft Anararia?,qui camen mj
culisfeu n^uisquibukiam intcrftinguitur,vnde k Morphno,id eft,N^ui^ nomeneft:Sedqua'
lelnam fmt hx macul.i? nemo veternm exponit . Bellonius albas exiftimat,quo authore, igno-
ro . I ftxc ergo funt, qux de Morphno vererum cx eifdem aurhoribus , quod ad formam arri-
ner,co)ligi poflunr. Qua? omnia cum nuUi adhuc Aquilarum,qua? quidem vnquam a me vife
{iint,coinpetere animaduerrcrem:quare ccrri aliquid de ea non pofliim ftaruerc, aur exadraiTi
eius delinearionem led-ori ab oculos ponere.Si ramen eam aIiquandonancr(cidabitur,nehic
quidc & vetertl fcripta illuftrado, & quar dcfunr,adijciendo,noftro muneri deerimus: Sed ncc
reccjiriorum Morph ni icoiies aur delcriptioaes , vererum noris vndiquaq,- rcff^ondere video:
quia tamenad hoc Anarariar Aquila?genuspotias,quam ad aliudquodpiamreferrideberc
videntur: itaquefingularum feorlimhiftoram hic(iibned;am.

Ornithologus fuam,cuius iconem priip.o loco exhibcbimus,pinxiflecontentus, nuUam ad-
fert defcriptionem , vnde de ea iudicium non licct facere . Bellonius diuerfirum opinionuiTi
fludlibus agitatus , nec opinioni^fua? ipfe latis cerrus, Auem Gallis Gertault di(t:tam nobii
pro Morphno obrrudir:quibus vcro argumenris autrationibus id faciat, fubticet. Sane vel c%
co,qu6d Auera hanc (vt ex fequentibu:- liquet) terreftri vcnatui ubiq; d magnatibus adhiberi jfi
tradit, & ne verbum quidem de Anatum aur pifcium raptu fiicitiitaq; Morphnum vcteruHl
non efl"e,euidenrilfimum eft. De iftac ira uero fcribir.

Falcone fefcupla magnirudine excedit; ferox Sc audax. Pugno geftaroris rcv^a infider, cor-
pore faris Iongo,roftro,ribijs,pedibusq,' eft ceruleis,pedum digiris oblongis, unguibusq,- admO'
dum parulis. Memini me legifle , cum uera acgenuina Aquila pugnam inireaulam , 8-i uidci'^"
cem abijflcH^e rori Iralia? & Galliar peregrin^ {unr,neq; in his regionibus alias licer confpi^^'
rc,quam qu^e illuc ex Germania tam fuperiori, quam inferiori importantur . Gcrmaniam
menfolumnaralenon habenr,fed uraduen^eo confluunr,vbiabaucupibus inftarFalconuiT^
cxodcorum capiunrur:alioquin apud Rurenos nar^ ubi & nidos fuos conftruunr . Ad omn^
genus aucupij idone^ funr,& ad pr^dam emifli^ , prompriilim^ infequi , c^rerisqj omnibus ra-
pacibus audaciores, cicuraru ramendiilicillim^. Earum alic^funrcaftanei coloris,ali^ cinerco
uari^. Sed nunquid ift^c uerc Morphno conueniunt, aliorum efto iudicium.

Turnerusapud Ornithologum Balbufardum Anglorum uererum Percnumcflccontcn'
Anglo jjf^^omniaqu^ AriftorcIeS Sc Plinius huic rribuerunr ,congruereaflcrir: folam magnitudt-
ncm fi excipias.Eft aur illa,inquir,quam Anarariam cflc conijcio, Auis Bureone maior,& ^on-
gior,n^uo albo in capirc,colore fulco proximo , ad ripas fluminum , ftagnorum paludiun^
lemper degens , uiuir ex ucnaru Gallinarum aquadcarum nigrarum , quas Couras nominaut
Angli. Venationem hanc,cuius Plinins meminir,inrcr Aquilam iftam ( fi Aquila cft diccnda)

&aqua-

Magnicu-
do .

Balbiifar-

Couta;: .

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vlyfsis Aldrouandi

MORPHNOS BELLONi;;

Ornithologix Lib. 11.

215

<^ aquaticas Aues,noii folum ego r^pifTimc uidi , fed infiniti apud Anglos quotidie uident . Si
^[u terrar portiucuU fiiper aquas inter arundineta emineat, i n hac folct nidum facere,ut quo-
^to uolatu non admodum ualet,a pr^da non procul abfit. Aues fubito adoritur, & fic capit.
^umicubs illa interdum etiam dilaniat.Nunc an ifta Anataria fit,ncc ne,doais uiris iudican-
mm propono. Haaenus igi tur Turnerus .

Eandem Ornithologus a Gcrmanis Acronij lacus accolis Entenftoe[ler,id eft, Anaticidam
Anat" "^'^* Vnguibuscll:aduncis,Miluocolorc& corpore fimilis,fcd hoc ipfo maior.

10 A .^^I^?^^"^ ucterum ^ Plinius prodigiofa qu^dam afFert,authorcm fabulac Phemonoen ^ °- ^-3-
^polliai$filian^cii6tamreferens,nuar Morphno dentes tribuit,mut«alias,carentiq5lingua .
^ ^^""inosin Auium^eneredeniitasnullasnouimus, pr^ter Anatcsquafciam,autMergos Aues dcn-
onnullos maiorcs. Cuius generis ctiam Cataradar efle videntur , quas Aucs Accipitre mino- taKe .
« clle dicunt,aliqui Aquila: fimilcs,& longiffimo tempore fub aqua manere . Cataradlc.

frO C V S.

S^^lTFS comalles & lacus incolere folet.tt^c * Ariftotele.'' Plinius drca Ucus eam muere fe- * p. JHlfior.
^ lummodo fcribit.Hienimabundcuiaumfuppeditant.

V I C T V S.

30

AV I B y S aquaticis,ut Fulicis & Anatibus potimmum pafcitur,fed & pifcibus aliquan
do. Suicias tamcnauthorcfl:Morphnon Aquilargcnus,(bIumnon venari, fed cadaue-
"busali, Quod quomodo defendi queat,ipfe vidcrit.

GENERATIO.

AR.ISTOTELES tradit Pcrcnon ex Offifragis nafci. Quod mirum videtur . qua ra Mlra-
. eis,qu« ab Ariftotele in Aquilarum catalogo non collocantur, Aquile Percni ^'"^'^«^-

S snatur. Veriim hac de re fufius,cum ad Oififragam ventum erit.Inter eas a Plinio cenfetur
'^HiiuaSjqu» «titem in nidum inferunt.

V E N A T V S.

^ QJ^ I L A sUaj 'quam tertiam fecimns (inquit * Plinius, Morphnon denofans ) ^l.io. c^.
acjuaticas Aues appetit , mergentes fe fuhinde , donec fopitas lajfatas^ rapiat. ^ Arifto- ^ 9. Hifior.
tcles eadcin fcre d e Hali^to rcfcrty^uem dicit eas tatifper infequi, donec vflftran- c.^2.
gulet in humoreyvelper fumma cerrtpiat . Et fanc nil mirum efl: , fi vtra? 65 ciiXa ve-
natum Auium aquaticarum, quibus uitam {liflrentant , eodcm ingenio vtan-
tur . Scd venandi modum Morphno vfitatum ex Plinio proiequamur . Spe-
y^""^^.^'*^'^^ "iquit,^,^/^^ ad perfugia littorum tendente , maxime fi condenfa harundo fit : Jla^Htla
^Hrfl^ ^ *^%^"te aUy^ cum appetit in lacus cadmte^ vmbram^ fuananti fub aqua, a Itttore oUendcnte:
if^''^^ ^^^erfa.i^^ vbi mmime fe credat e>cpe6iari,emergente. Hac caufagregatim Auibus natandiy
dus L ^^^^fi^^^ non infeflantur.refperfu pennaru hop obcacantes. Sdpe & ^qmU ipfd non tolernntes pcn
tictic'^^"^^' "^«^ merguntur . Gcrmanorum Anaticid^ feu Anatari^e quoque lacum Conflran-
cfl:,pif^ Acronium incolunt, feruntur ad pifcium capturam recla , vnde alibi Fifchers , id
^^tn ^^^* uocantur , & vno impetu in aquam fe pra?cipitanti quod etiam de Haliato di-

ly^dimic

W V^^"^^ toties in Anates irruunt, donec defatigatas capiant tandem , quod ad duos ah-
tatitg^ ? tres hor^ quadrantes in Anate una capienda differunt,Sa?pe vero volantes fiue na-
jn?r-r.^^^^^^^'^^ed:antur,donecfatio;atamaliquam cxcipiant.SoIent autem fuder.tci fele
^^^gcmcoIIiP > ^ ^ ^

ierc.

vsvs

214

."Vlyfsis Aldrouandi
; VSrS IN SAGRISi"^?^^!^:

C) R P H N O N marri Deorum facram efle Gyllius fcribit;' Homerus augu
rium Priamo afe loue Morphnodatum,hoc pafto retert.Ciim Priamus loui
fupplicarer, lupi ter ei Aquilam mifit , cuius al« tantum patebanc, quantum
ianua thalamidiuitisalicuiusuiri, r>. pinRfTnaV. r j.';^40Jorhi: nO m-

, Lyfc^iiffmamalitum ' ''•!'•,• .fi'f:!;' •'' . . ^ « ^

Hac ad dextra per urb5uolante l^tati funt plurimiim Troiani.Quod augurium,ut inquit hll-^''
ftadiius,ueteres fic inrerpretantur, taquam Auis nigro colore clam adeundum cflc Achiilem
Priamo indicarit, & fpem petirionis fuar ratam futuram j quod eflet ^vipmipy id.f fl:, uenatiQniii
4 u ii • & capcurx ftudiofaJV^rerea quia prxdam nullam tenebat, Acliillem quoquc ( qui ranquam
hS^Z uirregiusper Aliremregiamdefignerur)placidum,& mitcmipfi futurum,& qua: defide^
params. rct, conceflurum .

VSVS IN PROPHANIS.

H r lisfa C CRIB^T Hefiodus fagittas Hcrculis Morphni pennisalat.qs fuiflcj alioquinullusciuJ ,
£1^^ S vfus eft.Imo vero in lacubus & viuarijs vOracitate fua admodum noxia cfl: hxc Auis , ira »0
ut ui quibufdam locis homini,qui cam ceperit,aut occideret,tres dragm^ doncntur c publico,

do.

Roflirum .
Color .

Cmra.
Pedcs .

Belloni) er-
ror .

DE MORPHNO CONGENERE.

Cap. IX.

I tamcn verum efl-,quod ' Bellonius fcripfit,nempeMorphnon,gu« a macu^ -
penna! dicitur quafl N^uia^reflie Ga2a,notis albis difl:in6^am efleC alioqui n^- *
uorum color verus a nullo vc terum expreflus efl:)fanc quam nunc defcriptu^
ri fumuSjfi ipfa Morphnos non cfl:,faltem ei congener, & maxime affinis erit*
H^cenimalas notisalbisjijsqjplurimis infignitas habet .H^c igitur Aquil^
quam iIlufl:risD. Hannibal Gozadinus Bononienfis compater meus bienni^J
inedibusfuise .utriuit,GalliGaninaceiiatmagnialrirudineefl-,& corpulentia. A rofl:roei'
tremo ad vltimam caudam trium cum dimidio fpithamartl. Rofl:ro erat oblongo fatis,adun'
cojdeorfum reda propemodum tendente,membranula capiti coniun6to,eaqlutea.CoIor to-
tiuspropeferrugineusefl:,nifi quodadextremas alasuerfusuentremattinet,maculis mul«^
oualibus,& hinc inde fparfis infigniretur; fed & ipfe remiges extremo apice albica t,vti & pr/^^ q
cioium caud^ & extremitas fingularum in ea penarum,& inferius vropygium. Crura tota hif; ^
fura funt ad principium digitorum ufquc , & albis fimiliter notis c bajtico afJierfa.Pedes ^^^^'
Di^iti fupernc fquammis,inferne prope vngues tabellis feu annulis integuntur . Radices om-
niu^n plumarum albent . Macula medio pedore alba confpiciebatur, qua? non a natura,fed ||
vulnere quoda ibidein accepto, defeftu caloris natiui, vd canitiet fenibus , exorta erat .
in ambitu b«tici,pupilla nigra . Hxc Aquila ucl fola docet falli ^ BelIonium,qui crurum hirm"
tiemindubitatam Vulturumnotameflecupit. Muresexcoriatosprimum, utgmtum cibui^
perauid^ vorare folct .

0«

OrnkhoIogixLlb.IL

Etymolo-
Cclij crror.

* L.i6-An-
Gypaetos.

Subaqaila.
X-lypaetos .

Oripelarg'
Ciconia-j
montana.
^Lib.z.cap.

Rachame .

Rocham.
Acnion .
* Lib.^Je
Auib.C'9'
Bufc. Bu-
iard.
Un Rcud*

216 VlyfsisAldrouandl

D E P E R C N O P T E R O.

Cap. X .

PERCNfOPTEROSob ignauiam & dcformitatem Aquilarum omnium viliflima,^
degener maxime,in fextu,quas quidem Aquil? nomine =^ Ariftoteles dignatur,eumqi u|-
fior.c.32. timumrocummeritorcicaafuit,vtinquapr«ternomcnnihiifitAquilinum, alioquinOm-
frag^,imo Vulturibus etiam poftponenda . ^

S Y N O N I M A.

E R CN O P T E R O S Ariftotclihasc Aquila vocatur abalarum noti5,vt
Gazafcntit, ac de fuo addit . Ego malim diccre ab alarum colore. nt/»!'^'
enimtunifimpl!circrnigrum,tumnigrocolore diftin6tum Grammatici in-
terpretantur. Alia autem ab hac Aquila eft Percnos,& de qua fuperiori capit^
e^Mmus. Percnosenimeodem pertotum corpuseftcolore, quoharcinali^
tantum.Vnde falli Carlium patet, aui eandem e(\'c Pcrcnopterum cxiftim^^
cum ea , cuiiis Homcrus mcminit, quaeq; reuera Morphnos eft, feu Anataria . Ift^c vero ^
alionomineGypactosPhtlofophonuncupatur, idcft, Aquila Vulturina . Porro ubi apiK^
Ariftotelcm rt/WTP? lcgitur, uoce compolita aVulture «& Aquila , (quod, ctfi Aqni>^
genus fit,VuIture tamen & corporis fpccic & ignobilitatc prc fc fcrat, vt A riftotelcs ipfc inter
prctatur) Gaza tamen JWtoc lcgit. VcrtitenimSubaquila.Ncquctamenharcnominahuic
malc conueniunt , vt &C Hypactos & Subaquila dicatur,feu fpurium Aquil^ gcnus, & rcliqui^
Aquilis nobihtatcinfcrius.Gypaetouicina cft vox rpvTrctn td<; apud ' Ariftophanc,quod fcho-
lia interpretantur infignia fcutorum, quia in his Aquik dcpingi folent . Sunt quidem Aquila?
omncs ypvTT^i^ id cft,roftris recuruis,vnde & Gryphcs dia^ vidcntur,& nafum Aquilinuni
riq5 cognominant , qucm Gr^Eci ypvTr^KAcgypios ex ipfa nominisx'6pofitionc,partim ad Vul-
tures,partimadAquiIas pertincrevidetur, vtcadcmcumGypaeto exiftimari poflit . Deni^/
Oripelargus Ariftotcli & Plinio Griecc dicitur,ob pennarum colorcm in alis quidcm nigruu)!
reliquo corpore albicantem. Hxc vox Latinc Ciconiam montanam (bnat. Arabice ab Aut-
cenna Rachame dicitur,vt Ornithologus autumat. Eius fententiam etiam approbat Andr?^^
BellunenfiSjCiimait: Jlrachameeji yluismagnaficnt lMUuus, flumis corforis alhis, ^ fennis alartt^
mgris , edn carnes futridas cr {tmjlta ; quibus verbis haud dubio non aliam,quam Gypactum t^^'
fcribit. Malc igitur Syluaticus & vetus Auicenna? Gloftographus (apud quos pro Alracham^
corruptc Icgitur Arathamati, Aracamati, Akakamati)exponunt Auera, qu^ dicitur frangcu^
ona,ideft,Oflifraga. Hcbraiccfccundumquofiamdicitur Rocham. P^y^M-^v genus Aquil^
apud Varinum exponitur, qua^ voxab Hebraica Rachamc, vcl Rochamfaaa videri potcu'
Gallicc ex fentcntia' Bcllonij vocatur Bufe vcIBufard . Subaquilum pro fubfufcO^Pl^^"^
tusdixit:

corfus huiufmodi Suhuohurium ?
Jllud quidem Suhaquilum volm dtccre .

FOllMA. DESCRIPTIO.

9. Bifior.
^ L*io.c.s.

Magnitu-
do.

Roftruin.

E figura Gypaeti Ariftotelcs ifta prodit. i^quiid^rnqnkygenus , quodPercn^p^'
ro s afpclUturyCaptte eji albicartt€yCorpore maiorCjquam cccteroi adhuc difUyfed breff^^'
rihus aliSylon^iore cauda^ Vulturts fpcciem rcfert^ ideo Suhaquiia , montana Cico^^^
cognominata. Eadcm fere Plinius,(edacdfi; Percnopterosy ait, in ylqutiarum g^^^" '
re.,eadem Orifcldrgus ,Vuituriria fpecie, aiis mtnimts , reliqua magnttudme excella^^ *
Vnde (?x vtroquc colligitiir,hanc Aquilam omnium, vna Chryfaeto ex^^Pf^^
efle maximam: His profcao non malc refpondet,quani ahquando vidimus ex Hifpania aH^,^
tam,cuius iconcm primoloco collocamus, Aquil^ Vulturin^ defcriptio,qu2e talis eft.Inng^\^
magnitudinis eft,imo Chryfacto non multo minor^fedinfolcntiscCridicul^ fpcciei.Roftr^
non vt ca^teris Aquilis fcniim ab initio ad fincm ufque continua decliuitate inflexum,fe'
dio fere tenus rea:um,dcinde cxtremo in uncum infignem curuatum,eo quo Vukuribus

doprin-

Early European Books, Copyrighf © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Os.
Oculi.

Tcrgus.

Color.

Cauda.

Rol\ium.

Caput.

VlyfsLtAldrouandl

Cauda.
l\des.

Magniai-
do.

Forma.

218

do principio iuxta frontcm albuni,nigrum cartera.Inferior mandibula ^0?^.^^ J^^f ^^'^^^^^^^^^^^
coloris caftanei. Oculi non vt quibuftiam alijs Aquilis,inde charopa,fed fubalbida, pup^l^^
^ra. Caput totum (ubalbidum eft,ad fufcum ucrgcns. Collum dimidia terc part^
nore caluum propemodum,& paucifTimis , ijfque exilibus plumulis confitum , candicans.
huius caIuititfinem,medio prope collo inftar pilorum quorundam hirfutorum ac crifporuni,
plumula^ ueUiti fet? oblong^ ac tenuifTim? fupra c^teras plunias extabant . In pcaoreitem
dorfi initiofimilia plumarum capillamenta prominebant, aduerfis plane locis,nec non ad in
ferius vropygium.In tergo ueluti cucullus quidam,ad medium ufque protenfus, in ^cutum n
nem, velut m triangulum defincbat. Corporis totiuscolor cxcaftaneoobfcuroad nigrum
veri^ebat Caudalonga.Pedesalbi, tibi^q,. Vnguesfufci.Inhacitaque&magnitiKiineme^^^^
miam,&:Vulturinumhabitum,n«uumquoqueincapitcalbum,qucmAquiI?Vulturin$Ari

ftotelestribuit,obferuarelicet. r. r.r . nr^n*

PeriliuftriVD:PompeiusAldrouadusComesViani,noftr?Vibis^cnatorampliirmius,co^^

fanguinais meus Aquilam, quam fecundo loco pro Gypaeto exhibeo, a rufticis 111 montmu
alpeftribus oppidi Guilia> in comitatu Herailis Aldrouandi patris fui paritcr Senatoris cap
deUncandam dedit, quam fimulatq^ ad me lulfu illius perduda eflet, cx prnno.ftanm incii tu
Gv;>aetorn ^enere cUbiudicaui,eiq,- in multis non diinmilem,quam cx Ornithologo bauci a
modu fcitc depi6la quarto loco dabinms.Longa cra^

commenfurata fpithamas tres. Roftrooblongoied plurima fui parte tunica teao,leu mcx^
brana ita vt tantum pollicis menfura roftrum extremum eadem nudum cllet,vnco cxiguo,r^
,r li Caput ad occiput ufque caluum , capiUitio plumarura deftitutum erat , ita ut pennx po
vertice furreaar cuculli,quem monachi ac proficifcentes ciim caput aperiunt,in ceruiccm r
ducunt,fpeciem exhibcret . Color pennarum fere omnium totms corporis tulcus crat ad
ftaiieum uergens obfcurum . Vcriim hunc ferc alibi perpetuum diftinguebat m vlrimo coi .
aliMcanriiim nonnihilordo continuus,angulum acutum mdorfum cxeuntem conftituen5,M.^
veluticucullihumerisinduaibanseratacuminataintergum propendcns . A tcra irem n
non abfimilis plumarum candicantium feries dorfum totum inferius uerfus alarum coiD
cationes in acumen faftigiata medio , ex concurrentibus in apiccm liheis vtrinq; ^7^"' '^e. 1
nofitum difterminabat,quod quidcm pallij quandam imagine pr^fe krebat Cauda la.ta,ii^^^ .
diocris. Pedes fufci fquamis contimiis pcr totum tcc^i.yngues roftro co^^^^^^
fci . Plume femorum vltra poplites non pertingebant . Contreftari facMk fe pafla , vnde igu I
uiam conijcias. Vocem irritata cdebat Milui.Quare habitus deformis & pufillanimitas Aq"
lam deeencremarguunt. • , t- -^Aer 1

Q^mn tertio loco exhibemus figuram , " BcIIoni}eft,nempc parcifnmis ab eo alioquin^^
fcripti verbis,& Auis illius,quam GaUi Bufe (eu Bufard vocant. Hanc enim cfle vult Ptirc^ ^
nteron,qu6d omniam,quas ipfc viderit,ignauilfima fit, Butcone multd maior, nigro coJO ^
inftar Ac\i\\\x nigr^,alis breuibus, longiore cauda . Verum cum addat,Bulardum C allor«
Cuniculorum viuariadepopulari, Auibusaquaticisinfidiari, in fipibus itcm&dumeti*ip
pter pagos,GaUinaceos depr^dari , licet id eum non aliarum Aquilarum , fcu rapacium . ^ ,
dicatfacere,nempemtervofandum,fedqu6dcxarbuftofeudumetoquopum humiliv ^^/
cx infidiis in illos prerumpat,itaque is Ariftotclis Gypactos,qui iUi ad vidum uenatione co
parandum iners eft,& fola Aquilaru corpora fert exanima, efle non poteft. Si cnim pu^^^^
pere & Gallinacea ignaui;^ eft,certe Hali^tus , ali^q,- fimiUter Aquila? ab hoc vitio immU
minimcdicipoterunt.Permctamen vnicuicv^uumeftoiudicium. .

Eius ver6,quam cx Ornithologo quartamlocauimus,ipfehoc modo defcribit: AquUii ^^^^
cuius fiiiuram damus , inquit , fi non eft Gy paetos uel Oripelargus, faltem ex altcro p^r^^^^^.
huius generis Aquil? t^ata uideri poteft. Nam roftro Vulturcm,colore Cicoi^\2m retertyh^^^^
bilis & ignaua . Noftris aucupibus ignota eft, nunquam ad nos, quod fciam,capta . Scd ^
. falutis noftr? 1551 Scptcmb. die 19. ciun nixinfoUta caderet, huius gcncris Auis alis gra ^^^^^ ,
madidisq,- in locum fub dio anguftum , ciais cuiufdam ardibus adiunaum , mcidit . re^ -
niarefcrcbat Ciconiam forma , & coloribus . Carniuora crat; pifces non attingebat -^^^. M
goris impatiens j corpore intensc calebat ; ita ut tangentium manus frigidar mox H
rent . Quatuor aut quinque horis uno loco immota fedebat, & folem aliquando lple|_ ^^^.
tem iiituebatur. Gallinse & Aues innocuam odcrant. IUam plus menfedomi alui, cit>u^^^].jh f ~
nu pr^bai, e q-iib-is bolos vorauit,frufta vngaibusdecerpfit,& cum non biberct,ex rolt^' S
las aqueas emittcbat . Tandcm inter Falcoiies ad Magiftriim equitum Gallia: dcporti^
Hadenus Ornithologus .

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2 Vol.l

Ornkhologk Lib. II.

221

L O C V S

I ^ ^ 9.^ ^ T I^ercnoptcr05luco5 &plana utplurimum: quancfoq; tn montes,vncfe mon-
* tana Ciconia Ariftoteli cognominatur.In Syria abundat hoc Auis genu5, &in Aegypto.

GENERATIO.

L A B V L O S V M quidem ef!-,quod Aelianus, nefcio quo authore, narrat . Vultures.qui

re T^^'^*^^^^^^^ oua.fedpullosftatimj^ariam . Res monftrofa & inaudita mares Aues pare-
ai!!^;a^^r^^^?"^P^^^^^"^^^^"^ reliquarum Auium:Cautus tamen inhocAclianus,qu6d
^^clillc feabalijs diat,non allruit.

INGENIVM. VICTVS.

tMBELLIS acdegener , nec vitijs cMerarum , u t inquit ^ Arifloteles , cAret , a j^iy,p,/^i^
f & honorum , c^ujt ilU obtinent , ex^ers eji , vt qud a Coruo , cMeris^^ idgems alnibus ftor.cap. 3 2
verberetur, fugetur, capatur . Grauis enim eji.ac ad rapmam inersfoia Aqutlarum
corpora fert exanima, Hm y2rf//,inquit ^ PIinius,i^/ qu:ntumgenus Gnefm/ vocetur, ^ L. io.c.3
ve/ut verumyfo/umrj, /ncorrupt^ or/ginis ,Eademfamchcd ac ieiunafempereft,
CredrtT'*' ^**^ "^l"^^^ ^ querula , clamat & clangit . Muribus qiioque viaritat , fi Bellonio
^cfcribif '^' T ^"^^ ^^"Sularibus circa Gazaram Aegypti vrbcm tantam murium copiam ef-
^^nturi '%^"opteri adedent, ijquepermulti Gallis Boudrcs diai,a quibusdeuo-

>penculum foret, ne fruges omnes a muribus confumerentur .

T 5 VSVS

222

Vljfsis Aldrouandi
V S V S.

Fimus.

* Jn Mlra-
hilihus .

Etymolo-
gia .
Ortus .

^p.Hiftor.

[YLLIVS Pcvdicothcron Apollinis miiiifcim edhfcrihityAccipitnmSc
AquiLirum genera enumerans,vbi forte debet Percnopteros legi."" Auicenna
remedia aliquot ex feile Auis Rachame,quo nomine Percnopteron Arabicc
vocari in Synonimis diximus,defcribit his verbis : Rachame fel dtftiUatur cum
oleo viclacco in aurtum dolorcm . Fit ex eodem capt4tpurgium medtcametum pro tnfif^'
ttbus {p\\cvhopmof) a^tinfunditurinnareseorumyVtfiatusinclufidtjfoluantttr. fif
etiam ex eo Alcohol adleucomn fiti alht4ginem oculorum cum aqua frigida, Filius Alpatrich docet fel huius
Auis extccari in tiafe vttreo inumhra.^fieri^ inde alcoholin latere morfus viferd, quod non ejl verifimde.
Mtqt^perimentum eius prddtcarunt ad ttenentim Jcorpij & viperA matoris per illinitionem . Fimu^
Ko^vnyfifufjiaturfcettm expelltt, vt ex Diofcoride Serapio teftatur,qui/w«w Gypos.id c%Vu^
idemfaccretejlatur,

DE OSSIFRAGA.
Cap* XI.

T I A M S I Ariftoteles OiTifragam inter Aquilas non reccnfeat , fed fcorfim
de ea traa:ct,tamen non potuimus adduci, quin & in hifce ipfi locum etfl inh-
mu,veluti adulrerin^^alfignaremus . Nam vei ipfo ' Ariftotelc tcfte,ex Haliar
%\ K-^J^ tisnafcitur.^PIiniusAqiiilameamuocat, &Aquilarum catalogo etia afcri-
^L^^rio t>it,vbi ait. J^idam adijciunt genus ,4quiU,quam barbatam vocant.T tifci uero O/ffr^'
^•^^^^ ^ ^aw, Cognatum enim,vt idem aflerit, Aquilis genus eft. Demum ob infignem
pietatcm erga prolem non modo fuam,fe<:l & alicnam (veruntamen Aquilarum tantiim )
ijs excludi nequit,quam eieaam excipit,&: cum fuis educat,confcia cognationis,qu^ ipfi cum
illis intercedit. Quo ipfo infigni paterni affeau!^ ofl[icio,reliquas omnes,quotquot funt , Aqui-
laslongc fuperat. Adde quod neque magnitudine corporis,nequerobore, nequeaaionum
prarftantia, Aquilarum cuiquam, fi Chryfaeton & Valeriam excipias , cedere uidetur . Sanc ft
Oripelargumfeu Percnopterum in Aquilarum gregemadmittimus,quam&:ignautorcm >
quam Aquilam decet,& degenerem , ac tantu m non Vulturem omnes fatentur , potiori fanc
merito ab Aquilarum numcro minime eximenda OfHfraga videtur . Non enim pifces foliim
vt Hali«tus,led animalia etia & grandiufcula capit , a quibus trucidatis & oifibus corum con;:
fraais nomcn inuenit. Neq; huic obftarc debet,qu6d ex Haliactis nafci dicatur. Eos enim eti»
ex diuerfo Aquilarum coitu genitos , Aquilas tamcn nemo unquam negauit . Quinetia cum
' Ariftoteles diierte tradat,folam Gnefiam feu Chryfaetum ueri & incorrupti ortus credi (c^'
tera enim genera & Aquilaru & Accipitrum & minutarum etiam auium promifcua , adulte-
rinacjj-inuiccm procreare)qu^ cau& erit, vtex Aquilaru albo Olfifragam potiiis,quam ali^i^^
quamuis,etfi fpuria fit,cxtirpemus . An vcro ob lolam oculorum viuilue imbecillitatcm,qti^
alia,pr^fertim vero Hali^tus,pollent,ea fpeciem mutare & ab Aquilarum familia abdicari de^
bcat,ciim alioquin & forma & cxtcris omnibus Aquilam referat,alij viderint; prarfertim vcro
ciim ^^Ariftoteles minimcuie hac,qu6d interdiu no cernat,fed nodu venetur,utdc Nodua
Cicumacapiteeodcmfecit,tradidiflelegatur,Iicetoculis parumvalerc dixcrit .Sedvtueiu^^
fit Oififrao-am non nifi fummo mane & vefperi,vt fuo loco dicitur, venari , non ideo inter no-
fturnas cenfenda critinam & Aquil^ tefte ' PIinio,a mcridiano tantiim temporc ad uenatum
prodeunt , adco vt Bellonius non fit veritus dicerc,Chryfactum in obfcuro prscdam quar ref c •
Verumhacdcrc,quodcuiquclubct,fentiat. f

AE Q^V I'

Ornithologk Llb. II.

225

AE Q V I V O C A.

S S J P R A G V S, vt Ca/Iius Seuerus afferk apud Senecam , eum /igiii/icat, qui o/Hum ^Lib.S.Cort
Vacturaquempiamdebilitat.^Wfwov apudSuidammontisnomeneft.^M»'"» Stephano tww/-
cadi« oppidum de/ignat. Sanqualis porta appellatur proxima aedis Anci apud Fcflum . <pm^ovm6^

^ S Y N O N I M A.

J V I S hacc Grafcis (p^vyic & Ariftoteli dicitur , Latinis & Thufcis OiTifra- ^^^^^^
ga,qu6d ofla ex alto in rupes dcmifla frangat . Diucrfum ab hac Ofllfragum /
cfle generc mafculino clatum ' Hermolaus exifl:imat,cum inquit : Differe offi- p n^fiaga .
fragus ab Offifraga , etiamficonfu/fdant aliqui-y quod Offfraga efi fipttmum AquiUgc- fllfragus
^^*^-*^^^ ^^rlata dicitur^^ Sanqudisi Offifragus verofiue Phirtis ea ejl Ams,qu£ alie- * 7« CqyoII
Barb ^ cumfuis alit , quos x^quiU nutriendt tddio eiecerint . Veriim quod pace '^^'^^-

^ ari diftum flt,huiufmodi differentia nuUam apud authores obferuare licet.^ Plinius enim ^lioc
ciiVv? '''^''/i'''''' Oirifragii profert, at ' Lucretius Offifragam f^minino . Marcclhis Empiri- ^ nb. 5. de

fea^ '^*"'*'"'-' ^r^' 'r^^s,'^' reitqu^ voiucres truncts & ramts tnftdent. Pullos miro amore Vro^

Wo.''/. ^^^^^7^«'^ rufiicuspuliumHarp^/atenter fujfuratusfuerit, tlUntdumdeinceps.ahonede-

^as y^^^^^^''^ ^^^»'» omnemgemttuplorantis tnftar mulieris im^leat , a- Uchrymarum 'defiuxuge-
^^fi^^^^^^ ^^^^^ w^Ar//Ze & mentum tam frequentihuspUmis, ut bnrb^ quadarn fpe-
ptde ^<^^iff^rn repr^fentent.dr hac eis inter omnes Aues nota peculiaris. Lapidtbtts vcfcutur.cr

ootigertt, tngerut. mntora ve-

iialis .
mmullli-
lus .

^ovn T''^'^'''"'''^ antmaltum offihus. .^odfidegUtire pofunt.autde.quodohtig

fau^. o "^ff^^^^^^fi voUntes perfaxa deijciunt toties, donec frangantnrMcndoq.fmt.Qu^
Pam Q^^^.^-; j^^^^^-^g^^ut u^^iqu^-^ apparebit,competunt,& non Vulturi aureo,cu quo Har-
Suibus Y^^f p/^?^^'^ conhmdit. Ojritragaretiam notnina funt Sjnqualis,atque Immuflulus, de Sa
*^^ful 1 ■ ^^"^^^'i'^''*^^^'^^^^'^ ^*'^^' ^'^ ImmujfuUm Augures Romant tn magna qu^ftione hahent , I
dT fP-"*^ V^lturtspuUum cfjl arbttrantur , & Sanqu^lem OfffragA :A'Ujfnrtus SanquaUm Offfra^ 1
(i:^^ T^» JfnmuffHlnm autem pttUum AquiU , pritfquam cauda alhtcct . M afllirij fentcri lia n\ Fe- ' ^ 7-
^/'^"^ ^^^"'l ilit: Sanqualis Auis ejl , qux Offfraga dtcitur . Itcm alibi . Immujftdus i^urs '^enus , '
fcri..^^'^''^'''^ ' ""^^ ^^'^^^' Sed apud Fefl:um Immufculus,alibi etiam & Immuflu^

^ 'J^.fed ^^^^^P^i'il^ur,uocibus,utapparet,corruptis,ubiair: Immtt/hdus alesex genere AqmUntm
^^k^^a^^^?^^^'^^^^^^^ ^^^^ v^^«//^, qu<e vokcris raro.a- nonfere,prxterquam un-e apparct,qura dgo-
^^Un h f*^^^^^' ".^^^'^f^'*^'''' ^^^^^^ ^^^' qiiodfubith & tnexpeetata fe immittat. Vid etur autem fecun-
^^em xt^^^ ^eriuationc ab immittendo Immifliilus debcrc fcribi . Vnde antiqua uocabula ean-

^ *^0mani'c A.,...^ r\crC.. J ^./T. r : ^ ^ . ^

'VuiccnnvT interpres uo-^
abicadicituocariBclez Cabarum .
i exponit fragens ofla . Veriim corrupta Belaz .

^'^tte iL- !^^^^ ^^^'»n in Aquila? puUis celcbretur ; itaqiie candcm Auem cfle credi potefl: . Aut

'^^'^prcl^^''^^^^^^^^^^^^"^^^^^^^^^*^"^' vt &Vu!rurem&Oirfragam&Gypaetnmrmul
^^^ba Apud Albertum aliaqu^dambarbara nominaleguntur, vbifcribitinh^ec

^*^'^, \ie*a ^^'^ ^'''-^^*-^ ^/V//«r /7/» (corrupta UOX :i (pwn ) ^rahice vocdtnr Cckar , ^//4//; Auictnna Kvm.
^^^^^^^quarn^^ ^^«^/^ /«//«w r^f//^// crnutrit-^ Et alibi: f ^^^////4 ^/tYT/iPj ^/t ^//^w Auem col- CeKar .

J^^fdso. ^'''^^^ ^^'^^'^ C^^^ corrupta pro (pwhuj ) /.^///;^/ Fidicam dicunt , ttt quidam interpretaniur , ^ «^^i^ •
^^^^'^i ejl j^^! ^^^^ ^f^^^ 4///r ^///j Confubx ( fic habet) ,/^tT/fj- ty?, ^i/u? K^iqHtUm rton nutrit . Fulica g liIj,^,^^
^^gtis ntger vocatus.O' Anate rninor, Sic D.^ Ambrofius & alij quidam recetiores <tm'!jM xam. cap.S.

Fulicam,

Vlyfsis Aldrouandl

Cnni .
Cifl-ca.

u4mm.
Kynj .
Kynium.
Qiietraii-
taluiefios .
Chcbalos .
Beinbre-
chcr .
Aquilaibo.

Magnitu-
do.
Color.

fior.c.-^2.

VlfLlS .

nh.9.Hi-

ftor.cap.^^.
Logitudo .

Roikum.

Ridus .
Lingua.
Madibala'.

Fulicam led malc inecrpretaiitur.Idem Albertus alibii^ft/VCinquit)^//^^/ CtmiGr^civocantrcut',
^^^ji\nJ^quarnalijafrecivocat^ertmt,&L.r,inediciturOfj\fra^^ Idcm alibi Offifragam VOCaC
Kvrii vel vt alij legunt kynium : alibi Kym dixit,quie vox pro Kyni fortc corrupta eft,autcon-r
tra • nam m litera & ni Syllaba tacilc inter fe permutantur , in didionibus barbaris pr^fertim/
Eeo Kyni duabus potiiis fyllabis legcrim , ciim ctiam Cuni alibi fcribatur , qu« forfitan voX J
Greca <?w« corruptaeft,vt ali? pler?/]^ , quas Arabesfcriptorcsitaa Gi:xq\% detorlerunt,Vt
ori^^o earum vix agnofci polfit . Quas fordcs omnes Albertus dodior certc , quam eloquen-
tior', ex Arabum (entinis haufit . Hifpanis Olfifraga nuncupatur Quetrantabueflos&Che-
balos . Germanis Beinbrecher . Italis Aquilaftro ,

FOllMA. DESCRIPTIO.

%1T Fx ACJV.j mqmt^AYi^otdcSymagmtudonjaioreJiyOiuamJq^^^^ cohrex^f'^
nere alhicans. Verum ex his verbis non omnibus Aquilis fimpliciter,& vniuer^
fim maior putanda eft . Superatur enim fola a C hryfaeto,vt ^ Ariftotcles ip^
teflatur,cam de ca agens,ita ait: Maxtma JqutUrum omnium h£c eji m&ior etU
ojjifraga. Vndeverc dixifieillum conftat,maioremeIle Aquila Oifitragan^
eti un omni.fi vnicam Gncfiam cxcipias. larum ecuits valttMubicul» enim j;!^*

Capu

^L.iQ.c^,
^Lib.2. de
u4mb.c.S.
Penna; .

Dorrum .
Crura.

Pedcs.
Vngues.

ftro ad vltima cauda vel pedes (vtrorumq; cnim,fi cxtendebantur iines in idem comckieb.i|^ )
longa eratquatuor dodi antes & medium: Alis vero extenfis fpithamas nouem lata.Pencien^^
libras vndecim. Roftrum ei aduncum acimodum,adeo vt vncus folus pollicem latum ad^qi'
re.^Totum vero digi tos duos latum, palmum vero longum, fubnigrum , & ex corneo colo
fufcum,nonnihiI ad fubcarrulcumobfcurum accedens. Initmm membrana quedam vl"'^^^^^^
rium foramina,protenfa inueftit , qu^e fmibus fuis feu marginibus S literam exprimit . Rict
palmum & digitum vnum longus eft . Lingua hurnana! fimillima , lato apicc , vtrimquei^
matis appciidicibus , duriufculis & corneis , & membrana quadam tenui ad inferior em ni^' J
dibulam connexa.Extremam eandem,qua mentum fpea:at,cornea mebrana ambit . 1"^^.'^^^^
mandibula inftar canalis cxcauata, orts iiiblatis palatum vtrimque fubit , eiufque marginiP^
i«icluditur,quod medio rimam quandam exhibet,per quam pituita c capitc deftillat. Caput
collum totum oblongis plumis&anguftis rigct. Quin 6c de mento pIumulT tcnucs villor^'.!^
inftar propedent ad ariici feu barb^ fpecie. Vnde forfan a ^ Plinio,nec non Bellonio Aq^''
harbata cognominatur,& cgo ex ea potiiruniim nota Harpen Oppiano dici autumo . P^^^^^
totius corporis Hngulo! triplici colore variant,fubaIbo,fufco,ferrugineo. Remiges tamen
nx ferc ex toto fufc^ funt,nonnihiI ad caftaneum tedentes . Sed & duodccim caud.T nihihj
^perpariim rufFefcunt,aIbo tantiim& nigro maculat<e . Albcfcunt ca parte, qu^e intro fpe^
qux cxtnijfufcse funt. Media? du^ promifcue notisalbis confper(^,maiori ex parte fufc^ I^'
lncxtremoomnesnigr.T:quaehisabextrcmodorfoincumbunt , ferc totxalbicanr, p^^,^
amcu nigrorerefperiie,& nifiquod extrema nigricent. Crura fufcis plumulis , aliquantul^i^j

fuluefcentibus fer^^ tota obteguntur,ita vt ad duos digitos tantLim,quod plumis nudum eft^"^
pedes vfqueinterijciatur. Totius vero corporis cutem [->roximc veftiuntplumul^ mollic^^^^
candidiifim^, tanquam lcnilTimum ac tenerrimum quodpiam uellus, feu plumofi latuig^^J^^jj
prordis, quo Cvcnus modo.Pars crurum feu tibiarum infim.a, quarque ad duos digiros plijj^^^
deftituta eft, vna cum pedibus intcnfo luteo dnfta eft. Fxpanfi digiti fpithamam explenf- .^^^^,
dij longitudo palmum a^quat. Vngues nigcrrimi , adeo vt ]ivx atrorefplcndeant. Semi^'^^ j^j,
lum adamuifun repra^fentant . Eorum ad fe mutuo h^c eft proportio . Pofticus maxiniu^ •
iios digitos longus eft,hoc ipfo minor anticorum primus, ifte rurfum maior penulrinio, ^^}^^^^
mus oinnium eft poftremus. V nguium fubftanda intus alba & oflea , foris fufco cortice i^l^^
^ia.Crus &pes fquammulis rotundis maioriexpartcin^qualibus pr^ditafunt , fed ^^^^^p
cruris pars,S: fuperior digitorum tabellas femicirculares habent, uti & Chryfaed. Huiu^ y^^^j
Auis iconem ad viuum coloribus fuis exprefTam olim , vidclicct ante tridnta annos , ^^^^^^^(i^
ille Botanicus Carolus CluGus, vir do61:iiTimus, mihiq^ amicilTunus tranfrnifitjfed in hoc P ^^^,
mLim hallucinatus,qu6d Hali^tum vocaret,qui (anc Olfifraga multo minor cft:hi1c vef^ |.

mc m

modum ad mc fcripfit:Halictu-s hic,quc maritim^ noftr^or^ Zee Arent,hoc eft, ^^^.^,

lam marinamuocaut,globo traicdlus fcitfupcriorehyeme, atq^ poftridiedelatus ad ge

fuiiivJfi^^

Ornitliologk Lib. 1 1.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

Stcrnum .

2 16 Vlyisis Aldiouandi

fu!!! virutn Carolum ab Andomaro Brugas oppidum Flandri^ . Eum prius cxenteratum ili-
c6 depingi carauit,inftitutum {mm recu!:us,utomnisgeneri,s,quas quidc nlciici potefl, Aues,
c|iiiadrupedes& pifccs, tuin ctiam iltrpes ad uiuum cxprimicuret. Hanc uero Aquilam foli^^
pifcibus ue(ci,teftis efle pofTum.qui prarrens aderam,ciim exeuteraret. Nam in eius uentriculo
nih!lprA'terpi(ces confpeximusintegros,etiamiium alios,femcfosalios. Tantoautem foetorc
tricli!iium,in quo illam fecuimus, implebat, ut uix ferre poflemus . Foetor uero erat ueluti pu-
tridorum filfamentorum. Magnitudoquae alijs Aquilis. Alar expanf^ id fpaci) comprehcnde-
bant, quod uir mcdiocris ftaturg,manibus brachijsq,- extenfis ampledi pot^ed, hoc eft oi gyain
iina. Color totius corporis qualis iu iconcc6fpicitur(eratautem talis, qualem diximus) Fabu-
lofum autem cft,quod quidam de Aqtrila marina commenti funt,quod alrenun uideliccrpe-
dem planum Ankris , aiteriufue aquatic^ auis modo habeat, cuius adminiculo natare poilit:
alrerum uero reliquarum rapaciuin modo, ut prardam captct . Hadenus Clarilfimus Clu-
fiusiVeram quod antea in Chryfieto fccimus,cuius interna quantumlicuit,perfcrutati fijmii»
non uth^c quid ad ocularcm fpeciei um cognitionem coferre exiftimemus , fed utquantum
fieri potuit,honefta ftudia promoucamus; itaque codem inftituto obferuaro idem in OfUff a-
ga faduri fumus,& eius anatomiam adminiftraturi , non tamen integram , led eorum,qu« &
uifu dignanobi^ uifa funt,&in penuria matcri^ uideri potuerunt.

P A R T 1 V M I N T E R N A R V M,,
cicfcriptio, feu anatomcs ab RcccWcntifs. D. loh.
Bnptifta Cortefio adminillratx explicatio.

T E N V NjjfolidilTima , robufti.fmiumq^ profundius multo , qua m in rcli-
quis aIitibus,in[Far nauis excauatum eft,^quabilc,nullis tuberibus,utin cxte-
ris ufu uenit,in quibus uerfus iugulum interfti:ium quodda ofteum eft , quod
ftenium feciidum longitudine in duas partes ^quascfmidit, & cauitates duas
utrimqj &angulosconftituit. Vniformiitaquetorniceexcu ptum.cft pertO'
tu,eaq> tevcti ac alta caiiitate in parte fuprema proxima iugulo, qua cor mem-
branis quibiifdam illi adherefcit . Vefica fellis exigua,ci)i nullum cum hepate cqnforrium eft»
Ncqneciiim iIIiuscauo,utin alijs animantibus coatinetur,fcd fub uentriculo multo adipi im-
mergitu!-. AbdomencopioUifima pinguedineredundat. Vterus infera parteanguftior,fupera
latior,pyriforma exhibet, craftb fatis corporc, cuiufnodi quadrupedum ferc , plenus^fcmine.
Oculum totum membranaqu^damab.inferioriparteoriens (urfum dudainternidandum
tegit,ideoqi periophthaImium diaaeft. Sedinoculo dignum obferuationeeft ,quod vvd
qnx homini in pnQilla pcrforatur,tenui(fmiam quandam\nembranulam pupillar pra- cnfam
habeat. Atqui hoc eft,quod ' Philofophus dicere voIuitiHi^Tverbis , rArumocuUsvtikt : mthecul^
enim ocidos hAbet obUfos :(\xht\\\'Xim2im eam membranam nubeculamvocans. fft^ctamennc

Oculi.
V uea .

Periophral
mion .

fior.cap.^ 4.

s expercem 6C exa t c pellucidam natura fabricara eft . Hoc ipfui
iiihil refircireporeft fuperciliorum autfupern^ orbit^oculorum partis prominentia,qu^ccU
te'3:um aut fuggrunda qua^dam oculos fupernc operit,non tam ad arcendas,qu^ fuperne in-
gruunf,iniuriis,qu /imquod fpirituumdi fipationem prohibet,&ad eorundem colle6lioneiti
Vemculos. & vnicatem plurim um contert. Ventriculi autem h^c eft compofido. Corpus eius non ut pl^
risqj alitibus carnof im,fed membraiiofum erat,totum inftar humani, oblonga Hgura crum^-
nam pr^ (eTerens,f mdo nempe qudm fuperiori orilicio latius . Ingluui££aret ,^uod Plinium
non videtur latuifte , ex hifre verbis , V^/fiw ojJ.frAgomepnum , mtrMt natura omma dt uorat^
confictendi. Verum qui ventriculo incumbit a^fophagus , fimulatcjj iugulum tranf jt, paulatin^ S
magiS3cma2[s,ad uentriculum vfque dilatatur,&proculdubi6 ingluuiei feu prolebi vicciti
gerit.VentricnlodiftedoAnguilla; frufta triareperimus,vndeetiam pifoibus ucfoi manifi^ft^
conijcimus.HcTcin ftomacho iam coquicoepta,tam dira mephidm exhalabant,atq; adeo tc-

Ocropha-
gus.

tro ac acuto toetorc nares offendepant, vt nos pene in anlml cliliquiu incidcrc coegerint .

Sed

pr^terquam quod Auis iam ad duas hebdomadas mortua fuerat, vndenilmiru, putreillu^
alimentum,anguftijs cadaneris inclufum, nulloq; acire ventillatum pofimc foetcre perccptuip
fit,illud Aquil^etiam peculiare (cribitur, vt illi halitus male oleatCego credo ob biliofam h^^

intcmperieni)

Ornithologix Lib. 1 1.

227

Jntcinpenein)3dc6 vr coiitafla (enicl ab ej,aut femefa alices caftcr?,etiamfifamelic^,clegulla-
rcaoiiorreir, ob traiiQatum nimiru in ea putridar qualitatis contagium . Cor ipfi mediocre& Co
pro reliqui corpori* proponione paruum potias,quam magnum,quale alitcm magnanimam
«ecebat. Alx tres articulos maioresruperncmembrana qu^edam robuftacontinctjf^almum Arricuh.

^ ^igitunilata,dodranternlonga cum medio . Lien rotundar ferc figur^e non ufq; adco ma-
gtius. Vropygium medij pugni cralfitudine adipc fiipra quam credi pQre(l,copiofam cotinct. y|.^"* ^j^-^

Sed rationes,quibus mihi hanc proxim c a me defcriptam Auc , Uififragam eHe,^ non ali^ ^
ccrto perfuadco,huiufmodi funt,& quidem eui^]entes.CoIorein primis eft excinereo albicas, H.Hijl.c^.
10 ^1'iftotcles dc Omfraga tradidit : fic nubccula uculos I^los obtinet. Hoc ajiatomicain
ipe(Stione palam fa£lum,cft-qj huic Aui peculiare,nec in alia Aquila obferuatum,nempe quod
pupillamaliaadhuc prseter corncam membranam obtendat . Olfitragaj imkim tffi wttjiimim Iiucftina-. .
^™ilif2atura omni dettorata confciendi^ fcribit Plinius . Hocfi quis non de propric di^Vo intc-
"no,fed de ventriculo inteIIigat,non ineptc fortafic faciet. Inteftina enim in omnibns omni-
^^plubftantia vnum funt,plurao:ficio.Voluin"e autem Plinium dicere OlTifragam nuUa inglu-
^'<^>utalias Aquilas <k Aues plerasq^ inftru£^am e(Ie,(ed vnico vetriculo omiiia afliimpta con-
^oquei-e,rcs ipfa ac autopfia euideter demoftrauit . Quo argumento l>anc Olfifragam b.n ba-
eflc & cognominari tr^idit. Huic noftro Aliti fub mento villus eft plumofus , qui barbam

. w r^poHum diuelli. Scd Ariltorelici<& ninianis argumentis ^ me^

011 incptaj (vt arbitror) libet addere nomen,quo apud Ferrariei ifcs h*ec auis,vbi capta efT,vo- .
^^tur,vidclicet Aquilaftro^quod Oififrago potiusconuenireuiderur,quam Anatari2C,utOr- Aquilaftro.
J!it:hologuscxiftimauit,infirmocoq;folo argumentodu£^:us,qu6d Aquilaflrumltalorum pi* '
^<^ibus vcki acceperat . Hac enim vocem fpurium quiddam & imperfcftum dcfignare coftatj
Sueniadmoduin Philofophaftros & Poctaftros vocamus eos , qui Philolbphoru & Poetaru

lancfurdus
omnes veram

*^iipra cxprimere conantur quidem,fed ncqueuntanequi , & iurdaftru, non qui pl
^Vcd qui ^grc audit. Aquilse autcm fpuri-e fcu illegirim^ nomen in eam,quam oiUx.^ v ux»i
■^Suilain efte fatentur, nec quifquam vnquam degeneris natur^ arguit,in Anatariam nempe
^^clcre non poteft.Ojlfragac uerc),qua?,etfi ab altcVo parente Haliietogenita credatur , ob ilie-
30 Sjjmios tamen natales, & ob alia uitia, ut eft uiliis imbeciUitas,ab Aguilaril generofitate alicna }
f., >^PPfhnc couenit, Vcriim ncquis, quod haceade Aue pifcibus ct uitlitarediximus,Hali^-

^^eneopinetur;quxrcsprofed6 GariTnnoviro,mihiq^amiciifimo, dodiifimoalioquin
^.♦V^irolo Ckifio impofuit,qui huius Auis e.figicm pro vero Haliarto, vt rcbatur, mihi,vtante c^iol^^CIu
^J>tranfmirit. lmovcr6etiamfialia,eaq,vmanifeft ante declarauimus, fgna fms dccc

eeHei^j. , yel ex fola magnitudincilla eximiahanc ab Aquilis reliquis feiungi,&: Oififragam pms.
^^eiProbaripoteft,Hac enim Ariftoteles cacteris omnibus Aquilis una occepta Gnefia,maio-
fu , ^^^^" ^um ver6 ca,quam nos damus , O fifraga,alis cxpanfis fpithamarurn nouc mcn-
tjf'^ ^'^ uet,vtfcripfimuSiCiimq,- illius Clufius,cuius olimadnos dedit, longitudincm & lati-
y /^^^'^>S^antahominisvndiquaq,-cxpanfifuirtcteftatusfit,ideo vcl ipfi Chrifacro parum
4o.:^;uimicedcreclarura erit. Hali^tijs enim vix Miluum magnitudine fupcrat: & Anataria
-^riftotclem omnium Aquilarum,excepta McIanarto,minima eiE
C3^v;^^uam fecundam pofuimus, figur.i ' Bellonij cft , qu^q; Auem,quam ipfe pro Cffifraga Lib- 2.^.8.

J^^>repr5cfentat. Hxc talis eft. CorpuIenria,colore & fpeciei Milui eft,hoc excepto,qu6d j^^^g^itu-
Ped nigris ad alarum latcra notetur.Caput ei A ccipitri ftellari fimile Crura & ^^j^^^

es Vulturina,coloreluteo. Corpus totum molli & tcnerrima lanugine inftarVulturini te- q^^^[^
iit ^^^* plumis ueftiuntur. Dominus Aramonrius eam fccum redux e Turcia attu- Cj..^.^ ^

Qras T ^^"^P^^^ibus aucupibus fpe(5^:ata, a nemine agnita eft ,qu6d rara admodum in hafcc Pcdes .
n^^/^^P^rtetur. Aiebat ipfam in lllyrio,dum Turturcm depafcebat,captam fuifle : poftca ta- Pluma: to-
^Ues ^^-^^^f adhibitam,nullum unqua fcroci^ uel magnanimitatis fpccimen edididc. Vn- .
Ojf^^ ^^^^^ Patuli. Roftrum ac pcdeiJiauefccbant. Cadaucribus fe explere putabatur.Hanc ^'^'^^'^^
^^Dof ^^"^ clle non pofte , cum cx eo qu6d Miluo non fit maior , tum cx reliquis fignis fupra ^
Vui^ ^^.^^>Suibus caret , manifeftum eft. Quod etiam ipfe Bellonius haud grauatim admittit ,
n^i^l^^l ^^^^jmi quoddam genus eam appellans:fed quia,qua pro Olfifraga exhibcrct, Auem
pQQ'J^^J^^^cytaque ad hunclocum ob quandam cum ea fimilitudinem , hanc eandcm rel-erri

hiQr^^f^^^^uit^atqueetiamquodex Olfifragis Vulturcs procrcari minores huiufmodi a Pli-
^^^"pturufit.

Oififragan?!

Vlvfsis Aldrouand

OrnkhologixLih.il. 22Q

<}iiS^ r ' "O" temerc autumauerim , eam Auem , qu^, vt ex nobili

auomT^'™ Tyrolenfis comitatusaccepi,infummismontiumibidem iu£;isnidificat,8dab
fras'?, if indigete voce Bejnbrecker, id eft, verbo ad vei i^um reddito, Offi-

itatnifi ^"P'"P"5 emm fublatSexilS) ad nipes &montium hiatus pr«cipitat,ut Venatis,

OuT/» ' 1 "^SPU' eiiecatisjoffibus^omnibusdiffraaisefca fuacommodiuspotiatur.
x^a. quod ctiam trufta offi .im,ea4_maiufcula iiiterdum dcglutiatXolor in dorf

»0 tioiw; ' i-l"*"" nempehominismcdiocrisftatura eft, ubi brachia cxpanderit . Vena- 1° "

■ quamo"^'"''*'''" '^'"°'^*^'''^'"'"'"P"'^*''P^'''='^'"P"^^^
publico ''°'"?'' "ocant,deferunt,priemium duorum Imperialium Thalerorum relaturi c Pra;mmra
quibiK ,''f ■"'"'";? Arciduce omnibus propofimm,qui has Aues,ut noxias, & Rupicapris, propoiiti
''°''^'^''°'''''°''''^'""°''''^^''"^''''f^^^ Tardcadmodumacdit-"'^'-';!.'^"''-
do JlZT "'g«}«em corporis molem feruntur,adeo ut diiin uoUnt , abperitioribus aliquan-

*o O.Tlfi^^^'^'!'^''^'''^'''"!'»'"'''''-^''' admodumhanc Aquilamefle fcribat,nonpoteftefle

Or^T'^ • '1'""" Ariftoteles omnibus Aquilis, prarterfola' Germana, maiore tacit. (ab o m
«eti*\ 'T F'' ^''f ^'~''"'" '■«=•«" quafdam depingit. Audio,inquit, in motibus Hel- fJow.ja.
fcruckW 1 '■^r r^'" ^1'I']'"'S<="'^'-'* nomn^^n Beinbrecker, hoc eft, Oflifraga-; ab aliis Stein-

fif Ja o„ «•'rona mfigni Helueti* pago, fic ad nos fcripfit.Of- "

guJiemXuI?ur«,Scomninoflau^ere,&c^
P^J^ulaspretiofasfien,utexVuItunbi,squoque
'ioquori , ''^^T'''^"^^"^'" aliquant ,minorem eflb Vukuie, eiufquc srenus ^'S""-

Pi,eSS '^''^^•"«'«Kfufcoj cum VuItux£eaore , colIo,& cap.tc magis flauefcat , ra?c> ca- v^. peU.s
guiin &■ r ^ '"^'^"'l"* P''«P' "s pagos,& agricolarum domos adi.olet, hvemcm propin Prarlaamm
« ad ai^^ ''^''*'" ^^P««"i. Item ab aIio,auein ert'e tantam,ut fpatium ab ala extrema exten- hycmis .
Hos fr^^i^^orgyarafiue ulnam cxcedat j uaria animantiumgenera inuadere , Mures alpi-
tii^nz^^^y^^^l^^^T^^^^^ folitariamagere, coloreex caftanco Venatus

t5rnitl* 1 ^'''''''«'^Aquikucrajdefcriptiofueritjcgonihilaifirmo.H^nusigi- Nidus. "

40

CENERATIO.

\ r Onquit Plinius) ex diuerfi Aquilarum coitu genitis mtum eflj^ Ojjlfragis ge^noci

^^'^^^^equibusrulturesproge»eranturminores,&

generatio,quam parum videatur veririmilis,alibi diximus .

I N G E N I V M.

* E iiidole huius A uis,qu^ pr^clarum ac infigneliberalitatis excmplum prgbet,
vnms''Ariftotelisinftaromniumverbaapponam.^//^<?#/^^^^,inqiiit,'^tff4^ ,
tur, probe &fatifcat(irviuit, ( vndemirari fubitdoailHmam Scal{gerum,qui ^^f'
Offifragam interaues ad prolem multiplicandam,minus aptas refert)r^;?^^f- *
^ ^ ^ ^"'^^ ^ft ,nutricat hene pullos fuos & AqmU.Cum enirn ilU fuos nido eucentjMc rccipit
^P^rMffj eos& educat , {Jiiitttt namq ; pullos fuos Aquila antequam iemfus fit , adhuc parentis

efi ac Vilandi adeptos facultatem ; quod per tnutdiam facere creditur. Natura enim in-

^!^^^isfii/^ ''^^^'^^^^^poftvenationisymagnumtamenquidnacifctturjcumvenatur. Jnuidet igitur
**^^ipiunt de^dH^"^'^^^^" ^^^^^ edaciufculis, & oh eam rem vnguihusfecai, Ptdli etiam inter fe fugn^re
rJi^^^^f^^.'^^^^^^ ^ />4r^/?/tf eijciuntur &pulfanturMietii vociferantur.pcriclitanturj^ fed

'^^* i'emgne,4ctuetur,&alft,dumquantumfatis efadolefcant ,(^odi^^^ ^ l.io.c.;,

V' teftatur

Ir

«30

Vlyfsis Aldrouandl

eeftattir «erbls: l^ie^asab his (nempe hqmMsyognatumgems Ojjifragd excipiuni & educatcitm
fufs, Hinc Bellonius faaum exiftiraat,& nomen(ut conijci t)& figmentum de Phoenice (qu»
vox ad Phenem non parum accedit) /\ue apud recentiores,c^u3e luper nidum pingitur pcaus
fuum dihaians.& cruore proprio pullos pafcens.Sed hoc alij Pelicano tnbuunt.Harfi Aumffl
«Ci irsi. smorcm ergafobolem fuam'^ Homerus in Vlyffe, & Telemacho fefc recognofceiiubusC»
^ ^ ' Icbrat,dumait: ^ ^ , . .

KAaTov tTi ^/yic^c , dJivc^Tipov n r otcavoi
(blnioLi ytl A/yvTT/o) yct/w^^cowxiCy oTa-i 'n T^Kvet
^Spoiat i^^AOVTO TrctooQ TTiTitva, yivi^atj idcft^
JFlebant autem flridule abundantius , ^«iw aut Aues
OfffragA.at Vultures cttruA vnguibus.quthus^pulUs
Ruflict exctfiunt.antequam ttolatiles fmt,
^L%,x. de Qucm locum imitatus eft Oppianus : ^ ^ ^
fifcibm» Ka/ fjiiv r/c <pr,vnc dd^m yoov ^TtXvw dvti^

O^pBptov , d/u(p) ^ TiKiastv , &c.

VENATVS. VICTVS. PVGNA<

Solcrtia.Vox,

O N minorum animahum tantum , fed maiorum ctkm vcnatu viuit . Na^
Rupicapras & earu hinnulos fublatos ex alta rupe deijcit ^ ncc Caacs venatu^
rum aut paftorum ab ijs, fi foli confpiciantur,tut! funt^. , , ^„15-

Quin & pifcibus eam vidi tarc, A nguilMuas m difteac vcntnculo rCP
rimu?,reliquiardeclarant. Nequehoc Hairarto,vtdiximus,propnum exi^^

---- - mandum eft,cum pr^ter hafce & Anataria pifcescapiat, quam tumen neni

obidHali^tumdixerit.Quod ipfumminus mirumvidebitur.Siquis Oififragam comm
nequippiam cum Haliartocognationis&generismeritohabercconfidcraucrit, ut aquou
tum & vitam , ab eo etiam morum & ingenij partem trahat . . - . i,,^
Sdlertit . Solerti^ oc naturalis cuiufdam inftinaus in Oififraga meraorabilc Auiccnna cxcmpit"
tradentequodamuirodoa:o,adfert. / rr ^ r i. /^tni*

VifacftcumVipera£ugnareOififraga,& cxpugnaad herbamfefe rccipcrc loncho HJ^
icm,quamciimquidam experiundi caufa fubtraxilfct , rcdicm Auis ncquc herbam inu
niensjftatimperijt.
Vocem cam non femper candem cderc ' Lucrctius innuit :

* lib. de K^cciptres, Offifraga, Mergiy

natur. rer. Longe altas alio iaciunt in tempore voces •

VSVS IN SACRIS.

SSIFRAGAM & Harpam ( hanc cgo cum Offifragra candcm ftc^?
AuesMineru3eattributasolim,GvUiusauthor eft. NamCk * Homcrusi
neruamhuicAlidcomparauit, ciim i\v. Mineruae Fyloabfjt (pm-n f^^yJr^.
c^offifraga fimtlts ; vbi interprctcs Phenen Auem Aquil^ fimdcm faciut.
neftior autem (inauit Euftathius)hacccomparatio Mineru?ad ^T^^^f^^
Nam <pytvY\ uidetur denominata Trapet to ^^'^ .

rentrquorum volatus licet ^uo priore incognitus, fecundilfimos tamen cucntus habcre c
. batur. <^«/W4^/(inquit 'Plinius) ^oftO^utiumauguremvtfosmneffeRomA confirmauere . ^^^^
dcfidia rerum ornnium non arbitror agnttos . Fcftusitcm tcftaturahtCS UolatU aufpiCiataC

iftas fuiflc putataSjButconcm, Sanqualim,Immuliulum .

OrnkhoIogKT Lib. 11.
fVSVS IN HIEROGLYPHICIS

231

VSVS It^ MEDICINA.

A B E T & vfum fuum Auis hxc in medicametis.offifragi vcnterQ inquit ' Pli- " ^-i^-
nms ) artfrclus & po^s ( in codice Marcelli Empirici , madefaflus d^affofitus ,
quod non placet ) ijscjuiahosttottcorificimt ,vt,liSmus , vclfimanutantumte-
neat cafientes cbum. &u,dam adalliganl ex hac caufafcdcominuare m» dScnt:ma-
ccm enimfact Et allbl quoque ita fcribit : P^numeH Offifrago ,nteft,num mirabtli Intcmnin»
"■•» eolu r n I """^* T"" *«'"■'"'' ''"fic"»" : huius fartem cxtremam adalhgatam frodclji con- tura .

b A'- r j ° ^«'^^'■"'"''''arcficius c-itra calculos & alias difficuttates vefica com.
^^'fran i ^'«'coridcs vero de eiufdem Auis ucatriculi e.acacia /irailia prodidit, his verbis: Z,.j .c.47.
■•'«^UscKurTf ''''''''1'''''^''"'^'''^'"''"«'' l'"''?'U''refrod„ur. MarccIIusquoqueEmpi-
'*''';""Pt3 'lt«C tradldit: A»i, 0{ffrag.t ven,riculusfalit„s,utferu^yi f^u, aul exuiius,

^''rsextrZT n f ^"T^^^^^^
'»'eft,„oZLj,^'''''^:fr"^^^

^^^'MTr ,T.Z T^""'^'"''- '""f ~frfpefum,crfos;yA eft,uarices fanare fcribit Ofli» vfus

""eUc ; (i-"^^"'// ^T '^ "''■P'' »""':"^"«ur- Idem Kiranides author eft fel eius cum
"•«ISU ir f ^t""^ '^""^'=•1^'='« ftercuseius aridum & tritum (1 qu,s,b berk

1« tauent,cocoa.onem p.omoturum,& calculoff affeaioni &dyfurieon
Hon!!"'" »PP<=".'l'cj« loco Offifraga: hiftoriam fobneaam , qu* deZoTa clTar) A
CmTr''"'°''r''''/='^"'''^'- "''<^'="""P«ri'rmiumrefe?rividetu^,i^^^^^^ "^T^
<utJSlXt:'^ '"^^^

'•'«•fibilii'^1 '^'"^'^*"' '^'ii "ocera AVoVa,« interpretarurpro«?«„Vq„od eft

■^"iflexim, r 1'" '^^'■^'^'■'' '^'■'""."- Herodianus apud Homerum accipit,«Wa«» pe-
Vetan . "'T; l''=-'f.'','"P''«-»'5' 'o<:o aduerbi,, vt 7/.«a pro ^.>6.2c. Alij «.oV«,« in-
'"''iiinan c "^^'^1 eft,per foramen teai,quod & >c,V»cro'»V,(infumibulL-m)

^jlitas iu Ph ™T r '■c'''° ^"'^"^^''«'/^'•il^f & Hi.nmdincm intelli-ant ; quod Panopc W.o'^««

Teteo vt V i? • P-^H'";" ^rH' ^''°'^'^'''^ ^''""8'""'=' 'l"^ P"«ar fabulant ur
'"^^'USem ""-^ ^"'^'''''° '"'^''"^^^

^£ AQVILA ALBA SEV CYCNEA.
Cap. XII.

40

Q V I L A M aiitem albam feu Cycna?am ad OiriFragam potiiis, qiiam ad
almd Aquila! genus reducendam elle exiftimo, & pr^cipuc hac ratione . Al-
hertus ciiiin magnitudine eam fere Herodij,id eft, Chrvfieto^gualem eflc,
ledignoLMhoremfcnbit.Nullaautemaliaab Oififraga adChrylaeti magni-
tudniempropriLisacced'*- - - ^ ^ ' -

f"^^^S^ifQ-i d' ^^^^^^^^^'^^o^^ ^^l^i^ragje

tudinem proprius accedit. Deindequia tam pifcibus, quam quadrupedjhus
vi6titet,quod Oifitrag« conuenit. Verba Albem huc aflcribam, quofeiHs

^)Chril

duT4'nrces

\^peexpertifrmus,EJ} Auttm hxc Aqutla tota alba niuet candoris, magnttucime ferme Hs^ ^^^^^r •
^niaeti feu Aquil^ Gcvmsin^yignobtlior tamen^minus^ velox, Viuit venatu Leporum, -^S""" "
^iufmodifaruorum ammalium . Nam aliquado Catulos.Vulpeculas ^orcelUs rapt\ '

amfuperlus'

^yroknfl^^^r'^"^ natantes. Harc fortalfis eadem fucrit cum ca, quamffipenus in al-
An ^'^^'>o cor, ^ co"n^^ci,ac Rupicaprarum hinnuIos,Agnos, Canes abripcrediximus , al-
^^'tivcrb ^ AquiIarGcrman;e,&volatu tardamadm^^'^"-

^ expcndatjC^c cum hac Olfifraga conferat,faciIe eluccfcit.

DE

ir

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vlyfiis AI Jrouandi

DE AQVILA HETEROPODE. Cap. Xlj.|^

QV" I L AE in:ius piduram Oniithologus ab Argcntinenfi quodam ^^^^,^ fo,
accepiirc memoratjhominecliligenti.limo, <k auium pra?cipuc natur^ ^ •
qui tamen nihil certi fuper hac AciuiU refcrre potuerit . Hoc tantiim cii^^^ ' jt
ilijs quibufciam piftoribus hanc picluram ccu veram fcfe acccpiHe. NoS,i!j||j^,
_ Ornithologus,heteropociem appellare voluimus,qu6<i in una hac auiun^ ^ j^^-
ra eft piaui g^ura coloribus diucrlis infigniantur,finiltrum carruleo,ut roftrum quoq; • >^
trum fufco albicante. Venter fufcus eft,'S<: pundis nigricantibus,maculofus,vt pcdtus ^^f
collum. Reliquum corpus magis nigricat, oculi fubrubent. Pars etiam alaru fulca cft .^'Lni^
£^is notatur nii:;ns,vtventer.Capitis &ceruicis penne fumm^ rigere videntur:3<:dorfi ^^^^
circA alarum fummitates i gibbum attolli . Ha^cillc : dc quibus ego, camnunquai^^ g
AquiUm ui Jere contigerit,nihil iudicare potui. ^

Ornkhohgix Lib. 1 1.
D£ SCYTHICA AVE

333

Cap. xiiir

^'I-^i ^i^ ^^'"^ '^"'^^"^ ''■'^ fubiiingcrc vifum clT-.

INaC>C Ariltotclescapitidc Aquiliseiustraaationeftatimuibneait.camoi '9. H>flo,.
multimoreAc]iiiIarumfjccrc..rtbucrat5EtAIbcrtuscu01aoM.ignoocu- "p.j}-
Utotcltchancipfam AqM^lamappellarcnonverentur.Magnitudinccnim,
& hgura etum quAm maximis Aquilis non eft ab/imilis, vti icon eius ex Olai
^'yhUurr. n"50'';»^cpf«»trioijaIi apponcnda dccl.»rat.Dchacita fcribit Ariftotelcs.

W ylquiU r.. 'rC * T -"--"""r M,,rujrca,,,cr/, qmsjcad,,, tmfugmt, & verhertt dlis,fertnde
i^plnATT- ' = ^*" ma^mtudme Ot,dis, t,„/far„ ,»

ry^^G,^l^T ^^^^^^

f^ilicetfcn^ r""^' 2-«^ o,.;s», »V/. M..,fcdGazale^it^;»./A, Plinuun

^'Si "'"/ '^;'"" "''^""'•'f.vbl ait: 0,„„cge,.u. Ac,u,l..r:nLr,esVul(.ru

yr^sZtS:^^^^^^^^

V 5 ntUriunt

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vlyfsis Aldrouandi

234 y

„,MP«lk^fr^os. Verum qiiid rcfponfiin.s fit Oho Magno Vpfalcf. Epifcopo Alb«tus,non
video,qui cius rcHonis, c?teraru.Tiqi Scptcntrionalium hiftor.am perfccutus cft , h'lq"C.iaM

d,aorxtU Ut.mvdk cmfM ^nudmt, cmm fa^rficocalorefuUuducunmr . Sed ..u.iqu.d h«craP _
fit incubatus in Aquilis,q^Smodum Ariftotcies , P inius & Olaus Mag.ius volunc,
bcrtusncgar,mihmondumcomperti.meftJ4omi.iesl.terat,&.iatural.u.Tirerum.ndagato

rcs al., h.,c in parte ..obis fubuenirc, & defeftum noftr.-, fupplerc poteru.it,& exaa.oraqua ,
doque de his tradcrcSic nedum, quat f.t hsc Auis Scyth.ca , aliqu.d certi , pr«tercaqu« Ai' |
ftoceles habec atque Plinius.cognoui- 1

Ornithologus hancfiguram, fiue Aquilarfiue maioriscuiufdamauis,,quamproptcr ,
2nitudincm,non in vnius, fed duarum aut plurium arborum vicinarum ramis nidihcare tra
fefc ex tabula rcgionum Scptcntrionalium Olai Magni etiam defumpfifle fcribit ; J^ul^?J^|ji5 i
men Olaum in tabul^, aut piaurarumexplicationchuius Auismentionemfacerc . ^,^^^
vcro , quoniam primo libro de admiranda cius magnitudine loquuti fimus , figuram can
apponcrcplacuit. Sedha^ctaminfpccic,quamin gcneredc Aquilisdidafutiicunt.
adVulcurcsacccdo.^

Finis LibriSecundi

VLYSSlS ALDROVANdT

PHILOSOPHI> ET MEDICI

BONONIENSIS

ORNITHOLOGI^

LiberTertius.

Qui cft

DE VVLTVRIBVS IN GENERE-

Qiias Vulturibus in genere conueniunt ,
Cap. L

RINCIPEM certe inter volucrcs Iocum,qucm citra vllam controuernam
merctur^abfquc vlla hieritatione Aquil^ dedimus . Vcrum animi nobis pcn-
detibus,qua? potiilimiim ales ci fuccedcrct,Vultur occurrit,qui multis de cau-
fis ac fuo quodam iure hilc fecundum locum fibi vcndicat. Si cnim rapacium ^^^^^^^^^
" --♦CTH'^ dignitatem e corporis mole mctiendam,quod quidam faciunt,putaucrimus, turv^u^^y*
. . finchocnominevcl Aquilganteponenduserit. Nam vel fcfquialtcra pro-

3o|^^t"tione nonnunquam Aquilasexccdit,acrapacesomnesvincitcorpulentia.Quafo
(^j^^^]5*f^!^^o<^^ifimus ' Bellonius,fuam,quam de rapacibusTcripfit, hiftoria a Vulturibus exor * Lib. 2, dq
quid ^ ^*^^^ Aq^iiil^s fubiunxit. At vero,(i indolis rationcm habemus;fi natalium claritati ali- ^'"^•'^- ^ •
par^ T"^^^^^^"^^'"^ temerc' forfam,&hoc ipfb profedo iure,n non priores Vultures, ncquc
^ure^ ^^^.^^^^>^^^^^'^^ ordinc proximos efle cocedemus . Etenun fi ^ Plinio credimus , Vul- ^ Xao.c,^
^uit^ ^'^i^^i'uni progenies (unt,Iicetadulterina; H^lmtj^mQjiitjji^f» offifragam hcitj & ex ea
mer*'^^^ ^'^^'"^■^i^-^ ^^^^ ^^^'^^ f^iiiores qui nongmerent,froereAri.^Zi\ & Gypaetos inter Aquilas nu
^Uriiv^^r ?f '^itura & nominead Vulturc proximc acccdit, quare3<: Subaquila & Aquila Vul-
^'^r ^ multo logiiis a Germana» Aquila: natura ac indole abeft , quam is Vultur,
^Us-^M^^^^^^ ^^^^^'^^^* '^^^ ''^^^^^^ declarabimus, <Sc iam antc in Aquilar hiftoria fcripfi-
neii^ll^^^-^^^"^ ^^^^^ funilitudo ac cognatio cum vera Aquila interccdit , vt ha([^cnus nemi-
^^^tim,qui exa£lam vtriufq; diflinftionem ftato aliquo & c rei natura pctito figno ad-
%^^\^ ^^^^4^^it)PriBfertim vero quod ad corporis habitum attinet. Qiiod non eo dicimus,vt
^x<t\^ ^ p'^^^'^damus, fed vt non iniuria Vulturem primum ab Aquila locu obtincredemon-
tib confufio fubcft,vti fanc cfte inficias ire nequimus,ea non a nobis,fed ab A li-

, ^ fiQ ^ l^^"fur,qua? fortc etiam ipf^ ob mutuam fimilitudincm dccept^?,promifcuo intcr fc
Aues*^ ^ ^^^^^^^'^ pgrmifccntur . VnHe^nediFoimfdam natury , ac intcr vtrafquc ambigusr
pcrim^"^* ^^^!^ ambigendum cft , Quin etiam procuTdubio Vultures vulgo diai habitiue rc- ,
gci^^li '^^^»*^^* propius ad Aquilse naturam eant,qua m veri Vulturis, Si tamcn rcpcriri veros ac
'^enti'^^ • ^^"^^^^'^ tota fpecie a rcliquis volucribus diuerfos negaucrimus , & rei veritati,&
50 funci;ii*^^*^^^|^^^^"Qftro^lie"u quippiamac repugnan$aflcrcmus,Qua quide diftinaionc
trari^ j^^'^^* pofita^quamalibilatiiis probabimus, plurimas fuo loco authorum, qui con-
Preter ^ ^^^^^ tradere videntur,controuerfias,ta vcre,quam appofitc componcmus. Aliud
A^ ^ ^m''^'^^^^^'^»^ eft,quod noa parum ad digiiitatem eius oftendendam iicity & Vulruri
ei^i,^ a'^ •? ^^'"^^^^^^i^e eftjdiuinitatis nimirum cuiufdam credi participcm. Qiiemadmodum
Arjf^QfT "^^^ «iltiifimum volatum & vifumacuti/rimum diuina hominibus perhiberur,vt
^^cs teftatur , ita & Vuicm- ob admirandas quafdam , ac particulares dotci diuiiii quip-

ni-L^n

Ir

Quo bcllLt
pr«f'agiac .

CuiTfuli ct
lunoni Ta-
cer.

^JnHexa.
dimn. ofjic.
HomiLS.
Vulmrcin^
cur Roma-
nimagni fc
cerint .

^JnOnocrl
ticis .

2j5 Vlyftis AldroiiancH

piam Iiabcre cxiftimatus cft. Tradiint futuri prclij cucntus prxfagam Aucm cxcrcitus kq^h
& biduo triduo antc volare co,vl>i funr futura cadauera^certamq^ excrcitui cladcm pr^nun-
ciarc,adquemfcfcconucrterit.Vudc Marti ficros ccnfucrunt Vulturcs fupcrftitiofi vctercs,
vt fcribit Phurnutus. Acgvpti) vcro lunoni vcl potias Ifdi cosconfccrabat,atquceorum pe"
nis Ifidis caput tcfte ^ Acliano,& vcftibulorum faftigia ornabat. Qiiinctiam lunoncm & Pal-
ladcm huius auis imaginc fignificabant,ncmpc ob uilignei^^

maris opc copulauc non fubucntanea,fcd ad fobolcm propngandam idonca oua edunt, ipH^r
parcntis vtriufquc loco funt, quemadmodum tcllus, quam 1 uno occupat , vbere proucn tu
plcno fmu plantas & animalia cx fc fundit.C^lum ver6,quod Mincruatcnct, planctas,Solein ^
Lunam, cjctcrasq^ ftcUas tanquam foccunda numcrofi partus matcr producit. Quam rem m^'
nimc lcuc yimnci pucrpcrij confirmadi argumcntum D.' Bafilius adfcrt. Illud ctiam quanto
in honorc apud Romanos fucrint olim Vulcurcs,vel maximc dcclarat,qu6d,vt Plutarchus tra
dit,ipfis ad auguria maximc vti folebant vctcrcs, atquc qu6d prar rogatiua quadam intcr c«tr
ras prrpctes cxccllcrcnt. Scmpcr cnim coru afpcdtum aliquid /igniticarc pro certo habebant-
Easq^ Aucsomnium carniuorarum iuftilfunasac innoccntilfimas cxiftimabant,quippcqu<
ncquc fui gcncris, ncquc alia vlla animantia viua I^daiit , ncquc fr,itfcs aut quicquam coruiri ,
qu«homini vlui funt,confumat, &ciim maximc poifmt, & vaftii^rporc& roborcinli^^nt,
ncminitaincnnoccant. Pietatis nominc vclmaximc Acgyptijs alijsq^gcntibusVultur com-
mcndatusfuit, vt qui totunA fcrmc annum in fobolc procrcanda ,& cducandaoccupatuslitj
omncmq- curam ac follcitudincm alesKiis puliis adliibcat, toto cducationis tcporc pcnc nun*
quam auolans aut cos dcfercns. Im6 fi Oio crcdimus, dchcicntc tortc pullb alimonia , tcnHif
vulncrat,& proprio languinCjCtiam cum fuo pcriculo mauult palccrc,quam vcl tatillum,qii^
viSumqur rcrc po'jfit, reffcbm prolem finc cuftodc pcriclirari.Dcniq,;tantain vcncrationC
apudltalosolimhjbitos fcribit ^Artcmidoru5,vtvcreriIcgcapudcos(ancitufucnr,ncqn»i''
piam cam,vt Aucm innoxiam; nccarc audcr ct,quin & talcs & infidiatorcs 6c iVs/S^ 4,id
pio$,cfl*c, illi homines opinabantur.

AE Q^V I V O C A

Vultur a
ftrum .

Vucga .
Vultur ca-
dens.
• Jn Comm.
Sph^erf Pro
tU.

^Sxercit.
^o-^.cap.^.
Vultur QLia
drupcs .
Vilfra^rs.
Roibmi-
cha.
IcrfF.

Gulo.
Crocutft .
Hyena »

V L T V R I S nominc,qui Gr^cis cft, prctcr alia fignificata fidus quoi^:
dam cxlcftc Aftrologis vcnit,in ip(a lyr;e cffigic collocatum,intcr ftcllas prij?^
nominis. Ptolomsci Kcgis aruo in Sagittario U dcm habcrc , gradu dccimoi^'
ptimo,minuto vigcfimo : noftra ver6 tcmpcftatc in Capricorno gradu fcp^^'
moobferuatum cft.Idad Vencris& Mcrcurij naturam acccdit. Arabibi;|
Vuegaj Latinis Vultur cadcns dicitur. Cui proptcr corporis molcm &c 1*^*^
cxccllentiam maior dcbctur afflatus. Quarc qujc dc lyr« imigine Firmicus (cribit, huic ftclj ^
tanquam antcHgnanat attribucnda cocluditMoanncs Stoeflcrus . Eft practcrca vna Bcibcni^'
rum ftcllarum,quafi cor ipfius lyr2c,dans dona grandia,(fi crcdcre fas cft:)qu^ modil cxccdun •

Vultur ^ lulio Scaligcro no illcpido , fcd ad rcm appofito vocabulo nuncupatur quoddai^ ^
animal e quadrupcdum gcnere voracifHmum, Gcrmanis ca de caufa Vilfra^fi, hoc cft,dc n^J'
bo(vtaiunt)advcrbumappclljtummuItiuorum : quo nomincctiamcdoncmqucmpia,n^^
luoncm, & ciborti voragine appcllarc fplcnt, A Sclauis pctito nominc Rofomacha vocatnj''
Sucdi Icrff indigitat.Hoc planc illud cftc cxiftimo, quod " Olaus Magnus ob candcm caulii^
Gulonc vocat,qu^ vox Gcrmanicam cxprimit . Delcribit vcro id animal alibi hifcc vcrfib^^*
Sdturum ex efults furgere,bellui»a quam fi$
Res vero homtm,digna fameltca trtremi
Jncredibili illuuie Rofomacha monUrat .
JEfi hoc animalSarmaticts ideagulonum :
Felis facietOrnattbus expetita pelle^
Bdic bejlta nidore procul cadauerum acri
( Hinc Vulturcm ego quadrupedem vocare fueui : )
Jl/e^a vbf in falttbas efl prandia naBa :
Seinfarctt ets delictfs magis magis^
KyfdeOyAtque adeo{ut pene nimts vtfcera tenta.
Kumpantur. ibi captitat arbores froquinquas :
Turgcntia queis pondera dijlringat omafi :
(^tque rcdeat ad relltqttias vcntre leuato »

Vultuimos
ita Vultur ta-
. lus .

OrnithoIogiceLib.III. 237

Crocutam quoque forte,aut Hycnam non male quis cum hoc animali cafdcm c(ic putct. Nos
*oco,ait licaliger, Vulturcm quadrupcdem confueuimus appellare;cadauera namq; miro cef-
toq,- odore feaatur infatiabilis , ^
Vultur tcftc Acrone in illum locum Horatij : Vultur flu-

Mefalfu/afeyuiturejn^ppulo, uius,
nuui j nomcn eft in Apuiia, qui per Vcnafrum, mediamq,- Campaniam labitur, authorc Stra- a / n r^.
«^oncj Dicituri^ Vulturnus .Mcminitciufdcm Lucanushis verbis ; i^-P-^cog.
— ^Btarux

Vulturisy& ralidi lucent buxeta Matini ,
Significarc tamcn Vulturcm cius regionis montcm quidam annotarunt,
^ Accipitur ctia pro ccrto tali Utcrc , at ia^us infclicis , vt ex ' Plau to manifeftum cft , vbi ii
^bct; Prouocat me in aleamM ego ludam:pono palltum.ille annulum oppofmtylnuocat Vhanefium , iac

^lturios ({Hatuor: Talos arripiOytnuoco almam meam nutricem Heren.tacio Bafdtfcum.TzMs Vulturijs In CurcuL
^omcn datu ^ Rhodoginus inquit,qu6d vt Vulturcs carniuori (unt,& rapto viuunt,compari ^^- ^«^-
modo 5c talorum ludi ita funt,vt luforcm cx toto difpolicnt,atquc vt Plautino vcrbo vtamur , ^^^'''^
<»eruncinet,Calcaeninus ait appcllatos vcl a rapacitatc, ucl a facunditate, quod id animal fo-
^^t naturac fymbolum Acgyptijs •

i. S Y N O N I M A.

EBRAICVM nomcn Aiah quidam VuIturcmintcrprctantur,vtD. Aiah.
Hicronymi quoq; tranflatio habet,& Dauid Kimhi uel uulturem,ucl Miluu
ngnihcarcfuUMcatur,utretert"Ornithologus, Ite n'fc<n & nn, idefl- Daah "^^^-
&c Daiah ciuklcm lingu* uocabula , undc Daioth Efai* plurali numero. Sut 2^^^'^' '^^*

qui fiinih ter Vulturem cxponant , Lcgitur Sc Raah intcr Aues impuras , qui
forhMm iV r D ' ^7"?"^*^ ^.^^'^'^^^- ^^"'^''^ acuto, quo pra?dita cft, uifu nomcn
om am clle uoluntniam RaahHebra:Lsuidercc(l.SuntquiVulturcmreddut,quemadmo.
qu '^. ^^^^"•'S»^^^ mtcrpretes yuTra ; Alij Miluum.Communis intcrprctatio Ixon tran^fert, Ixon.

urKachamcvclRocham,vtiex Auiccnnie & Serapionis intcrpretibus coUieitur. Apud Rachame

crtum pro Vulturc Aradam lcgimus, nifi vitiofi , quod fu(picor,leaio eft ,&'mutanda in Rocham.
P02 7i3"i^^" coenofo Arabil fonte , vt pleraq; alia hauiiile vidctur . Vocabulum hoc ki- Ai adam .
U^o'^ rV^r ^^"^ ^''"^^ ^*^^^^ accipitur. Qiiibufdam Vulturcm denotat; Alij^ Ericium.Pai i ^^aci^am .
turrm II ^'^i ''^''^^^ figmficat. NonnuIIi cnim ita Vulturem; Ali; Vpupam^ O uidam Vul- chTA.

citqu-^ , '"^^^^'^^'^^^^^^^^"^"^^^^^^^^^P^^^^^ kintillas . Secus ' Abraham Efrefa- ^^cut.
huim * - ^^^^ "^^^^ exponit,cui adftipulatur Mofcs Rambam. Septuaginta interprctcs <^ ^^^-^

Neo ^'^^.^^ones; ^ Alibi yuTru , id cft,VuIturcm ; '

oinvtm vertunt; Alibi oivBpax.H trasfe-

^^equenu- ' / , , Alibi-zrtiTiO^^s Alibi ^t^ar;;;^ Alibi vrvpu

Wvortr.* fibi vbiquc conftat ; nunc Auem ; nunc igncm ; nunc Diabolum &c. f

ca

Dcut.
^Canti.

Propri)-!^^^ • ^^- - "^* Sitamcnpeneshuiuslingu«pentosarbitriumIit^ &fides e{i:,uox ^pfd.-/6.

Ver6 fe Pnncipalitcr carboncm defignat , cuius hli) teu foboles funt fcintillx Analogic c ^ 'T[aL 78.

gcj^j.^^^P^^J^ctaphoramiaculumignitumfignificat -'^ -'■^-

figj^j^ **^.^^*\oninflammationes peftilcntes. Ita incc

, & morbos vchementilfimo ajftu affii-
inccrta & varia eft in Hebrara lingua vocum

^^ioblit^^^^r^^^^*?"^^^^^^^"^ Chym fcuKymponitnonnunquampro Vulture';alibi vclut Chym
•^rabcsf^ ^^*^'^^^^*^"^ vocat,&hocquidcmre6b'Lis,Auicennam ncmpevtfblct,aIiofque I^>m.
trai^s^^ ^^^{^^•^^icnimcum Ari{i:otelem,aliosqjGr;ccos authores in fuam linguam malc
^o ^oixiij^jP^ habcret, & ipfi Attici fermonis rudescffent , & fua fcripta a Barbaris ac lemilatinis
biim ..^a^!."^.^^l^'i PC' ''i'' poft latina fada fui(lent,incaula fucre,quod Albertus & ali) qui Ara-

qu^l^^n*^'!^ "^^^^eruntfa^pc alia pro ali)s accipicntes,in non Icucs errores incidcrint.Talis eft, a;1.... v..^
Aq^ii ^'^^'-i^cxiftimer,6i fcribatAriftotclem&aliosquofdam philofophos Vulturem cum cnauentr
abeft v^^?r '^.^"^*^>'^ P^^ ^I^^^c*^ habuiflb,(ed Ariftotelcs tale quid nunquam cogicauir, tatum
^^S^c inf "P^^*^ mandauerit. Quarc Albcrtus cam falfa Ariftotelis authorirate niteretur ,
^^ulturp ^f^^^^^^^'^'^^^*^^^"^^ ^'^'=^^^'^^'^>P^^"^^^'^^^'^''^^"^'^^'^''^usvfus,f«pcnumer6 ea 7.p,pfjjj.j
^^^i^dea'^^" Aquilxconucniuntjvitiofanimiruminterpretationcdeceptus. Apud TaoiLd?

•inum pro Vulcure legitur Tagiptaram, ^ Tagucd . Sed tantum dc Hebraris ac Ara-

bibus

sis Aldrouandl

bibus nominibus Vultum . Nunc apuci rcliquas gctitcs cius nomcn inucftigcmus . Grxci$
7^04 vcteribusVulturuocaturri;^. Neotcricis Henchius &Varinus tradunt ro^^ofge-

yjTTcL^ nus Vulturis cfle , quod ianguinem forbeat , & apud Siculos pro Vulturc capi Hoc nominis
Topyov adeptum a monte Siciliar , qui ropyiov dicitur, in quo Frcqucntes Vultures nidiHccnt.I ta eriam
ropyiQv apud Lycophroncm ropyoc pro Vulturc , qui fanguincm forbcat , feu ha^matoropho, utipic
'mon^ . ait, lcgitur . ' Volatcranus tamehuic uoccm quam fimillimam Aflorgios nempe Accipitrcm
' Lib. 1 5. maiorcm fignificarc uult Paufani^ , fed quo loco , cquidem ncfcio ; mihi fane hadcnus qu^li-
Thildl. tuminuenirenonlicuit. O/Wo? omnium quidcm Auiumcarniuorarum, vt quidam volunt,
Aftorgios . j^^^^^^^ eft,proprictamcnVarinotcfte,Vulturcm dcfignat . Diaus autemitaapudHomc-
O^cam ^^ji^iYii]lz\s 'm\ocise^y7rctpc& ro o]m ro) luovc^y c6 quod Iblitaria infuofexu, &finc coniugc»
EtYmura, utvolunt, Auisfit,&exuento,caloreac folisradijs concipiat. Hefiodi interprctibus ctiam
O}mo<; Vultur eft.Didus vcro Otcovo^ ali js^quafi Olcooc^quod 0^^<i ciov fibi fit,quod ab uno & io*
lo gignatur,ut Phauorinus putat . Quam candcm ob caufam Orus paulo antc pofitu ac pro-
priumnomcn,nonutcietcriinmafculinogencrc yvvro?^ fedinfoeminino tantum tIw yv^Tn^
cffert. Vultures cnim f^eminas omncs arbitratur. Alij plcriqj mafculino yv-^ utunturjVarinUS
nomini^^etymon cxponcns,inquit rt^4 Trctpil.To yvpivuv «V tyA« . Eius plurale yvTiig prim*
*^ jfiad.t. produccrc admonet Eudathius, addudo cxempli gratia illo ^ Homeri uerfu :

no>A«\ (^'i v-vvi^, yvTTi^ ^S^oncLi

Tpcoct)Vy idcft

Multos vero Cmci & Vultures comcdent

TroUnorum ,

Acg^T)ion Grjmm.iticorumquidam Aegypion Vultureintcrpretantur, acitadi(^am cne«Vo r2 atos^f
qmd. idcIt,irruo&cumimpetuincido.Mihipotiiis Gypacto conuenirc id nominisvidctur,&;ta
compofitum dTro tS dnTs ^9^' yv7ro\ , ab vtroq; cum Aquila?^ tiim Vulturis nominc, quo*»

• Jn Thcr. vtriiilq; alicis naturam participct. Vnde Aquila Vulturina di£i:a cft.Qupd etiam ex Nicadr»

probatur,qui vtrumq; difcinguit hoc verfu :

A ]y VTTtO l , y VTTkC, TB , }iOpCL^ T 6{x(ipY\p<tCl XJI (1(^0)^ ,

Homcms Mcndum eft apud ^ Homcrum in his verbis ^rlvcn « h^iyvTrtoi yctfA-^ovixi^ , vbi textus Graecu^
cori-cdiis , corruptc a;>jVT;o;habetproa/>t;:T/o;(vtIohannes Spondanusre6fccquoquelegit&Vulcurc5

* Od)!i:n. ' vertit, fecl genus Aquil^ facit,quo iure ipfe vidQvit) pro quo interpres, qui verbum verbo red- }

didit, Vulturcm Ycdtt vertit. Eodem errore Philo fe i nuolui:t,nifi dicamus (fcd nullo authore)

a loco ita diclum Aegyptium. Verum d ita volumus , adiectiuo huic (altem aliquod fubflart*

tiuum adiungcre oportet , nimirum Auis aut aliud huiufmodi , alioquin generalem nimium

Vulcuris . figniticationan habituro.Iam vulgo Gr^corum ywo£r;6(//)y;odicitur.Latinis dicitur Vultur gen^*

re mafculino,quemadmodum & Vulturis nominandi cafu,quo vfus cft Ennius illo verlu :

Vultttris in fylitis miferum mandehat homone?n .

Vukurins Cicero, Plautus,Lucretius,Catullus,& alij hoc nomcn Vulturius ufurpant. Crinitus tamen g^'

Erymum. ncre feminino protulit ex Varrone,qui Gr^cos imitatus uidetur.Diclus eft Vultur a tardo \^

Volitardus latn^qSjafi Volitardus . Nam ob corporis moIem,eamc|j uafti/fima argrc abhumo in altum f^l^

attollitj &■ per aera graui ac tardo motu fertur , undc non immerito Sammonicus ci tardi ep^' 4

theton attribuit, amplum alibi coguominans . Per periphrafim ex generc & proprietate qn^'

Auis Titij . dam compofitam Vultur uocatur Auis Titi/, quod Titio itcinoxis rtdilmmi iibras continue d^-

ToruaAuis paftum poct^ fabulentur. Item torua Auis a terro ac truculeto afpeau.^ Lycophron OloretiJ

♦7» C^an- j-apacem uocat : fed hoc nominis albo tantum Vulturi , non autem reliquis, utpote nigrar aU

^'^'^ ' aure:K copetit . Seneca pcr Alitem auida Vulturem intelligit; & " Plautus per Aues magn^*
Olorrapax v ' - - . , . , , . . ......

Il^ , comjcinm.t
Alesma- nucupatur,^

gn^ . Mnrorum Romulus augur

^Jn Rudcn- Jre Palatinas non bene vidit K^ues . r

t<^ * Dicuntur etiam eidem Poeta? Aues Caucafea?:

J'* ^ • Caucafeas etiam fi pateremur Jues .

^^^Vhra ^ Caucafo nempem6tc,inquo Prometheiiecurquotidic rcnafccnsdcpafccbatur.^ Herni^>
flmmara^.^ genes Griecus Vultures fepulchraanimata uocari annotauit,:^a<p«? t>4^X«^:cuius appell«i^*^
AnCryps nis rationcm fuo loco latius exponemus . Suntqui Vulture Gryphcm eOe uelint. Et fane nu
fic. la forfan aliaA uisinrerumnaturafucrit,cuiquacdefabuIofaGryphecircumfcruntur,qii''^ ^

Vukuri qu.idrentaptius,Aui etiam Aquilismaximis maiori,rapacilfimx,crudelilfim«
An Harpc citatis uiexplcbilis. Ali) Harpcn cflc voiunt, fcd nos quid dc co fcntiamus, ante diximus . ^
^ ' <iiquc

OrnithoIogkLib.IIL 239

ftiqiautlioncuidam licctobfcuro Kiram*dincmpc Lynxauis, Vulturcxponitur, iiimirum ut Lyn^Kira-
Ji}iIcio,ab acutiirimo mfu^qui utriq; comunis c(t,&: Lynccis(ut dici folct) oculis. Italicu Vul- '^i^w •
^nsnomcncftAuoltoio. Hi{}ianicum Bucytrc. Gallicum Vautourfcu Vaultour.Sabaudi
unihu vanantc dialcdo Vaultcur cfFcrunt.Polonicum Scmp, vcl Scp. Illyricum Sup. An-
Dror^'^'^— * Gcrmanicum Gyr&Gcir. Bclgicum Vogcl Ghycr. Nomcn Gcrmanicum
F ipccierum diucrfitate diucrfmiodc componitur. Albus cnim Vultur V Vcifgyr vocatur;^^^
N^^pUcium prarda viuit Fifchgyr; qui Leporcscapit Hafcngyr; quicadaucra fcaatur Ofgyr,
quoH ^^^' '^^^ nonKeibgyr; fi equorum morticinijs dclcdatur, RofgyrappcIIatur, Saxones

tr^ On- ^^^^n^^^^'*^^^*"^*^^^^^^'^^^^^^^^^^ abeoingcnio Stoflgvr nuncupant,

f 0 Xui ruffo cft pcaore apud Hcluetios Goldgyr ijfdem dicitur .

VVLTVRIS GENERATIM

confiderati dcfcriptio .

M N I V M Auium rapacium,quotquot ad noftram ha^^cnus «tatcm vclab Ma^^nJtiv
authoribus proditar, vel aliorum & noftro expcrimento in rerum natura cxi- do ."^
ftere compert^ funt,maximu$Vultur cft. Nam & Aquilam fcfquialtcra pro- ^uh.ixap,
pordonc cxccderc ex * Ariltotelc tradit BcIlonius,Guod tamcnapuc? Arillo- ude AHih.
- ^ ^^^^^^ nondum legi : Qiiamuis non vna omnium c(t magnitudo . Qui cnim

01 • ^^^^^**"^^ corpore , Aquila aliquantulum minor cft . Quod autcm in rcli-
»^ct Sn* "^^^T^ viuunt,auibus folenne obfcruauimus, vt marcs, quod ad magnitudiacm atti-
id L y^l^y^^^^^p^Xc uitcj-uallo rcIinquant,adco vt difjiarcs prorfus eflc (pccie vidcantur,

W '^- ^"^''r v" ^'^"^^^ dcfcripturi fumus,dcclarabimus cxaaiiYs.Toto corpor e Aqui- Forma .
rcn^T^' i';^*^^^^^^-/^^^ quidam Vulturcm ita cxprimunt,vt vix ab A quik eum liccat difccrnc ^oiimm,
^«tide Vulturc Aurco poftdicetur. RoftrOi?fl:obunco,ut ^ Virgilius cciam tcflatur ; ^

\l " Miro^tm^ftAmsVulturohunco,

f^^^T y "^^"'^^^^ ^^^"^" aduncitatcm ab alijs plerisqj rapacibus , vt Aquilis & Accipitri-
C:itur ^^'"^^''^P^^^ Ornithologus autumat, qudd Vulturi no confcftim atquc d frontc cna-
ftic^j .*.^^^^^^^^H^^^^^^^^^^^^>verumpoftduorumdigitorui^ mcdi^xdmi continuamre-
^^K^x^^^"^^^ pluribus VLiIturu (jicciebus fefe obfcruafle fcribit. Dequa rc Iatias,cuin

^^^^^ A^ei-emus.Oculos Vultururiiculcntos & foedos cfle omncs aiunt,ut D. lo- Oculi .
^UiitQ ^?^^^^^'^^^^^^^^^^^^^ oculus Vulturis, Tra-

^Uor ^^- ll^' interquos cft Philcs Gr^cus,qu6d diuerfas ab alijs nares habcat Vukurcs.Q^ia- n^.^,
^ero V efle nanuin^f[MracuJa;a qua nota ^eVp^tTr^o/ vocantur . Vcrum cum nihil talc in
^^nnib^ commento occafioncm , cximiam illam , qua c^cteris

^^^m ^\ ^"^^^^^>^^^orandi fagacitatcm AtiXx^^t putotq^Li^ quingcntis]>afluum millibus diftan
*^iiplum i^T^^^A^^^^"^ F^^endrc poflunt, inflgni lanc odoratus pnmlegio . CoIIum fcre CoIIutn .
40 "^^haberc,^xvlartialisuidetur inucrc,cuminquic; ^Uh.^.E*
^^it;i S ] ^-^ ^ ulturino mentuUmfarem collo . pgramma .

^^^ns Dil^^ hunclocum commcntatur,cum mcnculam cncruratam cfle,(S:moIIcm brc-
^^'ccoi hanccxconatam

^^^^en ^^^^ ^^^'^odnm obtincat, fi cum Aquilis confcrantur : adeo ut caluos quidam , cTim

^^^cos f ^Q^^^ginquae peregrinationis beneficio uidit,& curiosc admodu obfcruauic, tra-
quaiti 0^1^^^^^*^ fpadi^mhabcic,palmi ladtudinc, non tanij^IumiSjquam pilis, qui uitulinis
^ m ir ^ ^^i^^^ucftitum, rufe, queadmodum edam utrumq,* colIilatus:cfl'c cnim tcncri-
qu ■ ^ ^^"^^^^ > inftar lcniffimi cuiufdam uelleris , easq^ pilos podus , qudm pcnnas diccn-
tUinW^Sua^uelcalamifcapo omnc dcftituta? flnt, ucl eius uix informe aliquod rudiuicn-

^'^S^Uuie^' ^^^^^•^utturcoshabcrclongitudineaccapacitatcin/ignidocctpropendenseorum
*^^^^tia if^^^^n ^^^^^^^> P^^^ ^l^^ S^^^ finuofa , quar ipfis ucntnu plurimorum , quibus rumi-

Guttur.

^^ftos (Sc II ^^^^>^^^o cft; in qua ccu ucntriculo cibos magnis ac intcgris fruftis aftitim m-
Uni f H • comminutos, rudi juadam co£liaH^)ra;parant . Huiuimodi gula, qui

^^^^s tcdo-^ V^^^^ ^ ^uloCi dici meretur, nihil poflecoEtingcre optatius:quod'' A rifto- ^i.-^Sthic,
^^^^^UsexH ^^ ^^^ Ucrba; ^aproptery mc[uitjguhnes optant linguam longam, fedqutmadmodu Phi-

^fde, V ulturisguttur, Vulturi pr« c»teris rapacibus pccuiiarc eft , ut inceriorem alar Ak ,

partcm,

VlyfshAldromndl

partem qu« corpori incumbit leni uellere totam in teaam habeaC , ci!im reliqu» illud ala-
Cutis • rum cauum plumulis nudum obtineant . Cutiseadem fere eft crairitudinc, qua m CapreoK)'
Crura. Omnibus crura tota ad pedes ufque pIumofaTlmt. Hac nota eos ab alijs raptu uiuentibusui
ftineui cxiftimatdoaififunus Bellonius,licet& Aquilis quibufda id competat,qu2nonminu
qutm Vultures in editiirimis montium iugis degut.Nam cum omniagelu ac nme ob altitua^*
ncm,& mediar aeris regtonis propinquitatem ibi rigcant, itaq natura , ut contra has iniiMi '
Vncnics. Aues easmunirct,omnibus crura plumis induxit , &hirfuta fecit. Vngues Vulturi,qucma ^
" modum omnibus carniuoris adunci funt . Qu^ ucro finguhs fpecicbus propru lunt , lingu*»
rum dcfcriptionibus rcferuamus .

S E N S V S.

^Llh.iMe *RVS Vulturcmanimalibuscu6ti$videndiacuminepr«ftarcai>,quioric^^^

^^^S^^^ S^^^ occafum,occidente vcro in ortum profpiciat,atque c longiiliipo

^^^^^^ * WSyd%m teruallo de cibo futuro fibi prouideat. Qiiamobrcm Aegyptij,dum vifui^. '

I^edu^'^ g"»ficarc uolunt,VuIturem appingunt . Caufim ^ Ifidorus i n volatum poti^^

^ ^ i^^^S^^ iublimem refert,CLiminquit: Alnusqu^pfevoUfjtes,qu£MultAmor/tiumobfcuri

^L.. i X. a- l®^v^2^ te cdmtur, ex dto tlh confptciunt ; quim in organi compofitionem^qua? pot»

rig.c.-j, ^^uf;^ exiftimanda eft,licct infignem aciem haud parum altiiiimus volatus adiuuet . Veruiii
vifuspraerogatiuafortaircAquilacumeonequeiniuriacontendet. . . ^ j.,

Odoratus . Odoratus palmam vno oreVulturi omnes mcrito tribuunt;quod Plinius c6 firmat his u
bis,tanquam iullrus arbiter,fuam vtriq^ dotem airignans: AqmU clartus quam nos cernutu . Vi^
res Jkgacius odorantur. Idem teftantur vulgatilfimi illi verficuli inccrti authoris :
Nos Aper auditu prAcellityAranea taBu ,

Vulturodoratu,Lynxvifu,Simiagu(fu. ^ ^ .1^^
Admiranda fanc , & miraculo proxima, authores claffici de huius Auis odorandivi pi*^^!^
* l:i 2. 0- runt.Neq; enim vltra maria tantiim,vt ' Ifidorus fcribit,fed pcr quingenta^uaLinilha paliu
'^'^•'^•T' & c6 amplius,vt author cft D.*^ Thomas Aquinas,cadaucrum putorempercipit.Quod f
^ Lib. 2. de ^^. . 3^|^|^ii^f^t.am fagacitcr odorari Vultures , vt biclyotriduoue, imo fcptenis, vt alij , dic^
Mim.Com ^^^^, j^^^ circumuolent , iii quibus cadauera futura Uint, ineptc fanc ad odorandi facui
ntcnt.97. refertur,CLim eorum,quse necdum funt,cadauerum nullus odor eflc pOifit . Senfus d'^
pr^fentium eft . Quare ad quandam augurandi vim, fi fic loqui pofluinus,id pertinerc pu^^
*Jn Panto- aum eft. Ridiculc igitur Georgius ' Piaorius:
poL Hanc vducrem narrant luces tres nojfe cadauer
Venturumjolfa6iu tam viget hac volucrts .
Melius , veriuscj^ Lucrctius :
ideoj^ per auras

Mellisj}pesquamuislonge ducunturodore , '

Vulturij^ cadaueribus drc. jj^
Vulrure fa j^gjitf^i^^ inflgniscaVulturis odorandifacultasproucrbiolocumiquo rulture fagiciortj^^^
gacior pfo- ^^,^^^j.^quidam culinarum & menf^ aflecle,quos dapnm odor folicitc indagatus aUicic ^^^^^
' Amileius refpexit,ciim impudentem qucndam helluonem in Magia notat , his verbic ; '
nanbusnidorem domeHtcum pr&fentit,uincit idem fagacttate odorandi & Canes dr Vulturios.H^^ ^
Un ^aitl- ^^j. illnd ^Luciani : Af> no dixi quod citius latuertt Vultures cadauerpridtanum.ac marctdum f^j
^*^* patulopofttumMuam fpeclaculumaliquodnouum &inopinatum,T imolaum, ctiamf Corinthutll^^J^^.

teatftne rc fpirationecurrtculoahire? QjLiavero rationeextamlonginquo nimirum exqujnj^^.^,^
torum miiliutn pafl'uum,vt ex D.Thoma diftum eft,intcruallo cadaucrum putorem oir
multi difputant. lllud enim vfque odorem vel corporalem euaporationcm pertingcrc, L
fus abfurdutn crcdunt , pratfertim cum fenfibile medium immutet vndiq;, fccundum ca ^ ^
&iequabilemdiftantiam, nifipr^pediatur: nequccnim (ufficit,vt tantum fpacij J^^j^
ctiamfi in fumidam cuaporationem refoluatur intcgrum cadauer , quando certus ac p
ptus eft rarefadionis terminus , ad quein naturalc corpus pcruenire poteft , atque li eti ,
ritasignisfuerit . Sed nec huiufmodi vaporc cadauer cognofciturfaltemimmutatui^^^^.
5 1. 8. UU. proindc dicendum exiftimat ^ Cxlius Rhodiginus , ab odorabili quidem rcfolui pojle i ^^^^^
antlq. c i ^^^^^ halitum,fed tamen non produci ad cum terminum, vbi odor percipiatur : mcdiu ^^^^^ ,
fpiritualiterimmmutari, ultraaclongiusquamcommcmorata cuaporatio pcrucnirci.^^j.^
Auiccna vero pro eo,quo pollcbat,ingenio,huiurmodi eius rei conatus clt rationcm ^^-^^

Oinitliologi^Lib.IIL 241

CLimmquit: Odoresperuemuntadmulu exammaUbus.plufquamadhomines. Similtter reddumur eis
J^^liA^onginqutsfi itijs, & ultra montes altiijimos. lam emm videmus Vultures circummlttantes tn
tiJTi^^^^^^"'^ ^'^^^ ^^^^^^ /^//^/>/^«««» vltra modum , (^^0 vfque eleuantur multum fupra montes al-
yy ms : ergopotefi ejfe.quod Aues tlU eleuatjt fuerim in aere .quous^ apparuerit illts logttudo etus fpatijy
quor^^ hTl^"^' "^^^^"^ r/>?/ colores cadauerum reddt eis , plus dehent negare odores reddt ,
deat^'7^r ^ '''' ejlmouerepaipebram & otulum ad hoc ut vt-

olf^'^*'^^ adhocvtodoret ; multis extilis acctdttodorarenon

fonn r * '^^"^ ^^^^^* iiigeniofa eft , & Auicenna digna. Mihi a ratione non videtur ab-
10 tiej^?; iP^-^^^^^^^^^Q^^o^ut^ ^J^acia odorari Vultures concedam . Si enim inftrumenti cxguifi-
^am ^S!^**^^^°>^ copiam exhalationis ab intcgris quandoque cxercitibus confea^is (ubla-
dern M ^^^^ ^^^" undiquaquam cxpanfam^kd conglobatam,& uentis c6 delatam confi-
corm"^^^'^^^^^^^^^^"^'"'^^^^^^* Necfpiritalia obiedta mihi quis obtrudat. Nam quod
\ a.licitjcorpus eft,autquid corporeum.H«c tamcn ahj exadius examincnt .

L O C V S.

80

jj^ T S I dc Ioco,in quo vitam agere Vultur (blet,multi dubitantrplerisq)- tamcn
(i\ co conuenit, ut altiifimorum montium iugis habitare dicant . Horu prar-

cipuuscft' Ariftotclesjquincait.r«W»/^y^r4//^yr///^^^^^ * ^/JiJior.

vt raro nidus (jrpuUt Vulturts cernmtur : J^octrca Herodotus Rhetorts Bryfonis pa- ^^M^
ter.Vultures ex dtuerfo orbe nobis incogntto, ac fitu emtnenttore quodam aduolare pu-
"^s reb ^ tauit.argumento quod nemo nidum vtdfet Vulturts , & quodmultt exercttn fiquen-

hrA^v^t'^^'^'^*'^' ^''^^'^«^^ ^^^-^^^ «'^««^ etus ahtis vtderisjamen vtftts altquando efi . Huic

utotelis fentcntl^ Plinms aftipulatur ,<^\Qtm : Vulturum nidos nemo atttgit, ideo ettamfuhe ^Lxoci
hluT''^ f .r^^ adujlare/aisb. Nidtficant cntm in exce/fiffimis ruptbus. Eandem cau- Ignoms p

car f j -'T^ii ^^gyP^lJ^o^i^iiiem peregrinum& ignotum omnibus, per Vulturem flgnifi- Vukiucm
Arifl- i"^^* ' Albertus ctia in motibus inaccelTis 6c in altis rupibus nidulari Vultures mcmorat '^erignat'' .
^itotelem procLildubio & Plinium fecutus.Sed id ^ Homerus quoq; teftatur hifce uerfibus: \^jf''f^'

riiT/j;; v^-yiAyl fxiyoLTsg. itActi^pVTi /udxovmty idcft,
Ht autem ftctit Vultures vngutbtis curuis dr rofirts aduncts
•Q . ^^^^''^^'^^^f^^celfovaldeclangentespugnant,

melnT^^-^°"^^^'^ ^^^^ Auibus Vulturem eHc tradit,c|u^ cum a?flatc degant in f> iui ,hyc-
Verii j^^^^^^^^^^.^^^j^o^^i^pricosdemi^rent.Huiusetiamueritatemconhrmat^B
^'^iinH f^^^^^^*^^^*^^'^''^^^"^^*^^^^^»^^^ Orienretantummodo fit^funt ; in illas

ieiin? ^^•^^^'^^^^^^^^"^^^*^^^^' Kariinmoseaimin Itaha, Germania,& Gallialoca plana

^Ur, r e(t,pr2eterquam hybernotempore,quo fere ubiuis locorum uoli

aliq^Q* j!^S'ji'^ & arftatc aliquando in Gallia in montc A uerni<E , cui aurco cognomen eft,
^^ribus^''^ • A t iii Cretar montibus frecjuentcs admodum funt, ubi nidihcant non in ar-
dcm-jL ^?^^crarum Auium more , fed in di.iicillimis rupium pr:ecipitijs fuper mare propcn-
^^nict ^^^^^ ^iideri uix poTint, nec pullis eorum nxdis eximi , nifi quis longo fune a rupibus
ter adafv^'^ * ^^^^^^s autem caput,ut ^ Bellonius tradit, palo in motis uerticc terra? infixo hrmi-
dcp^j. '^^^^^^^-Pfteumrufticusquidam fedemittit,donecad Vulturisnidum perueniat dein-
^^i"*^jlch^'^ ^ ^-^*^^*^^'^^ dcnuo in altum fubit. Vel puerum magno corbi impofitum ex fummo
ftea Y^^S^ ^^cinittunt : ciimq,- ad nidum peruenit,pullos eximit,eosc|,' corbi imponit,quem po-
^i* Urb-^^ ^JJi'fum attrahut. Similc quid narrat ^ Georgius Braunus , cum Edimburgium Sco-
^'^«at ^V^^^^^^^^i^^-ii^ qua arcem elle retert inexpugnabilcm,ut ad eam ne ullis quidcm fcalis,
^^imof^^'^^'^'^^^'^^^^^ pr^rupta eft exfolido faxo rupes. In hac Viiltures nidos hiciunt, quos
gyp.| ^^J^^ '^iuenes ex arcc Iportis demiiii deprardatur . Scribit ite ' Bellonius in arenofa Ac
^^"^tiacf ''^^ ^^^^^'^^ habitare.Montes etiam qui intcr Vangionum urbem , quar nunc VVor-
PraV^'r^^ * ^ Treuirorum Auguftam medij funt , a Vulturibus incoh ^ Aibcrtus tcft is eft .
f^^^^riiri^ k^^'*^^'^''^^^ ^^^^^^ aliquando fcripHt in Apennino prope Auerni^e montem m
ior.j^i^^V.^^^^illuftri^ fyluaeft, Vulturesnidulaji . Item in Zacintho

^ iuin ^^u-^ ' ^^'^^^^'^^ Panicus Bononienfis , qiii biennium ibi uixit,mihi retuht . Cau-
^'S^tUm^^^ '^^ntem,crebros habitaHc Vulturcs fabula innuit ,quar Prometheum faxo al-
» eodem furti pocnas dc6xi\c Vul turibus, qui iecur ipfi excdebant, eifingit . Vnde &

X Caucafex

tare cernun-

40

50

^L.deAni'
mal.fmtcr'
raneis .
' Lib. 2. de
Auib.c.i.

Vulturcs
pulli quo
eximatur.
'^L.i.Ob-
feruat.c.ii.

^ln Thca-
tro VrhiU.

'Lib.i.Ob-
fcruat.c.}o.

Anim.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

VlyCsis Aldrouandl

Aues cau-
' Jn Bucoli-

nb.de fub
terr.

° Mattb.
24.&LUC,
17-

fLlh.z.Pe-
ruuin.

Cauci fc^ Aiics a Poeds ciiaa? funt,vt ' Virgilio; Caucafias^ refert volucres/ortemj^ Promethef»
Ec Propcrtio :

Caucafcas etiam fi pattremur yff.cs .
Quatnuis quidam pcr hafcc Aquilas intelliganrjrcftius tame Vulturcs cxponi tc^[% cft ^^^^
nius Arbicer.Sed tamen in arboribus aliquando eos nidiricare luucnalis fentit -

Partemj^ cadaueris adfert

Hic eH ergo cibus magni quoque Vulturis.^fe
Pafcemis ,propria ciim fecit tn arbore nidos .
Quod quide A mcce" Georgij AgricoIie,qui in fyluis cos arftatedcgcrc a(rcrit,no efl: alicnuiflr
In Arabiar vero defert^ ,ac Acgypci locis planis & campeftribus,prie(ertim intcr vrbe Cayru^
di£tam Mcmphim & Erythreil mare numerofos fe obferualfe fcribit Belloniusrcuius rei ratio
cft,qu6d vt° Chrifti Seruatoris verbis yur^vbi cadauer,tlluc quoq-, cogregentur Fu/tttres.ltercni^
illud Aegyptijs Camelis ell perquam tritum, quo tam frequenti numero intereunt, vtapp^r^f
excorumo!iious,qu.Tehincindedifperfa iacent,vthocverumeorumcaimitcriummcrit6di^*
polTit: quibus alledi,quod nilquam paftus ibi ipfis deiicit,crcbri fefe eo confcrunt, {uapteni"
tura alioquin plana ac humilia euitates. In altiifimis Hcluetia: m6cibus,vc in Amano propell^"
cu Riuariu,Ornichologus , &cin liccore Pcruiano numerofos ^ Leuinus ApoUonius eile tratlit»

MOTVS. VOLATVS.

» Ub. 12.
Orig.c.j.
^^Lib,2^.de
Jinimal.

A D V M motu efle Vulturem ac pigrum omnes fatcntur; cuius caufa^
corporis magnitudinem rei jciut ^ Ifidorus & ^ Albertus,unde etiam nomc tr^
xiflc volunt. Hincefl:,quod,vt Plinius inquit, Vultur (^r fere grautores,niftesf'''
curfu aut tumido emiffa non euolant . Qii^ res ipfi nonnunquam exitium adrcff >
vt Albertusteftatur. Cum enim vixtertio autfrequentiorietiam nifofcft''^
altum atcollat,fit f^epcnumero, vt antequam in fublime fertur , a latente in*'^
/idijs aucupe capiatur: vnde & a fo aliquando vnum captu e/le , {ed iam cadaueribus faturU^
^lnlHm. acgrauem Albcrtus refert . Non tcmcrc igitur Poeta: ei tardi epitlietondcderc, vt ' Ouidi^^'
Vngmbus 6^ rosiro tardus trahet tlta Vulttir.

EtCalentius:

Aut Milui aut tardi Vulturis infdias .
Sunt tamen qui apud Ouidium hanc vocem (jardus) cxponut pcrfcucrans . Albcrtus qui^^^^
tardc eum volare concedit,at ciim a terra fefe eleuaucrit,bene & fatis altc:vnde etiam ab cgi"^
gio/i Dijs placet, volatu Vulcuris nome deriuatum contendit,fed quam appofitc, ipfe v\^^^^^'
Reuera diificulter admodum fefe humo tollit^quemadmodii & Struthiocamelos , nimio co^'
poris pondere prargrauatos non volare,fed alarum beneficio curfum promouere vid emu5.^j^
ciim in aerem lublatus cfl:,tardum etiam volatum exercet:quem fcitifTunc Ariftophancs ti^^
caufa natationem quandam vocare videtur , quod lento gradu per aera eue£lus,vcluti natar*^
innubibusvideatur,vndeei '>a,a4o/ a5/)oW«? dicunturVuItures . Quapropter ciim velo^f 4^

i 'u^ nb Homcruseos vocaret,itaaccipiendume(l*ecredo,qu6dcadauera,dequibusloquitur,uelocii'|«
lAb.i.Ob ^^gyQj.gnt. Volare autem bimatim femper fere conlbc^vt notat,ctiam Barbarus. ^ Belloniu^/

- ^^"'^^'^''^^' firmat inter reliquas rapaces atque rccuruis vnguibus prajditas Aucs folos Vultures turmati^"^
volarej quorum magnas turmas, & in fingilis non pauciores quam quinquagenos obferuau^^^
cii m e Cairo in montem Sinai proiicifoeretur .

V O X.

Pulparc

qui'

^Jliad.ii.

VLTVRES ci!im vocem cdut,proprio vocabulo pulparc dicuntur,Vt ^^^^ f
dius fcu quifquis eft Philomela; author teftatur illo uerfu :

Dum clangunt AquiU \ Vultur pulpare probatur .
Et Thomas Radinus in eo IibelIo,quem Abyflum ft-ellarum infcripfit, in<^^^^^'
Vulturpulpans, Accipiter pipans .

* Homerus tamen eos (]\Q\t clangerc .

INGENIVM

OrnjcJiologiiE Lib. III.

I N G E N 1 V M

243

f N T E R animanna bruta , quibus natura ingenium , quam cxreris largiorc
i mami coimiIit,mu)imc vltimo loco Vultur conftituenifus eft. quinimo ali-
quid amplaisingenijobtinereieliquishaudgrauatimadmittet^quinonro-
liiinmemoriam&prudentiam,veriim&futuroriiquandamprsfcientiam
^° ^"^fM^ "^""^ prflagiuin ei inefle confidcrauerit.Prudenti* quidcm non leuia ift^car-
^'^'■^' n«wa^- gumenta (unt; primuin quod rapacium fiue vncunguium , quarum folitaria
f-iceie veiifimil ^^''"^Sanm volant. Hoc quidem illos prudentcr,& natur» fua: confcios ideo
'"'^e quod fZ *^ Iiominuin inddijs. & ab aliarum rapacium viol5tia fint tutiorcs. De- Vultures
commicrrenffM'""*'''^'™*"'"^""''"'^!^^^^ i" calidiores regioncs

*^«iir-) loler^ i" j "^^Sypto "on minus , quam Ciconias aduenas efie idem Belloimis te- "
^*""! olim fiKi' r '"''.rr ""™'"^'"ia incommoda, tanquam pr«uifa fugientcs , idq; bene&-
'"''"dadTicmr.';" ''^''r'"^?'''''^'- ^"''-^ ^'"^ ■""""'■'«^ ^°'"'n ^fcnbcndum eft, Memori^
"«'nis honk^^ ''^''- '''?? '"r*" ^*^'"" ''eccflerunt, identidem redeant. lllud fane Oeco- in repcrcn
eorum 1?' ' r* '^ ^^'^^'' "dauerum ipfis copia fuppetit, quod tum bo- <io "'i»u=

*° ''^'n fuperar nniTi '''"'/"^'"•" '," ^"^!,"'"'" ■elenient. Sed illud omncm admiratio- •

Kct) yctp crvpiitJ^^jjuoZaj to7c fxctyovuivQic ' Pra^lagiiL,

C^/f r^fw vatkimm habent Vultures naturam , ^«iw.. * 46

Ettam comitantur pugnantes

3o

J.^l^^J^f^^^^^-ut^&faliumplcnusPlautus, lurcones quofnam famcIico5taMn5,ait: tZ^u

^Dc pro-
prktat. A~
tiium cap.

, '?''*/?/^»//«r«,;j7r ^ ^ ,""'' '^"^"*' '"'■cones quoldam tamclicostaxans,ait: deVult

"^'"gcuiiim rX f /J-Bafilmscomprobat. Quod quidcm haiteiius citati authores ^J» Hcxa.
""n Perfcrnt!rn '« ir ■' ""^ f/men,qui altius huius rei caufam repetant.Nam eius ratio- «""'i'-»-
'^'^''ItaftXm^ .'l''''-''""r"^''''^'^K'^'''"''^^'^ tanquamnat«;*limites egreflum ad ^'^^^

^^^Htr^ZL "^t''"^^^^^^^ 'ff'- Exquocolligiturnonfohim ipte^falut '

^'^''ruleredm;r"'"'"-^f #• Exquocolligitur non fohim ipfennS^faluti ' l^b.icfc

40 ^^^''^l^erecSnrfl-""'"'' ^^"^•^'"^^^""^''«'"'^'"^dcrerunt^fed ctiam loca ca,ad ^r^-^:

"'"j"'»y<'rac/citpercuffumcorpus,cr'ilth
^embris Mra caropUtt liuorenigrefiens ,
J^u^rafixtnimanstadettra&arecadauer,
'■"rfusiiKl T "^^l"'^" rultur,non Corms mncim imbris .
^''fSafilifcoloquitur:
^ "JU etiam volucres ,qux fada cadauera fafcnnt ,
i, u ""^!/""' hominem tangunt,vt Vultur & emnes

f *dhibem, ^"^"^ fanitatcm recuperat , quam pr^fcntem tuetur . Si enim Razi fi-

p ^'t.iccinora V """'" '^'''"^ ^Si-e eft,tum m.ignarum Auium,quas in hunc vfum vcna-
l^'"«m & mo ^ medicamenti locoeTle polfint. Deniq; & hoc ad in- A fuo gene

'*»fuiee„/'^^ ^"^'^""erevtdctur^quodduinalioquiomncgenuscadaucrumlieuriat.atta-

&"-»cuscadaueribus abftineat. nctVuhur.

V

SEXVS.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

244

Vlyfsis Aldrouandl

^ L.i.Hk-
rogl.

/ii Panio-
polio.
^Cbiliad.
I2.C.439-

SEXVS. COITVS. PARTVS.
Incubatus. Educatio.

J-^^^^^^ O R T E N T O S A Giic valde coiitroiicrra multi non foliim poct3t,fifl
" ^ "^''^' graiiiirimi etiam Philofbphi ac Theologi de Vulturina generatione memc^l
rix protiidcrunt. In quorum tanta lite & contradiL^ione concilianda noscX-#
trema,qua: plcrumq,- in uitio iunt, euitabimus , & media quadam via mcedC"},
mus,S^ noitram fententiamjquantulacunqj ca fit , quam longo vfu comp^r^'
^ uimu5,rerum naturalium cogniiione adiuti ydiCcuflis tencbri.s , claram facefC
tentabimusiprius tamcn aliorum opinioncs exponemus *

Nidos extrucre Vulturcs Aelianus & alij aIi(juot omnino ncgant . Prartcrca in VuIturuU*
^nm. r.46 fpecie fxmincui\i fexjam tantummodb reperiri,plurimi afl*crunt:prodigio(um quendam pf^
creandi ricum^& qui a femmis fblis,nuUa maris opera peragatur, commenti . Hoc tamen AC"
lianus, velur ex aliena {eiitentia,adfi:ruit,CLun inquit: FuUurem non n/tjci marcm Aiunt.fedf^^^*'^
omnes [^('ney^ri ,c^Ham rem non tgnormtes h<.t befitA pdloriimj^folitudtnem ac inofiam timcteSy Adgignt^' t
diis pufbs tsUd mAchimtntur. '^lduerfd ^ii/Iro voUntyvelft Aufter non fpiret.ad Eurum vetum oris ht*"
tufcp.ii%^*:tnt. Spirttus ventiinfttsns tpfts impUt.ldciYiyXt paulb aliter ^ On\s:Interf>^ultureSjin(\^^^*
m.is non cft.,gir,'innttir autehmc in modu : Citm amore conciptendtftmina exarferit.vuluam ad Boft^^
ventam apenensytb e» velut ccmprimitur per dics q:iin^ue , qutbus nec cibum , ncc potum omnino cafit ,/^*
tits prucrcationi intenta . W\\\c: " Pi6toriuS :

Fut/uris mira m naturam dicere pofnm , \
Dnm gcnus hoc rn.%rem non pcpertpc patet. Et ^ Tzetzcs :. |
Vultures qutcLim inconfidcrate dtcunt amrnantia pMrere,. f
Haberetj^ lac^0*mammasy(^ cditera talia t
Ego CHtem^vt inueni mares efeomncs Tjgy/des
Stc ^fiimineum Vidturum intteni omnegcnus ,
^uinquc autem ^tc^is nattbus voiantcs contra ventos
Hts concipiunt prolem fubHentaneam .
Tanmm nonnunquam valet in animis hominum pr^occupatappinio , vt ctiam Magnus»*
* In Hcxa. Bafilius,faie ita ex animo fentit,fiue aliorum placita in vfum fuum tv:id\\citjjiibuentam^ ^'''j^
El omil.S. cAteris irrita ejfe author fit, nec ex tllts fouendo quidqtiam excuti.at tn Vulturtbus citra cottumfeec0^^
L.i.Hcxa. ^^j^ infignta. Paulb cautius D. ^ Ambrofius , non fimplicirer afleuerat , fed Vultures dicuutf^^ ,
f a/?.3 o. j^q^jj. /^^^ concubttu concipere & ^cnerare. Veriim vt in hoc plerisa' inter fe conuenit.quod
vccmni ge ^oitu c vcnto concipiaut rxmin^: ita quam dui vterum gerant,ac quid tandem panant,iy* ^ *
rac Viilciic . authorcs variant: Sic Orus; K^nimal hoc trecentos illos ac fexaginta q?nnque dies, quibus ct^^^T^A
^ L.i.Hic- annusyitli disirtbuit.vt centumo^Mdsm&viginti diebus pritgnans nuneat, totidem pullos enutri^t |
rogl. qttts vero centum ac vigtntifui curamgeratyneque vterum fcrens, ncque alendis addtclum Itberis ,fe^J j| 1
frm dnitaxat ad altam parans conceftionem.^uinque autem tllos.,qut fuperfunt anm dies in uenti-^^ot 1
Anni ^^^f^ dtclumeHyCom^rcfjlonem.a' coiturninfumit. Qijapropter Aegvptii.^nnum,vt idem tefl:atur,ng^ |
g ipnycu. f^caturi,Vulturem depingunt. Ab hoc in temporis diitributione, ac educationii diuturiii'^* f
noiinihil diflentit ^ Tzet'zes,ita inquiens :

^ujnque autem diebus nattbtts volantcs conira ventos ,
His concipiunt prolem fuhuentaneam,
Jn centim autem viginti diebus procredHt
Subuentanea oua , in totidem vero alijs
Ex ouis extrudunty(jr pullosgeneranty
In centum autem O' viginti diebus altjs >

^ChilicLd.

Vfque ad alarttm perfeciioxtem ipforum educant illos .

Ita de eoruni partu ; alioquin Oro conformis efl:, qui fuam fententiam his vcrbis cxpl^^ *
Sunt ^orro er alia Fulturumgenerdyqux exvento non concipiunt.quorum oua adefum duntaxatyTi^^ * ^ ■
adfeinmffapienclumacformandiifhfHntaccommodata. At eorum Vtdturum jqitorum non eflff^^^
neus dumax it inejjicax coitus , oua ad tollendam, gtgnendnwj^fobolcm fttnt tn primis idonea . *^ ^ j
opinioni fufTragatur non folum Plinius , fcd & Arifl-otcles , vcritas ipfa , quantum ^"^^^^^.0
' r o. c. 7. ouorum procreationem attinet . ' Plinius quidem diucrfis locis Vmbricium ctiam Aruipl^
c aa paic- clariifimum tePtemalIegans,ouaexcludereVuIturesaflerir. Idemipfemet Arifl^otelesbis
• fertis yerbis, qux pbft cicabimus, tefcatur . Ab horumlenicntia lonire difcedunt Simoc^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lot
172/D/2Vol.l

r

Cd
no'

dc-
ira-
erc

0-1

Orn]thoIogi>Lib.IIL 245

ttS^^^ potius hums fimiu5qui{i.iain

^ ^-.«r^^^^^^^^^^ ^^^P^»^^^^ > eiu5 nomiiie circumferuntur,ita fcribcns: Vulturcs tmto

turesl^^Z '^''''^'^'^'^^^^
Zepi^Z^T'''''''^'''''''*^'^^^^^^

•^McskiTcrl^e^^^^^ ^«/W././>^,;..« vuHmpartuns. Ab horuraparte ftat

;^a/t>«j; 'yap dvriTrpcopog t>4« 7r/)&c vo'tdi',
^vM.a^u/3ceVH ro Trviujua^ yjfjj rftiwv yjovov^
^rpov^ob^ Tnzpcoriic dvro /uiirpxc i^dyn .
■O/ ^(7/»» itJ^J^ ovvym dpTrdycov^ idcll,
^^mina uero omnis VultHr,& abs^ coitu gignity
ffians enim conuerfus in fuhlime ad Notnm
Concipit fpiritum,& tertio anns
Tullos volucres e matrice excludit ; •
^i*} viuunt e vejiigio ope vnguium rapacium .

^bfi?'? ^'T^r ^ "^'^ ucritas,ita medacium multiplcx,& cx uno,ut inquit Philofophus"
^^^^urdo multa fcquuntur . Vcriim dchac opinionc &

^^^L^^*^^^ ^^^? mpenorc planc pugnat. Primum nidirtcare Vulturem , id^- in cxccl-
30 , , ^'icicribit. Albcrtns Mjp-n,,cpu;ur^,o,..c Air n TK^„..iT;:;ns^„^^„ .

'^un nid ' * ^^^'^^^"^ MagnusPhilofophus haud uuli^aris,^^ D.Thom_aFp?yeptor,non fo- m^^;^
''^''^•/W/ cxtrucre,fed,& Vcncremcxercercapertcdocct,ubiait.' Inmonttbus.qui funt in- cap!-r'/°'
'^t ml ^^ngiomwt.qud. nunc Vuormatia uocatur, & Treuiros/mgulis annis nidtficant Vultures,tta
coirg f^iV'^^'^!^^'^i fi'^^^^^^ Vu/fmrs mn

uirol r ^•^''•'^''^^^■^^^^^^'^^^ t'^n-
^^imn a ^^^'^^' ^*^^^^^ quii^^^enccxhoccoIligatnullo$noncoirc,nonuideo: fieri
^onfl r ' ^^*^^ quodda fit Vulairrigcnus,ut paulo poft Ariaoteli & Plinio pLicere dc-
^^cam "^^^^ 4^0^ ^eneris illecebris uitam agat . Vt uero quid fcntiam hac in re

tar^tcj /\ ^^^^3^_Q^rc fgrtusfum,6^ fabulofare|2uto,quaj de conceptu cx uento feruntunnon
^ultun ^"^- "^^'^^^ ncccnario ftatucnHos cxHHiiio. Etenim&:marem& f^minam ia
Aucs ue rcpern ],& f^minam a mari 'm\x\ mtwvx lex diaat. Sunt enim \\x\t\.\xt%
ita ^ J^^l^^^*^.^ animaha,qux omnia comuni naturie pr^fcripto , utroq; fcxu gaudcnt.
Puto iml' ^^"^ cft,cur Vultures At^vo fexu maiicos ftatuamus? Verum^cum mecd re-

^Lib.S.Hi-

^^^0 unT T''''^*"/ cir,cur v uitures aitero lexu maiicos Itatuamus? Verum cum meca re-
-'^Ua trc ^ • comcntu nafci potucritiid pluribus modis ficri potuille uideo . Primum enim «l^ot
fort^^f^^^ quidalegunt) Vultu rem parerc Plinius (cribit ex Vmbricio Aruf^Mce . A t P^"^^*

^^UlTlouorn nlnri,",i-i «Vr

spariant.

:rc,qua!q; ^ubuS

lui,^ ^-^y ^ j^.^jJ^.^^"odo, non etia ad prolern producendi eilent vtilia ^Akeruid credcndi aq/ain "^^"^^ ^"^-
^is abfjf pilkj^^^ubminiftrarc potuit,quae tata cne dic\tiir,ut ca accefs fxmina?,fi mas fortaf-
^fiint I^^^^ Y^^^.'*ut,&mutualibidinis imaginationeconcipiant, uelJT^tnonnuIliarbirra-
^ '^nfc ^ P , ^^*^ natura ucnto aut ui pruriius attrado,ouagiedant,ut Gallinar , Perdices,

cntanea. Altcrius cauf^ id opinandi,qucq; sh hac utraq;
^^^^^nnW * ^^^^^.^.^thorcrtcpotuit,maremalTerens,quiproligigncnd^incumbat,inVuk^^^ "Z,.io.c.5.
•^**'«/-.7-^^^^\^^^^^™>^"^^ inquit: Hali^ti fiumgenusnc'» habentjed ex dtucrfo Aqutiarum cottu na-
^^^'&ex -^^^ ^'*'^^ exijsnatum efi, in Oj]ifragis gcnushahct , e qmbus Vulturcsfrcgcncranturmine-
J^ta.Ver?^^''^'^'^"' ^^^"^^^^ongemrant. \\xiC Plinius,eaq;ex'' Ariftotelc proculdubio cxccr- °inmira-
^*^^^ aliQ • p ^^'^ vcrbis po (Iremis ma(cuIorum in quibufciam Vulturibus defe(5tum,non hilihus ,
H^Uortalfccolligant, an ucro exeoomnestieminaseflbrcdc inferunt ? Sed vtriufli.-

X 3 ■

m

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

24^5 Vlyfsh Aldrouandi

het (exus CmtyCnm cos omiiiao nongcnerare Philofophus afleuerct , non cft vt tatam facun*
ditatem,cui ad prolis conceptum ventus fit fatis in vterum adminijs, hifce affingant. Oua poi'
feparercadmittam(nec|ueenimidncgareaaimus eft Ari{lotch",)fed foetum ulhim protlu-
ccrecos rcc^c ex cocHci diffitcor.Cum cnim AquiI^,Oififragar,& Vuhurcs,ut pardmex Ari'
ftotcle Sc Phnio paldm cfb,partim res ipfa docct,promiicuo intcr fe coiru vtantur,nihil mirufl*
tfljfi ex diucrfanmi fjiccierum duabus auibus, tcrda qua?dam aha , & ab harum fpccic diucrW
nempeftcrihsgcnerctur( quemadmodum cx Equa(Sc Afinofterilem Mulam procrcari vjtl^'
mus) qua* ob fimihtudincm,quam maiorcm profefto cum Vukuribus , quam cu Aquihs ip"^
' /» Mira- habet , illorum cla fi afcribatur. Hunc ciiim Vuhurcm^ Ariftotcles vocat, fcd magni cogno'
^'f^' mcnto adiedo ab -ilijs diftinguit , & diCevm verbis ftcrilem cfl*e docct , argumcntum indcC3' H
pien5,qu6d a ncmincvuquam niduscius confpcctusfuerit. Vcrbacius haccfunt: iBxy^^'^''^'
rum panhus alternts HalUnisj^jd'^^'^^ ftafcu?9thr,quoa4pdr eiufdem gmeris contugtbiU nafcatur •
HaltJtfrs R^lica^ex his Acciftires y ultures^^enerantt^r, Verurn VHltures non diuerfttm gentis^ yfi^^^^^*
des rtiv fum V liltures gigmmtySosj^ fterilesyindicio eft^ quod Vulturis magnt nidus nemini mortalium uffr^
fit . Tantum Ariftotelcs de Vulturum gencradone (cribit, quam dum cxponit, a Phnio no'^
vna in rc dillentire videtur.Qjiod forraHc quifpiam mirabitur,cumpaul6 antc dixcrimus P**'
nium^quie tlc Vulturinagcnefi,quam ibidcm citauimu$,fcripfit,omnia cxmirabilibus Arift^'
telis trauftiililTe.Scd cu m \\x.c. loca confcrrcm , facilc animaducrti non cx authoribus ipfi-^ »
ex iuterprctibus hanc diuerfitatem ortam cfl'c.Qupd cnim dc FiJica hic Iegitur,minimc apu'^
Aiiflotclcs. Ariftotclem repcritur. Tcxtus cnim Gr:£cus co loco habct voccm <pnvv\y pro qua intcrpt^^' |)

bus, Aiii nempeaqiiatic:e& palmipcdi cu vncunguibus rapacibus .^Q^uidhoc aliud cft^qua^^
nomina ciiai rebus ipfis confundcrc? Simile mcndum cft indi£tionc Acctpitres-^xiwxs. cnimj?'
co tcxtusGr^cus habet o/ vnpjiyot^ qux quide vox non Accipitrcs,fcd Aquilam Anataria [^^^
n g HiltQn criam Morphnon appellatam *^ Ariftotcli vbiq; denotat; vt & Gaza doiSte ^^'

'tcrpretatuscft.Efttamcn ctiam intcripfos authores nonnulla,fedmodicadillen(io.lnho^
enim variant,qu6d Ariftoteles cx OfTifragis^pr^ter Vulturcs etia Percn.os fcu Anatarias Aq^^'
las gigni tradat,iMinius vero tatumodo Vukures . Atqui Pcrcnos Accipitres intcrprctatifu^^f' f

geaerahquadam propofidoneconfirmat, in hatc verba : Cocum dnimahageneriseiufdem fcc^^".^
dum naturamfdea etiam quorumgenus diuerjnm efiquidemfcdnatura non multum dtjfert^ ftpar nfO^
magnitudo fit,& tepopa dquent grauiditatis. Raro id fit fed tamen fiert & in Cambus dr in Vulptbus &
Lupis certum cH -.nec nmtn Aiubtisjalacim^ cfl^ Scc, Sane Aquilas CiimmagJ^'*

Uidine,tumnatura nimiumdifcrcpare,anteoftcndimus. Repeririver6alios,quiperpctuag^;
ncrarionepoftcritatem confcruentjVelindceuidenti/Timum eft,qu6d alioquin iam oli«^*
muItisfeculisperi)ncnecertcefteteorumgcnus,nccVuIturemamphusvllumueruminnaTi^^
haberi.HiufmodifuntminorcsVulturesAriftotcle&PhnioteftibusOirifrag«Aquilin^i^
bolis proles,maiorumqj Vulturumfterihum parentes,cognatum Aquilisgcnus , Nam e%^^'
lixtis Oififragas nafci ijdem authores aflcrunt. Quod quidem hi fuboleuine videntur,qui ni^'
.. ^ dium quoddaminter Aquilas& Vulturesgenus, quod Aegypion vocantgenerationi inii^^r
ucF^^^ ' ^er^eftatuunt. Interquoseftille,quifquistandemeft,Geoponicorum Ariftotch vulg6attr|^
tutorum author,ita Ccnhensi.Vultures tertio a conceptu anno pariunt^nec ntdumfiruunt^vtferturfi
j^egypif medi.i. inter Vultiires & ^quMas natur& . rjMares fisnt ettam (id cft , vtrumqj fexum habe^^^-^
vt audto,mum^ mdtofiendunturAtem Philes, qui in fuQ de Vulturc carmine iftarc tradit;

^ , / Tii vetVThv cT i (3ct7t TiiC etiyvTTT/ov^

' V 1 T/;t7Pi'7a9 Ct)a ry] couopcL to)V oLpoifCtW^

reCLius lc- x ^ , ' ^ *fl

gcndum. 'Ei^ tclq ^ci>,tciQ 7^<, vmrHc, iv.yXv^^^v^ , Y

Vcojurig clyctB)ic^t(^'' TTTtpap a?^orp'iPv^,, Wcftj^

jE contrar/o autetn inquiunt Acgyfios,

Parientes oua fatu mariunk

InnidtspuHosejformare

Jioborisiaudati,pennis£carentes.

Idem Orus innucre velle videtur hifcc vcrbis :

i^t eorum Vulturum.quorum non efi Jubuentaneus duntaxaty tne$cax ctttmieua AdiignendAn^y "

,(■

u-
ri-
m
(i
c-
fo
r

I-

',<
)-
iu
11
i-
I-
it

Ornithologi^ Lib. II 1.

247

tanTa co.^: r cognominanc Gerniani AIpini,dequibus figillanm poft agem' is)

TOn2refl?^'^"*^"u ^^'""''^^ 'i"^'" promifcuo eonim interfc

Suemadmn '''P ' etiammutua fimilitudo ac(f.eae. ^^H^^I^Tmporiit;

per^&r''n']r'''''^ f '^'^^•'^''i"^- V'^''^ ^'^y-^^

{, "»1«« vanos &iefimn« foetus orin, atq; de varijs varial?^aillirirfcribere,ac fentire au

«0 thore m ^ii'»*««lS5«'Ws onn, atq; de varijs vana et&diuerfa fcribere,ac fentire au
exiftiml '''"^1''*?i*g:"^'-'"°''^™ 't'''**'" P^gamus, illud neutiquam jM-a^teriundum

Wrumr?2l^ ^ f»bulisprorf;,saI.e.iumeft,quod ^Ariftotelesdcouis 'ii*-»-^'-

tn ?.in£yn"t''"f''"^''"''^''"'''' ^»'""-"" '«-^'/^-/--./rw (alij tredccim legu.it. fed triale- ^T"^ '

SSSl^^^P^^r"^''^^"''^'^'^.'''^
"«nrfnonooo^^^^^^^

fere fi! " " P'"''^^^*''"'^'» ^^j:'' refip.t,qu«dc pullorum cducatione ^ Oms prodiditi. hanc "
<i4m ad? ^•^''""'"'"■'^^^''"'^rr^

^^u\n ad prxdam longius proiioht, vni il i ciir^ intentus nt^ nnlloc J^r "^""^«^"r, nun-
Ja^qu.tUerinti.W„ptuconuen^^^^^

^c,quodh .,s.„al.,ticntum paret,ipfedicitur0sfocraoribusroftro vXaS^.in^m r^^^ p- r ^
C 1 ' f ^'''*'"'P'''^'''^'''^<^''«"'l«6=rre,vti.ieadcmreaionefecum^^

'^uit vKrA r r r '-•'"•^"^"dus eriam cos palcit,vlit

VICTVS, VENATVS.

E Vulturum viau acprarda,fimi!is fupcriori^fed cxtricatu facilior, nodusoc
currit,pupantibushmcmd cnimmultimulta
pairim fabulati funt . C^uidam cnim partim cxratione,partim cx reipfa^qu^d
ZJ^ iccorcTitijvcfcidicantur,vifceribuscosdcIeaari,&cadauerumcfram^^^^^
^tu cminus vcnai i,ac umce appcterc,c«tcrisqi qu? viuunt,abftinercanbrunt.
. . Aii! e contrarioraDacia.ac varii p^enerisanimali-i ^^r^^..: i

cdaciras .
trisl

---w -jp ai- N . ' . " "^^^"t *'*'^""ij**L'iiiiicrcaiierunr

'^''noni.smj.^r^iJ^a:^^^

) '"4n.tcltuineft.Eten.m*Ou.d.us£</4«K»euinuocat; Vulturum

^«'^forteBapaft.Mantua.ius.

t^ltur edax^duido Coruufue famelicus ore, Et Stroiius :
^^Uur edax fctdum tabo fttUante cadauer, Et rurfus ;
1o ^^^^xuttidt!^ '«^^«^3'«4«»r«//«r^^4Ar.? fhrducrenauf

t ^ Sen ^['^^^* ^^^^^^ ^^'^ fif Vulturio .
j ' SohK " ^^"^^^ ^^^^ ^^^^^ fiscundum iecnr:

^ilius v. 5" *^^' ^roijciarauiditVdturi
vcro obfcoenum::

^^^Unus ct!p*T"^ ^^f^nus conjumit cor^ora VuUur
^uddj^ cum cttfidis heu data Vulturijs.

mcm.

Tantopcr^

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

24S Vlyfsis Aldrouandl

Tantopcrc pcrfci^c) ob edacitatem famofuscft Vultur,utvoraciUv, v.v*^.» ^

/ukm-c e- rti/sure ciiim e^iac/or vul^ari iad:atur parormia ,homo ingluuici fupra modum deditiis . M

Anm.c.^6

^llkd.X'

1!»

wcttrrmt&s, tanquam hofiilU inuAdunt, ac hominem victnum ad moriendum, quandofufremuvttA 1
dgitjtligenter ohferuantN m cius,quod poftrcmo loco hic additur,pcnc$ Acliand hdcs el ^
cui vcra falfis mifcerc alioquin folcnnc cft . Morticinorum appctentcm cx antiquioribu5 p
ribus in locis ^ Homcrus fcribit,cum inquit :

T^»' «70/ oL^im rifiivci. XP^°^ yvTri^ iS^oviuty idcft,
Hornm veroipforumtentrA corfora Vultures comedewt^
Item^' alibi,vbi Hcd:or Patroclum alloquitur moricntcm :

TeautemhicFultures comedent. , .if^

I tcm ' al i bi , vbi Priamum dc futura Hcdloris ftragc lamcntanCcm inducit , fi cum Achm
manusconfercrct:

K't^^ Bioldi (piXot; ToajovS^i yivono

(J' 030v i juoi y TOLyjt 'A.iv i X,VVig {(Cfj^ y^VTTi^i i SoVT»l y ld c(^y

. Vtinam Dijs charus tantum e(fct ,

^antum mihi,cito eum Canes & Vnltnres comedcrent,
Item'' vbi dccadaucribus quibufdam loquitur :

. O / <r W / ya!iv\

K :[^io , yxjTTiosiV TToXv (piA-npo/ , « clAoxo io-jv , id ed y
Ht autem in terra iacebant Vuhuribus mdtoreSyqukm vxonbus,
^Odyfs. Itcm5^^ahbi,vbiEumcniusdemortuoforfanVIync,ait:
Tfe cT' «cTm yU4M«cr/ JtiJVig TUXii<i t oimOy
Vivov d^FT^ 6 <ri(^(piv i pv^Tot/yid c{\:j

JllmsiamdebentCanes,veloces^Vultures ^ ^ •*o^-nmuI-^^

Cutemabo0us W..r..ubi o;..o/VuIturc5 vcrtnnt,vccxpauIoantccitatovcrfuet^^
tis aliis locis videre eft, qu^ breuitatis caufa prartcreo,& rcac quidemCaUas pro Aquila cti
accipitur,qu^ cadauera non tsingit) qu^ muis Aucs lohmnes Spondanus traduxcnt,ni)i
gihumaflecutusrit,quiitcmVultures AUtcs xar ?:5oxi«/j\ocat,vthocloco:

Canthus data frdda Latints

^litibusj^ iacet, Itcm alibi .
n^fftTroad. t^lttibusliqi ereferis, Euripidcs vcro :

^^.^. Bttabofluentiamortuorumcorfora
Ante ora Valladis

Vtdturibuslaniataiacent. Et"alibi; ^
Exponam volucribus efcam Vulturibus . Itcm * alibi':
Perij ego 0 fli^ te perimen t
Gemint correptumVultures.
p Cant. 20. Etcxhifcc authoribus etiam ^ Arioftus noftcr :
Stan. ji. E ch^indi a LttpiyC agU Auoltoi del loco

Lafciamo i corpiyC U cittade al foc$ .
Poi li f^ye affti meglio sapparecchia
VnfAsto kglt Auoltoi di quelia carne
Pafio da Coruf.^ e dt Auoltei lafciollo .
"^Cant. 24. Idcm'Martialishoc fairointeftamentorumcaptatorcsdi&crioinnuit:
StM.^j* Cuius Vulturts hoc erit cadauer ?

' U I .Epvi' Itcm illud ^Senec^ in ha^rcdipctas ciufmodi:

*Jn Rhoefo,

*JnAdrom^
Atl.u

Et rurfus:
Item aUbi:

' Lib. 1 5
epiji.96.
\iikiires
qiii dicli
AuimACa-»
repuichr

StVultur es^cadauerexpedia: . \r 'htl5^*

Hoc cnim hominum genus vulgata metaphora Vulturis nominc appellatur,quod lcni ^^^^
bis ccii cadauenbus iiihicnt. Quoniani autcm Vulturibus,vtantc diaum^cadaucribus^^^.^^^
u viucrepropriumcft:itaq;quidamco$Ta(p«c fe/>t4t>%«c,id cft,animata fcpulchra dixere, ^^^^
a. tcftc,quod quem Ianiarint,deuorarintq,- ventribus fuis tanquam fcpulchris condant.L^|j^^^
non foliim Hcfperios populos Barcsos diaos/qd Indos ctiam & Cafpios corpora dctu^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

\0

Oni I thologk Lib. n 1.

34P

Tellnre vtferhihentyis mos amiquus ibetA
r r ^^^''^^^^o^fi^^f*^ confitmit cdrfQraVultur,

> "roaiiimuilceribuscondantur.ItafaneEiiniusloqmtur,cuinait;

yuUiiris in fytuis miferum njnndehiit hmnoner.s,

I'ari % ^^'^^"^'"'^rudelicondehatmembrafepkhr^.

'am^ilK^r; ^.f^f Philippefi pr«lio cuidam fupplititer fcpulturam precanti, refpGndit •
ccm a Volucrum poteftate fore. Qucraaclmoclum enim in Iiifce regionibus,fiue in cru'
, lioil(le„T'""''^V.'''''''""'°';':', 'iempeigii3miuia:caa&,fiueadc interemptorum proptcr

^'wismaniteftumeft.DifertumcfthocSibillinocarmine:

Corpj.ri.r,il,ur,husl.nquuntlaeerandaJ-:r,sg,. EtiUo'Euripidi5: ^,.,T>u,r,
^ f.xponimvclmrihusefcamrutturihus. in KbxJ^.

^^^^^'''«"f^f-^Apuleius,/..»^.^^

Vultnrijj^ capiitjffojfk^ lumina fafcant ^'^ '

'''''('usexc'' "^F^'-'^'.'""'' forc,ueb,:.:r, ncquspotcritlefpram penmcre. Ca-tera 1^ *
*«^mitto V " ",^',^'^-^^^^^^^

* wntiianusrelpcxitinquiens: ^
*tO Huc • ^ ^*"*-' montanc trahas mia feBtr'. Vtsltur .

P«ti„e„tetiaaycophronisiftscverbaaIofcphoSca%croIabicQcru'aaBc£rinflata:7,«c./r^

^€t.umiferarufiHmtecruxrj.:?jet, jft^.ajjaii^

numeUism€mhriuimisf-/ras .
-^ifelU paffis compeditJt brndgs
'^orthe.heriles aufAcl-ffiSvrm ,
■^dcrathin eiuUme quejia V&lttirum
ta ^^^^"^ pendens ofcinum vor&cium.
^en alioquin fpcrnit aliorum animalium caclaucra,utC2'IuucnaIccC5iiiiIiqiicC; »
yultur tumento & Canibus,cructbns§^ reltfhs , '

To f>efta cnt^'^r''(rT'''^^^^^ ^^f''^'

^^^mnd N a ^^^^'^ ^^>^ morticinijs non minus,q[uam Coruus dclcS:atur, undc mcri- * Li6.43.rft
^ ^f^i ^ratiouocatu5e/l; Venai.

^^Wius pr"^ tmmundo decerptd rulturefftuKyte:
r '"^'^ d- <f ^ ^^ccu5 iiero cum dirum appellarc noii cft ueritus ;

Nl^nittio ^^^^^^^ ^edia tnter pabuU dirt Vulturis &:c. id eft,intcr cadaucra
^^rinh ^^/i'^^!^^^^^"^ VuJturcm ir;i ahorninari {iinr.Mrda?moncm:iiortuosro

r-^j rncuia tnterpabula dirt VuUurss cxc. Kl eiT,inrcr caaaucra.
)i^^'^'^t)tefte P^^^'^ Vulturcm ita abominati funt^ut darmoncm m ortuos rodentcm t\ compara-
^^^^nquat c j^^^^^' ^^^yoff^^s Ddmon-,qtiem mortuorum carnes roderejingnnt^ha ut nthil prdter cf-
^^ertt^^ j,^P^"S^^^^ '^^^^ r^A'/y/^'/y^ & nigrumy quMts eft Mufc^runj^oju^ carmbus i?ifidit:& de;j*
^^^''^erocu ^ Q / ^^[^^^^^ eifuhftermtur, Etenim in Auium tctricarum ac turpium, infeliciumq^
m J^trygibus & Harpyis ceietur, hisc^ uelut ibcia d pleris^' aciiugitur,ut Quintiano;
Bub ^ ^ ^'^f^^^^ ^^^Jg^^ omme^ T axus cr ^tef

Et Oui-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

2<0

Vlyfsis Aldrouandl

^Liki.A- Ec' Ouiclio,Jmn arbomn,cxquatabelIar triftesfaa:«erant,dcteftacur:

mor. JlU dcdtt turpes raucis Bubonibus urribras ,

Vulturtsinramis,& Strygtsouatultt.
quia nempe Iiaud aliter atque Stryges & Harpyi^ imtnundus fit, & conta(^u omnia dcftrd^
atque infiiper iufatiabilis fit voracitatis. Quare Harpyias Vulturum corporibus pr^ditas imf
fabulantur;& quemadmodum infauftas illas , ac in malediais babebantur , ita & qui ignoini*
niofam alicui mortcm imprecari volebant,Vulturibus le illujn tradituros diccbant, codc,quO f
Corui,nomine odiofis.Huiufmodi eft illa apud Fracaftoriuni lofephi imprccatio:

Poji obstum tibt fit tormentum Vulturis atri .
Quidam cadaueribus foliscontcntos tradunt viucre,& a viuentibasomnibus fibi tempcrat^'

^ Jn Quxn. Inter hos cft Hcrodotus" Ponticus,qui,tcfte ^ Plutarcho, aflerit Vurturcinahima tium nuliui!|

Rom. pcrfcqui aut attin2;erc,& fui generis volucrcs, ne mortuas qui(icm deguftarc . Qiiinctiam

qux ad ufum ac alimoniam hominis feruntur ac plantantur , omiiibus abftincre , adeoq^ a^^^^
mal eflc Vulturcm tradunt,fi quod aliud,inji2xium.Scd cum his c diamctro pugnant ciim"^'
terum complurium authoritates,tum rei ipfius,quam ncoterici adfcrunt,cxpcricntia.Qiii
folum cadaucra animantium aliorum,fed & volucru,im6 vero uiuas cum volucrcs^tuin (]^^^
drupedes niaiorcs etiam,& acriter pcrfequi,& rapere Vulturcs teftatur.Quod cnim fatis p^'*'
cerc dicicur,nihil mirum,cum & cil reliquis rapacibus ei hoc comune cft . Primum locum
ftimonio Homeri ob andquicaccm &" autlioricacem. grauilfnnam merico dabimus,qui ait:
E^u/s ruens tanquarn Vultur in ^nfcrcs .

"OdyJf.A^ ^ Idem indicac, quam ide auchor cradidic,Titij fabula,cuius vifccra , feu licpar pcrpeCuo rcn^^
fcens ac hbris luis rcpullulans corrodi & abfumi Vulcures fcribuncur . Hinc cciam viuis pcrc^
ne cormencum imprecandi formula naca eft,qualis apud Pontanum:

Jn tUit rnanfurus migret prdcordia Vultur.
Orus quoque Apollo infcfto animo c^Cera perfequi acque inCcrimcreVuIcurcm tradit^i^

^Dh. 2. f/emalia/BelloniuscrebrosinCrec^emonnbus Vulcures ene,ibiqjraperei3Lgnos,H^^os,

Auih.c. 23. rcsq,-, quos pr^fcrcim fub dio deprehenderinc,aiiirmac. In alciifimis eciam Hclucciorum "^^^,
tibus,vt in Ammano prope lacil Riuarium Agnos a Vulcuribus rapi Ornichologus ccfti^^ *
alibi eciam Lepores (vnde nimirum Germani Hafengyr,id eft,Lcporarium quoddam eorUi^
genusappellarunc)nec non hinnulos Ceruoru, Caprarumqj & alia animalia infirma,vel ^ '
dumadulca . In Chvle Indiaf,quam vocanc,Occidencalis, prouincia Vulcurcs func , qui P^^^^,

8 Vih. dt^ des venancur,ac dilaniant,ob paftorum,cuftodumueincuria, vt ^ Manardes Hifpanus autfi^^

Aromat. eft. Vnde Sc rapaxj/jjltur plurimis apud authores locis dicitur , quos fi propric locutos p^'f
ere cl inus,idcoitavocafl"eexiftimaredebemus,qu6d viuaanimantia pra^darcntur.Rapcreen^^^

fmmBcec. violendam quandam includk^Sc rapiuntur,qua? rcnicutur,ac fugiunt . Quorum nihil cad^iJ^^
ribus congruit, qu^ quandocunq; libitum eft , fine vi aut moleftia vlla afportat, potiiis 4^'^

^ 1 troph r^P^f )^^cmine reludantc . Hinc ^ Baptifta Mantuanus nunc rafacem :

^ nunc/^r^^i^^f^^^cumvocat: .

^& comprenfa femel curuos fi euaferit vngues . ^
VuIturtSy effigiem qtsoties frdidonis & ora

VideritjitmiquAreditinveJiigiacurd. , . .

Sanouina- Gctius ctiam quoddam Vulturum (anguinarium vocatur, quod alio nominc Torgos ^^^^^1
rij VliIcu- haud dubie,qu6d languine&cardegaudeat,quod h^matorrhophum^id eft,fanguiforbu , j
res qui . GroTci vocaut . Viuas volucres infedari , & eifdem terrori clle cminiis vifos Vulturcs, ^
Torgos. i^^ej^ i Poeta innuit :

Ha;mator- ^Jl vhtmoxproceraapparuit ha/Ix

r lop -II \ u mucronc caput , monjlrij^ immanis imago efi

Vifa proculjanquam volucres,cum Vulture uijb

Bi^fuiiunt-^rnagno Mauridanttergatumultu. ,
Sedomncshofccauthorcs,quiIocisanobis adduftisprima frontc fibi mutuo contradi^^^^^
videntur,ccrte nullius ncgocij erit conciliare , fi Vulturcs^b inuiccm diftinguamus. Eos^'^^^^
qui legitimi (unc, & nulla cum Aquilis , Oififragis , Accipicribuscj^ cognacione coniunc^^ ? ,
ipurijyautqui fnkem ad VuJturum propiiis , qudm ad vllius alterius Auis naturam acccd
procul dubio cft ex eorundcm indolc maximc participare , nec non. cadanerihus
mem explcre , atque a uiuorum raptu abftinere. Hi vero quibus fortc prseter nomcn "^^^jti
ftatVulturinum,quibufq; fmguinis vinculum,obdiucr/igencrisparcntcs,ftrid:iifiinum

Aquilis Oirii-ragis,alijfue intercedit,omnia ammantia, qu^ diximus , caq^ uiua adoriuntuJj

niunf»

turcs .
kr.

I

jm
iii-

ar

f

lor
rr

Orn/tho!ooicTLib.III.

251

^^^^um exeSrc^^^^^ pra^doa.Hunds indolKs pra.rcnpto habet, ve- ,

^^^omnCfer CommuneitemhuicAuiefteodem tefte, Latroin

vbi de pu^it .nl^n I ''^f^f^^ ene auifpiam non immerito cenfeat , vt etiam aJia , vt — -

^^^ereteSuTit^^^^^

^^^^^'edue uffi^^^^^ atq;ipfemet-Albertuspofteaaffir- -Llb.S, c.
'^Auiailaetiam

>emfe e^^^^^^^^^ P"gnaretrad.tfequentide,ndecap,te. Vb, etiam ,.efcioquem

Suiui& SeSll^ ^^^^"^^"^^ "^^"^or^t . Ad h^c Auem acutlfTim,

''''^^onTk^^^^^ PUgn^re teftatur;

^*^,utAlbertusquoqucalibiprodidit.(^are&Vulturclf,bi[^^^^^^^^^

ANIMI jMOIIES.

ND OLE M yulturisatguemoresexpof]tur,>adem,quapaul6ant^mc-
thodoutemur,&fimiIemluperioribus nodum dilucidal?imis. Ouidaenim

ptilta Mantuanus , dum Au,cul,s mi,ioribus parccites, & maenas tantum
mod6inuadentes,qualesfuntOlQres,introducit,ubiait: ^
Fkbat.ut inmdt cernens i Vulture nido s
^a6ienteis imbelUs Olor.frjidAtor adtincis
^^gtnbus.&durodifcerpitutfceraropo, Jtem ^Silihi'

pUcet aut Uqueo uolucrem uel falUre uifco
^tit klijs petere infid^s.ut ab dtthere Upfus

ulminis inftar.auem feriat pede pe^ore drore
^^ltur/6CQ,

40

• UL 2.

illi

r Hirn T^^^ ^ Calaber,inquies:/w^^///fc Vulturibus fimiles gradum fiHere mn audebunt,
} ^^^^petit n^t^f'' Auiumpr^aritijjima, JlJud quod a Bapt.Mantuano VuJturi attribuitur,
^^Pe Vultu^" A y^"^ eft,altero fcilicct parente nobili,nimii'um Aquila,altero ignobili nato,
^Um ^ ^'§riauumxllLacmeticulofum,cui nihil nequemgcneratione,neque inge-
l ^^rentes q, ^ - commune,Iegit/mo {Q\\icctV\x\twxi afcribendum eft.Pietatem VuJturum
^J^-itis ,1^/^^^ ai|ri7rtAap>« ai; ab infigni Ciconiarum gratitudinc uocant,difcrtiirimus no-
\^ ' ^^^elebrathocuerfu:

^frcmfento tamgeltdumfituq ■ fraaum ,
' ^^pttis caluttio,atquegUbrttate
\ -i ^'^^f^^^^iincreVulturAfricanHS

^K^^^^^^^TTT^^'^^^^^^^^ utueJfoJanonnunquam Veneris uehemcnt/ima^f-

tu?^^'^arisone r i''''''^ Qiix rcs fabul^ ilH orieinemlonjire dedit,qu6d

^^^runt. Sed ^^^^^^^ Fauonij cura,utei-,s excqua oua non folum fubuentanca,fed & foe-

l^^riat^^.^ Sg Pera,loI,us Fauonij cura,utei-isexceptaoua nonfolum
ec hoc natura? ac ucritati repugnare fupcrius docuim us.

ralip.

Pietas Vul
turis in pa-
rcntcs.

Concptio.

SYMPA-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

252

Viyfsis Aldrouandi

SYMPATHIA. ANTIPATHIA.

V L T V R ctfi miioxius ac innocem a quibuflam putatns eft, hoftc tamC''
noii caret. Etenim cum AeQlone in primis inimicitias habet , ut fcriptum r^'^
tiquit ' AriltoteIes,qui caufam a%nat,quia ungues utriq; adunci funt.Qu'"^
etiam eodem authore Vulturcs & Aquil^e pugnant . Ex quo folo minimeti-
midos & imbelles elVe facilc cognofcere poflumus. Vcrum ad tam arduos co-
natus non (olum fui roboris,cuius fibi eftconfcius, confidcntia , fed innaW^^^

AefaloViil
tuii inimi-
cus &CUI-.

Vultui- pu-
gnat cuiTu

^Lib.\ 4. quoddam odium ipfos impellit, cuius impetu mcitus ctiam Scarabeus Aguilam perfequi.^^'^

Hin'c. i\. aet,&l^dere.Eius uero rei Albertus teftem citat Ariftotelem,in quo tame nihil tale rcperiaSJ

fed benc apud Auicennam, ciufq; interpretem , qui Vulturcm cum Aquila fipe contumi''^ •

Columbic ^ Gyllius pro magno habet,qu6d Accipitres Aues pugnacilfimaf cum Vulture manus co^^"!^

Vulruics&: reaudcant, dicens : luftdLmAinitudtms Accipttres c!r mtegrx dtatis fdper^umero etiam comra yi^i^^^^

^^^'^^'''^ 6'Fultures pugnareaiunt. In Columbas tamen mitiorcs non admodum f^uirc uidcntur," ^

mcmunt liano zxz^XwwWi^-XUngorem , inquit, quidem aut Aquilarum , aut Vulturumfacile Columbd fpernf^»^'^

culiarc ciG- ^^^^^ ^^^''^ /iqutU rnartnd. Hoc in Vulture pcculiarc, ac mirum eil:, putidis aliici.fuai'^^^

ledaii pu- lentiaaucrfari.C^ucmadmodumenimcadaucrumodore&paftumirumin modum capit^^^l^^

tiidis . ita ab unguentis tantoperc abhorret,vt tradente Oppiano,ne armcnta quidcm mortua, q^^^j

*jn Gcopo- rumcarnesunguentoillita?fucrint,attingat. Rationcmrcddit'' Ariftotcles,vbiinquit: y^^^^^^'

nicis. ^(faui odore per fe deleclari vtdctur, nifiquatenus is ctbo coniungitur^ qu^edam ettam offendn^^^^^'^

^ jn '^^^^^^ ji ftgynrn esKqttod dt Vulturibus cr Scarabets fertf^y.Noxa. autem, quam pcrcipiunt, qu^que eos

*lJb. 4. dc g it,tanta cHe dicitur,vt idem alibi fcribat,r«//«r^'/ odorevngucntoruperircyfi qtus ctbum velt^^*^'.^

cauf 'pUnt. x^^^^y veltlbtum obtulerit . Ide allerit Theophraftus prarceptori fuo fuffragatus, cum ait :

^ L.\ 2.c.$ 3 m^lta qu.adam ab his.qu^nobis fuauijjime olent,pcrimuntur/eu Vulturesab vnguetiSydr Canthariti^v ^

Rofc nomi Confimiat idem Zoroaftrcs& Aclianus pluribus locis. ^Plinius uero, r«//«m,inquit,^'^^'f' -

nequidPli toqutfiigantur,aliosappetuntodores,ScarabeiRofa AsQ^in\\\\\ ipHsab ungucntis odoratis

nio lignifi- nonrcfcrt; fed tantum abhorrcre& auerfari odorataqua?uis indicat. Rofam autcm ^'^.^^

"T*-' dc ^^^^^ Plinium pro ungucnto rofacco accipi cxiftimo,vti Ccllo ctiam alicubi . Quod ^^^^^^^

Veda"o' ^ ^ Clemente [\cct coljigerc;ubi inquit: O/ yl -nq ^cff 'AcivSctpo/ po<^iyco ;^/)/c9-« /u.upM '^^'^^.^j^

Vulturis i- xiyovntt , id eft , VfiliuresdrScarabetrhodtnovtentesvnguentomoridicuntur. quibusuerhis^^^^^

nimicitia.. corum fauetopinioni,qui ungucntorum odoreintcrire Vulturcmdixcrunt. NcquccumJ^-^jl

cu maloPu rifticis ac odoratis (blum maximum ipfi intcrcedit a natura dilfidium , fed etia cu grano

nico . Punici,fi uerum eft,quod ^ Aelianus dicit, ncmpe Vultures alias quafdam Aues maU PunK^S^*

-^^' no pertre . ' Plinius femine Siferis Cretici Vultures obIe(5tari dixit .
^mm. c.^6 r

CORPORIS AFFECTVS,

Vulrur ob-
ftrudione
labordns
qCio fibi me
de.ltur.
^ Lih.dc rc9

0

A B E T pra*terca,VuItur &: alia incommoda pr^tcr ca,qu^ ab «nguentJ^
oblatis imminet. Nam & morbis obnoxius eft,quos natura duce fibi 'P^^,l.i-^
dicus,non minus quam ali<e plurima^ Aucs propcllit. Tradut Rafis & ^
tus magnus,hepatis dolorealiquando Vulturem alfici,(qui forte P^^^P^^aaiU
ftrUctionemuifceris,aut inHammationemcx nimia uoracitatc contr^^, ^

^ oriri poteft,)ciimitaqihocaffc£luIaborat,tum Aucs magnas ucnari,^ i

mcd.Acdp. par earuiil deuorare folet pro medicamine . Quod quidem eius inftitutum. non admod»^
" Medicorum placjtis alicnum eft , qui fimilibus llmilia conferuari docent. In eundcm ^^^J.>i-

Cerua; Se- vrum,ncinpe ut hcpatis far6lus expediat,Sefelios Cretici, uc teftis eft ^ Plinius , femen cll^ , jji
feli Creti- ^"^* Gyponomon ^ Demctrius Conftantinopolitanus ideo uocatproculdubio , ^^^^^ f
cu qu?runt Vulturibus deuorctur,non tamen , quia id in cibum quaTant, ( pauciflimi ennn aut nuH'^'' ^ j
& cur . nutrimed,& carnibus uiuutrapacia,& lcguminibus abhorrcr,ut tradit ' Ariftorclcs) W
Pediculi in co medelam fui mali natura? inftindu agnofcantrepofitam. Cuius quoquc herb? in»'6
^"^T^aP libcrandis ab obftrudionc membris e;tfcaciam Ccrua? non ignorant,ut qu^ candem ^ \
eorumVor- hciMhs a lochijs expurgen :ur, depafcentes, nos eius ufum docucrunt. . ^

eorum
ma_.

uia^ . Pediculis infeftatur Vultur, quantum ex Auicenna colligimus , qui eius mcnt^P ^ .^^

De(ii pcai- f*^cit mu! ris i n locis.Hoc infcdtum aiunt edc vencnofum,fimilc pediculo paruo,veI ei ^H^/^^jn'
c ili nomc. guinc nalcitur^cuius Pcrficum nomc Dedi elVe volunt. Alij alijs,led ab hac voce corrupti^

cup

re-
in-
ti-

,m"

lU-
iSf

it.
re-

/^/

;0'

jfi

(ff .

•u'

n('

ir
ffi

10

ip.iz.

OrnithoIogia^Lib.IIL 253

■tiTpanf vocabuIi-5 Indica iiomina funt Mcluke,T.^gomiis, R:igmus,vtvvk Mmhhs Syluati- McfuKV.

. nit quoqiicapud cofdeni harharosdiaio tafatisvelTafaris pio \ukuvis pcdicuhin Tngomus
tion. T"" j iiifcaoruni,Deo dantc,aliquando plura diauri fumus;fed de cius cura- ^'f

»cpluravidercJicct,cuiJuhef,apudAuiceiinam,euifquccommentatorcm'GcntiJciii.

/E T A S.

V L T V R E S ' D. Ambrofms cxifl:imat,quod abfq; coitu nafcantur,nec co
vtantur,alijs diutius viuere,& plurimiim fupercHc «ui,adc6 ut ad cctefimum
annum vitg eorum feries producatur.Idcm ^ Ifidorus, fcd cxaliorum fenten-
tiaaftruit. id annorum fpatiumciim Vulturibuscongruit. Itaquc Acf^ptij
humaiia?aftatiscurriculumliuiusvolucri$imaginciiidicabant,rationchuiuf
^omment' TT-^^^Y^^"^^^*^^^"^'^"^^^^"^"^» illepidam quidcm,fcd fabell^ fimillimam
^ixern, annoaddrachmam vnam ab iplb vita? primordio noftrum cor

Quo f^^'*^^^^**^)^^"^^ annum ufque quinquagefimum pcruentum fuerit , in quo api-
^Qdemm ^ ^^^"^*^"""^'^^^*^^^ > abhincperannostotidem aliosdecrefccre

duas r?^ 1" ^r^"-^ ^^^"^ ^^^P^^ adauftum fucrat,hominemq; tunc dcficerc , cum

hl.,.: ' "^^^hmas cor iplum redaaum fuerit. A^n.n^

^^'duas d Lcuipus aciauctum rucrat,nominemq

f^^^nmij ^^"^^r^V^ "^" redaaum fuerit. Ita demum vitam humaiiam centum annis , vt
'^Mncom? ^'7^^^ '"^^ ncgligenter aut intemperanter ada ipla fibimct,in mor5 Tur-
Suiilit.r^r j r^^^^P'*''^'''^'^^'^'^'''^^ iniuria,&tran-
W ciJ dctraudatum,pro moleiliarum portione properanti lis flacccffit ac dcficit . Sanc
. icgans magis,quam vcrum humani ?ui & accrcmenti & decrementi caulk comentu cft.

COGNOMINATA.

V O N I A M harc Auis cadauera , caq^ tabida fummopcrc affca^at, proptc-
rca caufidicos,o<: oratorcs forcnfcs,qu 6d cis(ut Columclla dixit grauiffim c ) ,
conceflum fit in mcdio foro latrociiuum , ' Apuleius jMobrofo nomine Vul-
turioshominauit.

• ^ Q^emadmodum ^ M. Tullius Vulrurios paludatos appcllauit Gabinium
'^ntur oivi • T j ^"^"^"^ Imperatorcs, qui tam auidc lucro inhiabant ,vtprctio nundina-
^^*=n dediJ Cicero alibi Pifoni ab Auis rapacitate fumpta analogia , Vulturij cogno-

''^'^^pey.l' ^^Paccm cfle indicans his vcrbis: ^ppelUtus eft Im Vultunus ilUus trcuinct^JiDm vU.

^Llb.yHc
xam. C.20,
^Lib.ii. '
Ofig.c.-j.
Vultuiita
tis huma-
nx Hiero-
glyphicu.
Fabula cle
accrcmecp,
coiciis Vul
tuiini .

^^yimper 7 "^'^'"^'^"^"^'J"-*''*^"^ vcrms: ^ppeuatus e[t htc Vultums illi

I^orr ^''^''^ ^^"^^'"^^^^^""^^^^^^'^ cxpiiafl'eeum ac fpolialleinnuit.
^^^^ viuunr ''^"^"^ ^^^'^"^ ^"'^ ' Plautus inferuit Vulturios pro talis.Vt cnim Vulturcs ra-
^cit^ ^ C3»r^^D P^^^ modo^ tali adco voraces funt, vt aleatorem cx toto fpolient, vt non in-
I^^hodoginus cxponit .

40 ^^rficuU^^?-^ : teftamcntorum Vulturios dici non folum ' Scneca , fed & Catullus hoc
«^uindicauit:

^^fettat a csm Vulturium cdpite .

DENOMINATA-

VLTVRNVS vcntus, qui ab Orietc fpirat hyberno, vt ait Plinius, diftus a
VuIturisvolatu,quoniamaltcrcfbnat,utquidam voIunt;Gra'ciEuronotum vo
caHt,quod inter Notum & Eurum fit . Authore Gellio trcs luni: vcnti Orienta-
-..ii^»,^ ^^^) Aquilo,VuIturnus,Eurus,quorum mcdius Euronotus efl,feu Vulturnus :
^^^^inuimPl" • ^^"^.^" quoqucdedifle videtur Vulturoppido, quod »c; vrfeoro^/ Ptolomaeo,
f^^nia A ' T ^^^^*o,Liuio,Mcl^,Fr6tino,&: Varroni dicituvy eratq,- Romana Colonia in Cam
^^ieti.^n. n.^^'^^^^ Caftello al mar di Botorno hodic

Vul,'Ji'^^^^^^usBIondL,

: Vulturariam uocat.

? uocatur.Vulturnum perofcribit Varro,

in m^^^ JY?^^^^^ Plinio & Virgilio eiufdcm Campanic fluuium fignificat,quiiLrxta Cu-
^"c labiti'" — " " ' ' \T- ^-x - *

tur,vt annotat Seruius in euin locum Virgilij.

" ^mnisj^vadofi
"^'^oUVuUurm^C.

Vndc

Cauficfici
Vulturcs
tiid:i.

* Lib.io.de
yifin.aurco.
TogatiVul
tures .
^Tro Scx-
tio.

VuIrurijPa
lufiati.
^ In Curcul.
^Lib.A^.leii.
^miq.c. iS
'Lib.i^.E^

'Vulturnus
ventus .

Euronotus,
^L.2.Noa.
Attic.c.ii. '
Vulrurnu
oppidum .
Caftello al
^nar di Bo
.torno .
yolrurni/ .
Vulturaria

Vulturni? >
fluuius .
'^Aeneid.-j

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vlyfsis AMrouandl

Vulturnu Vnde Vultnrnum marc hahct etiam Pliuius ad eiufdem flumini.^ oHinm . Nataronc ycccp^s^
mare . vocahulo dici fcribit Leander. Attameii Vulturiio eum etiam hodic vocant accol^ . Hiiiti^
V^^^c^r Suetonius(S»:'Strahomentionemfaciunt.

Vulcmr^* Vulturnum Hctrufcorum oppidum tefle ^Liuio . Nam & Vulturna,cuius non (emcl idci»
oppiaum . meminit^celcbris Hetrufcorum Dea fuit,quamuis^ Varrohancvoccm<f^'4«y»/tf^/;-/4«i/'^*'^^
* Lih. 4. Uttnam pcrtincre dicat; ti quod f^roxtrr*um,mo^yi\Xy sfptdum ah eo ftcundum mare Fulturfium, Ad
Vulcurna iam vocahulum latinum venit,
Dca. r;n. \/. : — t 4.^/1^ '>

V dtumu "^*^*^ Calendas Septemhris. Et \ ulturnalis Vuiturni Dei flamea Varroni quoque diciW^ >
vicus. cuiusco[;nominisorigoIarct. ^ .

^ ;« Li^^/fr. A Vuhure Vulrurinus adie(f^iuum deriuatur, id quod efi: Vulturis, denotans . Vti tn^"^

Edoc Vulturnum vicus in Liguria,te{le BIondo,qucm Cherufa torrens perfluit.
Fe(la quoG; antiquis Romanis quicda tuerunt Vulturnalia, qu^ Varrone telle cclehra'b3'^*

I

V

Subuultu-
rius

^j^^ flantcs,quos antcambulatores atratoslatinc appellare pollumuSj&rerales pra*cones:qiit)ii^'^]
Un Rudete, omnium vota lunt eadcm qu^ Orci . Alij vero alitcr accipiut uocem acaS^mocr^^pcc pro co ncni'
* pc,qui nolam tcrt,vtis qui in excuhijscadracircumiens nolam fcrehat, camq; pullanv cxp'^'
rahat, an i| quorum erat excuhias agerc , dormirent necnc:ad nolx cnim pulfum refpoiHlc^*^ ^
& vigilanti^ fu^ teiiimonium vocc edereoportehat.
Gypono- Gyponomos licrha Grarcis cil , quam quidam Scfcli Crcticum , alij MajTilienfe dicunt^ ^
jfiiosheiba. Vulturum pailu vocata,ad quam <^gri forlan confugiunr .

Cirramoiites,quiItaIiadiuidut;iGermanijinrcrmuItaacdiuerfigcncnVhahica,temp^^^
tx qualitatis aliqun hahctur . Sulphurea aute funt in Hclucticis qu«da,qua! a Vulturihu5 P*'
^ i:ib.4,.de trionomine,utrcfcrt^Do6liirm-iUS mihiq;amicilfmius. AndreasBaccius^coenominantuT'
ThcmU . TvTrapici appellantur latibula feu fpelunc^, fortalfis quod Vultures vt fuo loco diximii5>^'J j
cxceinifimis rupihus nidificcnt . Ga2a alibi yvTravov tigurium & fpoluacam appcllat, icd tot{^^ I
cavoxcorruptcfcriptaeftpro>i^7ra/)/oj'. '

VSVS IN SACRIS,

Ifidis fta-
tua covo-
rara penis^
Vultuiis .
Lib.io.de
jinim.c.2i

Rom. & in
.vitaRomu-

^ EGYPTII ruperflitio/iccrtcracroriim cultorcsft-atuamindiSjqu^ipfo^T
ftaromnium,qu«apudGra?cos& Romanosfucrunt,dearumcrat^ Vulcuri*^,. ,
plumis coronabant. Eiufmodi enim volucres lunoni lacras putahanr, earui|!^
pennisno Hldis tantumcaput, (ed&faftigia veftihulorumornahat, nt'^-^ '

nus tradit.Qiicmadmodum nunc viris milirarihus mos ePcornatusgrau.i i^^

pir e aliarum Auium,vt Struthiocameh, Ardcst,& fimilium plumas gcftare .

Marri quoque facros ceniuit Vulturcs veterum authoritas , vt fcribic Pharnutus, quofl^^
plui imi videantur,vhi fint -^maTa ^roMa dpni<poLTu ,

A V G V R I A.

V L T V R Fefto inter volucres prxpetcs recenfetur: ^ues , inquit, ^^^'^^^^

fpic/a facierttes font Buteo, Sanqt4tilts, Immnfftdus ,aui e(i pullus Vtdturts , f^qufi^y
>«//«r////. Erat autemmaximiinauguriisapud Romanosvfus. Cuiusrd
tionem inueftigans curiosc admodum Plutarchus,ita fcrihit : ^id ef, f
RomaniVidttiribtis ad augtiria maximc vttmtur 'i An quta ettam Rorrtulo ^''^^^^^^^
dentt duodtan^i apparuere'^ Vel quoniam Atutim omniurn hxc minime frequens^O
fueta homini eji ? neque entm quifquam tn Vtdtttrts nidumfacile inctdertt. Derepente ^^^''^^ ^^^^/^^j.f
adttolant aliundl' e longtnquo: quo Jit , vt eortim affecius femper aliudftgnificct . An vel hoc etiam^^ ^.^^
cule dtdicerunt?fiqtiidem omnium maxtme fi veredicit Herodotus.Vulturihus gaudebat Hercules.f^J
ca rerumgerendarum principia comparu/jjcnt.vt qtti Vulturem inter cucias carntuoras j^ues tu^^'ll^^^' ^^^^
exijitmaret, Prtmion cnim nullum dnimalviuum attingit^ncque antmatum vllum tnterimtt.quodM
Acctpttrcs.atque ncfturna Aues faciunt. Sed exttnclis tantum corportbus pafcttur : & tnter ett ^^''v!^^,
9ieri p^rcit. T^jinquam enim volticrem aliquam gttjFarfvifus cst Vttltttr , cum Aqutla k^^^^P^^^^.
gnalAS^rin^ctme Aiies perfcquanttir^flriAnt . Atqtu iuxtaK^efchjlum Auis Auem denoraspttr^^Jj
potejl, Dctnde etiam bomtnibus fcre non ^iucctychm neque frttges confumat aut vaHcttnequeJltrpes ttt*

'OrnithoIogkLib.III. 2^$

'■'»mije/u:H»acms ergo Plutarchus. Q^uod " Lucanus quoquc tctigic,iiiouicns . Llh.
f«l"<rav,prmumUuof„„Ja,avota,u. Item&Statiusf ^ ' ie/.«,i

Vultu

*i-'uiw a,Tn I "r" '■"uolafle.prodigij.mali^-aufpidj loco reccptum eft.

'l"«feolnnSvll.T '"r""^''° r' '^" ^•^' Concord.*infedine,eoq,- femporeca.-de5ilias, iZtu^.
P. Cr.nxTA . ^*"* fuerat.cditas fuille,totamq; Vrb? c.-.daucribus impleta. 'l.^j. Hl.
*'-raiio,&O.Sc3'iinlirr.fI.t,h„,„,.gi..i;....r>i-r. ^ '

^ L.dc l'ra'

P. Cr.nxTA J'"'°'''r''"°"-^ fuerat,cditas fuille,totamq; Vrb? cidaucribus impleta
niantej nr^'^;*^ '"'•■■at ' lulius Obfequcns,Vultures Canem mortuum la

Peio Cofl:«V «^««^UinLakalijsV^^ Similiter eodcm tefte L. Svlla &Q. Pom- ' ^-^'
Dario A,- "^*'''"''*'?-^ ,' l^^KriToiet.Corui Vulturem tundendo rofhis occidcrant. ''f ,
»6 %Pl>c.ot,?f r''^'i"« Vultun-i paria vcliicantcs,omcnfua,-e, quod coniuraris fumpto .^tccS

, Vultur«'„ ^^'^'^'^'"^^"'"^/''^^"tur.ad quem Accipitrumaufpicium propric fpcfl-abat. li <iu.a po
^il^Us&rX^ ^"■^'^"i'''"'"'"'!"'"^^^*'^"'""''^'"'^''^

^'•''M^S-SemS &'-eS''iamiiiionc.i.;qu*mL:fec[.taT-q;'2

''''C.ceaiL'3;^r''^

apparuer.t, & pcr aliquotdies ibi permanfcrint, id uturi
'30 '"'»' Ucr L l // •' ^ «'"•'f w qnihufdam fgnis anmwciare . Cutn

noreceT"" ""f^f f "/«-^.A'.>««;r-e<^. J lulius Obfcqueas pro inalo aik,- '"^''•'^-

yisaiie?! 1 .'''^'■'^'".•^?''f"^^^

'*f«trad,>fK ''j ^•''"''7'"^'''"^^

'^'*o Tro^^, '^■l''.*"*^'''» ^"^'^.'•f Hoc quidcm (inquit Niphus) cxperie.itia c6ftat,& in cx-
•^^bufdam '^* ''i^"^'''* nicminit Ariftoteles . Ide innuit Plautus.ciimde helluonibus '
'''*''J?f»/ rv*'"''L Dynarch. loquitur: c,uafiVu!,urijtridu!, fr,uspr^dm,mhan,,quo die eft.
'''^uir,w~^'°"^.''','^^F°'''g'i'^?'f''3ua:Philippc.ifempugna,npr«ceflbre,(^-W

Vndeliinitem fignihcai

>iiliciendi tcmpus inftat ,locuni,vhi committenda "^-"^-
'S^um • - — - a^w/w.,^jv.v.^ iiiaiu3 tft,ad cum accedens pn-ehniat & circufciibat.Tra?- ^"^.^""^ F^'
^^^^efccojr^ '"^""^ caufam, tum ctiam quod ad eam excrotus par- ^T'^^''

^^^^Prouid^^^^^ ^^^'^^^^^^'^^^^^^'^^^^^''"^"^^^'^^^^^^ cxcadaueribusalimen- n . .

*"^^^^ittcban7'^^" "^* Vndec^ prifci reges,utidcm Orus & Aelianus tradunt, cxploraro- rogly.
^^'^ofne r 7^^^^^"^^"^"»^ramacieipartemrcfpcxil]entVultures,cognofcc^^^ Piiia^i
ic k^^^^^m f / viauros fore colligercnr. Huius quidem ex Vulturum pra:fcntione augurij ckdis.
f ^ credcrc^^^" o ^^^^'.^"""^ ccnfuit Albertus. Exftellarum occultiore poteibtc fieri colli-
^ ^^turcitf V i^^^"^ ° C^Iius Rhodoginus. Apud getcs regni Pegii pciTimum omencenlcturj ^ L.Z.Ant
f ^^mui ^ ^^''^'^^A propterea cultodcs foribus adponunt,qui eos eijciant . kU,i..^.
^^^^ cx nn ^^^^^ ''ifelicis augurij vetcribus ple rumq,- habitum fuine confpe6^:um Vulturum
r ^^imi fan^ ^ tiiximus,^: excmplis probauimus,nihilominus tamen & profpera auguria,
^^^^^^nicni.!!-^^!^^""^^^"^'^^^'^^^ tantum Imperatoribus Romanis tribus, nempc Komulo n ^
:^}^^\^^^^

i, ^ iiucr fe ab*/\ ^/^" ^'^"-^ ^ Remu5 Vrbeni condinuri,cum de loco pcr cius eligendo li- giuium in
I ^ ^l'§Urio vc '^x e^ intercidi cupercnt , diueifa ad augurandum loca ccpcru t. Prius Remo condcnaa
^ 4uib-afd s^^'^'^ Vultares.c Lnn duplex numcrus (c K omulo oilendiiret . Sed dici- ^'"^"
vcre Remum wd^^Cy Romulum vero id efle ementitum ; foii ciim diCctMtt

V. cmus.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

255 Vlyfsis Aldrouandl

Remus,tunc Romulo duodccim apparuifle;indec|; manfine morcm Romanis cxVulturcaU^
gurandi. Qupd autem duodecim Vultures aufpici/ fdicitatem Ronmlo prapnotarmt;^cumi».
f jn yinn.x- ftoria? multorum tefl:antur,tum Ennius his verbis :
l^ljtis . Certabant vrbcm, Romam Remamne vocarent^

Omnibus ctira uiris vter e(fet Induperator ,

Et fimulex alto longe pulcherrima frdpes

Lma volauit Auis ; fmul aureus exoritur foU

Cedunt ter quatuor de cdo cor^ora fanBa

Auium pr^petibus fefe pulchrisj^ locis dant.
^ nh.u A-- Idcm quoque augurium ^ Baptifta Mantuanus hifcc vcrfibus cxprcffit :
yiUmr* OUarttgin£ fratresfaciuri nomina Romd ,

Confuluiffe Deosgentis de more fertwtur,

T cmpla^ metati ter fex vid/Jfe volucres

Carniuoras,oculis folitas occurrere raro ,

Molegraui tardas, prolem ftne patre ferentes^

Longa^^ tradcntes in feram fecula mortem^

Nomen aui Fultur^nidi cui tertia femper

Pars peritydr natis foetat contenta duobus ,

Ruvihus in fuTnmis parit^& pr^tfaga futurA

Cddts adtt tepido fpargendas fangutne terras%

llle faccr numerus portendere crcdtiur annos

Vrbis, . '

t jr ^ntia. 0"? o"^"»^ fortaflc Poeta liic ex Terentio ' Varronc tranftulerit, qui vt refert ^Pctrus Cr'J}]
f Lib. 1 6. dc tus , fuifle Roma^ Ve6Hum in augurandi difciplina nobilillimum fcribit , eumqj affirmanej
honcf. difci- turum Romaiii impcrij terminum poil M. CC 2l\\\\os ; fi modo,inquit , vcrum foret , ^^^^
fUap.^, annaiibushi{bri]sqjRomanistradaturdeduodecimVulturibus,quosPocraEnniuscorp^^
fanfta appellat Sic autem Varro.-fi verum efl:,quod de Romuli augurio traditu in coiiden
Vrbe,deq,- XII. Vulturibus,ad M. CC. annos Romanus populus perueniet, cinn CXX-^^V
incolumis prarteriflcr. Qu.i in re faftum cfl: quidem iudicium,ex numero alitu,vt finguii V u^,
turescentenosannosportenderent. Ccnforinusvero inperquirendis vctcrum monui"^jl._
virdiligcas,8cquiM.annoabvrbeconditavixit,minime ad fuum iudicium pertinere3|
ruit,hocipfumdiiudicare,neinreparum comperta minus prudenter pofl:eritati facerct'
pofl:uram,quod his fere homiuibus accidit, qui maiore fl:udio , quam confilio fortuna? a'^^
penfaiitjtemporumq; varietatcm confidcrant. C^eteriim tali lentctiaj Vedij vidctur annof^,
numerusconuenire; Siquidem CCannis pofl: CcnforinumadiediSjimperatibus ConftanfJ
Romana illa dignitas confumpta efl:, quar Itali^ fines egrefla , Byfantium fc recepit : Nai^J^
grucndbus in Italiam Hunnis, Vandalisq,- &Gotthismaxime fub Athalarico , q^iy^:^^
ante Genlericum annis XLIIIl. inuaferat Imperatore Romano incolumi,et/i no cxtif^^^^'
planc , attritum tamcn valde Impcrium fuit, & Sdliconis Ducis contra Athalaricuin vi^^^^ ^
t iiy^i vtcunque conferuatum,cuius ' Claudianus meminit hifce verfibus :
Sea mahs interpres rerum metus omnetrahebai
Augitrium peiore via.truncata ^ membra
Nutriccmcy^ Lupam Romd.regnoj^minari
Tunc reputant annos.interccptos^ volatu

VultiiYis.mcidunt properatis ficula metis, ^
Omncm vcro maicflatem fimulcam nommctmnamifny&prorfiispcdiim ijtlmpcridf^^l ^

^ Lih.i6. vtfcribit" PaulusDiaconusinhis,quacEutropioaddidit,&vtOrorius quoqueteftatur,A^^^^
uacer cum fortimma Hcrulonini manu Itdliam irrupic, cuius nuncij terrorc pcrcuI^Li^ ^Ji^ q
ftuluspurpuramfpontedepofuit.ltaconditae Vrbis annomillefimo ducentefimo vig4^^^.j
nono Occidcntis imperiuin Hnitum eft,anno ab incarnatione verbi quadrmgete/imo q^^^'^

« jtt Roma- In augurium hoc inue^tus Prudentius,illiusqj falfltatcm arguens hunc in modum canit :

no . Antf^uitatem Romuli,dr Mauorttam

Cur Vulrur Lupam renarras prtmum^cjr omen Vulturum :

cctum an- Si res nouellas refpms,ni tam recens

nosfi§nifi* Vixmillefapstmplethanc^tatulam

^*"^' Curfusdierumconditoreabauguredrc ,

CjEtcrum quod Vultur vnus annos centumfignificafle cxiftimcturin aufpicio RomuH>'^^..
forfitan fumptum efl:,qu6d vita finguloruiii cetefimum fcre annuiii attingereputatur.Qi-

Orn ithologix Lib. 1 1 1.

257

Itiir an-
imago,
cur.

tidemv^*^^^ egit . mm ex Auium numero comutAtiom in tottdem homtnes fa6ia, pnncipes to- ■' ^
<iedm '^'''''^''''^ ^'^^'P^^fp^^^f^^^^^^g^s antecedereiufjit, Suntqui Romulumin memoria duo-
Sui ex d^^^j ^ Vulturum , d uodecim etiam liarores conftituifle fcribunt, quamuis nec defmc

Di 7/ . ^^"^P^P"^<^r^"^^etruri.'enumerofaaostradanc.
^ulari n ^^^'^ ^"^^ ^^^^ ^"''^ Cxfari in confulcm cu QJ^afdio inaugurato,dum Con- Vulturcs

duodecim

pompa ad facrificandum Vrbem ingrederetur, oblati funt,vt ' Appianus refert.

liu. Okr ^^^^^"^"^ augurium Augufto Cxfari poft illos foli datum eft. Hic enim , vt tv^n^it lu- ^^^^"

^«iUblequcn<:.niii,m;.,^ Z \\^^.: j . j . r^„\/..i. apparuc-

runt .

Cn„r ^^"^'Muum in campum
^?iIceadcatidcinderoftra,creatc

Martium exercitum deduccret, fcx Vulturcs apparuerunt .

P^<-'>nouamvrbcm

.creato ConfuIi,itcrum_fex Vultures confpecli,veIuti Romuli au- \ j^ -^y ^

^°»fuUt ' ^ "^*"'" condituro fignum dederunt. Et Suetonius: Of?^«/<),inquit, Ju^^u/io pnnjo ycl.duiL
War" * "^^^^^^^^"^P^^^^t^^"^^^^^^ / Vultures , vt Romulo ofttnderunt . Author item eft Dion f^oft Auguilo
^ero ^ j ^-p ^^^^^^ campum Martium defccdcnti Vultures fex augurium fecifle,mox qr.o duoac
cn . concionanti dnodecim: vnde eft ab eo conieaacum fe komuli monarchi- '^"^ V^^^^"-

ione dignum videtur, inquit ^'^*

^icrius ^ conftanter potiturum.Sed illud mtcr h«c obferuati

fiuai t * ^^^^^ncannorum M. CC. fupputationcm tribus maximis impcrijs , iequo propemo-
. mulo curricuIo,inflgnes admodum rerum mutationes adduxifle . Primam a Ro-

doacri ^"^^^*^^^">^"e quis ad Audoacrem,qui etiam de Vrbis nomine abolendo , ac Au-
^^'^onoir^'^*^ rf^^^^'^"^^*^^^"'^^^^^^ C:)aauiano Augufto ad Fre(icricos,terriam Coftan-
carum j "^"^ ^ FLConftantino ad Conftantinum eum,'qui opprefllis ab Othomanno Tur-
auce,vitam cumimpcrio finiuit.

M O R A L I A.

I VVS ' Bafiliusrcitamadmoduminuidorum cum Vulturibus comparatio-
nem inftituens,:i tam turpi vitio nos dcterrere conatur,in hunc modum: Stcut
Vultures permultx qutdeprata , multa etiaamdna. dr odoratacircuuolitates adtabida,
& fAcuknta loca fcruntur j ftc inuidi ad vit£ fplendoremjac reru bene geUartmi ma-
gnttudinem mintme quidcm refpictunt^manca vero,&fragtlia,crfi quidt rralum ( vt
quandoq , rebus acctdit humants) tanium obftruant^h^c diuulgant.cr p'y hanc tantum

* Homll r I
dc inuidia .
Inuicli Vul
tunbus c6-
parati .

'^ITJ ' -'"^/^"'^^^"''^•Ei ^ S.Ifidorus PeMiotSLyOmnts ^////«Ar inquit, ftbuf Zdaur : Etcmm ad ^

^ataue uirtUte oerunt. C^CUtit : eorum autffn Diti/i nprfh/r/t nnn t/ruf r,i//Jpltrft ar 2

^ttltu- ^^'^^^'j ^^^^ ^^fq'*'^ tttrtute gerunt , Cdcuttt: eorum autcmvtttaperfptctt non fecus videlicetac 237.

litatc.
Inimicivul
turu amu-
latoies .

C^Us [c ^ '^^'^ perfipe atque hortos prxtereuntes.cadauera volatu petunt.Hx fcc non abfimilia ' Plutar- '
^^P^iml"^^^^^^^^ VCrba: fnimicttsft quid ddtnquas.inharet agixus , fcrutatur^ & profecio Vulturum |
^^^iiunt^ ^^j'^^'*^ ^^^^J-. qiiippetabida tantum conffiantur cadauera , nam pttra bene^ habentia ne
\\x\^[^^, T^^^^ yif^e modo labes mouet, dgra illu excttant ac qu£ computrucrunt.

40 ^orrupl-^'^'' funt inuidi,qui ad foetida duntaxat cadaucra defcendiint , & partibus retris,

dT.. ^ ^ ^'1» VClcUntl!rJlOnJSi«lt^»crr-Ic/v:3bom/n:3nf-<»<: d^wAf^t X/nlMir k^llic 'ir'^'»»/JiKiicr.k/"i^

uaucru^ ^^^'^^^'^tur^bonas integrasc],- abominantcs . Gaudet Vulrur bdli^ accardibus ob ca-
tur. Q, ^^^'^'^^^^>qiicm indc contcquitur, adeo vtexercitus pcrlogirfima eri.im fpacia fequa-
CKcrcJj"^^^^^^''^^ I^i*» compararcIiceat,quam eos,qui leditiones vrb^um a{Te6tat,<S<: piincipum
^'"^ftose^ ^^'^l\i^ntur,vt quorum profpcritati molefti eflc no potcrant, forriorcin viribus con- ^
^^^aiTie ^^^^ p f l^'- : vcluti dicit Adamantius alicnaj morti incumbunt, qui arrc fraudcue

r^^pcrr^"^ "^^^^^^^^^ortuoYwm cdidmevihminhimtes y proptcrea quddhis Auihus

^^^^r ^^^^^^^^^^^''^^^^^corpora cibus lunt. verb de cauCa prophanac luutin'* lacrisUteris, ac '
^^^^^nni o^'^"^^ ^ucs recc/entur. JVonma/^ducahs.inquitleXy hacquta tmmt4?/Ja ftwt^Jquflam cr
^^^^*^anr-^* '^^^^' Hefy chius Hierofoly mitanus , per eos homines intelhgantur , quos
f 0 '^'nim^. / ^^^'^i^e^^^q; , quippc qui yi^cem miferorum & atrum finguine depa\cun tur,CLnn
x*^^^^ aut 1^^^^^'.^^^^ homincm contemplationc diuina? dcditum cx cafibus aduerfis aliorum nu-
^ifUrib^^^- ' • .^^iare ' Baptifta Mantuanus , ubi in defcriptionc tartarorum liaorcs cius loci

Sediiio/:
Vukuiibus
compataii.

Hared:

ipe-

cstacit:

phonfi.

Vult

\ 1^1 ^^'^ ^^^('^^ ■rocftigiapnma leonis

^ •lUteni ' ^'i^^orts equt.

^^^^^f,ab ^^^^ y ulturum fpontanca & fine maris auxilio cx ucnto Zcphyro conccptione
* rtodoxisdo(5toribus aptiilimc ad mirandum ac (alutiferum Virginis partum ad-

Y ? ftniendum

Lechr volat agmine magno

Ir

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

258 Vlyfsh Aldrouandi

^Jn Hcxa. ftriiendum tradiicitur/Baniius Magniisexhoc omni1:>us animaduerfum cupit,Vtcum n
Bomil.S, nullifiiit^qui humana» Chrifli natiuitatis arcaaum irrideant^quafi vero fines cancello^qjna
tT -us 1 eL^rediatur^Virginem parere,integra nihilominu.s,& intemerata perfiHrente virginitatc, i
turibiis alfi ^'^'^^'^ exempla plcraq,- iam indc ab inmo pr^mifille afp.iciant, atquc in ip(a natura rerum
miiatus. ""^^'^2 qiardam conrperfinejvndeponetvnufquifque, vbi quod alta menteconceperat,cffec
fer,taliDasmirabilibus fidem adhibere, atqueitaijs occurrere voluille, quorum ftuporinc^
cam , an peruerfitati nihil quicquam aliud periuaderc queas , quam quod vel manibus attin-
s Tjh.^.He guiit,vel oculis aflequuntur. Hincmiratur D. ^ Ambrouus nemineih,qui fe fubuentaneoViir
xam.T.21. conceptu aliquid audierit, rerum naturalium (criptoribus refragari ; cum vero Virgi
^r lf "^^^^^^^ diiuno afflatam peperille fentiat , tum rifum inceptare.Tangit hoc idem Adama
tra cjuM. CcIforefponder,quidupIex( AIm«)fignificatumexHebr^orum interpretatio

obi|cir. Sed enim de intadii Virgine,non aurem de adolefcentula ( quod Theodotion Epp
fius ^ Aquila Ponticus intelligendum frudra conantur perfuadere) prophetatum eftjpf^^
quam in B i'jyIona fiererpopiili tranfinigratio,hocefl-,antequam Medi&Perfi principatuJ^
inuadcrent. Redditaautem funtha^cin fermonem Gr^cumab ipfisluda?is,nempcieptu
giiita interpretibus,qui Ptolom:ei Lagi iufla (tiic enim Macedonibus parebant)libros 6^^"
vnanimi prorfijs confcnfu^eademqj fententia ita tranftulerunt, atque fi ab vno tantam trafli|
dlionci omnium emanaflent , multo ante tempora aducntus Domini noflri , imo antcqu^
Romani lud.tos in poteflare redigii]"enr,ade6 utnulla fiifpicio relinquatur,inquit,lrina:u^;''
forte nobis morem gerentes Iud;^i,hjec ira fiiit intcrprctati.Qm quidem fiagnouillentnoS
turos, & his teflimonijs vfuros, qiix eorum fcriptis (unt , nunquam & h^c & reliqua Prop^,
tarum monumenta combureredubirafient. I lurimum ucro indignatur Adamatius.antiq'^^
fimus ille Ecclefia? Doclor,plerosqj- adhibere fidem hiftoricis phiiofbphisq,-, qui h^c de v
ture &aIiquot alijs animandbus,quod finemaris c6iunc^:ioncc6cipiunt,indubitat6 tradun
negare tamen Deum,qui h^c in alijs animantibus facit,in hominibus idem poflc perficerc^u
adlibuerit . Et Gn-ecorum pleriq,- tradunt homines prim um ex limo j")rocreatos : nos non c
demus ex dimidia human^ fubfirandx partc iufia Dei,im6 eo de feita ftatuente,fieri potuil'
ut lefusex eo filius nafceretur f Efto igitur Vulturdocumcro nobis, ne mvfi-erium illud ti^
fan6tum,unde uera falus,ueraqj fclicitas nobis obtigit,tabuIofum fuille uel minimum quiJ
fufpicari unquam in animum inducamus .

Beatus lob, tefte lacobo de Vitriaco,de reproba Synagoga dixit: Semitam i^mrauit Auis
intmtus eft eam oculus Vuliuris. Nam,ut ait D. Gregori is, Auis nomine ille fignificatur, qui^^
pus carneum,quod acccoir,afcendcndo ad ^thera liberauir. lud^a autem fcmitam ignof^^^!.
Auis,quia humilitatis Chri/li uias,quibus nos in altum fublcuamur,confiderare uoluit,neC^
intuitaoculos VuIturis,idcfI:,Chri!i:i:Diuus Gregorius cni n redemptorem nollrum Vulf^ j
appellationefigiviri dixir,qui mmens in alritudinedeitatis fu:e, quafi quodam uolatufubl^^
cadauer noftr^ mortalitacis cofpexit in \\\^\^\$., & fe de c^leftibus ad ima demifit,v& dum
mal mortuum petij t,mortem apud nos inuenir. Huius Vulturis oculus fuit iiitentio noftr^^
paradonis. Populus crgo ludaicus Vulturem quidcm confpexir, fed oculos Vulruris no 31R ^
^ Comm. in xit,unde & pra^dicatores repulit. Ad eundem locum fic fcribit D/ Hieronymus: Pofjunthf^^ I?
Job.c.i 8. ^o^uli tntclLigt non abfurde.td eJi,Iuda:orum crgemium. Carnalis crgo ludaa. fidem in Chrijto no ^^^^,
fedputius legis oferibus viuens^enndem chnjlum fro nobisfacium ftmitam fiue viam , cjua reditur^^i
triam^vt imredtdus ignorauit, frofter elationem fuam , qtia fefutabat legis operibus pojfe iujitficarf • f r
dicla ejljleuis vtiq ; & vaga.atqne in ipjis opertbus legis injlabtln, Vulturi vero gentiurn populus i^^^ , '
Ji/niU ri uidetur, qaoniam per errores mortuorum homtnum dtfcurreb it^cjr rebus fnortuis pafcebatur.^^
go Chrifum legis Ittera obtecium terram repromiffionis per Chrijiu futuram^ opacttatisfgmfcatioff
vmbraculis non poterunt omntno perfpicere . In illa vcro D. Mattha^i vcrba: Vbicun^fuerit cot\ !
illuc congrcgabuntur cr^^'i^^'iif'^' De exemplof\n<:][i\tynaturali, quod quotidie cernimus, ChripW . ^
mur frcrarnento. JqutU & Vultures etiam trans marta dtcunturjentire cadauera^ ^ ad efcam hui*f\ r
di congregart. Si ergo irrattonabiles volucres nattirali fenfu tantis terrarum fpatys , tjr maris fiu^^^^. L |0
parat^ paruum cadauer fentiunt.vbt iaceat: quanto magis nos ^ omnis multitudo credentium ^^^^{j /L
nare ad cumxuius fulgur exit ab Oriente , cr patet vfque ad Occidentem ? Pojfumus autem corpus , A
Ttf^^fxct , quod fignificantius latine fgnificat cadauer.ab eo quod per mortem cadat.pajfionem Chrip ^
ligere.ad quam prouocamur , vt vbicunj^ in fcrtpturis legttur , congregemttr , & pcr illam ventrcfly
Ad vcrbum Dei &c.

^Cap.

V s

«0-

i

cif-

rin-
^ul;
inc

)ne
lic-

iuf

v\r
ro5
iir
;iin

tU')0

ul-

inf>
ubi
fC-
(l^
to-
:0

Liit
li-

)C

y

Omkhologix Lih. 1 11.

VSVS IN MEDICINA.

25P

VANTVS veroinmcciicinavfusfit Vukuris infignisille D/Hicronymi ^Lih.i.ad-
locus vel lolus maniFeftiirnnc docer,vbi in hilc modum fcribit . 2{o 9mnesani- ueffm loul-
mantes a Deo nobis daufrnt ad cormdendttm^fidad reliquos varios vfrs. No ektm Vi- nlanum .
?^^^^**on Ceti,non Hyena.non Vrfrs.non Vulpes , non Noclua advefcendum dala frnt ,
jcdeorum carofrtrmafil.partesfimiUres , hefar , pulmo frnguts in mcdicma parata

ti vin>,,r ^Tr"' '^'^'^ ^«/^«^^f«^^y^/?/wr/«^;'^.Qu6dquidetan.

viror,n.i???''''' •, "'^^^''^^''"''^''''''"^'''"^^^

fo^^ eii, .^! m''"^''^ comprobauenmus,c quibus tam a toto Vulturc,quam ab ojnnibus
rofir.. ^ ^ . '''^'^'^^^'"^^'^^^^''^"''remus^pra-clam ' " - ^ - •

habet /.^''/^'/'''^/''•^''''^^^^^^^ aut fexfuffocato; autVulturtnumCallum^im latina trar.flatio
*^ ^'j^ legendum exiflimem ) ccdemmodo tr.fiato , & a vefpcrc^

'^^dum ^^y''''*'^'''^'?^^^ C^terkm ^grum tenut v^anconnutrtto , f^pe etiam

ilcm ex nitriM j«*
i fudore, frdfcrtim qui

ai„„/''''''"'f^"f''^^^^^ , »mt»nt,fcrH}ulum vnum polnodij hcrLz , qu^fer contrar.am ak-

'/'/''<^<.J7'T*'v ^"''"''"'"'fl''' ['^'^"'cm . Hxc omnia cum iufcnlo , vt dtctum eH

"""to ac '""f ^■'terum Vnlturem frimum una cum fcnnis vfque adpedcs ex-

HmLj""" '"(''^^"'""'caumfufcato. PetUmmitemr^famcummyrrha condium, &in fumum
\!er,T"'"-'-''j'""','f ! veroinoleo coquiio,&cum oleofodacrkos perVulluris etiampe-nnam ill,-

^'^''>tOSVer0lldtltd!Sioda'!r,cit,rnj,y„«l,,^.,,,,.„J^.. jJ.L O-^. ' ,, J ,

40 t^dLan? 'V^''""'?''*'"^'''" l"' ^'^"IT' co^nponitad elephantiafim, ad carcinomata, ad
4 VuU. morbum,ad ftrumas , ad condylomata , & ad conuulfiones, quod

'''''J^HedodraZ ^'^^ /^^

^^ZnisD rr ^''7 ^^^^''^c^^^'^'^^^''^^^ ^«'«/^«^ ^«^^^«^ vnamfel tauri aut capra intcgrum, vcr-
'^'^^'oqutto ^ w^rctdis numero tres adduo. mc omnia in vini dtdcis fextarifs nouem ft-

'"'^icm die ^^'j^'^^^^^»'''*^^»^^ adfriaus accepi.ne cuiqua m reuelarem.Hic apparatus adillinitionem
' ^^iic 3^a''y'^ eminentias ipfas exterit. C^terum cum penna Vultiiris etiam illmatur. Crcbri v-

i ^7^^^:it"um partium facultates examinandas pcrgamus,&: primum quidem intc-
''''^s vL, , ^^^'^ iiicipientes.De hoc ' Galenns: x^ddoloremcapitis fedandum.cercbrum Vuliuris
?0 y^esfrc':,^JP''^ O- tempora. 1 tem Plinius : cerehrum Vulturisfi commfceas cum oleo cedrino , 6^ tnde T/'''^'^^ ' '
^'^^^iit: Vul. '''^.''''^^^'^'^^^'^oioremaufert.Qwod ipfuin fcrc aliis verbis,'* Marcell-is refertdum

lixiQj^-^. ^''-'^'i^icereiacinmammiHis. p;^
^tiam (u« tribuuntur dotes,quas nonnullas Plinius recenfet: Pulmems,mquky Vtd-

Piihn Jiiis

r

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

2(5o Viyfsis Aldrouandi

turim partes dexirx Venerem comitant viris alligata Gruis pe/le . I tc in alibi : Sanguinem reycientihui
fulmo Vulturinus i>itigineis li^nts combuflus , adiecio flore mali Puntci ex parte dimidia medetur . Ob'
fcurusquidam recentioraduerfusepilepfiam commciidat pulmone&cor Vulturisaridatrt-
Cor . ta & potata. Sunt cnim & cordi fu^e vires falutares,de quo item Plinius . CorpulU Vulturini^»'
Pedus . dligatum aduerfus tomittalem morbum pradicatur:quidam peBus etus btbendum cenfent , in cerrfff^
cal^ccAlcxadcr Benedi£tus . Ex pollrerioribus nonnulli de Vulturino corde fcribunt, fiinco-
rio lupi ad jlligetur, tocdium Veneris afFerre .
lccur . lecur quoq; ad mcdicamenta aptum efle Plinius his verbis tefl:atur:/<T»r Vulturis tritum cum
fuo fanguine ter feptenis diebus potum.aduerfus comttialem morbum prdd/catur.V arhnt nonnihil a 1
nio Sextus &: Aefculapius, qui pro ter leptenis diebus folummodoy?/'/^^ ponunt ; Et Galcnus lO
lufciofum vefci beta iubet ,Vulturis iecore aflato , ciufq; felle illiniri . Serenus ad iecoris dolo'
^L.^.Vhy- rem,VuIturisiecurcommendat. Sed&exiecorismagnitudine idagnofci nobis tradit lo^
ro^».c.3 8. Baptifl:a Porta,vbi alia ctiam animantium iecinora magna ad illius vifccris dolores valeretra^
dit , nec non ad oculorum vitia, quonia Vultur acuti:fimc,vt diximus,videat.Idem Serenus le-
curCpro quo Plmiushabetcor) exeaumde Vulture geftari iubetceu prophyladicum aa*
uerfus ferpentium morfus.
Vcaiculus. Ventriculus Plinio tcfl:c,neruisutilis.

Fel. Fel quoquc oculis prarcipuc prodefle tradunt plurimi authorcs . Exhoc Q^crcnus

camentum parare docet ad fufliifos oculos :

Si tenebras ocidis cbducit ptgra fcncclus^ >^
Expre(fd marathroguttd cttm melle liqucnti
Dctcr^eremaliimputeritjVelVulturtsatri
FelU.cheltdomdfucrmtqueisgraminamifa,
fLec etiiim annofis poterunt fuccurrere morbts.
Idemad morbum caducum commcndatalibi : ciim ait :

Comitiali

trodcsi cum veteri Bxccho fel Vulturis ampli :
Sedcochlearplenumgujiuttbifujficitvno.
Similitcr M ircellu<;: Pcllis GaUtnacei velVulturini,quod longemagisprodejifcrufulu, (jrmellis Ofjj*
mi vnciamjbenl' trita coniunges,atqtte in pyxide cuprea habebis, cr opportune adinungendum vteris . " ^
^ L.i9-C'^' mhd pottnttus caliginem releuat.Et ^ Plinius: 2iub€CuU& fttjfuftones caltgationes^ oculorum inun^^^'
tur AqutUfcllc, quam diximus pullos ad contucndumfolem experiri , cttm melle Atttco . Eadem vts
VuUiirino felle eH cu porri fucco & melle exigtto. Scd melias hic habet aliqui authores marubij p^^^
Plinius cor porri,8^: facilc Plinius pra(bn,id cfl:,porrum,pro prafio, id efl-, marrubio,Grarcarum uocun^*'
rcdus. inilirudinedeceptus,accipere potuit. Hoc cx ' Galcno intclligere licct, qui hoc mcdicam^^^'
* Llb.Eupo tumctiam approbat: Omnem,inciuicnSyOCulorumobJcuritatern,incipretcm^^fufufionem curatfel^^
r'iji. 1 . c. 44- ^^^^j. ^f^^ marrubtf fucco & melle Attico:cutus ft nulla Jit copiajenero ac mollt vtere:eJlo autem fucci tff^^'

rubtj.tum mellts dupla ad tpftim felportio.
Rcncs. Renes vero VuIturini,authorc MarcelIo,aridi in melle triti,uel dccofti,tonfiIlis mirum ^?'

mediu prasfl:ant,fi pro empIafl:ro apponantur . Ego tame nunqua rencs in Auibus obfau^^^' -
Excrcmen Excremcnta etiam huius Auis in ufiim medicum ueniunt,adeo ut nihil in ca tam abieftj^7
ta « fit,qu6d non aliquam utilitatem adferat . Etenim ut author efl: grauiifimus Diofcorides,
turinilimi nidorc partus cxcuti produntur.Qmntus quoqj Sammonicus Screnus ait:

Vt partat ftercus fupporiunt Vulturis atrt . . ^

Illam cnim, quam ei natura dcdit, pariendi facilitatcm in mulicres etiam dcriuat, fimi fui^P^
Pcnnr . j^ec non pennarum,qu2e itemipfi excrementa funt, uthomini pili , de quibus ita l linius : '
na V tdttaina ftSie^ia ptdihus , adtuuatparturtentes , ucl , ut alijS ucrbis Sextus Platonicus :
finc Ubore partpm ddant . Ornithologus narrat quendam fibi notum in fua Heluetia ( ^^^^^^^.
fortafle credulum)tantum Vulturinas pennsc ad partum educendum tribuifse , ut nifi ^^^^L
fl:iuc auferatur,uteri ctiam detrahendi periculum flt, (efe tamen nimium huiufmodi rcm^^ ^ .
tribuerc fubiungit. Prarclarum uero in primis illud efl: elogium,qiio ut Aefculapium,Se%^^,^ '
X».a8.c.4. Philofophum,& Screnum practereamus , tum tota Auis , tum in primis pcnnse cius a ^ ^

dccorantur. £x volucribus , inquiens , tn auxilio contra ferpentes primitm Vultur e(l . K^nnot*^^ r
quoque minus virium effe nigris. Pennarum ex hts^nidorefi vranturftigari eas dicunt.Et A elianUS ^
fitisVulturum penniscxcauis fuisclici tradit. KiranidesfuiTitu lcthargum & fufFocatioi^
uteri & phrenitidcm (anari affirmat .
Adcpj. AdepsquoqucVulturinusinflgnesdoteshaberelegitur.Rhaflsdiflblucndiuim,cuiti^^^^>
lylueft:ris adipe parcm ci tribuit.£ t Pliniusn^deps , inquit , Vulturtnus cum vmre arefa^f*^ ' ^

Ornkhologix Lib. III. 261

S^rfeSirX^^^ Eiufdcmfacultatem,

S{ veri occultus ncruos dolor vrget inertes
f^uliurisexcifosadipes.rutdmgjremitte,
EtM .'^"'""'"'^"''''■"renhisUngmdafotu.

«0 >^ec • V ^ S"«t'snioreappofltummederi.

*"ris££r'''='T'i''''*^'?';'' ^"'^'^"^' P'"""^ ver6&Marcellusofl-acapitispulli Vul-

^'■""ic^ZTr " ''"'^^"'''''^'^^^''''«'•^«'■^'«re&veteremi^^^

/*;// ^,T^f"'S'"'P?''™''«l'q"eruiir.Hisconfcntit'Galenus,vbiait:o^j«,/^f^6^

^''"^^^&tTttriZ^ '^"'"'^''^ '1"°'**'' hemicraniam cuxa.dam '^"'^

'or, & fSS"'^"''' ^^^'^"^ ""^' fufpcndatur fupra crus cxcoriatum, auferetur do- Cms.

*o '«re oSS'.''''''''*'"'^ prafertim qux peftus tegic, tenerrimo mollicularum plumularum vel- Pcllis.
•niin con^; 3"ifg''<-- cpquunt, vt Alexandcr Benediftus , alijq; coraplures teftaiitur, pluri-
PulcTr,! < '^ "^' r ""7«feros no.ifolimlocupletifl;mu prajbeat teftimonium,
«''liaemn? '""u "*'" ''''H'^

^■^ncm eZ ":,™'nob fermonts terfi elegantiam, tiun ob rei alijsintaaar cogni-

fifulti/'Ti r-'''"/^^^
''rifc<ty 'J J"^^^

^''oi^ ^^'^^^^'•^/'^■^^'•^^^^ ' - -'^ ^

?r4j corrohoratyVt^ fuo of-

'^^te .,,,7:;^'^^^^^^ ; quod ei tacuicati qiam pau'

^'S^^atu ""'^'''^''Va'^^^ CorroborarienimllomacLim in ca-

'^>^^i^m L enm- ^^rt ^^f ^P"^ Pe^ficere exade nequeat. A uc ciiceduni

A '^^^3^ fto„, '^^'^^ pcllimerte vim,quod tamen pr^ter rationem videtur,cum pcllcs Vul^
^^'^^^ eft " tenellis ilhs plumulis fultar admouen foleant/i vtilitas a b illis expc-

^^^^«uris lik ^ ^'^>?"^^^^"^i non eft,cui diutius inharreadum pMtem,AIi!s,quibus lubebir,eam
Ex * o ^^"^^ ludicium relinquo « '

\\^r 6,^^ P^at alliogs.^ /inrf}rnc nyjia^^ r.,U:..^r: ^ - J^L... r;„ f..^

Vuir"' ' r raaice, cedria tntus, contettusqj bralTica lepras ianar. l^em admirau^
^^^^ »nortu "S"'"^ traduntquidam penes quos fides efto, Anguillas mklkct dckB w
^^^^e,pofj corpore integro exiftente ponantur ftb fimp in aceto , & addacur de eo iai4-
i *^ucosdies,omuesrecuperarc vitam.

VSVS

26 1 VlyrsisAIdrouandi

VSVS IN EXTERNIS.

^Ut^!^^ E vfuyqucm Vultur in bello&Tpace prarbct,nuiK(iiccndutn. Ad pYxliiCiiX^
Tibi? cxol' b f''^^^ tympanis tibiasferuntScyth^ Anthropophagi,Malenchleni,atqueArim**.
libus Vul- ^ fpiex Aquilarum& Vulcurumofribus,vtauthoreftPollux,

turum 1 ^^S/ J) I^aftorcs in montanis Cr^ta? Vulturibus infidiatur, cum quia Agnos Wh
^'l"^^''^'^'^-- ^ C^^^ &H^dosrapiunt,(funtenimillic frequentilfimi) tum vt pennas eomnir
Jcnnaram ^w^zRTy^ quasincol«fagittisinferuntproalis,diuendant. ^

PcIlesquoquepeIlionibustradunt,&nonmodicumexhifcequie{lum faciunt.Prarcipu^
.Pellis . earum vfus eft: apud Turcas,priEfertim apud magnates, vti Sc apud Gallos, qui eis tunicis taW- 1
ribus,& paIlijs,rhcaonibusqj fubdere, totamq^ anteriorem vcntris rcgioncm armarc folent,
co modo,quo pclles fubigi <k elaborari artc pellicea folcnt,parentur. Quarc fat magao vcnif
» L/^^.2.<;c authorcll^^Petrus Bellonius. ^

Gratius in eo,quod de venatione fccit,carminc,dcfcribens recis gcnus,quod pionatuiU Y
l^cnn^ . caat,c6 quod penn« ei ad terrcndas feras attexantur/ic inqui t :
Rcte pin- ^^^^ qu/hus immundo deccrpu Vulture plum^ ,

namm. JnFirumcntumoperhfuit^&nonp^ruafacuUas

1 antum tnter ntuei tungantur vellera C^cni, E t moX :

. ylL Vulture dirus auaro

T urbat odor fyluas, melius^f alierna valet res»
Vulturis etiam pennar litcris exarandis idonc^ (unt .
onia vfus o fibas Vulcuris, feu ex cruribus apud quofdam vfu$ cdconficicndi candc!abra,Ci^m^S .
Ad caaac.^^^,^j.|^^^jpf^j,,,^>f^q^,,jj3,j^^jj uencnum,quodinmenfamadfcrtur,explorare^im6idii

^^' tanquammagnesferrum,attrahere. • • luJ

Vulcures^ B trccis, h\d\s, , Cafpijsq,- Vultures fepulchrorum loco crant , & quidcm fepelicndi moa^^
lcpulchro . ap.j j Bai.c«os pr^Tertim honoratiiruTTffOTat, Viilturibus cadaucra , qui bello fortitcrcecK

diCh

^Lilb.ll. »» >^aijw *»i»v.t , » »»-1 ~. « j j , 1-^1 C[' (ft'

' rarcics fc- taHe mcmorat Plutarchus . Huic rei etfi infolenti facilc tidem adhibebit , qui legerit Mail^b
ncs k hlijs rjsEnedoniosq:,atqueipfosScythiarpopulos,iamfeniograuatos.^)^^
occiii , ^-j^i^^f^^ concifos,&: Ouium ac Pecudum carn. pcrmixtos,"n6 minorc quam qua nos in nup^^^
comea. folcmus,hilaritatc appofuilfe^CiiWii^^P^ • Atque liac rationehi mortuos fuos in uentfi^^
fuis tumulabant. Quanto iuilior hic eius Poeta? ellet querela i

Heu quantum Jcelus eji in vtfcere vifcera condi ? -.-J
Vulnirisv* In pi£luris quoque ac fimulachrisfuivfum pnTbuit Vultur. Legimus in numifinatc
luimpicluiiy,peratoris,quiorbisamordici merait,Vulturise figiei;TiprenamfuiiVe,fortaneobfelici^ . •
• muli Vrbis conditoris aufpicia. In aritiquilTimo quodam numifmate in vertice galcar ^^^^ L
ciunturala?gemina^,quod excapratisa Remo&Romulo augurijs (priorenim Remu^ .^^^
^ In numif. VuIrures,duodecim mox Romulus,vtdi6lum fuit, vidit) procel fiile^ Coftantius Landuso}
Ca^ior. & natur. Veram & apud Aeg\ptios in vcl^ibulis domoru, alas Vulturis proponere ,
^oto. biliratis,&vetuftadsfamilia:cenfebatur,quodanimaduertit^AlexanderabAlcxadro.Hu^^^

nUL '^^' numumLanduscreditluIij C«faris,aut Augufti,autcuiuf lis alreriusex Cdtfaribusene,at^^
ideo cufum , vt vetuftatem languinis oftentarent. AddintQm fe vidiile Romuli numuin c
Vulruribus,eumq; fibi poftea dono datum fuille i Bernardo Lochetta impreifore Papien '^j ^
quo Romuli imago iuuenilis fuit,cum hac inicriptione DIVO ROMVLO NV ^'^^^
CONS. inauerfaparteeratquoddam veluti templum,feuideavrbis faftainmoduiTi .
uc^ feu turris,ia cuius faftigio erat Auis,quam putat ex figura fuiHe Vul turcm.Circum
numihiciegebaturtituiu^AETERNAE MEMORIAE. Inimoerantnotx»h«,*^^^jt|a
ST. Rcperiuntur & alia Romanorum numifmata , in quibus abvnaparte Roina? c^^^
confpicitur, abalteravero Romarduobusfcutis in cdentis integrae^figies haftata, vn;i^^^^
Lupa Romulum & Rcmumlajftantc ad pedes, & Vulcuribus duobus ab vtroque ^^"^^^nf,

^Jn Thm- bus. ^ Paufanias refert Eurvnomum D.emonem*. aui ad olla vfquc mortuorum carnes ^r^^^

i x\omuium oc J\cmumiactancc aapeaes,oc v uicurious auonus an vnuiju»- ^'V i ^nf^

re . Olim quoqiie,qua Grarcx virgines per pompam ad Helense templum uehi ^^^^^^^i'
vtauthorcft Varinus,canathra,ideft,vehiculaplegmatahabcbat,Ceruisornata&Vu

i- bus.^ Paufaniasrefert EurynomumD.emonem, quiadolla vfquc mortuorumcarnes^ .

• dere fingitur,colore pingi folere inter casruleum & nigrum medio , qualis eft i^iufcaruiw
caniibu6iaiidcnt,(!^ pcllcm Vultunnam ei iubfeataincfte. Porr6 quaaiuij; Vulcur fitit^"^ ^.^

j.^^ OrnithoIogLTLib.IIL

HIEROGLYPHICA.

L V R I M A per Vultures in myfticis fuis notis denotabant Aeeyptii fapien-
tes, cai^ non abieaa,fcd fumma quarq,- & diuina : cuiufmodi teunt annus

rr„V„ r ' , " "luiiia . tuuumoai mcrunt annus.

matcr, menatur^ vocabnlum.mundus.intuitus feu (}ieculatio, tenninus. iu-
^ «iria,liuor,PaIIas,]uno,&aliaquamplura. '
^ V •^^""""^''■"^^."^'"^"puumcratanni^nificatiim^vtinqui^ ,

r"tOr,ucreau part.tur.Namciimannumillitribus tanti^m fpatijs mcti- g>?"»«.

»0 '"=f""t, acqt a^f;*,?/'*'^>''5'^'f;'^'^"S"l^ vigintidiebus conftarevo-

■"odi plrtZ em Z^'"' "''^'''t"™"l'^"°''"^'^^'^*'"«"«"bant.Vulw ^d eiuf-

''^tfincc Lo& ' 'r^^^^^^^ pertinacimmoiciunio maceratus per^

*^»c«a,errenm^?^l ? '"1 "'S'"",'''? Pr^gnansma.iet^totidcm diebus pullo»

'«rum '""'"'""'S'''"^'=''"^'l''''^"'''«nplacet,inim fuar nmA:

tantum

;^'""Sciu-.da,neu.ntotum7,mic;7r;cT^^^^^^

P«ndere:n,jibusfubfcribitT7er7^c ,,, " f^-^rano.ii accducatioii.sofficiotradantim-

't""' '■'"°""" P^«inet, quod cx Vmbritij

'''«'Luna.coirirumaSiSJ^^^

10 AI'UclfcquitU.hierS^ '^"^^'''■^'"""^''•''^''''"•'"P""»''"'^'^
t^^fi^uIosvXrfc

^'«lusSuTuT rn^. r'"»'"'''''""'''';'''^

'^'"«um fw^^l' "^Pf/"'" ^*»"^"^'"" adannos M CCduraturum oftendiae.quod ob-
''■'ft^^&nosZSt^wT ''''^'^

,l>fWaSoS' ''''''ai''''''"''"' ^«'V^ipcreexiftimat. itaquemanifeftum eft,cur
'^'^'^SZ Zm^^^^^ Aqui[onemuerfo,matrem M„ri, hi.

fl^^WS? . 'ii^'''''':?^'''™^^^^^ «=ftan.mal.V.,lturen.m,utexantiqi,o-5™hrc*

E^^Pfij.quod fi.nV? '^*"'" ^'i' "^*'" ''^ ^"P^'"'"* ^ "^terius li*mifpha;rium diuifo Ac- Cur Pdl.
>'°>IunS'''''''"''"^'^' '"''''''' ^3"°'' "^^^

„ 'lUodiir^J ""^'''''^•'^''^'"•''""«rocdumipfu^nmuhebriffenereVraniam

'''Vmater T"''''" oP '^''''''^^'^'■^''''^"'^''^"^'''•r^
H,"''^; itidcm ^^.^^'.'"■''S^ Vulturem, ut fa:pe diftum eft , omnino fa;minam intcllieercnt , "'^ ''''^»"»

.1 ''^■«qui.r,! '^''^' ' •^'■''''"''I''°'^*l"'"coiiftat,perVuk,jremcxpr,mebant,atqucitatam o^?^''"^'
«r'^ hanc ta, n""""" '■"«"■achro f,gnificaba„t . Q^uinetiam unicuiq; mul.ebri feno ^

3 I^camumrv" f° '^''." Pri'icipcm piogcftamine.iddidere,atqueitademumunam-
Him","' 1er6 ""'",V '''^'''■'«''^''•■•■'""'«''«ciligcbant. Mdaiim».
co ^"'canunXp '.'."'.''^'■'"'" « 'n^reatq; temina conftare profiterctur.folos ucr6 Deo-
<ii Vulturi; 'riaIcuIof?.ii..,as feu utnuscj; fexus participes efl"ecrederent, itaq,- YiL'"""'

'lut''''^''^^^^" v'^''''^'''"''"''"-^"-''""'^

>qui tatam mas cft,ab ijfdem mcell.gi.docSt Aegyptiorum facra,& ex Vul- gr cmur.

Viiliur cu
.iiiuindliiJ.

Emrpcdo-
cles puer
&c pacUa.

Pcrffdio-
iiis typus.

Miferatio

Vlyfsi5 Aldrouandi

turc PdlIada,qurE fupremum eft Ii^mrfphsrium ac muliebri fexu perhibctur,atqucita fiert ,«
PalLuiis & Vulcani opera,quidquid in rerum natura ccrnere eft , formam ^o^^i^^S^?^"''?
ab folutam fpeciem pcrucniat. Nam Pallas fuo ingenio freta nihil non concipit,nihi[ non pji^
turit: Vulcanus vero ea,qua pollet^peritia i^nis fui beneficio omnia, qu^ fuerint di"olH^" '
hquatrcontra vero alia cogit in duritiem , firmoq^ concretu peruincit . Eam vero ob ra"Oi
commenti funt Aeg^pti j Vulturem adiungere Scarabeo,qua itidem fabul^^ Pallada V uica
matnmonio collocatam fingut. Vfurpamm eft autem a veteribus maximc,quod in ^n^^
ctiam hymnis obferuatur,vt duas ha-^ c^eftium animorum vires in eadem 1"^^^"^^^ ,
rcntunquarum altcra concipit per contemplationem, qu^ a fuperiori potcftate intelHgen _ ^
infunditur,quod quidem munus eft Palladis : altera vero in h^c inferiora agit , & corumqu
fibi credita funt,curam gerit,regit,inftruit,quod ad Vulcanum fpeaat.Atque ita holce arc ^

reos fi^iritus maris & f^miiix cognominibus nuncupaucre. Vnde etiam hmpedocles, cui
Deum iam ef^eaum aifcueraret, puerum & ^>ueUam efle fc diaitabat,cuiu$ hxc circu^teru
turcarmina,qua?rematteftantur :

Jmmortalis ego-, haudquaquam mortalis habcttdus ,

Sumj,yValeteomncs,puer ecce.fuella^fa^us, •
Sed homincm,de quo apud Philofophos confideratio cft, vtriufq; fexus efle reucra comp
mus. Vnde quantum pcitinct ad intelleaum,nullum difcrime ponebat Socratcs inter mar
& tcminam , eandemq^ virtutem acdocilitatcm in vtroquedeprchendebat . Nam miniin
commcntittum eft vtriulq; natura? homines reperiri , qui partem inter fe vtramque peragf .^' *
cuiufmodi pr^ter Nafimoiiis popuiis vicinam,at fuperiorem gentem,CaIIiphanis tcixm^
notam,& non fol iim apud Lunenfes , vt exiftimauit annalium commentator Feneftella ,
in reliqua etiam Europa plurimos reperiri experientia teftatur:in quos rcuera admodumi

cautum eft,ut quem mauelint fexum cligant,altero fi abutantur, capitah fupplicio puiHi^
Eadcm ratione nec dilfimili myfterio,ciim perfeaum quid,ac confummatum in rerum
turafignificare vellent Aegyptij, Vulturem&Scarabeum iuxta (emutuo poncreconiue
runt,vtpote qui ex duobus his fimulachris Palladcm & Vulcanum , vtididum cil^intellige^^^^
Coprehendebant autem piauram hanc uno tantiim argumento, ex quo mafculofemine
ut itadicam,fexufignificariprofitebantur. Itatamen imagincsdifponcbant,vtfi Vuic '^^^^

fignificarc uellent, Scarabcum prioriloco ponerent,Vulturem uero fecundo: Sin Mineri
aVultureincipientesinScarabcumdefinebant. ^ ^

Ad harc ijdem miferationem pcr Vulturem , qui fcmora fua roftro profcindebat,expi*^^^^^
' bant. llie enim,vt quidam volunt,centum & viginti dicbus,quibus in filiorum education^^^
tinetur, nunquam ad pr^damlongiiis prouolat, vni illi cur^ intentus, ne puUos deferat,
propinpuo tatLim,qu;E fuerintin promptu,venatur. Quod nifi aliud quicquid occurrat,

^olus Vul-
tur Auiwm
puUos fuo
languino
nurrit .
"£Arcc.23l
Sner.

Scopityp'.

pullis paretin alimentum,ipfe fuis femoribus roftro cocifis fanguincm elicit , quem ^^^r.^^
gcndum pr^ebeti tanta curat charitatc,ne illi viaus egeftatc deficiant . Sane vero hinc tac^ .^^^
crediderim, vt maiorcs noftri, cum incoparabilem prorfus Saluatoris noftri miferationei
dicare vellent,hanc alitem,non autem Pelicanum , in facrofinaa? crucis apice , ea |"^!j^^^j.,ri
vellicatione fpeaandam ercxerint. Nam quamuis omnino pcr Pelecanum incredibiii^ jjji?
fihos amor hieroglyphico longc alio fignificetur,nufquam tamen legimus apud antiqLio^^^^^^^
hoc fcriptionis faxum voluerunt, Auem aliam,quam Vulturem femorum fuorum 1-}^^*^^^^
effufo fanguine pullos fuos pafcere,confueuifle . Plioenix tamen & ipfa femora velli^^^|^^j,
coicindere dicitur,n6 vt fanguine fuo filios alat , quos nuUos habet,fed vt cx eo effufo "^'^ c
culus ille oriatur,quem mox in Phoenicem exire fabulantur. Non minor quoque n^"^^'^ ^^^^
pietas eft in liberis Vulturum,qui parentes extremo fenio aliit. Huc fpcaat,quod ^"^^^^^^nt,
liger de Africano Vulture narrat,quem tam diu in Libya & Atlante monte , vbi Sner ^^^q^^^
aiunt viuere,quoad nudus pcnnis a fuis alatur pullis, vt iam aiiud verbum ab hoc olficio ^

cisfingendumfit^quamam^TBApt/j^ett/jnempeaj^TUi^yf" . ^ .^^,,,

Prxterhicc&aliaqu^damex Vulture hieroglyphica commenti funt Aegyptij i^l^j/r
cxijs,qu«abeopIurimiimfieriobfcruari ' '

•unt. Nam icopum fiue Iocum,quo quis tendere^^^^^
sere,proptereaquodhuncfupra reliqua ^'^"^^.^^A

acutiflfuno vifu pr^ditum aflerebant,ade6 vt oriente fole Occafum verfus,decedente V
Orientem fpatiofilfimis quantumlibet interuallis dilfitum efculeutum profpiciat , ^^^^^^ A^rU^^^H
vnoadidvolatu ,quafifagittaadfcopumferatur.Quinetiam vt D.Hieronymusatte^.^.^^^j^™
tranfrnarina cadauera Vultures fenttunt, Sunt autem qui vifui,funt gui odoratui , quo fag^ AqS^

intuituinealocidefiguadoae in remoti/fimas quantumlibet partcs pcr Vulcurcm^ni^^^^^^^

. rq hiciog
_ phicum.

Ornitliologic-e Lih. J 1 1. 2(Ss

conR^fl^^^/^^^^^ termiiuini per eaiidem Alitem intelligebant, propterea qiiod fi Temiini

inih "n^j?!" futurus efl-,Iocum ipfe pra^fcribat, quo acies concurliir.^ liint & pugnam ^"erogly-

w^^atquefeptemantcuiiebus,^ phiaim.
Ae^rv pr^iagredi vi,qua ante tot die.s cadauera,& ubi llrages furara fir,pr^fentiat, ijdem Prxfaaitu-
^esnr Vulturis fimulachro fgnificabant, allbrebatqi confiieflb prifcos re- r"

tiires ^^.^"^^^^^ exploratores dimittere,qui obferuaret, in quamnam exercitus partem Vul- J
incub^^fr ^"^'^"^^ fcragem futuram commonehai , vbi earum Auium grexfrequentior
Perui f r S^i^^^m huius alitis pr^fcientia Aftronomi,vt Hermes&alij fibulandi ce-
10 pient "^'^^ VuJturis ca^Ieftem afflatum ab horofcopo fortitus fuerit, fa-

Hi^V- negotijs obcund s fore, imo & rcgnum ei portendi crederent .

^ium ^'^^'^"^ "^^'"^ ^ ^^yP^^i t^n"! i" myfterijs fui^ edocendis , quam in natur^ fecretis , & ciui-
nis prarceptis apcriendis vtebantur . Sed & in reliquis difciplinis ab eodem fcriptio-

^icere "n" recedebant . Vt fi de mathematicis rebus locuturi , in numeris drachmas duas Dragmx
^Dtin j " r "^'^"^'^"^^^"''^'^ Horusponebant. Caufam quidam exiftimant, quia apud Ae- ^^"^: p Vul
'^ipium ^"^^ ^"'^^^ efl:,Horo eodc telle. Vnitas vcro cuiuflibct numcri ortus eft ac prin- ''''^ ^^S^i^

^"'^ binario. Opfima itaque rattone inquit, duasdragmas tndicare volentes , Vtdturem f-^^' '
drtl^'^-^^/^^"^^^^^^"^^ ^''^f^^^ attthor.materj^ ac principm^qHcmadmodu. & vnttas effe videatur^qtu v '

^ ^ruduarutnJiarexiJitmatur.Hk igitur Vulturis vfus eratapud antiquosin hicroglyphicis. '

P R O V E R B I A.

7 ^«//«^•^^^^^^^''^^^^/'^l^^^proucrbiumcfta^Senecavfurpatum^^^^
I torum captatores,ca!nipetas,ac h^redipetas, qui mirum in modum , vt luue-
nahs ver Ms vtar,obIeaantur ^//^;?^ , ^

lcqumal!enosdcIinire,utvelbolumexaIienacarna aut harreditate capiant,
non lecusacVuIturescadaueribus inhiantes, quos Diabolus^vt Tertulliani
Z^^^iant Vcrbis utar , docutt fattentiam.eam dico , qu£ marttos dote venales , aut lenocinijs ne-

'idfc^ ^^^^^^^^^^f^^^P^^^^^P^y^ omnecoaeiiolfequij laboremmentitis

^'ores & r Suntautem ifti ha?redipel:;^,ut de his aliquid dicamus , Vulturibus nocen-
illi viu,^ ^fiiaehores.Hi enim & viuis omnibus,& ab Auiu cadaueribus generis fui abflrincnt:
^eat 5^^^?"""^^ inhiant & mille modos mente fua concipiunt , quibus mortem eis accele-
Vbi ad O? ^ -^'"^ concupito bono potiantur. Hoc Martialis eoq; perlepido monftrat adagio, b ^ r.:
^^^n^ianumh^redipetamfcribitinhuncmodum: gram.
^mfit pater vntcum Stlanus,
CeJ^as munera mittere Oppiane ?
^eucrudelenefas.maU^^ParcAy
Huii f ^!^^^^^^lturishoc eritcadauer?

«lodi hajredipetas vcnufl:e admodum quoque depingit pocta quidam doaifTimus :
40 ^(^^^f^^or,K^mbubaia,ccrdo,refptllo,
^J*}Vtdtures cadaueriimmtnentfcedoy
^tjacra rapiunt , nulU dantfibi viuunt ;
non fibt moritwtar ■ at fibi regnant ,
^ t Uoftp c^t^ P^opinantfibi vtuuntftbi Uertunt •
Arioftusinquiens:

^ongo,ed'intorno qudfumevoUnd$ Stan.il
^tuanoCorui^auidiAuoltori,
^uUcchie varij Augelli- chegridandi
^acean dfcordifrcpitt, e rumort ;
\^ J^^^ t^^^^^orreuantutti.quando ^

^parger vedeangli ampltj];mt tefori ,
^^ht nel becco,e chi neltvgna torta
^^tllilis pa ^^^f^^^i^* lontan poco Itporta .

^^»duutJ*^*^^^^P"tiSuidamAV«po/ ri7n?,idefl:,infinitiegentesVuItures.Proindeficuti Mi^^i q"^'»
f '^tum ^ a n accufare aut veneno tollere, Milui vocantur ; pari pafto , qui obfequijs J.^"'
Wiim ^^^^^^^^"^''^"^"P^^^^^jVtmifceanturteftamentOjVulturesdi Adcum
^^^ietiam^^Arioftus: V.n. ,c

^ ^^»^ qua sh t Corui, e gli Juoltori, Stanlo:

Z £le

266

Vlyfsis Aldrouandl

^Lik 4. dc
nat. rer,

In haeredi-
petas pro-
ucrbium .

Eutrop.^
*Lib. 10.

^LihJcPa
ticntia.
^JnEpfo'
phagia»
» Jn fympa-
fiacis .

E le Mulacchie, eglt altri varij Augelli

S ' affafgcano tutti per trar fuo ri

De Cacquainomt^ cheveggionpiubelli ,

Cosi lagik rujfiani, adulatort ,

Buffo», cinedi, accufatori, e quelli ,

Che viuono a le corti , c che vifono,

Piugratiaffai,chelvirtuofo,elbuono.
In cos etiam,qui humilibus fordidisq^ rebus deleaantur, illuJ c Lucretio vfurpari potclt :

DucunturcadauertbusVulturij.
Vulturisvmbra, Y^jiroq Titm^ de homineiiihili dicebatur.Refertur a Diogeniano . ^/^^" ^^'^ i"
quadrare vidctur , inquit Adagiorum author,/« h^redipetasyaut altoquin rapaces^tnhtantes^prd^'
Huicrefpondet illudantc xi\2X\x\Xi.,StVultur es ,cadauer espeaa, Cuius quidem Diogenunui
etiam in CoUeaaneis meminit,fed alia figura, A"^? -fuTnv, id eft, Vuiturum ritu.Admonet au-
tem diftum de ijs,qui vel ob hjereditatis,vel alterius emolumenti fpem cuipiam infidiantur .
^ Claudianus de re minimc verifimili huiufmodi adagium ufurpauit :

Profert iamcornuaVultar . t
Sola quidem Auifi Tragopanas veteribus cornuta putata eft , Plinio ^ tefte,fed qui fIibuIoUt|^
elle arbitretur. Scio tamen noftra tempellate Auem Aquilinaferc magnitudine in aere V -
fam , qux cornu in nafo gerat, quam Rhinocerotem Auem quorundam fulpicor . Verum
hac fuo loco copiofiiis. Reliquarum Volucrurn coniibus prxditam eOe quampiam , nenio n
quidem fomniauit, quanto minus Vulturem. Eft & illa vfitata par^mia Vulture edactcr ab ji»^'
matis fumma voracitatedefumpra. Q^uadrat iii heiluones,qui tantLim,vt edanr,fibi nati viden-
tur,qualesfuntparafiti, &alienarummenfarum affeck^quos ventris operarios reaevoca
s Tertulianus,& ^ Niger aMoT/D/o;(pa>«c/ Plutarch.vero in^ y^^^-ftfi t*7 '\vxy) amS^^T^vH^fi,^^'^
ronymus uentris animalia,guk mancipia , liguritores , quafi mures &femper alienumcibun
edcntes. Hi merito Vultures appellantur . Nam Vultur,perinde ac captator cocnas , cadaue
fe£latur praeter cseteras Aues .

EMBLEMATA.

M B L E M A T V M , qu« uaria Vulturis ingenium ingeniofis fuppedit^^^
noteft,omnium inftar nobis erit vnum atq; alterum ex Alciato dclumpt^^J
utgratiaexempIi,quodin{cribitur OPVLENTI HAEREDlTA^'
Eft hoc eiufdem cum fupra mcmorato in harredipetas fententia^.
Patroclum falfts raptuut htnc Troes in armts,
Hinc focij atque omnis turba Pelafga z't:tat ,
Obtinet exuuias He^or,Gr^ci^ cadauer .

H<£c fabella agitur,dum vtr opimus ohit .
CMaxtma rixa oritur,tandem fed tranfigit hdres , w
EtCoruisaliquidVulturijsj,finit, .
Altcrum eft alterius argumenti,in eos confid:u,qui malis fcu rebus macris alienispinguefci^'^^
cuiushicefttitulus EX DAMNO ALTERIVS VTILITAS,

Bum fdiuis merent in mutua vulnera telis

Vngue Lema fcrox, dente ttmendus Jper,
Accurrtt Vultur fpeciatum,^prandia captat,

Cloria vithrts prsda futura fua eji .

A P O L O G 1.

^Lib. 8. c. ^
18. Mtiq-

ua.

rfu^ff

E Vulturijs fcitus admodum narratur apologus,inquit * C2Elius,aduerlK
neratores.VuIturius quidam vehementcr agitatus vomcre amplius ^^S,^lr(\t
mulq,- etiam queri, ac lefe affli(tbre , quod inteftina cici^are videretur. 1 ^ .j^
rebus,inquitaIter,non eft, quod a?gro fis animo,nequeenim tui euomi^ ^ /j
piam , fed cadaueris portiones , quod nuper confcidimus . Ita farnerato^'
quando his,qu3e iniuftc acquifiuerunt, bonisexuuntur, autfifco addi<--''^ ^
alia ratione perditis , uti folent iufto Dei iudicio malc parta male dilabi,non fua aniittun^ ?

4 ,,v

OrnkhologixLih.ni 267

Rhodiginus alio fenfu apologum cxponit.
^^'''inoresIToTI" '-^^'^'foresuero'' Plutarchus etiam Vulturibus comparat, cumait: ^nbicS
h««>. ^ •"^'■'o&^hs ''«imm TanuUs^nan,, vamimum ^uk^u4m guj.re, fJcU tmpT^-

F A B V L /^.

jPVD po?tarumpIero5q;pafnmceIebratiffimaextatfabuIadeTitvo;cuiu$ie, xin,- r i
curapudmterosaVulturibusperpetuaarrofioneexedicomminiSntr

i"''"'^""'°"'''^P^""''l"»f"'l'"'-"""«"0"«tateabfumi^

y^^umvjv ^ctTri^c,^ 6 %7r' ivvU xhto Tr^MQpct.
TuT? S^i jA.tv iy,xTtpdi TrctpnjUivca ^yrctp ixeipop
ir^ ^iprpov iaco^ S^iojonic. 0 cT' hk avrctjuvviToxipcn .

AtiOo) yetp ilAwi A/oV Jcvj^pluj TTctpctKon/u
Uvdc^ J^' ip^of^{vl^ cPtoi Kct?^iX(ipH TTctvoTriiQe. idcdt
Tityon vidi terr^glorioftjjima filitim ^
Humi sdcentem per nouem iugera^
Vulturesautemduo vtrin^affidentes iecur tondebant,
yifieradoloreafficientesMcautem mntuebaturmambHS.
I^^ionamenimUfitloHisvenerandamconcHbmam
%^r,,^^/^^^^^'}'^'''^''^^'^f''*^«nnmr^^^^

V Wemmaioricxparte^Vcrgiliusficrcddidit: .
jQ '^cnon tttyon terr^ omniparentis alumnum L.fi^tn.

Cernere erat,per tota nouem cui iugera corpus
Psrrigitury rofiro^^ immams Vultur obunco
Jfnmortale iecnr tondens.fa^cunda^ pcenis
y^fiera.rimatur^epulisMbitat^fubalto
^^^^W^^^^^^^^' A^m requiesdaturvlla renatis .
^ ^ J^imon Lcmnius Rhetus exprc/Tit hoc carminc :
^cfe defendtt mantbus, nec corda tuetur :
^^citur ille Jouis quondam rapuijfe tonantis
^eUicis eximiamagno deceptus amore ,
40 > ^^^^^^^fpUxusoltm Pythona petentis ,

^^^i t c Af^«na louis Panopaaq ; rura mearet .

^^^dcin hanc fabulam varijs locis * Ouidius, v6 *Mctam.
^fieraprMat Tttyo lantanda, noucmq;
Jgertbns dtfiraaus erat, Et alibi:
'*^^^'^t*sq;muem,quifitmmusdtHatabim9
^^Ctn alibf ^^fi^J^H'^ ^ffidf*^ debita prabet Aui .

pQPaas cms xternitatcm apud infcros oftcndcrc volcns,ait: Uh, i. de

''»'o»fimptumTityifemperq;renaJcens fonto.

^^odcmr ^^.^P^^'^>**fp^(f^ffipeperire,iecur,

m 1 ytyo ^^^^^^ , ^.^^^ ^ 4 ^^.^^ .

^^^^mimuemTityusperiugeraterr£y
*«dei|^ee ^S^^^tiasatrovifcerepaJcitAues.
•^cncca rccolit.
^«'/>^»4 Tityifimperaccrefiensiecur.
t v.L'*' ^traspafiit eMis Aues :

^^'ibiDe./

P^^^mprccationcm^idcminnuit:

*/« Thteft,

fuhur

^lnHtppol

r

258 VlyfsisAldrouandi

Vulturreli^otrarjfuoletTityofirUSy \
Meumq ; focnd> femper accrcfcat iecur .
ljh'i. Panratione^Propertius.

i^tque inter 7 itji volucres mca, pana vagetur .
Ncque Claudianus intadam hanc fabulam reliquit ;

\^id dicam7itjon^cutusfuhVulturef<xuo ^ ^

^Lib.i.de Vtfceranafcunturgratithuscertantia fQ^nis, ^ Et alibi.

rapt.Profer* Inuitus trahitur Ujfo de pe^ore Vultur. Tity i fcilicct,

EtinfignisnolW^uiPoeta; .

Minus tremendi rartarifericulum , ^
Sastmiy l^otasq\,Vulturis dafes iecur,
lllud cnim de Tityo etiam intelligendum venit,vti hoc quoquc ciufdcm:

Itihricum tihi faxurn

Et Vulturj& fugacibus latex fcmis
. Parensiuherjq \ deftinatur,atqueidquod
RotAvolumcntncttatur &teYnum . i f iaO

Vt vero fub hoc fabularum cortice aliquid veritatis,moralisq^ Philofophi^ !atere,quod viu
utihtati noftrx accommodatum efle poffit, percipiamustitaque grauilfimorum aliquot auti
i M'f\ ) 1^3»^ allegoriam commentati funt,expofitionem afferamus. * Fulgentius , ubi 1 ^
Mm J^ethei iecur non ab Aquila,(cd a Vulturecorrodi tradit,perbellc id interpretatur , cuiO^ ^ ^
tronius Arbiterhishendccafvllabiscongruit:
Cui Vultur iecur vltimum fercrrat ,
Tj fc&us trahit intimafq; fihras ,
Tion tjl,qmmtcfidi vocantfocta ,

Sedcordts malafiuor atqueluxus , ^ ^

Similiter & Seruius in fupr.i citatum Vergilij Iocum,cum prius monuinet,hacin re Vergi'^^.^
ab Homero uariare,quod ille dicat duos Vultures uiciffim in Titij poena fuccedere frbi
hic vnius tantiim memincrit, fubdit per hoc, quod Tityum ad nouem iugera cxporrigJ \\ .
canit.Quantum ad primam faciem,magnitudinem oflendit corporis,fed aliud ,^1
de amatore loquitur, nempe quod libido lacc patcat. Tityus enim Latonam adamauit,oh ^
rem ab AppoUine tclis couhxus,hac infuper pcena apud inferos damnatus,ut eius iecur vu -
exedat. Sane de his omnibus mirc rationem reddit Lucretius , & confirmat in nodra uit^
Libiainis omnia^qu^ finguntur de inferis. Dicit enim Tityon amore efle,hoc efl: libidinem , quar ^
r«cles . dum Phvficos ik. Medicos in iecore efl: . Vnde etia exefum a Vulturc dicitur in poena ren^^
Etenim fibidini non f uis ht re femel perada^fed recrudefcit femper . Vnde aic Horatius :

Jncontinentis autTityiiccur, Ha!cSeruius. 'j']'
k L\]j,S,rer. ^^cus uer 6 ^ Lucretij a Seruio citati tediSjquo probat ea,qu2e poetaj de Tantalo, Sifyph^.'^^^
nat, ' tyoq^ fabulati funt, aniles nugas efle ac friuolas , nec crcdendum apud inferos a mortc
hafcepoenas perpeti,fcdomnia in hac uita accidere,his uerfibus continctur :

2{ec T ityon Volucres incunt K^cheronte iacentem : /f

Nec quodfuh magno fcrutentur fecioreiquicquam

Pcrfetuam ditatcm fotcrunt rcferire frofc^o :

^>uamlthet immanifroie^u corforis extet :

^ti non fola noucm dtfferfis iugera mcmhris

obtineatfcd qni tcrraitotius crhcm:

Non tamen xternum fotcrit ferferre dolorem ,

Nec frdibere cihum frofrio de corfore femper ,

SedTityus nohis htc eH:in arnore iaccntem

J^uem volucres lacerant., atque exesi anxitis angor :

Aut alia quauis fcindunt torfedine curA . ^^fiP ,(j

^ljb. I. de Lucretio aflentitiir ^ Macrobius, qui fabul^ifl:ius fenfum ad hanc vitam transfcrt. Co^_^ .^^,
Somn. Scif. y^- ^^-^^^ ^-^^ Vulturcm immortde tccur tondentem , mhil aliudtnteUtgi volentes , quam ^^^^^^^^ i^^^i^'
fcienti^ ohnoxia flagitto vifccra interiora rtmantis , & iffa vitalia tndcfiffafceleris admonttiO»^^
- tisfcmfer curasfirequiefccreforte tentarint^excitantisfihris renafccntthus inh^rendo , necvU ^^^^^^^;
ferationeparcentis legehac ^qnafeiudtcenemonocens ahfobiitur ,nec defepafotesi vitaref^ ^ ^ ^^^q;
Sed haaenus Macrobius. Ex his igitur videre efl-^neque prorfus vanam efle hanc fibu^* ^^^,.
omni omnino vtilitate carere,fed antiqua illam Orphei theologiam fapere,qu? fub . ^^^^^
riarum commenticiaru cortice arcana: aliquid phiIofophi£,ac fecredoraqux.dam m^^^
ccpta ceu myfteria occulebat . Purse ver 6 nequc quidem aliud,quam mera: fabul^ ^^pjgvl^

n »4 ,

JieG?n ^T^^^^^^l"*^^" Antonio Liberali citante fcripta reliquit,diiin Aegypij Bulidisq; gc- " nh.ude
/ . ^S^^5>homofacr«acveraM'erum omniumper Dcumomninotentem crcatarum ^^^-^^ ow<.

OrnithoIogicT Lib. III. 269

hifto * > Aiuuiy laci^ ac ytvx rerum omnium per Ucum omnmotentem crcatarum

^inibus r'"^""'*" '"^*''*^ ^ hvjjalLthabitauitfinihuSycharufii-, fiuit^Dijs(jbpi,^.^„.,^

dua?ne{T^^^^j^''"^^^^^^ ^^^^^""^^' ^'^^^* '^'if^'vidtffetTymandram,amore eius capus efi-.c^ cum vi-.
nt ^^^^?™^^^ data impetrauit,vt ipfi ad fie domum ventitanti corptris fuipotefiatem face-

^kypf^ iW^?;/'/-^^ r ymandr^ filtus, Aegypij dqualis,infidiasq; eifiruens, multis donis Bulidem

*0 ^Uadr^^^^^ €opellexit,vt cum ea domumfiuam deducia rem haberet. Horam deinde mature cognofices,
^um m -^^^^^^^^ ^^*^ venturus Aegjpius ,fiuam matrcm quacunque occafiwne domo emifiit , inq; eius lo-
^orufjj ^^^^^ introduxit ,fie ad eam rediturum fimuUns, itaque ambobus impofutt. Aegypius nihil

^mdT^ ^^Y^^^ fueratfitpputansfiufipicanfue , cum matre corpus mifiuit , quam ejfe Ty-

*^yfic ^'^*^^^^^*^*^' Eumfiomno iam captum Bulis agnouit.acreptoq-, gladio oculos fili9 eruere & feipfikm in-
^^lu^r hl^^-^' ^/<?///>?/V interimvokmtatefiommAegypiusfiolmtur.intellecitfiq; Neophrorns tnfidijs, tn
pius J^^J^^T ^^^^^^'^P^^.^^^ ^'^^'^ fi^*^^ aboleri. luptterporro eos in volucres mutauitfiaSitq ■ funt Aegy-
«■hut ^ r^^^^^^^^^^yp^^ id efi , Vultures cognomtnes , minortamen corpore Nephron . Bults tn Mergum Aegypius
'^utfer^' ^^^'^^'^ ^^^>^^c»tumtaledcsUnauit,vtnihilterra editum edatfiedtantumoculispifcium.Auium, & Neplu-6
*^Us 11^^*^' .'^^/^/»^^«/^///tf Aegypio oculos erat ademptura. Idcm paulo poft de Phylio non mi- Vukiues.
y ^^rficieb^^'^^^^^^^' ^^^"^"^ i^^^fo^f^ rcgioneVulturesmonfirofAmagnitudtnis.quimtdioshominesin' phyHj fa-
'^^«e iuT'r^"i ^^^^^^"^ ^poUtnisfilius e Tyria Amphmomi filta viuos capere & adfi perducere quauts ra bula .

mt^T'"''''''^'' 7'^''^ de^ceret nonperUtumadnidum. Phylius direpto Leporefian^utnc etus fe tm-
Pos ' procubuit, Jtaque Vultures ad eum vt mortuum deuolarunt , quorum ille duos pcdibus arre-

^^minT;.?T^^^^^ pn^tcreaex Boei Ornithogonia Agrium in Vultu- Agrius ir^

VMT? i'^"'''Tr''^/r'i'''' ^'^^j:^ ^^''^^- ^^^^^^' Antonius Liberahs. Fabulofiim quo'

^rc^h?^'r ''^"'''^^^"'^^^^^^^^^ fuillefihamSalmonei,cuius4ater fuit

^^Suiexrkr''?''^^'''^^^'''"^^^^ ^ Tyronenatus eft Neleus: dis fabull

itan 1 ^^^^^'"^^c^ ^*^os hberos Pcronem ctiam hliam habuit pr^ftantiilimam.Mor-
^^Ji^Wn PhylaccCquod eft oppidum Pthiotic^ regionis Thef-

'^^iuncul t!"^^ r ^'^^"^ fratrcm:vel,vtahj dicunt, ex loleo ( quod eft oppidum Magnef:^
^^>lDhi I ortuannexie)Phylacamadauunculum vcnit,Mortuoautein Deio-

^^^^ftanhT ^"^^^^^^Jy^"^ b^»^^ (inquam) occupat , inter quic erant etiam boues qu^dam
J-eddih ^^^*'t^"^^ diligenter alleruan curabat . Eas ciim repeteret Neleus,negauit I phyclus
liOet H '^'^^^•it^SueNeleushhamfuamPcroei pollicitus eft, quibouesillaslphicloabftu-
''^ftodiamT"^'^'^''^,^"^''^^''^''^"'''^ i'^^^^ videbatur, propter accuratam earum

^^^t cx di • "^j^ r ^l^^^i^l^^^^^^^ tratrcm fuum rogauit,vt hoc fui caufa tentarct.Ille vero
^ ^^^^en fra?'"^ h:ientia,qua maximc pollebat, intelligeret fccaptum iri,fi hoc aggrcdiretur,
^*>ffaditiK f f * V^" eft facinus aggredi. Ad boues ergo capiendas ciim accefrifl*et,captu$
^^'^^ftrare ' r^'^*^>^ carcere inclulus cuftodiebatur. Dati autcm ci funt cuftodes duo , qui
^^^^iHete'^^'^^^ ^""^'^^**^^^^^"^'^^^^^^^"^"''^^^^^^^^ ^^^<^^^3f>»^^jJ'erver6 contni.Pro-
^^^i-lllev vermiumllrepitum & ftridorem qucndam in fuperiore partecxna-

^^^^i^e ca ^^»*^ corrofilVe. ( Fuit autem Melimpus ita diuinandi pcritiirimus,vt animalia .
^^^ille ./^'^^'^.^/?f^^^'^^e^'et:repurgaras enim ilii aures a Draconibus cred/derunt.)Hoc igitur ^^^^l^
.^s minift'^^^^^ ' ^icitur morbum fimulafle , & ouafi ex imbecillitate concidens , aduocat ^ *
f ''^^Uin ^ ^^Ml^^i^^l^' vt tbras educatunfic aperto cubili a partc pedum mulier, :i partc capitis
1 mur ^"^. . '^•^^^^^rea CLim vir iam cflct extra fores,rc(taret autem mulier intus , trabes illa
T'^iclo ex ^^^^"^ concidit & ea mtcrkdt. Vir qiii iupra fuerar^faftu Phylacus,Ph vlacus ,
^^. ^icerc ^^r^*^^^^ ^^^^ ^ Melampede qua^rit quiliiam eflct,& cur huc adueniflet. Ille va-
k^^^^>9Ua ^ ' I ^P^^icIi caufa vcnifle . Ei igitur boues iihs Iphiclus pollicetur,fi ratione in-
f Eo V ^^^^^^xorcpofletfulcipcre. Melampusimmolatoboue^partes Auibusdiflrri-
%>iat. liu^^v ^^^^es prxter Vulturem acceinflent,rogat an poiTit flcri , vt Iphiclus hberos fu-
''fdocet ^"^^^\^^^^Poncrcnonpofl'ent,pofl:easaduenitVuItur,&caufas Iphich «Va/-
^^S^^dio*^^*^^^^^"^"^"^^'^i'Q4^^^ Phylacus ahquando prc^ ira Iphiclum pcrlequcns fl:ri-
'Cumq^ no valens aflequijgladium (^x^p^ <?^(quod ijiin^genus cfl:)vel uc ali| voliint^

Z 5 fykieftri

^Odylf.A,

* Jn lihello
de fluuijs .

10.C.2 2

tuir,quibus acceptis Melam pus Pylum reuerfus, eas Neleo in dotem Biantis fratris P^^^*"^
lia Pero tradiditiquam Neleus ciim recu&ret,pugna tamen vid:us eam dare coadus ^^' /^
de Melampus efFugifle Nelci auunculi fui & regis iram dicitur. Qu^ dixifle volui,
ad hiftoriam noftram pertineretjtum etiam quod perquam obfcure ab Vlylle apud " HoHJ '
rum ea fabula narraretur,cuius h^c ibi verba : jo

TZ iSiS^a oc f^yi 4 A/Jta^ /Soctc ivpvjLtiTeaTrai
E';6 (pvxdnytg t AojVc.« /Biyk; V(ptzAnHn^
KpydXid^lToLg S' oloc vTTi^iTv /AcivTtc o^fxifxm ^
E'§« Aaaf . yjJLKiirri Si 6i?i ytctTci fxolpct 'TriS^miy
ili7fxot T cipyciKiOi (Bism?\9i dypotToTO.i
A'M' oTt 0)1 fA.luji(; n nfA.{pcit i^iT^MuMvy

A*'4 TnptT^T^f^tiVH iT^OCyK^'' iTTilAvQoV U>pClt

Ka/ TO^Tg SnfJiv iAv7i /3!n I(p/>tA««w , jO

Q{a(pcLTOL TTcivT uTTC^VTZt , H^tO ^ S^i tT?A«iTO /5«A>7.

roft hos eximitim Vcro Peferit mirmilum hominibus j
£)mm omnes frecahantur accoUyneque Neleus
Htiic dabat,qui non boucs latis frontibus

Ex Phylace abcgerit vis Ifhiclea ^
Indomitasy has folus fromifit vates inculfatus
Aba^hrum fmmm autem Deifatum imfediuit
Vinculaq \f£UAy(^ pa/lores agreHes .
Sedquando certo menfefq-, & dies perftciebantur ,
. Jiurjus circunuoUti anni, (jr aduenerunt hora ,
Tum certe ipfu m folutt vis Tphiclea , '
Vaticiniaf, omnia locutum^ louis autem perfciebatur confdiunu .

H I S T O R I C A.

V T H O R eft Ctefippus in ScythiaV Plutarcho referente,accoIas Ph^^J^^^
fluminis homines quofdam facinorofos in voraginem impiorum difj^^' j
ini jcere. Ea ferc rotunda eft,& puteo confimilis,& quod inicaum fo^^^^^^^^r,
trigefimum diemin Maeotidem paludem vermibus iamretertum ^f^^^j^^'
quos Vultures fubito & ex improuifo inuolantes dilaniant . Aham "^f-^^^'.^

^ Aelianus refert de Barcie^ getis confuetudine rituq^ fepehendi fic i^^^^^^/// ^

BarcAigens HefperiA ex aliquo morbo mortuos.vt mulicbriter ignamter defunstos M notandam ^ p
fipominiam igni cremant, Eos vero qui in bello morte occubuerunt > vt fumma virt ute ornatos, Ful^
deuorandos obijciunt, quod eas Auesfacras exiftimentNcmm de his etiam fupra meminimUS'
igitur funt qu;e in genere de Vukuribus dici poterant ,

DE VVLTVRVM
DIFFERENTIIS AC SPECIEBVi^

diuerfis. Cap. 11.

V N C vniuerfam Vulturum familiam,variasq; eorum,quotquot ^^^^^^^^[Jd^^
cognitionem noftram venerunt, fpecies hoc capite ex profeflb exami
& difquirendas proponimus . ^0 ^

' Ariftoteles duo tantummod 6 Vulturu genera agnofcit,vnum p^^ ^^^jii;
albicatius;alterum maius & multiformius. At hoc loco,vt hoc obiter ^^^^ a .
- - - vbi Gaza parum reftc muldformius verdt, textus Ariftotelicus ur^c ^^^^^^ |
So^Skipov habet, qua: vox non multiformis, quod ad omne genus coloril pertinere

OfnithoIogiiELib.III. 271

«»nisaccofcVVcS idd v£^^^^
"onnullisHeluetio Sl &

C'nereura vero illud4nus&m r T'r''^ '^fA"" «'-"'thologus lcribit.

^P^Jdcjuendam authorem '^' ^'^' """'" '^"^ Gennanis nomiJ^ari tradit.

*^"Iturc$cum P?"'f'?empe albidorum , cmereonim & mVrorum , & B;Bticos ^"'^- '■'-S-
S^^llireperSr a, STf ^'«■^•"^'"^'"'"'^^

'"^.^lboloig^fb^rtbttm^^^^

3''^'"Uadc^IorcrvkS^^^
ioJ^'-^>redepreheTdrtu QuS^
^^''^*^lciaLeumcoZoS,cro?S
J^'''n,tilonigricansKieo4svtap^^^^^^^^^
P ^JerbinasaljAnft^telea SSeaa f^^^^^^

gdemaureorumVuIturuiMteSZfj,iN^^^^ ,
^^"ominatim memorat.Et 'Albertus vl^k^Tre.ZVf v"'"' "'S'-?^^'' Ariftotcle omif- 'L.zc.c.7.

[=SU,demminores,fedviribusprXmio "'-^^^^
/j^PorarioGermanorumvelcoSe fimm;
?>nantiqui,no,i,JiAbrcSorcm„n^^T^

"'ied adciuitates eriim .l.v; j ^,"*'"''^' '^""'^ pJerunq,- habitario fn in locis nc.noro

^">or.s„ombmSlS
^?-N.fieniin3emc^^^^^^^^

■^'"f-Wn&ahudVuCrrr Ilf^"^

i;'»'»defcriptio,,emadS^^^^^^^^
>>opea'ore Tdf^^^^^^

I^E VVLTVRE CINEREO
Cap. IIL

40

t-. 'Iter.. r "^'Dus fer R^J • ,7;.-"B";""'>-^,'"^""'"'-'-"-i'-npcur, ucro V uitures ni?ros,hos6;

^ipH":'^ireddenEr^^^
'^0bisV^'''^quaSanr ' ^''7"'^^°£^^
^'W;5>"«.,terf.: fp '"

^^^■tende.u!b ' ^}"'"''''^'^''.'' "•■■'•''''^^''''^^

'r'Dusmterfu.mus,cisq;operam noftramaccomodammus. Vndecuiuisfa-

ir

Early Europeon Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2Vol.l

272

VIjrsisAIdrouandl

cilceritcollisercnomagni ncgotij,im6commodumnobisac im^^^
obLaarc,fi|uram,colores,del?riptioncm.Necignorarcpra.terh^
locisdcfertisuidcrenobisn6obtigiflbt,amercatoribustamenperegrinisdiuerforuma^^^^^^^
lium pelles ueftibus fubdendas diftrahentibus,huc eas importari ita integras , caput , p ^^^^^
aleq- totc ctiamnum cuti reliqu^,vt ex ijs Vultures ciim a fe mutu6,tum ab Aquihs dign ^j,
liceat. Hxc igitur habet Bellonius. Vcruntamen miror ego , & quifpiam mecum nier t ^j^,
mirctur,cur cum tantam facilitatem , oportunitatcmq^ diuerfos videndi & habendi nv
tamiaactBcllonius,ipfetamennullamncque cinerei neque nigriintegrani dclcrip^ ^^^j^
nobis exhibcat , nihilqj prxtcr nudam iconem ponat , aux nec ipfa his, qu^ ^ y I^^'^ ^.^t^ .
vniucrfum dicit,ncmpc quod omnes cruribus tptis hirfuti fint ad pedes vlque y6C h.ic i
Aquilis differant,refpondeat, ipfa nudis [^^'"tiBijs dcpida . E6 referendum elt , quoa Ji^it.
rum Vulturum& marem & f^minam B^ticis maiores efle Ariftotelem ctiam lcntirci
Equidem nihil tale in Ariftotele inuenio , & hoc potius cinereis ab eodcm alcribi lcio^
mcn cinercos a nigris diucrfos facerc difertis verbis BeUonium,ante monui .

A V G V R 1 A.

VA M V I S augurium hoccead generalem Vulturis hiftoriam ^^^^^^^^^^^t^'
fuerat,quia tamen icones in particulari hiftoria potius poncnd^ * ^^ai^^'
quehuiclococtiamidinferereplacuit. Eftautemtale : ViteUius x^^^^fjli'
rumlmpcrator antequam contraVefpafiani militespugnarct,du|^^^fjiii
caret, atque ad miUtes fuos concionaretur , magnus numerus V ultu ^^^^^i^
impetuolo uolatu,uticon fubfequensoftendit,irruit,cxta9>iacrin j

pfum fere Impcratorem de tribunali deturbauit .

METEOl^^

pfit,aci

M E T E O R A.

[ ROPE Claurum montcm, & Compenium anno i ip^.Corui ve! potius
> Vulturesimmcnfafmultitudinisinaercdeloco ad locumuolitantescumro.
itris uiuos atquc ardcntcs carbonesportareuifirunt,quibus domos inccn^
debant: eo ipfo etiam diem Epifcopatu Laudunenfi caftrum quodd.un circa
. {;^*^""^o"tcm fulmim^^^

Darff» f.. ^^""^"^ ^^P' totam Apuliam , Calabriam atque Siciliam (qux iure h^redi^
t iu« uxons eum contingebant ) Imperio fuo fubiugauit,

^ VVLTVRE B/ETICO. Cap. IIIL

VLTVR autem Barticus AquiIapauIominore{l,atque pennascolli,dor- Vulmm
")Uentris,totiusqjadeocorporisbiKticocoIore,feucalt:aneo tina^as habet, Bxdd 6<r"
^tquchmcanigrodiffert. Alarum vero maiores&caud^penn^, eiufdcm niorid,iFe-
cuiusnigri/untcoloris. Vtriqicauda funtbreui,aIarumlongi!runarumrefpe- ^^""^-
- . «^tu.H^c quidem vt c^teris rapacibus in alis, naturam ac conflitutionem mi-
^'^^^rvtplurr"?^^ lequuntur, fed potius vt Picis viridibus Gallisdiais, id el},Martijs. Rc-
t ^nmum cxtrcmis cufpidibus mutil« ac diffradar^quod indicio ell has eos attc-

rere

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2Vol.l

i74

Vlyfsis Aldrouandi

Vultuiis
Lepoiarij
Sinonyma
AlTgyr.
Kcybgyi'-
RoHgyi:-
Horzgyr.
Steingyr.
Hafengvr.
PORMA
DESCRI
PTIO.

rcre rupium faxis , quibus degunt ac nidum conftruunt . Vultures Bxtici feu albi confp^^^^
rariores funC,quam nigri,& hoc pcculiarc habent, quod plumic verticis ipfis breuicul^ ^^!^^ ^
curt? admodum,fi Aquilis compareturiqu^ caufa eft,cur cakios efl*e eos quidam fmtof^^.
Crura obtincnt brcuia, plumis vndi^u_ag£Conted:a ad fuperiorem vfq^digcorum partc-
nota quidem peculianseft^ncccuipiam carterarum rapacium aduncarum competens>P
tcrcjuam no(9:urnis . Biticis hisf^fuma? coJJi admodum anguft^ ac longiufcuJ^ funt, ^I^^J^
Gallis GalUnaceis & Sturnis e collo propeixient,fi reliquis,qux dorfum,latcra, necno aU^
finusopcriunt,comparentur,qu^cx/guarfunt&latiu(cuJ^infhr/quammarum.Earvcro^^^^
dorfum, ventriculum , ventrcm, & vropigi) radicem veftiunt, ruffa? anparent in Ba^tico^
turc,in nigro vcro nigrx,fed in vtroq^lat^ (atis . Huius autem B«tici mi Vukuris hanc,^!'^
pofuiinus, Bellonius iconem exhibet.

DE VVLTVRE LEPORARI^

Germanorum. Cap. V.

R N I T H O L q G V S de eo Vukurc, qucm Germani a Leporum
Leporariiim vocat,in hunc modum fcribit : Ego hoc genus Germanict^^.^j. j
gyr, id eft, cadauerum Vukurem rede nominari puto,unde & keybgy jjjj
" s'Roflgyr,ab equis nimiriim^quod eorum cadauera app^^^^^^^^^^^rf

a rupibus, in quious niaincac. Lepores rapic, uncieiiiHiomen raccuii* Y^fiof'

cur,abalij

(vtcirca

Garona Hekietiorum) Hotzgyr, nefcio qua ratione,aUbi ^^fJ^^J^gii'
5, in quibus niiMcat. Lepores rapic, unde ilU nomen fa<^tum *? ^.^^^,
gyr,id eft,Lc[X>rum Vulcur. Pc£tore non ita fukio eft, ut aureus nofter,magnitudine in^^ ^j.
lconcm eius Gcrmanias uoftrie ornamentuni Georgius Fabritius ad mc mifit, hac cti^ f^-
ie£i:a dcfcriptione: Vultur que Germani Ein HafengyrappclIat,roftro cftobunco,nig^^J.^ii'
dis oculis, corpore firmo & magno, alis latis,cauda longa & direda, colore in rutilo

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2 Vol.l

Vljfsis Aldrouandl

te,pedibus flauts . Stans aut Ccdcns criftsm quafi cornuta in capitc erigit , qu« in uol^^^ ^
apparet . AI9 extenfe menfuramorgY? excedunt.lnceflu^duorum palmorum fpatio .^^. ^
Venatus . f^cit-. Auibus pcrfequitur omnegenus . Ex feris uenamr Lepores, CunicuIos,VuIp^?'!' ^c^
Nanna. los,necnon pifcibusinfidiatur.Non manfuefcitferitate. Neclolumuolatu ex pra^cip^^^^

Nidus . * ^^^'^^^ ^^^^^^' prcdam infequitur.VoIat magno & fonoro impctu . Nidificat in ^^{h^
Viclus*. fertis fvluis, &in alti.Tuiiis arboribus. Pafciturcariiibus&extisanimalium, neacad^t^ ^■^i*
quidem ab Oi neusr^t-amem quatuordecimjliebus iii tegris toIerat,quamuis voracilfii^!}^ J^^iife
modi Vultures duo capti inAllatiaannoTvl&Xlll.mefe Ianuario,in ditione GeroU^ .^r
fupcnoribus anuis vnus Rotaehi in Francis motanisrproximo & lioc ipfo anno, p*^^^ ^j)

OrnithoIogi^Lib. nr.

»0

^PibusZn rR "'' candelabra. Adijcit Ornithologus AsnorHS&h,
^^iud&;f < ^^r -''^^

^W^rjS^rircft&!!i^£S"'""'"""/^^°''^''='^"'^^
"^K&addfrefl^^^^^

t)E VVLTVRE AVREO ORNITHOLOGI

Cap. VI.

? Zl^Ri i? Jl^"^'",;'"' '^«S inquit Ornithologus , aliquando mtiram
^^^''''^"'^''^«'"•"'''^'^h^betcumgenerc^^^^
- - diT«X 1'^"°''? •^?"^"' eftiroftroadextremam caudam fex do-

5us.Longitu^rfuSr?o}::^^^^^^^^^^

Jfl«ng.tudocirdtertreaisd;2nte;!Vota^^

**»'bidorXS.."r J &dimidiacolli parte: reliqua enim colli pars pennas

^lftire n vernm r ' n r" ^'!''"''^' ™S'iouit , genus illud ,quod Albertus vocat
^•'"fifalfuT.fo nil ATk
^^^bcier '"'''^f',''''^^"'^^

taeft. ^^'.«aeft,qu»cap,tcdeLeporanoVulturefecundo loco typog^aphi incurilpof"

4»

FinisLibriTertij

Aa VLYSSIS

r

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

27^ .

VLYSSIS ALDROVANDI

PHILOSOPHI, ET MEDICI

BONONIENSIS

ORNlTHOLOGIi^

Liber Quartus .

Qui cft

DE ACCIPITRIBVS IN GENERE.

Accipircr
ab Acgy-
prijs diui'
niis habi-
tusoc pro
Ofyn cul-
tus.

* Lib. d(L^
jfid.&Ofi
ndc^ .
Sai oppidii

Ofiiis Ac-
{^yptijS Sol
cuius rym-
bolum Ac-
cipircr .
Accipirer
cur iioii di
>. catus .

ab. 4. de
alijilnrn.ab
animatis .

Et primo dc eorum dignitate •

V L L A cquitlem re Accipitri noftro maiorem nobilitatis (^^^^^l^^^^^^A
nionem poilc conciliari reor, qudm fi diuinititis ei aliquid inefle a ^"P^^ L
fa antiquitate putatil , diuinosq^ ei exhibitos honores,pra^ter alias,quibus
cellitdotes, oftendcrim. Qucmadmodum enim peflfimis erroribus irre» ^j.^
f ac D^monis aftu illuf? nationes pler^q5 , qu^dam fabulofum louem , AP^ j
f-» j^gj^ ^ Mineruam , alie Iunonem,Venerem abx, ali^ alium fuum Deufl^

Deam,iin6 etiam febrimac famem adorabant: ita Aegyptij ca^teris fuperftitiofiores P^',
ter Crocodilum&lbim, maximoin primis Accipitrcm inhonorehabebantrdum
lummodo per hunc , Deum fuum Ofirim defignabant , fed eum ipfum etiam diuino cu
honorabant. Illud Plutarchus pluribus locis tefiratum reliquit;vno, vbi aic : Acciptrefi^^
rim fepe frofonunt.Deum illum fuum ^ fAcrofdncium regem omni laudis dr honoris gcnere ^^^^^
Sai quoquc oppido Arabi^,in Aethiopia fub Aegypto, ^ PHnio tcfte, fito^quod hodic Si
vocari fcribitdoclifs. Guilandinus, veftibulo templi Mineru2C,infans&fenex infculpfi^^j^j^
nec non Accipiter, Qj.iorum illi,nempeinfans & fenex,ortam atque interitum notabaivt-
vero Dcum, nempe Ofirim,cuius figura Accipitris defignati nominc, Acgyptij Solem/P |,
linem&Pharbumalijsvocatumintelligebant:eiufque fymbolum plures obcaufas
trem gcrere fibi pcrftiadeb^nt: Primiim,qu6d inftar Solis,qui viuifico caiore cuncla ^^^^Llij^ji'
generat,infignilNxCunyitlteintcrvolucrcspoIlcat.Dein,qu6d b^^ viuacitate fu^ ^^^,
quodammodo perpetiiitatem «muletur, Terti6, quia , uti Sol lumine iiiolhundum ^^^^^--jgn
feriore vniuerfumilluftrat,orbis videlicetoculus: itaipfe Accipitervjfc acieclarilfiniVP^^|
ioreq; oculorum eximio pr^ditus eft , vnde etiam nai"ro>^fltA/.co? Anftbph ani , quafi ^^[jj
r..-.,1.,c /liAnc mpriro fnit. nf-ninrnnnd Soli.s.oni finiTula auaaucdie.immcnfa nrimi ru^,

dorcq; ocuiorum cxutiio pr^uitus eii, vnae eaam uwTu^-oa,A^>tyc, mnLupiiaiu^qu*»- ^
oculus didlus merit6 fuit. Deniq,-qu6d Solis,qui fingula quaqucdie,immcnfa primi Hi^.^
ca;ii fpatia conhcit,&quotanis Zodiaci circulum integrum peragrat,veiocitatemj>ernii^.* .^^^
fui volatus C a qua dote cditv-mTY^qz)^ Hefiodo, & cd%\)7[Ti^o<; ab Homero,id eft,prarpcs ac
mi volatus alcs uocatur) imitetur . ' Porphyrius alia pr^tcr pr^didas rationem huius aui^ ^^^^
Sole analogicc infinuat: ^ccipiirem,mqu\t,(^egjpt/j SoU acceptumpuunt-.cuius totam ful^r^'
atunt ex fangutneac fpiritu conjlarc; & hominis mifericordia affici-ac mortuutnlugere ; ac tnjcul^^^^^^ ^
terram aggerere yin quibus fctlicet Solislumen hahttafje exiflimet : ncmpe cognatum veneratus^^
Qiiare non omnino temerc Deus hic aurea coi^i a pulcher lyricen, preter varias fo^^^^.^^' fn^'
diuerfarum amore impulfus oiim induiHe dicitur, utpotc Leonis,Cerui; A ccipitris etia| t
ciem fa:pius ani.nnpfille fingitur. Vnde etiam eft,qu6d,ut Euarthcs in fabulofis
didit, AccipitrcmvAjT^ilini confecratum , ciusq^ numini dicatum omnis antiquitas ^P'
uitjUt ex illo Homeri uerfu conftat :

Ctrcus Afollinis celer nuncim •

Orni'thoIogia?Lib.nir. 27p

Vuoduer^IoiuracnimAccipitrcm^^Pontanuscanir.uliait: ' 'ilb,

^Valiti.m ir ^"'^''"■r"'"''^ mimflm: Stdln .'

compet it A .S"'^'^'""»^ fimilitudine deceptus fuiflb uideri poreft ; ch ir, hoc Aqui!.T

Ef^niinfcrrom^^i m^ racrafames d.c.tur; fed perpera', ut .nihi quiden, uicierur.

profcQm,£T' T''° eft, diuina hanc uorucrem AegTMios uenera-
i>„;. '.. '^4"utos ellecomr)l„r,mi« iii^I-.^^,™ i i . v

tii'
lli-

P

*•
iiit
it,

r

m

fl-
co
n'

115

ic
i'
ffi

'"'g^^OapudAe^Inrir.^'"^''?''''^-,^'"'*"™*^
^''esCerTeTaS?"'''"'"'''^;"'''^'"'^''?;'"'^'^*^'^-''""'^''^^'^^
'^^f'"§ie.Sfeft.'J^^^"^H'''^^^

fc2r"1"^^^'T'"^ AeL^Z)"A^^^^^
<h1c;ka.Zuafa.,ar7-^^^^^^

'S'«ipn/.tcadrhuma^^^^^

^naturfbriS T " '.^'^ = 'lil:^ reuehnaximc fe ;\ funertarum obfcenaruma- ^'^- -
^"'•eKimu^ nrlfc f'ff"rcdeclarat. Tanto den.que ueteribus in ho.iore fuiflc Accip^^ ^"'P'""
S^^o^lSrarefAS^ «'•"" ""P-dentesoccii.f- ^ iZ

r.'n.ut»HSottfS,,^^T^^^^

alitis coln^ te(tatur,afportabat. Has om.ies ob caufas no.i immentd .1 f Verc^ilio
»scognomentoho..oratusfuithoccarmine: "'mcnto a vc.j,nio„^^

^'""ficile^ccifiterfixoficeralesxpem ' f-^-
^^\iiS^J^""-^'^"'''''f'"""M'''"''"'>'"^^ '^«».11.

Sf'''eoconSS^^^^^^

cn''''''softeS '^T '^'^"""1' A <5U'qu.dadan.mipariter&corporisfor itudi-''^i°«-
CP'-*con,o>jS!^.'"^'='''''' '^° r""'"- ^

ipiici-

io ^^^"«> acSer^^^/r^^r ''"'"'^^'^'^ ohletomenta Prinapib , ^^.^.

c>Suli annV^ liluflri/Iimoac Excellend/nmoD. lacobo Boncompai>noDuce n ""'^*

; '^S.- ^nfia,,i^ J^^?^^ ^^^^PJ o teiido foluenda voliierir. Mult^ pr^terca (unt dotes Accioi- ^""^ F^rra
SUam pri ^"'^"1 ''^^'(•^ ^"'^'"^ cxcelIentioribu5,qu^ tamen diMixis pertradan-

num rejn iplam aggrediamur, in (uum locum reijcimus '

ci Accjpi-
tni rctina-
ciila ^ feu
<io Ibiuu.

Aa z AEQVI-

r

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

j8o VlyrsisAldrouandi

AE aV I V O C A.

f M P H l B O L O G 1 AE non efl: expars hxc vox Accipitcr: qux ciiluciJiO
' risdoanna;i^ratia,anteoinniaemediotolIendacft. ^
Primum cnim Accipiterpifciseil: apud* Athena^um ,duobusab eoio^
memQratuSipriore,vbi cx Epicliarmo hasc adducit :
l chalcidcs/ues,AccipttreSypwguis^ canis, . - .

.^*,^ ^ Gr^cus texrus habet /Vp^^^? , quod alij uertunt Miluij : alij Accipitrcs pH^^j
cu.irauis Miluij pifces alias etiam /Vr/ro; appellentur : quos Rom^ Rondine vocari autum
Saluianus:utalij,Capone,Altero,vbidepi(ciLlalimonialoquitur:P.rr^^^
lis.at ori cli ajhcr. Accmtcr vero carmm hahet duriorem quam Cuculus; etfifmihs eftMtjs tnrems-
M.iluus pi- Accibhre eft afpcrior , Hic Gr^ecis fimilitcr dicitur; eftq,- idcm cum co,quem Latmi s
• nomine Miluum & Lucernam vocant,& Lupum maiorem . Hicciim fibi a maiore pilce
^."^'''"'^ tuit , volitatifed fumma tantiim maria attingens,vt nefcias, voIitetne,an fuper aquam na .•^
F * Fuit & apudMariandinos Hieraxfeu Acaptter mminatusvtr, vt Antomus Libcralis lcriDi ,

\o^^kx^^hsacilltiflris, quitcmpUprtmus Ccrert /^^>#^/a>/^r. Cuiusmctamorphofimintertabulas i

Accipiceu locorefcremus, • n. j i • i • «.,^mA^^'

vii . Apud " Vidum Vidium fafciae chirurgica cuiufdam mentio clt duobns in locis , quam

^ Jn Meu cipitrem vocat. Dequaqui phira videreuolet,authoremipfumadeat.
morph. Accipitrisquoqucnomine venjuntquardam tormenta bellica, quacparum pyrij P"^" j*
' ^r'^-^'" reci Muiir, Ha?c Itali SineriH,li & Mofchetti (quod nomcn enim Gcrmanorum MusketjH
Acapitci- coriim p Jrtatores, Muskettiers vocdiit, commuae eft) appellant .

tormetum
bcllic
Nctz

S I N O N Y M A.

Spamei-iiis i^^-^^^ C C I P I T E R Hcbra^isvj Neriivocatur.QuamvoccmRabbiKimhiii^^
N?b?' ■ ^l^^ pretatur Auem,qua:veneturi&jx>ftquamauobrit,reuocata addominun^
Nibio' deat,vuI^roq^ Sparueriumdiaci addit: gue fimiliter Rabbi Salomon lequ

'Bafi . ' W{iM^ ' Author Chaldaici Diaionarij Afturc exponit . Pro Nez Chaldaica ^'J'^]yf'.3
war an bas tatio iam citato loco habet Naba; vnde forfm Italoru Nibio, A r^bi^ ^

'"''"'^ ^vSkT^. Bafi, vel adiedo articulo Albafifit diaio,quam Andrcas BelluneniJ^

^retaturauem,que, Falco[)eregrinusvuIg6dicitur.Perficumvocabulum, D Jbt -iD,q|'-^gg.
ii.it Mar an bas : Septuaginta iiiterpretes lipci^ exponuntj Hieronymus Accipiter . li^f jd
ptuadnta in Deuteronomio perpera pro voce Hebraica antc pofita Netz,veiterunt ^'^^^L^

K^>*?* r6 vcrii"oV^3. Bafi, vel adiedo articulo Albafifit diaio,quam Andrcas Bellunenii^

" 'coperegrinusvuIgodicitur.Perficumvocabulum, D Jbt ID, qi'-^' g^,
gintaiiiterpretes /V/j^? exponuntj Hieronymus Accipiter . lidf^, '
ptuat;,iuLa ... ^v..*.-. v,..omioperpera pro voce Hebraica antc pofita Netz,veiterunt
] I r. eft,Coruus. Hajc enim vox qmnino Accipitrem fgnificat; a qua forfitan etiam Nifu; ^
<^ Deuter. defcenderit. Videturautem fada a uerbo nVJ, Nazah,quodvolare%nificat;quonia!^^^^j,.
cap.i 4- auis volatu plurimuni valcat;utuel primum intervolucreslocum obtincat. Recentior^
P-- nulli dif •

Cyanopiis.

n ^^^^' ponitur, vel Mali^ros,a ludcis uulgo rC.^^3,quod (Jyanopem iignat,urermani.N
Uipvo ^ , A I Iqq^j j,^ ^ipvo Cyvcl ix)tius V^/o^^o^f Aquila eft venationi dedita: ite ^a,pcto\ Aqi

Thaufton V.c^^w^Vb . (p^pi^cii ^v /5^J^ia)r,& per crafim dicitur hgo potius '^'"'^Vari^^'

/i^ lo. ' mare, quafi facril ac uenerandu, ob eas quas in eius digmtatc explicada an.tc oftedim^ ' ^^^fj
tp. 1 4. nes . Dicitur quoque /pe Homero ^ & Hefiodo: ^ item D. Greg. Nazianzeno, lonic ^^^^^
r.c^l a in >7 uerfo:&primafyliabapercrailm cotrada.Non rcaccdamSchohaftesquic^^^^^fijO
ctymo. Homcrum Aquil^ genus interpretatur. HodicGrarcorumvulgoT^s/^^^ttAccipiterU ^^^^^jt^'
H ^ auod nomen etiam Falconi tribuunt.Eft tamen ubi nomen hoc generatim pr^

'r^ quod nomen etiam ^alconi triL^uunt. tir tamcn udi nomen noc ^cnci t ' j^oiti'-
* //^^'^•N. j. j.^^p3ci aue ufurpatur a Griecis, ut & Accipiter apud Latinos . Quinctiam & ^^^^^^tti'i^'^/v
xf" ^ V '^* Grvc9,ut quidam exiftimant, originis j & ipfum uniuerfo Accipitrum genen i^P^^^j^^f
4 X' t^in'^- Verum huius nominis difquifitionem fuo loco referuamus. Apud Libyas > "^,^ qii^^^'
. Hefychius, Accipitcr ;Sa/)/3c* ? uocatur, Apud cundcm authorcm nonunquam ^^p^'^^ h

\

9f-
[io
le-

ilh

iio

I

I

OrnkhoIogkLib.il 11. zSr

^|;>q; Ele(5l:rion fcriptum reperias . Sed reftius fortc Circos lcges : licet hoc tcintum uni Acci-
pitrislpeciei Ariftoteles nome adciiderit,quod ille generaieelle uoluit.Simile huic Ktpac etia
^ icubi inuenitur . Tyrrhenorum lingua ac dialefto apuKoc di£his fuit Accipitcr: quod pro le

A '"^k^"*^ ^Galenum ufiirpatum fcio. Alijs ^ipjuvn^ etiam Gr^cc dicitur .
ra 1 "'^ Latinis appellatur Accipiter;cuius originem pleriq; ab accipiendo deducunt, eius
adf^^^^K ^^"^ ^ot^^tes.^ If dorus,vt probet accipere nonunquam idem fignificare^quod rapere,
Pit • ^ locum D. Pau li: Sujlinctis enim/i quts vos accipit. Vt enim diceret, inquiens ,/ <juis ra^
" » [xitxSi quis acciptt. Et ^ Beda ex nominis etymo aues omnes,quajcunq; aucupio apta: funt ,
l vocari af!erit.Etenim,vt inquit D. ' Gregorius hanc fentetiam coniirmas, Acci^ere,

^ J^^T^^^^^fi^^^ ^icimusyvnde auesjciuaalids rapiunt^AccipitresvocAmus. Alij Accipitrem, inuerfo

cabuiOjtanquam teracceptum,di6tum fuinevolunt,qu6d Romanisoptimum augurium
5 adferre rebus gerendis crederetur: ideoq^ facrum alitem illis etiam nominatum. Italicc
<Ji ^^^^a ^ ^ Sparuier profertur , a Gra?co verbo fortc , vt ^ Scaliger annotauit , aTrctpoiaao) ,
^ cimlacero & vellicoraitenim , nome Sparauerij Italis deduftum Trupdrii aTrapdTTciv aues,
j^:r^"^^ccmin Italiam Exarchatum fimul cum Grarculafuperbia importan'e videri podc;

'^ermanicc fic appellaretur.Hienim Accipitrem,Sparuer vocant;qua? di£lio eorum idio-
nis ^ ^^l^^^^uo^ expandensalas.Verenimpercrafim aveder,feupcrF fcdcr,Germa-
^ pt^iertim inferioribus, alam feu potiiis plumam denotat. Sparren vero infinitiuus ; quod

^ tiVA^^.^ ? ^^.^^ uocabulum fparai^ . Huiusetymi ratio ab auis ipims natura petita uidcri me-

m^^il^'^^?*^!^!'.^^^"!^^^ quadraLSa^penumero enim, ut obferuaui , cum in Buteone , qu^ pri-

in "^^^ Aftritotele efl: Accipitrum fpecies,tum iii alijs Accipitribus,qu6d ca:lo fei eno,cum
cam L ^^^^ ^^"^'^ immerfitando proluunt,alas expandunt inftar conop^iCquod
m ob caufam Itali forfan Sparauiero uocant) quo uidelicet calorem Solaris luminis in uni-
ruiincorpus undiquaquemeliiisrecipiant:autetiamcumprxdamfuamdilaniant,alisitem

^^^*^^^3"^"^^^ authores tcftantur, Sparauiero interim Italorum;& Sparuer Germanorum,
<^ie^^-k^ Efprcu^er Gallorum, pafllm hac tempeftate corum linguis propric ei Accipitris fpe-
-^(|.*/"^!^"f^it ) qui Nifus uocatur ; eftq^ Acdpiter minor fscmina: cuius mas Mufchettus vulgi
• Iqj.- ,^^e)feu Accipiter Fringillarius, Accipitris alioquin fimpliciter didi natnr^ ac habitui co
<^CHn'^^'^^^™^' Vndenonmirum,fiidnominisutric|nionnunquam tribuatur. Italicnim
£^^,^^^^^\^eugeneralinomine,quodomnesfpecies compledatur, carent:& Aftor cis di-
^eii 1x1^^^ angufta?, atque Sparauiero , fignificationis eft ; & Accipitrem pr^cipuc maiorem
Q^fj^^^^^^sriumifta voce fibi fignificariexiftimant. Itaetiam apudueteres&recentiores
ciajj ^^^^> ^^^'^ generali voce careant, Accipitris vel Palumbarij , ucl Fringilarij nomine fpe-
. bus ^^^^^ ^xus denotatur . Ita neque Galli , vel Bellonio " tefte , uocem generalem omni-
fuQjj.^ ^^^^^c^ftim fpeciebus proprie competentem habent: quod ipfemet , Gallus alioquin ,
S'Mor^^ ' peregrinorum vocabulorum curiofus indagator , & ea de re c^eteris fide di-

niii^j^ j^^S^^ue fatetur . Quod enim quidam in Accipitris locu fubftituunt, Oyfeau de Proye,
gru^j^^^n^^^^^t>^^^csin vniuerfum rapaces fuo fignificatu includens; neque noftro con-
e)(pj,j^^^^*;gumento . Hic enim nomen peculiare, quod Accipitrem Latinum fjgnificantcr
^^iicv^^'^*^' tefpondeat,qu^rimus: qualeinfualinguaBelloniusreperiri negat,. Etenim
cieig ^^^^^>Sacre,etfiipfisidem,quod GrxcisHieraxfonet: unitamen tantummod6 fpe-
<]Uatt^ Q^^? > eamq; Buteonem elle, ipfemet teftatur . Didionem vero Gallicam , Vautour
.j. rnirl^r.u«.„ a . • • - communeexprimere exiftimat, (equutus fortaHe Tar

i Gallicc fcripfit quidem,fed lingu^ Latin^,ci^terarumq,-,

Apa.itoi' .

ftmp.med.
facult.
Accipitris
etymiim .

Orig.c.j. .

In quxji.
fup.fcntcnt.
cap. I o.
^ Lib.^^.
Moral. ca-
pit.ii.
Spaiauic-
ro, &:eius
orij^o .

Sparuer 6c
eius origo .

^ma.iib.

p.cap.-}6.
Sparauic-
ro pro co-
nopcro vn-
dc dicfluin.
Accipurcs
curalas ex
pandant.

Efprcuier.
Nifus. '
Mu (chetc*
Fiingilla-
rius .
Aftor.

'''\Lib.2.dc
Auib.

Oyfeau dc
Proye.

Sacrc.

^^^Um Accipitris nome communeexprimere exiftimat, fequutus fortaHe Tar-

10 ^tera ^ ^^^'^"^ Accipitraria Gallicc fcripfit quidem,fed lingu^ Latin^,ci^terarumq,-,
^^^Moni ^^^^ vernacub ignarus , de nominibus alienis red:e fentire aiit iudicare non potuit .
<iii\e .-^^eriam Accipitrem feu ftellarem ex nominis argumento & Gallorum confuetu-
Jioitj^gj'^^^^^'^^^'^ nominat • Qiia in re Auguftinus Niphus etiam cum eo fentit . NuUum ver6
i^em 'J|^ci\ea , quje Accipitribus fignificandis , Gallis inftituta funt, latioris efle fignificatus ,
Wiet), ^^^^.^^ aflenthocnomine, Faucon, vtpotequodceu generale ferc pleriscjj Accipitru

Pli ca^f^^/f^^/^^^^^^^^^eoruq^ particularibus uocabulis ceu commune pr<^ponunt;vtcum exem
^oiir j,^^|.^^^3lone,Ie Faucon Lanier:Buteoncm, le Faucon Sacre: Afteriam , le Faucon Vau-
'^tiai^ Pr ^^^^^^^»' ^ ^^^^"^^^^ " Bcllonio credimus,qui auem eidem geuti Gerfault didam ,hoc
^'^omine, Faucon, donat ; quain tamen alibi inter Aquitasrepofuit; fanc alijs etiam

Aa 3 quam

Afterias
Accipirer.
Gallos nul
lani vocem
habcre , q
Accipirrirc
fjjondear.
" Lih.i.de
^nib.c.6.

r

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

28 2 Vlyfsis Aldrouandi

quam Accipitribus id nominis conuenire fateatur,necefle erit;nifl Accipitris nomen adcog^
> . . neralefacit,vtomnesomninorapacesfubfecompIedatur.(^uodquidemetfiquibulciami^
Accipicns^ tafle vifum e fl:, Ariftotelis tamen repui^nat menti,qui Accipitres ab Aquilis Sc Vulturibus^nec
"r a "Of^ rapacibus noaurnis,de fingulis feorfmi tradans , manifefl:e- feparat j & noftro pr^terej
pacibus c6 minimc conuenitinflituto. Sed efl:o,uocem hac,Faucon, Gallislate adeopatere,utomij5
uenire . rapiua vii^itantem uolucrem comprehcndat:quemadmodem etiam Feftus hanc uoccm,^
Falconcs co,ad cun£bs, ungues falcatos habentes,feu uncungues aues extendere uidetur : nihilom"^'^
qaxAues prajteruniuerfalcm h.iiicfigtiihcationem,aliaminfuperparticulareobtinereipfam,quac^^^^^^^
dicantur. f,j^pij(.ifej.fij^euj]^i jlijadiunaionepronuntiatur, AccipitrcPalumbar/um ijfl^^ • uei^
notat,omnibusGaIIic^Iing!ia?gnarisc6ftat,nequeipfeinficiasitBellonius. Nuliam ica^ .
apud ipfos uocem conftat efle,qua! latinam, Accipiter,ad unguem ita reddat,ut neq; plus u<^;
minus llgnihcet. Si tamen quaepiam efleexiftimanda eft;eam hanc,Faucon,dici pofle,non3 ^
modum' repugnabimus. Ex quibus facilc uidere eft, quanta flt uocum cuiq; idiomati P^*^P^1
rum,etiamfi prnna fionte idem notare videantur , in fignificando diuerfitas , in explicando
conciliandodiificulta'.:qu imoperofum pr^tcrea ad prilcavocabiilanouas voces vtl^^^
cere. Aliud enim Hierax Gra-ciSjaliud Sacre Gallis,& Sacker Germanis, aliud fimillter A
rias Ariftoteli,aliucl A llor Italis, aliud Vautour Gallis . Pari modo & Falconis nomcn ^'g"'^^
catum fuo v:iri)S gcntibus variat, vt de fuigulisfuo loco docebimus . Sed fi quaf fint, c\i\x i^'^
propcmodum flgnihcare videantur,nunquam tamcn ita refpondent, ut vbiuis gcnf iuni
Autlioics prorfus communi figniticationc conueniant . Vndc minimc mirum videri dcbet ; f iu

cur iiepius noininuiiLvanetate & incertitudine fipemerp ab authoribus, qu.T multis in generccom'
vni ponus f^intjvniij^eciei tanquam peculiariaattribuantur,&cc6tra:pr«fcrtim cumprxtcrnomi^^^
quam alce- m:ixima,qu^ inter iplas Accipitrum fpecies eft, fimiIitudo,frequenterincautis inip^^!^^
" ^^^,^^0 r Q nare candidum Leclorem nobis,qui venatum volaticum,feu acreum hunt/eu per AcCf^
cnbanc . trcs inftitui lolitum aucupuim, nunquain exercinmus, li alieno aliquando nos errore m"
contingat,veniam daturum fpero,pr^fertim cuin Authoresipfos, quidehacarte ^^V^^^^
fo fcripfcrunt, mirum in modum a fe mutuo diflentiat. Nunc e6,vndedigrefla eft reuei;^^^^^
oratio.Htf!,vt antc monuimus , nullam ncque Itali,nequc Galli vocem habeantpropri^^^ ;
Accipitri rcfpondcat ad am.uffim, fcd diuerfis diuerfas Cpecies nominibus appellent >^^^^.(, j,
nas pr^iertim,qu9 in vfum uenationis potiilimum cedut: Accipitres tamen mares omn^^^^,^^
Tcriuolo . ac comuni nomine utrifq; vernacula lingua ueniut:illis enim Terzuoloihis Turcclet nufl^^^^
Tercelct . fingulari dicuntur . Has uoces recentiores Latinas facere conati , Tertiolum vel Tercellii^^|^^
Tertiolus . reddunt,quas abfolutc pofitas pro mareAccipitreaccipiunt. Alioquin pro aliarum c^^^^^yj.
Tercellin^ pjcium marc ufurpari c6tingit:earum nempc qu^ ternos pariunt. Tcrtiolo enim,quod
minutiuum a tertio,nominis origo excodataeft,qu6d pullitaj^itum treSjUtpIurimiim^i^^
cipitris nido nafcantur,quorumdu«fa?min^maiores,tertiusnias omnium minim'i*»^^^^y
Tercellin'' inucniatur . Ita vtalij hac ipfade cauiTTercellinum^quafi Tertiarium di6tum uelint;^.
Tcrtiarius. fajminis tcrda magnitudinis partefitinferior. Hi([-)ani Gallos fequuti videntur, clut! uJ^^^^jjj
Halcon 6 f^^^y^ Accipitrum genus Halcon 6 Acor vocant,quafi Falconem dicant, f literam Cnop^!^^ ^
^^^^' afpirationem commutantes. Qiiodminus mirabitur , qui etiamquoflam , nempe A^^i''^^^^^^
Talconisla Thcodotioncm & Symmachum vocc, Falco, adcolatc vfosfuifle conflderaucrir,aciJ^jl
taligniftca pric;utpra?cipuas &maximc propri^ didas Accipitris fpecies, Afturemnempc
tio • Falconcs vocent , Falconemqj in hos ceu fpecies fubdiuidant : vulgi fortafle confuetUtJJ ^.^
Germani- fcquuti Gcrmanorum lingua locuplctiffimaacproprijs omnium rerumvocabuIis,fi^"^^^g.

lam nulla hadenus alieni idiomatis leu peregrini cojifuflo corrupit,adeoqiY..^^.

cxlinguae ditiffana,quam I

comenda- ra,hanc vocc, H ^

• re,etymumq5 eius curiose indagarelibet,inult6 exaAiiiS rei flgnihcatar,vt pleraq,- huiuslij^|^ji.
Habich vocabula alia,naturam exprimerecomperiemus,quam vel Accipiter Latinus , aut ali^^^|^^t;
Hap!^ * tium huius auis qu^uis vernacula nomina, Ciim enim Hapip/js idem, quod arripio,^?^^' ^
" Lib. 1 2. vel ipfo " Goropio Becano vnico fua* lingua: excultore ac lapade,tefte: quid hoc verb^> ^ "^. i
HicTogU fo ad auis huius ingenium tribus literis declarandum,excogitari polfit fignificantius,cu^|^jiii
prium huic aui fitrapereacjapto viuere: adeo vt&homines libidoinceflerit, e\s^^^ ^^^ifO^
animaliumabutendieQuidamaliam nominisrationemadferiit,vt,Habich,mitiori ^^^^^^^^t^'
Habcn. fcrentcs, ita dichnn volunt a verbo Haben, ab habendis&retinendis auibus,ne(cio qu-'^ -^^^
HauicK. £te. Germani infcriores,quos Fiandros vocamus,vuIg6^Hauick pronundant. Hau ^^f^jjif
rpncodefignat:vndedi(^usAccipitervideripoteftyUeIqu6danimantes captasunffl^ , .^J
milfimc teneat: vcl qu6d ipfeabaccipitrarijs leu venatoribus manu teneatur,geft<^f^.|f^|jir'
quod (jgnificandum etiam eadem fcfcdidio extendit. Alij Hafkia dirainutiua ^^^^^glij

rir

0

;i0 ■

10

OrnkhoIogkLib.rill. 283

fitefvm^ GcrmanisSaxonibus/lnedubioprofea-a HauuKe:

• 1>lex un r Hauick Belgarum rationem fupra adduaram confirmat ; quod Hauu per du-
XimiK n ''"^^"'^ vfitatiirimum,non alio detorqueri poffit,quam ad (ignificandum,quod di-
l^iS'^^^^^^ Hobie.
fonic'7 a"^^" '^^^"^ A"g"salteronomine Acdpiter,nimirumHobie.IllyriisGeftrzab.Po- Gcftrzab.
•^nw^aitrzamp. 7 iio:^ Zaftrzap.

ACCIPITRVM CENERA ET

DifFercndx,

f CCIPITR VM differcntiaraneotericismultc) plurescnumcrantur,quam
^ a uetcribus,quibus non omnes fuifle cognitas uerifimileefl:, quod natura fin-
gularum,ut&aliarumauiumbmnium potius,quamoble(a-amenta&utilita-
tes confiderarent . Cum uero hac tempeftate maximum ex hoc auium genc-
recapiatur emolumentum,non mirum cfl-,(idiligentiLis &: accuratiusomnes
cem r. diucrfita tcs inquir5di ac difcutiendi occafionem pr^buerint. ^ ArifVotcles de-
' ^^««..//«"^ ^e^^Ponit;&huiufmodiordinecnumerat.^fa///r«;«,inquit,/'r^^^^^
reuJT^' ,f '^'"'^ nuncufatur: Secundum Aefdo: Tertium Ctrcus . StelUris au-

Ucr&? A ^ '''^^^/r^'^^^^^^^^ qLabundcvtuunU ' Plinius

^CrS^e,,;: A ^ . ' - 'l^ wr^«.«r..^/y leues & Rnbetar,^, qui abunde vtuunt. Pliniu
cum Anftoteles decem tantum p-enera huc recenfere mnf^.i^i.M,. c.„..n- 1..

^.emnot.snumcr.apuainumifufp,car.cumdoaffi^^

Accipitrij
differenti»
cur vetcri-
bus inco-
gnits .

Accipirru
gcnci a a-
pud Arift.
^L.io.t.8.
Accipicru
gcneia a-
pud Plin.
JnTand,

''me , 1 ,1 ^ '^i^ " Accipitrum uarictateapud diuerfas nationes .lomina , qua:

maxil ''["''"'^f ^3P'""f' confu.idantur. Huiusrei difficultatemauget,qu6d

to? '"ferauthoresdeuocabulis eftdiilbnfio , qu«forte inde nataeft.quodquisq; uete-
hil rerr^j - "'l*"^!" f '.f '^l^^V'"^"'?"^'^ fiieciei, cuius nome.i uem antiquo nonni-
^allicL , ''.^ T^- °«"o""^« Ariftotelica nomina.coniefturis quibufdam duaus,f.nei!la
' examm "jro/e^^- id faciat , hicreceferenobislongum eflet, qui fuo loco
«tas fheri ' ' L '^^"'?* ' 'ed &aliarum gentium indigetes uoces ad uetertim re-
^'^ iii der. ^r'""''^^" n^^^r^" .^^ aptiffun^Ifieri poterit, reduccmus . Pr^ter eam Accipi-
^n^h.Z^^'^^^^^ eodemloco altcram diuifionem fubiur^it,

Auib.c.i^,

""^'^r^.i,!'^^^^^^ . ^ .

?^^iftnse A^r ^^^r^"^'' »'^8^"ioobferuant: non autem ab eo, quem a manfuefaaarijs feu
^''^'Has fn 1 ""^ ' enim,qu2e ab inftitutione pcndent,ac difciplina comparantur, dif-
^.^^es,q^ referuamus, cum de arte uenatoria feu Accipitraria nobis fermo eritruti etia
^^^"^^acoh^f^'^'^^*^"^"'^'^^^^*^ adeam fpc(5tant,illiusqjgratiaabaccipitrarijs fueruntexco-
Arift y identur autem ift^ differenti^ non unius,fed diucrfi generis Accipitri-

^^^^^ eafdejJ^^ ,^^^"P^^> ^"^"^^^"i^ci^poftdeccmenumcratas eorum Ipecificas diuerff-
I0 ^-^' Acci ' r^tione,nempe uenahdi modo inter (e diifidtre fcribit. Reccntiores uero,
r^^^^farioru^^*^^^"^- "^"^^^^^^^ fcripfere,ut Albertus Magnus, Auguftinus Niphus, alijque,ac-
. S^Uti ac n ^ ^^^&ftrorum fui temporis,& huius etiam noftr^ tempeftatis,ut uidetur,morem
^^iqu^j°"^*"^?^'^^"^f ^^"^ Accipitrum famiIiam,communiori quadam ratione , primiim
^''^^^ntu^^p^^ gcnera diuidutinempe Afturem^quo maiores Accipitres def gna-

f ^^m Ac* ■ ^ ^^"^^>S"orum nomine gentroijgrcs quofque ac nobiliores com prehcnclunt:
j^^^cies inteir ^^^'^^^^ ^mpliciter vulgari nomine didos^per quos reliquas minorum ^ ccipitrum
-!^^^^arim^ ^P^^^ : lingula gcnera denuo in plurcs fpecies partiuntur , & fub Afture Pa-
^^^jQirof^l^^ pf^'^^ ponunt . Sub Falconisgenere , Falconan fa-

, Ac^i">Faleonem^bofum-,Falconempcregrinum,&ahquotahasfpcciesco

cant .

Rccentio-
ru diuirio.

Accipitru
gcnera tiia
Afl:ai.e ciui
dtiignent .
Falconc^-o
Accipia\.i.
Gercn Ki
fubtuuil.o.

r

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

284 VlyCsis Aldrouandi

cant. Sub Accipitribus vero communi nomincdiaris Nifum , Mufcliettum & Aefalonetn,
vulgo Smerilkim , ac Tinnunculumftatuunt . Hofce pr^terea alijs differentijs , partim a loco
natali,partTmcoloreac robore petitis, varic inter fe diftinguuntiquas fuis locis latius prolequ^
..... mur. Po^Tit&alia^tamehhuc pertinens Accipitrumdiuifioinftitui,&exnaturaipforu eluu
Acci^ircs qua Accipitrum ah*j diurni dicuntur, ahj vcro no(5t:urni a recentioribus vocati , quales funt a
aiuini, dc Ariftotele ( licet ille Accipitres non vocet) enumerati , Cymindis & Hybris . Hic enim>et(i
noclurni. codicibus Latinis omiflus eft,nec a Gaza, hac forfan radone,qu6d Plinius eius nufqua mem '
Cyminclls. expreflus, in exemplaribus tamen Grxcis plerifquelegitur,ftatim a verfu Homerico a
* m ' Ariftotele citato (ubiunaus. Et hunc quide a Cyminde alium ac diuerfum^feorflmq, ab Arj^^
jior.cap.12 ftotelc de eo tradtatum peculiari capite , rat;ionibus minimc vanis quifpia oftendat. Non lui.^
tamen nefcius, a quibukiam in dubiu reuocari,num Accipitrum generi , an podLis "o6i:ur"
rapacibus,utVlulis,Afionibus,Bubonibusqj, & carterisid genus auibus fit annumeranduS'
^Z. io.f.8..f pii,^iti5^ fi corruptisfortc codicibus fides habeatur, Cymindim nofturnum Accipitremrac
Vt autem dicamliberc quid fentiam,non video,cur Chalcis fiuc Cymindis Accipitribus a
fcribendus. Scio quidem magnitudine Palumbario Accipitri fimilem a Philofophodici.^
Plini> Iqc' jdeo Accipiter vocandus ? Prarterea colorc eft nigro,eodem tefte . (^is vnquam Accipttrtf
cmcdams. nigrum vidit?CJuarcin Plinioegopro Cymindis,Hybrislegendum cenfeo : vtexChirne

Mcdico etiam legit Dalechampius ex libro manufcripto. Hyhris enim(PhiIo(bphi verba lun /
Hybris bi- ^ffam altf Vtjngem effc vQluntyinterdtu minus apparet.quia non clare videt :Jed nodu venatur more ^ ^
^"'^^ U ; & pugnatcjtm Kji^»tla adeo acriter.vt fdLptus implexs. ambdt deferantur in terra , viuA a paftort i
captantur. Parit hac eua dtto ; faxis fpelunastj^ ntdtt/atur.Prxterca. venantur A ccipitrum qui"^
mcura,quidam arte do£li: Sed hodierna ha:c eft ex venatus more accepta differentia, qu« ^
tcpotius ,qiiamnatura conftat.

FORiMA. DESCRIPTIO.

1 F F I CI L E quidem eft,in tanta fpecierum varietatc , Accipitris in g^^^
formam defcribere:eft tamen aliquid,in quo omnes conueniunt; ut roftf^
vnguibus, ac quadam forma? eum intern^, tum extcrn^ cotinuitatc f
enim dilfimiles non fblLim inter fe eiufdem generis aues fabricata eft : V^ijl'

Corpons fi % etiam animalia alia,quaj fub diucr/is generibus pofita,corporefimilliina 1 *P

miHauio J^T^ ciex4 admodum dilfimilia funt.Hoc in pifcihus videmus.NihiLn^fimiliuS

non arguit nitoai qudm Musil/i faoem fned:es:nihil diffimilius, fi caetera. Cuculus & Accioiter una^?^ .

non arguit pitoni qudm Mugil,fi faciem f[-)eftes:nihil diffimilius, fi cactera. Cuculus & Accipiter uu^^ •
fpeciciuin uideiur auis en'e:eorum natur^ ita coha^ret, ut Gallica & Hifpanica . Qu^od diferte ' ^
i'^^"^"^^^^- .ftoteles monet omnem ambiguitatis errorisq,* occafionem fubmouens his uerbis : ^^^'/^^'^!^

ftor c 7." Jnintma fimtUs eJiCuctdtts magnttudine ac vo/atUyqui magna ex parte per id temporis non cernH^^ 'J^^^
Cuculi cu ^^'^^^^^ apparet.lllud putauerunt a/toquin Cucu/um ex K^ccipitre fert.mutata fgura. Sedita fere ^^^^.^^
Accipirrc^ r^/f quidem Accipitres item cernantur, cum primum vicem emiftt Cucu/us^ nift perqua p^^^^^
mmimo fi- bus. A/tquando tamen vna vif funt ^ Cttcu/ns ftmtiis ei Accipiter . ^inetiam ab Accipitre ^^^t ^
milicudo. vifus eji Cucu/us, quod nu//a auisj^tn gcnere facere f/et . Imitatur autem Accipitrem nulla ^*^^^

quam colore,nifi quod hic maculisdiftinguiturceu lineis: Cuculus vehjt pundis . Pa^
JLio.c.9' b P\i{\\us:Coccyx,\n(^\x\tyex Accipttnv tempore anni figuram mu7ans,quoniamtun^^^

parent re/tquiynift perquam paucis dtebus:ipfc^ modico aftatis tempore vijus non cernitur pojlea • n
tem neque adttncts vnguibus fo/us Accipitrum ■ nec capite ftmtUs i//isy neque alioyquam co/ore , ac rt^^ -^j^
lumbipotius.Enim Cr abfumitur ab K^ccipitreft quando vna apparuerejo/a omnium auis a faog^^^^^^^o
terempa. Quibus verbis manifeftc ab Accipitredifferre Cuculum , cum vnguibus, tum ^^^.
declarat Plinius:ni]iiIominus tamen eundem fub Accipitrum genere ac nomine comp^*^
dere videtur. Quod mirum videri poirit,cum ipfe eas partes,quibus podlfimum rapaciu^^^^^^
Cuculus nus indicatur,nempe roftrum, vnguesq^ adunca, ipfi detrahat.Quarc no nifi larga adm?^y^^,.j^
quatenus fignificationc , ac impropric admodum, nimiru ob c^eteri corporis quanda fimilitudin^^
ciici poffit cipiter vocadus videtur.Similis locus eft apud D." Iobum,qui ledori negodum forfan ^^.^^j^iu
Accipiter . poifit^vbi ait: Penn». Struthionts ftmt/is eJipenn&Herodij ^ Accipitris . Ablurdum certc ^^^,
^P-S^' videatur,harumauium pennas ad inuicem comparari; cumnonvno nomine diici*^^^^^.
Strudiio ciiim pilis fimiles & lanuginofas quodammodo plumas habet , pr^ter no fo^^lf ^^^r^
cipitrum,fed&c3eterarumauium morem.Verumeoloco aduertendumeft,hoctant^i^|j^
lobi lociis i^^i^ ver bis Prophetam,vt ex hac qualicunqj harum auium fimditudine maxima ingenij ^
cxplicatus. numq^ earum diuerfitatem innuat ac declaret , quafiita diceret: Pennac Strutliionis cuJ^|.^

ni5

Ornkhologia: Lib. 1 1 1 L 285

r conuciiiunt, quod vtrxq^ xquc penn» funt,nec hx magis pen^,quam ill^

^^_niend« funt:adeo vt plumarum rationc, qux utrique ex ^quo dataj funt- pari etiam uolan-
et"^^^^'^^a^^^*^ i^^^edidefledebereuideantur: VelutGloila interlmearis cxponit , &resipfi
^iam teftatunPenna Strudiionis fimilis cft peiinx Herodij & Accipitris,nimirum coloreca-
jJ^^^^^"'Si*o:ufutamen&uiribustotoh;cdiftantcxIo . Accipiter enim plumis denfifTi- Accipirris
Pc^^^^lf f^^^^^ molis corpus obueftiunt,cclerrimo per aera fertur uolatu : Struthio uer6,etfi pennx .
«10?^^^^^ > 9"? reliquis auibus ad uolandi ufum conccH^ funt, uix tamen hifce fuis ab hu- Stmrhio-
' tcm ^^^^^^ attollere ob ingens corporis pondus^idcoq,- ad curfus tantummodo uelocita- P^""^
lo ^^^^^^^"^"d^»^ ci feruiunt. Verum hac de re fatis: nunc ad reliquas partes defcribcndas Jl''f^ ''^^''^
I ^''gamus, Accipitrum in uniuerfum generi natura roftrum , AccLkrVs
Vt' A •! • ^^^^ -^^'^^ dedit/uruos dedtt vngutbushamos y loftruni .

Aquilino & Vulturino, atque ut a:quc rapinje aptcl ellct, idoncis ad eam inftrumentis ar- Vngucs .
lucd "^' y^"^ Accipitri funt,tefte AriftoteIe,mobiIesjic ccleres , id cft , continuo motuliuc il- Oculi .
luagatcs , nec unquam ftabili intuitu in eandem rcm,aut unum locum defixi,pra?cipitem
rapace auis naturam decIarantes.Vndc,qui huiufmodi oculos habct homines, Accipitrum Mobiliras
&umcnto,rapaces llmiliter ac impetuofos cfle tradit idem author.Pulcl icrrmios vcro etiam oculoru in
^.^I^R^^^^^^oculoslubctjacff-^Ie^^^ auibus egregia ac pe- hominec^cl

^"K ^^^^camq^ caulsa Soli pr^cipuc antiquitus facri habid.Cqlpaiero oculoru non "^t^icct .
lo dicit ^^^^ eft, nec ijfdcm quidem auibus perpetuus aut conftans , fed cuin^tate mutari
ris m^^ ' .Q^icmadmodum ctiam roftri , quod tamen plerisq^ extrqmo corneum eft . Corpo- Ma^aitu-
Q Y^gnitudine nonnunquam uix Aquilis cedit,qu« tamen pro fpecierum diuerfitate uariat. cio .
tr^^"^^ ei^^einfpeciei,prgr^^

^ ^emm,AriftoteIe tc^c,inAegyp^mores,ciuhmmGr^cU f^^^

'^//rf./j^W/^^m^ml, mregtombnsAquilmmj^rJusnafcuntur.qmz cumh«fn>ide fint;& liotx.z%.
. rcgionibus fngidts nalcanmr corpora magna , qua? copiofo fanguinc & fpiritu abundant ,
JOetiamauesrapacesibimagnarfunt.Ta^^ inrupibusgrandiores gigni fcribit,

c - difcrimen intcr has aues

ior V "^* ^^^^ tantum,fed omnir^^aciumgenere mas minor eft : f^mina ma> Famina in
«J J^^^^^'^^* Huiusreicaufamadferrc conatus "XZalcntiiis ita fcribit : i^f Accipitnlus rapa

paciu "e

50 ^m^^^^ dtuino ineU calore, qtti quanio e/i in inajculo vehem€ntiof^Vanio minus viritim fuffcit adincre "ere maior
idn^**^''^^^^^^^^^^^^^'^^^^^^^^^^'^^ Jmfedit enim mumts ^ feiocior

^^^tur^ cdor intemperattts . H^c illc ; quibus docere vult in mare ab immodico calore humidu fj^^pia
bere ^*^^^^^ incremcnto materiam fuppeditare debebat,abfumi , Contra in fxmina fe rem ha
^eri^' ^^"^ moderatior caIor,& (anguis copiofior eft, augmento quantum fatis eft , ma-
fi^Iuo )!f ^^^^**^* ^"^^^* ratione edam color ipfis pro «tate variat, vt plurimiim tamen ex albido,
Min "'•^^?'^*"^^^"^'^^^^"^^^'^''^^^"^^^^^ Albienimtoti,qualem Auguftinus Niphus Albi Acci.
^^iiconK " "^^^S'0"^smontibuscaptum ^''^^ ^onatumfcribit,rari)rimifunt. Alioquindc pti".
^^s ain ? repenuntur , qui pcregrini funt . Quinedam pro ratione loci , imo arboru,inqui-
acere h ^^^^"^^^ diDcrfum obtinent. Nam fi Tappio credimus , qui in frudce fpinofo , aut

4o '^^Uui p ^i;^^>^^^ rnfFum aut nigrum colorem magis inclinant: qui in fagQ,ad giluum feu pal-

ad e J^''^^^ omnts ferc rapaces, funt acutiirimo,modica munito carne: quod non pa^ Pedus .
^ ^^^^^"^^orem volatum eis confert ; vtpote cuius oflea acic nuUo negotio aera feccnt,& •
ruu^Q. ^^\^nuadendas vnguibus & roftris edam negleaiis, vni confidant, Alas acudores ple- Y'^'
^^'^s , vVc '"^^/ Y^^^^"'^ rapaces,habenn Omnibufq; ferc hoc cdam commune cft, paucis exce- r ^^^^ ' ^
Wes(V^^^j "^^^ duayjtr^Lnfuerfovariapr^didCnt. Plerifqjcdacrura, ccrLj,lf.^[

Kues oi^j^^2£Si^feo7ac^^ minufue faturo tinguntur . Sunt autem Accipitres , vti vncun- Partes in-

^i^^^C ^^^^^^ partes internas,earum h?c ferc eft conftitudo.Caniem habcnt afpcriorem ^ L.2.C.9,
^^^^bfer^^^" ^^*^^^^ ^ Athenc^o.Cerebru eiscp^^iofum fatis natura largira eft,vti nobis in mul- Ccrebmm.
lo p ^^Um f^^'ii'^ ^^■^•Lingua eft f itisjata, principio obtufi,non acuta, nec bihda.Roftrum enim ^^".^."^-
^^?iL, ttd^Q fucrat. Coi^magnum, cufpidepbtufa, non aliorfum, atq; ad pedus tendente . h

P ^tadit Q^^^^^^fi^ > Vt ' Athenxus : uel vt ^ Plinius ait : Felipftoto intepno efl . Eft autem , '

^P"^ Dcmetrium(^onftanUnopolitanum,qui ^ ^.ci^.
^v^^^^is no . ^^P^^^^ria uenatione fcripfit, rariora quardam pardum,(eu excrementorum Ac- ^^^-
^)Vel ^'^"^^nnturjqualiafuutjOySfi^^ct^oVt;;^^;', ideft, mucroncs vnguium , E^AiiT«ve-
^'^^&Ti-/^^'^ '^^" ^"^^^^ ^ ''^^ «>a? ,maiorespennaij|itcIligo,qua?inaIis&cauda funt. p"|^Il^"^j^'^
P^Tfc , vel podus -rr^niM'^ , vox videtur compofita , & ex maioribus alarum iorcs.

pennis

2^5

Vlyfsis Aldrouandi

nominari ccnfeo . Nam ut Scholi^'

Pcnnarum
diuirio .

pict,

Auiu mor-
bus.

Pennarum
orms .
^Lib. 5. de
gcner.c.i.
Accipiter
cur copio-
fas pennas
obtincar.
Alui excre
mcnta .
Temperies
Anhclitus.

Vctriculus.

'^Lth.lo.dc

Cur Apol-
lini facri .

^Lib. s.e-

^LibJeO-
Jiridc .
<;olis Hie-
loglyph.

Cur multi-
ocilus di-

aus.
^Lih.t.de
prsp, Euan

pennis primas ac londfllmas figniiicare, quas & djtvTn^pot

ftes Ariftophanis fcribit,pennanim aliar TrT/?^ uocantur , molliores fcilicet minoresqj gM*
potiiis dicenda^ralia: Tmpct/id cft^penn^^jmjr)! ici terrali^e dy.vTr-npcty maxim^e fcilicet, inC|UiD
ad pernicitatem uolandi prajcipua uiscft.PoiT6 d^^uTrTo^ctM partemin uropygiopu^UH^"'
flar eminentem interpretor, fic diftam fortafTis^quod humorem albumj&pinguein cotine^^
Ita enim Demetrius inquit: Aliptarea pars efi frfra crura^ qu& eminett hordeum nonnullts dt^^
parteinflammata,uel intumefcenteaues quasdam raorboacuto » quem auium morburn
mani uocant,pereunt. Cum ex excremento gignantur pennar,& totum fere id ^^^^^^^f}^-^
inalas&penasuertatur,quodalijs auibusnonuolacibusinfemen prolificum tranfit,ut 1^^'
lofophus aderit: no mirum,fi copiofioribus,quamgrauiores aues,plumis Accipiter integaW'*' id
Nam uel hac de cauf 1 , quod fuperfluam omnem materiam ad pennas amandari conting^^
earumq;- generationidctlinari,ideoajquiifimumerat,ut in ictatis primordio ante bim^f»^ ^
quaterreieftis ueteribus , &deinceps per totam «tatem fingulis annis eas renouent. Alui^^'
crementa alba_eose3££rnere, Manardus (cribit; quod licetplerumqjuerum fit,ego tamen
gra eti^iiTiangjLLaiido deieciHe obferuaui . Temperics totius alitis calida eft & ficca , quar ^l^ '
dem ipfi cum rapacibus uncuguibus communis eft . His enim corpus Ariftoteles teftatur ca^
lidum ficcumq^ haberi: quod etiam fumma auisaudacia cum iracundja coniafta^uiresq^
gc f^perans , tum anhclitiis.odorcp grajiiis , qualcm Aquilis elle diximus, indicant . Anhelif^.
enim ulmlciito adjcgiioetore nares ofendit , ut Albertus uenenofiim di^ere non dubitarit>i^ .
inquit: yhcipitres ali^^^ rapaces aues habent pennai (jr pedes ^ anhelitufn venenofrm . Ventriculu^
feruentior,quam his,quibus iiita in tcrraautaquisagitur. Caro etiammodica & fibrofajC^*'
dse ficcieq? conftitutionis cflc teftcs funt . "

V I S V S.

V I V M foli Accipitres , inquit AclizmSy/emper nllo negotioaduerfis SoUs r^^^
intucntur ,neque intcntis oculis frrfrm verfus iter frfctpere gratiantur 5 necdiuirJAp
ofenduntur . Idcirco illis cum Apolline , qui cfi Sol^ magnam conuenientiam effe ^^^f
Similiter ^ CalHodorus fupra omnes alites acutius intueri

teftatur.VeriimcU'; )0
^ Aelianus, tum Cafliodorus hanc clari/fima? vifus OLcid laudem , quam .
cTpiiri tiibuunt, Aquilx detrahunt:nifi Accipitris nominegencratim itautantur, vtrapacijjj.
genus omne fub (ccontineat. ' Plutarchus etiam Acc/pttris imagine Solem denotari Aegypf^f^fiy
)um,ob eximiam eius videndifacultatemaffertt . Et Homerus co referentc celeritatem vifrs &
ftes Accipitri confert , qui

Cdde Palumbibus infenfrsyVolHcrumj^frpremusy

Impetepennarumceleri. ^
Eandem etiaobdotem Ariftophani npct^ 7rcw'T0(p3aA/.w$ , ideft,omnioculusdi6lusfui^*
dem pertinet, quod inquit Epies maximus apud Aegyptios Deorum interpres , citante 1
philo Eufebio: Diuiniffmum animalSerfens, Accipttris habes caputyvaldeiucundum eft i^^fif^j^c I?

bras ertgebatjuce primogenitam omnem fuam regionem replebat , ciim vero claufos retinebat oculoSy * .
br/t fundebantur, Vt non dubium fit,naturam eius maxime igneam exiftimafle , ac Solis ^^^^
illis Accipitris geftibus demonftrare voluifle. Prxter acrem vidcndi fenfiim , quo vig^^^^
piter, hoc ei ctiam peculiareeft,vt docet Ariftoteles, oculosceleritermobileshaberc*

L O C V S.

* R I S T O T E L E S author eft , Accipitres locis faxofis & arduis , p^^^J^!
praf ruptis nidum facere aflblere . Quod Germani quoque in fua regio^^^

praf ruptis nidum facere aflblere . Quod Germani quoque in fua regioJ^ ^
feruarunt,nepe nidulari eos in afp6ris & altis rupibus,(cd inter vepreta,^]^^^[j,
doqj fuper arboribus,acere pr^fertim , aut quercu fagoue , & fuper ^^^^'^ ^^4$
quando vel pinu : quod vel ^ Homeri teftimonio comprobatur in C^i*

quando ..-^ -1

infulx defcriptionc. Verba eius (unt;

KA*idp}i T ctiynpoc T^yK^^ ivdiS^t]^ y>V7rclptO30(^
^v^dS^i r opvi3ic TctvvaiTrfipot ivvctl^ovTo^
'2.}(Z>7f4g t Ipmig n &c. idcft,

in-
»1.

{U3

ef-
hi-

li-
ji-
:a-
n-

U5

OrnlthologbLlb.il II.

287

Sylud/tutgm /pecuw circumcreuerat virefcens %
-^lnuspopulus^ (^bene edorata cypreJfuSy

s-^tenfas alas habentes mdulabantar,
Vb* ^J*^ones,Accipitres^d)Cc,

mu ^^^^^ Bubones verterunt, cum tamen Scopes longe minorcs fint, utpoftca docebi-
. Idem Oppianus quoque atteftari videtur hoc verfu ;
fiquitur volitans arbuBa virentia prapes

10 ^^ks^AYv!''^'^^^^'^^^!^^ ' inquit ?\mms,ciutMaffili£agrosincolunt, nec alibi nafcuntur y illis ajfueti gen*
cuijr P^^^""q?innemoribus nafcunturaut montibus; atquc adeo in alpibus diuerfis:
tic» ^^^^^^^^^^pes Prulfiajin Iilyrico,vuIg6 Sclauonia, alpes Tridedn^Veroncnfes^Helue-
pg^*f."^^^i*plera?4')tLimmaximc Galandain Rhetia, Idautem cundis fcrc animantibus
Petif inftin£t-u tributum abauthoribus afleritur,utubimaioricopiaefcaijs fup-

f,3 ^.^Dentiusdegant. Hincin locis verfusAquiIonem,vtin AngIia,Suecia,Liuonia,Pruf- Accipitrcg

j^^l ^"^^) Rulfia Accipitrtl maximus numerus eft:, quod eas regiones

^mt^^^v?^ g»*^iuibus,ideoq,- tardioris volatus,ob fitus humiditatem aquarumq; copiam,abun- Scptcnrrio

s mare alluat , & auibus cur in locis

pl .?^,*3^^^us tanquam prarfend &copiofo cibo viuunt. Alioquin,fed non tam frequentes,in
^^isalijsregionibus Orietis nafcuntur,vtin Syria,Armenia,Perfia,Africa, Aegypto,Gr^-

nalibus fr«
^ucntcs •

Gcr ^^^^- "^^^^ etiam Italia , circa Neapolim pr^ferdm , pricter alpium loca dida : & m
Mm^^l earegionc,qux Marchia VVcftphalica vocatur , SereniiTimisq; Principibus V Vi^
lohani Cliuia^jluli? ac Borgaru Ducibus (Sccfubieaa paret,Iaudatiifimi proueniuc

V O L A T V S.

A T I O Grarci nominis /t>a^, apte fatis, imo manifefte motus aaioni feu vo npci^ Tna«
If^tu' congruere videtunideoq,- non temerc eam Griccorum quidem % « th didus.
pctov 'n^ eti^ icl eft,a facili motu,pctunt.Etenim rapacia quidem omnia citiiTimi

perniciirimiqj efle volatus,probant multi : fed Accipiter tanrum in eo pr^ftat
alijs,vtprouerbiolocdfecerit:©aAjori? /pwjtft}i',ab'' Homcrofumptum:Ocyo- *

res Accipitribus, vbi Achillis equos illis comparat, vcrba i]liii$ iiint :

,^^^^^^^resy^ccipitribuse(fepu/c/jrorumcr/niuwe<fuos,
^^iis ^^^^*^^"^ admirandam celeritatem non folLim di£la prouerbiali hyperbole, fed & fym- Accipituis
!^^mor '^^^•^^^^^^^. multifiriam veteres indicarunt . Aethiopes enim , vt ^ lohannes Bohemus ^^^^^ifas .
^'^^Jieni^^-'" ^^^H''*^^ c celeritatem defignabant , Aegyptij pari pado pro celeritate Accipitris ^^^^
S'^ fi^adit "^^^^-^^^'^"^^^ ^'^^ ^^^^^^^^^^ haberent, Accipitre volate, nihil efle velocius. ' Diodo- ^BMotkA
' ^ro \^-^^^^^^^^^ denotare cito fa^am , queniam h&c aliarum fere omnium auis ftt velociffma ,
■ ''^S^it V ^^^^S^yP^^^orum intcrpreti, Accipiter pidus cadem radone ventos dcnotat.c?^ hac, Accipiter
Ar. ^"^^ff^^us^ll^^'^^ * f^otus velocttatem ApoLLinifeu SoLi Accipitrem anttquitus dedicarunt . Nam vt Solve- cur SoU co
' '^^ '^^i^tu fuo permciffimus Accipiter , Vnde Tentyrit^^ tefte ^ Aeliano , Accipitres fan- ^ecratus ,
^^f(ru*lT ^ ^jf^^^>pyopf^r comparationemj quam cum igne ijs ef[e affirmant:atq ; huius teftimontum ^^f^^f^^^

affirmanttatq-^ huius teftimontum

StTTTTOTV^O^

>,obeandem

f "'■lctf iQ. • 1 ' X — iiiiirtt 1 rt|'i<.ixiltlliw |.'v..i ci.v.i.a. xv.x>ti««,(^x *iiij.»v».U j HCVL IWLW SclloIlaftCS

'Pudfpi'^ fimilitudine, quam in vnguibus aduncis gerit,nomen ei adaptat.Pari {en-
■^HiuJ^^tarchumlegereefth anc vocem ^ipo^popocy qua tabelarij intclligendi veniunt,quo- * 7« ylta^
b la iurre(a« penna?,{unt ad celeri tatem indicandam, Indc luuenalis :

itatem addidir, proptcr vi£lus nccelfitatem ,

. !'^'^P^'^'^^P^^^ycn//p^
f eni[^ .'^^^^ra in Accipitre rapacitati vclocif;

^^^tare !P auibus,quas infcquitur,ucIocior cflet, afleqiii, nec carum vcnatu viftum
??Peciit^5^ . Vnde fagax natura modica carne ei pe6tus circumuallauit,ne huius pondere
t^^^on^j.-^^*^^^ ^^pcditcin pr^damruerct. Altoadco voIatunonnunquamfeeleuat,vC
Mociir^l j ^"^^rium effugiat. Attamen e tanta aldtudine, prxda in vno vifa,i

Qthorin

inftarfagit-

^j"^^^*^m,al^^' ^corfom ruit,ca*mc|; rapit. Qjjarc quam dereliquis auibus plcrunq,- rcportar v\r

^mnin'^^^?"^*^' pernicitad uel podifun um debet. Hac iddem dote , volatu fcilicet , reli- Vicftorix
^^^^^)qui^ !^ ^^^-^^ antecellit,adeo vt in Hieroglyphicis vii^oriam pr^cipue flgnihcaret & hicrogly-
^ ^'^^ori« part^ fama fefe ftadm humo tollit,amplexaq; gloria per fumum ;£the- P^"''''"' *

ralate

r

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

2^8 VlyfsisAIdrouandl

ra latc voIans,pcrq; immenfos terrarum tradlus cxpatiata, offenfioncs & impcdimcntaonjp'^
agilitateluadeclmat. Huius Accipirrine veIocitatisteftificandar,rieaqu« allatafuiit|noniiw'
^ //w</.N. ficiunt,teftes plurimos adhibere licer. In primis ^ Homerum, qui ita canit ;

0'V /afc T «677-* dryiAiTTOe, 7rtTpyi<; 7npi/^iijLio<i dp^»^
O' pfj.n(7^7n^ioto cfiditHv opvvjv a?7\.o,
JffeAutem vt Accipitcrfernix concitaturad volandum
^ut k prarupta petra pralonga leuatus ,

Properatper campum infequi auem alius generis . ^
mad.O» Itcm^ alibi,vbi ApoUinem ei comparatrquid cnim Solc vclocius ? vcrbi cius funt:

B« icoLT l^aici>v 6{m yipy\y.i toncd^i
fL^ii y<pctcKSO(pdp(^yOg-' ojiiifOi, TnTiwav ^ idcft»
— — Apolla

Defcendit vero ab id^is montibus,Acipitri fimilis

Celeri^ColumbarumocciJori,qui^celerrimusvolucrum, ^
j^ZJ&.4> Quintusetiam CaiaberTeucri Telamonij & Aiacis, curfu ccrtantium cclcritatcm 1«^!%

nLi.de voIens,ecarceribusrapidocurfu, inftar Accipitrum cffufos, affirmat. Sic^ Oppi^*^"*
Vcnat, vclocitateequilberi :

Hunc Aqttila£thereaspennispermcibusauras ^
Sutcans £quaritfola,autv€locibus alis
Accipitery delphin^ per Aquora fpumea currens.
Pr^terfu!nmam,quareliquasauesfuperat,pernicitatcm,altcramiiifupcrpcculiarcm,^^^^^^
Accipitcr ^y^^^ foja eiNo£^:ua communis eft,dotem habct,qua,ut teftis eft Aelianus,// in aere fT^!^^
T rdb' ^^^^ 'veroycaudam^^ inferius feu deorfum expandit^quibus vtce folt vtituryfe^Jufinet. Qu2C dos ^
pL«!^ ^ximiam alitis viuacitatcmacagiIitatemmanifeftedem6ftrat,ipfiqjadmodum vtilis^||?
priefertim,quando cum fortiore ei dimicandum eft,vti in cap.de pugna latiiis cxplicabi
Qupd vero his,quat fupra diximus,quifpiam opponere queat , quoldam Accipitres j^jf
^9' ^'ifior. tas ^ Ariftotelidi£i:os,qu6dpropeterramvoIitent,nonitaintelligendum eft,quodhini jj.
f 4/>.3 6. fiinum a?thera (ubuehi, cum libuerit,ncqueant,fed quod tum {blummodo prope terram f
Accipitics fjntjCum pncdae inhiant,eo fine,neab auibus,quibus infidiantur,uideri pofint. Qujj^c^^^^gre
1"° \ ^€t£* lanclimoremnonnunquammutant,necfemper pariutunturuelocitate. Etenim ciii^^^^\^,
uinipc «. appetuntjvelociffime uolat,ac maximo ferutur motus impetu, poft ucro tardius P^^

V O X.

SCCIPITRVM voxacuta,ut plurimum & clamofa cft: Quaniq"'^^^
j Grajci,vtapudPollucemlegereeft,verbo P't5^«>' per Onomatopaciam,^. j,-
Pipart r ^I^^^^S 1 lunt,confiao,exprimunt. Latinivero pipare Accipitres dicunt . QB? ^
thoris Philomela; verfu patet:
\[^2CM^2^S^ Accipiter pipat ^Mtluus hians^ lipat. ^

Nequcramen eandemomninofempervocemederecosexiftimandum eft. Nam^j: -^ffi
animantia,pro afTcduum ac perturbationum ratione, uoccm uariant:& aliam,cuin ^
aliam,cinnpugnantautirafcuntur,aliam,ciimVenercm appetunt,cdunt. Vndcrcft^^
tius,huius rei probc gnarus,ita canit:

Acctpttres atque ojjfragd Mergi^ marinis
Fluliibus in falfis vicium vitam^petcntes

Longe alias alio iaciunt in tempore voces . ^^^C'
Quin ctiam pro fpecicrum defcrimine uox diuerfa nonnihil cft , ut dc fingulis fuo loco ff
bitur.

Ornithologiie Lib. 1 1 1 1,
MORES. INGENIVM.

28p

ijCCIPITER auis eft animofa, & pariter iracunda , eiufdem fere confuetu-
p dinis & rapacitatis cum Aquila: ingenij prsecipitis ac indignabundi , conlbrtis
I im paticns. Vnde,vt inquit A\bcrtus,piitar/a /emper voUt. fraterquam tepore coitus,
^ Ifidorus ex profcllb laudes eius & ingeniu pulchre declarat , auemq^ efle ani- ^ Z..i i.Or;-
mo planc regio pr«editam his vcrbis aflerit: Accipiter antmo plus armata^quam vn- gcnxaf.-j»
^^^s.vtrtutem maiorem m minore corpore geftans: ita vt animi fortitudine in eo compenfetur,quod
^^oris magnitudini deefl:. Hocfere etia paruishominibuscontingit. Etenim,utinquitiIIe,
^ Maior in exiguo regnabit corpore virtus.

xa?muis enim pc£tus ei anguftum & modica» carnis fl t , in illo uno tamcn negle(5i:is roftro &
gi^iibus confidit.Cundas profedo aues fortitudine & audacia uincit.Omnes impugnat,etfi Fortitudo .
''pore maiorcs. Quinetiam iuB^t magnitudinis Accipiter & integrd Atatts , cum Vulpibus , inquit
cjlanus, pHgnaciter certat^dr fepenumero contra Aquilas (jr Vultures. Eft: <Sc hoc fortitudinis fignu,
^j. . ^uWimi & aperto ae're prajdam inuadere non uereatur . Adeo uero generofa auis ed, Gcnerofi-

. genere nobiliores,pr^dam non tam propter efcam , quam auiditate gloria: cas .
^b^ediantur^&ipfa quodammodo crudelitate, tanquam hellicofi&: pugnse apperentes dele-
•|n uidcantur. Ad fortiter uerb agcndum non parum naturali eo,quo plurimum ualent, im-
«fr^Ar ^^^^'^^^^*'"^^^^^.^^ iracundiasardoreftimulantur. Etenim,ut^ Seneca inquit: Antmaliage- ^ iJb. 2. de
Tjfi^a habentur.quiius multum imft ira . Verum erraty qut ea tn exemplum homtnts adducit, quibus ^'iicr^' ^«i «^-
Mr4//tf«^ f„gf} impetus.-homini pro impetu ratio eft.Sednec illis quidemomnibus prodeH.lracundta Leo^
^/^<iifiHat,pauorCeruos, Accipitremimpetus.Coiumbamfuga, c^rc. Cum uerb feroces adeo fint Ac-
P^tres,mirum profeab ed^qubd non folum in rapacium,fed in toto quidem auium genere
^^ratu f^aliQresac dociliores fint,hominumqj nutui promptius obtem perent, atque ad uc-
^tionis obfequium paratiores fefe praebeant. Cuius rei hac noftra tempeftate quotidiana ex-
F^neutia ac frequens eorum ufus admirationem oinnem fuftulit. Neq; nunc folLim,fed olim
antequam hic mos per Accipitrum operam inualuiflet , naturie quodam inftinau ho-
c gauifos efle confortio,eorumq^ quodammodo affeaafle confuetudinem legimus. Ex
50 ^ftotele enim & Piinio fatis conftat , m Thract^ parte fupra Amphipolimhomines atque Accipi- \9-H'if. ^5.
Uti r ^**^^ ^**^^.^^A^S^.p^^^^h^!f-'' Et Aelianus Accipitrum genus agnofcit, quod efcji illccehrisy ^'^-i ^-^-S»

iit,/--f^/>«r, ijfdem^ manfuefa^um poHea nunquam abfcedit ab eo.quem expcritur tn fe benignum.
^^"^ alibi tt^^LtwVjex auibus rapacibus longe homtnu (ludtofiifimos manfuetiffimosq^ Accipitreshaberi .
j^^reidquidem non tam in elcap illecebram,quam in (bcialem ahtis cii hominibus naturam
^^bemumq^tradabilemihireferendum uidetur. Multas enimaliasctiamrapacesaues,nulla
i^em ^^^^^U^l*^''^, nuUo deniq; efc« lenocinio ad eam, ad quam hi perueniunt, manfuetudi-
^^^^»^^^**^ucere unquam licet. De manfuetudine Accipitris h«c Plinius: in Jnfula Africa Cer- a

Oceano Accipitres totius Majj^iji humifo^tificant:nec alibi nafiuntur,iilis ajfuetigent/bus, ^ Strabo ' Lih. 1 7.
^ cipitj.ein Aegyptium mitem ell^e , prscter alios,qui alibi funt , tradit . Hoc etiam clemcn tis
40 i^g^^^ ^'^genij in tam feroce aut non exiguum argiim

exiguum argiimentum eft; quod quidam deea fcribunt

exo ^^^*^^^^ auem,quam ei fors fub nodem affert,tota nofte fub pedibus teneat, & tandem

ftea ^^e,Iicet famelica,manumittat,eandemcj,' , & fi alias obuiam fa£lam, nunquam po- Cm aucm

p^^^*^^ . ^S^^tur,.ueluti commodiab eaaccepti memor. Suntqui Accipitrem captam auem pedon ail-

Aqq?^^ ^^^^^otam ideo tenere putant, ut incalefcat . Verum cum calidiffuni temperamenti fit "^oueai .

^iuu f H^*"^^r^culi feruentis uis quiduis abfque negotio coquat, externo calorealiarum

^^^^^^ecalidarumegerenonuidetur.Egohocpotiuseumficere putarim animiqua-

Cet)^|^^^S^^'^^dine planc regia,utpote cui nocere potuifle fatis flt, noiuninquam fubieftis par-

licetM ?^^^!^^^^^':^i<^oriam tantacontentioneaffe£lat,tantaqi fiducia fibiquodammodo pol- Viciorifai

tanta^^^'^^^^ pnmo impetu pr^da potiatur,ab omni deinceps eiufdem perfequutionc ceflet , pi(i"s .

giftroli^^*^'^^^.^^^"^^"^ indignatione rapitur^vt ad dominum reuerti nolit . Voces quoque ma-

proi^^lj^?^ ^^"as edodus intclligit , eorum alioquin imperio nutuiq^ non ita citb,alacriter atq ; ^^cdpitici

Vola^^ n^.^°^^^it^ins. Solertioresverb ad pr^dam veterani plerunq; tyronibus . Terram enim venan-

circ^f p^".]^^^^fcs,deuoIantem auem excipere nouerunt, & anguftilfunis finibus latebra eius di pentio-

nefetx ^7 ^'"^>"^ uenatores abcrrent. Aftutc etiam quam poflunt, proxime terram volant, les .
• . r/**cja!r ' — - . - _ * . -

1 **^cdiuin«prudenti^opus eft,oculoruaciecaliginehebetata,inftar botanici cuiuf-

Bb piam,

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2Vol.l

2pO

Vlyfsis Aldrouan dl

piam,iiulla (•ameii Aiiazarb^i leftioiie inllruaos herbam e tot millibus vliam qii«rcre,agnO*
Hicraciiim fcere, iauenirerquam propterea Hieracium vocafle creduntur. Huius confricati fucco oculoj
cur qiuTrat tingunt, priftinam eorum clariratem^ferecuperaturos efle nonignari. Hoc demum qu^d
Acdpicres . fj\Q\{^i^iis narrat, nefcio vtrum ipfius fblerti^,an potius miraculo alcriberedebea iSacrtlc^^^*
moLc ^f^^ inquit, o/(m Dd^his/um in eum mcumjfa Jcdpiterjeius caput conuellensy indtcautt.

CIBVS. POTVS.

Accipirer
famelicus

^Lib.i.Co-
tra Mani-
chxos
Panis ne
cat Accipi
trcm

A M E L I C A efl: Accipitris natura & femper cibi,quem raptim admoduflj l«
vorat, auidaradeo ut pra: fame[fl:ercora nonnunquam deglutiat : cui rei tan*
quam a i obis uif^e fidem ac teftimonium pra:berepofl'umus. AlioquinnatU"
rx du6lu,more omnium rapacium,ne fjcuges <guidem vllas edit,eas(^ etiarnJ'^
os indius refpuit,ut Arifl:otcli placct. Hincefl:fortafle,quod D. * Augii^^"^^
panem Accipitri lethalem faciat, ubi ait ; ramshominemalit , Acciptremnt^^^'
Pra^daj vero carnium illum potius inhiare^indeq^ uiuere,indicioefl:, quod natura eum roftf^»
ji- vnguibusq^aduncis, inflrumentisad pra:damaptifrimis,infl:ruxerit.Quanquam expertn^J'
mus,captos & cauea inchifos , aut quouis modo mancipes Accipitres , alTasc]; rapaces , imo
Accipiter Aquijiini ipfam frugcs & panem auidc dcgluti)flc,tantum abeft,ut auerfarentur,idcj; etia tiH^'
cjuamjo fru ^^,^ ^^^^^^ admodum fame premerentur,6<: fuppetenteetiamnum carnis pabulo . Quemit^^
lc^ \?aiido i*^'^ nunquam efurae erant paJiem fiiigefue, inanujioftra exhibitum, deuoraruntrn^i'

non . tamen vllam inde noxam percepifle deprchenfe funt, quanto minus interijfle. NaturaliJ^
Qiiocibo autemcarniuof^funtrapacesomnes,&non tantum Accipitres. Efudcledanturauiumr^ ;
delccT:ecur raruniq; , pr^cipuc tame Gallinacei & Columbacei generis , nec non aquaticarum, in qui''^
Accipirres . carnis plurimum eft: tum minutiorum auicularum,vt Turdorum,FringiiIarum. Coturiii^^^^
turicor^ in primis auidi funt, vt ^ Cicero etia teftatur . Coruini ctgeneris aues,CoruQS, Picas & Cofi^f
ces deuorarelubenter folent . Qui viliores in hoc genere funt, muribus etiam ranisq; 6^ tdlp
alijfque id genus animalculis viiititant: Generofioribus vero leporina caro magispIacet.N^^*
pirce;;^j££^'^"^'^^^^^* Nam quibufdam circa maria degentibus , & his fcre folis , uittus eft i de^l^^'
'• ^ bus " Lucrctius cccinit : ^ ^ jiJ

Accipttres.atque Oj]ifrag£, Mergir^ marint
Tlu^iibus tn falfis vtcium vttarn^ petentes »
Sunt ex nobilioribus quidam,qui Cancrorumefca mirum in modum capiantur , quos
alioquin non venari fblent . Vnde fit,utriiicicuresarteredciiti,mult6 maiorem magn^r^J^
auium capturam faciant,& dominis fuis magis qu^ftuofam^pro qua priemij loco Cancror^^^
cibuin ab ijs accipiunr:ideoc3ue auidc volatilia venantur, utgratam hero pro tam exquifif^ !
An auium ijilorum palato blandiente alimento reftituant prcedam. Magna inter fcriptores controuer'^^
cur edar . eft,urnim Accipiter cor animalium & pr^fertim auium edat. id enim in primis negat*^ Aj^!^
9. Hijior. ftotelcs: Atitum, inquit, quas ceperity cor mmc^^tnedtt.td^ nonnullt in Coturnice dr T urdo, alij ^ \
* Z I o c 8 ^V^^"^^^^'*'^^' ^uic fubfcribit Plinius: Aelianus item ; Accipitres a cordthus tanquam Jacro
' ^ ' dam tmtta uts fe conttneri, & veluti religtone quadam ab tllorum efu frohtberi^accepum a matoribu^
^Lib.z^. dc dif. Contrarium planc ^Albertus fentit' fcribens in h^cuerba : Siquidde pr^da appeturity^^

Coredula
auis.

^Lib.
nat.rcr.

eruunt ac dtuoranty quare auem captam ad latus perforant . Idcm alicubi Coredulam quandam ^tl^^
nominat, quczvenationeviuat, (ircorda eorttmyqu£venatur^edat:de reliquo vetocorpore parum ^<^^^t
quafl eadem prorfiis Coredula,qui Accipirer,fit » Hunc rurfus reprehendit Niphus , Sc nc^?'

Cerebrum
ederc .

f ^ -^^y ^..^^^ j. * , —

quidemauium,quasrapuerit,dcguftareaflerit.Melancoculatafidesin Alberti (ententiaJ^'^
compellit: Exhibui enim corda auium,o: ab ea depafta confpexi . Veru eft,quod Niphus a^.J
teobiedurus eflet,ea non fuifle amum ab le captarum. Sed diciit mihi quilpiam,qua?Io,
religionis inuenerit Accipiter magis in rapina propria, quam in oblata efca ? Cerebrum eti^^,
e cranio diuulfi^mi,vt Albertusloco citato quoqueobferuauit,deuorare vidimus, fed quO", ^ .
le addit, reliquum corpus rf^ffr^,minime * Quinimo cerebri medulla abfumpta,reliquum d^'^^^

cepscorpusIacerabatatqueabfumebat.NuIlum,fl Albertocredimus,geuus Accipitris/'^^^^
Cadauera liqaias^jr^^dAjuA reuertiturjim fjluejlre ef}\d eft,ferum adhuc, nec manluefa(5^:um : nec vH^^ ^

«gei ets tnfidtre tmquam cudaueri vtfum futt , in eo Vulturibus & Miluis difTimillimum . Accipit^
S^g. Hi ^"^ poti»)^it aduncas omnes,folo Tinnunculo excepto, vitam tranflgere fcribit ^ ^^^f
fifor.c.3 8. 1^^- ^^^"^^^ i'i voce E^TTippoyx;,^ Accipitrem inter aues vncunguesnobibetes numerat.

L.\^.Hi- lius tamen in fuo au thore Aeliano bibere eos innucs,hunc in modumHeijs fcribit : ^^^^(^^[^
sior. anm, corpus homtms difun^it tetigerityieitmus manet , neque fi vnus tantum aquam in fuLcum deriuet ,

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ir
m

(/
f

OrnithoIogi^Lib. IIIL 291

f^is^c^^^^i-^^^ ^^^P^f^^*^^' '^»'^0 homtni incommodare, fita nimirum potione nqmm tx illiiis vfit aufc'

'ttJO y'*^ f homines irrig/int.videns affluentis acjUA copia.velut ah ets imtitatus hbenter ^/i//.Quiil-

tJUir ^^^^ (entcntiiB ^ Plutarchus aftipulari vicietur: CumbibendigratiaadfuutumAW- ^L.dcIftd^

f^dil^^ll ^^^*P''^^>^^^^ ^f^ig^fyfJtf^SyCum biberit^rurfum demittit, vnde faluum eum ejfe, ^ Cro- & Ofir.

p . ^Pparet .Nafab illo raptatur, aU.vt erant , erefta rigidxj^ manent . Quamuis horum

"^^Ci^ partem ' Cselius Calcagtiinus ita tranftulit: Defcendentem ad ftumen reais pennts dc~ ' ^»^-^^ ^^^*
m ^-^ "^^'^^^^ ^^'^fi^ ^^^^^"^^ ^^^^^i^^yf^etu Crocodtli.adfugamparattts; quodne quando tmprouifus ^^^JP^'
^xlim^^^^A ^^^^ ^^^*^'^^^ fi^^^ ' ille . Nos ut in Grxcis publicatis legimus , ad verbum tranf-
lo viu ' QiL?^'^ autem ad hanc litem de Accipitrum potu attinet , credimus certc , quamdiu
fed^d"'? ?'^^^^^!^^'" rapina fuppetit, e quibus fanguinis tantum exugere poffint , quantum Qii.iinclol)i
eos * potumeosminimcdcfiderare. Vnde&in Hieroglvphicislegimus, ^*"'^*

^bi^^'^"^?^'^ bibere,fcd fanguincm. Sin cihis ficcis & exanguibus vefci cogatur,fltire etiam
^ere ^ Butconcm,qui Ariftotcli vcl inter primos Accipitres eft, non femcl bi

uis !y*"*'^"S^ed qui nTanluefaclus animantium madatarum carnibus exuccis alii&e quibut
^^«^ibanjsobicaisvefceretur.

RAPACITAS. VENATVS. PVGNA.

R A P I E N D O feu capiendo Accipirrem diftum non temcre multi vo-
lunt&Itali grifagno nuncupant,hoceft,auidum,cupidum ac rapacem,a
verbogrifarc, hoceft,vnguibus cripcrc. Dantcs: Ma laltro fu ben Sparait/er
grifagnc). Sunttamen quiapud Perrarcham,vbidc Cielaris oculis loquitur
pro grifagni,Iucidi & micantes cxponant,cum auidos potius , atquc im pcrio
^rif P^^^""<^^o inhiantes uocare dcbuiflcnt : quo fenfu Arioftus cxi^Lm Aquilam

^gnam alibi nominauit . Rapacitatem autem, quam Accipirri narura a principio fui ortus
^'^ter infeuit, omni loco ac tcmpore exercct. Nam vt Ouidius canic :

.Accipiter nullt fatts aquus tn omnes

Eti r ^"^**^^ ^»^^.^^5^4 ^^^^'«•f ft caufa dolendi .

x^i^^ \^]^^^ volucresjfed & propriam fpeciem infcftat . Infuper alias animantes rapit, lace-
^^^)Occidit & vorat: adeo ut non illepide quidam mortibus cum pafci altents dicat;ut rapto quivi-^
imin ^*^^" ^^^^it '^ttes. vt Ouid. & adperdendum.vt inquit Plutarchus cmpsrafus ejl, Vndc non

^^"to pr^do vocatur • Martiali: ^pLi^.E^
Pr ddo fuit volucrumfamulus nunc aucupisyidem P^" »

it^T>'rL ^^^fpff^&captasnonfibimaretaues, ,

^ i^^orio Martialem imitanti : ^^^^^
^Ji auis Acctpiter prado^qua viuit in omnes
Crudelis volucres,vnguibus tHa valet .
^^oqj Claudiano dicitur infolcns quidpiam innucnti:
^on ferus Accipiterynon armiger tpfc T onantts
^;^^^^^^^^^ouent&c.

*^prolj^^^^yP^ii P^^ ^ccipitremnotabunt vim&principatum , quo ille vtolenter ftbiquafitofapeper c ^ j^Qn^
^%Octi^'^^^' itumaliosperturbarefuafponte voluerit j vt^^Plutarchusdocet.lure d^^^^j/^^'

'*^»^t*'Ouid.inquit: * ' •

30

^ctusc

40

AXt. amandL

5 JCofi • ^^^**»t*s Accipitrem.quia vitiit femper in armis .
^aiH^^^^^^P^^runque, qui metum per vim adferunt,quod tyrannicum cil. Hunc {anc,ccu ty- , ^

^clatronem,nuIIajnonauesuehcmcntcrmetuuntjEtut'Lucretiusait; ' * "^* ^

i^inc yaria fugiunt volucres ^pennts^^ repente

nut. rcr*

^olicit,

'ant Diuiim no£iurn$ temportlucos

"^fctpitresfomno in leni/t ^ralta.pttgnas^
^^Uerf^c ' i^l^fi^^^pfKp^^^^^^^^^f^q; v$lantes.

n1 jP^^^^^^cm huius rabicm immancmq; tyrannidem,ciim aliud dcfit pr«fidium , uni- ^
I ^^m.\x & lamcntis repof^tum efl: foIatium,vti fcitc ^^indarus Thebanus innuit ; /1!'^^'^
^ t^olucrts decerpta fui cum corpora nati '
^ccipitfentUniarevidet,nec tendere contra
\ *^''/««i nec ferre fuo valet anxia nato,

^ne cti • ^ ' ^^'^ lembus plangit fua pe£iora pennis.
*^^POtcnti^^ ^umanis,ut nunc funt mores,agi uidemus:ut quamuis natura orancs /Int pa*
^i*es tamcn libidini omnia fubijciant,ut M. Varro rcde diyicnti

Bb h £uitt

w

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

2P2

Vlyfsis Aldiouandi

^5«^' p^^^^ vrgct,fifces ut fcpc mimitos
Aiagnus comcjl.vt aues eneciit Accipier:
Colar^^'^^' Inter aiies uero iinbellcs Colubas ia pninis i iifequitur uel ex mfidijs , uel aperto Marte . Qi!?
L ruTiis^n{e ^^^'^"^ iiicogitaiites opprimat, ° Pliuius his uerbis expouit : Columbis inejl quidam & glorU^*'
clratur. telleclus. Nojfe credas fuos colores^varietatcmoj^ ; difpojitam. ,^in etiam ex volatu creduntur flaudcrt
8 L. I o.r,^ 6 calo.varieoj: fultare. ^ua in ofentatione vt vin^i^ prdbentur Accifitri , imflicatis flrepitu fennis ,

non nifi iffis alarum humeris eliditur: alioqui foluto volatu in multum veloctoresSpeculatur occultus fr^^
delatrofdrg^udentemin iffa gloria rafit. Qiuimfacilietiam negotio in aperto setheris caiTip^'.
^AencU. r i eas inuadat atque ca piat,clcgan tcr ^ Poeta his uerfibus expreffit :
^uam facile Acciftter faxo fai er ales ab alto
Confequitur pennis fublimem tn nube Colnmbam
* Vih. dc Comprenfam^ ' tenet^fcdibufq -, ctiifcerat umis: Jtem ^ Ouidius;

artcmadl Terreturminimo fcnn^t JlridoreColumha ,

Vnguibus Acciftter faucia fa^la tuis ,
Alibi tamen fibi contrarius uideri po.Tit,ubi dixit:

— , — Et Accifitriiuncla Coliimba fnit,
Sed ea verba non de amicitia eorum funt accipienda, fed ufc Arionem fumma dulciflimi ^^^^'
tus (iii harmonia adeo animalium animos demul/lllcoftenderet, vt inimiciffima etiam i^^^^^
fe amica rcdderet, Nam & multis alijs locis de eorum odio locutus eft.nempe:
Vtfolet Accifitcr trefidas vrgcre Columbas.
Vt ft^gerc Accifitrem fenna trcfidante Columba .
^Jlkd. O, Qjiiadecnufi'' Homerus Accipitrcm «P^^^^^^^o^Vocabatjideft^Columbarumocciforem'
ItcmPontanus:

— Accrfer inane Columbam 4
Delaffus calo Accifiter pquiturq ; feritq ; , J
^L.6,ChriJl, Idem pulchrcdefcribit^ Vida,ubiDifcipuIorum capto Saluatore noftro in diuerfadilab^^*
tium fugam appofita a CoIumbis,cjuas Accipiterdifturbauit,defumptacomparatione,h^^ .
inmodumenarrat;

Sicut vbi Accifitcr celfa de fede Columbam

SuUulityaffrenfam quam roflro euifccret unco,

Diffugiunt alia huc illuc ^moxturribus imis

Condunt fe celeres,^ inaniamurmuramifcent ,
"^p.Hisi. Differuntautem,tefte'" Ariftotelcjinterfevenandi modo Accipitres: qurdamenim conf^^^^
cap.^, 6. ' iem Columbam rafiunt , volantem non affetunt\alijfufer arborem , aut tale qtiid confcendentem 'V^^^^j
DitFeretiar tur:S/n humi efi^aut volat.non inuadunt: alij neque httmi.neque in fublimi manentern sggrediuntvf '/^
a venanai volantem cafere conantur:froinde fertur a Columbis etiam vnumquodq, Accifitris genus agncfci- ^^^'^*
ratione . ckm Acctfiterfrouolatfifublimifetaefl.manent quo confhterint loco:fedft humifeta , conttnuoatt^^f .
Acdv^^^ ^ Calaber Homeri paraphrall:es,atl:u nonnilquam plus, qudm vi efificioftcdctem Cal^-"^^^;
anndctint. tem,paraboIam ab Accipitre Columbam non vno modo perfequete petitam , recitanten^ J^^, -
^^Li/?. 1 2 . ducit:cuius pulcherrima hcec eft hiftoria. Hertfignum quoddam, inquit Calchas , ocuiis notaftf'^.^^ ^
Taralip. in ciftter C olumbam ferfequebatur.illa autem fr^cifiti volatu a£la,antrireceffum fubijt.tum ^~y^cciftf^^{ .
pmc. inflammattis dtu olfedtt antrtimi h^c autemfuga fibi confuluit:ille iram diffimulas.ramo fe octiltabtit • "..^^
nutem infifientidt imfulfu exilijt.illum abijffe fferans , tum ille fubiatus miferA Columh^ exitiuin tti^^ '
Troiar exci yirtute iion potuit Accipiter,dolo Columbam capiens,Griecos monuit , ne vi t^^V

ims & ^^"^ ^^^^'^ "^^^ inuadere , fed periculum f icerent, dolone & confilio id poflent co<^^'
Colunib^ cere . Contingit uero etiam A ccipitrem,pr.^fertim fi morx impatiens eft,a Columba ,
parabola turris aut petr:e latibulum ingreflam fruftra foris expedat, deludi, ut " Homerus i^^^^ '
monftratu. acceptahiiic fimilitudine,

yjipciM(!v ^biT' dpct ryjyi clAei)/UivcLf ciiaifJLOV «'a/^ ideft>
Larrjmabunda autem deinde Deafugit velut Columba
J^..t quidem abK_^4ccivitrein catiam volauit petrttm

JnUtebram:neqiieenimtllicapifataleerat, ,
Si vero Columbam quauis ratione nadus fuerit, miferis eam modis tradat, Cuius non ig^J^^^
Ca flandra apud Lvcophronem,vim,qu? libi inferri poflet,metuens , pr^fagiensq,-,Colui^^
quie in Accipitris poteftatem venit,fe comparat;

T/i/uo^ /Sici/ct)^ (pdexjct Trpog rop^a XiyoQ

i

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lot
172/D/2Vol.l

OmithoIogi^ELib.IIII.

"TuncvioUnter Palumba ad Accipitris lc6ium

p J^aucibus Harpes Columha raptahor.

feec^n'/"'^'')!^ ' ciomefticas, vt Gallinas , tnaxime ver6 " ColumcUa tefte,aIbas,propter in: Accipirer
'inasext r"^' ^^^^ .^''^ ^"P^*^ ornithobofcionintendi reteiubet,quod prohibeat Gal- Gallmas p
Wcnatn ?^ p -^^' inuolare extrinfecus Accipitrem . Anates etiam iuxta fta^na ^latur .

rem.
minu
tiorcs .
[inadAj.

.]|^^nr,undePOuidius: ' ^ " Uh. dc re

^^fif^gif^y^p^e^velutiperterritafuluum Ruft.p.c.i,
^^^^^Luptmdongej^lacudeprenrareliao " Lib.^. de

loQlia ^''^tremjlHuialisAnas. ^^Meiamor
curhr?7^°^^^ !.^^*"^"^^^^>N^^^frophium,i(i eftlocus,vbi Anatesaluntur, contegenduseft ph^T-^''
Ul^orl -^^^ fiat. Nec "izik 8.e/e

capit ^^^"^^^^"'^^^^^^^^^^^^'^^P^^^^i^celeri^^^ Quemcum reRuf.c.i^

fuin s ""^^^ eft Albertus, /iniftrum pcdem terrarinfigit, &dextro pedepr^dam retinet, Ndloao-
Turdo?"^ P^i^umpoteftoculoseius eruit&interficit. Cornicum,Picarum,Sturnorum, P^''^
' Homl""^ ' 3^':»rum^ humlmodi minutiorum auicularum ftragem edere ei pro ludo eft : ut ^"00^ '
AcdZl^u '''''^ innuit.Primum,vbi Aeneam6c Heaorem , qui Grccos infuga agunt, Aucs
'-^»Pitnbuscomparat,itaait: ^ ^ t> b >

OCp^y JtiJLAil^VTZC^OTi TTpo/S^coaiv tdvTtt
Kjpjtov ,0,7? afA,mpncn (p6\>ov (pipa opviBiexsiv,
cLp VTT AiPciO, 7? E"jctd/5/ x«^o/ A';;^a/a>^

O^V^^V X«XA«5PJ'T2^ i(7CLVyA)l30VTD ef)t X^pf^^* \d cft

• ^/i^/? />?/^/- maxime

Aeneas^ Anchifiades & Ulupis HeBor:
Horum autemficut Sturnorum agmen venit velGracculorum
^cutevociferantes^quando vident accedentem
^ccipttrem.quiparuis cadem affert autbusi
30 Sic ab Aeneaq; & He^iore iuuenes Achiuorurn

Et f 1 . ^^^te c lamantes ibantyohlmifcebanturf, dimicationit,

*KubiPatrocIuobvirtutem,acfortiabd 'maLi6.
1 ^va<jD dict 7rpcdfA,oLX(*^v y 'tpyiiti iOiiccag

Juit autem re^a per propugnatores, Accipitri fimilis

^*^^^ta^oq^^^'r^^ Aiacemadhortatus, velocife curfu rfccepit, Accipitriafrimi'

(yxMTrctvlcdyctiwyoq ivvoa-iyatog

^f^<P0Tipco KiKOTTCOC 7rXy)(TCV fX^ViOf, KpctTZpolio ^

^H'^ iByjKo' i'AoL(ppot^7r6^oLe, HSH x'^^'^^ VTTipdcV,

AvTOg cT' ipy}^ CaKfJTTTBpO? SpTV TT^TgC&a/,

^ ^ pct T oLTr oLiyiAiTToe; TTiTpng mpifJiyiKiog dpS^g
^ p^ila» TnS^ioio Mkhv opviov d^o^ id eft ,
^i^ity^fceptroyterram continens,terr(i quajfator
^»>bosferiens impleuit robore forti
^embra autem fecit leuiaypedes dr manusfuperne,
^ autem.vt Accipiter pernix concitatur ad voUndumy
- aprarupta petra prdonga leuatus ,

Ncptunus.
Accipitriaf
fimilatus.

^ 0 ^^^tn Q ^J^^^V^^^ per cainpum infequi auem aliusgeneris.
''%U^-^^^^^^^dc Aiacc Achillis c2i<\mQYddmdhQ:BellofetMrmatimfubduxeruntrurdisnon 'Ub.s.Pa^

^'^''■'"^''^'^'^^^'^^^^^ alif^^^opernicifugafernnturymagnam ralip.

^p^^Snaturn?'^"^'^^- Certiirmium enim ilJis & vnicum eftin fuga prajfidium . Temere namqj ^^^^ *. .
"^ptist^,^:^^"^^ccipitre,&taquamCulicescumElephatocongrel]^^^^ rmhs! ' '

^^QhiVo ^^^^etfinnni^liiA^... 4\\f^»^ *.^l../Q-ofi ilinfiir\mr»dri-Ptfifrnftra.ronrf»flnm pft»^vt

^^itSh^I^^^^ ^^^^ '^oueludari,(altem reludari aliquomodo,etfifruftra,conccflum eft;& vt
"^^zzapater-

Strozza.

f pecus quacunque potefl defendere fefe
<^ertaty ^ Acci^itri parua repugnat auis»

Bb 3

Cotur-

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

29^ Vlyfsis Aldrouandi ■

Cotumiccs Coturnicum prseda iu primis etiam deledatur,adeo vt ceu expe6tatam diu , referete " Plim^^
"X. 1 o .C.2 3 primam earum^qimm vere ad nos redeunt.territ a^ifrofiuquantern rapiat . Perdici',etiaill.| vbicunqU?
poteftjinfidias ponitrquod Arioflus etiam ita attigit : :0i - ; i- . ; *

Che fuggianyCome tl ceruo tnnanzi a cani,

0 la Pernice a li Sparuieri fciolti . . ,

Accipitcr Vfqi adeo vero nimia rapiendi libidine flagrat,vt ne proprio quidem generi, Accipitrinolijj;
Accipiti-e licet,parcat,(]uodpr^terquam Aquila?,vt teftatur Plutarchus,& Oiori,vtvoluntaliquijnuIl(
capit . aliarum auium cum eo commune eft. Arioftus Accipitrem Accipitri pugnarc etiamracit,VD^
Orlandil introducit,cum fummo irie impetu in Agramantem regem irruentcm, eum^ occi-
dentem,riccanens:

Come dipie a tAflor Sparuier malviuo ,

cui laf io a la coda inuido^o Holto :
Orlandogiunfe.e mife tlcolpo, giusio ,
Oue il capo fi termina col kftfo ,
Quareex Aefchyli Poct^ decreto , mcrito prophanus cenfendus eft. Atquihuc fortaflcf^'
Lib. 6. de fpexit " Tiraquellus,ciim dixitiy^cctptter AcctpitytpUcct, Na Cuculus tefte ^ Ariftotele,& * VV^^
legih. abfumitur ah \^ccip!tre ftqHando vrtaapparuerefola omnium auis a fuo gentre interempta. Quod A V^'
y Lib.6, Hi rum eft^foli hoc infandx rapacitatis vitium Accipitri competet; quod tamen alijs quibufl^^
fior.c.j. ctiam attnbui paulo antc diximus . H^c ferc funt auium genera,quajplerunqj perfequi \o^^
»L.io.c.p. y^ccipiter, qua? omniapulchrohoccarminecomplexuseft TitusVelpafianus Strozza,^!^^*^
Bagarini,ric di6U Accipitris,laudes eleganer expreflit :
Jllo non ^ltus pernictbns ocjor dts

In miferastanta Jlragc rucbat aues„
JS(on fuga Perdici^non magni corporis ingens

Phafiacis robur profuit alitibus,
Non lUumvano Cuctilus deceperat afluy
Dum vagus incertas it^ rcdit^ vias .
*N^n ttbtfe eriputt TurturyBagarineifequenti^

Non velox pennts ^ pede fegnis Anas.
Congrejfusg, tuos Cortti tremuere feroces, f

Et Picas letho tradere lufus erAt,
Haudfacile euajtt.quem tu fcmelvnguihus hofiis

i^ttigeras ^quamuis Jlrennuus tlle foret.
^uin etiam parms volucres placidiffime rerum

K^d domini aj^ueras tpfe referre manus, . ..^ |

Vcnationis Qiiod vero ad venandirationemattiiiet,huius,vtdocct^ AriftoteIes,differentiain Accip^^u
moclus . notatur. Neque enim fimili modo 3eftate,vt hyeme,rapit. Venaturus fblus femper volat , »^
^Lib.9'^^ venatus fociumadmiferit,pr^da?etiamparticipemhaberecogatur. Quum pra?da rn ^l^^^jj
^or. cap.i I . confpexit,hum.ili volatu prope terram fertur,ne auibus,quibus infidiatur,vifus , ^iS'^^].^.

anfam pr^beat . Deftinatam iam pr^dam inuafurus , velociflimo volatu , pernicic|5 ^^^.^^ j^ni ^

Cur pracds

no inlequi ieat,aaeo vti^penumero aci uominummumetiamvocatus reclirenoUt,C^in arDorc^* -.^^
peigat . nam fecedat,tam diu in ea moraturus,donec ira illa deferbuerit. Si vero aue ceperit, ^^^i o-o,
fefeabdit,&magnacuraplumis eam expoliat, mundatamtotam,necordequidem ^'^\^c^
magna cum auiditateac raptim admocium roftro lancinat, ac pedibus vnguibusq5 t^^^^^-Ljo
Aftus in pu "o^^f* Qnod fi ipfi cum hofte minime imbelli,fed forti dimicandum eft,pugnam eo
gna cu for- inftituit,ef)qj aftu parat,vt necefle fit ho.ftem^qui cum congreOus fuerit,omnino vind • ^'^^^^i^ f
tiori . cum fortiori res agitur,tum fefe in aererefupinat.vngues furfum verfus intendens,a&s yt
caudamq; inferius expandens,quibus tanquam folo in pugna nitatur fulciaturq,- . Vnd^
cu in aduerf iriu s voti compos fieri minimc polfit,uel re infeda abire cogatur , vel onin>'^
pcretur. Ad hxc,vtcunque etiam res cadit,aut qualifcunqj hoftis obtigerit,vidor pl^^^^^^^jiili
Victoncp cipitcr reccdit. Ideoq,- A egyptijs vidori^ Svmbolum erat,vt & Nodtua , ipfi amica , ^on
fymbolum ftratagemate utens, Athenienfibus .
Accipiter ,
6cNodua

amici. SYMP^'

OrnithoIogkLib.IIir. ^pj
SYMP4j;jilA, ANTIPATHIA.

^ataue,dcopmmbushocnominevelplerisq^^

debe ^um qu.bufcjam tamen peculiareacinnatumquoddm odiu plufquam
y^flnanum^fibu„terced,t,q

np. vilum,fedauditumtantumnaturali quodam fenfu mirumin modum
lo cum facil^ Derr,^(^^n; r^*"'"'' P*"* «nfidiatur, natur» inftinau G''"'"-^

^^« Mcres X "^^^^ ^''f'5"'= ^^"^"«''^ beft.jsquoque inimiciffimi funt&s'co,p.o-

'^fum eft v\ a"!r i °T°''''r"' exquifitiffima' vifus acie". Sed ita a natura copa- ™- •

^'f-Jibus ■^iodum ipremultis animantibus terr.bilis cft, ita fuis et.a.n hoftibus c.i- ^^^'r"^'

^'iynaeftorS'''''"'''''^''''^^^^

^.^"■nae eSme nr^f^^^^^
'««nimaduS iTr.r Tinnunculus!ar.oncco.ifpeaoac & Tmnun

*'det,,r ' V .^ " , '''P''°,'^«»P^ nominefpeciatim pr«ter morem fi„,m vfi,. '^'''^ •*• *

» M, ^'^"'" """" 'P'^ T..muculusa ioquin Accipitrum eeiierecom^rfhfl?n t M l S.rm.^f,a.
,/^chou auem ex Septrtrionalibus partibus adferri traS
|^fj.I.s&caudaproVx,onbus,infiU^^^^^^^^^^

improui-Cum Cha-
quoquei/;j,te-m.Tleonte .

quoque i/;j,te- m.Tleonte

'■.•'>^>r^hT::zv: "'f^^^^^

*^n^aS e " m rlllf X "^•^=''^"' attraa.onem (fi mod5 «erum eft,quod Pli.iius tra-
lonn,... "*>*§r^"->»"olet,demoftratceleberrimus ' Joanrroft^.c.i^.ri . ^^■'■■^'

^'''^H.iaturri^m^^^

^^'«»6^1^!^;?^"''?'?^'"'""*'''''^'''*'™'"'""'^^^

n *'«erece, fi,1„ >5-''y'*^'''.T' '^"•^'""««'^«^««'lapccultoinftinaucum ijs,quaspau- Cum- -"
^''''''aipfiu.P.ru*' ' ■ ^'■- "'''^^'"'■'P^''^'''^''!""^ omniumcx ^quohoftis futurus. A.ite niqm
'f'''^''^''').^ '

fot^ls6 ""''^"'"°""""'"5'Ponteluauenation.slociumac comitem,im6 ueroca

z."^',""'^ utilitatis reportata: authore praberi fefe foleat , Quamobrem ^ Ae- 7 ■"■'T""'

\'':'y^tw,^:\''"'^'"^'^'''»'^^^^

(k '* "' / ' ^v^'^ author recitat, fi modi uerum eft, homimseum mtfen- '' Z;i.p. Hl
r^jf'? 3":^; am ; "!*T ^^^'■'"aF f «.'«^"f ternmmgtrerejn qmhus fcilket Stlis kmen iffi gra tif J^J^r.f.J*.
' " ct:im6fiforteinhumatumuiderit,inie&ap1plni

r^^^^^Vionf.nf- miregaudere con- Cum Afpa
, ^tele * tefte in t/^ ^'^^.te cicur faaus,fed dum etiam libertate fta adhuc fruitur , adeo ut Ari- ^^S^ fyl"^-
P^Ur»»».^.- li^raciahominibu.sfnonfpl^innr-naf-inmcfr».-;.» ftii.

Acci^tter

Ir

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2Vol.l

N,

Cum Tui'
ture.

abH^h ani-
tmL

Cura plan-
tis Mentha
& Saluia .
Cum arbo-
rib* Abictc
& Salice .
Cum Hie-
raeio*
Lib.i.de

Cum auro.
"L.io.f.14
Cur infoi-
cundus fic
Accipicer.
Calor foe-
cuclus^iiii»
* ^/jDcgc-
ner.ca.
Auei gra-
IKS cur ioe-
cvmdac

Accipirres
cllc ialaccs

Mars & Ve
nus per Ac
cipitres de
notati.
Mulieres
morigcra;
clogio dc-
coracx .
^LiLz. de
jinimjc.^^.

ani.Lz.c.$.
^'Lib.pM-
ftor.c.^1.

*Lib.de u4n
cupio.
Differcnti?
ab Ortu .
Cuculu ex
Accipitre

intclligedu
Nidulatio .

* Lib.z^Je

2p5 Vlyfsis Aldrouandi

Accipiter coltegio qmdam mturizMf^umj^partitur . In Turturem quoq j beiiignus efle, a * Porp!\V'
riofcribttur,e6 quod haticdeprenCimdimitterc foleat. Quare Aegypti|,nequandoimpru-
dentes auem ab Accipitre dimiflam guftcnt,toto eorum genere in cibo ablHnent . _

Ex plantis ei amic^ traduntur Saluia & Mentha inter herbas : Abies uero & Salixmter a
bores. Std omnium gratiiTima ipfi hcrba, cui ipfe nomen dedit Hieracium , Laaucalyluei^
Aeliano; vtpote cmm fucci ajfricli illitu oculorum cdiginem dtfcutiat . -
E metallis auro cum Accipitre maxima fympatheia intercedere ab " AeHano narratuf, q
ita inquit: Os tibi^Acaptrum fiad aurum admoueaturfic ipfum illecebra quadam mirahili adfe aUf
quemadmodu Heracleote Updem fua vt^rddtcant, quaftpraftigtjs & cafttombusferrum adfe attrafje '

GENERATIO. EDVCATiO.

CCIPITER obferuidum temperamentum miniiii^foecunduscftjCtfi^
vt calida animantia pleracjj , admodum libidinofus. Non enmi quilibet ca ^^.
foecunditatis caufa eft , fed qui probe temperatus , & cum humore fo*^'^ -^jj
coniungitur. Nam ut exiguus non fitis mouet materiam , ita e contra nii^
agitatquidem,atquead Venerem ftimulat, fed femen exiccat, &:nim»sCO^
denfat. Adde & alteram rationem ex * Ariftotele, quod natttra , ut ille doc |
humorem drad crura vnguts^ , &ad fenn&s , etiam ad ztnitalta loca Ctmulnecfueat tranfmittfj ^^.^ *
Clm^autemvncisinalas &^ennas fmtnale excrementum vertatur , corpusg^ exiguum ,ficcum&^
dum habeatur , fit vt multifar^ non ftnt . Cmtrk verograutbus & non volacibus , vt Gallmis & Ptr»^
busy& rcliquis idgenus , multum eius excrementi fit , quo & femints & fennarum nattira gignitur yf,^^
frofter mares eorum falaces funt , & f^mina multum materi^ fuggcrunt . ^in & tcnuitas ac im
ittas crurum facit , vt eorum natura falacior fit & foocundior^ quomodo & homtmbus eucnit . ^^^^
tum enimyquodcmt^Jubiret , in feminale excrementum transfertur . J^tcqutd enim inde Naturi^-
mtt, hic adycit . Tiam vncungues aues fede funt {irmhre ^crure crafFiore : vti & cofiofiore flum^ j
Uiuntur .caufaviiius . Itaque hts ommbus de caufts fr,tf4>cund<e non funt . Nihilominus tame^if
libidinem propenfiffimos efle Accipitres , veteres fenfifle videntur : licet fecus hic doceatA^^
ftoteles . Eegyptiorum enim facerdotes memorabilis illius commenti, quo Martem & ^^^r f
rem perduos vtriusq,- fexus Accipitres intelligebant, caufam eamreddunt, qu6dcum|'^ .
qua foeminei fexus animalia , maribusfuis,quiaifiduumconcubitum depofcunt , mj!^'^(:
morigera fint,vna id pra^ftet Accipiter. Trigefies Qnim vna die requifita> quantumlibet ft^^^
fcrit,vocataa_mare, iterum atque iterum obfequitur . Vnde fgminas maribus morigefav^ ^
in Venerem procliuiter pronas, elogio Accipitrishoneftabant; diificiles autem & morol^^
huiufmodi cognomcto repcllebant . Aelianus etiam refert, aliquod effe Accifitrtm gertus , ,
tanum nominatum^quod ardenti tn f^minas amore inflammetur, morej^ hominum amatoria ^^^'^^^' j j^^
grantiumfemfcrfchando eas in oculisferat: Si qub cLim f^mina abcejferit ,ex eomaximumcafi^^
' rem & clangoreMfundatjVtq ; homines vehementer amantes examore vexantur , ferinde amatorf
M^safjligatur.lmo ver6 quoddam genus in libidinem adeo profufum legimus,vt verno ^^^^
porerquo pleraq^ in Veneremruunt animalici,omni robore amiflb, minimarum etiarn au^^^
morfibusobnoxium fit.Sed«&: illud eorumin Venere intemperantiam arguit,qu6det^^^
cum fpeciediLierfis,coitu f^penumer6 mifceantur,vt 'Ariftoteles teftatur. CoeunteiiijT^^^^.
Aquilis,&T^Hims Aquilas^

pacium,cum Accipitre^Xferia congreditur,ut fcribit ^ Tardiuus. Hinc eft qu6d pf^^.^^^^^^^ri
tateparcntum,audacia&fortitudine multum differant . Cuculum ^ tianiex Accipif^^
quidam exiftimarunt.Quod tamen non ita intelligendum eft,quafi ille ex Accipitre ^-^^^^^'(^(1
parentegignatur(eft enim toto genere diflumlis , ut neq; roftro , neque pedibus aduncJ^.^^j,
tanquam immutata figura in Accipitre traivfeat. Quamuis &C hoc falfum efle,alibi o^Yni^i^' 5
Accipitres locis faxofis & arduispetrisq,- cxcelfis ac pr^eruptis nidum hicere folcnt . w^^j, j
doque tamen non inter faxorum rimas,fed inter arborum alfiffimarumramos, fuminJ^'' . j^^^j.
minibus nidulantur,e quibus,tanquam e (Jiecula qiKu].im feu arce eminenti/fima,iam ^^^^.
nabulis fpeculari prsedam, alijs praeefle ac dominari afluefcant . In tnfula K^fricdCerne ^'^ \y
nototius Majfilia .fr^terc^cterorum morem , humi, vt Plinius teftatur , ntdificant^ . Tria aUt
rimumquatuoroua,&quinquequandoquc5Ti ^ Albertocredimus, pariunt . Vicenj^^^|^
diebus incubaiit^Sry^rilfeTdrr& Plinij {entcjuia. ^ Aelianus autem : Acctfiterj i"^"^!^'^^^;;^/
tria oua fefcrcrttyvnumfolum fcie^um altt , aliaduo fxamit , quod iffumeotemfore factt ,

~ ' rpt adnjiEium Darandum neceffari^s ^'-^ ,

4mffit,quhd trcj ful/os tum alere negueat , vnjmbts fctltcet adviiium farandum neceffartj-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

^JnHexa.
Lib.i.Epi

Deo, , OrnithologkLib.IIII. 297

«>caha.,cre ' . "'"'^^^^^ ^-S-^f di?ce<)ere. Sitnil.ter Alhertiis.qu* "F-^-

'''"P'>respJ/o^rJ'I ^„T^^'^^^ experientia obferuauit, liisverbistradit: ^"'P''"?

''•"wem piiiMrp f.^ r ,1 ablegantem exprimere volebant, Accipitrem foetam velincu- F.liorum i
° f ferej>ekf? ,V Jn^ crant Ita tamcn rem accipiebant,vt cjui abdicaret,vel a fe reiiceret.pro- parent.bus

i''"^acTl^T?; ^''•">^/^^'f'yb..nha.cverbafcnbit.^.a>//r««.«y>«//.^^^^^
^'<<>n4eniZ, f '"^

' ^k^A^^:f""^" '^'''"'^"''"'''^''^'"■"igor-^tnimicor^fuefca»,. Huius fente.iti* aftipula-
^'^"'modun^^^ if^^^lt^tr''^ ""^ colophonis vice ad.ieaenda

\^''tro{eregrinlnor,eiUor„rnfeftu,^UT^^^
'^'^^'n^»'''r,tulloscurnrnagnareduldmtUakn,%i.^den^^

>."»quampa,ernasredes. Aluntautem <T,nc nnlU? 7a "'^'J,'""''"»"' Aegyptumahdu.

tiiant.

M O R B 1.

; RAECIP VVS &maximcTheoIogorum,Ae^yptiorummy{laruni,Phi-
' lolophorumahorumqifcriptisdecantatusAcdpitrisafFeftus eftpennarum Pcnnarum
cahis& rcnouatio.Cluemeffeaum^ AdianusquadofierifoIeat,itaindicat: ^ ,
^.^rr//>//r/^«.,inquit,^«^..^ ^ ^Z/^.i2.^c

^ ''^^^^UndnionSi-t r.«;.«,.Tempus
«^i-^tionisNihexClaudianihifceverfibusdifccrehcet, vbiait:

^t raptt humdres madidos^venas^ calore
^ibus ^^y^H'^^^^^^^<i ; fotemihus ^iuat axis.

^''''^' noua^.^'^^' Accipitribus plerifq; , quibufdam fub medium,n6nullisetiam fub finem
h '^^^ ^'^im nrim ' multo antc veteres decidere,ncpc primo vere mefe Martio & Aprih ,
^'^^^'Urum "^^^^^''^ ^''"^"^^^ incipiunt,& veluri feneftam deponere, veftemq,- obfole-
m T *^-itis herr/S^""^ eijcere,in quarum locum paulatim fuccrefcunt nou«,fub finem tan-
J^^iidoconfi,i ^^^^ adeptur«:ita vtintotohabitu nullaphimarumdiuerfitas,autdifri- q ,
r^^^s illc ^ lob ' j^I^ ^^^.^ ^"^^^^"^ ^^^^^^ renouatio peragatur,primus omnium patien- pa^^as mu

^Uui^ ^(^^ declarauit;ilhs,quibus diuina admiratus prudenriam,uerbis ita creato- tent .

^.^^IocutxT^ ^"^^^^"^l^^fiP^^^^^^^^^^^^^^^^P^^^fi^f Accipiter expandcns aUsJuas ad Attpum} ^ Czp.^p.

''lAf;»/^ ^/"^.^^^^^^ ' Gregorius: i^///^,inquit, per annos fihgulos pennam veterem ^cctptter c 7
\^!l'^^^e,^ptfs^-^^^^'^^*'''^-^^^ 'Honatitem htc tllud tlume- r II'

• ^urti f^P^^^^f^f j quatentts eorum membra ad laxandam pennam veterem ventitepore con-
'^^^o ventus deejl, alis contra Solts radtos expanfis atque percufis , tepentemfihiauram fa^

ciuntf

Domcftias
vix rer>oua
li pennas.

Vi(u$ hcbe
tudo.

* Lih. i.dc

Collyira
Hieracia.
Accipitrcs
hominum
magiftri in
fananilis
oculis .
^Lib.9'C.6.

* Lih.io.de

298 Vlyfsis Aldrouandi

ciuntJH ^^pio tepore Uxatis poris velveteres exiliunt, vel nou^ crefcunt . Haa-enus i^l^-^^^^^^^l)'^
iufmodi renouationis iftius effearicem eOe caufam vel ex eo liquerc poteft,quod q"»"^ '
exncrimento venatorescomprobarunt,manfuefaaos Accipitres «gre admodum V^^^^^^^
teres cum nouis commutare,nifi loco vndiquaque obturato,ac tepente recludantur . v^u;
dam vero pluma omnino non mutatur,pr«fertim cum prauis carnibus vefci coguntun ^
&aIiorumomnium,quibuscorripitur Accipiter,morboru remedia, eorumqi explicatioi
in traaatum de arte Accipitraria confulto reiecimus , illic latius deijs pertraaaturi . Hoc ^
tum pluribus repetitum authoribus addam, uifus, quem alioqui acutiifimum ot>"net,non .
quam pati hebetudinem . Ipfc vero conferuandx , fcu recipicndar potius natiu« iHius oc
rum dariinmx aciei ftudiofilfimus^fibiipfi cft medicusi& vt ' Plinius vult:Laaucam,qua n ^
racium vocant,fcalpcndo,fuccoq,-ocuIos tingedo, obfcuritatcm cfim fentit,dikutit. Ita»
& fe ipfum iuuat,& hominem,quid in fimili euentu ipfi agendum fit, monet . Id ipi^i^f
teftatur ' Aeli3nus,vbi huc in modum fcribit: Cum ex oculis Uborat ylccipiter,c,rcafepes/yluaf.
Uclucam euelltt.etusq , acerrtmum fuccum exprejjitm fuis ocults infttlUns,ad fanttatem ''^P^^^^f:^^^^^^
medtcamiento adfinandos oculorum do/ores medtct dicuntur.vnde & co//yrtA Hteracta,tdeH,Acctf
nominantur. Vndc vtdere /tcet /jomtnes fe autum dtfctpu/os profiteri , atque etiam prJ^feferrenon v
Plinius Coturntces fo/as animalium.prdter /jominem.comitia/em morhumfentire aficrit.Sed qUUlP^ ^
dcx ipfe videritjcCim PalVcres in primis codem corripi cx nimio coitu conftet, & Accipir>j.^^
Gracculos Brod. ita qnoque vcxari tradi t.Sed & dc quadrupcdibus id tcftantur vcteres . i
Hippo.cr.«& Plutarch. Capris& Ouibusfimiliarcmcummorbumfcribunt. Rhodig^"^
in Canibus, Felibus & Arietibus quoquc obferuauit.

^ T A S.

HVIVS alitisvitamm(\meAt\\mus,aiuntAegyptifadanne^
bus ego non faci/e crediderim. Certc ncc vllum animal, vllamuc plantam Cneq; 1 l-if^ . jj,
neque Qucrcum cxcipio) ad hanc aftatcm viuendo peruenire crcdibile eft . Viuacem ve
primis Accipitrcm eflenon ncgaucrim .

VENATVS. CAPIENDI MODVS.

* Lih.it*

Aucupium
Accipitrum
piifcis fuil-
lc incogni-
tum.

^Ltb.S.artr
^ymnaft.c*
ylt.

^ln Paneg.
ad ^uguft.
auit.

Venadi ars
in quatum
creucrir.

,,V C V P 1 1 gcnus omne Pathcra ' Vlpiano dicitur.Quod vero pcr ^^^^^^}
hodic vbiq- gentium notum & frequentatum cft,prilcis inauditum Ifuit-
lumcnim apudcos cxcmplumrepcririeft cdomitarum in hunc vfun^
cium auium. Antiqui fcriptores,cuiufmodi funt Ariftotclcs & PlimuS ^ jp-

, omniumnatur^obferuatorcs diligentifTimi ( ctfi aliquo P^ao venati^'^.j^^j

fius vrdcnturmeminiflc,utpofteadiccmus,nihiIominus noftr^Eomnino dilfimilis hiil» jjj
tur,vt oftendit etia celeberrimus ^ Mercurialis) tam infignem in domandis atque »i^"^^^jg,iri<J
auibus ad rapinam hominibus vtilem,induftriam, fi fuo «uo in ufu fuiflet,ncquaquam
obuoluiflent . Ariftotclcs innuerc videtureo temporc Accipitrem potius illicis aui5 .^^/
tenuifle, quam prxdatricis . Illex vero auis cft, qu« Ariftotcli ^^A^i^r/^iadicitur . V c\^]
efi meretnx , /taus t//ex. afi amatores aues . In Accipitribus igitur uidemus quafi incunaDU ,^|^{
aucupii. Nam «tate ' Sidonij Apollinaris videtur maiore in cultu ac cura fuifleivt oiUi^
cx paruis & m\n\m\s augeri.Ita enim fcribit illc :

^tdvo/ucrum f/udtum,dat quos natura rapaces

Jfivuiguspropecognatum^quisdo^iorisio ^
Inflitutt ttarias per mtbi/a iungere /ites ?
A/tte uincit aues:ce/eriq ; per auia pUufu

Hocnu/limc/iuspugnatormi/itat unguis, j^jfal^"
Qu^ omnia induftriam noftram rcprarfentant,qua hodic vtimur in vciiandis auibii^ ' ^jni^l'
dum autemquippiam vidctur,auemqu2e perpetuo fylueftrisfucrit, domcfticam ^^^jvA^
familiarem reddi, magno impctu «there proruentcm, in pugnum heri redire, ^^'^^/ (^'
ad nubes perfequi,aflequutam interimcre,bellumc|^ podfTimum aquadlibus & ^^^^^^ ^ni^
fcrre, & quandoque etiam quadrupeda, ut funt leporcs & cuniculi , rapcre . In f^^?^l^j^inai^^
crcuit hodie id aucupandi artificium,vt nec Ardea?, ncc Milui intra nubes conditi , " j^r^

maiius

lodie id aucupandi artiticium,vt nec Ardca?, ncc iviuui mrra nuoes conaiu , ,^
poiTint euaderc . Imo vcro huiufmodi alitcs fublimipeta: cumhoc pracdoi^^^? Ti^
^ innul?*^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

IB

II»

mm.b Ornithologb Lib. 1 1 1 r. 2PP

§'"'««.eaumeCmX^^'^^^^^^^
^j^claroloco.utS™^

tionis hui"

5,»'Wedica.-u,u.Sil7Jh^^^^^ .c«.ifcnptosPr.ncipibus& pra^fertim Gallo-

?^ccipit„riaS;,iT'ffr^"'"'"'f ^^^^^-^'"^ qua>neomm& i.i venatu& "°""^r;

SP"mliudesabhoc ZnS o

l^!«''"tineS>i,o,odit:VTv''"^

"""1 quocor,,n? l'^ ''^''^''•"''^'''"f^^^ app,o^aban7 Acdpi-

l^J^der^ntur^Cm volariir''" -' ^l'-' >"aio a obeunda "^"^™ ' "
,?'''«fta,,dianiSrnS r^"^;^

*''?"'^«'^"»u'^^receTuS^

• Q.ua.,nuam aSft*c,?erA.^ "v''^''^ imaginemV ^'^^-^»

|Je.ne,npeNoaua,Afionc,Vlula,alij5q 3 mbufdjl^^^^^^^

i», »nu niittim.K n.,A7,ki " ."^'"""""'^ro Dracniogeltemus, obnuptisc
^°^«a,u d "a'''''^^''^"^''''" ^ ca^Ieftius. Licctautein nr

'<f>'«coat«o^^^^^^^^^

fUh,7f '^»»/*;- 0,7'T

"''P'1'poli^n^r - ' - '? a"i,ief,prior leftio uerior uidetur, ubi d,cit Thraciam
*'t«tB o^^^e,! eft ,v fr""''^^'!, aute ohm Cedropolim uocata-,ut Wc fcribit.Thracia cnim re- .'^'"phipo-
«Jdel^^^^lfopoli ' ,,1;'?^PW^^ ^hracie feu Macedo,i,)eciuitatem efle.uel i.iterutramque

2"* Uak ^''''o.que/' tT'*''"'' '^"«^"'•'''^ mmtare.doccafionem . Hic Plinius in lo-
rrobalur con ''f'^"' '"F " A'nph'H"n eft, facit, cum ea leaione

VleT^l^liuij ^'.^"""'^'^'f-Qiwre&altcn pra:tcrendumefle,d,cereliceat .Carteriim po-
"'"^ Puero •^"""'7"/-^^' «/'/«/■^, &c.) mihi no fuo loco pofita uidentur . « Ari-
'" 1 iiracia lcnb,tcuinauiculasaucupaiuur, Accipitre$afcilcerefocios,

&CLim

300 Vlyfsis Aldrouandi

&ciimiiiIoaimcaptur« comm(Klumperueneri.it, Accipitres nommatim clam
«reJ^liniasueroa^ipnsAccipitribmclangarefuoacuolatuspnereCuoIa
Lrrequentes)hominesaciocaV,onemim.itarifefltit.(:^od«ffuerumerteu.deaturn^^^^^^
LmS ordine & loco a ininio fcribitur . Primum eiiim Acamtres uocantur : d^^^^^
frutetis exturba.itur : uel co.itra . Tertio auicula; ab Acc.p.tr.bus ho.nmes dangoreec
generei.iuitantibusdeorfum.mpeIIuntur.Quart6abhom.n.buscap.untur.Poftre^^^^
'•i.i4.9.«?arumpr«mi)Iocoinfubli.ne Accipitribusibiexceptur.sre.icitur, quod An toteies
fior. cap-^S. p;#^„ U> rZ,, ipvi9m oi vTroXiM-IBivHoi , qua; uerba Gaza pr^terijt . Aelianus ,6,
•iit. i.d, noaliteraucupiiba.icapud Thraces rationemdefcribit.hocu.dehcetpaao: Accptt

tisreuhmc,uiefcere, ^ccifitres a.acmjutemol'^'''" &"'"'arem - 'u,,

nc,uascepcr,MAuescumAccipitrihmfm,ri,eos§;tumac{4ucufyficieta,emfi^^^^

rum partcm, mas ceperint ,auium,nor, commmicauerint , diffociari atque dtSlraht . Hac la.ie 3» ^
Accipitrwipficoinmodumfui ufuiA inoiiftrafle uidentur,.pfaq;ut.I.tateadtentanda^
rumina.ifuctiaio.,emallic.i.flb,&uclutinuitai1"e.Quamu.sIo.igoadtnodumpoftten^

Q«i i.1 ue,iatio,xis ufu.n domatos Accipitres, nt d.ft^im eft , legimus A.itiqui.Iim, c.i.m om. ^
d= AccV"corum,quiAccipitrar.?hmusartisme>it.onemtkiu>it,funtAeI.anus&hi!im
trana fcri- ruinille,quipaulo poftA<(.ia„itcmpora uixir, Accipitrariam hanc ue.iat.onem le i" ^^^^.

tncu auc. ^^^^^ C:,nihus ud veiiatioiiem non indigeanr, hoc niiniruni pacto: Leporem cr y mycr^"'
mftimimr carnemerjfkadcHr(JLmdmit(ur^t,&moxtmrrittu»tau^^
* tuV^umufofritceltrttxte&impetuuelhxncudtllumcon
deftderAtAmfibi auferunt.Stc trtfittutas adpr^edam aues.detncefs tn motanos Lefores & ^^^F^jy^ , ,ltCt
iunt:quostlUittdemfpefolttx efcaprofe^iHuntMr.&moxcaptos dominis ^vtprodttCtefias, f^^y..cO^'
autemcarnisappenfji.vtfceracaptorum,eisincihumpermtttuntur,^yL\\\^ tamen AelianiverD ^^^,
gerelicet (fi modo Ctefi^ alioquin fabLiIofo,lides adbibenda eft) non vfquc adeo ^f^^A^c^
nino hoc fuifl*e inuentum,fed etiam actate.Cteri^ multo ante Aeliani tempora , in vlu v j^j,
fed Inciis cantiim , non autem Gr^cis aut Romants . Quare Ctefia authore ab Aeliano )
ao,lntlis&nanalterivlligentiacria:huiusvenationis per Accipitres inuentio '^^^^^.P ^fir'
I -7 Q ferenda. Nam poft Aelianum,Romanorum,qui eius meminerutjVetuftilTimus eft ^ "T^^cijJ
^hlol.u micus,quifuitConftantini temporibus,MagniConftantini,fiIij.™Petrusver6 de ^^^^^^tt^
Bononienfis S.^nator,huius artis originem nefcio ad quem Daucum Regem refert: ^'^^r^if
anttqui (ait) vtdentes quafUamaues per dera volttantes , illas caute capere lahorauerunt , df/iftf^yi^^ii
ctumgenera dmefitcare.ut quas per fe capere non poterant , earum auxtlio acquirerent . Et h^rufff^ ^ii^
Daucusirex inuentor dtciturfutffe Rcx DaucuSyquidiuinointelleciunouit naturam Acctpitrum & Falcortft^^^^^^ftf
Aecipitra- domefiicare,ad pra:dam tnfiruere,\& ah xgritudtmbus liherare:f6ft quem alij multifuerunt.qtttf ^
ri;v aitis pi i firum nmum rapacjum^addjderimt. H^ciWc.Q^ns fit ifte Daucus,aut quis rex eo nomiije vi fj. ^
mus ancor ji£^as fuent,equidem nefcio,nec melegifle memtni: ni(i,quod credo,Dacum P^^^*^^^^^^:^

ftatuitur. -i-i — ^ i a _/i.u r)„t.,.J^- \7/>..rr 1 r^».U<»f»/~iiivi T^-i/^nm

dictus tuent,equiaem neicio,nec melegiile memtni: nin,quoa crcau,i_>racuiu
dU lapfu dicere voluerit . Author enim eft " Polydor. Verg. Lothericum Dacum ^pO'^
cupio mirc deledtatu, cuius ftudium & ipfi mortem, & Angli^ bellum attulit , vti Ki^^

i

■ eundem uidere licet . Leander in fua Italia putat Fredericum Oenobarbum more qjj^^^
Ocono^^^^ Accipitribus aucupadi, qua arteipfe plurimum capiebatur, primum in Italia inuexi» Jn^bflBl
. bus . tamen ° CoUenutius Henrico V L Imperatori afcribit, qui Falconiam cam artem apP^^
Henncus Vt vt fit,aut quicunque tandem hanc artem pnmiim exercuent , hoc enim dubiuin ^JC'
VI. Imper. ^^^^^ conftat, fcro admodum Romanis ac Gra;cis eius ufum innotuifle , ac recept»J ^^^,glir
«/il;.4. Quo^i t^inien mirum mento videatur. Nam leuis profeao ° Caroli Stephani ratio ^ 'cC^^' .
Trlh^st aamabantiquishancartemanerentis,qu6dineacorpora ignauiiis, quamproro ^^^j/ .■
JtZ.c.^^. porispareret,exerceretur.Eft etenim hac noftra tempeftate,ftudium hoc inter alia p -M)
Aucapi) & atqueheroumexercitialongecommendatilfimum , &omnibusobleaandi ^}^^'^ c,io^il
venationis aiirimum, fiuoingcnuitatem exercitij f^7eaes,(iue uoluptatis honeftatem expadas.
copaiatio . hocftudiocorpusmoderatclongcq^ expeditius,laboreacpericulominore,;qiuii^ g^j-^nV
quadrupedumvenatione exercetur,utpulchrc&doae Conradus HeresbachiLi .
Principis V Vihhcliui, Cliui^,Iuli^ &c. Ducis quondam primum pr^ceptor, deiiH -,^1)
n ^..^ 1 j 1 .-..^.^^^i^r^ 1 .kr^r/^l^iTlMiHiiwJ ^CP

Pnncipis V Vimicliui,eJiui^,luli^oCc.lJucisquonaampniiuuiipi*ccc^av7i,-.- a-P^^/^r'
liisteftatur. Inquadrupedumnamqueperfecutione immodico laborelalfitudinc^^^^f
dumeta,fyluasq^ impcditas venatos fxpe fraaus f itifcit , aut in furibundum Api"»;" ^^^i\\0
uumefFeraruin impulfusin vit«difcrimen adducitur . Addequodhoc exercitiu ^^^j^pftJ

"uo

50-
)f<

10-

Ornitliologix Lib. 1 1 1 L

501

iitqueapparatii per/icifur. Namferarum venatio & canum omnisgener/s gregem

• fe^e i:^^"^ iumptiiota,vt interim taceam venatorum,turbam , qui Canes ducant , vel in-
lj.eij^}i^"^a^^^i"> vel qui ad retia defideant . Accipittarius vero dpvj3cB>ipcic vnus folo Accipi-
«xifti p "^'^ avtcm exercet.Quo fit,vthodiein maximo vfu fit &generofi exercitatio
ropa^ '^^p '"^'^^.'^"^ ^ Monarchis vfitata,vt quae voluptatis plurimum habeat. Inter Eu-
vtSi^Q^^- jj ^'■^"^^ ^^^^ tanquam primis authoribus huius ftudij originem vendicant, quod,
quit oeilonius Gallus , ontnium retro homrnum memoria illud in frimis colui/e , eo^^pr^ c^teris

^^UnT^ ^"^^^ Jibros Principibus nuncuparunt,a nulla re magis,quain ab illiusart^s peritia eo-
xii^jj^^^ [P!^^"^^3"9"eni, atque encomia fibi petenda exiftimarunt. Sed vtolim in hoc ftu-
^eroe "^? cxtcris incubuerint Galli,hocfanc noftro euo,nullius no nationis, potiffimum
^iter r "!^^^>^^ ^q"o eximio huic obledamento palfim opera dare videmus adeo gna-
^Uinr ^7 ^^'^ • '"^ antecellant,dii!icillimum Ht iudicarc . Venatio veroLaucujiiumq,-

Pium 1^*^^* vel vituj^erio danda fint , pr^clarc ' Plato diflerit . Exercetur autem hoc aucu- ' infinc Se^
^uibn^^!^^ ' ^."^y^"^"*^''^ ^thereus ( quocunq; tandemnomineappellare libeat)rapacibus ptmi de /c-
Accii f^^^^^P"^' Accipitribus inediavigilijst],- domatis . Quauis in hunc vfum non foliim S'^"^ •
^Ues Kp""^ genera doma tur,venlm etiam Aquil^, Vultures,MiIui,Corui,quibus non ^"^^
^eex V r " ^^P^r^ ^fia^^ ^ Cuniculos venentur . Quod etiam olim Indos faditafle an-
*o ^Us inf r • retuhmus . Videmus enim natura fua Accipitres, Miluos,Coruos innoxi]s aui- lui^oiTlnt!
^nqnJ ' Quarehocagimus eo ftudio, vt qu^ antc fuaptenatura fibi venabantur, nunc ^ nd. 4. d'e
^emdi ^?^^^^'^^^*^ magifterioacdifeipliiia afliiefaft^e nobis pr^cdam capiat . Quodcui- u4nUs6.
^^ipitr..''^ l^cagitur modis,pro vario auiiim ingenio,veI etiam inftitutione. Alias enim Ac- t>,,j- „^

^bihnA ^^^^^^"^^^.^ ;iPf ^!^"'^^^ intercipiantur. P erunq,- Perdices,C oturnices flmilefue aues , nau^ .
noitemadeflefenferint,in fublime fefeattollere non audent, fedinfrutetafefeabdunt
»untq,-canibus , hominibusq5,quam iurat^) hofl:i Accipitri in pr^da venire . Quod Onnia '

•^ieP^^^ latuit authorem alioqui antiquum,vt apud eum efl: videre.ita fcribentem;

30 ^ort^"^^ ^^^'^^ Acctpitre meica^imtur , res mira , tucund^^^vtfu . Auceps Acctpitrem circa altquem
^inttiY ^^'ponityvel^oltus^alli^t . Huitis confpe^i metu atUcuU fub frondtbus fefe occultant , ^

^^^t.^x^^^^^^^ homines in itinere yCumfubttoapparuit latro. nulknkw partem prouolare au-
^'^X.r' ^ ^ ' - • -

Cail'^^^^ iiiinores etiam atque Cuniculos hoc pafto capiunt . Veriim magnos Lepores fi- minoru &
^ A ^P^ ^grc,etfl eos adoriantur ac fcriant, rerinere queut.Etcnim, vt tefl-atur Stump- ^^^^o^u ve-
*^^^nitM-^^^^^ mi^raperetantummodopotefteumLeporem , qui ad mediam corporis fui '^^^''^*
''^^ufta r^^^^^^"^^-' '^^^^^^ Idemetiam Felem {^txs '^'^^'^F^^^

^^^etiam A '''^^^''^^^ ''^^'''^^ ^^'^^^^ ^"^"^^^^

^^P^ poT 7^^^^^^^ necdum adultos ferire atque impedire, ita vt nullo ilegotio a Canibus caLt.
\% ^^^^ diu "^^'^PP^^l^^; primo generi iam difto venandi rationem tenent ali),qui emiilim prie- Accipiier
(^^^'''^^"^"^^^'^^"f^^^onec a Qmihws arque mn^tcinhns exc/tetur , qu^m pernicitate in- /imina.
5^^m fii "^^^^^ V^S"^ ^^^"^^ depreflam conficiunt. Alij noii nifivQlantem prardam impetut, '^*'^!^ ^
^^^nt ^^V^^^^E^^^^quinon queant,circumuoIit4ndoin'propmquo latirantem common- ^'"^^^^^

i»'i nut ^,^"^^^"^"^ co"^ prehendatur . Sunt & fublimipetg , qui A rdeas , atque id genus ^^Z\o. c.n,
k ^^^^ib ' Perfequuntur eo ufque, uthominum conipedu tvudoivst . Hi m.iximc funt >\rdearu*,
^^^'Arde^^^^^^^^^^^^^'^^^^^^^^""^^^^^^'^^^^^^^'^^^ fpe8:anda virtutee fublimi detur- Giuum,A-
^^*" Accin"^^ quoties imminereTiofl:em cernit,fublimis tkjtUTm auram,hac eam infequi- n.itii ^imi-
i ^'^^trix f Tp ^'^^' ccrtatim nubes petuntyVthominis f^epe profpeftu effugiant,tantifper dum ve-
• '^^que^J ^^^^^ ^'^^^'P^^^^"^^""^^"^^*^ vnguibus fuis , in tcrram mutuo rotatu defur-
; ^lPes ^eporarijs aut Venatoribus excipiatur. lndufl:rias aliquando huiufmodi aues Prin- . . .
^^^^^^ ueiid •^^^^^?"^"^* flquidem conftat quingentis aureis,a tque am plius R egibus & Prin- ^^'^^^l,
mitasefle.Casterum Accipitruminvniuerfumpluresfl-atuunturdifFerenti>,iuxta ■

^^'^^^i mo "^^""^ idone^ ad venaticam hanc difciplinam cenfentur. Q^u^dam ea?c]; non Accif
^ouftit"^^'^^* ' ftimutur a loco natali,quae maximam profcdo in ingenio roboreqj difcri- f^ift^»
r^^^ ^ideri r^L • primis enim AccipitresTnaiores fortioresqj nafcuntur in re^ionibus Ar- ^P^

^^laal;^ .^^^^^is-»^— .•.«-^— - \t:a .if Ar.o-li'> T^..,.'^ -D^ ciinead

aitos .
pitru
etuias
tu-

' P^^JQreSjferocioresq,- ^Luam vllibi efle Iblet, producant.In ^\\s vero locis,ut in- icantur.

Gc ^ quic

■

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

302

VlyCsis Aldrouandi

" Lib. 1 o.quit Albertus lA^L^wuSyfecundumpraportionem uigor^AudacU.cr ferocU in eisfpe£lmtur . " CreW
c^p. 2 . tieiifis eos cieteris prxfert , qui in alpbm lllyria de Brajia dt^is nafcuntur. Bonos item repeririff^'
dit tn alpihus Veronenfthus ac Tridenttnis : Hcliieticarum etiam alpium iuga laudabiles gign^J!'''
CLim alij plerique , tiim Galada mons Rheticus,vnde Mediolanum & in reliquam Italiam^I^
lati magno venduntur. Tappius pras cieteris laudat Germanicos, prarfertim m Marca_VVc^'
phaliie,qux Serenifs. Ciiui^ Ducibus parct,captos . Vnde in Belgiam, GaIIiam,Hifpaniam
Differenti? Angliamdeferuntur,acmaiorisinterc^teros veneunt. Aliam infignem diuerfitatem n^^^^
ab actare. jp^^ ^j.^^ ponit. Namq; ex omni Accipitru gencre alij funt Nidularij, ita eos Bucl|us uoC3^
dcS ' "^- ^^^^^^ nidulo raftifunt.d' domt adokuerttnt.Nidmos hos uocat ^ Crelcentie/ls & Pj j
Nidarij. c^tcris laudari anerit,qu6d Dominum raro deferant, Bud«us tamen hos u( ohfequiofijfirncs M ,^
■ * 0. tcrrimos cenfet. Si tamen his utendum eft,qu6d alij defnit,autitalubeat,non prius cosntdoi^/

y Lih^ 10.
* Lib. 6.

21.

Oyfeaiix
niccis.
Prins au
nitlj.

Neftling.
Neftuo^Tel.

mendos monet Carolus Stephanus QdlXws^qtiam perfepum robur habeanty quo faltem cumaltb^[ .
. c. in pertica eretJo queant corpore ac crurihus confisUre . In nido captos Galli fua lingua OylkauX
uel prins au Germani alij Neftling,alijs Neftuogel uocant . Ramales feu ramai^Jl
cuntur , qui iam fermc adulti, & nido ejgrelTi , nido tamen edamnum oEerrant , ac ramul-^
hoc eftjde ramo in ramum uolitant, ac dum matrem fequuntur , capiuntur . Hos pr^^^^" •

Ell

u6dceleritate Nidularijs pr*eualeant. Hos'GalIiBranchiers& Ramagcdicunt;Geri^^^^
g. filHing feu AfFuoger. Peregrini,ut in primis uolucres, fic contumaces , & maiqre ncgofjf
'gel. rabileSjUt qui ab infantia non obduruerint. Hi tamen duorum generum Hgrnitini , id ^ \A
Ramales. pnmo aiuio capti,aliquandiu liberi uolarunt ac diutulc nidwm reliquerunt,pr«ftantiiriif .
Ramarij. be^tyr^qu^d antequam deplumefcunt,m«nfue(cant. Hos GaUi Sorosuocant, a coloreS^
Roma^^^ * eorum idiomatc,quem latinc fuligineum dicimus . Germani V Vildfang nucupant'^
Eftling ,* niculi ucro, id eft,dcplumes,qui iam pennas in fcritate mutarunt,bhni, trimi , & deincep^» j
feu Aftuo- obfcqujuiiirj^dij^iQixpDflunt, fugitiui plcrunqj funt . Quodfitamen~probtdomari,^^P^,
gel. dominum manere eos contingat,optimi cuadunt,quandoquidem interim dum adhuci^f^ .
Peregnni. fentucnationi aniieucrunt. Emptufusigituraut capturus Accipitres «tatem diligent^^
$01-1"^""^ ferua,utqu2cnon parum ad pr^ftandam, aut prauitatem faciat . Veruman integra ^^^""^r^
V Vilcirana tate,ante omnia aduerte . Deniq,- fanos certis indicijs bonitatis ac pr^ftantia? a prauis
Aaniculi.^ nc.Quprum utrumq,- pracftare hic te docebimus. Primum fanum ab argro multis notis d^^, j
Accipitrem gucrc licct. Accipitcr enim Agrotus mciiiitAlbcmSypenms^^s quodammodo inhorrefet^^Z^Q,
empruro , pendent .cUmofits eJlpJfi^^iLsrJm^ doloris , cibum fdpus reijcit incoclum . Demetrius Conft^»'^^^' ^
quid ob - politanus,qui de Accipitrum educatione ac cura ad Imperatorsm Conftantinopolir- ^^^^^^.
feruanflii. (^^.^cc confcripfit^hoc pado cauere docet : Columba: bibendum dato uinum uetus o^^^^^
a X- tumadmixtoa(aro,deindeCoIumbam Accipitriobijcito,qui/i^gerfuerir>nonatting^f^^ *

gro diftin

Saniratis
indicia .

\

Vel Accipitrem pone humi iuxta pcdes tuos , & manum qua carnem teneas , quantum
eleuatouocatoqj Accipitrem,qui fi continuo ad manum adiiQLaritXanum eflc iudicabi^'^^ jjj,
^grotum & non emendum.Vel fcobemferri benc tritam AccTpitri ol^ijce cum carnc,q^^^jj.
litus cli: pafci,hanc fi deuorarit,partes eius intcriores infirmas cfle conijcies. Qu6dfiiiWi^||]^
do a deglutita fcobe ferri,ofla eius uel artieuli crepitum ediderint,interiora eius infirm^ ^^^j^c ^
coni jcies,auxilium uer6 ex hoc ipfo remed lo maximum ei futurum expe£tabis. Vel P^^^/^iiJ
ouillo calente adhuc ciba Accipitrem, & fi nihil incommodi inde knkris , interiora eiu^ ^^j.
efle conijcito. Si vero deterius habuerit,&^grcc6coxerit,fignum eft eum. ^grotare, ^ P^jfO.
die inueiiieseum trifl:iorem . Hunc ne emito : fT ver6 tuusfit,idoneam curamci i"^?^ Qi'
Sanum uer6 efl"e,hisfignis,a Tardiuo Gallo,qui uernaculalingua ad Carolum OdaiiLi^^ ,^^c*
li^Regem librumde Accipitraria fcriptum condidit,enumeratis[cognofces. Sialui ^^^^^^^^
mencum condnuum fuerit,non interruptum necdenfuni: Si turundos ingefi:os no huii^^ i
fedficcos aluo reiecerit: Sifuper perdcatranquillefe^eflerit:Si roftroala^fuirrep^^^j^
inferiore parte ufque ad fummam: Si penn^ cius v3uti vnclxf^lendeant : Si coxas .{o)
Morbofi fi- teneat: Si ven^edua?,qua: in radicibus alarum funt,motu moderato^haucrint. Coi^^^^ ^ a
gnaj^ : calore externo ac praeter naturamalfici Accipiter intcUigitur , fi eos aperiat ; hnguajr?^^ p^,
anhelus fit . Frigoris figna funt,fi oculos claudat, pede alterum cjeuet,plumis inhorrelc^^'^^,^^.
fatigatus aut a:gcr notatur , fi os clau^mfuerit , alaf dejiendeant , & crebro refpiret pc^* ^^fU
Mortis fi- Dcniqucmort\vicinus,fiaIuicxcrementutimrideredditur,& in|.5erticamip*^^-|eir
eleuarc fe non potefl:. Cajteriim vtprima curaTanitads merito tibi efle debet, ita etian^^ .^^j.
dum,ne dum illi foli intcntus es,cactera negligas.& in i£;nauum,degenerem,aut inutil<^
das. Quare fignorum bonitatis in Accipitre peritus efle debes . Tappius Lunenfis,qui ^ \o\v
Accipitrfs nicc de Accipitraria librum compofuit,ait,requiri in probo Accipitre collumparuum ^ ^^{c.
bom figna. gum,nares airii^las,Iinguam,6c oris interioranigra,alas jwuas & breueS|iiiaiiiCe i^^^^uij]^

Ullf

jrt

i

k

I

[o'

ic

0'

;5'

ta
d'

Ornithologi^ Lib. 1 1 1 L

303

Xas an<> '^a'^?^""^^^* pennas latas & valida.s,crur4magna,lata feu plana & alta, qu« verfus co-
fcm aiif ni7.*."i^^^^ diftent,magno uerfo pedes,modicc inRcxa, caudai^ oblongam , ruf-

pe^^oreTr^^^^i cognofci tradit ; Si fint magni , breues , paruo & oblongiufculoca|M'te ,
Deixietri r a ^^^^^^^^»^^^.\lHI!iP'^^> pedibus magnis & expanfis , pennarum cofore nigro .

] alijs

i hgun

.:)onitatemac ^^'^^'^-3^^

^^it»ita^ ^*^^^*^'^^^*^^^^^^*^^*^"^ Accipitrunuleleau Qphiocepbalis fecundas partes tri-
10 dratos , 'S^^^^ ^^P^t Serpentum inftar,paruum 6c planum habeant , Rotundos & qua-
deat. T \-^^^ P^^ponit;Nares,inquit,funto ampl£c,citrinus color in nafo admodum fplen-
^einde^ Accipitrem brcuis uita? futurum fignificat , Ungua optima,qu« nigrafuerit,

^ft et!a^^-*l "-^^*^*" P^^^^^"^^^^^^^^^ nigram,altcram albam liabuerit; peifima ex toto alba .
^ m is brcuts vit^, qui uulgo iMfQ^popsg diciw , nepe quod maculas in nafo habeat , quas
' ei«asuocanMii

Ophiocc-
phalos A«-
cipitcr .

aderij. oj. ■ [■^.^^^^^^"iS*'*^^ » Omncm laudatum Accipitrem pennas tredecim in caudagererc
fiiram ^'^,^'^*'^^^ pcdnm ueluti fquamas inibr Cyprini pif^is . Vcf circa unguis ra3icemTcif-
^ccinit^^" ■ ^^"^ obtinere^uel intra alam pennam acutam uerfus Jatus aut humcros . Roftra
^isitao ^^^^*^ magna non probantur , Eos cnim parum leues arguut,ut docet Bellifarius.
piei^^ll '^"^ emendum^Accipitrcm,num probus fit,an fecus,dignofccs, Quando uero ca-
*o Capien r ^^^^M^ dcclarandum, Tempus ■ Demetrius indicat his uerbis ; Accipitres

duVdT^^^^-T^"^^^^'^^""'^^^^ ^'^^^^ Iuli)per-

^Qnem i ^'^''^^^.^S^quo^^S"^^ e mdo cximuntur . IUorum cnim,qui iam a parentibus ad uena-
^ocahL 4' ^^^^'^^^^T^'"^- tempusufqucadultimum AuguituinaOifnditur.Kationes ue-
^'^kM^' ''''' Tl^ ^""''^ ^ "^r '""^ Accipitrum pullos , nt inqui't bcmctrius , aliqui c nidis,

^titiTu ]T "^^'^''^^ perpetuo clamof^ retineant. Accipitrcs vcro nondum adulri (nam
So *^«e r u dccipiuntur ) non dixiiculter capiuntur , irrctitjhocpaa-o :

^cci.? ^'^^ ^^^^"5^^^ Gracculo,auceps iuxta latens in tugurio fono fiftulaj

^i^uola ^^^^^ propior fadus Gracculum confpiciat, in quem confpeaum mox

fno rct^^^^^^^^^^^^^^ ^ capitur. Quamuis Tercntianus Phormio ncgttyvelt^capitrhvel MjI-
'''^''ficn y' ^^^^^^^"tvifco,autfiftuJafaIluntur/Varroa cW«A>5fW Accipitres folerc
^**'* 4«/^ / *' ^*'*^*^ ^'^*^" m terram tnter fe cnruatis , cnm tnter cas pofuerint

^od fn^ /W^^ra/^^r^y^/^»/ Jcc/pttres.^Ht fta deci^iuntur/HrH fe obleuerint vifco, Similem fc-
^'^^inT^ ^''C^centienfiscxponititainquicns;;^;^^/^//^^^^^ rapaca.
^*'*'»** ir'^"^ ^^"^ ^^^^ /«/^«/?/«r virguU vifcatayparum diHantcs &4dfe trmtcem tnjicK^ytn medto

\% ^tl D ^^^^^^ rapacthus , ^u^ talta appetant , ad qua cum aues venerint , captuntur ccrdulis.

?ftula -^^^^£»^maliosquoq; modos diuerfos Accipitrescapicndireperireeft,ncmpe reri,
**cen^^^' quibusilleinprimiseftadmirabilis,quocapitur Accipirerabhominc fupinp
^Uirut^ j.y^ '^Qtus paleis a^t herbis in^ep;atur , ne confpici poffit. Is manu finiftra aucm , ni^
^*^* ^Ppreh Columbam tcncat,& fiftulayocct Accipitrem,qui ciim aduoIaiit,dcx-

^^^imp '^^?^^^'^ riteobligatumin tugurio <:o:idat . Sedantequam huic capi.i ti-
^^^Uis v!^'^^?»^^^'^^"^""^ boc recentioris cuiqfclam Poct^ carmca dcvenatione colg-
^viceadderelubet:

yenatio cfuanta ajferat incommoda fulcis ;
^ttddtffictle eH dicere. Sed tamen videtur
^^furaparens hunc homini dedijfe ludum : >

ohtre manu retia: defgere varos
j f docuit: cim ^ccfpitrem redire iuffum:
^^**dacanescumleporarios creahaf:
*if*nquam faciensfruHra aliquid carens^ fine,
*fnnofa tamcn tum locaytum tempora vites ,

Accxpiccx •

Quado &
qua artc ca
picncii .

Cc z INSTI-

I.oru quo
liganriir ,
qualc eirc
debea;.
QcK) tepo-
re debcant
manu ferri.
Ciauatio
optima .
^ L.10.C.4.

j 04 Vlyfsls Aldrouandi

INSTITVTiO AD VENATVM.

A P T O iam Accipitrelocus eligenduseftobfcurus , &'clomialium3/iq
opjcum, cui includatur cicuradus. Domandi vero ratio pr^cipua
lorum palpebris commilTis , uel occlufis fafcia oculis , circuloq^ , cui ^ J
agitato,inedia longisqj vigilijsfatigetur. Q^Qclfi tenell? adhuc^tatise t,
temperatusefto. Frigido enimlocorepoiitus,exrenibus feulumbis IJ'^
bit,& in vit^ periculum incidet. Hinc fortalle ' Albcrtus ex Aquila , Sym
cho & Theodotione ad fanitatem auis conferre plurimuin {cnbkyfiprop^^et eamfemper^ ^
dr Sabtia collocetur aut fpargatur. Tardiuus fubijci ei vn\s.herbam Ebulum , cui fimiliter vis in
Ieficiendi,&re(iftendiviti|srenum&articulorum.Accipitcrautcm nupercaptus,ritam
liduseft,vtinpedesrea:usconfifterepo{fit,hisq^fefuftinere, omnino collocandus elt
trunco Iigneo,aut potius fuper pertica, quo commodius moueaC & c;xtendat alas , "^^rLf^
ram impnigat,aut oftendat,aut fcjrdes yllas contrahat . Pertica vero feu contum , cui mii^^^
dcbet,nec admodum craHa nec tenuiffima fit,nec in^qualis; fed comtnodcrata , ita vt
aperti,dum perticam compleauntur , intcriorem pedis partem impleant , & nihil ^^^^^ j|^jc
vacuum relinquant; & vt vnguis pofterior cum anterioribus coirc pofTit §r concludi . ;
lineo autlaneopannoobducatur,nevnguesIardat.Sitex PhilyraCinquitDcmetrius)!"^ ' j^^^
Tiliarquidam tamen perticam exAcere fen Opulolaudant. Albertus ex ante citatis aut^^^^^
bus Acci)Mtrem fnper ligno Salicisaut Abietisfemper federe uult. Alligandus eft ^ff^^^
perticir,kd uinculo paulo laxiore,ut dumuolatreuolatq,-,facilc in ipfam redeat. Nam br^,^
re vinculo interdum fit,vtad voladum inipeditus,ad perticam feallidcnsl«datur. ForfO
plures Accipitres in vna pcrtica ponantur, interuallum inter vincula fingulorum , ^^^^^^^^
gitos vigintiquinqueefto,ne,fi inuicem fecontingerepofl;nt,ex mutua unguium
xampercipiat.Semelenim afluetiuenationi,fiinediacompelIantur,nefuoquidcgcneR^jj
cunt. Deinde pedibus corum lorum alligabis,quindecim digitos longum , colore 'fg^ri
rubeo , propter Aquilas , qua? rubro colore eminus confpe6to , carnem recenrem ab Jj^^
fufpicat;e,inuolant, & cos abripiunt . Modica dici parte manu moderate gclicntur, di|
fcilicet,& uefperi; dum aer fcilicet frigidiufculus ell.Nam qui fubinde & multum in ^t^i' )

lido geftantur,du continuo uolitatu a manu aucupis propendent,calorem fupra "iifi^^^^^^^if
gent^^pulmoncsq; accendunr,ita ut breui omnino moriantur , exiguoq^ ad uenatum ^^^^'^-^^^^
uriles lint, etfi nulluin eis adfutur^e mortis indicium appareat. Cicurantur optimc Accip^^^^,

inquit ^ Crefcentienfis Jiplurirr/um teneantur m marm , & maxime tepeji/ue m aurora , td§: " ^j^^.
mtm turba,inter molarnm ac gttrgitum fragorcm , fabrorttm Hrep/ttim^vt htfce afuefcens or^^^^^^^
Qiiomodo ttm metum dcponat . Porro geftari dcbent in fum;mo carpo brachiali manus , i^ix^gxxs i^^^^.^'u^^
portandi. fpeO:antibus. In fumma uero manus parte aut in pollice infiftereno permitte di funf-^^^jD
11 ide ad venationem non fatis impel]i,&r proijci polIint,vnde fit, vt minus ftrenuc in ^^'^^
ferantur. Gc?ftantur autem dextra melius,qudm finiftra, quandoquidem non tolam , .
mus, faciliiis & expeditius proijciuntur , atque inde ad volatum leuiores& perniciorc5 ^^]^
tur,verLim etiam equitationi id accommodatius eft. Intcr afcendendum enim in cq^l^^^^^jjcci
codelcendendum , auistutiorin dextra,quam infniftFacft-, Quodfi fuper manuir^'^^ j|.
fiierint, & volitarint,repone eos leniter & placidc,vt recognofcere te familiariter ^J^''^^^^

Accipitrcs
ingcniofi.

Iracundi .
Quando ci
bandi Acci
pines,
quomodo .
C^arlo alc
propeciet ,
lid

fcant.Facilc aute&probccicurantur,poppifmisfiuefonisperIabia ad fiftularum ii^.^ .^-
nem effi<ftis,item pa]pis,& bladis verbis. Sunt enim h^canimalia excjuifiro ingcni) .^^c^l^
(Mu^ncc rationis memorixc^ pro fua natura expertia . Quicquid enim poft cxutam P^^-^j.^iti
feramq;naturamaflLimit,facilc per totam vitam conferuat . Caueat itaque qui ^^^^^'
gefbtjncquo modo eum I^dat,fed paratum ac promptum ad infiftcdum manui,tiel ^'^'fip^'
fuauirer manu demulccat,& propendentcm forte blandc cleuetreponatqj,(S^ quoad n^^^jji.
teft,geftus eius omne,saffe6tusq:,atque ut d\c\ folet,nutus diligenter obferuet, quibus p^^^^^ji- i
nia morem gerat,nequc vnquam ulla in rcci aducrleturautrepugnet. Eftenimindig'^'^^^l^r
da aiiis & iniram prona.Interequitandum eam geftans,caucto dillgentcnncalicubi? ["J.^^j.^r<
tim in pratis, & ad parietes ea offendas, c^uod herer, fi ullis in locis inquieta forct aut
Cibum aucupes feu manfuefaftarij potius quotidic dabuntdiluculo,circiter nonam
eumqj laudabilem ac recentem,nec femper eridem, nefaftidium pariat : Sed aliuni '^^^'^^^i^
quotidic ,fi fieri potcft. Sic enim appctitus confcruatur , & ipfa fuauius ucfcitur , & ' ^^j-fil'
cilius concoquit. Intcrdum Accipiter alas fuas non bcnc fuftinet, quando fcilicet ^j^^t^ c^ii5)

quidagen- . . • . . - iry^-

dum. pcr manii geftan,aut in pertica ftare coepit , & tunc ex nimio ac irrequieto motu cm^ J

:^
er-

w

Ornkhologia^ Lib. 1 1 1 1. 305

poft frigefcenSjpeiushabet.Vt itaquehoc malum euites,ligabis eum fuper aqua, ea ratione, vt
9uamingredicogatur,(ScmouendoconcuLiendoq; reiii :jqua alas dingat&cmender.Dem-
in '^^^^^ aprico Soli,aut ad focum,qu6 calidus maneat. Aut per tricluum vrinam femper ,
cr ^ fl'^^"* ^'^^ffe, & probc ea5 fuftinebif.Qtcrum horar fpatio pJus minus icCc Jauet ( Laua-
iielleoportetexaquis dulcibuspurisq,',vtfontibus&fluuijspercnnibus) tertio plerunq; aut
^uarto die^vt fordibus alarum abfter/is liberius & velocius voJet . Quin & anunofior , man-
faS^^^' ^^^^fiorceleriorcp redditur,quo farpius laucrit. Loto dabis carnem viuam,non made-
eo • vt ftatim d balneo volet,a{jicrge cum aqua pura . Tum paucis diebus elapfis ab
10 fj^^^^J^^^^f^cj-e coepifti,tempore,parum de cibo confueto fubtrahes,& vocanti adefle aflue-
es. ht primiim quidem de manu alicuius prope afl:antis, in manum uocantis ipfum & car-
mtenentis accipitrarij tranfilircdifcat.Hocvbi iam fatisdidicent,funiculum tenuiirimum Funiculo
^pnti quinque cubitos longum cxtende,& per catenulam ferrcam annulum,cuius tenuiirima ^^ga";

circumfcrentia, ad pcdcm auis alligato. IFiiniculi extremitatcm vnam Accipitri liberam di-
. IP^^>V^volct:alterammanufiniftraretinebis vna cum carnis frufto . Debet autem manus
L l^^y^^*<^ismuniri proptermucrones vnguium Accipitris. Etcum iam voIat,eIeuabis ma-
1^^^ *,"^^ftram paulatim,& carnem eioftendcs^magnoq^ cum clamore,fibilo & adhortationi-
I ^^dtevocabis &inuitabis,utmoxaduoIct. Quodfiomninoauolarevoluerit, perfunicu-
retrahetur.Sic diligenter inftitutus,deinceps etiam reuocatus re6ta ad te redibit . Ciim ia
io tc^^^^ flieritjpermittc ei bis terue deguftare carnem,& tum,ut rurfus recordetur cibi,cau-
ne^^"^ ^^^frshitocx vnguibus,ne pcdes eius aut ungucs la^das , aut tuam ipfius manum . Vul-
tris^^^'^'^^ vnguibusfuis tanquam gladio. Obtegesigiturcarncm veftc dvcsL pedes Accipi-
ma 5^^'^^^^'"^ digitis dextraj manus carnem extrahes , polliceqj finiftrar elides . Subtra6tym
ali ^^^^^^^ humerum tuum la?uum impones.Suntqui eminus ftantes Accipitrem itidem
cubi ftantem funeq,- alligatum ad fe uoccnt, quod aui periculofum & noxiu eft. Nam dum
^^eri volatu ad accipitrarium magiftrum contendit,lapidc aIiquo,vel arbore , fruticeue fupra
^"^3111 eminentc intercepta &oftenfa,in folum quandoque fe allidit & perit . Aut fi fbrtc ler-
^^^^r,propter malam tamen hancconfuetudinem,femper fibi tutum huiufmodi volatum fo-
^credcnsjin pofterum tandemlarditur. Porro cum iam aflueta fatis fueritad vocem magiftri
j^ccipitrarij prompte aduolarc feritatisqj fuse nempe prio is libertatis omnino oblita , cibuni
aiH^^"^^"" ^^"^ capere, tunc demum , & non priiis eam funiculo folues , & vt protinus voce
j^^"ta aduoIer,afluefacies.Qu.od quidemoptime fletopera eius inftrumenti,quod ab efle6tu

^.^ocatorium Albertus uocauit, ' Bud^o dodifs. latini us Scapus dicitur. Scapus alatus aptc ^^^"ocato-
pell ^^^f^ videtur: Itali il Lodro,Germani Luder, Galli flmili voce Loirre , & rappel , a reap- ^'""'^^
Voc^ vocant.A Ludcr,Germani Luderen verbum,GaIli Loirrer deriuat. Conijcio autem c jj^^p^^cc,
^ur^ ^^^^"^"'^3m fadam a verbo Laden , quod eft inuitare . Inuitatur enim Accipiter ci-
Uoc^ P^rrefto,& alta uoce, ut ad manum tenentis hoc inftrumetum venatoris redeat , re-
gJ^o^f"^ ^^^pum huncaccipitrarij magiftrioblongo loro iadtantrotantq^ ac protendunt pu-
Ptoc 'JV^^^" ^^ceptui canunt ftentorea uoce,id eft,alta ac prolixiori , vtab acuta in grauiorem
<o Vt A^ -^^^^" primis afluefaciendi funt Accipitres. Scapoaliquando etiamal^ adduntur,
pifgj.^^H^'^^^eminus uidens auem efle putet. Agitatur vero rotaturq,- ab Accipitrario,ut Acci-
^^tokr ^^^^^^ uiuere Auem credat,promptiusq5 ad eam defcendat. Quod fi redire detre£^et,
Id^Q/ /^^^c^tur, obijcieda ei auis aliqua. Amatautcm pra? c^teris expetitq,- Columbum albii . Columhus
ftet ^ ^^^"c ^ut aliam eiufdem coloris auem femper fecum, cum ad venatum prodit,ge- albus gra-
^ufat ^^^^^'S^^ Accipitrifuaff^ontenonreuertcntiobie£ca,adredeundumcuminuitet. Re- eCcaAc-
Hu ireft^^^^ ^^'s rapax reuerti diuerfas ob caufas ; vel quia non fatis afllieta eft portari, & ma- "P^"^^ *
^Uirec^^'* ^^^^"i^ oditdominumfuum,qu6dduriLisabeotra6letur;velobdolorem alique,
(^Q^^^^^^^ttiafflixit. Nidariusquidemnon tamfacilcfugit,quam qui plumas mutsuit.
Qitj^^^^^ p3^ofugitiu«auisvitiumcorrigendumfit,p6ft inter remedia enumerabimus .
to&One3^^^^^^ccjpi'tresfublimiuagipoti{fimiim,f«penumcr6 longifTimcauoIent in alias re- Qiiibus Sc
Suibus^^'?"^-^^^^^^^'^'^"^''*^» adne6tuntur corum pedibus rintinnabula cum orbiculis argentcis, ^ j""'^-
^gnitj^ Jy^^ indicibus inflgnia dominiinfcribuntur. Vnde fappe in locis valde remotis capti , ^^'
^■esbacUi '^"^> ad dominos remittuntur. Huicrei fidcm taciet exemplum a Conrado He- p^aunmr .

C//^^ ^ ^llatum, quod ita habet : Jccepimus, inquity a quodam Seremfs, Prmapis VVtlhelmtJ ^
^^oi^^J^' ^"^^^^<^f^fpnrario,quiaffirmauit,cumfortectrcA matutinum tempus tn Menapijs auci -
''^' ^nttr^'^'^^ ^f"^^^^ '^'^^^^0 ahrqntim.eodcm^^ circa quartam pomertdianarn in Prujjia venattoni vcU^
f^^^.coo^l^^^^^^^^T^ i^pr^da captt<m, agnitog. Principisftgno remtjfum.cumj^rogaretur , quotempore ca-
ahcr ^^^^^^9«^ auoUrat die tntcrceftum /«/j^. Aliquadonon quidem italonge euagatur,
''^i^tinvicinaIoca,tamprocul,vttintinnabulaexaudirinequeant.Hocaccidit,quan-

Cc 3 doquidcm

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2Vol.l

3o6" Vlyfsis Aldromndi

doquidein Cxpe \yvxLhm (uam ad cauernas deferunt iuxta aquas (quo fit,vt (bnus eorumfl<'^
Accipiter percipiatur.Circumfpicics igitur,vhinam cajter^e aues volitent,&: vociferentur. IUic enim
pcrdic'qiio cipitrem tuum efle putabis. Caufi efl-,qu6d ali^e territa? fugiantclamofa? acgarrul^. Atfine?
rtpcna ui . yi(ieris,nequeaudieris quicquam, afcendcln locum eminentem , auremq;

alteramadterraifl

fubmitte,occlufa fuperiore, & audies aues vociferantes . Quodfilocus planus & apertus»t>
frotem in terram inclinato, & aure altera obturata audies,qua in parte auis tua rapax tibi qu?'
Qmo noa:ii renda fit. Ita exercita atque inftituta interdiu aue, no£^:u cum cubitum, fomnum canturiiif^
feiaandas recipis,collocabis eam denuo prope te in pertica aut aliter, modo commode candela arden^
Accipitei-. fgj^ j^j^j.^ ponens. Solet enim lucerna in tenebris fj^Iendens liberam ac refraitaria feroceiH'
Accipitrumingenij vmi emoUire ac mitigare . Fumo vero Ia;duntur , quapropter Sc igni^^ ^
lucern^e fumus ab eis arcendus eil" . Diluculo antequam dies illucefcit, ante omnia capi^^^^
nubantur, & manuichiroteca valida numit^eimponatur.Siceos tra(5^:abis,donec fcapu^^^]
uocatorius eis familiaris fit,& ab hominibus non ampliiis fibi metuant . Curabis autem ne;"'
uitati fcapo & ad manum aduolaturi , in humum cadere confuefcant , fed fuper manuin'P'
fam redire,fefeqj collocarerquam vbi confcenderint, proijcito fcapum in mediam hominii^
turbam,vtdum eum profequuntur,hominum confbrtioconfuefcere, minimeq,- illud nbh^'''
rere difcant.Deniq; cum manu deferta auoIamnt,omnem in eis reuocandis induftriam P^^^
hocq^ in primis cura,vt fcapi illecebris afficiantur,& ad protefum lubetes aduolent . Ni^i ^^^^
reuocantcm fcapum eminusprofpiciantagnofcantq,-, & illicij cius,quafi quodam amore^^
pti,facile fequantur,etn probi alias,non laudantur.Ideoqj cum reuertutur,manumq,* con^^^'^'
dunt , hiper ipfo fcapo femper pafcantur , adeo vt vifo eo efc^ memoria ipfis refricetur • '
ftremo ciim h^c omnia probc didiccrc,ad venationem deducendi (unt, cui non quodui^^'|'
ni tempus ^que idoneum d\ . Hycme enim maior cibi ineft auibus appetentia , vt & reli^'j|';
animantibus, &acoeundiardore magisfunt alieni. Vndeh^c venatui fat commod-i^ ^
matur,^ftatiq5&: ueri etiam vltimo prarfertur . Fieri enim (blet, vtfi JVlaio menfe Mi^"^^,^Ji
alios Accipitres fylueftres perfequantur,horum amore capti ad dominum non redeant-^^ j
peraeradepcrdif^piusconfpedfifunt. Verisetiam principium fatis commodum venaf^JJ^
huic iudicatur. Tunc enim toto diei fpa tio vcnari licet propter aeris temperiem. Vbi pr"^,^
ad venatum produxeris ramalfes prc-efertim atque nidarios , non funt fubitb emittendiin ^ ,j
dkcs aut Columbas. Quia fi robuflior pr^da fefe eis eripiat,ui6ti fiunt nimis timidi. Q.nin ^
tius tyrocinium exerceatinCoturnices 6^ minoreshuiufinodi aues,vtMeruIa>, SturnoS^^^'
dos. Autfi uelis maiufculas aues capere,accifis alis auem grandiorem eis pra^beas diripien^^'^f
Eo exercirio fiunt audentiores,ut ualentiores etiam capiant . Hoc exempli gratia in Colm^^/
fiicere docet Albertus: Cum volueris, inquit , vtaucufeniur , frma dteaccife Columbam , ciH^^^ ,
detraa^jintfcnn^: hancfkptusfacvolare, & fubpedtbuseorumeffugere ,&vtttertm atque tteru^
fiat eam . Dcinde muta eamfubmde in meltus volantem,& fro paruis tnfirmts^ autbtts forttores.& '
resfiibflttue. Quod fi Gracculos capere placet,fimih fere arte uteris,captum unum penes te^^ '

eto,cui multas ex alis pennas euulferis,ut ad auolandu fitnnpotcs. Dehinc in foueam
piam teabdes,Gracculumq; Accipitri infpicienti proijcito, & protinus Accipitrem man^i'^^
"^^; I" ^^'^'^cculis itaque & minonbus capiendis hac ratione exercitatus ac inftitutus i^^l ^

piam teabdes,Gracculumq; Accipitri m

i.>r r. f^^c ,^"^^'^'^^^"^i^if^q"c^^^i»^onbusc„, ,

nonTuc^ ["efaaario, audacmm f bi comparabit,maioreq,- deinceps animo , in magnas etia aues 'v^f-
panda clle. ^'J' ■^^^''^"ff aucupium non emittas,nifi uideris pr^d^ auidum, tum maximc ad
Quidobrer culos,Garrulo.>atque Picas . Sed hocquoqucobleruaiidum eft, neemiflus,

quidfugie- propinquam aufugit,&addominureuertirenuit . Qiiaretamdiuretinendus c%^\^^^\
aum in ca- tea , doncc propc adeb ad auem accefleris , ut Accipiter c regione pofitus eam uidere p^"J^;
pieaapda. Caucnduni ctia m eflgeneratimdomino Accinitri^. nenhisnn.j m n-ir^^l- .11.,,^ .J/^farisec:'

laoDier ' \ - --------- -i^v^v^t-i^wLMvxuaiiviujii ^ii , ijccuiuiu^, lumiwuii^,-' ^

:dum,& pienda aue abl it,nili.n.aflequi fe eam pofle uideat,irafcitur,ac f^penumero in arborem/J!^^^,

Caucndum cria m efl- generatim domino Accipitris', ne plus quam par ell:,illum defatigf |!^,
ue auidus nimis Coturnicum aliarumueauium,mulritudine eum Ixdat, aut ad iracundi^ P^^.
uocetruenim hi.s,quas Accipitrem fponte fua appeterc uidet,contentus efto. Si pra?dam ^^^^^ ^
rit,ex illa euni pa.fcito,ut fcilicet uenationcm Iaboremc|^; fuum fibi profuifle non itniorer,''!'^'^^^ i
Qiiid dan- ad ucnandi defdcrium poftea magis iiiHammetur. Si magna fuerit pr^da , partc eius ranf^.^,
dum capta aliqua ciband us eft . Alioquin fanguinis aliquid ei forbendum conccdes , & cum prouO<^'^^^^
prarda. ne,f bilis ac biandirijs adhibitis reliquam pr^da? partem unguibus placid^- extricabrsatql^ ,

afluebcies,ne lacerari autrumpi ungues contingat. Inter pafcendum,canes femper ei ''^^^
Venatio fyl ^.«^^"^^^onfuetudini aflhefcat,eosq^ fequi ac comitari difcat. Sic enim ipforum f^miJi^y j^'^
ueftriunJ fietaudacior. iVlodum ,quodeinceps Accipitresad uenationem ferarumfeufvlu^i^^
Auium . auiumfintinllituendi,primumgeneratim,deindefpeciatimhicc ^ Demetrio Confe^^ll!^.-
^ Ub, i.c,S politano fubneaemusiqui diffusc ac dilucidc utrunqj profcquutusanh^c ucrba fcribit-' *

i.

ib-
n'

r

in
»r-

m
r

li)
#

d

(*•

OrnithologkLib.il II.

Nofte fcQ,^.n; r ' ^cfim.liter ma.iu geftabis tra.iquiile pertotum fere

Porta progrert ,! A '^'^'''f"''^^ '^^ pn^mm aduerfus aues alacriter te pares . Vbi iam t>arum i

^'°bieii;tXx^^^^^

^ptum 7"^ cii cumlpicies,ficubi volantes aues appareant . Atque ubi Inmm it^GAHc

'^^ PropeaWrtbrisciMrirT uenationis procedes. Ad quemcun
'«'"o.,eAccSrmd^ ' ''"^^

''^ocea<ll,or , 1 S " ^t.n aues tanquam hoftes audaaTrimpctu faciu al
.rprom

P/'''iaseuelIunt &auc.n r.n^^^^^^^^

^^'P'ter,vefi5^?icreSL^^^^^^^^

J:^^'"mauiumr.u?s ,£|b??u^^^^^^^^
, ^^''«caudsAcc trisiibl^;!^-
^'^''^"g^ber.ifcun J^^^^^^

^'?'-0>qu.adlatuSnSTa.X^'J^
.•^"«item calidu Acc,SrSeSfi t^^^^

Jfo,corde,ieci.iore&vem^SX^^P^^^^^^^
S^^&.ftutccar..emAcc.pitri^f-'ffitiu^^^^^^^^

■««Ur,&confin, iX .^ ""•^"•'^^"'''''^"""^ ''£'''«
Caf''.«'''»^.CeL,W^

lao /""'em te d„m „ a ■' '"^'"^'5"»'". atticiatur, & arbori infidciis mairna diei narte , infpi-

bisSl^^t&r^tiXurSf^^
h.''"^Xeo?.!A^^'P''reni.ftu

lao /"""eni te d>,m „ a "*-'"iS"ain, amciatur, (X arbori infidcns
,,.,o;"^"mfci|ic;^""^pftfcarnem,nontamendefcaKlat,turacanie

''i3T'^'%ato TcS'"^' ''•r^''' '''""' '«f"'^^ ^«' ''g"° ' "i"^^ cleuareTecura
bisSl^^t&r^t.XurSf""^'^^^^

^ar2^'oneAcc.p S,*irv''Trr^'"'^^

Pf^d, ^^** Pra;ftat o ,^ "tum,& ad fobolem tantum procreanda.n (cruabis , quam exne
«On.s !?.'^"^'P'trem^,r f '"^ommodaaue,tanta moleft.a ad venandum vti . Si aducVus
fas '?''tur,v J Y'/" a.mnare,vt no.munquam nccclle eft , efcam, qua temnore ve. a!

^«tr ^"''«'■emSS^ Columb«v..iumexroftro..,tu.Kie: de.nde uolare fa-

■"^^ ''<="iceps &pafc5do Accipitre,deq; peculiariu auiu, neinpe Perdicnm^cum

eo ca-

VlyrsisAldroiiandi

C.onu.n-Lapiendirationc,idem'Demetnushu„cinm^^^^^^^^
c^ausc,ua-fcrib>t:CumAcc.mter.amfat,,su,(m

ao mftvu- agnofcereaflUetus fuer.t,.ta ut cum femel eum a loqu.tur, mox "^1 ^uoict , u „
■ dlat & i.ide emilfus demoftratam f.bi e(cam,uel fcapum petaf.den.que cu.i ad i.e. at.

rD;gryl.lopuro,.,on,;eU>ecpingui,ea

I Jl qiiifaturaripoflet.CLuodf.recens&ca.daamaaa^^^^^^^^^

do,<iue Se- 3em diei:atf. pridie maftatum f.can.mal,caro ne pracbeatur J^^ "^^^^^ expuf-

LTon , -l^vrcra i.iteri.ii anteriores & pofter.ores partes demulcc.is,& ita g<-'"'^'
b. oons,ma.iudex^^^ uenationem,& aluum promouet,& c.b. 1

ad uefperani. ^ohto eum ftatues ad diluculum vfque illic n-,oraturu»«^»"

rCmSfc

fur.n u mo.iitmneft,cauebis.S.b.lofeupoppyfm
mnians4i&cicur.eddatur,&abeoamcr.s.Namg^^^^^^^^^

mitem etf.ciunt. Debct autem can.cula quoque uenatoria,ut antc d.ttum tu. ,e. e.m j.
fe Svefc.tu.-,&cumfurfum deorfumq^ag.tur.utmutua f^'"'''-'""^'^"' ^'"S^^^^
& ci^mopi's fuerit, Accipitercanem ceu laum , refp.c.at , nec tanq..am aMioflc re 6 ^

f.t f Textus Grarcus habet C^^c) fed & r.up al.quo ..r.gerur, &fruteta habeat , ..o.i >• ^

, ^innf^ d lo.i2iufculis mteruallis difllta , & qu. non i.iacquahter partim accl'U^'U
dcmcont.m,a,fdtongu^^^^^

Sa^Sm^— >aducrlusaues.gnau.

^fflHn, t Porro locui^ naaus ido.icum antequam Perd.ces te co.ilpic.ant, ui folu "

L. cbramedere.Ha.ictufecutus,locum,quafier.poteftauox.mcoccupalemten.itn^^^^^^
cL.isT«,r«,r..H:ecenimuoxPerdic.busperfuadere/oler,utcap.ta.ndnientde^^^^

turbentur prius,quim iUo.qui ita placidc uocet, confpeao. Cum uero .am p op.us a j,,,,

voc;l^.\/A]a.idWcpet.to,&fmu obfe.uato,.iep^^
busPe.dicestibi&venatoribusnegot.um..iqu.rc.id.pare.it.H.5ntcpe...a.Sjabeo,.^,^^^^^

l"ces tranquillat&cohibet,tuqu?vena.-.sunacum fico "•■^•'^•'"'■^"''iSU'':^
cumqii..teixerisPerdiceslocoqu.efcere,locumhut,cofum&de.ifu.ii^

fluirelqu. ad refugium quoque latend. gratia aptus lit . lll.c yenat.on.s ^i-'C>o* f ' jV U''
d iXq;cuma"te.it.onep,ogred.eosiubeb.s,&uoc^
d wro.,io.euenatoresVeru.it,ra,r,osobuiosquofqueter.re,.temterram&
SXdobiUumfi.evit . V.,g.s confraais lapidespro,,c.antautgle^^^^^^^^
fon i^Perdicesexturbentur. Tu vero.qui Acc.p.t.emmanukua geftas, Perd.ces eu p,,
lonitui eio.LotAiui ^ :2..i, ,„M„rr, ^n,^i,ir c n dpniim AccimterquoS'»

{finitiiPeid.cesexturiienrur. iuvcro,c)ui/i<.v.. — D . ' . . ^„no;,'
llo "in5^uUxpeaa,&cumvocemexturbant.umaud.cr,5,u.denumAcc.p,te^

m^Ma.ites Lnfpexit Perdices,i.iuolare i., eas cup.at:no.i folues tamen .pfuiib^^^^

pa liS eddeatdonectranfu;iarint:tumdemu.nemitteseumdm

w7tfone,mani.,.ofu,nredda5,&vocemeomag,s..iK

dodiftabit.S.miIiterde.nccpsetiamfi.igul.sv.c.busAcc.p.tremfolues: amv^^^^^^^^^
co.ifuetaa«ribushaufta,audaciorfit,&pro,npt.oradperfeque.idum,.taut.,g^
vocemdomin,av,dien,sne Aquitequidemaduetum,aquiconhc.tur,ext. ne car

f, „o,idum u.f.s Perdicibus,cum pn.na exturbatoru voce ac ^•^^'"«^^^'VrSSne '"'''S
forte alicubioffendet , acfegniorad venat,onem&.nut,l.sent. Ha:cde em 'I'»'^^ ^^c-^cK'
Porro ubi .am comprehedent auem Accipiter,fefti.iabis ad eum,prope ac P'^^'" co"

OrnitliologKT Lib. 1 1 1 1. , 3 op

per^^^^^^ apprehendes demulcebi^q,- , & pr^edam pro arbimo guflare , c.iq; C^thvi eum
Jllic le j -^''^^*"^;^ ""^ ^^^^^^^ folicam fei contum lenicer & finc molcRia eum collocabis : nec
niouehr^H negligesfed per diem ac noaem lcmperquinquies manu palpabis& loco eriam
Hexp * k ^'""^ "^^^^^ ^ cihnm gula contcntum concoquet, & fanus deget. Si vero ne-
nim 1^^ minimc conficiet,& i.s,qui in gula reliaus eft^acefcet. Vnde A ccipitcr non pa^
culo ^ V^rt\m cruditate,partim odore prauo cibi corrupti, Hocigitur fi acciderit , dilu-
Uatur ^.f ^*^^*^> ^3d fecundam ufquehoram circumferens obferua, num aluus fol^

^Wm^nyA^ r'^^ »Hutatus,modicc tatiim de eo guftet. Poftridie uenatum exibis fecun-
AcciiT^ r f • C"^"^ exturbatoi ibus Perdices inquiHt^' euolarint,eminus

colto ^^^^ f o[pe$,ut a tergo perfequaiur. Sic enim folutus non diifipat Perdices,fcd uno loco
^erdic ™feto,allequitur. Tum tu clamore ureebis, fibilabis, & lapides ( (\ opus flc ) in

<^^piet ^^^*"^^-^^*^ ^'^*'" cogente nccciritate una faftem e fruteto euolabit : & ab Accipicrc
^•^tiner^l"^ ^n^^*^ "^^^ Accipitrem amplius vrgere. Interea vero dum Perdicem a fe captum
Accih- " ^^'''^*^''^"""''^^'^"^^'^"!'"^^

<iextr ^'^^*^*^'^^^»^'^ vnguibus & roftro Perdicem forticer apprehendat, & edat, teintcrim
J^oii ^^"^ Accipitris admouente . Dum autem Perdix fic ab Accipitre tenetur ,
Wer p^^^^;^^"^>S"^^" manu tenes,ad te rctrahere, fed moUitcr remicte . Retinet etenim Acci^

ris e\ .''^*'" ""guilH's tam valide.vt imllo modo dimifliirus eflct, fed quo tu mafis traxe-
»0 lon /"'■".■*"PP'e,'ie'it"riis. Te uero manum dextram, ut dixi, laxiis ac inolliiis remittente,
PrdiL,) .'Mf "^'"''^ ^'"'""^ epulari.tiifl uiiguibus etiam reliquo corporc omiflb , ipfara ap-
Wau 'r! 'S''"''^''" "P''f °="n'ato,tu reliquum fulTuratu^

''ri-o re?'?,/" f '."r" [""''■''™''''°"' ^'"^
pf6or.ptunauenat.obenefucccTit,aggred,ensalteram.(2i,^
e.xl,cescepent,ma.or.s laboreft. Atlt.t,trutetumaliquod>cobdidcritn 1'er^^^^^^^^^

^erofurfumeuole^autpropeeasc6f,ftat,canemve,uticuravocabis,&foliro,nw^^^^^^
Joadhortabere.Ouodfit^^^^

J^den,,,lj,|,,erefc,a5Perd,ces,&quadov.uexeiseluolaturafit,obferua,udlm^^^^^^
C. ' *"^''f"' '^':"}ia'i'^o> '''\«Wa«a..,^s!. Harnamqjuoces animant Accipirrem'&
fcd,V '^""'^f • ^'/ero locus humilior . aut alioqui,i incommodus fiierit , vbi Accipiter de^
Pr?dS"°P^^T excipe,& cum cane fequentc Perdices inqui,e. Et cum ex fignis

'lliLi ?.' - ''^'.'"' '^°^"'"*''''^'''^''"'^''='^™3" ''f°'^«-Ca:^^^

ne 2 1 ^"^. emiffionibus aflbquutus fuerit^idq,- labore multo:

40 '^^^ ^uob^n' ^''^!!''^"'' m'' ^:^^'''}''^^ ^"^^^^e laborecEft quando promptc de ma-

f^^em rml S^vxdxq^^ pariter oblitus . Hoc fi accideric , fiue propter loci di.iicuU

' ^^^PJopterlhcionemincommodam nihiladiuuetur a cane,/luc quodci-

SUam haK '^Tr oportebit te fubire laribulum,aut trutcCum,(S<: cani oro more blandm : & fi
^Utfip ,^^'^^^c6dicamPcrdicem,fiueviuam,fiL^mortuani,in A
> ^'^^^x non fit,pullum Gallinaceum vel Coiumbam,^ iimul

^^^y^n^c n^^^^^ vrgcbis,nedeincepsetiam
^'fetur ^ : ^'^.^Ti Accipiter^pn-efenim fi nimium vrgeatur, venationem prorfus obli-

L^^^eui^ ?'^^*"^"^""^i5fii^;">^»artealiquaemendetur.DicuntautcMmpcntiquid
to ^^^^^ fed venandi alacritacem reuocari , fi cibus ei negacur : quod torCe aliquid racionis
• ^^^i moV''* ^^'^crefcec& extenuabitur. Quamobrem non iliuni, (ed qui fubijcitur emen-
^^^tior QM Pi^o^^arim. Sint ergo duo Accipicres,alcer (cAxcQt ad venatum prom ptior; altt r
^^tur, IVrj ^^""^r* "on pergat,'*::^ in fruretum fubire metuat, utextrjhat incle, quam fequc-
^l^^^^'' i^ua '^^^^ ' ^^^i.^^^teram Perdicem promptiori Accipitri obi)ces , ita ut uidcatur iiia efle ,
, ^^^^m lon!?^ Accipiter perfcquel)atur:&promptiorem ceu predam naaum ad terecipies:
^^^*<^^ain i,^ ^^^}^ ^^^^^^ lubcbis, <k canem odore fagacem curabis iuxta frutetum collocari , vt
ft ^ ^^'I'Serr ^^^'T"^ Pi-odat, & Perdicem exturbet . Sic quidem Accipitres ignaui alacrio-
^^^^ufera-^ "^"^^ ^^^^*id gnauiorem dcinceps inquifitionem pr^parantur , ccu qui fru-

mortuani,in Accipitrem latenterinijcere,
' confueta voce uti, ^Xn^XcL

Idcm

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2Vol.l

Vlyfsis Aldrouan(

ptr.auos execenct;runtAccipitres,..ontannencircah,,emve.wt.on.s.Poftre.«*«^^^^
cap.ea.«-;^,,,^f,nr,vtpofti.amdei,sdegniW.uAcc.^Mtr^^^^^^^^

en.iflaAleuioreperrecutio.ic,.mpetusvehement.ahebetetur&..ita^^
verbiscontrariumi.iferr.videtur,ne.npePerd.cespnuscap.e.KlasefleOCa.teru.na^^
Tonem Phalk.,orum vocibus& cla.noribus .Mh.lopus eft.Strcp.tus ta., um.n fro^^^^^^^
i,s,qu=cobuiafuerint,&f.b.lifubtiIescdantur.Namf.clamoremaud.cntPhaf.an^^^^^^^^
i aulati,n fugiensdilab.tur.itautnif. a ca.Kcomprehedatur al.ter capinequeat. A f ft

nramis &?,bihedantur, met„affeauseuolatHrut«o ub. Yl^il^^Tln^S^^^'
fucrit ftatimillouola.ite Accipitrem foluet,qu.uel .l.co Phaf.anum cap.et,autialte.n

S apfum,utno.,multobboreopusf,t.P^L,rimiim autem luua^

Vublim. i. ' pr^edam emittatur. Sic e.nm et.amfolertes Acapitresmmus fruftra.itur,««

ntioresmaioiemf.bifolcrtiamacqu.ru.it. . -.^M'

An»tcs.uo Iutumcapic.idarumrat.o.icmidcm^Demctr.usdocet:CumAcc.p.trcm^a^^^^^^
fa;irmr°teris,i..quit,iaminur.lc,nfaaum^tatc.iimirum,necamph^^
'Cafi.7.re,cxercebiseumpoibemoaduerfusAnate.s.Aflucfac.asautcmhunc.nm^^^^^

^ r.-.n...: -....o M\ \ Ae^tm femorc tuo cvmbalmn «reu.n iuipcndes , q"

eum ma.iu fi.iiftra u t mo.-.s eft, & .1 dextro te.norc tuo cymbalum a:reum «"%ende5 , <1
3pus e. it, pullabis . Tum A.iatem admodu.n ccuremCh^c cn.m fylucilr.bus Jm ^
cnii.iam commit te in loco decliui feu hum.h te.ic.idam . Dc.nde cum AcatMtre ac

prop,as,l.cymbalopulfato,excom_pollto,em

lrrrcSemioll,es,quiLalccaiitaAnatefatia^^^^^^^
« de,ncepsieie^c,et.Eademenimratioinfylueftnbus ferua,idacft.N^^
,nil.bu>&,.emoroilslocisco.if.dunt,Accipiter,.ieabijsv.cicati.r,adtcr^^^^
bet,& paulatim ex improuifo accede.idum^tum fubitocymbal. fo.io&clamoreexc.wt
JaA.asinaltumiubUbit:dcquacaptaAcapiterg„ftct,vtadrcI.quas^

Watiorfit. Capiutur&aliomodo,quanclofcilicetnonmftag^^^^
roaIiquolococonfldentesAccipitervideric.Moxenimytuidit,perfcqmge^^

&aucep^

te tempus Accipitre confpeao diffugiant Anates. Cum igitur m ^
^eVi"p;tem,acceflentproximc,Ac^^^^^^^^^^

terius proereditur,.ie ante t

fi^ri nnrerit accefleritproximc,Acc.p.tremcisouciiucL,o<.<.3(iuu.im... ^m..aL,.,... ".--^ . ,
,«i^^ittetAccipitreii.DebetautemAnatariusAccip.terf..iet..it.nnabub

'"Ouum rtS-^^^^^^^^

natio:nemfu.impe.ficiuntA.iferes,Anates,Gr„es&al.a:a.ies,aucepsquot.d.eexcat^^^^^^^^
c,mk m Coruorum,& Cornimn,carumq.auium ,qu«regio.iem.ioninutant,^
nantu.-.HocautemfaciatcircacalendasMaias,obiter&taiiquamperIudum hoc auc t
fe excrceiiSjvfque ad tempus iiicludeiidi Accipitris.

CIBATIO AD VENATIONEM.

VANDO, quomodo,&quocibigeiiere Accipitresante&poil-yini^^c-**
.iempafcendii5nt;iiunccxponercvidcturoportunum.Horam.iutri
cipitris Demetrius quartam facit,poftquamgeftatus fuerit . Acc.pitr^^^ii-
rii&ramarij,inquit'Crefccntie.ifis,nutnunturbo.i.sauibus&carn jjj,
piiisindieexhibiris,qu6magisdominadiligcrec6fue(cat.Pofluiit«'
dari oua in paropfidibus frada & agitata , & in aquam proieaa reri''^^,,!'
& noftea disitis conftriaa. Idem fit in mutatis penna i pnncipio, icd cum lam cicure fi
nofaaiiu,it,femeltantumquotidicpafcendifuiitpofthoramtert.am,abfolutaia^^^^^^^
cibi concoaionc fcilicet,iion ante. Ha=c perprolobi vacuitatein perfefta ab expert ^^^f.
frirur Ou6d(icibusexingluuicdelapfusnonfuent,fedmfequentem vfqued.em " ,^ ,
SStaXeriamiineablrelinqui

tenstut6:.uf.eademautpofteradie,advenat.onemprodire ubet. TucemmAccu ^^^^
melicueneoportet,utauidiusinpra:damruat,&facihusaddominumreuocatusrea

n ,.les car nes cdat rece,ites,& f. neceflefuerit,intra biduum faltem maaatas. Haacnus ille . t» ^,„c J

- canies Agiioru,buium,Hircorum,Boum&Porcorum,cumpilis^
^iant . fucriiit: fm adult.ora,abfquc pilis . Quod fi Acc.p.tres labore atteiiuat. fuen.it , V^IJ^^^^
alterum diem tantum prarbcantur. Nam fi pluribus diebus eis vefca.itut,efferantur ^^„uc^
, r ilculi in eis eeiiera.itur . Dands igitur pr^diaae car.ies alternis diebus . Bubula ra
iiit Pluribusenitndiebuscontinuisfumpt^cruditatemparit. Efttamcnaptaaai

Cibationis
tcmpus.

Orm'thoIogi>Lib.IIII. jn

?»ris,I,uetur pri.^ L'"''^ \^r^ '"'''f P^"""^. hacautalia auem pafcereco-

^?ri^finSrefri^.r1'"'^^^^

«''tcarni.&incS^?."'';^^

jft&pra:be.Xnfot™ "l^"''^"'^'"

fi"n fuerit Canr U S?? '^*'""' "^*'"'" «non""""* ' «luo aucm putgare & attenuarc vi-
PwinteruaUa taZ,^„'?' V^^T/?'?^'? '^^^^^

fatiet J/ - ««"eranaiunt. Vndeaucupe caufam ignorante Accipiterinterit Ceruinaad f
fbn:. ,'"*S"tro$quo(dam prar aliarum carnium nooia Cati.los Arrm.rrik,.c Vvfu.^ .

Canina.

^'"('angSmtoumTJnr*'^^

"!^*mshanc com.nedat,Accipitr.q;cxhibet,& tura DrLfertim?^* Tard.uus Gallus.De- Suill».
J^J^^^deadb.rr^l; T "^'''''''''''^"•'^"^'''^'"'^^^

^•^^me^S, rr.^'*''"'''^''*'^"'''^^"'''"^'" '^conuertet. Veriim huic .mloita
'*Wir. r "^^"''^^'^'"'"^"^'"'^«'^"•^no'! intelliMt, neque neeleaisdeinr^,«f>r^c
^■'''^""SiZZu^^^^^^^^^ iam primim volare i.icipiunt. JZJ^

r 0/« etiamlj • ''''^P°^5>^'"" &ferm,i,fum Acdpm,r,m,om„iafrlfr . IdemV. C.r«w
'■i ^AnatiscTml?'"'"^"'^^'"''"'^^ Vru.itac noxiam firim excitant. Carce- Annis

^ tt?.^dabfqu,™,t'""'''^'^''g"^^ ro.

"'■'^ficutkn^^ u'^S'1'ne.NamficopiofumAnferisfanguinenifunipferi
*' f, ^^iJsm coi • '''' ■■^"°"'5 obtufam habcnt, & temer^ fefegerunt : Sic Accipiter Amtrina .
f i' '"^ Jf"?* fit,nefr,lf '^^'""^'^'^ uenatum ineptuseft . Ardeola: cerebrum cii corde & iecinore edat, Avdcoia-

f/.f''"«fiat r ""'"'^""'■^'^'''^"^''•''•^^''''«^"«'^''«'■eprarmi. acceperit,&alacriora(] P^""
'!i M ^*""* . & Da"'"^''*'^''^* tanquam .loxias linauat. Lari eriam , fi forte capiatur , cor cum ^'"s" '
^ «eot^^^adfat et„. ^^^'^"''"f' "^"^^ edat.-Reliqu* eiuspartes ui.oii&grauesfunt.De Lams.

2 ^"'^^irerit

iuu. ^'^m. P ^^"^^^f3s ex a^tace nafci pote(l,ii t fuauior & falubrior fit pulIoruin,dcterior

' ^^«^«//^ , ^ ; ^^^!^"^ C^r^^r«w 4«/««? commendatur Tappio, utpote Uxum & fraU con- Meaui-a*
^•«^/^A^/eidempraffertur . Fmgmdomam fihuic credendum,/A'f4//^//4/y//f'r// Pmgucdo.

(umpta

PuTmo
Qiiib'' car
nibus abfti
nere debct
Aecipicer .
Sal.

Inteftina.
Rencs .
Licn.

PingLicdo .
Olcum .

Cibi quan
ticas.

Qtlocibus
oSercdus .

3 , 2 Vlyfsis Aldrouandl

Accipitrem corae ^^^"«f^ l AKi>inere uero debet Accipiter carnibns cuiufcunq; animai
concoquiturnecurdifficultcr.AmtinereucruucLc ^ . no<>ilenrem SccsicuhSy^

Wutatio-
r.is feu ,dt-
fluui) pen-

mendar60 inciho Accipitris non c6nuenit, quod tacultatem concoctncem '^peu a.,^
!!;aSumla"et.Deniq;oleumcumfaleAccHMtrimunicum

"S"S^r™mWefto,exDe^

fcaSo S vncias nouem,Caprin« uncias deccm,H.rc,n? noue, Ceru.n^

lcihce uu ? wc ^ ,j feptem,Catulioao,Vrlin;e fex. F.x auibus vero vtOr"^

X^r Pe^E&oTurtur^^^^^^^

u ■ ' ofl-,bus Pilis & pennis. Alibi tamen idem author /«f ur^ cum urue deuor^rr

Iuterparceseinondandumquantumpetit,'bdefcamnonnunquamfubt^

prrn™llaquiefcat.Sic.nXua.iusedet.Sedcnranev.deatcarnem,q

Ermotullic.tatusfatigetur.Deniq,fac,utparuulasauesdeplumet,vtrur.iolettacer^

MORBOSORVM ACCIPITKVM DI^TA'

VANDOQVIDEM Accipitres /Ingulis anins femel plumas in i^.^ f
amittunt,qu* res ciim non mini.nam Accipitrarif artis partem .n ie co t ^
aatur,magnarq.- admodum diligenti» f.t obferuare,quando,quaue rati

fiat,de co pcrtraftare iam aggreo iamur. Tem pus mutat.on.s Alberrus. i^.
cipiter anniculus fuerit, Calendas lulias, fi vero fe.i.or , ac al.quoties W' ^^t.
- — • iaslanuariasftatuit.'Crefcent.enfisveromen^_^^,^

fluui) pen- ' - masdepofuerit,Calendas lanuanas naiun. - - --- j,.

Mtu tcm. tio,veI Apiilicaue» i.icIudieamobcaufampra;cipit. Verumhoct.biccrtuminltan
uandarumpIumarumte.nnorisi.idiciumTardiuusair.gnat,f.ma.ni..mfK)f.tus,vtloieu

eflbtra.iquillus,minime ftfiftat, fedirrequietoairuiuemotuoberret.Cert.ir..iiu^^^^^^
auiarium recipiendi Accipitris tempus habebis,cum iam fpontc fua pennas q"^'' -"y, <; fi^ .
i.)cipientem videris . Diebus vero viginti antequam cauea: .ncludas altern.s diebus i [(O
d.camentum ei dare iubet Demetrius: Oui vitellum cum pauco melle,& sequali roia^ -^fi
mifce,& intinaas in eo carnis recetis tres buccellas edSdas Acc.pitr. pr«be . De.nde ^ ^^^^
n,opeVuerit tempus, vt includatur , tnbus aiit quatuor diebus ante , ou.llum cerebrun> ^^j^j.
.„UriiH..calensquotid.eciincibodabis.Excom,nuniautemomn.umpra.ceptoau.a..u^^^^^^^^
toj; eftpulclirum&peramplum,autfaltmmed.ocre,vtpotequod..icludc.id^^^^^^^^^^

timc,vel loco eius cauea magna. Oftium Solem or.entem rpeftet.aut ahoqu.n loco ca j^p
Soli expofito, vt iuxta muros plagat mcridionali oppofitos, collocetur . Tempore V^^^

in dorniclio frigido . Quidam caueam ab omnibus plag.s teneftras habere voIunt.WM ^^j,u^
miscurare,utquoui$temporccJidaaerisconftitutio.ieau.sfruatur.H.ncqu.damj^
tantum oftiura,aut feneftra panditur.cam verfusmer.d.em patereuetant, ventosac . , |
vitaiidi caufa. Aeftus vero nimi is etiam inut.lis eft . Debet autem au.ar.umv.rg.s ie\ (^31
1 r -. .-^ o.r...; /:.....„;.,;<■ r.,.r>i,/..ini<"vii-n«mrejr.V.trume.l..n"''i- ..,/"11''

Early European Books, Copyright © 20 1 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

fit Gallinis acceflus,ne pediculis earum A ccipiter infeftetur. Impones autem ,
uus,fabulum,ac tertio quoquedieherbasrecentesjlalicum frondes,accelpitcmXie ^^j^^^^ ^

Sfl

lui

1^0 ^

ifi'
lii*

110«

I'

OrnithoIogixLib.IIII.

''^^ ■■''cauea.S ci rrr:1 '""''a • A^-c" vtrumq,- ped.cuTos. Idcm cum are.ia pumi-

"««•••binitio c^m , 1^''"'"' /'^^^"'«"sdodra.itaLs. Aquam autem paucamco..ti-

■i«ni,utb,beretant.?,^,o.?/""'"^^^

):-«'mpIebisacurnet.Ct,V.?n^^

fi torti cxcrem^nf ^"^"^ ^"0"^'« mutari,& vas dil.Venter lauari . Nam

.or"P'ScS'wr"'^
"5''-^'eubi,,idoK'^';';:^^^^^^

"'m?,",r;g!l?IVr'"''"'^'^''"'"'"*''^ qu6faciliuscicuretur,nccmetuat Qai.dc.
_^i/"niiius. (^uod fi non ex aucupis manu numn,« fi,rr,>, Cf^A ( v, n,.;^, A.; n„. Cir. ,

ff , '''''^1'liominibu ? , '^^^^ qu6tac.l.i.scicuretur,nccmetuat Qi,«dc.

«'*'r-Nutr.sisifl^^

m:i„... ''""^t^otodeHuuiiteniDorecnrnihn^ntiric-i^^.Lj.-. .vj^a ..i: •

I

■''••''"um viuc ,4,n , "fr ''''"''"'■''"'"'J'''"* 1'"'"'^
'''''f«''<io,freq,c

^'''''iv.icu.nfL.S'^^^^^

^'^«ucmi^rcrfrc±^^^^^

".^quarctHi;crrb a™^^^^^^^
S^^nucfc^r^mireb^r;^^^^^^^^^^^

f5*excrcit.,,mdefit,.,ei„otiocib.s„imiurf«uratr^^^
;^modofoiid.orcsc.'bos,modoliquidror Mc^^^^^^^^

,i<pr£a,trjr

, "intcnim n^n 5 V , . ^",^"""•"1 mur.na.nq;(Yt.olumbinamaltern.sdiebust

'«»-i>oftfe;reri;Lr'r'-*"^'''''^

^«•Su.Smarrl T'"'^"'''-'^^^
^"hinccrirvtblKifof I r"'"^''''''''"/!',-^

^''^fCr«DertS.r'°''"'^

re ■x\tl ° mo.,u..nus,etiam fano, cum in cibo, tum potu inutilis eft O uirc
r^'^t'eanar?r «''''''r'''^''^^'''''''*"^^^'"'"^^*^
^'''''lu-S&r ""^''^'T''''°'"';'^''l''*^^«

S^^^-^leSmn^ Multaaha J,nt,qua=ad vetcrum plu.narum caL.n, no. ruml- plu-™

£-l^^?ParrnrrfT"'f^'^.T'''-^^

de^'^'We&;!;Tr''''''''''"^'"^

de'^'^ Pomtcarn^ '*^'^f - j^"^"" ^'■«^^'"S^oc modo: Lacertam minutatim (iifcindc, ita
tri, """i.ema,?.,^?' apprchedcrc vnguibus ; fcd ore tantiim . Nam (i vngu.bus coraprehcn-

"^''•«fuiUam ' . ''^''°'"'''''S"'^"^'^°'"'*1'^°''"

tnof '"««im 2kT u"r>des i., fole ficcatos Accip.rri exhibet . t tcm anguis fce- Ansui, fc

!o ^"'^'"line dat et.am caro e.ufdc.n c corpore mcdio exempta,& trium pilularu.n "'^a-' , <iu

Ar ■ '°'^«m nro cani.bus al.js familiaris eius cfcae permifta iuiiar, ac optimt- pennarum
toi-- l''^""! edcn r • "cm Teftudinem inlocis/iccis captam, adcnipto
ciiv^l^^^rporis i ^^^?^^ ' Qualitas enim carnis & fuccus eius conducu

ptocorricerupinam

^x^^lS^^r^^^xh conducunt,&mutationem Tefludo.

Coc?^^^nie Er , 3ccelerant:Vt tut6,dt6,iucunde pcnas abijciat, Tardiuus pafcit Ac

\l'ly^\,^^^^^^^ ^y^^^ '-^unculisfunt^minutim ^^^"

PW'' abijee "^!'''^^^^^'^^ cieglutiat,fiue fponte,flue aliqua arte tua.Et cum
Unff ^^'^^ulis iam ^S'^"^"'^'' ^'''^ ^^^^' ^^''^^^ "^""^^ veteribus fimul excutiat. Aut

^^*»'^^uo ^ X carnembut^ro Murina ca

^'^eft.^. Hic ' ^''^^'''^ ^""'^ Catuima , lardo pertufa , & in frufta feu bolos exi- ro.

ctenim cibus ci maxime fccundum naturam cft . Aliud ad eandem rem re- ^'^^"^ina-

t)d medium.

Ir

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2Vol.l

3 14 Vlyfsis Aldrouandi

mcdium. Scmcn Agnicafti,feu uidcis contufum,macera in aqua dulci , colatam in pow dato

Columb^,& adhuc pcrnoaare eam dimittc,& poftridie Accipitri laniandam obijcc. in c^^^
dcm etiam ufum mures,ucl Ciconiam,ucl Turturcm ei in cibum dabis tertio ^"^^"^.
lacforbendum a potu quotidic.rr//^^j etiam/^//r/r«/^/^^/A^^^^^

Magnusrquicarnibus Accipitriinpaftum deftinatis commifccndifunt.Cito ctiampci

MagnusrquicarniDus nccipicrunpauuiu utniuati^ ^v.iiiiMiiv.vx.v».«».w ^ — .

idcm amiflbrum al!irmat,(l lumbis frillis tncifis & agmnofanguine mats vefcatur, 1 tem^M'' J
bttct conferre ait menfe Septembri terra obruta, fi in eorum fucco hordeum, ahauc ahmcnw
linisidonca macerentnr,ijsq^ enutrit^ poftea Accipitri cxhibeantur . Eadcm rationcidem
thor efficaciffimo illo,quod ante a Scrpcndbus pcti dixmius,medicamento omnium pr?
tiffimo udtur. Sed cum ob ueneni uim nimis uehemens fit , tutoq; uti non hceat, certa te k
rationeeiusuirusobtundithocpaaorScrpcntem uarium, quiintcralios mmus pei*^%^
fit , & uirulcntus cum tritico coquit . Hoc Galhnam pafcit, & aquam decoaionis potan
prcbet.Huius poftea Gallin? carnibus dcpaftum Accipitrem,pcnnas amiflurum,^^^ a
fi quo implicatus fuerit,hberatum iri,& nouas quoque pcnnas eafque folidas iuboritura , ^
niqj & longum tempus fanum ac alacrem dcinceps fuperuiaurum afhrmat.l r^ter h«c
net Demctrius , nihil aliud tcntabis in Accipitre inclufo . Nam impcriti auidam, cum p ^^^,
non fine illorum dolorceuellercnt , plurimos hoc modo non kferunt folum ,ied 6^ per ^.^
runt. O uarc longc iatius cft, ac natura? conucniendus , pcr vi^us rationem , ac fine cioi
moliri,ut penn^ pauladm defluant. In cauda tantiim fi qu« fraftar fucrint,lcnitcr 6^ ^ ^xl^o^
fme vlla violcnna extrahcs,& ne f iiiguis cffluat,caucbis. Hoc enim fi contingat pcnii^ (-^ ^^^,
tx fubnafcuntur. Cum autcm pcnn^ deflucreiaminccepcrint,omnimolcftia, aclabor ^^^^^
rum cum rcddes:& affadm cibabis,ncqucefurircflnes. Totcnim fraduris pcnn^ ^^"^^f,
futurar mutilic,quot vicibus ipfc famcm pcrpcflus fucrit. Qiiod fl penn^ fubnafcuntur m
ficcar,& brcues,& Auis non abundarit finguinc,qui cis alcdis fufficiat,nutries eum I ipi
alijfq; calidis carnibus,easq^ olco fcfamino inungcs . Sic enim penn^ craffiores iJ^ollioreiH^^^
fcentur. Nam flcciores facilcrumpuntur. Si qu^ pcnn^non cxcidcrint,autmalc "^^^^j^cH' '
vngantur olco laurino,quod & veteres cxcidcre facit , & nouas luboriri . Non prius ex
dus c domiciho mutationis Accipiter,quam penas omnes probc mutarit. Solct autem
marum rcnouadopcrflci, vt plurimum Augufti inido, alijs mcdio Augufto, quibuidai^^^i^jj ^
^L.tox.A. vltimo,tcfte^ Crcicendenfc.Nouarumincremento abfoluto,aqua marina calida P^"^^
fouere Demctrius pr^cipit per triduum,vcl aceto acerrimo calefafto . C^tcrum anteq
cauea feu Auiario eximas,dcnis condnuis dicbus quoddie ingreditor ad eum, ac conip^^Jir
tuum

illi rcddito denuo familiarem,nc fi fubit6,& ex improuifo ad eum aufcrcndum ^^.^^f,
ris,tcrritus auolct. Eadcm dc caufa antc luccm cum ipfo obambula, & antcquam Sol o}^^^^.
in perdcam cum repone. Vcfperi vcro luccrnam huc illuc an tc illum mouebis,cumq; ^^^j^^ jn
diugcftabis. 0"^""^^ quidamvt ante rctulimus,toto innouationis plumarum teii^P ^^/^
AuiarioAccipitrcmcxmanucibandumarbitrentur.Demetriustamcny^//j-fj!/fait^/^^^^^^^^
aut alterum antequam eximatur.de manu faftftc^ nutritum.manfuetum^ ac cicuremyCum ^^^^

Uuerif.atque ad venattonem frodeundum ertLyfrumftum ad obfequtumjnec multo labore ad ^^'^'^y^^^/i/^' /
ofusfore poUicctur. DebetgLWicm mqnitycu^nab Juiarioextmitureodemmodo inBttuia^^[^0C'
quo nouellt.ac qutfrtmum venart tnHttuunt, JVlutads iam pcnnis,& nouis in locum yeterU
Caua? mu a:is,Accipiterfpccioflor multo cuadct,quam ante fucrat. C^tcriimcaudam primo .,cfj'
utio . o-nam habent Accipitrcs,fecundo minorcm,rcliquis deindc femper ^qualcm , ita vt ^\J^^t^'
fcat, neq; dccrefcat. Abfoluta iam plenc nouarum pcnnarum generadone corpul^!' gjt^H'
ditus Accipitcr,fi aercm frigidum forte fenfcrit , irrequieto corporis motu fe calfac^f.|^^gui^
tem pcriculum,ne ab afcititio ifto calorc refrigcrctur , & fortc moriatur . Gcftabis ig^ ^^jgjat'
placidc & extra ^ftum,capido intcdum. Et quoniam obcfus,& fcrocior h^ns eft,
purgabis cum globulo c pinguedinelardi,qui quidcm fic pa^ratur.Pingucdincm ^^)o^'i\^|^
diem

Auiconciliant. Perticam eius fimo pingui,autquouis pingucdinc inungcs , vtlubri ^ ,^r^^
fuper cam alligata nodtu,cum firmogradu inflftcre ncqueat ,& fubindc labatur, n
fomno frui,unde macrcfcct & midor flet. Scd fac ut diligctcr alligetur ncxu ^^^^^'^ c^f '
Nam fi nimis obcius fit,ncc fads inanitus,& reuocand inobedicns,pcriculu cft,nc ii^S

I

llS '

0

u-
fj'

0,

iu
r

Ll'

u

OrnfthoIogiiE Lib. 1 1 1 1.
CONSERVATIO. CVRATIO.

315

C ^ E N V S rationem,qua Accipirer, dum integra fruitur ualetudine , ci-
^ curari,inltitui,nutnridebeat: denique quomodoin domicilio , feu Auiario
g; pennas ueteres deponere,& nouas induere, vt no modo obledamentum ali-
^ quo(i,lcd etiam emolumentum ab eo expeaemus , cxplicuimus . Reliquum Quo colcr
JSZ eit, vt quo pado fanitatem eius pr^fentem conferuare, & aminkm recupera- "andus in
re pOirimus,exnonamus. Ad nrinrpm mrfem . n?np morKr»c ^r^^., J^c .^^,,: ranit

, _j — f'»wvw laimrfLciii ciu^» pr^iciiccrn tonieruare, oc amiuam recupera- "^"'^"^»
1 0 mc fpea: r P^^"J"us,exponamus. Ad priorem partem , nepe morbos arcendos maxi- ^^"^^^"
^iutarch.K. k ^ P"rgatio,qu^ per turundos (faailia Plinius, OfFas CoIumeIIa:4a)/^.V^a. ^^^^""^ ?
^'''^ > inquit H T""' buccellas Martialis appeUat . ) inftitui folet . Pr^cipue au-

^^^f^lnbnhs d^' ^^^"^ i Jneunte ^utumm Acciptrarij fagimm /luiartf medicamentts exirianiunt
''^iditntenieoT^^^Tf^^^^ ' '^'''^''^ /'^^r^^W/^/;/ , inditistnosftufmsturundts

''''^^rt^ataupT excrementis veloctores reddt a^rmantes Jimul famcm

?^^>cum in ^.^^^^ A deuoratis enim Auibus & alijs animalibus humorcs pra-

in^efti. n ''^™'^ colligi c6 tingit,qui expurgandi veniut,in fauces immif-

r' ^ PJ^ma ciM^ • ^"">f"^^"^^^»^>quod fub no6tem vt plurimiim lieri folet . Concinnatur Tumdi
Pe(ii hr e r 1"^ ^^^' T** ^*''"''"^'' ^^^^"^^ GalliniE veteris,aut ex paruis Auiculis contu^ 6^"^-

^^^«m" c fm '.^"P^obatur. L^dit enim & vrit pulmonem , vnde Aui interitus,&

.nonfintadma-

•'^manu tua Auis ^^6^^ O ^^^^^^^^^ '•'^''"^ turundos,ex eo coi;nofces,f, fu-'
9lio« ,) r 7 ■ ^'^^'"^f- fi exigua niinis quantitate ob atos non reiiri.f „„„ Alr.T..

•undos.

qui

^manu tua Auis trem:. O r "^" ''.'^""'^ turun^^os^exeo cognofces,fi fu-

30 '''os dare i^ '^'"8"* quantitate oblatos non reiiciat, non d Jfinas

'"''^ula in corZZV ' ""^^^ retinere,nempe,vel ob puftulas, feu ul-

?'^^^ntomTd^£ 'c^^^^^^ deniqueob magnam ex-

'''^ "lodo nm^ " T' f''}°'^'^ ''«'^ f^otuit, cras vel faltem poftridie vt i^at reieftio , id

cV^^°'^tunde pann?iJ,^ol '^'^''f -'"^^^^^^^^

"•'le in„„i "^r "^,"'" Chcliflom» maions in turfido^ fnKa. „,„T„iN„j;.,„ u,:... -

>ri«r,.Ji,-,„„ ru I j r-r-- v"."*'-"-""""' pi«eDe. nacenmiartetunidoseuo-

tas,adceI.indamearumamantudmcm,ipfidato.Deindeipfumfoli,auti£rniex-
iiciat.palcito eum vefneri rnvn n^u;,^^ , . •

g^'^us ^^^^,1,7 ^^^^^^^^ eum vefpencoxa Gallinar calida& f^charo condita .

' '^^' "TarS^^ exmamendi rationem ad incolumitatem tuendam quatuor alia necefla-
c ^Pus videh ""^ : nempe vniuerfali quadam vacuatione per medicamentum ,

v^^''^'^um exciM ^^"^P^'^. P"^g^^^ ^^'f animus,& bonam laxamq^ ahium ei reddere atq , '

ijs qnl. ^^^^ ^^""^^^' Oaauo,aut quintodccimo quoquedie,da ei pilulam

ai ^^>'^^ ^maro ^^"^"^""^^ vocant,aut Aloen citrinam,magnitudine fabie,bona carne inuo-

^^cum vK '^^^ Percipiat. Tum induto capitio eum repones in loco calido, aut ad folem

Aloe^ ' P^^^^u^rum horarum fpatium relinqucndus . vt akium interim deijciat . Et

ey^ ^^^Pu/ A^ ^^^^]^'^^*"'^ reiecerit (nequeenim tamcit6 Iiqucfcit)acceptamferuain

jM-^^^gatione • ^'einde manu exccpta bono & viuo cibo nutricsvt ab infirmirate, quam

co ^^^^fte ij^^^^^^^^^f^reficiatur. In cibum conuenient Galiin;^, Auicul^& Murcs maiores

J^'^ efficacf.^^^^^^^^^os/^i^^e^ ti . A loc quidem hoc pa^o exibi ra velperi , vermes etiam h

dek ^^^embrie r r^^' . ''^^^ dia^,communes nempe,ab Accipitredeglutitar , ini-
^-Cthrw^.. > "militcrc6trat;^ermev;nrnfiinr-tS^rnnrr:i,ilin« AMintnrii^^/'.'.,.v, i c^j

t^bris f ,.''^*'--*-4'*^^'^^'''i^"»t^Wommunesnempe,aD Accip?t
IL^ ^Co^^^ remedr ^ ^^^'^A^^^^'* ^""'"^' profunr,& contra alios Auium rapacium morbos. Sed

■ m ^^umbario ^'^^ """^ diucrfitate augeri, minuuic. Accipitri enim cum Fringillano,

■ ^^Vefperigj;/* "^^'l'^^^^"n^^>5'^insconuemt,quamca!tcris rapacibus. Sipoftduas horas

■ mcntu exingluuicdclapfum fubfederit,dabiseiquatuorautquinquefcmina
Wk Dd L Carvo-

L

r

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

315

VlyCsh Aldrouandi

Erc(j cxcra-

Caryophillorum trita Sc canie laudahili modica inuoluta . Cum vero ab ufu pr^di^tarum p»*
lularum humores commoti fueriiit,palatum ac iiares eius acri aceto , cum piperc trito fei^^
afperges, & poftea/i opus erit , aqua iu nares infpirata illum refrigerabis , foli inde igniueeX-
pones.Sic cnim humores capidsy & omnem aliam argritudinem expellet. Si poll mutdtion^^^^
pennarum,vel a tcmpore hyberno,aut interminb diu exercitio, aut abundatiori alimento nU'
trito, pluma! uifcofa; & fordid^ reddantur, hoc modoeum purgabis . Lardi quanta eft terti^
digiti pars,in quatuor fruftula difsecabis, 3c piperi in puluerem redado , fali ufto , ik modic^
portionilarerisvftimifcebis^acdiufimul omniafubiges: deinde Accipitrcm placida niii"^
apprehenfum tenebis,donec lioc ei remedium in gulam inferatur. Dehinc ingluniem,acg'J'^'
tur eius frigida confperge,nc ftatim reijciat. Tum loco quopiam puro pone, & uidebis mult^ l
ab eoexcrementa reddi . Sic uacuatus perhoras fex ieiunet, quibus exadis modicum cdr^i^
recentis dabis,aut oua butyro mixra .

Quod ad excrcirium ucllend^ fcu trahendc cfcx attiner,curandura, ut tempore matuti"^
-.1 pabulo carniscuiufpiam ncruofa:,ro(ho uiolenterdiuellendo,laboret: item uefpertino^J
tecicnam,(!l' antequam ad pra^ciam euoleriuterexpcdtandum. Si pluma? carni inha!rent,uK .
ne illas degluriat interdiu : ueffieri uero deglutira! nihil faciuntpericuli . Etquanquam ^lj^.
trahendo eicam lumbos eius la\li exiftiment, ipfum tamen exercitium ei non parum pr^fl^ [
BaiacLim . Conucnir aliquando etiam balneo uti Accipirrcm,cum faniraris graria, tu ut melior pr^''^^^
ptiorq,- ad uolatum fiar. J nterdum enim aqna.» potnm , ufumq,- defiderat,ut cu iecur,reliquu^'
ue corpuseius incaluir. Nam rcfrigerarur aqua . Quin&animofiormanfueriorq;balneoi*^'^
dirur. S^peigirur idei adhibebis,ueIquarro qnoquedie.NamfifrequenriusbaInectur,rup?'
bus euadir,ac dominum fugir. Qiium balneo eum adhibes,ligno ficco impone. Aqua uef^ '
pura,<!:5^omnis ucnc! iexpers. A balneopafces eum alimenrouiuo,utPipione,&Aui<^i'''^^^
quibus parum ficchari aut thcriac^ addes ob ucneni metum , & fimiliter in nares eius rh^^'J
cam indes. Qiiod fi a balneo Accipiter feipliim fricet, & vngat, roftroq,- plumas comp^"^^ '
nonfinenoxa necimpune tangiturC halitusenim tuncci vcnenofus eft)&pedes ^^^^^!
Qiiamobrem geftaturuseuni^valida chirorecamanum, neofFendaris, munics . Lotonoy^^^
bis carnem madefadam. Si vis ut ftatim a balneo volet,afperges eum aqua pura . Quo^
fectus fueritex baIneo,aquac venenp perferpentem aliudueanimal,autquauis rationecoU
minatus,theriacam admixtis tribus hmiperi granis tritis,deglutiendam dabis^&odliduuU^ f
tum balneo abftinebis,palhirus eum carne felina , cui aloe'n tritam infperleris . Porro li^^'
^um reficcabis ad folem vcl igne. Secus periculum erit morbi alicuius,ut rheumatis , aft^^^^'^,
Siccatio . tis,aut alterius. Exiccatum loco calido & ficco collocabis , Denique ut K^ccipitcr tntegrAj^^^t
fanitate fruatur, (inquit Albertus) nec vifiera eitis exiccata nirmum conflringAntur.cauleni/^^^'^ 1
foliaj^ rnalu^ decoquito in aqua.doncc tota abfumatur. Deinde exiccata omnia contere dtltgenter,&^^^^,^

"feciuopiamhutyroflenoaliquandiucoquerDeinde cola instar cerdL^ deftnguedine illo ^afce Accif^
per tnterualU,quemfacctpere renuerit.admtfccbts carnifcltna. Idem aliud eiufdcm vfus reine^^'^^,
pra^fcribit, hocnempe; Rutam.ebulum.maluam.ferpillum^rorcmartnum^crhuncqutdem , f^^p

.dilltl»

tera.copiofortm ,aut ettts locojabtnam , adtptmprMcrea fuillum : ( fuis nimirum qu^ nunquam ^(.^''y
ritglandes ) fimtd trito vino incoques , exprcjja tanquam ceram , Accipitri tn ciburn dabis ^
per noflem .

Sani indi- Accipiter (ecunda valetudine frui cognolcitur , fi firaus feu excremcntum flt

cx^ , bum & clarum,cui medio nonnihil atrum permifl-um fit . Idem fi glutinofum fit, & (^^&

dum adha?reat,bonam concoa:ionem,&: fanitatem Auis integram pollicetur. c nri;

Ha£tcnus de fanitatis conferuand«ratione:nuncderemedijs Accipitri adhibendi^^.^^jj^.
primiim nonnuIla_ponemus,qua? ad certa qu^dam viria corrigenda,Iicet manfuefa<^^'*^jjj^3'
gocium in venatu faceHantjvfui tamen futura lunt ; Quibus dein corporis afFcftuum i^^^'^

Si nolit o-
bcdirc^ ^d
tgcndum

minalubiungcmus. ^

Si Accipirer venari detreftet, include loco obfcuro per dies quindecim,ira vr lucc no H
afpicere,ni(i quanrum ad cibtim capiendum opus nr,cuius eriam rerriam partem detr^^^^
• A viro quodam aucupij peritilTimo Ornithologus audifle fe refert, Accipitrem , ^ ^.^^f
ad (ummumtria grana coccignidij integraacceperit,omninocogi ad inquireiHl'i^^\Jjjn'
dam, aut alioquin de morte periclitari proptergulam nimirum , nimis tam acri phariT^^''

flammatam,ideoque cibum.quo eius acrimoniam temperetatq; mitiget,requirere.^5i «^^^l^ftjf
daminfequendam tardus fit, aquamap^x)ne, ur Lmet, & cibum eiusaqua tepida ^^.'''^^/^^^ci'
ablue. Aut dato ei catapotium ex lardo,de quo nos tradatu de purgatione. Dcmctr^^J,-^ Ji-
pitrem pr^dx hocmodoauidum reddi docer: GAiinx.inquity madatg languinem gj^;
quo excipe,& coagulari fme. Huius,venatum proditurus, Accipitri tantilium^in cibo

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

^^^^^ OrnithoIogkLib.il 11. 317

Galline penes te in prom- ^'^*^*-^^

P»ao:EfcamTq7amfrte2^,-''"'"^
. ^cdpitrumSreft teto^ r '''I]'',^^'"^'''''^^

''«h-inctamd uvo r? 'T'^
'''^^«rat.qJamEteTvfe

^'•«SiAcdpitermandmf;^^: V™

;">et,parumedat,&videaturfubtriftis&fim*l',^^^^^^^^^^^

caniemrecentem &puram fump/lt fcie. nm Ifl- r r pra:fertim poft-

^'cuiusefl-e„untia,fieri6;acra(nsh3bn i,^^^^^^^
f^icar„ibusputid)s.ve?heSnina^^^

^iturinhuncmodum^SbSnortS ^^'''''''''•'■'''^'^
, >OuiIIacaIida.Autmt^conXot^^^^

J"^ '"f morho ^,. 1 '^"'^ ^"^" veterecochlearia tria quot dic, &hber3hi

wStcfS^^^

^''aa.mellis&SS^^rK ^ "''*''"'*.^^^
^l^ifurAcctKliSS k^^^

^''Ud:Coh,mk j f '' "'''" '^'^'■^'''■'^ cumRheopontico trito.cribratoa- ei dabis
co ^''''"«erioreS^^^

«^'^'■'•Secunl btrf 'T""'-^^^^^^^ =.dhi-
?>ficosdok.r«' '^™'"'f «^''''' "Ft.s uttl,s eft. Tertia fupra articulum al*,aduerfus ^-'i--

"'mponel^r'

cn a*'««o&fn '''5',°'"''^'^'"''"^ epithemaauferre lcu

" '.)h'>tum aXr //'?■ A?"P"erroftro ulcus contingendo coahmi uulnerisim- ^

J'^ore,a„c '"n'^^* taiit.Ilumlocoimpone.Quod fiforti uuhieratusfueritfub ala,aut '
Pa^'""" Putris abrll?^^^''^'',"'™"'''''''''-"'''''''' '*"PP* ^''^"^ '^^'''^'^ ^"'tello , do-
*'"'mto,da,w , ''"Sf iitumni ufum ferua,&cum opuserit^Iiquefaftu ad ie.icm

^^'''•"«GtcauS
PedTb?«ca,T,pi2"^^^^

«^Ur,,, f ^^•Jtque uS ""","""^''.1^' ^"'P'f^''P'-'"-'"' '!>f<;fetur, quod ex eo colligit,u., f, Ad Pmri-

"'^'''eritlFimS r''^''''''''^^^^^^

"■n Anlerinu,n,& Ouillum cura aloe ,niIceto, in uafe «reo in acre acetiim

Dd 3 infundito.

31S

Vlyfsis Aldrouandi

Ad Sca-
bicm.

AdTir.cas.

infundito,pcr tridumn infolato , uel fi calor Solis exiguus efl: , ad lcntum ignem coquito . HaC
mifcella totus lauetur,& carne pafcatur Coliunbina^cum melle & piperc, & collocetur loco
obfcuro nouem diebus continuis . Cumc]; apparuerint pcnna? noux loco cuulfirum e caud^
cnafcentes lauctur aqua rofacea.Hocq; modo fmitatcm recuperabit. Si fcabiofus eil Acctf^
ter: Axilgiam veterem, fulphur , & argentum uiuum mifta tcrito cum aliquot gariophvln^ ^
cinamoriio . Hoc pcrunge fcabicm acl ignem uel in balneo . Harc Albertus . Jdem ad Tinc^
Accipitris hoc medicam'cn pr^fcribit . MiUefoliti tritu,& fimum Anfcrinu fubige cum aceto>
& poft tresdies fucco per linteii exprcnb & colato , loca tineis infefta illinerpraecipue in ali5^.^ li
cauda . I^emu ferruginem in tenuilfunu pollinem reda(S:a, ter alis & caudx , altero quoq; ^^.^
femel,afpergc.BeIifarius Neritinoril Dux,qui de Accipitraria inftitutione fcripfit,aciucrlus
neas, qu2c Accipitrd pcnnas corrodendo abfumur(quod plerumqj accidere folet, ciini mac
conficiuntur) hoc remedio utitur . Ceraj rubeai mufcatar, myrabolanoru,falis genimci,gti|. J
<S<:granorri triticijfinguloru partes scquales, cerg vero quantumfufficit:in vafe quopia per ^ .
noucm macerentur acri aceto: Deindereponatur acctii in ampuIla,quofinguIis dicbusJ^ .

Sut

pitcrlauetur,donec fmus fat5bus fuerit. Poft harc aqua rofacea abluatur, Soliqj exponatur •
qui iubeant tincas acu conhgi atque ita c cute cximi,dehincIocum affedhim aloc ^^^Pf^^ff
mutn aqua rolacea ablui. Cauencium vcro diligcntcr,ne roftro vlcus c6tingat,quandiu ci a

los.

* Lib. 10.

inh^cret.Solctenimearcs Accipitri noxiaclle. AliudzPauonum pennas fumo cxpaiHi^
adh.-erctem cis fuligincm in pulucrcm reducito,a:qua portione mifecto cum fanguilug^^'
fuper tegula latcritia vftarum puluerc. F:funcacriacetofubigito, caucnsne liquidum
mcdicaincntum fiar. Dcindc Iocum,quo pciino? excidcrut,acri aceto laua: pofc harc lardi 1
mcnta intingc in mcdicamentum prarfcriptum,quoulque adha:rcfcat, ik loca aflcto bis •
gulis fc[Uiman!s inung-e, doncc pennar rccrcucrint. Itcm cqui pilos longos tenuiifimc coii .
tos,carni,qHa AccipitVem alturus cs, infpcrgito . 1 tcm p\ retln'um tritum cum raphani jLjB
6c accto acri mi[cc,& loca morbida illine. Itcm vlhim bufoncm Aui edendum p^'^^^^>^^ ^^^q. 1
ri icobem carni,qua vclcitur,infperge. Accipiter aliquando pcdiculis ab humorum corrup^^
ne irenitis infeilatur . Aduerfus hoc ' Crefcentienfis iubct eum inuoh

Act nimia
CoijHtlca-
tiim.

Macileati

tberitj.vcUhlmthtj: c^ita tmiolutum relinqui irt Sole ah hora prtKta. matutina adterttam vjque.
cofdc mentham Rom.inam contufam vino acri mifce, cui addc faxifr.igiam , auoruin Ii^I^^^^,
rc Accipitrcm Soli aprico,fcu aeri calido cxpofitiim b.ilnca . Pcdiculos ctiam aoigunt aig .^^
tum viuum , faliua humana extinfbum , oc axungia^ vetcri pci miftum : vel dcco6Him
cuin granis fcfimi triti . Accipitcr fixifragio? dccodh> probc lotus in linteum eo finciubi
tuin(>inncspcdicuk)> cxcullurusen:. Si nimia corporis molc grauemac pigrum ^'^^'^^^^}^.^
nonnihil volucns,allium ififi cum pulcgio tritum daro,autcarnis macre filfimentum • jji
integram in aqua maccraca ; dehinc quatcrnis vicibus aquam bibat, caue interim, ne ^^^^^^^^j^.
macicm ei inducas,atq; ita languinelpirituc].

jqu.iui DiDaijCauciiRtiiiii,!!»-*-'

; cxhauftum inutilcm reddas. Patitur ctui^^^i^

nunquam nimiam macicm,humido radicali dcfl:itutus,cuius fignum ribi dabunt iv.^cwyi
pennie eius contraxerunt,ab Accipitrarijs lAmis indicu appcllat^. Sic afFcftus,pufilin^^'^^ ^

Febrientis

degencr fir,& ad uolatum piger & ineptus vcnari detredVat; aut minudora animantia
perfcquitur,frcquenti vociferadoncqueritatur,acad dominum redire femper cupit>^^^j^,ti A
cxcernit nec album nec nigrum,fed medij coloris, fuicum, ut author eft Tardiuus , qn^ ^ ■
ad reihiurandas uires eius docet, vt vcruecu,muriu minoru & maioru in bucellas lctioj''^^ - \
nibus cu palcamus : vcl utin ht\\[\ nouoduas plus minusaquorlibras iniedlo mcllis coci^^^
&: tribus aut quaternis butyri recentis decoquamus , & in hoc deco£^:o carnc fuilla in ^^^"Jjj^-
frullula concilam lauemus,innngamus,& bis quotidic pra^bcamus. Aut quinque fcXU<^ ^^^^
ccs inucntos in uineis aut herbis,prasfertim facniculo,no6^em totam in lade macereiri^^^^ ^^^^.
nc cuadant, cooperto,(S(:poflriciiemanepcrfracli5 Wiuacum teto cxcmpros ladle ^l^^jf j^-
ti proluamus,ahfterfosq; Aui in cibum offcramus. Tum vcr igni, foliuc exponendus d )
necaluum quinquicsautfextiescxoncrdrit. Ca]or,modohuncl-crat,uti]!scifutuni5 ^ ^
candem rem Albcrtus ocium per aliquot dies , & crebriorem c ccrcbro ueruccino aut
no cibum ci comcdat. Si ucneno cfl:infcchis,theriaca datalibcrabis. Si animal quodp^'^ ^ft,
ncnatum ipfum commorderit, 11 plumis locus crit dcnudadus , & fi uulnus nimis cxig^'^^^j3'
nouacuIadiIatandum,moxc]; cAcutc butyro,dcin ungucto ex thure,rcfina,fcuo & ^^^^A^^tl^
libus commixtis portionibus illinendum. Si ab inlolatu diuturniori lagueat, aquam r^ . ^^^^
in narcs immittes,ac mel cum carne Caprilla in cibum dabis , uel vtmi?}» ore retenturrtt^J
eius efpndo cxpucs, ex Albcrti pr^cepto . • -^jiifl^^

Si fcbriat,tachi calor percipitur , in pcdibus pra^fertim , tridis cft , IiorrcCnonnUiJH^^.,,nl
al^ dependcnt, caput demillum eft, cibum faihdit , pluma?, quie mentum tegunt , ii^ ^^^^\^$-

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

4

35
a$
o>

ie

ti- '

iC

ef

:i'
ut
c-

m
r

OrnithoIogixLib.il 11. 'jip

«ifrc^ ^"^^''li"^"^^^^* ■^'^^^'^"^" ^""^ ^ pcriculofuin , non fcmpcr taracii lcthilcm , in pri-
buta tollendo curabis, Carnem Gallinaccam fucco artcmifi^ im-

piam f q«a tcrnis vicibus offcres,aut vcnam i n crure dcxtro fecabLsqu^ vinculo quo-

>fcntD^^^^^^^°^^^-^°^^^^*^"^^^^^^^"^ crurcappa-
tum ^*^! » antico, fecunda in intero^tertia in cxterno, quarta in poftico fupra digi-
Par e V ^'^^""^'r^^'* ^^^^ ^^^^'^**^ "^^^^"^ fecari crcdunt, Hoc cnim modo hc-

cularu ^^- ^ rcfngerari,ideoc|i totum corpus. Exhibeantur ci carnes puUi Gallinacci,& Aiii-
Jtiedic^^"^*^"^^'^""^* f^^J^erum tamcn,caliditatenimia noxiumcfu abftincat. Laudantur
lij fij^ip ^^'^^? ^^^^^^^c^-^i^ti-^i) ut femina cucurbitarum,aut cucumcrum contufa, aut letus pfyl-
^^f^ro ^^"]^^^' A"^c"]>^"f fyrupus uiolatus , aliaq,- huiufmodi . Accipitrem ipfum Uc0 frigido &

pitrem' v^"^^^^^^^. inii^lcntcobuoluta. ContranonnunquararcfTigcraricontingit Acci- ^^h^-
<^^riies A ^^"^^^"3 omnino prxccdenti rationc curandus crit: videiicct pro cibo,dandas
vino calidiorum, ut Panbrculorum , Gallorum iuucnum , Pipionum , deco«5cx

^oa« f !3"a,cui faliua,raentha,fampfuchus, pulegium , & ciufmodi Kerbar calidx vna in-
^mfi ver^' • r ^ eundem vfum cames ofFerenda? melli inuolutari , aut puluerc f«niculi ,
'^^e coii ^ afpergi. At cauendum in primis,nc nouus cibus ofFeratur, priorenodum cxa-
^•^»^^0 m a cxingIuuiedilapfo.Dcgatlococalido,acrcfruatur,auta folc,autartecaIc-
''^ coL>nor " geftctur leniter, cxerciteturc^ nonnunquam modico volatu. Hoc afTcau labora-

\<sA\h ?^^CS,flcibum non COncoquit, fi mxftus eft . &: ad ri^^itm fricrMii* . nriili« minimr' vi-

Archjricif.

fiiin ;.f ?lf T 'f'''^^^^

lO ^(Hrr'''T' f omnibmffoliAiA , «r;;^/ /^;/>7«//w f t;;;/r/Wr Hts comrnixtis Idde
^^i^dam.t^xylodoes: ttemfrceum fultcaridmaioris ^mirtorisc^fam ^uaque dlbam diJJUhm

arum

j^^,^^^rmirU in ventrem Anferis inde, foramine diltgenter confuto yCO paclo diem integrum relinque*
^^JTu ^^"^ ' V ^^^''^''''^^ f tnguedinem ah eo defiuenfem fcltli quoptam vafe excipe . Hoc

^X^^^^^r^^^^^ff^^^'*"**^^^^ Crefcenticnfis fanguinis modicum detrahi ex uena,

^'''«fllv A ^^^^^ articularesdoloresAbacrifiw

^■''fe/ 4ec ^^^P*^^^^*^ affligunt, excrementn Gallinacea.aut Columbacea, iubct Albertus, r«Aw f<?mr<
^'"^^/?rj!^ ' A '^^'''^ ' '^^''''^ rubidum colorem contraxerit, Deinde aquam , fmumgforti agitatjone frobe
^^^^^Uoi> ^ccifitremfertriduum ablui, Afficitur alio etiam arthritidis gcnere,in quo fum^
mah\>, ^^'T^^^^^"^'^' mucrones albcfcunt,malum quod in corporis articulos grallatur ,
^^^'lut an'* "^^^;^^.^^^ VI coniunaum eft.Sic affefto eam pingucdincm,quie a vipera fri-

Seti yrr ^^i^^^vii'-! cum Pauoms carnibus odiduum pro cfca exhibebis .
^"^^ Part I A ^'^'^ afFcaibus,tiim remedijs iam expofitis , reliquum eft , ut ad fingula-
3^*b AH '^^^'^^""^c^^P^r^^^^^^^^o^^^eclarando nosacdngamus,&quibusremedijs,
^^^^uftrr* potifHmLim acccpta rcferimus^nonnullfs rantu exccptis^curentur,

^^'^^^Hi igitur capiti Accipitris acgrc eft,raphann,fibinam,hbanotidem co. morW

^^^'^^"t Porri ^^^"^^ ^^^^S^' fambucum, fatureiam,mentha,ruta,filuiam,betonica,tnta,cquis "P^^''-
^^^ffcrn c ^^^^ic excipito & aiiellana! magnitudine Accipitri exhibeto , Quod fi Ae-

^^^''mtar^ • ofcitare, ac pandiculari,id eft,alas extendere, palpebris canniuerc,lachryma-
't ^•^'^oram^'^^^^"^^"^"^"^^^^ c^^^i^^ci^Cjdenique caput huc, illuc motitare,aut minus claram
(kr K ^^^^ hun ^^'^^ ^^^^^ folcbat,vocem cdere,ac pedem roftro percutere vidcris,caput cius pi-
r r ^i- cin ^^'^""^""^ diftillatione feu catarrho laborat. Huic ita medebcris. Jk^aga^
V/ ^oiiat^^7?7^^ optimi , fucciliquiritiar ana 9 1, ex his in pulucrem redadis cum mcllc
(1 > Suo rc r ^"'^^^^ iiVaceto acerrimo macerabis, hums guttas aliquot cxpreflas Aui cx^
(v^^ ^^k. H ^^^^^^^^? humores fuperrtuos expurgabis . Si ita non pmhcis ad ignem dcucnicn-^ ^
f ^^eff^^^^^^J^^^S^^u^^jCandcnti ftilo argcnteo in nares indito,pitiiitje Huorcm promouebis.
^ .^fen;. ^.^'^^^^icem butvro ,aut oleo inunges, fi fcqui placct Albcrtum , Belifarius diucr-
J . '^^tioncm ^^^^ pcrutilem farpcnumer 6 eam narium,qu^ ftilo argenteo perficitur y ■
fv ^^^'^^'tiilat f ^^^5^^"*'>^xpcrimento tamcn crebro comperit Accipitres,quorum narcs esi
^^^^^'^ta '^*'^^^^^^^^ Auium uolatus egrc pcrfequi.Vcnto enim aurauc frigidiorc,
* ^^^C7n y«^\^^^^".^ ^'«ramina,in caput copiofms lubeunte, altiorcm volatum prohiberi pu-
'"o vitio alia ratione Albcrtus occurrit , nempe apophlcgmatifrao , & errhino .

Accipic

m

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

3^0 Vlyfsis Aldrouandi

Accipk id picdm mundifTimam^magnitudine tab« vnius,quam ad igncm calcfa6lam tarti^^'^
palato Accipitris vult affricari, donec adha^rcat,polline quatuor feminum,ftaphinigrix,o^ t
tidem pipcris applicatorfi quid reliqui in narcs inditun Dein Soli benc caIido,eum tandiu^^'
pones,doncchumoromnispituitofusc capitc deftillauerit.Biduoproximc fequenticjir
laudabili ac fuaui eam nutries. Aut eundem puluerem cum acri aCeto fubigcs,& lanaxyij"^'
fcu goH ypina cxcipies, naribusq,- inferes , Sc in palatum immittes . Simili modo Ruta , * '
atq; Aqua ardente, vulgo uita?di<5ta, uti poteris,&in Ruta! fuccum carnes, quibus P'^^^'^^J
intingcrc,ac butyrum etiamdare,demum linguam cius apprehenfam puluere fixifragia^l^^Jjj
Capitis clo mellc mixto fricarc. Ciim capitisdoIoreIaborat,QcuIoscIaudit,&caputconcutic.TuncW
loris indi' porciimculam cum piperc trito, Sc altero quoq; die parum aloes cll carne Gallinacea ci .

ciii ct cura.

beb is, Hac ctcnim ratione ftomaclium morbi ipfius fontcm , c quo , ciim parua huinoruin
luuie imbutus cft,noxij & acres vapores ad caputefFeruntur, doloremqj inducunt , ^^^^^^f^^y
Ociilomm capici ctu in hiccurrcs . Quod ad oculorum vicia accinet, eorum caliginem Accipicrcs iF|^^^
fymptoma f^jj.^ iiiftrufti difcuciunc, uc ex Plinio alijfqj fuo loco a nobis dcclaracum fuit . Q^^'-'.

^cic^^' ^'"^^ ^^^^^^* Oppiani hic adiungam authoritatem id ipfum atteftatis his ucrbis: -^^'J.^

''^"li9 c "y ^^^^ ^culoriim iKbctudwi^^r^ dtteris K^uibtts.itti obnaxijfunt ; vt ettam curAtionem huius dgrittf^^
' ■ prompf/i h.iheant, la^iucx nempe agresiisyquam medtciniegratia refcindunt , litjttorem la£ieum . Sc^
dc Accipitrc libcro vcrum eft.At cicur & domi tuar retcntus alijs mcdicamcntis curanciu^'
bertus oleo oliuaceo oculos inungi frequctcr iubet , plertim fi dolor cxtcriores partes obi^ ^
Autglicvcliizain, alocn & ceruHam, ^quali fingula pondereconcundi,Ccriq,'aCqueiCd
liquaca .Vxifligia excipi,probcq; commifcCri,doncc unguenci adipifcancur confiftcciam)"^|^^
vnguctooculos mane& vefperi illiniri. SiocuUdolent,eodem authore,zinziber,thus<S^^ .
pari CuY^wU pondcre trica, in peluim imponencur , & in vino albo /uperinfufb touva i^^*^ -q,
juaccrcncur . Id viniUn in oculos Accipicri inftillabis . lcem alocn & ceruffim afquali P^^.^.
ne mi(cebis,addito pauco lardo uetcri,at minimc rancido, & vcfpcri in oculos Accipi^^/^^j,
micces . 5i a/bugo inccriore oculi parcc nafcicur,pulucrcm fcminis fa!niculi,Iad:is inulic/''^^^^
fcuIumenixa?,pcrmiftum,inoculosini;cies. Auc pipcr& aloen a*quisporcionibiis "^Pyjj/-^
rcm redafta. Et fi ca fit anni tepeftas, ut pruna fylueftria c fpino,qui vulgo prugiuiolo cii^^
nancilci poflis , ternas cx his expre/fi fucciguttasin argcmonas iniiillabis: & videbis ^\
A(?r3m<rm iwmmcntnm ex hoc rcm cdio Aui accidere. Si quadofiniesf;rtidacnaribnsAccipit^^'^
c navibus , atquc ipfe cibos aucrfetur,ac faftidiat,fiftulamin capite gcnitam conie£\:abis , atq; ita cuf^^g
Vcnam, qux a naribus ad oculos tcndic,incides,inci(am acu candencc cx aduerfi fi^^ul^f ^
\nnresy \ocnm qnondic butyroinun^cs, ipfum vcro hcc\pitrcm nouenos di\es\oco ^^^^J^
calido coUocabis . Humorem c capite in palatum ftillantem reftrii -ges , & exiccabis, f^^^^jc*
vetus,&chclidonium tritum arcjuis partibus carni, qua pa(citur,commixta clam in ci^^^^ ^
deris. Wor\.\mtmtcmomr\\nrrimelY\c2Lmin\\m \i2^cn\is zut\ior e^ AWyertm . Qi?^^^^^]/^
Ai\ roftiu roftrum diffraftum rcparandum fit,Tardiuus Gallus docct : Roftru eius fradum
fi-adum . que cx caufa rcpurgaco:& (\ quid computruit re(eccato:tum inungito corona roftri^p^^^^a
icrpcvMs p\n*^\\edine,deindc GsLXhnXySzderWio crcfcct, Deinde quintodecimo, 3^^^^^^%((jf
poftquam crefcere caperit die,frage ei roftrum fuperius,vt quod infcrius eft , melius df^
poflit ad modum debitum . I nterca bucccllis minutatim cocifis Auem palces. Alitcr ^i^^^^.
fci non pof]et, Porro difiun£tum roihrum rec\udetur, ftfarinam fubac^am (J^fcr/nent^.
A d Tiirto- tam & refinam impofuervs . Tumorc in coUo aliquando ex deftuxu humoris calidi atft^^ .
rc in GoUo. pitrcm vult Afbcrcus,& hoc modo curari . Partem eam colli,qu3c incumuit,plumis nu^^^^^^c
guinem c vcna auricu\ari detrahiiubet, &Raiumin cibum offerri,quam fi concoT^^^^^*^^^
Ad Tumo- iperandum,& iam in tuto cfte Aucm ait. Quandoque guttur feu oefophagus ve\ afpef^ jrc^
tcm osfo- intumelcit , ita vt argrc admodum Sc non niYi erecla ccruice & tanquam (uffocandu^ Lf.
P^^gh A ccipiter, TunciWum eo ma\igcnere teneri Aibcrtus ait,quod R\icuma vocatur, ^ ti
alpctac fpecicSjC um humor c capite dcftuens in partes fpiritales dccumbit . Malum fic cu^ ^^^'^' fc^

tenx . (anguine,inquir,Pauonis , nuce mofchata , myrobalanis chcbulisjcaryophillis, cinain^^^^^g^^n/
caflia Jigi]ca,zi/7zibere,f/nguJjs pari pondere pi\u\as nouem formabis, Sc fingu\o quo^* 0ji'
Accipitri dabis hora tertia,& nona,deindc carne murina cibabis . Si prac nimia cdendy ^
tione aliquid in arteriam Auis delapfiim fucnt, Tardiuus docet^ quomodo tubum
c pe\ma aiit inctjIJo fad:um in arteriam inferas, cxugasq^ ; doncc id quod incidit, ^lf ^ jp/f^^
ritu attra<lhun educatur. Alioquin in pcriculum maximum cafura Aue.Quod vcro ^.^^j^jC-
a:gre aliquando cibum deglutiat, aut quod deglutitis rebus, ex ingluuic non fub^ida f, f^^^^^^'
adcr€exi{}:i\nat,quod autiuiho maioribus bolis nutritus fuerit : autnimium fe pr^^l^
tirit i aut quod fortc rcfrixcrit . Dandus, fihuic malo mcderi voUimus, in fingulas '^^^j\iiSf

AaacftiU

lationcm .

OrnkhologkLlb.IIll.

Vih
'0

t
Al'

'01

•^^-

/^^
rc^

tu retineic
non potcft.

modi- • o 3

w?voohntf 5" ^*?''"' "^' ?" tepente prius maceratur. Veffieri trium auc quatuor

fto prcftah^^». P,"" ^"<^«ara, quam deglutire nequi^ vomitu vis reijci,hoc oa-

^utqul,r ; r"'"'"P^'"'"'"^"'acetomacerabisaliquandiu,hocpd
fcac,pauco v,f.^^'ft ""'■''' ""'"'f;«'& ^"o'' autigniexpones, Reieao eo,quodguk inha:re-

Pr«tertu^^ '"?•"[ S'u«at,fedpaul6poftidemreijdat,atq;fexpotiMmumobcau^^
«oftnfa velallirf^"' Q ''''''T^^'*""'''^
''iW«ei„c ,^ y'^' ^£5"'^.'^"'" > cum neruusaliquis autvena deuorati cuiufpiam animalis

«um aut f^^' '^^.'""''^'i'"'"' concoquere nequeat. Quinto , ciim alimentum pra-
Siitaai,^ «""Putre aflumpfit. Sextd, ciim ventriculus imbecillus & ineptus concoaion. eft.
'»ter '■eiecerit ,wn puteat, inquit Tardiuus,dabis ei parum alo« hepatice, atquc

•^enda e'fl- . ''^<=5"«'V^' femjputri nutri tus fiierit,in primis curabis, vt caro qu« ei exhi-
■^«.aqn.^^^, : T>'"?/'''^ "^" '^'««'o "1 portiunculas refecetur. Auem foli expo-

poreCu' ^ collocabis ad b.bendum. Non pafces cum ante vefiieram . Quo quide tem-

'iuide.n ",^eft?,« r °''' ^"•""^e.Tdic.bum facultatem impertiuntur. Quod f. nef.c
''«s> mSiUcr'" m'T"''"' '"°'^' ''="^1^°^'^ auiculis aut mur,bus dimminori-
ataVik '"^'"'^'''"^ ^"'" '^'1'^'^'« •• aut aqua tep.da macerabii coria.idrum contufum oua co
^« abum eius per quatuor aut quinq; dies ablues,antequam exhibeaV A ,Tf^1 '-^
gd.m,dium decoques,eo4refrigerato Columbam taXwSab ^ i, fc"' ""°
'>,ut. potauerit,occides. Eius coxa aut alia quapiam parte qul tam;,,^^^^^^ lufFocetur: aut

,'^J.p.trempafces.Albertusad.demv.tiumIaLmC^^^^^^
J^,^„/i,.gulaportio..ecdtent,&i..olianouav..ioaIbodecoVit,do„ec.^^^^^

C r^"''^^^^''^'^"''™*^''*^'^^^". autfuSftrahendumputat. i>roft„diever6
t»Ut„,f;*""^" •^^'"■^™ carnemmtingiiubet: Aut fcammoiMj quaitam oboli nartem,&
'^^ZT- 7™","' ^"toua.crudain lac Caprimm proieaa,fumlq;decoaa , tereiin cibum
•^ffenL;. r ^ ^^'^'^^"^as^cm falgemmac commiftum fuerit.cochlearii menfura aut fi indc

'■'f.lSr ^«'■"««Iff i^«'P«eO ^"odhis f,gnisco£;nofces . Sifixbindeos Imt&refpi- Ad di
'^«SWfti " ''*'' i!?-^'r^

^'J^^ficerclZ: "^^^^^
'^^''"^^'"^w^r 'f'""^'' ,a/iqua.ido qu.demadtertiumufquediem Cquodvitium MJedici

''>.qui>rn ""'' o"* '"*^ ''/•°''* pafctur.Remedio erit cibus tempore exhibitus,nemne non ■

''^^^grani i„ '^^^^' Accipe,inqmt,fu\igme.Ti,quac fartaginiv fuiido a(iherer,& horam

Y paftu/'^"*'"*'^^"'^''' ^"^"*"^ ddnde colatam tepetacito i & in ea carnein , qua Accipi-
t canus f buccelhs cocifam proluito, necaliu cibmn ante uefperam dato .

carvoo) H ^*" poUine inuolutae,bo\os trespracbcto:aut femcn illud, quod inter aroma-
^'''^^^ co\ ; reperitur,conterito,ac cibo admifceto. Albertus Itxiuiu lavmentomm vitis
^^^^^^hiif^y^^^^^^^^^^^^^i^i^icad^ pertotutriduumlcquens
ii)-c/]". ^^^^.^^^^ puluere ad eiurdem mali ablationem exhibet . Quod fi tbrtc cibum,
a''^^'^ ^ipH f^^^'"^'^*^^"» ^ ftomacho negocium taceflfit , euomi placet , grana aliquotle-
^'^^^''cx:^ ^^^'^'^•"^/^^^("^w^ poneuda fuadety futuruminde promittcns, vtcibum reuomat.
e^^^^^^^ruin "^^^^^^ laboranti appetitum reftituesjfi foricum,muriuinue,vel catellorum Ad Anoic-
j iv\o co6\-^^'i^^ * uatura; admodum coneruunt,concelleris . Oua cjuoque in la8:e ^iam .

h'^'^^''^ in obi^ ^ ^^''^^ ac/modum am/ciw. Si Columbam prxterea ipfi pro fuo arbitrio /a-
^^^^'•^ieperrT^-^ exhac, quantum]ibet,fanguinislambere, carnisq;quantum eflin coxa
^uensjKaud parum ita recreari,&: ad cibi auidiutem refufcitari videbis . Si vero

Columbam

r

Early European Books, Copyrlght © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

3 22 Vlyfsis AMrouandi

Columbam difcerpcre detreaer,carnem eiiis minutim cocifam faccharo afpergcsolcoqj^j'^
uo maturo,du]ci ac recenti, aut amygdaliKO irrigabis, & cibum ofFeres : aut lub diluculo p

berti cofilio : prxkrtim cu m frigoris iniuriam paflus fuerit, aut ab eodem diarrhoeam con ^,^
xerit. I tem fuceus marrubij,& lcmen apij, aut menta trita , cribrataq,- , aut nafturtium,om
feorfim cum melle fubaaa,atque nuxta,ita ut fucci,aut herbarum duac partes fint, melH^ v j

Ad Afth- profu turum videbis. Ad Althma Accipitris idem Albertus penes quem norum nuc. -

pr^fcribit puluerem lateris contu/i, ac contrid cum carne a ca?de recenti ad^uic calete,ac
guinehircinopf ' i i i '^^r Lr..-.i... i.-L^Ar. ^..^.irn

in fpadum illud.

guine hircino per tres d ies ipfi exhibendum. Aut fuccum abfinthij , lade Afinino perJ^'^^^;.
in fpadum illud,quod cft inter cutem & carnem cox^ Gallinace<^ efFundi,atque coxam ^.^
nitri edenffam dari iubct. Et aJibi; Accipitrem afthmaticum,fic curabimus. C arvophyliij^
' ■ :\ : „ i..::r..i ; ....^r^.,^^.,..U« .-U,,oo., r,.icTnl i non"'^

Adfidm

momum,2in2iber,cuminum,piper,alo£f,f;d,gumini tr.igacanth^,thus,equali fingulapoi

mifceantur , & impofita tcgul^ calcfcant ad ignem . Huius pulucris nonnullam P«^^'^|'^j^.
per tubum in nares ipfi infutEMs. Reliauum hvdo minimc rancido,auel/aii^ \wcisnUj^^.^^^i^
dine, piobc q,- contufo admifcebis : & vbi in tauces Accipiti is ingelferis, illam tandiu SoU
poncSjdoncc medicamentum reuomat. Poftridie item lardum,vncia: vnius pondere in C ^
dabis. Tum die tcrtio puJlum Columbiuum rubeum. Quavto deniquead bjlneuin
Accipifr<?fitilaboratc,glycirrhv2am,rhibarbarum,beronicam,infyrupoviol^
diluto nodem tota infundes,aquam illa Accipitri maue quatum voluerit , bibere fmes ^jj^
tum odiduuin,^: ranas cdendas dahis, Aliud reincc/ium.Si vehemcnrer /itit, f)uJuerem c-J^^
libyftici,anethi,& frniculi cum vino decoque,& mellis cochJear admifce. Liquorem hu^^^^^
te deco£lum,ritc colatum,ut bibat, Accipitri permittc , aut in fauccs infunde . Si id dctre
carnem mellcoblitam primum, i& poftridie oleo rofaceo frigicio imbutam o/Ter. Qu^^
^kcratum corpus ab cxtremo calore/iticulofiis euaferit,aquam exhibc,in qua faccharu^^ ^^^^^
croco & fpodio m aduerit , fed exigua portione , quauta nempe refrigerandis duntaxat
bus furticit. Aut fi ob nimiam obeUtatem, aut calorem intcrnuin quauis ratione p^*'^f^^ (n
dum auctum /jttat, adde pr^di£^:is terram figillatam . Si a cruditate fids orta eft, cumii^^^
aquadccoquito,in roftruminfunditoiaut pulegiumex vinoveteri, uclcaryopKyllos c^y^^.
coquiro,eaq,- cibum,quo Accipitrem pa/cere animus eft , irngato ac made/acito . QilP" j^j-
bindefidrcpergatjinquitTarciiuus Gallus,aquam ei bibendam appone,in quam ipi^^^'^^^^/^
chmam boli Armenae , & dena caphurae grana . Eandem bolum Albertus aduerfus ou^^
CcJnrra^ coris in Accipitre vitia commendat. Contra Lumbricos Cre(centien/Is fuccum f^^'^^ ii
Lubricos . rjca*,autfantonici ahfynthij puluerem femenuc ua]erefcribit,vtfcilicetquod in ^'^^^'^V^Lj^'
L.I0.C.6. ^{y^^^^ pracftcntin Accipitre. Belifarius & Albertus , fcobem vel etiam fquammas chaly^.^gr
purad cand fuillie infpergunt, eac^triduuum pro cibo exhibita fmari aderunt. Veljin^I^^^j^e'
ii/ariuSjfume ftercus Pa/lerum ik pellis illius pifcisycui Tinca? nomen eft,crudi, creiuaf? \ ^^c'
rem,cboris fcobem,& ftomoma pari pondere fingula . Ha?c omnia trita cordi fuillo, ^ . ^^q^
cipirrcm pafccre voles,infpergito . Albertus omnem huius mali curam in co pofitam ^ y^f
malc arbirratur,vt (ciiicetcibi concoctio rite procuretur,omniqj ratione caueatur,n^^' i^r»
tem,qu^Jumbricos,aJio5q,idgenusvermesin ventre gignir,patiatur Accipiter. QiL^'^", 5 J|i
leuibus cibis, ut Gallinacea aut Columbina carne,eum pafci vult,n6 Bubula,aut
Aaaftrida rxcraOa^q; fubftanti^. Si aluusnimiumadftringatur,(cuiusindicium habebis, /icatK-^^^^^jIi
aluum. cetj&aquam bibat)dabiscarnem fuiJJam cum pauca aJoe: autinteftina terra? ftip^^!^^ Jiu'^^
do fccata & tiita,carni,qu^a ca?decaleat, &fitconcodu facilis, infperges , inquit A ^g^^n' jj
Gallus. Albertus felle Galli, autteftudine alba decoda Accipitris aluum laxare docet -^^ ^^^^^ij
Ad ciuris tr^^ immodicc fblutam caro fucco hyofcyami macerata , & exhibita adftringit. Qi^^i^ich^^
fraduiam. fregerit Accipitei-,thus,bolum Armenam,ferpendnam,confolidam maiorem ^^^Loli^r
fimultere,ouialbumine excepta mifce, inhnteumextencie, eoq; crus effraaum ^"^.^^^
Pennam deinde ex ala VuJturina euuJfam refeca , in eam ex aJtero latere in longitudin -^^)
Acl tnmorc crus Accipitris include j neq; antediem quintum foluc; Ita Albertusdocet.Si P^^^^ ^^jjgi^^
pedis , fiue citra vllam violendam tumere videris,podagricum efie conijcies,humorein peduiTi?^
podagra . rum articulos deiapfo,quem hac ratione curabis. Pedes eius ladleo dtymali liicco j^^^ti^'
fum vero in perdca pano linteo, qui eodem fucco imbuatur, obdudum collocabis, oo ^^^^

%

0,)

cci'
ini'

OrnkhoIogla:Llb.IIIL 323

iTccc^^^^^* ^u""^^^^**^ crofus aperiatiin Dein fublato linteo partem afFe6lam fcuo inungt,do-
aloe "^^^"r - curandi ratio Petri Crcfcenticnfis eft. Albertus vnguento cx butyro,oleo,&
^^lan^r ^^.^^^'^"^ permixtis,per tres dies tumorcm inungi iubet.Vel, inquit, ellycmum faiiu
^Ueli?^'^ ^^^' i camerio flantam pedis tumentis inures. Dcindc locum,fiue petra cft,
p?""^>*^ quem Auem repofiturus es, axungia veteri inunges. Interea vero carne fclium ,
confe """^ r""^ P^fccs. Sed & hircinac carnes aceto maceratar, ad medelam podagrar , in cibo
^lasa ^^^^^' p ''"^^^^^^" ^^"^ c^^f > t^nc^ pennas Accipitris crodant, contra quas itcm prodcft k\ tinct» .
perinr^^^ calido & oleo laurino fubinde illinire , ac perfricare. Quod fi alioquin vulnus accc-
conte ^/^'^^^^^^^^^^"^^^^^'^^^^'^^^^^^^^axifragiam^verbenacam^&platagine^ portionibus
^um f "^quam efurus eft,permifceri vult Albertus. Si Accipitrum pennar inter

* volan-

Ad pcnarv

fradlionc .

Acf auiilsu
vngucm .

^«i vidT^^^r^^^'-^^^'*^"^"^^^^"""^^^' fagaciffimi aucupcs fale &allio eas reficere folent;
^uiti/ '^^^^^*^^^3fc,quac,vtdicunt, fitperacum, inhuncmodura: vtpotefeda,quarupta
^We ^^^^* ^^*^' abiefta, fimili, quam aucupes ad id prarfto habcnt, affixa detruncatie, inclufa
fcvt^^ ^^^^^^^^^."Sucacutrifeca (trigonafcilicet)quamcumfalc, &allioaffatimilliniant,
^ec e^^^' S?^c^itur,adeoq; folidc agglutinatur , vt integris ac continuatis minime ccdat , do-
piam^^^^ ^^'^^^ ti*uiico natiua penna renafcatur. Si Accipitri vnguis auulfiis cft :i digito quo-
Vcnt '^^^ ^^pcdandum, vtrenafcatur, fed vulnuscurandum eftin hunc modum. Muris viui
^pt/v*^^ ""^ aperies, in quem etiamnum calentem pedem Accipitris inferes , ac fafciola
pbne "^^-^^^* "^" iuuat,medulla e dcxtra porci ungula pedem per triduil inunges.Eadem
^cciiV^^* r"^r*^""^ digitorum quempiam articnlum ,"idem Albertusreftitucndum monet.
cajjyPL^ H^^"^o> feu conuulfionc flatulenta,quam Albertus barbaro , fi non Germanico vo- Ad fpafmu
Euine^ laborante in pcdibus, cibum eius in fuccum artemifice intinges,& fan

Dpm^ ^§^^»^o,eoq; calido pedcsfricabis,aut vino tcmdoy in quo wiicx dccoyicxmt, ato: vtruq;
*^^^3gereconfultumcrit, > i

COGNOMINATA.

NTlOCHVSob infigncs expeditiones, & res bello prseclarc geftas,debel-
latis quamplurimis gentibus , cumlonga vidoriarum continuatione illuftris ,
hcc\]^[tm cognomine vocari geftiebat , vt * Plutarchus tcftatur.

Hierax, tefte Suida, vnus fuit ex Legatis Amphipolitarum , qui Atharnas mi-
ferant,vt ciuitatem,ac regionem fuam Athcnienubus traderent.
Pharaonem vocauit Accipitrem D. ^ Toannes Chryfoftomus in D. Matth^i
" 'Z^tina • ^^^^^^ '^'^^^^ congregarejicut Gallina, &c. fcribens. Cum te, inquit, in Aegypto , quafi
ffdst^jr^^.^^^^^^^^f^fc^ffrfequebatur Pharaoymijifftper te Moyfem,(^ Aarortyqnafi d-tas moUiffimas ^ett
^^ftriu ^''^^'^'^ ^^'^' ^ //^^/"4/^?/ vos de vnguibus eius rapui in defertum,& noluiHis fequi me. & pa ulo
^^hurif ^^^^^ ton quafi dome/lici pulli Gallind, qud eH Ecclefiafed quafi fyluefires pull/ fanguinarif
^ Q '"^^'foium adveritatem duorum tefiamentorum, venire non accjutefcunt ^fed adhtic irrunt fufer
^^<ium *^^^^^J^->^^^^^fi^^y & dirifiuntydr dijpergunt pullos eius^dr euetltcant eam. Plato (ckh ad
Vocaf ' ^*^fi^icos, adu9catos,qui miferos reos tnfatiahtlt rapacitate depradantury Accipitres pecunid
fcoi^ nempe fenfu,quo, vt in Vulturis hiftoria diximus , a Ciceronc , falio admodum

^tt^r^^^^P^f^^toresyPifo dr Gabinus Vulttirij faludati vocantur,quibus latrocinium forenfe exer
^'s verb^?^^ ^^^^* ' f^i^utus Drodalum LQnoncm conuici js laceftens Accipitrem appelJat,

""■^ Eho lutum Lenonium ,
^ommixtum cdno,fierqutlinium fuhlicum ,
^^purcy inhonefte, iniure^ illex^ lahes populi
^ecunix Accipiter, auide, atq ; tnuide :
) ^focaxy rapax, trahax, trecentis verfibus

Algg- T*''-^ ^^puritias proloqui nemo foteft,
^^»Sui f ^^'-^^^^ apud Aegyptios,patres nuncupant Accipitrcs,Aquilas & Leones,hofce nem-
'"elicj^j^ ^^!*'^^J^5^cm initiantur. Omnes enim pi^MfJLMxv^^ credunt,& communem nobis cum
f ^ no,^^^""?^^ibus naturam efle,nominum etiam communitate tcftantur. Locoru item qu«-
f^ttaf]'^ aK T , H^^^^^^s pr« fe ferunt. InfuU enim,tefte ^ Strabone,tres parux in Aegypto funt,
^'^coj^ cii ^ ^^y^Ph^^^gis no admodum dilfita!,quarum vna Teftudinum,vnde Chelonophagi
OcciJ^^^^^'?.^- ^^^^"^^ Phocarunijtertia Accipitrudiaa? funtGeographis. Infuper in Ocea-
entali, vt cx theatro mundi habetur,funt quacdam fimiliter Infula? Accipitru dia« ,

qux

Anriochus .
curAccipi-
terdidiijs .
* In Apo^
thcgm.
Hierax lc-
ganis ,
Pharao Ac
cipitcr di-
(ftus & cur.
^ In Matb,

C. 2 7, NO'

mil. 46.
Caulidici
Accipitrcj
aicli.

Lcno Acci
piter dift*.
UnPerfa.

Patrcs qui
apuH Ae-
«rypdos Ac
cipitres di-
c1:i .

Loca Acci

piterdida.

IniuliE.

^L.i6.geo

graph.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

3H

Vlyfsis Aldrouandi

qux Azorcs ctiam vocantur Hifpanis^quia Azor illis Accipitrcm fonat; Eft qui eas ab clloi*'
* Llb. 1 7. Gallico vocabuIo,quo<:l ficcare & arefeere f]gnificat,fic diftas foibir, (ed perperam. A
Vvbs Acci- honeitemciiiitasquardam memoratur Accipitrum difta , quod Accipiter inea colcrcO»'
pitium. £^ j^^m^i 1q j^g^. ^ Thebis aberat .

D E N O M I N A T A.

1 E R A C 1 T E S lapis, \ Plmiogemma eft, quam idem a c^l(frg Jccipftrf^^^^
nominatam ait.Huius etiam mcminit do6li{fm\us ^ Georgius AgricoW.^^
r jcitem inquit, Paulus Aegineta ih lapdibus refltus numerat , quam Plinius iH^ .
m/s, Is ( funt verba Plinij ) alternat totus Miluinis nigricans veluti flutnis . ^^*
tur, vt tradit idem Agricola , in tra^u Heldesheymio Saxoni^ , qua iturverfr^" .
fum in colle ultra fiumen (ir citra , efi^fimilis (fecie , ^ colore i^cc/ffitrum ^^J^f .

Hiciacitcs
lapis.

Lib.$ 7. c.
10. & II.

^Lib.^.dc U
nat.foffil. ^

i prohjflj

Hicraciiim tradit* Hermolausf«;w, //T/)/<5fi-/«^^f/?/i/, amujcis infefiatum iri negaU hi\6c intybacc^r^
neris hci ba qunfdam,qu;E mutuato ab Hieracc vocabulo Hieracium plerumq; apud Or^ ^/^
Lariiiok],-,arq; eriam F^mincogenerequibuftiam Hicracca dicjrur,ea rarionc,quain '
■ " " ' rauulfefcalptf

^L. I 7. ^ ^m^M, vr 1 uquit '^Plinius.
Hieraciiim Minus Hieracium ( inquit Ornithologus ) quod do^^-orum plcriq; hodie ilJud e/I<?r^^j^

<1inr\n viiiCfrv Tl*»nc 1 *»rvf"»ic K rvtvi .>iai I i-\t-\;l-\iin-» /^t-it^oll -»«■> ^ »T*-tr\ff»r

Caudi

"^- . quafi florem Anferinum,qu6d illa planta Anferibus grata fit.
Heciyp lo- ^j.^^^ ^^. ^ j intcrcfl-, viribus tamen & genere fimiles fun

Eandem hcdypnoidem

unt. Huius florum fcapi,|i^^^[^i,

Qiio Hife- <^uc^,^!<C HieracijCredci,aliorumqjquorundamHieraciorumlad:eofuccodifcclii^^^^^^
racifi cali- qni cum amarus lit,& infigni abftergendi vi praeditus, non mirum fi Accipitribus affri(^^y
ginc difcu- lorum caliginem difcutiat. Quanuis fortaffe his egrc credatquifpia, vt facultate frigi*^^^^^

Acs. ^^^^^' huiufmodi, nemo negauerit. Ex eodem Hieraciorum generc Picris cfl,id ef^',h^'^) fii-
Picris. Vel Cichorium fylueftre ab amaritudine diaum , quod Aelianus refert Circum Accipit^^'^^ .
Intybu i fi- do fuo imponcre tanquam ad cufiodiam puUorum altqtiid conferat . ^%
ue Cicho- DracunculusedamHieraciumnominaturapudDiofcoridem/orta/leproprcrc^nl^^^^^^
num fyluc culisin(igncm,vt& Accipiter fuopeaoremaculofuseft,quemadmodumdelapicleH|^^^j
Drtcuncu- f^P^"^^ ^^^c^hr\is /yIue/tnsHieracopodion,ide/^a^esAccipitris,n/^^^^^^^^^^
lus air Hic ^^^^1 dicitur. Na Lychnis coronaria alio nomine quibufda Ballaria, appcUatur. ^f^.^ yt
racium di- autem apud Varinum,& Hefychium, Balarim herbam efle triphyllon , id eftj, tripli^i U

(kws. ■ ' A •. «i- • • • ..^ . . . ' . , r...Ti

Ballaria .
Baiaris hcr
ba quof.

, ^ ' j j p j — ^»» , »>.i wvv^, ».x »|.- — viAJ>*

Jta fortc v/)gues Accipitris imitctur. A\\a , Accipirrinus pcSydidia herba , inquir, ^^^fro^^^
Barbarus,apud vulgus noftrum, qua? Corneola ouoq; dicitur ( fortc,qu6d filiquis ^^*^
culis infigniatur) tblio falicis ferc pufillo, flore fubIuteo,filiquis ciceri flmihbus. Ex
Acap7tri - g^"^^'^ ^ tiwdioria co^wominatur y quod colorerubro capilJos in^ccrcc^icatur' ^^,uiri^(i

I7US

lius

' pera- coUyria c]uardam,riue medicamenta ad oculos Hicracia vocitarunt, nimirum quo(^

aciemitaaci!ant,vtncperffMcaci(nmoquidcm Accipitrumvifui inferior futuraft- ^'^^-^0$
Corneola. Apolioui; Ph^nix CoUvri] gcnus apud ^ Galenum Hicracium co^nominatumyVt c^od:^,^ ^^fO
CoUyna quihurdam recenrionhus placet, quod ab Hieracequodam compofitum, ah Apol^c>ni^^jg,
Hicraaa ^f^,,^^ adumptum fit. Quam (ententiam contirmat aliud funile medicamcntum, pjjnii';

comp. med. ^^c^*^^^^ ^nam his vcrhis : Hicractum vocatur coHjrtum.quodita maxtme conftat. Temp^^*^^^ j^^H'
(eclocos c.-j J<^^em Ammouiaci vnci]s quatuor, ^eruginis Cyprix duabus,atramentifutorij (quod J^^^^^^^^
thum voca\it)totidem,miCyosv€r6una,crocifex.Hxcomnidtritaaceto Thafio ^^'^

%

10
't

OrnithoIogLS^Lib.IIIi 32J

^ paufos^ccllentis remedij contra gliucomatum initia, & fuffufionum , contra caligines , &

Cdrusdefcribitadfcabrities. 'ljb£.c.6.
'Xcil{ f^^^^^^ ^ccipitres domari,& ad uenatum inftitui docet, Accipitraria dicitur. Item & Acdpitra-
ius • ^^^W"' ^"^^ ^rti operam daiit, Acd\ntrm\ vocantur, vt Gr^cc hpoLKdTfKxpou Ab hu- ars .
tlnW^ ^^^^^^^^ metaphorico tropo, originem duxit quondam veteribus vfitatum verbu, Ac- Acdpitia-

Pm-are, quod apud Na:uium legitur authore ^ GeUio,& idem fignificabat, quod rapcre , de- ? "1"' *
^^^ere,nuncaboJitum. t> >n t > Accipirra-

■ VSVS IN SACRIS.

N (uperftitiofis veterum Aegyptiorum facris frequcntem admodum Accipi-
tris vfum fuifle legimus.Hunc enim cum viuum , tum mortuum coJebanr.
Viuumquidem venerabantur,cum quod Scorpiones,Ceraftas, aliaq; venc-
nata animaha necaret, tum ob plurimam, quam ei cum ca^lefti igne (eu Sole,
quem pro potilfimo numinehabebant^ e(\c credebar,nin ilitudinem. Deniq;
trqj^ '^?««a^^ quod ad auguria^eo maximc vtcrentur. Vnde & certos miniftros in Accipi-
buscl^"^^-^" T alebant, curam deftinabant, tefte ' Diodoro Siculo , vt volanti- =» nh.i.rer,

cipitJc:""/"k P^^^i^^^<^^^>^^^^^^^^; voce,donec carnes caperent,inuirarent. Mortiios Ac- amiq.cap.4
AcqI^, -^!^'^^^^^^^^^^^^^^^ Vnde Aelianus ;

J ^^^V^^* ^"^""^f ''''''^' ^^'^"^ ^'^yP^'"^ ^^""'^'^ '^'^''^' exifiimatur ; thm foH cxce(jhm

tur J^'''?odaAcafttrisaliq^^^^^ vndeoracula confulenubus dimnoinjimanajfiatae^undercn-

>^A«^,//.Et rurfus.Accipitres Z.^/7W/^>;..7/^;^^r,/^^^ ^Lioxi±

J % r/i% i^ne ijs ejfe affirmant. K^tq; huius rei teflmQmum adferunt ,quod fimtltter atq ; tgms viclemi
elocesftnt, aquam vero cum igneexiHere^offe negam. Contra Co^ita Accipitres, vt Crocodtlorum hol

t^hfetncrucemagunt.Hiqtnffe Crocodilosobfimilttudinem,quAmcuma^uahabereaffcrunt diuino

t^^^i^^.'^^"^'''^^'" mquit'Eu(ebiusPamphiIus,ubiueterumEthnicorum de x..c,.z...i.

4^^^^^^'"^^^^ COpiosc profcquitur, ah i^egy^tijs hahttum.tndeetiam conjhrefotefl.quod bontmil- dc pr^para.
if^^ .^^^"^^y(^uius benefcioac nutH omnia ftibfijlere^vigere ntq,contineri credcbant ^reliqua ferpentis Suangel.
^uu ^^i^«^^^'r//'//w effingerent. Mortuos etiam Accipitres publico exequiaril honore pro-

^*l[ct '^^^^^fi^^^"^^^*^^ aut aliudaliquidyviSiui accommodatum, vhi aUquodfacrum animaUxpi'
-^ff/ft/^*^^^*^ ^*^* ^^^^if^s (0 vtebantur : eodemq -, luciu etiam adalia loca profecii , K^eluros , ^
^^^ll^ ^^^^^^ ^^^y/>// vrhem Butrim afportahant. Plura ad Accipitris cultum pertinenda pri
i^^tilTm!^ ^^^^"^ ingreftu^vbi de dignitate Accipitris , ex diuinis ei exhibitis honoribus
"^um depropta di4>utatur,curiofo Learori videre Jicet, ne eadem fepius repcteda fint.

A V G V R I A.

A B I T O S olim in maxima veneratione Accipitres , cum plurimas alias ob
c^u^asytiim vel maximc,qu6drebusgerendisbencconfuJere, honumq;(em-
per augurium adferre a ftolida,fuperftitiofa,& proprio fa^pc cum damno ni-
miscreduIagentihtatecrederentur,cxomnium authorum confenfu proba-
tur. Hos eniin diuinx voluntatis nuntios,ac interpretes, pr^ferrim vero Apol
linis, vt Aquilam louis, Homerus,& Porphyrius creditos fuifle oftendunt .

^ ^^^dtera ^^^P"<^omnesiauaIuit,vtab augurijsnomentraxiflevelint Accipitrem,quafi
^^^'^cium ^rt^^^^^^^^^nuncio Jeti/fima in au2nri\sdicaturAuis. Sunt qui exiftimenr boniominis

^^^^ quoc ^ _

^^fi cra dtcorAuis , nimirum confulo rebus
^ri Uuum vtrff it cum mea dextra latus .

une

. . Accipitcr
ominjs yndcdia*
lugurij Ac
cipicris fc-
lix fignum.
Cur lacra_*
Auis did:'

f\ j4*,*r • ^ — — fit Accipi-

XU^qmy y^^^^^^pr^dammffllisafotepetts. .

eminremanifefte* Horaero repugnat,quvAcdpitremTclemachoaddextram * od^jfa

£ c vola/le

cum ad lacuam volare conlpicitur.ln qua fentena fuit loannes Vrfmus in eo fuo Au
r ^^^^P^^^c fccitjvbi etiam rationem reddit^cur Sacra Auis Gr^cts dida fit:
fi dtcorAuis , nimirum confulo rebus
Uuum vergit cum mea dextra latus .
^^'^e» augurium , non nojlri commoda fellis

r

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

3 26 Vlyfsis Aldrouandi

volaHe, & Ixtum tamen augurlum attulifle fcribit, hifce vcrfibus, quos Simon Lcmnius RW»

tus Emporicus e Grxcis fic Latinos fecit :

Ta//a dicentis dextra departe volauit
Acciftter Circust volucrts tennata fuh auras ,
Acre genus raftu , PhoAi quoq , nuntius Ales^
In curuo pauidam lacerabat vngue Columbam,
EuellensplumdSjVulfafq.fubaerepennas
In terram mediaSyinter luuenemq^ ratemq^
Fundebat retinens volucrem, T heoclymenus augur
TelemAchum a focijs prensa vocat omine dextrd :
Haud equidem volucris fme numine dextra volanit^
T elemache augurium agnojco, coramq\ volantem
Conjpexi volucrem, vejlro haudgenus altius extat .
^uin alia haud Ithaca magis efigens regia terris^
^uaq j magis Samijs fceptro dominetur in vndis^
^um veUra in populis Jthaca. vos ergo potentes»
Imperio vndarum femper regnabitis alto»
Telemachus contra prudens orditur : A mate

OvtinamUtuntnonhocfucceffibusomen ^
O hofpcs ycareat, (jrc

^Lih. Alexandcr ab Alexandro po^ Ciconias, qtufemper nondubiam coneordid Jtgmjicatioftf^y
13. Gcnid. ^^QY\{i\^QYix\xY,froximamejfe Accifitrum W4/tty^w,fcribit ; pr£cipuum\cr6genus^quodCircurif^f!^
dicrum . altero pede claudum^ quod fortunatum nuptijs , ^ pecuaria rei opinatijunt . Tan tum ^ef^^^^V^

pr^dicendi vim in Accipitreualerearbitrabantur,ut etiam cum moriente,non folum «J^p^i^ 1
< tih. 2. de ri,fed in alios etiam , deuoratiseius extis , transferri pofle crederent". Qiiod impius iU^. '
ahlWn. ab phyrius adcrere etiam no dubitauit,his ycYhis,^ianimalium vaticinijs poUentium animas i^j ^^,
anm» cipere vo/unt, deuoratis prtncipalibus corporis eorum partibus,vt corde Certtorttm, aut Talparum, ^
iipitYum, animam quoq \ CtngulorttmfraJentem,& ingredientem in ipfos accipiunt , & Dei inft^^rgy
prdfenttentcm. Exempla augurij ab Accipitribus defumpti prarter Homerica iWiid , ^^^^^^gco- \l
n i aii u ne£terelubet.Dario Accipitresviri,duoVulturumpariavellicantes,omcnfuere,qu6d<i
riit ex A?ci iuratis fumpto fupplicio , haud multo poft Perfarum regno potiturus eflet . M. Aemilii^K..
pitribusA' to Coff Didtus L^lius Legatus Pompeij, cttiprodigium Eomd eratfa5ium,in le6io vxoris duoangi^^[0
Vukunb. Bi, tn dtuerfumq] Upfi , proxime Pompeio in caHris fedenti Acciptter fuper caput accejferat , in W
Didius L£E (tdnerfus Scrtortum tnter pabulatores occifus^ vt author eft I ulius obfequens, ^gfl
liusoccis'. jviancrhon Aegyptius ^Ha hca^itxnmm^mio Capuam vrbem olim celeberrimamf^.^^Jj
accepide fcriptum rcliquit , his verbis : Ofcus^ qui T yrrhenis imperauit , infigne ferpentis h^^'f'

Ca vs \c- gnrio,quem lingua Hetru(caCapymappeUabant,nominafte: vtfcriptores etiam ^^^.^
cipirrcin fi veniRiores memorise prodiderunt. Licetpofh temporis progrefiu creditumfit, eamif^^*^^
gnihcat . peftribuslocisnominatamefte.^^Statius etiam,vtDom ex Accipitre augurij fpemii^^^

^ L^i.The- afFulfifte innuat , ita inquit : a/tis

haid. Defuper ^ccipitres exultauere rapinis,

M Y S T I C A.

*L.% i.Mo ^^^^^^ IVVS* Gregorius eum lociim interpretans, vbiita D. lob qu^rif, ^^^f^^' j
. r. ^ Japientiamtuamplumejcet \^ccipiterexpandensalasjuas adK^uHrutn^-'^. pft^S

cum feu myfticum fenfum his verbis explicat. ^idejl ergo Accipitre^ ^.^^^ ^ i

i.c.i8.

cum leuniyuicuuiicuiuuiui:» vcruiicxpucac.,^*af/rfrg(?^cc#//**"'- , 0,^.
plumefcere^niftquodvnufquifq-^fan^iorumta^us ftatu San£ii Spiritus cort^^ J^l^^^^^
^AdColof. - ^^^^^^ vJumvetuH^conuerfationisabijcienSynouihominisformamJumit.-^od ^^^^^nll^'
cap.S' w^jrsfj f^ypj^f dicens : expoltantes vos veterem hominem cum adtbus faisy ^^^^^^^jj^ifi^^'

Et rurfum : Licet is, qui fortis eU;noJler homo corrumpatur^tamen iSyqui\tntus ejl^ renouatur dc ^^fi0^*
Vetnjiam autempcnnam proijcere.ejl inueterata Htidta dolofd aclionis amittere , ^ neuampc^'^
re, ejl mitem.ac fimplicem bene viuendo fenfum tenere. Penna namq ; veteris conucrfationis -^^(^

ma noua. mutationts fubleuatyvt ad volatum tanto leuioremyquanto muiorem reddat, & ben^ '

OrnithologbLib.IIII. 327

P''ccIfiZi„'f''^'"^^ ^^"'VW «oflrasnd^^uBrim expa„derc,ijlter iduenumS.Sfiritns m-
"i" ^ciip,,"'!'^""'''"" "^Z""''" """ Mc^^cnd"""! tegere,jcdaecufind,fMMre.7mc

''fe..^./; '7/^"'/"f-Poft P^uca eoclem loco: ^

'meUecluJr^"Jn''^^^'^^^^'^'^"'f'''''f'^^^^^
^mcomm^i!',Tu'^ 't^-^^''''''''/ Patauinusin hunao- ^ -Dw;

St„ota '"^ / ''^ ^'^ etuit,inqiiiens:^eeipt/erioein loeo virum iuaum Jl^m Q,<aclr^.

■^'"Purts^uZV"^'' ''''''"' "^

^'''nnjdLzzjt^''r^^

^'"""»eo«rer„auu.r„J„r. '7'y'~7"'^'! T"!",'"; ^"J'^"'"'""''" "^oremntitrmuiimemitttit
'''''' cleiJa ZZt lt^^^^
?oru,oftroctiae^^iS::C^^^^

l^P'»>t.ve.erese.u,t ^ «-.#4 > V.^ ^^l.^ ''•^1^"^ ' Chrir A.

r '^'""'^^'''^'"''''"''^^''^^- ^'''r<>'>'''»%<itr.:s%Z%cr:t t XZ "^^-
^4 JT '"^'"''''r """^P''"»"' "cqutrtt^donec oLtbus fL.s XTil^.^S t
''>'Ca{ e,^C T r'-';"'^'"^^" (Mutatoriam vocat locum vndiquaqueprolu o"

'^''''i'>'nd!utt2Vf f''''"^^^

'''i'''busdiuZ.rl^'''^r

f r ^^' v"^''- ^i'^"*" ^<^CH"Mreosdenotat,utait' HieronymusLau-
^''•^''^ulKn^f"'^''^''"'''''''''^'''''',^

^^^f,eyu5S^^"'" .nfirm.orum.nuacluiU Qnos homincs ncUfphccrcm Dcm fJu-

f T'" aciwl r"'>'°'^!^''^'"''"""f^™'^o''^leculo,quoquician,ur/iioloco(i.a^^^
/ ^<^nutJ capieudis homuu obleciuium prsebcbaut Accipitres . Vndc

fo 4 '^^'^fide^rH ^^'J^^^^^^P^P^'^^^?^^^^^ cumhommbus operatur. Huncimifamur y qui may/fien

^^cft ef i ' ^^^^^^^^(/^^''^'^^^^^'I^^rap/m^^ - ^

^^diit^ .^^^^ Acciniter fimi^i raHr.ii/^ ,U.>,

^^perct

iclcre nititur,deinciecumlaniat atques^ternum illiitaexitium machinatur.
«m etiain duo funt Accipitrum <^enera , nobile fcilicet ,& ignobiie, illud certe*
rct,niri in altum elatum efiet; hoc vero , iiifi in terra . CoJuinba autcni vtrumd-

Wi!^^i^^'^^rcens r-**"^""^^'*»'-"*"^"^'^' vv,i .^, in.i m iciirf . ^uiumDaautcni vtrumq;,-
ra. ■ T^^^^ vidit,in terram;vbi aliud , irarim in altum auolat. Sic etiair. Dia-
Pit in aIto,hoc eft,in ftatu prorperitatis,& aliquos in ten a,hoc ci} m aduerfita-

E e 1 tibus*

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

3 28 Vlyrsi.s Aldrouandi

tihus, Columba autem vtrunque Accipitrum genus cognofccns fignificat iuftos, & fimplic^»
qviifcllepeccaticnrcnr. Ha:c Columba duas alashabetjfcilicet humilitatcm & P'^^^^"^'y
Qiiando crgo luftus vidct Accipirrem diabolum velle fe ra pere in alto,hoc eft in prolperit >
tunc vti dcbet ala humilitatis,prorperi.s non fe exaltando, fed ex hoc fe magis Deo ^^^YLiii
gnofccdo. Cum vero videt eundem fc opprimere in terra velle feu paupertate.tunc yoUD
altumpcraIampaticntia',&fpei,reaccredendo patientiam viam ad Chriftumefle.
quoque lobum Columbain rnrer Accipitres vocabatD.^ Chryfoft-omus, vtouemintei

HomiL 2. pos ^^c. Prccrerca quemadmocium ad folis radios folet Accipiter pennarum vitia '^"^^l^j
dcpatlemla coniponcre. Sicad Clu iftinn Dom. accenurum,oportet omncm improbitatem OL atte
^^^' impios exucre,& nouo veftitu,ac renouatione vitae fuperindui .

M O R A L I A.

* L. S.Ep.3 'ASSIODORVS Accipitris naturam ad himsnos mores comp^^^

Acdpitri - vcrbis : £)iiodamwofiAcctpnres,&fupra omnes alites4Cunuswtt4entcs,volatHlj^^^^^

busq.com fflT rtoscotJcul>tfcnnt,quiarapaccs infidtAtnrtoxta contteraicuUnonrequi^^^^

paicntur. 21 erjfm ahqnid folt agere , quipr^dam cum alio rton deftderant inuertire . Sic mor

volttntas lltrnmj. dctesiahtlis ejl , qttd^ conjpeclum hommum frobatttr e$ng^^^ 'pj.l^
J^S^i^^^^^^ pofcf de tllo attquid vcractier crcdt , cuitts vit^ teflts nort ptcji iritientrt . .^^^
p r uus Au^\\^\n\x%Acc\p\txc% pccuniar eos vocat, qui a\\cv\:i quarrunt, in quo ^ Plautum ^^^^
'^" tuscft, qu» auaros Lcnones eodemnomineappeUauit,ut{upraexeoiucognominatiso ,

cli™S. . y . Uifccl^

"^Cant. 2 r. Nec n^cowcmnc quoqncnoi^cr'' Ario^us medicii , qui ob promiflam a Gabrma
Sm%f>i' ftiiTunauctu\a,ingcntempccuni«uim,Fihndrumveneuoexl\ibito cmcdio toUebat,
pitri comparAuit,diccns :

Carrte Sparuiery che rtel fiede grifagno
Tengalafarna.efiApertrarnefafio,

Dal can , che fi tenea fido compagno , f
Jrjgcrdamcrtie e fopragiuntOy eguaflo .
Cofi il tjiiedicoy intento alrio guadagng ,
Dofjde^erauaaiutOyhehhcectftrafo,
odi difomma, audacia efiempio raro ,

£ cofiauenga a ciafcttn altro maro . a P ufr

^Zjh. 7. De CdlUcratisScMciulcidx pcrHciiayimpo{i:uracyantiqiii{rmucarmcnlegiturapud ^
niam^quod latinc rcdditum ficfonat:

Et ignis efi aliomagts^quf uratigncy
Lupisj.fhtior Lupis efa/tfs ,

Acctptter ocius Accipiire volat , ^
Si Callicratem ipfim immaniorem ante alios

Superauit perficita Metjalctdas . 'AiS^
Homincm enim omnium nequiirnnum Caliicratem , pcrfidia qui fupcraret,Mcnalci
inuentus. De ducum horum hilloria confule Pau{aniam,quam fi ad moralem do6lri"^
cet reduccre,%n//icabit ncmiiicm adeo vcrripellem e/Ie, cui non ah alio im ponipo0'

HIEROGLYPHICA.

Accipuer W^^$y>^f^ N l M V M humauum, quo uihil pulchrius, nihil fublimius, nihil pf^^
itmm hic- 111 boc mundo ed, cum ad contc\upldtionem rcrum diuiturum k ^^^^^licf^

ofleiidere uellent Aegyptij, Accipitrcm re£ta furfum volantem, ita ^^j^af
captarevidereturjpii-igereconfueuerunt.C^teraenimvoiatiliayfiti^^'^ ^^iiiti^
ripiuuC in fublime,obliquo traclu curuatifq; fpacijs ferricogunturi ^^^^'^laf'
rcdacurfum pol]untinrendere. Solus autem Accipiterre^tome^^y^^^qui^
Contra ucrojfi animum a fublimium confiderationeadhsec inferiora fcfedimittenf^» i^^t,^'
ibi confpcxcrit idcas, in centro hoc recognofcat , neq; a rciSlo itinerc quicquam ^^^S^^^c^i^^^'
dem uelkntindicdiCy tum Accip\tre\n identidem deor(um ad tcrram

fendentememi'^^^^;''

Plato anim:e alas attribuit, fingulares iUius motus, quafi uolatus fignificans : ad ^"^^Jpirri'^

:cc$, I

tatc,
litifl
LU'

I

OrnithologicTLib. rill. 329

rt-Cm co^r commcclc referri poaunr, fuhlimis ad cdeftium,humiiis uero terreftrium
W uobnr ^^"^ Hieroglyphicis depiaum Accipitrem,uel furium,ucl deor

^^i^^i un!. f • Auimar etiam fcciem Aegvpti| ficerdotes per Accipirrcm iii-
Accm.Vp T * ' ^'''^^ ^^'"'^ '^^^"^ ^"^'^^ ^P"^l Grecos /Vp<, & apud Latinos ^•'^^.^"^^^ ^^^-

gnifieac v^^^^^ in f>llabis diuidantur, Bai , per fe animam , Eth cor (1- ^ 'j;;

^^Jrainq^ ^^^'^f^^l 'l^tJnter huiulmodi compo/itis uocibus,CLim uel i pfun rei originem na

^crbi ^vali^^ ! ^ignificare uellent. Qiiod & apud Hxbreos frequentiirmuim eft^cjui

^^Umdi -^^ c^Iumnominant,idemconftare exaqua &aere docent:& ciim

dnnh \jJ^^'^^>'^^!*'^"-^"^9"*^^o"ip*i<^irumii5,terra?matenam,& Adam c^c

eutem enmi tcrrae appHcatam,id nominis fignificare oftendit Philo. Sed iam quid c6 ^'^»»6^«'

^^pt^^iculu V^""^ ^^^^^^ habeat, uideamus. Aegyptiorum opinio fuit, cor elle anuna? re- a co\ptio

Baierr^' compofjtione duarum iJJarum fvJJabarum, Bai & Etli, in unam diaionem iit rum opinio
^^•^m Dinl ) ^^'^ ^^^CH^i^rcmfignificat jErgoutanimsefedemincordeenedocercnt, Auem A"^"^^
^iendi ei • ^^^7Pf'l t^intum, fed & Stoici animam in corde potiinmum ftatuerunt. Sen-
^^^conf? ^^^"*^^^^'"-^^'''^^^"^"'">9"^"Jexreipracommunemuocamiis,ubi/^umina adma
^^uinoi ^^^' "^^^ r ' "^^^^^^^^^^ credimus, /« r.r^. Ncque abfurde dixerimus ab eo ma a ^ j,/,,^.
tem QM vT b ni "^*' quafi quinque maria mediterranea diffundi in corporis contincn- noy& yig,
^cc/^;,>r''''''' lafonisfuitfenrcfia.Qijoduero deanimo pauJo antcdicebamus cum , ,

io in mente '''' '^litem iplam pidam congruum iUius efle fvmbolum , tum fubit ^

^^f) ^"'.^^^^^^/'''''^/^'^^•um , a/afff^^ nempe#^«/;.,'//w (quod anud Platonem latifrunc dif- Ammus
^"^^. SM ^^oxrurJt,m rttccrt/ceKttbus sdjumvs euc-^ larus.

: P^^'^^^^tantibus cum difcipulis, quo faeio alts beneplur?2arnfbus amnm volucres anirt fvf-

l Para(fili

ercintiA , Fortttudtnts , luJ/itU : fi"""** 9"^'
ieriuantur. Namin dminisUte- ^^"orqua:.

JUiglt /(J//^fm ImtU tiirmum , nempe Pr«^^/;/;.< , Temper^

^^.n"" ^"P^^^"^>^^^^/r«^'-. ex quoc^teraomnia d .uuu., ,

^'t ^capniirpvo /apient/a , ad quem accedere /itientes ac/moncmur. Vbi vero p^'*;'
capi? ^^^^^^i^>S«as animaj tribuit,mentionem incidit, pcr eas naturalem eam trtte/hgenttam rZVpu

^^^iinot ^n^^^^^^^^^:^^"^^ conuenif. Fa kmvycum bbcm a corporecontraxerir, nuiiquam ic/e Inrciiigcna
''■^"1 c/?^ potenr,nifi ftuminibus acceptam maculam eluerit. QiJoniam vci 6 funr, qui du- naturaUs,
^^^^n flu • '^M "^^^^P^^.^^^? contcndunt,itaque Gangem,Nilum, tuphraiem , & Tigvun (ea
^Wum^K ^^^"^"r ^Jciunt)quaaioriJJisuirriiribusquie omnem in Jiomiiuim uira prin-
^'^terif 7^ ^^^^ j "^^^'^^P^"^'^^^ aflerunt. Exhis itaque aquis implumis A ccipncr noi\ er luftrari
^•^cvvint p^^^^ Jdcntidem ita plumcrcere,eascV alas eir.ittere , & non fupra nubes tantum , cucd

^cvnu<;.tni,>r,.,.l^..:.,^ : 1 ... tt » ..^ L . . . oir cu ai;^

tnuliaido

'^^M^fa m ? ^"^^"^ abftmeie credatur , & folo fanguinis foau fuim kuet , qu' > vno & ani- ^^^^^,
'''^'*'^f>au^ r^^ quodjinmoc/o vidctur. Idco.uctcrc illo in/liruro,/fbaminibus , qux pro anima ^ Ir.guims
^^^'l^ no/a ^ ^'^^"^ acimifccbatur,& Moyfes fanguinem hoftiarum pro aniwa ciTcmonct.ue vius "jn lua
M inV"'''^"^^ comedere cum carnibus. Pafllm etiam in ' Leuitico admonemur,ut a fangui ^'ombus .

^ ^^^^ circ' '^^^^'^^" animas /uas expiaret,eftetq^ ita (Imguis anima! (itatio, dum func/eretur per ^ c -

rerra operirerur. Qtioci iiero didtfw ; uniuicuiuiquc Ar.nm in

^itortjj^ r ,^egyptij,fi fanguinem fignificare uoluiflent, Accipitris imagineiv. eirmgebanr. "
S^'Ue. Hij^ ^u^^ opinio fuit animam eflc fanguinem , fiue ut Empedoclcs arbitrabatur, in (an- Accipircr
^^^^ ^P"^'' pOCtasiPtfrpurearrt ille artimam. ct : vttam cum finguine fttdjt. & alla huxui- pro i^i^pii

^H(,j^^^^^^^^v}^adhosperiinet,quifanguinemanim^ commifcent,ego nonita fiicrim
''Ucripf.jj^^^ P^^^tear,de brutorum anima hoc tantum iiitelligendum eile,dequibus in Ge-
^Mis Qt j^^^^^^-^ i^(iuitnfangiunee(Lci\ m in homine ranram ex animalibus,anima per
* ^^contineatimmortalirare. S^quamuis SalomonproconcionerciTij, nnnq,-

E c 3 eundcuiq;

riCpu

V

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vii5borix
hicro^ly-
phicti Ac-
cipitei".

330 VlyCsis Aldrouandl

cuiuicinq; interitum hominis,6<: iumentorum , & :equam vtrorunq^ conditionem , cxinip
rum opinione pofueritjex fua tamen fcntentia^corpus ad terram reuerti,rpiritu ucro ad cu f
qui dederat, aflaierat. lllud uero comercij cordi eft cum fanguine , ut ex Philofophorum
feraanone compertum eft,quod ex i)S omnibus c6ftet,quibus & fanguis.Litem ucro eam,H
Anftotchci fanguinem acorde , Mediciuero ab hepate proficifci, in coqj nafcialierunt,
cfthuiusloci,necinftitutiexaminare. . ^

Deniqueproptereas dotesquas huic alitinatura,rupraahorum volatihum conain"

" • • ^

lar^ita eft, fatUun eft^ vt in vniuerfum eftet excellentix, & prxcipuc viaoriar I
Nam rehquas omnino volucres volatu antecelht. Neque fruftra Theoclymenus apu .
ru. obferuato Accipitrisaufpicio, Telemachumbencfperareiubet, eiufq; genusin 1

lijcrogly-
phicu cur
nlarri cic-
pingatur.
Nuini vi-
doriati.

fupra reliquorum omnium gloriam potcs, cclebre, & illuftre futurum poIlicetur.Ea fant
cipitris prxrogatiua eft, vt agihtatis in volando principatum obtineat,ab eoq; ^^^'^^^'^\\^o
clara illa alarum infignia, qu^cunq; in huiufmodi glori^c fignificatum deuciuunt. Hinc

ri^ Hieroglyphicum
fefe ftatim humo toll

. paihm in numis , & monumentis alatum eft . auod viCtorix' part^^

^^,^ it,&gloriam amplcxa, perqj fummum theralatc volids, perq^ ii^^.^j^

fosterrarumtraaus expatiata,impedimcntaomniaagihtatefuadiifipct. Hinc iph nu^^^
aoriati dit:ti, quibus Di ufus in Tribunatu plcbis oaauam acris partem argcnto mifcuit-
illud vidlori^ hgnihcatum liieroglyphicum,quod in antiqua columna Virerbij ^P^^^-^^.^^-j^^^j

fcilicet Accipitrc:^ ex diucrfo aduolantcs ; per quos,vt nownulli tradunt , Herculis ab ai^ jjJ

Accipirres ^ Ofirichs a lirundufio motus in Gigantcs, nccnon vi£toria defcribitur. Ncq; vero foh^ yj
atio Vitcr- jecaura,quod volata prseftct, vdquodal^ vidoriaj attribuantur,aleseavidori«fyi"^J^ jj^
^'^^id^^ua' > vei (.im ob id etiam , quod eius pugna tam artificiofa flt, eaqj verfutia pcragatur, vt
HcixX ct quomodocunq; reluaans nccellario^hiperctur , vti fuo loco de pugna cius relatum eft- ^^^^
(Jiinais VI icem Accipitres, qui inlcdabantur Vulturc, fignum hieroglyphicu erant vidori» ^^^^"^^ ^0i>

Magorum cxidu coniuraueraiit,aflccuti funtjVOtiq; copot^^

<5toria dcL^ (eptc iWi viri,qui Smerdis iii M,
Gigaubus. p^t-fiam ab illcgitimo Regc lili

. patriam an iiicgicimo ivcgc iiueraruiu. iiiciit|uuiciiiic^iiuiu iiui iiuiii3u«tuiiiuu:>ww**'r
Scpcc Acci Y2ij.^yQlmi VuIturnoncxIcgitimoconceptUjfed patregencratur,vtaiunt,vcto
tiucm infc Accipitrem volantcm, perqucm,vtdiximus,alij vi(^roriamintcrpretantur, celcritatem'^»'' (
dantcs? ^ cari tradit,propterea quod in volatu fitomnium volucrum^vclocifsima. Ad hec A^.^^l^^j-^j^gii'

pitres Vul-

bcrarunt. llleriquidem regnum fibi nullis natalibus coinp'

cari tradit,propterea quuu m v»ji*ilu hl wnnnuni vv./iu«-iuiii vcn^v,n.>iiurf. ^ n.iiivv, d y^^-i r^,^
fis alis fio-uratus, clcmcntum acris indicatapnd Aegyptios facerdotes. Vt& al^c Auiun^*

/- ir A :l :.. J :r -i 'W -.,

Vcntomm zontem attoluntur, volucrium in modum furgcre,& perimmenfum inaneferri videni^"
Hitrogly- & alia multa prieterea hgnificata hieroglyphica apud Aegypdos habuit Acci
phicum . pr^cipuum erat Solis, cui cum ob eximium vifus Iplendorem , ac clariflimam aciem? ^ f
Equivelo- iHiys quidcm aducrfoj^ ^ ^i..^:.... — ......^nrat , ^

n- f;^CUnditatCmmaximaiiuL>ct_uuaic.>iiJii uwLc:>,iai.ci cicucuaiui. iiiuJ3uuuu;LVL7uii*'' ^^[fc»^
Cxidh3u .. j:,,: :J:nz^ l.. c^,isir\r^. ,k

corpor.i AC
cipitribus

s radios non conniuet, tiim propter motus velocitatem, viuacit^^
am,peculiarcs foli dotcs,facer credcbatur. ]gnis quoq; typum -^^ictlf
tiam,& quam dixi pcrnicifhmam volandi vim, gercbat. Sed & Vencrem dcflgnabat, P .
nimiam falacitatem. Ijdem Aegyptij,totiusorbismoIcmdcmonfl:rantes,intercirculti ^|i'
aiir.nilata. & igneum ferpcntisc/hgiem cum capite Accipitris circunducebant , vt eflet inftar ^^^^^^^^'
Solishiero fgr^ 0,quajThitadicitur.Percirculumenim ,magnitudinem & tormam totius
glyphicu , ^ebant : per anguem ver6,qui mcdium intcrfecat, bonum Dasmoncm,cuius hcneBci^ j|.
^ '^.'^^* 9 vi^^eant, ahntury^c confcruentur. Sed & Lun^ fymbolum fuit olim homo Accipitp^K^^^c^'
^vlne7Jt* ccam habens, qui,v t tradit ^ Plutarchus, ty phona moftrum, hippopotamo fimile,intc!' j^j^cij
eneiisty j^^^ ^^j^^j^ candido colorc fingcbaturiquodiscolorabalioLunam mutu^^^ ^^gti;»
fuum fisiniticcty nempc a Sole, cuius Accipiter lymboliim efle fupni docuimus. Serp^^^

pvis.

Lun? fym- fuum figniticcty nempe a ^joic, cuius Accipiter lymDoium eue lupr,
bolum". pinf^ebant Accipitrino capite,ut feliccm popuh genium fignificarent
^L.deOfy- * ^ ' '

A P O L O G I.

LU U l. ^

phicis Apologiiurc fubne^acndi venitJ^ ' ^,11^"
ofo inuohicro contegant, atq^ ^rtifici^ ^jpol*

. n nnibiK nlnrji virt-nri« rlnriimpnta

Y M B O L I S hifce hieroglyph i(
morales fententias fuo fabul

noq^ commento,animantes,a quibus plura virtutis documenta
(unt, homini,qua/i magiftras faciant. Tdis efkille ^ Hefiodi,
N Ltw o ' ctivov /2oLcrj?iiiicr ip/ci) (ppovincrj cLV<Tol<i «

nj' ipjj^ TrpQVieiTTiV CtnSdvU, TfOnttPid^^pOV ^

I

OrnithoIogbLib.IIII. 331

iAiov^ yva/^Ti-rrolaj 7ri7rup,uivn d/u(p'' oVJ;^8aj/
^^piro,r»'vroy iTrmpar^ai^ 7rpo\ fJivQov ^^yrl^

■f >?cr ifG aV iyc^ TTip uya doi^ov iHcroiv.

f^pcov <r' 0'^^;,' 4'^,'Aoi 7rp6g ytp^o30vcigdvTt(pipl^HV.
N/x>r9 ri^g-i'piTctf^7rpo\ r ato^icriv d^Ayict 7ra^«,
10 -i? (par cozvTTiTHc Ipfi^ Tccvvcri^Tipoc opvts .

m>«,at;cr'aV«i ^Uy^^^ junrii^ptv^cpim.

PptpdpTi Kcticti J^HAa jSpoTO), ovj^i juiv i^\o<;
^^t^j 6)? (pipi^juiv ^vvctTcLi^/2ctp6Sc<^{ffC7rtxJTln<i^
E^jcuWc, aVw. ideft:
S^dmwcfabuUm regihus dtctim.tametfiiffr /afia/tt.
^tc ^ccipieer affattts ejl Lufiiniam canoram.
^U^ in nuhibus ferens vnguihus correpam :
^iU vero mifire, cttruis cmfixa vnguibus ,
^^ugebat, eam autem impertofi illefermoneaUocuttuefi,
^ "^^^^^^

"^c vadis, qua te duco etiam cantatricem exifientem.
^'''''''f^^^o.fiqutdemUbet.faciam.veldtmtttam:
imfrudens vero,quicunq; veltt cupotentioribtu contenderei
Vi^hrtaj^friuatur, ad^ fudorem dolores patitur :
Sic ait vdox Accipiter, Utis alis prxdtta Auis.
O Perfky tu vero audi iufiitiam , neque iniuriam foue .
Iniuriaenimpernitiofa efi miferohomini, neq^ honusquidem
Factkferrepotefi.grauAtur^ ah iffa ,
, IlUpfusdamnis.

hit c, JT^'^^^,^^^^^^ . Accipiter dutemvidensl dcdhiindigensvohndoVerr}:

Accipitrem,ne deuoraretitr. Neq; enimfatis effiad Accipitris ven^
^'^^loL '^w'^'^'-^^^''^^^^^ At Accifiterfufiipens^it ;

hhixh ^^^^'^JJi^^^^ videntur .perfequar.

*cifolet n f^^^' P^^^o.^"chomine$eodemniodoinconfulte,acftulteager^^^
^ Sua; in ^^""""^' Ipc maiorum incertorum, fortunam pr«fcntcm,fcu emolumc-

de Philomela,& Accipitrc Apologus.

J^hilomenafedet^fiudiummouetoris am^ni,
r ^''^fibi.ficnidovifapUcerefuo.
T> ^P^^^^Accipiternidum.proftgnoremater

_ ^tifplicat. lUe autem :plus prece carmen amo :
^cc frece, nec pretio.fid amano fie6iere cantu
^^^^fotes.lllefiUt:Dulcit*silUcanit.
^»t€gemit, Itcet ore canat, corq-, eitts anheUt ,
^ff^me/itfiaummanataboremeUs;
"^f^^f^turAuisyfordetmodti^iHecanendt,
j^. ''^^^'^»*tosmatrevidentefua.
""^rehit^ necohirepotefi,fedviuit;vt iffam
'»c4tvitanecem,plusnececUdtshabens.
\^ Mttur matris,plus natt corpore, corpus

J ^g^tfua damnafcelus : Nam fraudihus vfo ;
^.^'^cufefraudofam vifcus tnefcat Auem.
^V^^UcUttdtmaU vtea meretur tntqui y
^^^^thi^V''^'!'^^'^^" ^rtecapt.

^^^^s Arli ^?^^ ^*'^^^ ^^•i^ infidiatur,eflecaaendum,neipfeviciffimabalii$ciDiamr.
j^pologus de Acdpitre& Columbis : ' ^

Ptrcm Mtlui pulfurttm helU, ColumhA
'''fmne Regem.Rex magis hofie nocet :

JHcipiant

VlyCsis Aldroiiandi

Tficipiunt de Rege queri^qHod fanius effef ,
. M/iui hc lla pai/, cfuam fwc matre mori .
^uicc^uid agas prudenter agas^cr rcfpicefinem :
Ferrc rmnora voloyne gramoraferam .

VSVS IN CIBIS.

A M E T S 1 lege Leuitici interdiaum fucrit Harbrcis , Auium rapacium . c
praffertiin Accipitris carnes menfis apponere , propterea quod
mal verc fordidum , ac rapax fanguinariumq,- : nos tamen non faftu illo
bnucometimurinnocentiam,fed Chri{Hmandata,quiC in facro EuangJ
& fandorum Patrum monumentis fcripta legimus,ea fola obferiiancM^
mu.s,exi{limantesanimantium harumaut illarum caniesminimepoflea.^

Ji^imd, nimc n\ c\\<is d:imn:iv\i\\.\s vi(jetur,neque {dLmtdins offendendar metu cius efus vitandu5 eii^j

teo vcro iaccr Accipitres pr:e cctcris commcdatur,uc guftui fuauis admodum , nec inUl^ >3

VSVS IN MEDICINA. '

Ad morbu
facrum.
Ad oculo -
rum vitia.

i N ufum Medicum a/Iumitur Accipiter quandoquc to(us,quandoqi
I tes,pro afFeftuum uario difcriminc. Totus quidam afliis & cibi loco lui^j^^^^
* morhwni facrum^ (\ modo Kiranidi credimus,curat. I nteger item in M^'^^'^^ .^,
dd omntum oculorum vttia tungitur efficaajj.me^ ut Plinius uult , autut ^ .j,
Em pyricus , tn vnguentofufino, Ad (anandam oculbi^um hebetudiiit^^J l^^^^
dam viuum deplumari : & in eodcm oleo decoqui iubcnt , donec ah ojjihus caro ^'11 •:

Carniu vi- decidat ,c[ui(^\\ciure colato oculos inungi . Carnes pullorum,\^ccipitrum,\n^ Rabbi Moy'^^^.

mttm corroborant ,melancholfd ^ perturhationi mentis refifiunt . 0\im fuperftido erat,in \r\0^ jJ'
u^phor. pariim fanabilibus,cxquibus etiam quartanc funt, puluerem, in quo{e uolutaHet A^^^^j.
dcf cTa°ot ^^frh^^^ ruriloclecumbentis colh » alligari. A deps Accipitris in oleo tritus oculis eo in"*""^/,,)]!
AYQuTr- ligineih depellere traditur Aefculapio, & iunduris utiliifnnus loanni Vrfino . Fabul^^^l 'fo^,
tanam . quod Kiranides fuo more dc ocdlis fcf ibit, ncm pe d collo fufpenfos tertianam fugare . 1^^^,-'
Adcpsail ftrodicuiit/iconiungaturoliuideco6lo,hyftericasduritiascmollire. OblcurusquidatT^.^
caliginem . quafuis malas corporis affediones huiufmodi mcdicamentum c uentriculo prx{ci'^^^^^u(i
^•■n aci ^^■^^'''■^ ventrtculumtnbus diehus,(jrnecithusmcromaceratumcomeres , O' cum trthus cochleiiJ^^^^^^^\'
&h/cuIj ac meilis permifcehiSyO' f^b fmnum propinabis . FelLl Accipitrum,quemadmodu .f" ^
im ualdc acria funt,ut Galenus apcrtc docetrquincciam erodunt, quod uel colorc i^'^
ofo ac uiridi tcfl:antur,qui tamcn nigcrintcrdu ineis eft,undeabfl:erfionefuaocul'^ ^

Roftru ad
hylleric
duritias

Lirum uaK
gino

deHc quidam lcribunt. Eandem Plinius uimy/;??^? tribiiens,t^rrY'//r//,inquit,/^^ cir^t^ qO^'

Ad quaiuis Att!Co Uudxtur ad r,7uncii9nes vmntum tn ocults vttiorum. Idcm cum uino pro antidoto ^^^^^^ Jnil^
aftcdion. ^^,^ morfum liellionis. Apud ^ Hippocratem extat medicametum ad coceptum adiuU^^^^^^/^>
Vetriculus. gj^^^jXjhuiufmodi^S"/ vero, inc^uity osvtertconc/ufimjrferit ^Jicifuccumapponat, donecfucrtf^f^^^^'
Ad oculos ^ f''^ti'^^ ^^^^ cluat. C^terhm Accipitris Itercus tn uino dtdciterat^0' tetuna btbat, & tunc cuJ^ '^^
Fnmis ad' aimhat.\^\i\\il\SC[\\OC^UC.fmum,2Lity-4ccipitrtsinmu/f>potumvi ^ Ji:

culos. 'Arnoldus Villanouanus fuffitum defcribir,qui h^tum uiuum uel mortui educit,huiu^^^^y ^
Con. Stcl- SpoUum ferpzntts,opoponax,mjrrha,galhamim,cafi.rctirn,ftdfMr cttrinum, ruhiaflercus CqI*^^^!^ l;
lionis mor- Accipitris: Ha!comnia,uelqua?dam eorum trita fclle uaccinocxcipiantur^&fumusin^Ycfil'^^

,. medicamcncirormulam:
mulier.

AdFajcuH. ^:,Hmt.!cctpjinso.I. .

^ m -Breu. Ctnamomi 7 .

fuo. c^^^ ■ ;

^lnSmtaxi (7r<?f/gra.iij.

medic. Nlilcecuin vinoalbomodico.

vs

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OrnkhologKT Lib. 1 1 1 1.
VSVS IN VENATIONE.

333

\ X multis commodis , qnx Accipiter prxftat, nullum magis fruauofum cfl,
\ qu:imquodeiusaucupiocapitur.Nonenim Auesfoliimomnisgenerisci-
bo ]audatas,fed quadrupedes etiam minores,ut lepores,& huiufmodi cupe- ^^^'
diasaiias,qua?herifuimenfamdiuitepenuin«:ruunt,venatur. Cumautem "'^^^^
_ ^ fatis fuperq,- fuo loco de ratione domandi Accipitris , & de uenatione eius ^**^'
^ ^um ex' p Z^^' ^^^^^^ peragenda traftatum fit,itaquehiclongior noncrOjadiedohoc tan-

^ ^^^'^^culo,quo Accipiteritaloquitur: ^lnl>ant9-
CHras, c^cos quod /lercus cnrat ocellos . folio.
<S<: ^^^^^^^ fitpatinis pr^da pottta tuis.
^^ciimt mercatores quamplurimi haud exigua ex his captis, venditisq; quarftum

gentis ' y^^<^ illis,qui venationem edoai funt ; quos fmgulos nonnunqu im quin-

^'^''^fcM ^^^^^^" V ^^"^f Corteflusfcnbic inThemiptanavrber^tercatumlocu ^ jj. z.rer.

^^^ccip 7 ^^^^ ^^^^ quottdie.uhi inter CAtera Aucs omnisgenerts uenales exponuntur, ^ inter has pltiri- Jndic.
eft 0 ^"^' P^lcones , Tinnunculi , qui illis regionibusfrequentes capiuntur . Accipitris prxterea
ctiam ^^^'^^^ r^'^^^^ ' ^^^^^^^^^^^^ ^ aucupatricibus alijs Auibus fuerit a/lbciatus , eas om« ' '^M
10 multo le maiores,ab omni,cui alioquin abnoxi^ futura: eHent^veaigali liberct .

ICONES. PICTVR^.

jELlANVS authore{l/9///^/V^ ^egyptios coronart JjiMsfiatuam pennis Acci^
\ pttrummfignumexcellentia . Nam Accipiterinter Auesut iam f^pius diftum,

iummohonoreabip/Isafficiebatur.RegisPerfarumveftempurpuream,Acci-
pitribus aureis pidis diftindam fuilVelegimus. Neque pr^ter rem enb puto po-
iJjg-j- ■ V. -- . "^^^)9U0d in qttodam Canone Imperialtum mtlttiarum apud CMaff^os Romd (e vidi/Ie
30 ^antT ^^.^^^^1^^^^^^^^ gejiabant.
ali^^^^^J^^^J^^'^^'^^!^^ fiipendta faciebant. Sedcr

^^'^yo\ nuncupatiyinfigne idem Accipttrts lutei inparma itidem luteageHabant.d' fiih eode ma-

^'^^^Uu ^^"^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^fi^^^^^fy^itodfagittariorum Accipiter caput inahm Uuamverte-
^^\onil'^A^^"'^^-^^^'^' ^i^ifci^fes^Gallicanalegio Diuitenfimunimento,quodc regione
kut^ ^ ^ppiu? in Ducatu Bergenfi fitum eft, in Rheui ripa,pro pr:^(idio impofita,carru-
^^'^eaT^^^^^^r^ babebantin infigni,colore tamendilutiore. Verum illud in primis obferua-
h om,^^ lemper in aerc fere degit, ita pingatur, vt in aqua degere videatur,quod natur^
•^ftaui ^^^^«^ptur, Neq; probandus eft ordo infignium Domini de Foleto in comitatu
<^o i^^j. ^'^' yn quibus Accipiter Lili j floribus infidere confpicitur. Nain & hoc etfi aliquo pa
^ "^' Ve, A noii exccdat,fieri tainen non poteft,vt Accipitrem ferant fragiles,ac cadu-

^«Jequarevide^-Bartholum. ' °

FAB VLOS A.

lCidis ftar.
coronara.
Regis Per-
lam vcllis.

'rog/y.
Sagittarij
vcnatores
aiii.

Laiini qui.
Diuitcnfcs
qui.

^Jndig.tra
B.it. de ar-
Piis Col. S.

j V I Accipitrem fabulis inuoluunt, Apollinem f^pius in hancalitcm fefc traf Apollo .
niutan*ecomminifcuntur,quemadmodum&aliaseum nunc Lacerti, nunc
Leonis,nuncDraconishabitumiuduirtefingiut. Vnde huncDeum Pha^bu
^iJo nomine Solem intclligebant, & venerabantur, & Accipitrem nonnun-
^uam vocabant, & hinc ob maximam natura? Accipitrin^ cum Sole iunilitu-
^^^^ AuemTT- ApoUinis prxcipuum nuncium , eiufq; voluntatis interpretem poetse

^^'^^canit: tamorph.
^fiillic agrejlisimagine Vhdus
modo A ccipitris pennas, modo terz* Leoms

1 ^'^^^unt L ^^•^^•^"^^^''^^"^^^^'^'^ D^dalioncm nugantur poet^. fuit autem Dxdalion ,vt
^ . Ceicis Regis Trachinix frater,qui Chionem (aut vt alij vokint Phv-

in A..i^.

^^iiihabuit,quarcumiamcxMercurio Autylocum,ex ApoUiae Philemonem

r

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

334

Vljfsis Aldrouandl

fnmorph.

gcnuiflct i Diana fe formofiorem ia(Si:auit. Quare Dea irata fagittis cam confccit,ciiiusmo
D^dalion rantum concepit doIorc,vt ex Parnain vertice fe in mare prjecipitauerit. Sed Apol' |
^ lo, vt hliar illius caufa gratiam facere uideretur , eum m Accipitrem , antequam in marecaaC'
ret, commutauit. Hanc eandem Metamorphofni ^ Ouidius hoc carminc defcribit.
J:lua v/a nulla ruit, iam tunc mihi currere vifus
Plus homine ejl, alafq ; fedes fumfftffe putares ,
^ffifgif ergo omnes vetoxq ; cupidine lcthi
Vertice Parnajji potitur : miferatus Apllo
Cum fe DAdiilion faxo mififfet ah alto
Fcctt Aucm , fnbttis pendentem fiiHulit alis ,
Oraq^^aduncadcdityCurtios deditvngutbfis hamos:
Virtutcm antiquamy maiores corpcrevires
P^t nunc Acciptter nulli fatis aquusy in omnes
Sduit Attes , alijsq^ dolens ft caufa dolendi, Et idcm rurfilS.
Vir fiit^cr tanta eft nnimi confantia^quantum
Acer erat hc/Icq ; fcrcx.ad vimq ■ paratus. Idcm alibi dcnuo.

' lllifcra hclUplacehant ,

J'JuA riunc i hisbxas agttat mutata Columhas .
Sunt KmQ.\\ qui addiuerfnn Metamorphofin Accipitris origincm rcfcrant ex h»^'"^^^*^
j« fabula : cuius etia mcminit ' Antopinus Liberalis ex Boeo, qui\ie Ornithogonia /luedeAi|

t'^ f^^~ ortu iibrum fcripf t, Fuit, inquit, apiid Marjandinos Hierax vir iuHus.dr illujhis, Is tempU Ctrt^\

mor.fab.S'

fiityprimujq ; ex ea frtt^ltts percepit. At pojlquam T eucri legitimo temporc facra Neptuno non perfol^^^

fed ea prd negligentia omiferunt.tndtgnatus Ncptunus frugcs eortim pcrdidtt, ingcntemq ; a mari (^^^^f^^
fts immtfit. Teucri cum Cetoftmtd dr famtferendo nonfatts ejjent,ad Hteracem miferunt, qui ^f*^^^^^*
ucrfus famen.ah eo pofcerent, ifq ; cum trittcum, tum alia mtftt altmenta, Irritatus eo fa6io NcftH^!
fuos ab eo honores diminutos tn Auem ipfum conuertit, quA nunc GrAcis Hierax^Latinis Acctpiter^*^^ .^,

Morcs quoq ; eitis prtjltnos prorfus tmmutaurt, Ettm enim^quihominthus fuerat chariJJlmtiSy volncrt^^^^!^'
uififjimum reddidtt j &quiahinteritttmultoshomin€sv€ndfcauerat ; jecitvttsplurmas falUs ^^^"

tert/ecarctAues»

^L}.1.CA.^.

Cur ab Ac
gyptijs cul
tusAecipi-
tcr.

H I S T O R I C A.

S S E R V N T Acgyptij, vt refcrt ' Diodorus Siculus, {efe hac ob caif&^^^^
cipua vcneratione Accipitrem profequi, qu6d,vt inquiunt,C'//z^ e regtot^^L
ta Thehas nohile Aegjptt oppidum attulerit Ithru chara^erthus puntceis e^^ratff^'^^^
conttnehatur quomodo^dr qtio. reuerentia , quthus ceremcnijs Dtf adon^rJi^i

Inde natum ( utaHbi ctiam diximus) vtrerum facrarum fcriptores,^^^^^.
faccrdotes ibidem tyaram rubram cum ala Accipitris capiti impo^f^ ^^,it
ftaret. H^c fane fi pro vcris recipere velimus,Diaboli fi-aude,ac technis facla fateri ^^'^^^^.35,

qui etiam animalium variorum fepenumero formas afliimere compcritur, & inrer ^^^^^.[,1$:
Accipitris aliquando imagine fcfe celafle^pro uero referc*' Gulielmus Neubrigen/is hi^ ^^/

D?m6 Ac
opims for
ma Eudo-
nc fallit .

Diabolus
pifcis.
Rana pi-
fcatrix .

Eudo Brttanus arrniger^ homo nefarius acfcclcjius, conjpccium aliquando mtr^ , vt ipfius octtlts A ^ ^.^^^f
J\Jcinatts vidcbatur ypulchritudims Acc ipitrem.fi n propriam permciem concupiuity quopotitus, ^^^^
fitim iam aheunter» Utitia fequebatttr» Cuiille: Ahijce,inqujtiCtto quod portas. Non cntni ^l' ^^^^^^^[l^if^
paret ; fed D^mon tta in eam fpeciem transffrmatus. Cttius quidem dtcit veritatem.,euentus fop^ ^^^[i .
uit, Cttm enim tnfipiens nollet attdire monentem, primo conquaFIus Accipitrem illum^ vngttihtiS F^^^^^o^ |
hi ar^liusyacvehementtus ftringerCy mox per manum ah eodem fublatus,dtfparuit, Ita Leo rugi^^», i"

I

quibus hominem dcuoret, modos acaftusexcogitat. Non aliter, ac ille nifc is, quem ^ ^fj
Diabolum nonnulii vocant; necnonqui Rana pifcairix diftus, pifciculos callide i^^ '^j^^y
tanquam in caflem illedos abforbet. Sic illefatuos irretit ac capit i necnon ranquiii^i ^^^^\cir
lutum, ira alienas formas vcrflpellis induit, quibus horribilem alioqui confpC(5lum
& occultat. Cuius vafricicm,acfalIacias,non alijs mcliiis^quam vere Chriflianisartibu^' ^ ^^ci
mus, fidc nimirum firma,& charitate non fida erga Dcum,& homines. Confiflit v^f^,^ j^ifl^'
verx finceritas,vel maximcin repellendalonge a nobisomnifupcrflitionc,feu potm^ ^^^t^
nolatria , in auam frequenter incurrunt , qui naturar limites cgreiTi , nimia curiofit^if^ i: ^^qu^
in:quc pofhilant, quod in ipfa minime fitum eft, cum fcilicet a Diabolo malc V^''^
ipfe vi propria c.iicit, herbarum,atq; aliarum rerum naturalium f acultati tribuant . ^^^^^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC,
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornkhologix Lih. II I L 3 3 j

ffiSSl"^^^^^ animatamm,quam inammatarum conccfll^,^ Dco OptMax.viribu$.
saucmmia vitG.lalutifuecupidmeabreDti.&altiora nnl^UC-^.?^^. r^,- l^i: . „

r^jr:, --^vx.xu.,ixv.uo ipiuin Lnanorcra ciic aeberc, qui cam dcd
Uiabolum,ri quando fort^ rcrum naturaf vi, quam optime callct
quidperpetrat,omneid,quicquid[cft,innoftrum cxidumcon- '
uertere,ciim nobis bene velle,aut bencfaccrccxodio^
qu« ipfius eft natura,haudquaquam poflic
Sed nclongius cuagcr, hic vcU
contraho.

FinisLibriQuartl.

VLYSSIS

VLYSSIS ALDROVANDl

PHILOSOPHI, ET MEDICI

BONONIENSIS

O R N I T H O L O G I "

Liber Quintus .

Quieft

DE ACCIPITRIBVS IN SPECIE-

jS&^

DE ASTERIA.

I.

Cm a Bu-
tcone Ari-
Itotclcs in-

ceperit .
^ Lib.i.de

RISTOTELES A ccipitriim Cpecles enumeras , ' Butconem pr^* J^^L^j^
ponit,tanquam Accipitris genus prxcipuum,non quidem auod '^'''^^v ^jiiu
lentijjlmusy vt male ^ Bellonius putat,h«c ipfa verba Ariftoteli, qua: ""l^yjir
apud eum leguntur,fals6 afcribens , quem alioquin Accipitrum

ui(rimum,& pigerrimum eOe con{lat,{ed quantu ego reor,ob magnifi^^^^jr
^jih 2 de ^^^^"^^ infignem,^/^^ ^^//«^^vtidem^^Philolbphusadiungit,^^^/^^^/^^^

coftatim orditur,quadecaufaincertum.Neque ullamfubefleegoexiftimo,nififorte,^^
*Lib.S.Hi- nrofpera auguria facere crederetur. Cum itaque Buteo maximc lit imbellis,imo ip^^^^'^^ >,
fior.cs. io-nauia,quar etiam in proucrbium abiit,& ad difciplinam iners . Circus vero corporeiH^ ^^^^
^L.iou:X ^j.gj.(jpedeclaudus&moreButeonis muriumac foetidorumrapina vi(^itet,maioribii^^^^
capiendis ineptus : Nos inftitutJe methodi rationem fequentes , qux dignitatis ordin^ P^^^^j
dit, Afteriam Accipitrcm tanquam eum,qui & corporis & animi fimul magnitudinc p^^
videtur,ali js omnibus prapponendum duximus .

AE Q.V I V O C A. ^

OCABVLVM hoc Afcrias Grxcum , & quod idem fignihcat ^^^-^
Latinum, vtrumq; per fe fine adietlo quopiam alio pofitu,pIuribus
petere (blet.Nam & Aquila quicdam Aeliano vocatur Afterias,qu3J^
rem vertit * Gylliu$,qux quidem eft Chryfactos. . a

Et Ardea qu^dam ^ Ariftoteii Afteria,feu vt vertit Gaza, Stellaris ciyifi
c Qy\\[^^ y^yjj meminit nomine Ailerias , quam tn Aegypo ^Jl^fii'^:.
tradityatque adeo prdclare humanam vocem intelltgere,vt fi quis huic conutcium faciens, 'vel ^f^-

ftcria , riue
Stellaiis.
^Lib.i.dc
Ani.c.i9

Ardea Stel
laris .

""VibS. Hi
fior.cap. I .
Mulleli pi-
fces cur*
Stellarcs

Afturcs po

puli .
^Jn CofmO'
graphia.
* Lib. 4. dc
beLPbarf.

tradit^atqueadeo prdciare fJumanamvocemmteutgere,vtjiquts nutc conuniumjaiicr/i, t^^" -1^ .^^ui'-
feruam, cx ea contumelia irafcatur, uel eandem ipfam vocauerit pigram , ea Cic dolenter tanqt*^^ ^ ffi^^
tatis & feiniti^t arguta indtgnetur . Qu^ Auis nunquid eadem fit cum noftro Aflure ii ^^^j^/
ria,difficilc eft iudicare. Scio in Aegypto magno honore affici Accipitres,fed human^'
niartiiefaaos nufquamlegi,idcj,-ijs potilfimLim conuenit,quibuslatior lingua ell- ^^^fi^

Mufteli quoq; pifces ftellarium cognomento ucniunt,omnes nimirum a punaof
bus ceu ftellis in(igniuntur,varietate. f^i^[
Sunt qui hanc,de qua nunc inftitutus eft fermo, Aue nocent Afturem. Sunt autei^ QftpK
populi Hifpanie citerioricontcrmini,dequibus '^Aethicus:/:^//^4»/^,inquit,f//^'r/^'''^ Vficc^^%
ciptt e.x Pyrencis jalttbus.a tarte Septetrionali vfq, ad Cantahros & Ajlures excurrit, ^^f^^i^ iXiC^^^^
Oretanos^quds ab occafu habet.poftta in noflri maris littore Carthagine terrninaturJ)^ cijl^^

His prater Latias acies^erat impiger Ajiur,
Sunt autcm dicli Afturcs ab Afturica urbc magnifica • g Y N

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OrnkhoIoglieLib.V.
S Y N O N I M A.

337

^mli^! ' t ^^'^^«^'^'''Accipiterhic A«^^/a^diciwr.Adhuiusnom '9MM.
imitationcmLatimStcUaremvocarunt.Vt«ufqjvocisetymo^
taeit,qHOcl Auisha:cmaculis quibufdam.nocisq; veluti afterifSsac ftellulis AHut.
pcroriietur.KeccntioresLatiniexvernaculafibiltihcadiaioncmLatinam
_ ■ — mMM/"/! " enim AftorappcUatur.GaUisparumperim- Allore.

•° VaCAfteria,^" r^"'T'>''^^^"°'^'° «fte-Qi'^ quidcmuoces omnesd Aurour.

>"iicliomatieorumShteramanteaI.amconfonantemfubticcrepcculiareefl«. ^«iA-f-itf.

OENVS ET DIFFERENTIAE.

C C I P I T R V M Stellarium feu Afturum differentiar vari^ admodu funt.
^Cii antequam has receiifeamus^prius Afturis i pflus in genere naturam,quaq; Afturquoa
a c«cei is dilcrepet Accipitribus, rationem paulifper examinemus, vt ex tanta ab alijs Ac
rcrum ac vocum confimilium varietate natar oblcuritati , quoad licet , lucem cipimbus
^ r^^? &pluraeiuseenerafa. 'l^icrepct.

^^'^^^dixit AccimJ^^^^

indicat.Ouam-

Suit Alh!.!;!^ tamcn idmaximdcompctit.//,c^/«rf r

'"oneiu^ „ " " A ^"'^^''^^'''■'^^^'"''"''"''tavtriufqueraag^^ proportionem,ha- CoUum .
StamSnK?rr"'A"'?'S'onbus,atqueideoetiamaltiorisftat^^

4,.S''''f«t>idcft anT.,^-.r f '''^'""""'■"'"^^^^

& ^i^^eflbdS eflepoteft,vtro referenda fit.Quodad fexum attinet, ia.nJlim diximus fVrmin^
intermarem &fa?minam. F«mina enim in toto rapaciugaierejmaior Aftuiis &

maiis dt-
lcrimen .

tah^^^^^^or eft m J^*"^^^"^f ^^^"^"^^"^- F^mina enim in toto rapaciu eeiierejmaior
'^^ium plernn ^^^dcm differentia in Afturibus aperte oBISOatur . M^s omnium

4 r^^^^nt eti.m"^ crcellinusuocatur,& farmina minus audax eft, minus^robuftus.
^Ut r^'^^ tcrreftre7r"^^"^^- ratione,quod quidam circa aquas degant^vidum ex his pctmty DifFcrctix
SU^H ^^^^^^ etiam ' T^^ plurimum in terra viuat, & Gallinaceas & Columbaceas Aues, a natuua .
tn A4 ^^^nas A ^^'^^"^"'^^^•^orum animofiores ij exiftimitul^ui littora feu ripas accolut, A magnitu
^Us r^^itudo et- aquaticas fumma audacia inuadant,vt Anferes, Cycnos &c. ^^"^e .

^^^^q;ind ^^VC ^^^^ "^"^"^^"^ ''ifer eos facit differentiam . Nam prarterquam quod Se-
^co^^^^^^unturo '"^^'-^ ^^g'^^^c*^ur,bonitatis etiam inter ipfas f^melias indicia i magni-
'^jft^^^^^^rdiuo*^* ^""^^ niaior cft Aftur,ac pluris ponderis, eo cenfeturpr^ftantior, a-
hx^^^^ *^**^toris ^ / ' ^^^^^ ^ues, qu^fradatac aucufto feruiunt orfims, Ad^ondusjrnantur, cr
Hk^ Sui contr • r^' '''^^''^'''^ * ^^^^rem aliafque eorum conditiones noii curant . Sunt
Wr'^'' We-yf '^"^ ^".^'.''^ videntur . Nam ' Francifcus Carcaiuis Itaius fcribit//^j .ijlures 'Llb. 2. dc
^'^Io R>^^^^^^ '^*"J^*^uifrnt . Terttariosvero e contrariomagnosfaruts fr&ferrt . Vndeapud Aucuf.c,i.
^cr^uolo"^ 'I" ^ ^ ^uapiara conuenienti , & qua optime quadret : A ftore pic-

Ff

338 Vlyfsis Aldrouaadl tO

Eft practerca & aliud quoddam Afturis gcnus,quod dimidiatum Afturem Galli demV V^'
tour vocaiitjteftibusTardfiuo & BelloniojCjirfiuter Aftur<3» marem & farminam media evj^^^
. gnitudine,quem paucicapi epitheto, Gallfcc Peuprenaiit cognominant, qupd modic«»^,
^"^^^^^^* pacitatis,^parumcmoIumentrheroadferat. .-^
Aioco . ^^^^ etiam feu natalibus plurima? defumiltur diifFef cntiaf, quac haud paf um faciuntJ*^

rendam de cuiufque bonitate cenfuram,qu6d a^rfenlocus rtatiuitatis,uthominum , if^
Auium corpora ac eorum temperiem non parum immutet. luxta has alij dicuntur -^^^f
alij Per(af,alii Gr2eci,aHj Sardi^alij lllyrici. Sunt prxter hos Alpini, Hetrufci , AppuIijO^^^^^jl
Longobardf,Germani,iIutheni,SarmataeyIsIandi, Gemorienfes, Carnenfes, & Calamenj^^j^' ^
qui omnes bonitate ao pr^ftantia maximc inter fedifcrepnt . Atque apud ActipitrarioJp
ruiK]j pro regioniscuiafq; indole arftimantur^certiscj^iiotis omnes dignofcutur. Aftur^^eii
in Armeaia & PerCu , vt tcftantur Tardiuus & Bellonius, omnibus pra?feruntur,dein(ieip^^
Grxciardemque quiex Afrjcaadferuntur. Af meni hac ratione a reliquisdifcernuntur.^
los !iabentTiikies,& fiofKijjcicorporis inrighe'. Prasftant tanten qui oculis &:dor(b "^^^^f^j^^.
Pcrfa Perfi corporc grandi eft , 6: bene veftito plumisjoculi^^claris, concauis , (upercihf- ^^'jlj.
Gvxms ^^^^' Grxais capitc grandi, & raris in collo;plumis . Africafto dorfiim nigriirri , & . '^.Jii
Africanus . tcr in luucntutc. N.im letaris progreflii ruffeicunt.De Armcnis paulo fuliusCarcanusIiiJ^^^

runr.

belli,---, , ^ ... . ^ ^

telligo,exiftimo tamen terdum Aquil«;puIIum intelligere^cumqjmarem^i^^uam r^g^'^ ^j'
appellant. Audacia & animo omnes cajteras vincunt. Crura habent candida , pedes i^^ifj,
6c ad aucupium auium,maioruni prarfcrtim,&campeftriumoptimc in^erufunt. In nof^^^^v.
gionibus rariifimi videntur . Q^iod fi ita eft , hic Armenu^ , Aftur , hoc nomiriemeritO pf ^^^^

Sardius . cellentiam & fimpliciteridiceiidus erit . Sardorum vero ha? funt nota? . P^ririas habent \^ i
crura breiiia , femora longa , & pcdes pallidos . Ad Perdicum , Phafiandnim , & ^^^,
cum \yrxd2Lm quam aliarum Auium maiorum funt vtiliorcs : Hadcnus ille. ' ' , '0t

Illyvicus . lllyrici fiue Sclaui di^i in Dalmatia na{cuntur,& Foro luIij.Statura cibirpof is pleruOT . ^
mediocri,pennas habentrubras,maiQri ex parte,adinitarprunarum candentium , ^"^^'L^C i
aliquiiiiueniaiiturcolori^ui,aliquietiaiTvnigri . Pedes habentmagnos . roftrum ^cut^^^jj/
extenf im, craftlimqj , femor.a ab interna jwte plana ac afqualia^acrvoli^manus inft^r , j^^,
ita f otundi funt,vt c^terac Afturum fpcciesw Qui ex hifccfunt arinicuIi,qubsSjJCPS VO^^^^^^Ljj*
beant oportet pe6toris & partium anterionmi macujasmai ufculas, rubras^^jongas , ^I^^^jji
gnas, caudam uero non vfque adeo longam . Qui' aliqiibries pennas mutarunt inter ftp^v^^^
differunt. Aftures hi lllyrici ca:teris nobiliores haEentur, neque Tertiarij eorum mvi^^^
rispretijfunt,qu;im Afturesfasmina*. .

Alpini . Aftures alpini di^^i in Apennini iugisln Lori^gobardia,Hctruna & Apulia geniti; P^^ jj^j'
aucupia vtiles. Statura corporis.^iagna funt,(Jk plerunq5 tereti,pennis nigris. Natura coHt"
ces ac refra£]:arij,& quo fx^pius pennas mutarint,e6 magis degenerant, & viliores f^^_^^^/-^o^ ^

Calabri . Calabri corpore magiio,& vt plurimiim oblongo confpiciuntur,pedibus fere cadi^^^* j^^jli ^
deCunt tamen,qui nigrilunt,neque eriam ftaui : Qiiin & rubri &pallidi reperiuntur . " ^
hi funt,at luperbi & ad venationem Leporum vtiles:uerum non admodum magni

Gecmam . Germani .^ftures A<;cipitrarijs magiftris in Gallia , vtfatetur Bellonius , in trequ^^^^^rf
vfu funt , & magni fiunt."Horum magna copia eratin Ardu^iina fvlua , cuius Ji^^f^^Lc^^'
plurimis in \ocis excifaj, maximas adhucreliqui^ extatin LeodieI^ff& Luxemburgeji
cum alijs Germaniselocis. Hifce oculiijis,^^ fuprema, ubi capiri contigua eft, roftri P^.^^^^unt'
crura,tibi^ue & pedes coIoi;ecroceo tinguntur, cotra quam Hierofalco, cui pedesj^J^^^^^fjbiiJ
Caudamhabentmaculislatis&obliquis, partim nigris, partim canisadmodum ^f^^l^ Juf''
confperfam. Penna? colli fupcrioris,nec non capitis magis ruffefcunt,& pun6tulis ^'^S'^' J^^ct^'
mis itidem interftinguuntur. Plum^Vero fcmorum,acventrisinferiorisdiucrfaratiofi^ ^^jil
lantur.Nam fulu^minus,qudmcxtericnotis ornantur rotundisintercurfanribus, „ '
Pauonumcnudaocuhfiguraconljiiciuntur. <if(^^^

Sarmatid . Sarmatici iuxta Carcanum ex Sarmatia regione Septcntrionali polo antarclico p^^ ^^i'
Italiam deferuntur,& in aki(fimis ctiam Iflandiar,vicinarumq,' infularum, acregio""^
bus nafcuntur. Sunt auxeig albi . \i0^'-

Gcmoncn- Gemoncnfcs,qui in montibusfupra Gemonamdegunt,ibiquecapiuntur ,&q^^^

^cs . nuiK]uam inucnti dicuntur , ob excclfum praerupri , atque inacceffibilis loci fif^^^

cuadunt ad Auium campeftrium & fluuiatiliumuenatum. gun^

[0
cu'

9

i

Ornithologia^ Lib. V. 3 3 p

flau^ ue^-^-^^' ^^"r^^ "^" admodum magni,(ed ut plurimum obIongi,ac pcnnis rubris,atquc
'^Pr^fh "aicunturin montibus Carnea & Cadore diftis. Horum aliqui frug5 faciunt
'^oriq- jf 1 ^f^' ^^^^^"^>^^^ anniculi his,qui plumas aliquando exuerc,utpote animo uiliori,mi-
rios,uer W ^ • pr?feruntur. Habcnt & hi ficut & reliqu^ Afturum fpecics fuos tertia-
i^ei fin^ n ^^^^oris multo fiunt. Quamuis campcftrium Auium uenationi admodum ido-

«^Mi ad cam cos inftitui contingaT
'oniiS,, 4^^^»"^ Aftorelhun uocat, fufpicor cundcm cfle cum Semiafturc Tardiui & Bel- Albr«llus
^^finet ^ "^^^^ j^^cri^^m Accipitrem f^ minam,& marem medium,quod ad magnitudincm C^^cani .
»0 roftro o Va' defcribit; Corporis ftatnra maior eft Tinnunculis grandioribus,{ed

^^^utiim ^ J!^>^^^^^^^Spedibusc|;fn^^^ Falconibus. Diu in aere^quilibrio quodam,
^^nt uel ^?^"^^"T^"^*fur. Homines ac Canes uenaticos quouis infequitur,ingyrum alte uo-
faDer^« ^l-iudam^uel Pcrdicem, ubiin altum euolando fuea confpedo hofte iibi confulanc,

^£'^^^xf<^mpl6aclacerarcqueat.
%um ^rV^^!^^^ "^'^^*' differunt AH-ures. Quidam cnim funt ruffi magis quam alij , alij ad Differct '
^^or ill ^"^"^ ^^^» funt.Rufli inter hos cxcelTunljled illimagis, quibus Aauru

^^'^plum^ ^ ^ ^"^^^ '^^*^"^"^^*^^^^^*^^^^"^^^^^^ ncscoloics
^^dici, ^^^^^^^^ frontem uerfus depende!it,pulchri habcntur, fed paril robulH Albi qua- *
"simbe^ ir S-^rmat^ obefiores funt,& corpuIentiores,fpcciofi & inftitutioni faciles, fed c^tc a"^"'^"'
*0^^cil^:«tJ ''^^•^^"*^^^^^P^rcnequeunt,fed quoniaminfublimi uoUnt,&aItiaeris frigus
In ^ . ^^"^>^<^ ^ues altiuolas capiendas laudantur .
^^nga ^"^^J" laudabilis forma Afturis maioris ccnfetur ,Ti caput fit modicum,facies Afturis

nofuT '''^''^iE^' obIongujn & mgrum, coVn item longum , peaus car-

fcrio Pcnn?,qu« ctiamfi rufF? ^ molles fint,prxferuntur . Color caudar prona? feu in-
^crfea-^T" w ^r^"^^^^^"^* cuiufquepennsefmgul^ partecaud^fuperiore nonnihilin-
ii. Uo^ ""^ • ^"^^"5 colof pennarum cauda? cxtrcmarum circa caules , calamofue feu
JO :> Carundem nip-rr

Sii

nigcr

^<>ns*l^n!f ! ^ ^^"^f^tis minorum Afturum funt ifec, Oculi clari & ampli , capacitas aurium A/hiru

edum digiti longi,penriac breues,& abdita?,pe- nomm bo-
igiti cxcarnes, conco£lio cibi facilis , excrementi nitatis fi-

dcs ^^^^"^P^^>caput^ruum,coIlum longum,p(

^Catnc^^ "P"'^^^'^^'^^^'^"^"^^ ampli,digUx v^u^. u ^,, cuucuctiu ciui la^un , CACi cinciiLi "uuu

^^^ciin, • ^ ^ ampIa,cxcrctio procul admodum reieaa,cxtremitas roftri nigra . Damnan- g"^-
^^^Pleh/'^ "^aiori,tum in minori Afteria caputg2nde,coIIumhrcue,moIle,carnofuni,plumis ^^^J''/"
^'giti c, ^^'^^^^^^^•^^'^^^^^^'^^^^"^"^"^^""olut^^cox^brcues&g ^^''"^* ^*"

^^nch7''^^ "^"^^*"^"^S"^3"s,pedcs^^^^^^ AilcTiam nullam habcrem

»0co pq ^"^^ > <3U3S fubindc dabimus icones,unam ncmpc ab OrnithoIogo,eamq,- primo
^eant ' altcram a Bellonio, mutuauimus, licet mco iudicio defcriptioni parum refpon-

L O C V S. V E N A T V

^•n^ ^^^y inquit ? Pctrus Crefccnticnfis , nafcuntur i» Alpihm , ^ nemorihits . • L.imx.i,
' Ex proxime pra:ccdenti capite, quo difFerentias corum a loco natali defum-
ptas recenfuimus,videre ell plerosq,- in montium altilTimis i ugis, aut fyluarum
denfiirimarum cacuminibus,locisq,- alijs aditu diEficillimi5,ac Iblitarijs nidula-
\ A " •'^^ ">atquc degerej quemadmodd & Aquil<e & Vultures, adeo vt quod de Vul-
^^^Aft^j.^^^ turinonidoHcrodotumBrifbnisRhetorispatrc ^ AriftoteIes(iixiflercfert, ^ L.9.Hift.
.^^ettie^j S^^^^rcinGcrmanix montibus nafcente,quidamafifirmareaadeant. Q^iidam
^^^ccsygj.^ ^^^^iKoIunt,quar mariadiacent,'Iittoraqj inhabitant, aut circa Humina, &aquas
deg^j'^^^* ^^^^ locis procul ab aquis di^^xtis in conrincnte,autrarb admodum iuxta
(j^''>^ruibu ^i! "i^iim genus,ut pluriniiim ex Auibus aqu4ticis,ut Anatibus, Anferibus, Ar-
K?.^ ^apie^^ ^^uiufccmodi alijs uiuit. Hoc humilem adeo uolatum prope terram,CLim pr^-
tt^^^^^m f^r V^^^^"'tur,cxercct,ac clandeftiao quodam aftu,exocculto eam adoritur,vt ^f^^^^-^
^^^niili^^l^ ^^^^^toHantaues,opprenasrapiat.Huicforfannonineptc adfcribi poterit mologia^
^ )S^od Albertui magnus de hoc nomine( Aftur) tanquam, li latio fuam deberct Albcrci .

?5£ i originem,

ma

ioris lauda
bilis form»

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

fior.c.^6.
^Lib.z.de

Vlyfsis Aldrouan di

,

origincm,adfert. Vult cnim ab aflumaximo dici , quo in vcnatu vtitur.Scmper ^"^^^^f j^tj.
propehumum prxtcr aliorum Acopitrum & Falconum morem,Auesperfequicur,o^^ ,^
bris crumpens, proiiolansq; ex improuifo, eas inuadit, Et de hoc gcnere meo iudicio loq
tur Arioftus hunc in modum canens:

^ai buoft Ajior , che l Anitra , 0 tacceggiiu

Starna foColombo ..ofimil altro augello

Venirfi in contra dt lontano veggiei^ ,

LeuA la tefta ^epfa lieto e bello . ^ '

Poftcrius illud Afturisgenirs,quod aquas raro accoIIit,& ferc femper procul a mariot ^ ^
diifita loca inhabitat,campeftribus Auibus,ut CoIumbis,earumq,- pullis, Gallinis, .^^^ "^ofl-
Pcrdicibus vi(5bitare(bIet.Depofitis pennarutxLcxuuijs cxcelfe cuipiam arbori inu"^[ ^

fueuerunt,ut cx ea,tanquam ex (jiecula quadam,undiquaq5 pra^dam defpiciant , P^j ^jjjf
dingHTteVobfcrucnt.Venantur CoturTiices,Pcrdices,Phafianos,Cornices, Monediu^^
nus alias,iii quas fubito acconfpexerint,maxima vclocitate,&impetuirruunt, nequcp
deriftunt,donecinfuampotcftatemredegerint. . , u xt^

Quin etiam quidain alij reperiuntur, ca:teros animi magnitudinc, corporisq,* ^.^^jnJ'^
centes,qui etiam Leporcs nullo negocio rapiunt,& ex eorum ojribusqiagnafrufta,
ctianiintegrapalmibngitiuhnedegluriutyeaq;!^^
maius elt,CapreoIorum eriS hinnullos,lic^

funt,ita tamen feriunt, ac negocium facc/Iiint, iniedlaqi illis mora tam diu impediun^^»
aCanibuscapiantur.

V S V S. I C O N. j

AT T I L AE Hunnorum Regi hominum trucuIentilIimo,qui flagellum Dei ^^^'^ pji^'
ita placuit Aftur,ut in infigni, galea, & pileo cum coronatum geSarct . H«c aui^
bea eriam dida eft,quod foli facra haberetur .

DE ACCIPITRE PALVMBARl^*

Cc

II.

Columbi-

Taiiben-
falcK .

V E M Larini Accipitrem Palumbarium ea rationc , quod Palumb^ij^/
mum perlequatur & capiat,Gra?ci (paojcxpdvov vocant cadem de /i^ii^^^
enim Palumbus eft. Dicitur etia Varino Sc Hefichio (poL/3oTV7ro^fS^
Rr

v-»T-^ pretantur,id elt,haIconcm CoIumbarium,quam re<ae,ipfi uiderint;^ ^^jnH
AfturegicutTiAccipitre Palumbario cundcmfacerc uidetur, dum nominibus vtri^H^" ^ltii|

cue & pro klem fgnificannbus vtitur . Sed fi, utomnium fcr^^ concorsfentcntia t^^^^J,t^rf'
vulg6di<aus,Afterias Ariftotelis eft,fanc AccipiterPalumbarius eflenulla rationf
Nam ex ' Ariftotelis authoritate, Accipiter Palumbarius,& Stellaris multum inter
Vidctur tamennonnunquamidem Albertus Afturem & Accipitrem Palumbarii^^ .^'gC^^JJ

ucrfis denuo habere,dum feorfim fuo quemqi nomine defcribit, vtautnon inter . :^^c^\

' PctrusBelIonius,dumA^^^^^^^^^^^
uoC^^^^\J

autnominumparuamrarionemhabuifleneceflumfit, ^ Pctrus BelIonius,duni A^-
Palumbariu eum facereconatur,quem Galli flmpliciter&fjicciarim Falconem ^^^f^^fqU'''
hanc, quam fl:arim dabimus ,iconem exhibet, nullisomninorationibusnititur, p^^ ^(^c{^^^\^
vnd,eaq; exigui admodum momcnti,qu6d Accipitrarij Galli fuos Falcones CoKu^'^' ^^^^^^^^
tanquam illicioquodiancapercfoleant. Sane non folum Palumbarius Columbi^

^ g.Hislor.
cap.^S.
^ Lib.io.c.
^6.&S7'

fed omnibus omnino Accipitribus hoc comune efl-, ut Columbas ceu gratam
& iiitercmptas dilanient,flcut ex ' Arifl-otele& Plinio fatis conftat, utcxpcrietiam ^l^
nam omittam. Verum ita diCxus efl: hic Accipiter Jtar i^ox^w) qu6d huic peculiai*^ *
Iucribusporius,quamalijs quibufuis in/idiari, Cumautemab Ariftotcle "i^^"^ ^'^^^erJf^^^^^^^
nomenclaturas horum Accipitrum acceperimus,difficillimum, imo x^S^vvctivVf & f^i^^i..
cfle cxifhmo,de his rebus quicquam certi ftatuerc,ac vctcrum nomina,nulIis P^^^^^-^^et^^i ^
menris,huic porius,quam iUi attiibucre. Videmus autem PhiIofophum,hunc A^^^^^^^^fiui^

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

344 VlyfsisAlcIrouandi ^

lumbanum & Fnngillarium abfolutc & flmpliciter Accipitrcs ^^^^'^y^V'^'^'^'^^^^^^^
*Lih ^.Hi- ^i\t:^capitresa7nbocarmHorffunt,dc\\\$ ta!itummodoloquens,tanquam h^c jna,
fimx.i cxtcm Accipitrum nomine vocari mereantur . Habent enim alij omnes ctiam alia « •
vtTriorchts,AeniIo,Circus,Afteria.s,Perncs,Percnus,Leuis.Hiver6duo,vt6:^m^^^^^
fimpliciter Accipitres dicritur,adicao cognomine ab animah,guod linguh prarcipuc \
Multi eadem pene rationc,qua Bellonius decepti, hoc nomen Palumbarij ahjs atque a
cipitribus accommodarunt. Albertus,ut diximus,Aftun fcu Accipitn maion,
lumbas capiat,id nomcn afcribit . Ephefius quidam a Nipho citatus Falconem ^entnt.
go diaum,qui etiam Palum bos infequitur, ex eo facit , Petro Bellonio hac in re ^»^^^' ^^„0-
minus ficulneo tamcn argumento,quamille,innixus.Turnerus Anglus Spajiieno Oct ^^^^
rum,qui ab aliarum nationum Speruerio non differt , & omnium vnanimi conlcnlu i ^^^^^
Frineilla! ius Accipiter habetur, Palumbarium clleopinatur, non alio perfualus argum
qu im quod Palumbos,CoIumbos,Pcrdices &grandiufculas Aues infequatur. Q^^^r" ^riJ
manorum Taubenfalck eHe uolunt. Ita eos, qui nulla graui radone addufti conicttur» ^^^^
rcm decenierc voIunt,neceflum eft in diuerfas diftrahi fententias, & nihil ouicquam ,
fonum diccrc. Nos iii rc adco incerta ac con trouerfa , vtpotc cerd nihil habentes , Vfp^'
piam ftaruere non audcmus. Certc cxtra omnem controuerfiam eft , nobis V^^^^^^^^^-^c^
cies Accipitrum Ariftoteli ignotas,6<: qu« illi mquilinae fuere, nobis exoticas efle : r^^^ ^^j,
cncnon prorfum ponhmusirc inficias,cum hoc nomen valdc gcnerale fit , & frcquei'}tc • ^
fecus , qu:im Accipitcromneshuius fub fecomprehcndat . Verum nunquid is i

fpeciatim & peculiaritcr hoc nomine venit,dubito. Quod fi tamcn quifpiam ita cfle voic y
his peculiarcm,quem dc eis confcripfimus,tra£l:atum,confulcre poteft . jjj,^

Hunc Accipitrem Palumbarium carniuorumcflc&multum aFnngillanjs magnic
diffcrre Ariftotelcs folum fcribit,e quibus vcrbis difficile cfle iudicium ferrc,cuiuis i^^"^ ' pi-
dunt alij hunc fpccic alioqui Fringillario fimillimum cfl*e . V Vottonus in fcrocionim A ^
trumnumeroccnferifcnbit.Homcruscelcritatem vifus &aaionis nunc confcrt A^^^^
f . <pcio50->(^vco^ id eft, Palumbario, nunc Aquilar . Et 'Porphyrius Accimtrcm Palumbanum}
Ji,Hi»* ab liaritcr omnium cclcrrimc volarc fcripfit . Hic idcm forte eft ca Ouidio Auis ,

j^f. ciuntnuncrhisbAAs AgimmutAtAColumbas , . 'ffisi^/

T^ '^'dc Columbario Accipitre Mercurid delcaari ^ Aclianus tradit. Magnitudo huius Accip»^
u c. 1 4. liaitur cx AriftotelcjChalcidcm aucm huius magnitudiiic cfle aflcrcntc.

DE FRINGILLARIO ACCIPITR»^
VulgoNifodiao. Cap. II.

AEQVIVOCA-

anmcix>

& cundcm non minus,quam Accipitris nominc abfolutc dignatus ^^^^^0^(1
cic quoqucid cft,habitu »Sc colorc illi fimillimum plcrunq^ tradant,eg n qai
non tcmcre Palumbario proxime fubiungcndil putaui . Qupniari^^.^^^tiiii
fanioris funt fcntcnd«,hunc cum co, quem Nifum rcccntiorum geH'
vulgus appellat,cundcm ftatuunt, ncc non cum Sperucrio diuerlJiru
tium vcrnacuia lingua di(5to,volui prius homonomiam pro more noftro cxpIicarC' ^ ^^jjjijf
Vctcrum Accipitcr Fringillarius cum nullo nomcn habct «quiuocum . Nifus ver^ ^{1;;
Nifus O- & vctcrum multum ab eo diffcrt. Ouidio cnim non Accipitris gcnus,fcd Hali^tus e j^^^jjiji'
uidij . Aquila marina. Sparucri ucro nomcn Italia: vulgus ctiam tcntorio fcu conopa^Ojq^J^^^i ^^l^ |
Sparuicr bus frigori & culicibus arccndis obtcnditur, impofuit,eadem fortafle rationc,qu^ ^ '
vulgo ^a. utriufq; ingcncralifynonimia latiusdeclarauimus.

0)

!!

OrnithoIogkLib.V.
S Y N O N I M A.

345

! ^ ^ S ut Ariftotcli,& Hefychio hic Accipitcr r^n^««f nominatiir^ideft, ^'"5^«^*
, r rmgillariuseo quod pr«cipuc minorum Auiu genus, quales Fringillx funt,
leaetur;2^;^^acnim {cix(y7ri^fi Fringilla eft> Hac tepeftatcGr^corum uulg6 ^^'^^V-
?it/Ti>^ corrupto,ut uidetur,nomine,ab oxyptero uel ocvptero . dicitur . nxv- ^^^^'
-Tntng apud Hcfiodum Accipitris etiam epitheton eft.Q^^ oipnia oh ueloci- ''"^ •
'^'^t) quo I. - r^- ^^7, - H^c fortafle Nipho duphcis erroris occafionem dede^ ^'^^'

'^^^nieiiim *r 7r4>>f AriftoteIiseundcmefleputarit,&Perni

^^«1 elfe / ^ perniatate,vt dicatur Pernis,quafl pernix . Sane nifi Sparauerij,quem Pcr- Pcmis .
^"^otelef^^^^T-^^^/^^r ^^^""^ accipiatpro quouis Accipitre, toto erret coclo,necefle eft,cu
Vueri.Mrf' r H^^ciebusenumeret Accipitrem Fringillarium & Pernem. Afcvero Spamcriu

'''iSuedoA r ^-^ • P^"ig'^J3riumeflb Ariftotelis,Albertus, Otnithologus, Bellonius , FnngilU-
^'^^metvm I • ^^*^"^'^"^^^^^^^^"^"^'^'**^^^^^ indodc fatisnominiGrxcaroriginisla- cflc.

^ic itao ^^^1?"^ ^^"Sere conatur, vt cum ad Pernem ventum erit, pluribus oftendemus.
^^^^ocahi A r • "^"^^^^"^ > L;itm\s ad Grarci nominis imitationem Fringillarius Accipi- Accipirm
^^^ineue • V ^""^ hic etiam,vti paulo antc dc Palumbario diximus,prar cicteris Accipitris prarcipua.
generi^- ^•T ^^"^ ^^•«cos veteres, tum apud recentiorcs , quorii pleria- Accipitrem in •
*o ^'n oan ^^"»^""i>»" magnum fcilicet,quem alio noihine Afturem quandoquc appellant ,
?"'gnat",T'jT^" "™ ^'^" Speruerium. Nifi ver6 appellatio.quatenus hunc Accipitrem Nifus .
""'us e^!^ ^ 'j""* admodu eft,ac Alberti aruo non Citis Latino ufurpari captum . Albciri «.

5'vtSl"""^""f"'T traftulerunt,quod forte vidcrentrapadtate,& Auium peKtS-
'^«cl^V^-T'''!'''''^?''!"''*''"^^''''^''"^""^"^^ -
'''Ci?TtXT.^'^A'-"''^''«^"*'^^^'='"'^

"UeroT ^^™' 4"="P""S vocant Spaniiero.uel vt ali, Sparauier, Sparauiero. Sna- Sp,ruic.o

'"''W,,^'^"'^»' • . P^''"'*'''"^''"'""™'''"'" nominum eandemfmedubiooriginem.vbi Efpenuw
thJ ""imis Accinitrisi«?enerep(rim,K »v,tv.;„,„..«„. M..n..~ ....u ° .„

3liucr!v ^^^^^^^"^•"^S^"^^^^S"^y^>exTOinauim
^^^'^imeren ^"^^"f "atioiics magis aptc , autpropricgeneralem Accipitris notionem
S''^^3'Marp^^^"^^v FringiUarij f^min^funtfyno-

iV>qMi H ^ujcetum uocant,a Mufchctto Italica diaione, Galli Moufchet, uti & Mufcenn

• '''^i^Bel^"^"^*"*^ ^^^" Accipitrarii
J'i*^Sal.T(l^ quotannis pmne Acapitrum genus undiquA^ comparare, & in Galliam Prin' Moufchc;.

K^^^^^XXVX^,-^^^^^ Sprintz.

d a "'^^^"loscquantum mihl uidetur,Ornithologus, uir alioquin incomparabili^do. drnitholo

Vq ' • ^ "^^^ ^^'^^^ dcduat,uocum nefcio qua,ftne nuUius momenti , allufione ad- enor.
h quar. ^?"^"^ ■ ^"^^^ ^"^"^ diXcnm,CQmmuni pleris^^ Germanis etiam doais,nec non
3ut niri nationum vms,morbo mihi laborarc uidetur , qui ucrnacular fibi lingua: ,
' b • ^'^^quam ^ r '"^^""^ ^"^"^ indigetum originem , e quouisalio peregrino idiomate
^^'^ Wdoi >^^^'"^"if^J^»^cruamalutpctere. Ita nosfempcra"

^T^^Qi k , ^?*'g"»^care, quasBelga?etiam nonnihilvariante uocabulo Sprinck elen di- vntl(
A ^it- P^ " p^"*>^^ nominis inditum conijciet,qu6d maculis quibufdam toto corpore tur.
iijj^fotu,^ ^^^i^^^^rgercetiamBelgarbefprinckelendicunt. Mufcetus autem pr^terquam SprincKe-
T'uriixij]^^l^. >^ v^^^ tranluerfis maculisdiftini^um habet , etiam dorfo & ali$ hinc ^^*' "^^^"^ •
q^'^'ci Sp . ^cantibus in ferrugineo notisin/lgnitur,utde(criptiQ docebit. Nominis Ger-
le ^^^los& R^i^^^l^^'^^ rationcm vehementeretiamconfirmat vox Gallica Mauchet, Mauchet

^^'^ nihn 1 • Gallica mutuatos eHe non ell dubium , Ciim enlm verbum mouche- 4"^^ •
ciiv ^^>^edu ^S^^t quam trachcter, id eft, diflinguere , maculis refpergerc , cuiuis pa- Trachctcs
4?^^^^oufI^'^'"^^^^^cemmouchet,maculQfam Auem /ignificaremon quod reliqui Ac- ^"''^'
^^n??^^^^ & Suoque notulis difl:inai,peaore pr«fertim,fed quod liuic ferc foli proprium
^^bere. H /3^^^'^'^* cxteris pleruna; tota nigricant,iUud albis, hoc nigris notis macub-
^^^s,uL J^^.^"' Auem Francello UQcant,forte t^nquam Francos,id eft, nobiles ac
^rtatisq,-amaiites. DE-

FranccUo ,

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

5 Vlyfsis Aldrouandi

DESCTIIPTIO. DIFFERENTIAE.

C CI P 1 T E R Fringillarius, cuius nos iconcm cxhibcmus , longitudinccft^
cxtrcmoroftro ad ultimam caudam fpithami cum palmo . Roltrum ^**'^? ^
fufcum,craflbm, modice uqcum, Iris oculi intcnseflaua . Vertcx, collum
fum,alac,color_ccaftaneo nigricantc,obfcuroue fuko.ln fincipitc tantum A ^
ca alarum mcdiajqua dorfo ipfe incmnbCit, alba maculaxonfpicitur.Par^P^

OrnithoIogljeLlb.V.

rvtJ^ .«^n... I ^ !• ^_rL' C

ftato* v^i uaiioiogiic JUIU. V.

^^^^l^^^^r^^^ff^^^^ fefta , femora & uropygium funt can

^"^•J' Caud r • ^ "^*^ ^^**^^*^ interrccantur . Tibia? & pedes lutei fcu crocei . Vngues nSlJ.

Mufc 7 ^"P"'^ ^^^^ ^:"^'^^ > maculis njgris tranfucrfim du6hs ornata per interualh .
^•^^«l comm Y ^"^ aamus,minor aliquanto dCduSBis ncmpe digitis,fi a roftri acie ad caudat
nmeiuretur.Koilrum ei fimiliter breue,crartum,vnco cauguo acutilfimo tamcn pr^-

ilicutn

3 4^ Vlyfsis Aldrouandi

ditqm,coiore cornco fubc«ruleo.Oculi pupillam ochr«cdore pallidd,Iutea iris cxci'pic,<1i^^
reliquum eft intensc flauet. Caput,colliim,pedus,vciitS7crura albicant , & varijs maculi5«*'
ftinguuntur. Caput enim fufcas habet oblongas,coIlum latas nigricantes , carterar prona? p^'
tes {?rruginea$ tanquam lineas tran(uer(as,at minim^,vt in Nifo , continuas . Dorfum ^
bictico^ dilutiore,quam in Nifo colore tinguntur. Dorfum tamen tam medium,quani
tremum, atquc ala$cumin partcfuperiori, quaprimiordinis tegetes plumular pO"f*^''|!!
tum in ea poti(fimum,quar in dorfum reclinatur media,macular mult^ alba: rcfpergunc 0?*
fortaflc res Germanis MufccttumS|2rint2ling,quafi maculofum vocarc^occafionem dcW^
■ ' ■ '^"^ " ........ culistral

Ab«atc.

vniuert.
funt,(

Omithologo,& a Bellonio pofitac funt;ade6 vt iam calamo depidas Aucs omnium coni<^,
Accipitres Fringillarios , nempe Nifum feu Sgaj^uerium , nec non Hufcctum efle, nullujJ^
dubium.Fredericus Imperator Speruerios omnibus rapacibus minores efleaitrquod ccxt^"^
rum eft/i de folis Accipitribus & Falconibus,quorum ad venationem vfus eft,intclliganiii^'
Horum Accipifrum,vt & reliquorum plures (oXtnt poni 6\^tvt\\x\x^ qu« partim ab^f^
partim a natiuitatis loco,partim etiam a colore,&<: magnitudine fumuntur.

necdum plumarum depofuerunt exuuium, nequenidum extruxerunt, autfbbolem pf^^
runt,hoc eft,antcquam annicuU fmt. Pro actatis itaque diuerfx ratione, alijs atque alijs pc^..
rum coIoribus,vti omnia Accjpitrum genera, ornantur . Quidam cnim plumulis exiguj^ .
Ramario- tranfucrfis veftiuntur. Alij maioribus,quos damnantaccipitrarij . Etfi ver6,vtdiximus,l^
ru^dclcd*. tiirimi fint ramarij , nihilominus tamen ctiam inter hos non paruus deleftus eft . ^^^^^f^^
prjeferuntur,quibus caput fuperiic, (cu vcrtice teres eft , rodrum craffiufculum , oculi
hil coopcrti , iris pupillam inter viride & album ambigens , humeri magni, aliqnantuin
fi, lumborum feu rcnum rcgio lata , at verfus caudam paulatim ardata,ac extenuata
dorfipars . Alx it^aipjpngum dorfum reclineiit, vt extremitate (ija caudxnicumbant^^^ j
quidem non nimium longa debet efle , fed amplis &: robuftis pcnnis iuftruda. Tibiar P^fjjigi
tur complanatx feu latiulculaf,&: breues, pedes longi, & gi aciles, colore inter viride<S^ ^^"^^
medioiVngues acutilllmi,atri,& tenues . Omnium denique prarftantiffimi?unt, quibu^ f A
tranfuerfac funt craflar , magnse, rubicundar , articulationes item craflar.H^ autem qu? P^?^
veftiunt,concinno ordine difpofitar fe mutuo con rcquritur,&: flmilibus iiotis per traniu^^^j,,
ciiftinguuntur,quibus reliquum corpus. Supercilia habet alba,ruffo nonnihil intennixf^'' i,,
dor totum oculum fupernc ambitj, atqpe ad occipitium v(q; pertingit plum^ funt latiu^^
Deniquequifercfemperfamelicifunt. ^
A natalib. ^ natalibus,horum etiam Accipitrum difFerentia fecunda fumitur , a quibus alij ^^l^i^^
" ' Illyrici,alij Oricntales,aIij Africani,alij Calabri,quidam Corfici,nonnulli Germani, alij ^

mates,Vicctini,Tridentini,alijqueplures,quorum natales autdubij funt, aut prorfus ^^^A^
, , tur. Horum plerorumqj defcriptiones ex * Carcano fubnedere viliim cft;&: fjgna, g^^^

mutuodfgnofcipolfint,addere. .'1,5,
lllyiicifor- Illyricus Accipitcr Fringillarius,aut,vt ipfe fuam Italicam linguam imitans,air, Sp^^j^^bp
nwu . Dalmati^ montibus natus,vt etiam ille,qui in altiifimis Fori Iuli| alpibus oritur,onii»iii^

liflfimi funt.Maiori ex parte ftatura corporis funt mediocri,& oblongarpaucilfimi long^ ^yi^^
vitam. Omnes,vt plurimum lumbos,ac dorlum nigra obtinent. Roftrum pulchrum,l^^^||„iC
craflum&acutum. Inmagnopretio&honorefunt,vtpotequianimofifint, & vel<^^
volantes,itavtAuesquamuismagnaslibenti(fimccapiant. .^^t"
Orientaliu ORIENTALES ita diai,quia ab Oriente ad nos adferuntur,quandoque vi ^ ^
forma^ . tu vcntotum in tenitorium Taruifinum , aliquando etiam in agrum Vicentinum,ar^3^^^,j^^fiJ i
lulienfem impulfi . Quia ver6 raro admodum hoc contingere folet, pauciffimi ^'^^^'^'^agJ^'
confpiciuntur. Staturacorporbmagnafunt. Roftrum habentmagnum, accraflinj^ ^^^^^y
quamvllaaliahuiusgeneris Accipitrumfeu Sparueriorum fpecies . Pedes etiam j^^uit'^
^Uh 2.f-5 gnos,&caudam duodenis peimii inftru£rain. Quinimoquendam fehabuifle Cai^^^ ^^^^^y
bit,cui cauda tredecim pennis conftaret. Hic ^rareeratmatura,roftro magno,crafloq^
lis nigris & magmsjclof fi & lumbis nigris,a!is pulchris. cQ^^
Cal b i S"^^ vereres fcriptores aiunt nalci in Cilabria,ab alijs difcerni folent, quod ft^j^

* ' poris (int mediocri,lumbis,dorfoc)|} nigri$,fuperbi ac refradarij,nequefacilc pugno ali^* Jjii

4

jj,. OrnithoIogixLib.V. j^p

t^aSaaJiSSif'^^^ "'gros obtinent, Afric^i .

''"''«^■'lcoiS "•«■'uni,akslongas,roftrumpulchrum, oculos nigros,

alij vero in

?"«.cn>itcmaS,,^^^
un^h.'beSl"?S^^^
. TRlDFNTm ,n ,?ii ^ f

" '■"'7'™J^^I''^;!^"''I^°*^^

'^f»j;tmeS

rf«""<im5m "£"5;;;™^^ "''="''' ignorantut.magni tamen faciendi,etfi natu-

oueun ' r''' '■"'f" '"^'""'Ifbus : quibus fignis nuUo negocio al, alijs di-

^°^.^cc,pKres Fringil/ar.osi,,reg,o.l>busadVlt.\^ S%t^^^^^^
OUusraagnusVpfale.ifis,infuarerum Septennion W

A Colorc,
Albi.

magnitti
[inc .

> 'f '''''f'"r?' '^"'"'^"'^empofuerithuiuf.nodi. Vndefa6tu

^"'''vStSTe^^Sbi;^^

^ ''^inSr P nm, ? n ^.°"^P"'""t"V, alarum tamen pars interiorlineis Cranfcer

^APIENDI RATIO.

V .M AccipitrumFriiigillariorum capicndornm rationem familiarcm
i^ellonms exponit his verbis: Aberamus,inquir, haud procul A faucibus Pon-
1 If . ^f"^ > vbi freti Propontidis initium eft, confcenfoque altiiTmio eius loci

■ i ^ iiHienimus tortc Fortuna aucupem Sperueriorum capturx incumben-

■ j rnj^^/^^B? ^^^^•CumautcmiamApriIisfercpra5teri|fIet, quo temporeomne Auium
I ' ^n^^,'' ^^folens |.''''"^/,^"fti'uendis mdis,ac procreand^ foboli operam dare foIet,nobis mi-

■ ^cij. ' ^^»itcm viZ Zj^^'^''^^^^ acAccipitrum tantam multitudiiKm a plaga Oceani dextra

mi • ^gulis vero hori^Acdpi^^ ininuidujQiJ^ capiebat . Latebat hic au-

1

Gg

ceps

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vlyfsis Aldrouandi

350 , ^

ccDS poft dumetum,ante quod aream quadratam arquauerat,duos S>^n^i»m^^^^^
l3tam4-,bini.s velternis adumeto palTibus diftantem . Senos inarea; margintbus 'n»"'^
defixerat ftipites iufto interuallo coUocatos, poUicis ferc craflfitudme , ftatur^^lwman* w 6
tudi.ie,vtroquelatere binos,quibus fummis,& fingulis cjriia, ea qua aream fpeaabant^^^

incifa erat, e qua rete filo viridi , tenuiq; contextum fufpendebatur . Media vero area " ^^.
cubitum alta ttabat,cuius apici funiculus alligatus erat, qu. ad aucupcm ?^Vi<A»mctnva
tem vfquc pertingebat. Eidem huic fumiculoAHjculg comtjuresadnexac, fed loj^g^ ' '
fatis,Kra.iafrumc.ui peraream depa(ceba.itur,quasauceps Accipitrem a longc aduc
confpiciens a plaga Oceani,agit3to fune , fubuolitarecogcbat . Ad hafce Accipitres leu ^ ^
a medij milliaris i.\teruallo,nempeleuca; Gal!ic«,quo funt infign. vifus acummc,conip
fubito pleno explicatarum alarum remigio aduolantcs,tanto nnpctu ui r"ia irruebant, .
lasabriperecon3ti,vtillisintric3ti, implicati^ capcreiitur.Hacarteincaffides iUe«is

alas totas ad axillas vfguelintco cuidam i.i eum vfum confuto inferebat.quo alarum 1»
partem femoribus , caudseq; coUigabst. 1 ta vi.idos humi relinquebat,fui adeo 'mpo'^'
nequemouere,nequereIuaari prorfus.multo minusexpedircleleponent.Ncmotaci .
taret,v.ide taiita_MfQm.TiCQra3 aduolare potuerit . Eo enim binarumhoiLarum IpaC' »i
aucupii eius fii^ftatores eramus , plu(quam_mginMnum£ro hoc dolo captos vidimus . ■
conieitura eft aucupem vnicum ce.itenos & amplins.vnius dici fpatio capeic pot"'"*; tjnli
pitres hi alioquin non «que diu codcin loco morantur,vt Falcones, led larpius hunc , .
vnde diilicilius quim hi capiuntur rcti. Ncque enim fscile fpscium aucupi cafles fuper
plicandi concedunt.nifi ca rationcjquam Bellonius pofuic,fallantur.

L O C V S. _ ^

E M P O R E hyberno plerunq,- dcgcrc compcriuntur in fyluis ccduiscar^^j^,
gracilibus^&quscloco aprico propterdumctuin aliauod cxpofitx ii^"p|Ln4
quam in ncmorum denforumjcelforumqi cralTis arboribus infidcnt. 1 ^
vcro non antc occidcntcm folcm , ad fcdcm fuam rcucrtuntur . In vow^ •

VWi tivyii -j

admodum vcloccs {unt,& plcr unq; vcnto aducrfo vobnt.

f

Cuaili gc-
acratio»

G E N E R A T 1 O.

EX Accipitrc minimo,(inquit Albcrtus) id eft , Sparucrio , vctcrum quidam
gigni putarut; vtlatius ingcncrali hiiloria cx Ariftotclc & Pliniodcclarauimu^-
cofdem cum Falconibus aliquando coirc Albcrtus tradit» Nidificantin Abiec^
oua,vt audio,quatcrna aut quina pariunt •

V E N A T V S.

ofuicft>X>*'

ISVS iicctminor Accipitre Palumbarioja^quetamcn ammuiu»--^^(jj
crisprofuafacultatc, &ad vcnandum promptiffimus , capitqj omJ^j^jj^bj|
crcs, quas Allur,ut Tardiuus fcribit , maioribus tantum cxccptis . Ja5,^
cnim, Anatcs, Palumbcs, Pcrdiccs, Coturniccs , Gracculos,Pica5, ^^y^fU^!^
omncgenus Auium minorum, laudati Sparuerij capcrc fempef ^ ^f,d»:
inc ctiam * Albertus a nitcndo Nifum,quod Aucs fc multo maiores rapere
Nifus vndc aum putat. Cito manfueficri , &: dclicatum nutrimcntum poftularc Nifum ^^.^^l^
aicatur . dc natura rcrum fcriptum reliquit. De hac auc in legibus falicibus lcgitur , quod
ratus fucrit,ccntum & viginti dcnarios perfoluere dcprchcnfus tcncatur .

funt.

5priuerius •

nobilitatcm non in opibus,uel autoritate,fcd animi prf ftanria ^^"yp^ffi^^L
^ rat. Accipitrisnimirumilliuscapr^rogatiua cft,utquibufcunct-auc ^-^^^

jiijs uolucribus fuerit aflbciatus,cas uniucrfas,cdam le multo maiorcs,ab omnibu5> H
rcntalias obnoxi?,ue(aigalibus uindicct. P ^

1

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

I

r

i*

i

Ornlthoiogise Lib V. 3 5]

E C I R C O. Qip. IIII.

OBILIORIBVSac fimpliciter diftis Accipitribiis Circum , quod &
magtiitudine^audacia,viribusq;iiifig^^ flt, proxime fubiuiigeiKium puta-
uimus. Nam & Miluo non multo mirior eft , & Vulpes , LepoVesq; inuadere
auclet,ideoq5 merito c^teris omnibus minoribus, & ignauo Buteoniantepo-
nendus vuietur . Falcones enim,Iicetetiam nobiJegenus Accipitrum fint, &

ximiic a J . " "7;;^ " — -^^^-^^^j^jcv^i^, lu ciiuumic iiucrcaos,autalijspermiIi
^fuando. ^.n- ^'^"^^'''^ ^'''^ ^^""^^ Ariftotele enumeratas fyccks pertradatas ,

cue. Q.um bona itaque Falconum venia Circi hiftoriam aufpicemur .

AE Q, V I V O C A.

^ ^"^^^^^ ^^^^* ^""^ ^^^^'^ > ^^^""^ textorium fignificat,

vt hultathio videtur aVo ^tp^W, quodeft^Visideftfonarc, tranfpofita
litera pi vnde etiam illi ipfi ytp^^ Auis etymon fuum habet .

Keperitur zip^<i nx ea etiam fignificatione , qua Circus apud Latinos , pro
loco circuIjri,&inorbemredeunte.

Circus olim eratlocus Roma:, quo ludi agebantur , «S<: in quo curfu ccrta-

Ccrcis ,

W V^SLii, vnci^» V W -"-X ^> ^t^^i^^m ivuma:, quo ludi agehantur , & in quo curlu ccrta-
v?^^od otl^ enim cred^de- Hippodn

Circorum
Roin.no-
mina_. .

Lupus cir-
cus didus .

L ^«ClrrMl • i - """7'^->vwiv,iii,a,vciuiu. WDlonf

^*^>*^i atnbitumducebantur,vtequij quieandemviSm nr.M f^^li ' -----

'^«'aS^^''.';^" parteurt.s prope Vaticanum;eratille H.uiruni Auguft , a quo non lon
'^«ii?EL^r"''''^"ur"™*=''^™^''~^''^*^"^Baf,licaS.Pe?«^
>H,H ■ ^ T f '^"^ Aurelian. Augnfti.nrat& A-onalis n,^3r-
30^^S"''?*T!1'" ^n^'^' • ^ Apollinaris prope^empir'pi««L

Hni. EvM^^"' • Erat&circus maximus prope fcholam Calfij , & «dem Pompci

^iSam '''^'^'■''?'^''''''^'^^''''^')'^r''*q^^^

'n genuj lecundum Circus yocatur apud Oppianum,nimirum a rapacitate .

S T'#t)r N I M A.

JPVD Grajcospoetasharcauisaliquando Vpf )c;/3W)? ^ alias >t;/5;co$ fimplici-
ter, vtetiam Arij^oteIi,nomi4iatur. Cuiusquidem etymum varij variumaifi-
gnat. Grammatici Gr^^ci anerunt,vt Varino placctjVtCircusdicatur aTTo' tS
^P'(:e.v . Qiio verbo alicubi ufus eft * Homerus per metathefin a foni fimilitu- . y/^^ „
clineeftiaa uoce,hancq,-literarum tranfpofitionem confulto in hac uoce efle

•^'f^ - ^ucnir r^l ^ "t^^^ ''^'''^' ' ^^''^"^^^ ^'^•'^^"^^ eft,differret,qu^ ab eodem

rop''''''W; ^.'•^- ^^^^''WabHehodoquoq;memora^,&»;p;to<, ^ Homero; ubi Hefychius by/;^^
ftr^^Un^uiu!^^^^ ^^^""fur.Qiiare fieripoteft Circuma

^'^m iaf, f ^'^^"citate,fic uocatum efle.Vel deniq,-, u t potius puto^ quod iio^ando, pr^
itaq aere c /^"^'."^ ^ ^l'? i'apaces,& Milui in gyrum fefe librans,ac obuertens circuitum
^Ro ^*^^^ Feft Quanqua Gr^ci Auem Circum appcllant; circuluin uero y^pkov.

Der Circo ^^*J^^^^*^^?^^'^C3"ea fiue Circenda Auis dici tur,qu^ uolans circuitum facity
^^X{l]^^^Qr»^ f^^ eneconijcio,cijm a nominis fimilitudine, tiim a circiiiiri uolatusge- Ads^"^*

isT - 'Uaui^ T ^'^^^ ^"'^"^ Latini utuntur , & ab eadem Circane? Auis nomen Fcftus', ut
liel ' BelU^''"'*"^ terminationcm addens .

^^^^Um^^^ ^os Qnr!^"'^^^ «i(jetur,quibus tamen id rationibus fAcut, non uideo . Nullas enim yf^ib,^. 1 7.

irieux, qu^ uox Falcone Perdicarinm,

Lib. 2.de

Pof •^'■'''coth ^^^" 'entit,quam Galli Fau-per'*

<m^''''^osquoar^ V

^'^itn^ b ^en n 1 •? 1 ^"'^^^^''Dere potuis , quam reclamare uoliiimn.s , maxime cum pr^ter l au-pei-
^"^ius de hr ^I^^^^^P"^^ Ariftotelem inueniamus,e quo iudicium facere liceat. Quod dncux .

4e t^^^^^* uoh^ Aue fcribit , ahero pede cUudicdre, euideciflimum fine dubio,&: certum di- ^i,io,c%

*^Suam ^^.*^^^^^'A"ftotelesdcAegythaloAuefcribit.ln Accipitrumenimgenc- Uib.^.Hi
cuiquan^ uifa eft altero pede clauda Auis . ' /i!or.t .1 5.

G^ i DESCRT-

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

352

fau-pcrdri
cux.

Circus.

Vlyrsis Aldrouandi

D E S C R I P T I O. ^

VANDOQVIDEM qugnam noftrarum rapacium C»»'^^ d
reatur, iucertum eft,defcriptionem nulla dare potuimusnifi ex Sello" 'Jjj^ ^
hocnominisfu? Aliri Fau-perdrieux Gallisdia? aptat Huncitaqueieq
V eiufdem,quamipfeCircum putat, auis defcriptionem c Galhco co ,
i tranflatamhicadijcimus. Auish^c Miluohaud multommorelt, q ^
v*^s5«.»^ corpuIentiamattinet,&crurum longitudineetiam altior. Roltrum
gues minus huic,qu:im cxteris omnibus rapacibus adunca funt . ^^"^^^jgracihajlutea, 4 ^j,
mis feu tabcllis,ut Galli uocant,obduaa.Caud? & alarum extremitas nigra eft. A t piti"
caud^ color b^ticus obfcurus. Capitis uertex & guttur infenus nonnihil ex ruffo ^^^'^^^^0
eodcm colore al? intcriores fub axillis utroque latere etiam tinguntur . PIumuI|, .^ain
foramina fcu mcatus tegunt,nigr^ funt. Roftrum qua parte capiti continuum 6^ ^'^' y •
efl:,plimbeo eftcoIore,extremumucr6 atrum . Colid eft admodum breue, controaa^
pitribus ftcllaribus fcu Afturibus , quibus oblongum eflb folct . Capitis albicantisinib
* mf.c. 3 2. ferc in ea opinioncm adduxcfat, ut =^ Ariftotelis OrypeIargum,uel Percnopteron eiiq .^j^
Orypclar- mus,quod hofcc cap/u alho Philofophus cfle dixerat . Sed c am neq; clamolum ^"^^"^^^^1.1111

• efle,ncque a Coruis uerberari,qu? quoqueeidem abeo attribuuntur, uideremus, len
Gcnus niutauimus . Huc ufque itaque Bellonius . VVottonus Circum ex terociormn A<^^ i
numeroeflcfcribit .

V O

X

I

Kreiflcn.
* Llk 3. de

^Jliad.n,

C CI P I T R E S generali uppbo, cum uocem edunt,clangere chcu^^^^/
cus uero Gr^cis proprie ^}J^c^ unde & ei nomen faaum uolunt . ^ j^^ii^
bum a Cymbrico Kreiflen no admodum abludit, quod exclamare
Hanc eius uocem Colqmb^ facilc aguofcunt & horrent,ut inquic " jjo>
cx Ariftotele. Attardiqs plerunqi fortafleagniramfugiut,fi Euft^tn^^^^^^^
mericommentatoruerum.dicit,qnitum primiimuocem aflerit "'^^jjiM'' ,
tere,ciim iam pr^d^e propinquus,de ea apprehendenda folicitus fit:,quod deeo ^^^^}^[^^oC^^'^

Homeriuerbainterpretaturof t) y^;\mca? Kjp^ujc . Quibusiierbis Poctaacutam
efle indicat , quod no male uerbum illud icpr(»v, quoalibi etiam idcm ' Homerqs uUi^ ^,^
primit . Nam & Cymbricum Kreiflen,& Italicum gridare,uel ut alij pronunciant,c y
Gallicum Crier,eiuldem omnia onginis , acutain &.clampfam potius , qudm graueH^
ederepropricdefignant» • ^

^ OdyJ^' N. I^^^J^flf^ I R C V M a uolatus uelocitatq t W/'^^'"'»^ uocat ' Homerus, ub*

mumVlyfleenauiscurfumhuiusA^isuoIatuicomparar. '

Kipxo^ 6/ua.pTtiamv , i^ppoT^Toc yn-nlwm id eft ,
Et mlde tute currebat firmiter , nequc Acctpiter

Circusfecutusfutjfetctttflimusvolucrum: fit<^\f

Ahbietiam rctx^c, ayyi^g^ ApolIims,hoceft^ celernuncius ab eo nuncupatur * ^^^L
• Odj{i.O^ ^eni prorfus ratione Oppianus , Equts Iheris velociJJimisJoU, inquit yforttAquiU Jfi^^^
dertt , aut ^ipm 7apawo7 7uvvc^df^m<^ Tmpvyiojiv . Volat autem CijTCUS iti gyrun^ ^ [jitiJ"^.^;
cum pr^da cqpfpe<3:adeorfum ex ^thereineamruerecQgitat,hacintentione, u ^^,/p|..^,
alto acregyrorumopefefufpendat, donecoportunum pr^eda petend^c ^^"^^?^ fuUi^ J'
tus reftidcfccndere, &unico eoqjminimeirritoi^auqueatabripere. Bellon^iJj^^v^I^^f
cum,fi modo Circus eft,fcribit non admodum pernici volatu valere, Miluum w
tatc fuperare, fed Falcone ac Buteone vtroq; cum mare, tum femina juf^^^f^f^^^j^lo^^y
ipfajfadto fcilicct pericuIo,fibi c6ftare,vidifle fcilicet eu Falconibus & -^^^^P^^^ j^f^r^^^
ui in pr^dam datum ab accipitrarijs, qui fingulorum velocitatem , roburqj exp

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

I'

1/

OrnitlioIog/jeLib.V.
R A P A C I T A S.

353

ims apud Aelianum his verbis: G*lltmtrdet Oudw &»more tulkrum ■ i,ri2L

yEneas Cir-
co compa-
ratus .

P""'sinfidiariaflerit "«"«^" C.rcum Gallinarum domcfticarum

?'»&Heaore,Sct™^^^^

'««m.Grarcos vri^i A ? ^ '^'1:?"''''"'''°°'' 'nfigneraeius ferociam& magnanimi-
• ^^''"•euxS'?^.", )r ' '5"*^ C.rjo"Piuntur. BelloniusdefuoCirco,nelpeFru-
vifcu;;Y,":-7r'irf"ii'''^"= ^""«"d Bubonem, quiad dccipiendas &in cailes
f '"'l^.ipfrqjiSS:^^^^^ Auesm propatulo exponiturab aucupibusca-

f!'naduertitffl?4S[Sr/J
f;>necfurf,,ni,'TiSS^^
40 '«■•fiteius v«?ari<X ' M.lu.,fed refto ad larera curfu fefeabripit. V.,del5t,vtd.f-

S^^JiribuslongSfu^ <alutisfedefenforempra:ftat.Nam& -

^'^nculoW^

C /''''^°'*=°'*'"P°'''^"''^"f«'P^T«"oinf"equi°accom^!rTr^ ^?^^""'" ''P*^ '"'

^."tsre fortc contingat.ftatim in fueam /efe vertit Out^?.- ^" n^^' ^^""^' «^'^ ad- '«"'^"^ •

>mpetumnon/uft«nurum,ide^q,nS^^^

^«^tircus emmalis vixmotisacvclut riddisi.it^nfoTmf^^^

>volat.HaaenusiIlc. """S-di^nitenforcm.g.o.maximoq^.tnpetupropchu-

^^CumalrcSetS^To^^^^

'^tum an^dom ^ r ^^*"""* audendum etiam prxter roboris confdentiam

^/ASottTadfm^^^^^
^•^■''^'•ccar^viu^^^^^

^«mColnk; • ^ ^"™*"^^"^"'^'^"""*"^'""nefuppetit?

"^''«Sr""""' r'' P.''?^^^* & Cornici hoftem faciunt.Vnde idem ^ Aelianus-C»« Tur c-t

^^-rniL '"''''"fi*'"'"*'"'"'i''^^cr»nt,&Turturvtcimrnh,^^^^ . JZjZ^"'^: CiTmture

.^^^^''['''^''''rcUuntC^^^^^^ "''''''"^''"'''fi'''''i'<>''l'-'rc,iued,l^>det.^^^^^^

^^'^'S&cwf^^

h e co ^ Pumctgrano preunt, h l f"' *

C ^^'^^n eft A l^^ticamfyluepem^adcupdtam pullorum w mdos tmpomnt^vt au- Cum malo *

^*^^oin,r>on ^^^^' ^oro^ftres. Alibitamenapud Philen reperio , Grcum florem P^^^i^o.

i^vnerc. Cira ama-

'■•'^ginemt
»}iic in nido.

mpo
riicio.

rucis.

Gg 3 LOGVS

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vlyfsis Aldroiiandi
LOCVS. NATVRA CIRCI

Belloniani, Gallorum Fau-perdrieux. :

VI S h^cG.allis.minimcperegrinaautaduena, fed inquilinaeft. ^^^^^^^
enimnidum componere in fummis arboribus feparatim pofitb in Au^
planis atque campeftribus locis . vbi Cuniculos potiifimiim depopulaturr ^
rumq,- maximam llragem edit . Bibereedam aliquando vifus , P^^^^^^^^.^
Ife^^t^^^ in maritimis verfatur ! Rarenter admodum eos inftituere ad Aumm v^^^^yj
lolemu^. ^.uiitreliquisminusdociles, pr;^tereaneque pernicisadmodum uolatus. ^
nihilominus tamen aliquado ad Perdicum,Coturnicum 6c Cuniculorum etiam venauo
cdudos, ad horum capturam emitti ,

A V G V IM A,

*X.io.c.8. -w-lSJ T E R Accipitrum genera,inquit=^ PIinius,inuenimusC/rf««^fW//w4//^r/7;^^^'^^^^^^^^^
I nmt au^nrtf mptialibus ricgotijs , & pecurj/arhi rei . Eundem etiam Columbam vng^'^
JL fcerpentem fclix nuncium attuIiHe Piomerus voluit, & nominati^mAi^ollmii nu
facit. Aefchylus anciquilfimus Poeta dc Circi augurio hos verfus protulit:

IVU3«'V«/02i' <^ itipicov (ijopco ^p6fA,Cf) >-'l}b5/:Cj •yir."/'

l\-npd7c i'<pop/uct:vovTayy^'' ^n?\Sf.7^ nxp»

Ti^^ovm, ideft,

Dewdevero Circum conjpiciv curfr ,

A\lsingruentm^(^vn^utbH6Cikptt

Vdiicanum

DE AESALONE. Cap. V. ^

' TC S A L O N E M , etfi parua Auis fit , Circo tamenordine proximum oh P^^^^Cf -
Jj^ illoaudaciamcoftituimus.Vulpem enimimpugnat.Quinimomanfuefa6tui>t>

nos & Grues adoriri,fatigare , capereq; perhibetur .

Ft QJf I V O C A T I O.

XM. Ln- apud " Uuidium Aelacon emldem regis hlium tuilie, eanuem od cauiam m ci"--^j^^v
ctetvi, minis Auem transformatum . Quare haud dubi 6 diccndum vel authoris,quod non cr
^ L.\\'Me potiuslibrarij mendum efle .
tamorph.

S Y N O N I M A.

M^^ljJJ^W E S A L O N A hanc Auem Grxci vocant , fcribuntq,- alij A*/irtf Afr^^^Vt ^f.
aWaop. roxytonum. Alij vero oxytonum faciunt, vt Varinus. Sed hoc miP^|^ y^i;^

F^^^^K/» Ap^^ ^^fyc^iu^"^ corruptelegitur. Albertus&recetiore^H^^o^^l

AVa>y. non aptc ( vt folent ) & deprauata voce A flalon & Azalon fcri^^!^^' j^js

^^^^"^^' W^^m^. affinitate decepti cum Salo,id eft, Aegitho Auicula confundunt. ^^^^^/^/
7iTO(LW«niS clemquoGrxcis nomincdicitur. Hunc cum^ ?\mms filuw f^^f.ao/^^
• ^•^^•^•^- ^^«^«//f^^^^.^^/^^rfrfre-fcribatjidqueinterminores Accipitres foli Smerillo vulgo ^^'^j^^^^^i^

petereuideretdoaiffimusTurnerus Anglus, minime uano argumento ^o"'^/^^^ ^^^atU^' ^
Smerillus Aefalone eundem efle.Hic vero Smerilkisfiue Smerlus vulgo ab Ifidoro Merillus v ^.^rf
Merillus . Ifmerlus ^ Petro Crefcentienfi,MirIe ' Albertorab Italis Smerlo fiue Smeriglio,qu^'^^ j,reO'^,
^L. 1 0.C. 1 3 prior vox maiori videtur conuenire,poflerior minori. Faciunt enim duas ^P^^'^^' -^j^^ s^^*^^
' Lib.2S-de ue fexu tantum differentes , ut Smerius femina , Smerillus vero mas uoce dimin" ^^^id^,
^nim. ninior,dicatur. A Germanis ein Smirie ucl Mirie,a Gallis Efmerillon "ocatur . ^^^^t-ui;^
voces eiufdem omnes originis a Merula deriuatar uidentur, hac de canfa , cjuody ut^^^ ^^{6^^
dorus, Mcnllus non multo maior fit Mernla . Imo authore Alberto , colore & ^'^^^^. ^ jjO^'
2egrcc|5 digno;fceretur,nifiroftrum& ungues aduncos haberet . Vocem Hebrai^^ ^^^^y^

n

r

■ OrnitlioIogi^Lib.V. 355

' , ckf'!?^'^ Gdlicc Ermcrillon intcrprctantur . Hunc Bellbhius V*pajt«« A> ^ Ariftoteli f*-

_ ^ied nullo argumcnto, & Accipitrcm Leium Latinis dici fcribit

I D E S G R I P T I O

m

I

Accipiccr
i^ius. . ^

FalconcUi .

Smerlis
qiio capian
tur.

*ELLONIVS Mfirillum omnium Auium,quibus in uolatico ucnatu Ac- « I/M 2.'<&
cipitrarijutuntur,minimumcfletradit.PIiniusparuam Auem uocauit ,non yiuib.c.20.
quod inter minpres Aues recenfendus, ut perpcram Hadrianus ^ Turnebus ^L.i^i.M*
illius uerba accepit,fed quod inter rapaces minimum efle deGgnarctv^w;//A, ucrf.cA 6,
inquit Petrus Crefcentienfis,/^ rw^iw haberjt Falconis , mtnoresM^^ruerie . ied^
i^^^ forporis fpecie^(ir colore pennarum Falcones referunt.fed.fer omnia minores^ vnde ue-
p^l ^^'^^^Ui, id cfl-,Falconcs parui, effi videntur. Hac dc caufa vcriflmile eft: Albertum hos in
forfi^'^^'^ .^cnere,{ed vltimo loco ceu quantitate minimos collocafle. Mufcetis enim feu Ni-
^oto }"^?^.^"^*^ magnitudine & Lanario rubro parcs facit,Memla nomulto maiores, cui etiam
^^^y^ & colore non abfimiles iam paulo antc diximus . Cuttas , inquit Albertus , infacie,
^ :^ ^iV^/Fdcones^alas^^^^

VOLATVS. PVGNA.

l E R I L L V M omnium Auium uelocifTimum qiiidam tradunt,& Albcrtus
I miram eorum celcritateifi pr^iicat,£/ ciuamuis^^o^xWi^magnitudine cMeris in-
fertoresfunt ,nulUtamenammoaMtaHdaciAC€dunt.,procorports & vtriumfuarum
portione.jraciptiefiperitia & vfus accedant.fpes^ auxiltf a Falconarto prvpwquo.
Itaq; VVilhelmusFalconariusrcferi;^ horum operaaliquando Grucm ce-
^^s^"^"^ pifle. Quinetiam Ifidorus rcnptum reliquit quatuor Mcrillos inftitutos artc

j^inum.quorum ope nituntur , Cycnum^^ pardbus inuadS^ioc pado , ut intcr- ^y'"' ^
t^etatui. Albertus, ut unus capiti,bini allsmraeant,quartus collum ^ pe^us oppu2:net,atquc
Cv? Cycnum oppnmentes deijciant,ut ab aucupc capiatur. Vndeinquit idem Ifidorus ,
^^"^ angufli[s circumfepta mouerc fe non ualens, ab aucupe pr^ucnta capi^

^"^^ad r ^"^" ^^^^"^)^^un^ ^eri lunt>Alaudas,& fimilesminutas Auiculas tatum capere poflunr,
ptie Perdicem&Columba,nifi (utdiximus) uires ar te iuuentur. Venantur autcm

^eni^''^^^ Alaudas,quas tato-defiderio & impetu profcquutur,ut uel ad elibanum ufq; arden-
O^^^^^^^' uel in puteum,qel in homiuum ucfl:esofFendat , uti " Petrus Crefcentierifis oh- ^L.io.c.i7.
^'^H^r*^^^^"^^^^ etiam,authore Alberto,frequentercapiunt: funt enim uolatu celerrimi &
k aliap , ^^^^^^ perfequendum,ciim iam capiunt afcendentes, & defcendentes feriunt , ficut
^^^^tis "^^"^ genera. Vnde fit,ut horum^auGupium fcu uenatio plus uoluptatis,quam uti-,

hui^r ^^^^f^^>CLim puflfillarum tantum uolucrum genus,ut pr^ter iam diaas, Paflercs, ahas^
^oaiaSperueriorapifolitas>pra:damfibidefl:incnt. " '

A N T I P A T H I A.

V AE resciimitafe habcat,non tam robori Aefalonis afcribcndum uidetur ^
quod,ut Arifl:oteles & Plinius de eo fcribunt, cum Vulpeetiam deccrtare au- ^*^' ^"^P*
deat,quam naturali cuidam inimiciti^,qua uel maxima animalia etiam d mi-.
nimisfummopere fibi metuunt,& horrent;ut Elephas a Mure,Sueue, Leo a
Gallo; Crocodilus ab Ichneumone ; Aflniis ab Acanthide Aue • l ta enim de ^
-,.,ciat ' -^efalone* Arifl:otelesfcribit:y^fy4/^?r«//^/f/? i/?/w/f«j. Fertt emm\tu^lln^^eius^^^^^-^^^'
^^fenP^ [^^«/^'J-. Vncis namque vnguibus cft . Aefalonem Coruus impugnat, & Vulpem aduerfus ip- ^ q^^jI
^^ '^Soua cT -^^^"^^^ uerc),ctfi paulo aliter, tamen ex hocipfo , ^efa/o , inquit , vocatur parua^
'^^'^iderill^.^-^^^^^^"^^'^^^^^ /'«//^ tnfeUantur a Vulptbus. Inuicem hdc catulos eius ipfam^^ velht.J^od
^^^^^^{^^^^^^''^^"^^^^^^^tlianturyuelutaduerfus commnncmboHem. Hoc fanc admirandum ui-
HercuP^^S^^^^rofi indubitatum fignum , folum Aefalona duobus hofl:ibus ( contra quos
^^^^Utn efl-^ ^^!^^^^) uthabet adagium ) fefe opponere. Quinimo & hoc magis adhuc mi-
'^^^^^)Aui I ^*^"^^^' ^""^* typus,quod loco eodem etiam tradit Ariftoteles , cu Vulrure pii-
^^^^ierp «.f ^^I^^emperapacium omnium fercminimacum Aue etia Aquilamaioi econ-

Non '"^^^^jcx quo ab animofitate corporis uires quandoq- fuperari colligere efl .

pofle ^^'^^'"J^vt ex hoc quifpiam arguat SmeriHum nofl:rum, Acfalonem Anfl^oreli.s c
»SuodSmeriIhimnoftrumparuasAuiculas plerunq^infedaridiximus. Namillu

fle
Uum
etiain

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

3 55 Vlyfsis Aldrouandi

ctiam marora,quam qii« Ac(aIoni veteres tr!buunr,pra»ftarc , & Grucs & Cycnos adorin p
fuperarejprarfcrtim fi arte humana inftru6l:useft,ex Ifidoro & Albertoantc probauimus»
dc Mcrillum Acfiloni magnanimitatc minimc cedere liquido conftat,'idq!; minimc oh^^f
l quo minus proijfdem habeantur, aflerimus . Qiuicquid tamcn fit, ^ Plinius ^efdkrjdfi(^J^..
vocatumyfolum omni tempore apparerey cdteros Accipitres hyeme ahire (cribit.Quod ctiam de M^^ *
^ 2Mf.c.3^ lo vcrum cfle do(5^rlfimus Turnerus teflatur . Arifloteles tamcn inter Accifitres ButeontT^^^
thmfemper /tpparere tradit. Merilli, inquit Albertus , habent aliquid demtura Falconum . ^^^ .L
tnim 1/olant Adpr^am,ficut FaUoms dr Herodij, SmcriUos nifi intra o£liduum cicurcs atqu^i^
tuas, inutiles cuadunt

D E T 1 N N

feu Cenchridc .

V

N C
Cap.

V L
VL

O,

Milium.

TOi Auci .
Ccnchria«
jtipcs ,

fcm,i.c.2 7,

Cenchrias
hcrpes.
Cachrami-
dieficus.

Miharis A-

TINNYNC VL V S pmia Auis,Buteograndbr,amboimbcircs,murcsj&janfl^^
nantur. Qiiia vero Tinnunculus AuicuIasaliquandofe£bctur,quodButcononl^^
hoc loiigc nobilior cft, ideoq^ nobis deillo merito prius agendum»

JE QJl I V O C A. /

KE'w;> quanomincTinnuncuIusGrarcisappcnatur,pIurafignificat.Tinnun^^^
non itcm . Nam Milium illts ic-^yxpof , a Strabone;^» T-^y^? dicitur . - 'Sff. \

Kiyxpims Oppiano cxAnfcrum vdAquaticarum Auiumgencrcfunt,q»^*^
iiiefcaticapiuntur. '

Cenchrias,& Ccnchrincs,vcl,vt alij fcribunf,CenchrJtes,ferpentrsgcnus eft, que fic
aiut,velquod temporc mrlij appreat,velqu6d colorc uario fit, maculisinftar milij.rcfp^>
' * A ctius vcro hunc ferpcntem coUre viridi dcfcribit, maxime iuxta akum , vt mi/ium (oli^^^
rat. vnde & Cenchrias Miquit, appeUatur: aiumetiam hunt feipfo fortiorem fierty cum miliump^^^/ ^

Eft & Cenchrias,id eft,MiHaris,genus hcrpctis, a fimihtudine , quam habet cum gi*^"^^
lij d i^^um^iq u o d iftorum inftar cxiguis puftulis exafperetur . >\a
Kchlaiies ;(gcnus Ficuum ) ^iyxfn^<hq apud Sui<fam memorantur : alioqut Ccnchrai^^
vocant,femina fcu granainteriora ficuum,milii feminibus flmilia
EmrlioetiamfercuIumx8>;t/^/wdtcitur*

Eubulus apud Athen^m i^ip-xyl^aiq ( fortc yL^tyxpv^cia^ nominat intcrparuaiAuc^'
forfan Latinor tfm Miliariar fucrint,qtias Bononise Hortulanos appcUant .

S Y N O N I M A.

Etymam *

Kiyxfm,
KiyTtp-A'U*

R AE C E itaque)t«>;tA/? dicitui', quafi mifiarra Auis . Huicid nommi^l^^,r ^
fitum cenfuit Ornithologus nec incptc,cadem ob caufam, qua Herp^^^ ^^j,.
ehri^ feu mitiari & fer^^nti antc didOj nempc quod multis milij ii^^^^^Lnt
(ftfsinfignisfit, Nominatur etiam ^x^'m<; apudSuidam, & Varinum^ J
^iyXP^U a)Hid eundcm Suidam in voce yaiw^mvxo? . In Auium chor^> ^^^^
Ariflophanem K«;);^r«i^ naminatur* LatinisTinnunculusdiciturpc^^Lfi'
f^ex. Videturaurem ?\m\m nomenLatinum ignoraflcc Nam Gr^cavoce vbiqj^^^^^.ftH
* Z,.io.cr uocat^ Tinnunculi *femel tatum metninitXocum tamen illum non cx Gra?ci5^.^^^g,0
Triltuku^^>f»feaaCoIumellafumpfit.Hermolaus adlocum Plinij iam citatum antiquam ^^^^^\^^
Tinnuncu- Triftunculus haberc ait, eamq,- Gazam aliquando fequi , ex maiori vero parte Tinnun^^ jji
lus vn aia'^ pro voce Gr^ca (Cenchride ) ex Ariftotele vcrtere. Hac tamen tcmpeftatc , Triftuf^^^^^,lti5 ^
Gaza:tradu5^tionenufquam legitur,fcd vbique Tinnunculus. Videturautem Ti"*^^'^t3t)'
per onomatopoeiam dici d tinnitu vocis . TrilUincuIuscurdiccretur non video, fi ^^P" .^ifr
nos nominis origrnem quarrimus. A tribus tcfticulis vocem deriuari ridiculum eft , ^^jnf'
gnihcata? confonum.Hi enim foli Triorchi propri| funt,eiqueob id merito nomcn ded^ ^^^^
Multo vcrKimilius eft Gazam/iucquifquis ea priinum pro Latina vfus cft,fiucin l^^^^^^^Mi
ftulir,abltahcovulgoeam mutuo accepiflb. Quodctiam in multis alijseum kc\^^^\i^
Ligurmus. exempli cauf^ni voce Ligurinus,quam Aucm LigurinoItaH dicunt,qui& hanc n^. .^jji,
Cencliride hodie etiam Triftunculu & Tnftarellum, teftc Nipho uocant. Solcnt autc i)^ .

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

OrnithologicxLib, V. 3 57

jjomincs ncquam,vafros & vcrfipelleSjtriftes & per diminutinum triflarellos nominare . Vn-
tortaOe ah aftu,quo in Auibus capiendis vtitur, Tinnunculo etiam id nominis indiderunt .

^ocatur&.Canibellus a quibufdam ItAis , forte permethatefindetorta voce a Gauinellus. CanibelP.
I Tm^^ "^}"nine apud quafdam Itali^ gentes venit,deriuato,vt videtur^feu accepto vocabu- Gauineli'* .
f*ioHifpanis,qui Accipitris quoddamgenusGauiavocant,aquodiminutiuum Gauinello Gawia Hi-
^nnatum apparet. lildem Hifpanis 'Auis ha?c Cernicalo , vel Zernicalo dicitur , qu« dia:io fe"^^^^*^^!^
racca!originisnonnihil (apit,(S<:ad Cenchrisaccedere videtur. A Gallis Quercerellenomi- ^ecnkalo!
^fui^aliqui Cercerelle fcribunt, eftqj vocabulum diminutiuum , tanquam fi Cenchridem di- Queiccrcl-
Jo f p* ^^im prima fyllaba ad diftionem Gra^cam itipx^*}^ nonnihilalludit. In Nai bonen- le^ .
^^allia vocant Siricach. Germani VVannenyvaeher, VVandvvaeher , VVandvvehen, CercercUc.

^^v-yeben . Videturautem nomen VVannenvj^aeher fidum ab eo, quod alas extendat, Siricach.
^iitiletq-inftar ventilabri , quod vannum nominant : vel V Vandvvaeher,qu6d in parietibus
^rr^iij)r^fertij^ regionibusad auftrum vergen-

b J^j "*^p'^t>quod nomen a Gallico Quercerelledetortum videtur.Boreales vero a Steingal,
^"eIioniusGaIIicefcribitCrefl£relIe,a3d Italisobfccenonomine quibufdam vocari Foii- ^Lif>'^'
^^o>hacdecaufa,quiacumpafcitur,inaerefufpeafus,&tanquamimmotusharret. Auib.c.2$.

DIVEllSITAS. DESCRIPTIO.

T A L I fuum Gauinellum,id eft,Tinnuciilum,duplicem faciunt, maiorem
nempc&:minorem,nimirumprodiuerfitatefeu differentiafexus,nonfpe- .
C ciei. Mas enim cuius hic iconem exhibcmus,femina minor eft; (cxteras dif- ^Jp^
ferentias ex vtrmfq; defcriptione cognofcTe) ab extremo roftro ad vltimam Maamm-
caudam commenfuratus palmosquatuorlongus. Roftrum ei poUiccm fere
- - . longum,minime fui initio reHIexteirfSSi^vt Speruerijs,fed ftatimdeorfum Roftrum.
^Qui decliuitatc tendit,vnco infigni,ac longmfculo,mult6 quamin Sparauerijs maiore.Pri-
^aeius pars,nempe quac meiiiBraTiula obueftita capiti contigua eft,fulue{at, i^necfia^colore cft
3o tr^^^^^'^^^^^^' ^^- ^^^^^ appendicernguandam ha-micycli forma^quag ab inferioris labri ex-
r ^^i cauitate excipitur; Ab hac vncus incTpit feu roftri acies tota atra , qua vniuerfa fuperius
^^ttuminteriorilongius eft. Oculi pupilla nigerrima,ca?tera flaua. Palpebr«quoque,&plu- Oculi .
^mmoculorumatnbientiumvndiquaque circuTus fimiliter flauent . Caput nonnihil com- Palptbrar.
P ^natumjjc compreirum eft in fummo vertice^qui quidem cu vniuerfa ceruice ad dorfi ini-

m vlq. coloris ferme cinerei eft. Gula, peftus , ventej^flauefcunt, maculis vndiquaquc ni- '
ftim f S^idemtranfuerfis,fed oblogism ventre,quamguIaTatioribus refperfa. Mx & dor- AI^ .
^mterrugineispennis veftiuntur,quarnotisatrislatiufculis fubinde diftindxfunt. Alarum Dorrum.
b$t?^^^r"^^ ex cinereo candicat.Remiges,6^ extremar,quje ventrem contingunt tantiim , ex
^ed*^^ ^^'^fcunt,ad nigrum vergentes. Penjix caud^ maxima fui parte ciiierese funt, fcapo ^*^^* *
4o ^ua ^^cante nigro. Extrem« uero propemodum macula atra duos digitos lata,tranfuerfim
ftcrf ^^^^^S^^^^H^tur^quas ipfa tamen vltimo penitus caudse apice in albam notam fimiliter tran-
^Udi ^^^*^it,ac caudam claudit. Cauda admodum prolixa cft,ita vt reliqui corporis longi-
di^-^^^^ *quet,duos fcilicel^algio^ Quoniam ver6 alx etia oblog^ funt, & quinq;

tr"^^^^^ ipatium vltra vropygium,leu cauda? initium protenduntur: Cauda tamen etfilon-
gnis^ ^^fitum djgitorum menfura alis longior videtur. Tibia? flau2e,& pedes dt^itis fat ma- Tibix.
f^buftis vnguibus inftru(5tis,& admodum aduncis,nigris,arinati fimiliter flauefcunt . Pcdct .

fequitur primum Tinnunculi Maris Icon cfl 5

Secundafarmina^*

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornkliologlaj Lih.V.

359

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

i66 Vlyfsis Aldrouandi

TINNVNCVLVS FAEMINA ALTERA.

fc^ipdo .
Ma'];nicu-
do.

Roflrjm.
Oculi.

Farminc do Tinnimciilns ficmina

mv\h palmos longa. Rt

reciinio. Totum vero eft colo
0.1 rte fu p erio re. Na m

mare,inquorumpartcirfcrna;&iuxtam\w^^^

fn fT,nf., ;or-. M,.^' i: " "'^■'^ ^'^^'^^^ 'eu£a£neo,aliquantam albicantc, «c poo' .,iin
m .Mrte ^.pe. .ore. Nam vb. capjt. adneairur, pell.cula ruffa eft. Oculorum color id''^V

Dorfum»

OrnkhohgixLih.V. i6\

^irni^^^^^^ ^^^'^^^^^^^P^^^^- ^^orfum totum,aIarumcjj pars fupcrior diluto fcrrugineo,&:
^ariant* F ^^^^^^^'^^^ tm-itur. Sin";uljr plumulaj prope vsLdiccs ca/tanco fufco (eu nigricante
^&bf p '^^^'^'^ penna? rcmiges mpernc bartico obfcuro,inferne feu parte prona albefcunt,
cincre ^f ^ maculis variegantur. Penna; extremar dorfi, quar vropygium cooperiunt Cauda

libus ^ l^^^^^^^^»^ '^of'^ tranfucrfim fufcis obliquis utrimcj,- in angulu medio (capo coeun
Parter ^r^!-^'^^^^^' prarcipux maximafui
(ii^gj^ f '^!^^'.'^ tranfuerfis lineis, nigris & caTairii (capo funiliter nigro , qui eas in longitu-
r Sfcfcit ^^''^•^^^^^''"^gu^^tur. Vltima tamcn propcmodum portio maiukula ac larga macula ni-

^cfcif o .^"""'"^gu^^itur. Vltimatamcnpropcmodum portiomaiulculaaclargamacula
•ade ' r apex denuo ruffefcit. CoIIum & pe£cus notis ftriais,Iongiufcuhs, &

lariaT ^^f^dentibus refpergitur.Crura pedesq; lutea funt.Vngues quidem minus, qu;
3^JUnci,nigri,recuruitamen. '

^nari

E;

re- Pcdus.
quam Ciura.
Peacs.

'•^no 1 ^^'JC'i^>^uam pro Tinnunculo farmina altera exhibco, uiuam in foro cocmptam

^trem^^ fii^iem Auguftijintimiiis contemplatus ita defcripfi. A roftro vfque ad cauda? Magnim-

Coi^jj. ^^'^^ «luis quinqi^iepalinos longa erat; longior medium palmum fuperiore,etfi icon do .

Ue-i,j^"^'^^^^^'^"*C)nn:rct:vndeetiamfxminameneomnino iudicaui. Rollrum habcbat bre-
sacimic

Roftmm .

plillj^j ^^^^ & acurum,in fuperioripartcca;ruIeum,fed prope caput intcnsc juteum . Caput Capur.
^^^c^^^ • ^^^'^ diIutis,aIbis,<S^ nigricantibus,per longitudincm du£lis inf gnitum crat : E)or- DoriUm.
fterlii ^5^^Aanei intcfioris maculas habebat magis quAm in capite nigricantcs & per tran-
^Oina^^^ ^^^"^^s. AI^ ipfe exterius nigra,»,intus maculis albis ferram a:mu1atibus perornantur, p^^^ ^
'^Ciceb i^edio color efl: cinereus:extremitatcs earundemalarum tam foris, quam intus al-
^^lfu^r^* 4*^ longior , & duodenis \^cnn\s cohttans, erat leucopha^a nigris maculis Canaa.

^iorf.! ^^^^^^^^**"'"^' exornata,Iicet in alTquafui parte videatur ferrugmea,&: forfltan adul-
fort^ ^ |^eumcolorcm,quemindorfodiximus,erattranfitura,vtvidereeftinfuperiori,q^^
«W 7'^^^"^^^*^'^'^"" ^^'^"^ habeatnigriores& craffioresi in hac vero ad luteum ,iicuti
Oul Wes,qui omnino lutei funt,ucrgant,cuidenti{fano nondum mutata fuifleargumento.

^^^^^ toi:um,ipfeq; venter candicabant, & macuhs nigris fcd oblongis , vt in dorfo, rc-
^r^^fur . Sub cauda, tota erat alba . Roftri pars inferior leu mandi^bula fublutea . Oculos
'^^tnugiios,nigros: irideinluteam. Roftrum irata ualdc apcriebac.

Pedus.

V O X. V 1 C T V S.

E N C H R I S ciim uoccm cdit, tinnirc propric quibufdam dicitur : Vndc
I peronomatopoeiam Tinnunculum diftum uolunt .

Non admodum rapax e{l-,reptilibus &c infegisat plurimum uiuens. Papi-
liones & Locuftas,tcfte ' Arifl:ophane,deuorat , & V^^as , u t C)niithoIogus * ;» Mih.
obferuafle fcribit. Mu^escapit. Quinetiam aucupem quendamirdcdignum
'^'>clc • ^^^"^^^^^^'^ ^^^^ ^^^^^ tcftatur,in Tinnunculi nido fe paruum (erpentcm reperif-
^o^^it^^^^^jjjllS^ji^us etiam uefcilibeat coniicere. Adh^c ciim idem aflerat Tinnunculum una
K'^^''^q-/^ir ^^^^^"""^ inuentum fuifle, uerifimile ell cum Picarum pulIo.sdepaflumer^
eu 11'^ ^f^cibum dediflc,unde & Aues infirmiorcs occidere,atque edere putandum elh
^Otf T^^^^^^^c^^^is^l JO^i^e AuicuIasinfequi,acdilaniareauthorefl:.
^^fo nc> l^^fuuiattiiiet,uariare authorcs uideo,aIijs biberealiirmantibus Tinnuculu, alijs ^ ^.-^
H^p/^^fil^us.^^Arilloteles cnim TtnnunctdumUcet a.duncis vn^uihus , bibere tamen ^quamuis ^^,^cpen.

^'^t^et: ^'^^'^^^'^'^^^^^rvncufi^^uestrsLdiLContrA Aelianus: Cenchris , i n q u if , nulla potto-
Nj^ j ^*^^^^ » ^('^'^hrines Auis eft , quA omnino non fttire dicitur , quod & Varinus ex eo re- ' Lib.iAe
?^^^uis ^^^/juc Arifl:otelis authoritas grauior cfl-, quam uthifce pofterioribus credam, Anlc, 45.
Ke^rjQj^^^^^^eipfeueritatcmundiquaqjhrmamaflkutusuidctur.N^ utucrumfiteumbi-
°iberep.|^ '^^^^^'^ ^^'^^ bibit , ut nobis rcs ipfa monfl:rauit, qui Buteonem , ncc non Aquilam
''"^^^uidimus.

L O C V S. N I D V S.

' ^ N V NC V L V S in altis vrbium turribus,quales funt tcmplorum, & ii

meorum

I A ^*^^^'^ muris, nec non jcdificijs, corumqj tcdtis nidiixczt» Interdum in cauisQucrcu
*^^lis f^*^^'i^^^ arboribus; idque non more Cornicum fuper fronde , fed Monedularuii
^^per, vt Turncrus fe obferuafle dicit.

I

Hh GENE-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2 Vol.l

i6i

* Lib, 3. de
gener.c.i.

^^^^

^Lib.2. dc ^

Vlyfsis Aldrouandi
GENERATIO. LIBIDO.

*RlSTOTELES foecundifjimum inter vmungues Tinnunculum ejfe ^^^'^^^^y^
ne ipfim quidem plura ouajuaternii£^rere, vt plurimum , al/quado tamen etiAin\
procrearey compertum ejjc^^ . Cum eo confentit Plinius,CLiin inquit: rennAtort^^^^
fxcunda frnt,qu<£ aduncos habenl vngues: Cenchris fola ex his fupra quaternA edtt 0 ,
Qux quidem,vt vterq,* aflerit, mf^Jj^edoruhent . Inflgnis iftarc, ac fui^^^^tj
pr^dicata Tinnunculi foecunditas,qua reliquisluigeneris Auibus,rapacibus neinpc,pi*{^^^
AeIiano,credo,occarionem dedit,eidem maximum libidinis ardorcm attribuendi, "-^.^ilfii
inquit, w fdmmasamore inllammatur.moreq^ hominum amatoria teuitateflazrantitmi, fcnif^rfi- ^
eas tn oculisfirt.SiquocTamf<m»ina ahfcejfertt.ex eo maximumcapit dolorem , CT clangoremfi^^^^^g^
Hum exclamat.vtquehomines vehementer amantes examorevexantur^ proindeamatorijs woU^Vy'
Pictasia^ g^^^^* Teftatur Turnerus TinnuncuIumpuUosdiu volantes,taatifperalere,dumprop'^*^''^
pullos . fi vcnatu viuere polHnt .

SYMPATHIA. ANTIPATHIA.

I11I'

V V M c:eteris rapacibus plcrunq; loca inacccfla habitare (\t comn^i^^^^li
mana conflictudinegaudere videtur Tinnunculus , dum loca haud j
hominum frequentia remota,nempc vrbiu muros & te(^a turrium , ■ J
«diticiorumincolerecomperitur.Vnde& merito etiam viciifim abhoi^'^^'
busamatur, utquibus illius prarda damnum nullum inferat, fed c conti^j
potius non parum profit. Nam haud fecus atque Felei murium
ftrenuc exercet,quibusmaximevid:itat. \
CumColumbis vero in primis maxime celebrata ciinterccditamicitiajfi verumP^j,|
trius,CoIumeIla,& Plinius dicunt. E contrario cum Accipitribus alijs, etfi fui generis ^^^^,
inimicitiam capitalem, & innatam gerere pcrhibetur . Vnde ne Columba ftdes perofi relt^^.Ji
inquit* Columella, vettis Dcmocritipr&ceptum eH-.genus ^cctpitris Tinnunculum vocant ^^1/^0,
■ fcre in dtdijicijs nidumfacit. Eius fulitfingulis fieidtbus ollis condunturjiipatis^^ opercula fuperfO^^^ ^
drgjpfo lita vafa in angulis columbarij fufpenduntur . £>u£ res K^uibus fic amorem loct concilt^^ jl, '
^Z..io.c.3 7 quamdefcrant. Ex quo ^ Plinius ; Ams , inquit, qu^ Ttnnunculus vocatur cum Columbis hM^^^^p
Defendtt emm illasyterretj^ ^ccipitres naturali potentiajn tantum.vt vfum cius voc cm^ fi^^^%ih
de caufa prMipuus Columbts amor eorumferunt^ ,fi in quatuor angidts defodiantur in oi/ts »ottt^
non mutarefidcm Columbas. Huic etiam Tinnunculo peculiaritcr afcribit Aelianus^qu^^^
quinmultisalijs etiam Accipitribus ab authoribusattributumeft, WQ^v^i^^anatun^cio^^^^
piedicamentum ckm octilu mal^ est.fibiproprium qu^rerc, & inuenttim agnofcere ,

Tinnuncu-
lusColubis
amicus .

• lAh. 7. de
rc rnfi. c. 8.

•Lib.2. dc
Anim. c.43

V S V S

Fimi vfus .
* Lib. 29'C
nftimo.

STVMPHIVS, quideAccipitrariaartc nonnulla fcripfit^tradit TmnuncuKi^,
dem ratione,qua Merillus , cicurari,ac ad vcnatum inftitui, auiculasq; minores , ^y.
captare : Ftmus^ inquit * Plinius , Cenchridts ( Accipitrumgeneris hanc CrMifactnni ) ^
nes oculorum extenuat .

DE BVTEONE SEV TRIORCHl-

Cap. VII.

TSI Ariftotelcs Buteonem intcr Accipitrcs primo lococollocari^^^i^jr I*
genus eorumpr^ctfuum ejfe dixerit, nos tamen diuerfam rationem ^^^^""^illi^
tcromnes ab illo cnumeratos, fi modoquos dedimus, tales fnnr,nt^^^'^^j^jiii
collati,apparent,vltimum locum vililfimo Buteoni alfignauinui^. ^^(^\0
nos Accipitrum dignitate ubiq; ab animi magnitudine metiri fnini'^^ ^^jn
qnifqueferocior,acgenerofiorerat,eo prioribco dignu iudicauiinu^* ^jf,
itaque Buteo omnium ignauiifimus vnanimi authorum ^ vulgi quoqueconfenfu it:^^ f,^f
quia non folum nullainAuem capiat, fed cotra a paruis etiam auibus fugetur,(qn^ ^
maiori eft dedccori,quo corpore eft grandiori,namque illi,ut dki folet, ^/-^

i

i

Ornithologia: Lib. V.

V ^utU iff um magm corfore mica fdts )

3^5

Butco citi'

miuriam facerc uidcmur, dum reJiquis omnibus eum poftpommus . Cur ucro Ari* pr^cipuus

J£ Q^V I V O C A.

RIORCHIDIS nome etia hcrb^ cuida ex (atyrioru gcnerc inditum cft
quod triplici radicc tcfticuloru efigie dotata fit,qi\x ' Paulo A cginet» hcrba
Serapidis, Satyriumautumnale alijs; Tefticulus odoratus alius flore jlbo Lo-
beliodicitur.H^cinftar tenriculorum multo nutiimenro calido & humido
adVcncremextimulat,&foecunditatem prarftat. ^ Plinius iiieptc (Scgraui
,M a,>. ^ crrore , Cenuurium Trtorchm uocari fcribit,e perperam intelleao Theophra-
IQ^*''*^ Cm * Ccntmris cognomine T rtorchis: qui eam /ecat rarum eft, i / non XMlnera ( . H^c

^'^^LS'^''*'^^'^'^' '^^^^^ ^r^^^t^ Trtorche ^cttpi-

^h'''''^'''^^^^^^^^^ ipfiuspalam f^cir. Apparct

/.c^^mo cum efle deceptum -Theophrafti uerbis non intelleais,qui Hc fcnbit.

^^'^'''V ^'t' 'P^' appcllatur,fed ab Accipirre huins i.ominis fo!
''^nrcl'''?",^';^ "^^" aiebant hommes fiue (uperltidoll, flueimpoftores verias . Gaza eo loco
^^'^iem ^f^^f"^^'-'^]! vcrtit.Nam id nomen minori,nonmaioricentaurioconuenit.Maioris
Buti ^ langiiineo ci}; minoris inutilis .

. %am ^'Jf^^-^rem PhiIomeIaj,peronomacopciamvocatur AuiscxArdcarum rcnc-
^ ''"i vuIgusButor, Plinius Botaurum vocat. ^

S Y N O N I M A.

^^ORCHA (inquit^PIinius cx Ariftotele) Acciptremdtauminuemmusknu-
meroteJiitm.Q trium videlicct) Bttteonem hi4nc appe/Iant Romani . HuiusLadni
noniinisetymum declararcconatus FeftusGramma:icus Buteonem vajlttatis.
aitf^frfw/S^i^^^fignumpotiascredo^vtpotem iliominispututum)/^//^^//,^^^/;?-
^^^^'^mT^ cT'^^' t'/^*^^,^/^*^ ^//4/;» ^«/(r«7;;(?w r^pelUrt .Q^\x quidcm nominis ra^
4. fali ^uten \^P^^>^^«^o iudicandum rdinquo. ^ Albercus ^ eiufdem clalfis au-
b ^^>nam V if ^"^^'^^ lcribunt. Hanc Auem Itali Poiana vocanr, quafi pagana, ni

iak^^-^uia /f''^"^"^etiamdicunt.Circa lacum Verbanum Aietadicitur.HifpanisautLufl-
ik^^\m<] ^^^^^"^^o^- Ornithjlogus putatdici Gallis Buyfard, Bufard,vel Bufant^idq,-
V^^> Siiyfa r^^u- ^ ^^^^ ^^omcn vfitatum efl:. Suiit tamen,qui dicant criam Milufaflrerum
fe G jip^ yjllice nominari.' Bellonius profefto inter AquiIas,nefcio quam redc , Auc
iiV ^'^^f- Vcr ^^^^' ^^^'^'^ ^^^^^ '^' ^'^^^^^^^ didam, eamc^- Percnopteron ^ Arii^otelis Aquilam ef-
Vi/^^i>vt^C()'^^^^''^"^ ^^^^^^^^^^^ Percnopterum cadiuertbus pafct (cnhAty abiediqi adeo efle
c^f •'"^^Iepo!^''r^^^^ *P^^^^^^ Bellonius huncGallorum Bufe C uniculorum

Bu^'^!^^rf^e!^ ^^^^^^^^'^^^"^^^ \^^^^^^ ftagnis capereaflerat: ex hi5,inquam

]Vj-^5^J>eni g ^^^fiecillius Bufe,nequePercnoprerum Ariftotelis efle,nequeedamnortrum
cfl^lV^^^^odd Hicnihil horum pr3efl:et,fedranis&:muribus tantiim contenrus/it. Vnde
pr^ ^'^^^m'iy 7 a^^^ '■^'^ ^^'^^^ exilhmaucrim , praffcrtim illud quod Germani Mofvvcich, id
uc^n'^^di£[^^ ^^'^ ^^^^^"^^^^"^'J^'^ codcm Bellonio huic

ij K^^iulre"^ ^S^^i^* fubiundam & Aquilarum numeroadfcriptam vic]eo,quam ipfe Gal
hh„ . ^iVoce a Buteo non admodum abludere,& Goiran Aruernis vocari , & Ariflotc

Trforchis
hcrt a .

Plinij crrot
Lcncaunu.

Hisi.pl.
Fcbrifutja.
Gaz^ crroji

Butio Ar-
<lcar gcnu&

Etymum.

Buicus .
Poiana.
Vilianus*
Aieta.
Cauia.
Bufart.
Bclloni; cr
ror.

'Lil.i. d»
Anib.c. I o.
^9.H.c.32.
Molvveih*

l

Qhp ''Vnorocll ^ Buteo non admodum abludere,& Goiran Aruernis vocari , & Ariflotc-
'^rift ''^^Poft '^^^"^^'^- SedaperrchacinparteAriftotehaduerfatur,dumPhrynolochon,
hor ^^^^i^ R J'^^^^-^ Accipitrem facit,hic Aquilis apponit. Vnico tantummodo argumento
^^^^^■^msv?^'^'^^'"' H^^.^^ ?5pyj'oAop^oc fignificat, Budreum Gallorum efl*e probat,nem-
^lcatur. Atqui pr*eterquam quod Buteoni hoc ipfum etia peculiare cfl^,vr eius

Hh z, docebit

BouHrcc.
Goiran .
ErrorBcl-'
loni) .

JBufara .

^ Lih.2i.de
jinm.

Brobiixcn .
Mashuvv .
Ruttelvvij.
MilUus ru-
ber.

Miluuspa-
luftris .
Bellonij cr
ror.

^Lih.i.dc

"z-.Lih.dc

3 54 Vlyfsi^ Aldrouandi

docebit hi{loria,& pr^eter nominis quoq; fimilitiidincm,reliqua omnia, qu«cunq; ^^^^^
rum Budreo (cvhit^ adamufTim noftro Buteoni,(eu Poian^ Italorum quadrare comper» »
defcriptionein utriufq; conferenti manifcfto patebit. VndecoUigo Buteonem ^^^^K^i^L*
Boudree uocari,Goiran Aruernis,& perperam a Belionio Phrynolochondiuerfam a i^"
ne fpeciem uulla firma ratione flatui.Equidem non temerc quoque exiftimo,diucr(is ^^^^
bus Gallia,» eiufdem prouincijs alio atque aIio,vtfit,nomine venire , & idem vocabulum^P
varias eiufdem nationis gentes diucrfis rebus tribui . Vndefajpc maxima oritur ^"^^'^^^ f^ji^
rebusprarfertimhuiufinodinaturalibus.Credoenim lubensOrnithoIogo,& ex ^*"^ v^|,
pnone,quamdeBufardpapud AlIobrogesfecit,hunccum Buteoneeundemefreapcrte
Ii^o,quanquam & apud lios Sabaudos idcm multorum eft generum. Attamen huius no
alijs Gallis aliam Auem fignificare,&: Buteonem,n6 Bufard folum,fed & Boudrec& j
nominari uideo. Gallorum Allobrogum nomenclaturam rctinent&confirmant Ang ^^^.
Bushard'fcribunt,& uocant Aiiem,ut teftatur Turnerus,MiIui magnitudine,qu? ^^^^Ats^
nitur,quod de Bnteone folo ^ Ariftoteles fcriptum reliquit. Autquod uerius ^orri^ne c.'
mus, Angli &,Gal!i lianc uoccm a Germanis muniati Uint,qui & ipfi Buteonem prj^^^
baconformi Bushard appellant, alij Bufaiit,BufarhnquafiButeaquilamdicas,deniqj_^^"^^
Bushen. Germani infcriores, ut^Albertus&: Murmellius annotarunt, Brobuxcn. '^^^^^^^^
Saxonibus Ruttelvvye,id eflr.Miluum rubrum, a fimilitudine Milui uocari Ornitholoff 1 ^^jjj
dit. Idem apud fuos Mafshuvv , id eft Bubonem paluitrem , quod Bubonem corpori^ip -j^^
aliquatcnus referat,& Mali vvy, quod eft,MiIuum palu(l:rem,qu 6d circa paludcs ^"^^^'^Lfr '
diecur,S: fortc criani pifcibus. Venim ha^cauis meoquidcm iudicio non crit Buteo A^J^^^j^^
lis,neqnc etiam uulgar!s,qu6d ei aues aquaticas & \^\(ccs capere minimc competat . Se" _^
poriiisMiluicuiufclamfpeciem putoeandem fortaHe cum Bufirdofeu Bufo Gall^^^^^^^^j
BeIlonij,quam circa aquas uiditare diximus. Multo minus Bul^oTeuTriorchis ea ^^{^[Lfjli
Auis rapax,quam Galli Sacrc uocant.Etfiidem^ BelIoniusea(\'nonimafaciat,&e3^^^
opineturjicetopinionis fu^ non fatiscertus. Etenim Sacre Gallorum Auem fcrocem>^rj;
nerofim efle^nec Falconibusanimimagnitudineccdcrcipfefatctur, quoddcButcon^
mc verumeftdiccre.

DIFFERENTI^. DESCRIP TJO;^/

..r^ V T E O iuxta ' Ariflotelem Adtluo dqastur wdgmtuMne.fuhmgcrM ad^'^
*^ bertus. Qj^ianuis coloribus etia variarc fcribat Ornithologus , & albo5 r^^^jj,
ri fibi rclatum /it. Qj^in & corporis quaritatc,eos intcr fc diff . rre,& tr^P ' ^
eius diffcrentiam apud Hcluedos rcpcriri , nempc magnum, mcdioc^'^

Loi^iruclo .
Rollrum.
Capur.
Lingua.
Oculi .
Collum .
Dorfum .
Vcnrer .
Caucia .
Tibix .

Bushardfi
S.ibauci. cu
poiana eun
cicm cllc .
Rollrum .
Pcci cs .
Dorfum .

Capur.
Alx.

LogituHo .

paruumaddit, y^^*
Butco mihi ex montibus Vincolanis allatns a rufticis huiufmodi ^^^^
gitudineiiron-riprincipioad cauda; vfque extremitatem duorunickxirantum cumr^ ^,y

cvp\t feu freno oris fubluteo . Caputhabebat comprenLim,quaIe FalconTbus , /igura ^^^^p^'^
Linguamlatam,craflam,obtufam. OcuIosfplendidos,teretes,hiIares,iridem cncA p^'l^ ^^ii-
nii^crrimam, leucophieara. Collum brcue, plumofum , craflum . Dorfum vniuerfuit^

Koftro craflo,nigro,ad cafruleum vergente,membrana circa narcs lutca ve{lito,ri6^^^

dam vique colori<te?higinei obfcuri. Venter erat totus albus , maculis ferrugineis , ot'^ ^^^fl
deorfum tendentibusdiftin£lus. Caudalata,tranfuerfim maculofa fpithamamlong^* ^^jii^
fublutea. Tibi^e tres digitos longa . Digiti pe^umnigricabant. Totum corpus Auis I^^^'^
eredc-e duarum fpithamarum erat altitudinericoiiem eius ftatim primo loco dabo . a^i? |

Q^io autem cuiuis innotefcat hunc noftrum Buteonem, Italorum Poianam, cum
do Sabaudorum planc eudem efle,licetalijs Gallis aliter vocetur,hic Ornithologi Jcf)
ncm ipfius Bushardi marisin Allobrogibusab eoaccuratc calamodcpidi fubiungcj^^j^^^jgii'' ^
inquir,olim in Sabaudia Bushardum marem ad medelatum contempIatus,taIem ^ j,] .J' \
Koftro crat breui,adunco,nigro,in frontecolorgx viiicli & flauo mixtus ( quem ^^^"^^ ^^^^^"^*
tero quodam non dcprchcndi) . Pedesflaui,ad media ferc crura innat^lumie . '^^'^^^^^cf
fcum,penna:excrein:c nonnihil ruliicoloris pr^e fe ferebant.InteiiorpennaruinP^^-^^,iti'^
mutuo obtc^ii Iatet,albefcebat,multis,denfis,crifpis^molIibusq: plumulis obfepta- -^^q^xO^
&■ peclrore pemi^ albicantes crant nigris pler^qj iriaculis per medium ^^^l^^^^jiti ^ ,

pennx fufc.T per marirines albicabant . Alarum maximae pennar carteris nigriores ei"^.^ liff
omncs in alis penna? altera extremitate^inkrriorcfcilicet, albid^e . Longitudine ^^'^^^^^O)^
ih o ad imum pcdem extenfl,vcl etiam ad imam caudam, dodrantum duorum cu

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2 Vol.l

3^6 Vlyfsis Aldrouandi

efl:,paImorum feptem . Caudaab uropygio dodr^antalis. CoUum brcui(limum,vt in omm Ac'
cipitrum genere. Tota dcnique magnitudo ± pondus videbatur magnam Gallinam referrc*
Teftesj cum inciderc, nunadin]^»ii',.V f;^min:in-| ^iiiqgr^>-r> Rurfus vero alio tepore iii aliu^» '

idefli

Caiida .
Collum ,
Biishaicli

terms^idae mareincidi. llli magnitudo per^nia iequalis eraTcutuperiori; pondus vnciarunLtrjg'"'^^
maiis de- Colore iionnihil a fuperiorc variabat,vf in fi onte &c alibi.CircuIus in Qculisflauiirimus,iridg^
rciiptio . nigram ambicbat. Crura a ventre ad vngues vfque digitos circiter nouem longa. Venter;

tera & crura fuperius^pluniis albis veftiebantur , quas LitiHculi circuITbHcure ruffi p^^^'
fuerfum diftinguebant. Tota pars prona concolor erat, caftanearum colorisobfcuri . PI' .
in cauda magis aIbebant,zonis quide eiuf iem coloris, nempe obfcurc ruffis diftin(9:a^- Tcl^
ad (j^inaimliirf^^^ ut Triorchar nomen a ternis teftibus^^^

vere frrfaail)all
erattefte minor

Obferuaui ^ , .^. ^,^^...y.^...^ .

bus/qi & oculis Rduis. Poft aliquod tempus oculi & anterior roftri pars , ad fufcum vel ("bc^^'
ruleum colorcm mutabantur,CLimiamquinqueaut(exhcbdommodasvixiiret. Harciw^J^
Ornitholo- omnia Ornithologus & quidcm reftc. Verum in eo, quod Buteonem tribus teftibus pra^
gi opinio d tum eHe negat,ideoc],' non rc6lc hanc fui nominis rcddi rationem , non poftiim ei p^r ^'^^'^
tcftib. Tn- aflentiri. Na ego ternos olim in difle£to Triorchi teftcs obferuaflc memini,tefte ipfo, ^^}^ ^
oichis icfu anatomen in aedibus mcis adminiftrabat , vd & alias plurimas , dodiflimo & ecccllentii^j^^
taci^ . Y) loanne Coy ter, reip.poftea Norimbergcnds medico . Quod fi quifpiam tertiani ill*^ »
dofam portiunculam,pr0_cxbinos^^ verum tH!emTuiflep^':f^

nacitcr negauerit,non eauidem cum eo vehementer contendam . Attamen hoc faltein i^^jj^
concedat, vclim, eam tefticulo^ii^ refpondere , ac (imilem cfle . Qux ciim in
alio Auium genere reperiatur;itaq; non iuiuria hunc Buteonem Triorcha,id eft,triteftig^^^
nominandi veteribus occaflonem dedit. Sane prxtcrquam quod iuxta vetus ac uufe^^
Philofophorum axioma: ?iaturamhilfadtfruHra , minime temerc fophix principis Ari*^^^
lis fententiam infringendam puto , utde Plinio interim, c^terisq.; nihil dicam . VtauteniF

Boudrec.^

uirilimea,ubiquein tanta rerum uarietate,ac uocum ambiguitate obfcuritati lucem ad^^^I
voIui,quemadmodumOrnithoIogidefcriptionem,(utButeonemcum Gallorum q

^ _ dam,at non omnium, Bushardo eundem efle diligenti ledori & utramq; conferenti p^^ ^ ^

fcu Go^^ia- pr.'etermeamattuli,&nunchic quoquefubiungeie,quaBeIIoniusiconemcxhibet,^^^:
ni aefcri- defiguraaccomfX)fitioneGaIIorum quorundam Boudree,aut Aruernorum Goyran^^ 1
prio. ptarcliquit,vtcuiuis,numreaehunccumPoianaItaIorumeundemiudicauerimus,l*^^'^^
...dicium ' Inquit ergorSi quis alas huius Auis inuerterit, cxtrema quinque mai^^^
"'^^L ^^^^'^Jf ^f^f^^"^'^etmcriore,ubi uentrem fpedant, r ''"'"^

edamfltiudicium'^

^ Fth i dc

Auib.c. lo. remigumpennarura nigrainueniet;partefcilicetcxtcriore,ubiuentremfpcaan't, rcliq"^''
teriore a proxihiis incumbentibus tefta alba efle. Ciim in aere expanCs alis, explicatisq;r,
nis uolat,albicantes ea parte,qua dixi,faciunt,ut fupinus albus appareat.Sed cum comp'"^!.
acdemiiris alis }>ertic« infift,t,e cinereo fufcuseft,feu nigricat . Etquin»quidem primai-ifr'j

Vngucs .

Caudi.
Crura.

rearices alarum plum^ hoc pado notatx funt , ut crenas inftar ferr^ exhibeant nigra5,ul^»^
bere incipiunt. Plum^^qu^ uentrem integunt,prorfu^iida? eflent,nifi macula nigra ap«^^^^ ^
nn2-uIarum,iuxtalcapimediidM(9-nm inricrniV/-r Vh\r^^^^^^^ a:..^. r..r^^a^nt,i^*

fingularum,iuxta fcapi medij duaum,inflgniret. PIul^JiTqiT^ crura ueftiunt, fufci^funtv^'
mos in unguibus habet,non quidem ualdc magnos,ueruntamen ungues mediocnteradu^^^ *
Cauda,quod ad colorum uarictatem fpectat , habet Attagcnis caud« fimilcm . Eadein ^^^^:
prorfus ratione tranfuerflm diftinda eft . Crura ei funt breuia , eaq,- non prorfus neque^>^^ >

cx parterotunda,anti<;

:i<atantLim & poftica tabelTis^ntuocat, feu annulis imbricata,latefi» "^;
fquammulis coopcrta,colore ubiq^ lutea Roftrucurtum, acie feu extremo nigrumjham^f^ J
Qiok Mil- «erum narium rcgio <k ridus dauefcunt. His indic^js a Miluo dignofcitur ,cCim quod ^^^\
uo ai-no- eft,tam quod caudanimiiT^^ qualis mMiIuo c6fpicitur,obtinet. In hoc ^^f^^

fcatur . rea Miluo diirimilis,quodinter uolandum frequed motu alas concutit,quod & Bufusi^"^.. ^
fardus Gallorum a Buteone, Allobrogum Bushardo diuerfus,facit.Hocnempe ^
Falconi Perdicario,feu Galiorum Pau-perdrieux vfitatum cft.

Sequitur Goyrani feu Boudree Bellonij icon-

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

Ornithohgix Lih.V. 3

^^imu7e^^ '^Je,m quo dilleao tres a nobis teflres iiiuetos diximus, & cuius Wc iconem exhi-
^ Habitu r ■ ^"'"^ ciefcripfimus,ia omnibus ferc ia haaenus defcriptis magnitudine,
g^bruni iT" 1"^*^ erativeriim dorfum totum feriiigkicum potius quam fufcum erat,& fin-
«laxima f nonnihil albicant. Collum , pedus , & vcnter plumis in radice , & Color ;

^ta funt V ^^^a ^^^r^^^^. ^"^^^»^Kat in fuperficie feu mai^inibus in ambitum ferrugincis ob-
parte f f ^"'^ manum,aduerfo,vtita dicam fiumine pennarum , ab inferna ven-

autalb "^'^"^r naturalem earum fitum nonnihil turbauerit, omnia al-

^Viktirr^ ^^^.""^ maculis refperfafint apparitura.Caput nec admodum rotado,ncq; etiam (

mkuvn rc.^ 1 ^ «PP'»ricura.v,apucucc aamoaum rotaclo,ncq; etiam Cxmt

«o^<^^ru?i,iei?r/ ^^'f"'^ Cruraillius ultra poplites propendentibus plumis, /imiliter CiL .*

*^modnm X""^'^ ^^^^^ "^"^'^
vifa V / ' ^^""latis ^quali vbiq; interftitio tranfuerfantur.Harc tamen colorum in diuer-

^^credat^ F ^^^*"^" ^^^^^^ fcrupulum in animum leaoris infjcere,qu6 minus eafdem Aues ef.

colo * ^"^^* dfximus vniuerfim de toto Accipitrum generc,«tas maxi-

«tla.&';J^^^"^^^^^>^^^^^^^ vteadem Auisdiuerfis temporibusfibi ipfi videatur quamdiirimilli-
^^»mpentisincognita,faciIciinponat. r r .1

^nc Auem, cuiusiconemmodo damus, etiam Po-
ianam vulgovocant, & Goyrano Bellonij confi.
«lilis e 1 6c fortafsis eadem .

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OmithoIogia;Lib.V.

V O L A T V S. V I C T

371

V s.

lLl.?J Ti ^'''"•".^«'i'. • Cura ver6 volat, crcbra alarum cocuflloneuo
atu,n.„ftauraf.Invtroq;Miluodifjweftj impotens nempe, vtvnico&va-
^doimpetulog,i,svehatur.TardaeteminAuis^eft,&pigriWla
Jes ac (egnis, vt etiam telo petita,non folum non ad primum, aut fecundum .
led ne ad tertium quidem iftum cederedicatur. Vnde locu prouerbio apud
;°mi,,« = Du Sitzeft vvie ein Busl^^^^

^^PotefteSr*"'^""!''"''"'^^^^^^^

^«''mmotuscv^v i r''"°r'''''T"''''"'' grandicorpore^utplurimiim arbori cuipiam infi.
f^^ntcm Z?f ^^'^'"i.Veculatuoatquehoc pa(fto de vna arbore in alteram haud longe
ir^^i -''ucuepratoinvicniima iiuJ nrf.„/^i».-.„j;.,r„a.- i • r.rL , "

il

!

^rd^a enim angmllam Maandriam
%hx '^''^'^'^^''^ offendift comcdentem, eripit

.'•''Cer.f^ ''"^^'•^'''''^''"'''^'^'''^^'«"^'Vtdicamus^qujctiamaU^

^*^' dolo ce^w^ ' M*'''' ^""^" .^'"^^^^^- ^I"* v«' a''> excidit,aut ab ijs fort^ reliaa eft.Guam-

,/'f> AlbcrS'^ -r ''^"°'''' ^'"''i" P'gf'f" detentam aflbcutus fuerit. Auiculas nullas

^^'^'''ofosaceff»!; n''''' ''f^^^

,."'io,,;,,,,j;_!^''*'"l'i«?S!l;9'a'ias.«d elt, Buteones vocant . Ob hanceandSti pufillanimi-

Ms aiif Inric ^ik Vi/-kf^;.-..k.,o ;.,u,,L.*.^^: ^ r. vocent .

:atis,autfrequen"

b 7 ^^^Uudenrr iivTP^ , 7 ^"^eones vocant , Ub hanc eanc

Rur ^erbas nn ^fel.^^^.g-SaS^ reperiflefefefcribit, & in alio infeda qua^da nigra,
l>odor ,1^^^^ ^e"o"»"5annotauit,nimirumfcIaream,&af}ierulam autafper- ''L,z,de^
Cy^'^ vero ^r^n.*^!"^'^ ""^^* ^^^^""'^ ^^'"^* ^''^^''^' '^^^S^^ Matrifylua , depafcitur, for- ^«^^- ^-^
tiV^^Suidem V • occultum quendam amorem ac fympathiam cum his plan-

^f)Qr Biueo • videtur fententia,quam ' Ariftoteh*s>a ntipathi» , feu naturalis mwuxd^ c ^.^
bi^^'^ ^uh.ta: ^".^^ animahbus quibufdam intercedere fcribit,id afleren tis: Hops efi rana, Uor.i i. *
tlej.^^^^ Potii^s c"^^'^' ^"^P^^ ^''•^ '^^^«^ ^^^^^^* Nam hoc,vt vel ipfiufmet verba indicant, ci- AmUpin.

pi .^^f>Suam quod aliter eos oderit.nam & anguillam capit, vt fupra ex Simoi i- refurata .
^t)ii^*'''^9uir ^ ^^^^^ Harpdi Mdm communes effe mmicittas contra Triorchim fcnbit:Et rurfts: J r
4 , l^em 4? ™^'''^^'^>^^^'' ^^^^^^ • Sed hoc forte non rede ex ^ Ariftotele tranftulit, ^om^^
Potf '''^'"^ /?/ ' '^'^ "^«^ maripetunt, Anas, Gauia, Harpa tnuicem dijfident , Buteo tn ' * *

Q A^^Pnuah, r ' <^,^»?s^'''Jt'^^^\^\i\cmxAmtctetiamVttex ,Htirpa,Mtluus. Illud

^^^ftotell^"^'- ^^^""^ ^^^^''^ innatum odium quoddam referendum,quam quod alio
^cs aicit,Tr/(>rr/;^/, ^7«»/, ofhisfugnant. ^

CAPIENDI

^ 72 VlyCsh Aldrouandi

A P I E N D I R A T I O.

I G E R ille,quetn diximus,Biitconis volatus in caufa eft, vt facile ac n"'^^
gocio capiatur . Capitur autem vifco hac arte : Murem humi poiut auccp>
Faciem auertit,& circumquaq,- in muris amUtu virgaswtco illitas ^^«§1^» ^
«quali vndiquaqueinteruallo collocat, ligneoq^ cuxulo mferne ^H^^-^^^^
Butco murcm rapturus implicatur, & ahs glutinc impeditis , penna$ exput
tion potis,capitur. ji

V S V S I N C I B O.

A P I T V R vcro frequens admodum difto modo , hac potiffim J
vtin menfx vfum veniat. Optimam enim carnem ac tcneram obtinet, J,^
mepr^fertim. Adeoohefus cft,vt nmTEcllc aham Auem obcrioremr ^
rias . Vnde, vt tradit Bellonius, Aruernis Gallia? popuhs,CLim qui P^^"^' jj^^,
^C^^wmL^M quiaccliuia locaincolunt , cibuseft erati{rimus,a(his&elixus,neqLien
pulpa? pra:bct,quam Gallina qu^piam vulgaris . Dulciirimuidl^^ hn^^ris, vt .
etiam teftatur,pr;efertim autem aflus. Vnde multis etiamnum luTi^locisinforo vei
deplumati . Qiiamob icm minus mirum videbitur , quod ' Phnius prodit ; nempe
* X.10.C4P Bmomm etiAm Acctpitrtm^emiPijjoiJore menfarum ejf(Lj .

VSVS IN MEDICINA. ^

ARCELLVS Empiricus iubet, eum , qui in Vcnerem infirmior fic>^^^
culos Millonis ex aqua fontis pcreni,cum melle deco^os edere ^,1-
triduum,fpondetqipr«fentiiuuamentoimpigrcin Venerca palei^ .
grefliirum. Ca:terum diu animo pcndenti,quxna ea Auis cfle pollet , m
Millonemvocat. CHocenimnominisnuIli vnquam Aui attributu!
trS^U^^^-^!=^ mini.) f andem inmentcm ucnitconicaiura quadam Triorchenell^r^^j(J
nuumMiluofimihsdicatureflb,MiIIonisfortcindenomenacccpit,vtuideIicetAuisi^^^^^^
* <i.>nkt2ctcfl:cs.aquorumtcrno numeroetiamnomenTriorchidis adeptaelt, ^cU"
uciidam Venereim f.cultatem adhibeantur. Nam & dQaifllmus " lo: Baptifta Porta ^^^^^^
* 3 4- ^.^ ^gfticulos cum melle decoaos recentcs dari eis fcribit,qui in Vencrem infirmiores 1^^^^^,
tantx ad eam cificaci^ efle,ut fubito pofl: aflumptos eo modo tefl:iculos, coire poirinr,^
ro plantasomnestalestefi:iculosradice rcfcrentes,frigidamembraegregic caltacerc,

MiUoAuis

I N S A C R I S.

I

^ Lib. 12 Je
jini.e.4ft
io.c.^.

Fabius Bu-

^JnFabio

ButcoOra-
tor.

trouerfi
Agatocles
Bncco di-

Vcncrum apta reddere

V S V S .

TRIORC HAB Acc/pitri, inquit * Plinius, frincipatum in augurijs Pheemonce^^ y^^Jniif
nemhuncvocam Romani . FamtlU ettamexeo cognomtnata .cumfrofieroaufi^'^ ^ '^jijllf
EtFeftusButconcm intcr cas Afitcs^qu^ volatu ucteribus Loti^'
faciebanr,poiiif. ^ Aehanus Diana facrum Butconem cfle dicit, fortafle quod fub uelpefi» |
fimura ad pr^dam prouolct . "

COGNOMINAT A- ^^^,,.

i^MlLlAF cuidam Romand cognomentttm indi(iiffeButeonem,obf^^^^^^,\^^
quodin ducis nauifedens , attultf aufptcium , nupcrrimc ex ' ^^l^^^^f^^^,[f; of^f

quodtn cLucts naut jeaens , aitmif auipnium , iiupcri 1111 c 1 * f r jne ^"y f
quem locum commentatus ^ C^lius: Ego, inquit , tngenie Fabia tdfH^ .^ti
tnentum puto.Nam ' T/tus Liuius M.Fabtum Buteonem nominatMemin ^ ^^^c
chus . Sedtbimendum{opinor) tnoleuit . Na^nfcr/htur, modh Fabtus '^/1^ ^ .
codex (pcifiiov prrferthHMam^ BHjima, legendumcredo , Denique;^ ^^j^^iti^^
teonismcntiofitapud^^Seiiecam.Lcgimusitem Buteoncm cuiufdam ^^^^^^\^^x\C^%^
fuifle, qui de Arithmetica abunde fcripferit. Ab eodcm Agatoclcs tyrrannus co^^, .^^^n^i ;
;<r^ .^i.^^mr n«ii Riireo Hi^^iK fnif.vel nnoniam hajc Auis,vt fcribit Scxtus 1 o\r\\ ^ ji

tUllie,quiae/\riuiiiicucaapunueiLiipiciuwiuv,yuwv*..^«.™^^^ p^mpeiu^'
traxifle uidetur,qui Buteo didus fuit,vel quoniam haic Auis,vt lcribit Scxtus 1 o" ^^^0
uti5ell:cau(a,his lQcisquJcintraucrit,quodTyraniiorumeft: proprium,aut,q^ Jii

'liu^

Ornithologb Lib.V,

373

feeft, ab efferata libidine. Nam egredus Agathocles pubertatis annos libidinem a viris tran

crfuiKaus fato,uxorem querulam fiexibilibus
<r' a X i.f^i avg-^id eft,quid non ego tibi ? quid

^^icacl tvminas. Traditur itcm , quum eflet pcrf
«iodismudfubindcin2ciria«,T) r t>« aiir)
^nonprdlitiilimihi?

DE SVBBVTEONE. Cap. VIII.

OLVM Subbutconis nomcnfccir,utcum Butconi fubiungercmus. Hoc
cnimnomen Buteonc minoris fcu inferioris Auis efle videtur . Quamuis &
dc hoc in Grxco pr^fertim nomine^dofti controucrtat,ut poftea in nomen-
claturis latius dcclarabimus. Alioquin natur? fu? rationc Buteom longc pr^ ^ ^ ^ ^ ^
poncnduscrat,uelipfius^ Ariftotelisauthoritate,quiW^«'^^^«^^^ *
Uri in Accipttrum gener(!.qui Uttores funt. Quinetiu, fi ucrus cft Subbuteo,quem ^
pilonius pro co obtrudit,hic itcm,ctfi Butcone multo minor fit,hoc tamen nommc Buteo- uh, i. de
>^eponi mcrctur,qu6dgenerofior,mult6q;ad aucupium alacrior,&inftitutioniaptior
Ij.^ .^.^«iperiatur. Hanc autem Bellonij fententiam,qua ille nominis quadam, ut opinor,timi- ^,^^^^^^
7^meduaus, Aucm Gallis, Hobraeu,diaam Hypotriorchaftatuit,c6 minus impugnan- ^
»0 ad^A^^^^^V^^*^^^"^ duxi,qu6d aliam Auem ex Accipitribus nullam habcam , cui id nominis
nu^ P'^*'-^* imponatur,aut potius conuenire uideatur . Quamuis ut uerum fatear, genui-
j Ariftotelis Subbutconcm eflc,non aufim aflcrcrc,qu6d ex illius verbis ade6 paucis nul-

^^dicium faccrc liceat. Na hoc quod sMuteones Utiores cxtens dicic,nobis oranino rerra-
[^'•Sed Turnerusquoquenonmaius,nequc latiushocgenusButcone; fcd minus facit,&

igtalii5
Angloru .

S Y N O N 1 M A.

VBBVTEONES Gr«ce dkruntur t^0T/3/%a/,fcd dubitat Ornitliologus
Vtrum apud Ariftotelcm yvwoTpiopxe^i jxjtius legendimifit,CLim &ingeneri- yvTrorpkp
bus Aquilarum Gypaetus(ficcnimcodicesnoftrihabent, &rede quidem) ,
/imili nomenclatura dicatur, ea de caufa,quia Vulturis fpecicm referat , vt Ai i-
-.icre ^ ftoteles ibidem fcribit . An ver6 fimiliter Gypotriorchac L^cndum, non «quc
' ^otc^^^^^^^ • Conicauratamen quadam in eam fententiam pcne dcducitur,qi:Od Ari-
^Vtdil^^^^siftasIatiorcs dicit, vtadlatitudinemvidelicctVulturum acccdant. Turnerusi,

lier^ ' "^^->ciioniu5,contra lcntmnt. iiiecmm ouuuuicuncui juuicuiicrmiiviivni.^w -~

lUdiJ^^^mincipfocertumfcpromere putat argumcntum minorisin Subbutconcmagni-
plerij V ^^^^'^ ^"»'^1 "^o' ^'^^ hic plane oppofitam haberc fignificadoncm illi , quam aJioqui , ^.^ ^
n\e3'^M Grjccos obtinet. Ahbienimhypouocabulisaddituradmagnitudincm expri- ^^11,,^^.
H&^^^^^^^^igratk^cam Hypomaratrum,Hypofelinumdicimus . Venimin coloribus
^^t^t ^^^^ fubi-ubrum, aut fubnigrum aliquid dicimus, minus talc,& dilutuis eo colo-
Jipar?^? mtelligivolimus. Eandem fignificationis viminnomincvcnti,Subiolanu5,eiie 11-

^xiftimat. Sed quod pace cius dixerim, in duos, co*^^ graues fane crrores cx Orarca ^^^^ ^
nif;;>;:^vidctur,nonplanc^
^^^^^con?^'^PQ»^inatasaui^cnd?,autimminueu
'^^^u^^^^^ diuerfilfima^. Quandoenim rei fignihca-

Hvf r',^^^^^"s>non hy poffed hippo,ci proponimus . Atq^ hoc fenfu non hypomaratru
,^°^<^^^^l»num,fed hippomaratrum k hippolelinum dicimus. H'PPO enim noii fecus,atq;

e, J'''^^^ inuocibus Bulapathum, Bufelinum^rci fignificat^aliquid addit . Contra vcro
^io c^!^^^^ nonnihil detrahit,non vbique tamen,ncquc lemper,led tum iolummodo quan-

?^l)?^bis coiHponitur,aut nominiU ab ijfdcm deriuatis, cum fubftantiui^
'^inus o -'^^ ^ixi,vcrbalia fint. Errat itcm circa nominis huius Auis examcn , dum perpetuo
^^'Ppiamdenotarediaioncmopinatur,cuipr?pofitiohypoadijcitur. Pcrperam cnim

1 1 JLatina 1

^Bellonius,contra fcntiunt. Illeenim Subbuteonem Bureoncminoremtacicilnc

eXr~ • - - ' - • • • .LL... -«^-rrtii-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
I72/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OrnithoIogicTLib.V. 375

^ranV^^^ f^rapGis probet,exeinpk adciucit.Diuerfa enim eftGr^c^ pr^pofitionis t^Tro vt di-
^ntiur non cum uerbis tatiim Sc verbalibus,vt illa,componitur,red & liib-

^^mnc ^^^/^^"^*^"^>vtin Supparus&finjilibus alijs.Reaii\s feciflbt, fi de Latinis nominibus ,
«tiam i;^^ comporitis,lioc dixiHet. H^c enim imminutum aliquid fignificat.Quod

Pofuit Q ,*^^^^^*^*one, Subbuteo, locum habet, quam Plinius proGr^ca Hypotriorchis
^)Ut ^ ipfum ita fenfifl'e,nempe hypo hic /ignificatum imminuere , indicio

> >j;^otnorchis Triorchin fignificet,autcorpore minorcm,aut ignobilioremrqua fignifi-

h P^iorcl ^^^'^^.^^^ quoque dicitur. Qua ratione moti & nos quoque Subbuteonem , fiue Hy-
•Oh^^ >™iiiinoremnohiV«Rii^f'nn/> /

J nem i^inorem potius Buteone; quam c contrario ftatuemus, atq; Bellonij Subbuteo-
fcaiir,.'^ * o""' Potioreni non habeamus.acceptabimus. Hic autem illeeft.quam Bonomen-
"'^"pes,& c jteri Barello uocant, Gall. Hobraeu .

D E S C R I P T I O.

ANC Auemab aucupibus BononicnHbus anno i ^ 5? i. mcnfe Februario
coemptam itadefcripfi.Longa cratpalmosquatuor. Roftrum ei breue,initio
lubc^rulcum,extremonigrum. Nares terctes&patuI^.Superius roftrum
admoduinaduncum, acutum, a cuius aduncititis initio vtrimq; dua?^,a|2pen-
diceseminentj&oraruminferioris roftrilateralium veluti finubusdigitatim
^f^emo nU. r f ^ ' ^^"^,'^"^^ •"/^"i^ Parte eade,qua fupcrna,ratione colorata, in
^'gn. Pal?. Wr^^ ^"^g"^ Ianufcula.Palatum colore ferc corneo.Oculi fub-

^^^tem'f '^T^^f ?'^'"?r^^'r''^ n»grumvcrgit,eiufdemc,,.colons maculaa capite
<Lf ^"^^S^^^^,^^^^^ ^^^^^^"dit: itcmaltera ciuflcm coloris ab initioridus fub ocuHs
nibi^n^ergulam 111 loiigum protcnditur . CoIIum mcdium plumul^ partim albid^. partim
>nih^ "^r totum,ab,collum & cauda e lcucoph^eo ad nigrum tendunt,c quo
P^fcuri " caitanei, dorfo prxfcrtim fuprcmo , & cmelHis alis fuperhcietenus emicat.
A^^^^ nu^^^r^/^^i Alarum penx omncs parr c interna verfus dorlum maculis tran-

i ^^Us .^'^^^^^'^'^^^^nunc fubnigris viciillm uariant,vti ctiam caudie dccem pennc vniucrf?,
f n exccptis. Peaoris totius plum?, necnon & uentris mcdio macula fufca

iJrteafn^ ^^^'J^ ferrugineis teda plumis , notuUs

^M^r^rl,^'"^'^"^?^- ^''"^f !^^euia,fublutea, tabdlis ad ungues vfque inteaa.Dmti cum cru
r'^ aci^ f^''' '''^''^ ^'^'^' '^''^^^"^ longiufculi apparent . Crus totum feu tibia i>otius ab
, *iuri.,,i, u^^^^ unguium duorum eft palmoru longitudine, uti & cauda. Vngues adun^
l^^^r^^i"^^^^^^ I» Pedum planta feu partc digitorum inferioreek articulo-

^^^^fum ^ ^^^e^c^iI^^.uelutJ calli ubique cmincnt. Marcm efle putabant aucupes, & c Spar-
4q &enere. Veru m oua m d^eda poftmodum Auc rcperta,contrarium dcclardrunt .

VOLATVS. VENATVS.

'ELLONIVS ucnationem huiufcc Auis, quam GalliHobreau vocanr,
quamin aerein paruas Auiculas excrcet, comparatperfequutioni illi,qua pi-
iccs maiores in alto mari , in minorcs vid:us gratia pleruq^ vtutuciuxta i.Uud:

G randthus exeguifunt pifces Pifctbus cfctL^ .
Quemadmodum cnim, inquit ipfe, \)i(ccs3. Delphino infedari fcfcfcn-
tientes , ncque tuto fibi in natiuo , proprioq^elemento viuere licere a j^aerem

uTTo cjuibu^
nominibuii
pponatur.
Sub cjuibus
nominibus
pponatur .

Hypotrior
chis quid
fignificet.
Gypactos .

Logitudo ,
Rolhum.

Lingua.
Palatum .
Cculi.
Gula.
Vertcx .

CoIIum ,
Dorium .
Ala: .

Cauda .
Pechis .
Vcnter .
Femur .
Cruva.

Pedes ,

ftif^^^^iiimo^^^*^--^^"^.^""'^'^^^ fuperiora petunt,maluntqjanceps ab Anatibus,Laris,
Sni^ Pra; j*^"?^^ volitantibus fubire periculum, quam in certam perniciem capitah ho-
% ^^^' Huic , P^^"^" P'^^^ Auiculis accidit,quas Subbuteo feu Hobreus perfc

Hobreus
Dclpkino
compriraL"
Hobrci na.

Vr ^^^iare^'"'^?'""''^ eft,ac folenne, homines, quosPerdicum ,autCoturnicum venationi
S!!^'^^^^ Auinfc^^'^^^^^^ fupraqi^capitaipfoouiip^ per aera fcqui.

^^le • ^^impr r ^"^^^^^"^ Canum veftigantiummctu lubuolarit,hancnihiI talcfufpi^
''^h'"^' quL^^^^^^f^^^^^^i^-H^crequeat.CLimitaqucAlaudarumoninegenus^nempe....
^^bus f^^] Sfcgalis,feu non crirt:ata,& pratenfis, prxterea & fimiles ali^e Auicuk , rarn
^^nt, fit vt a Canibus venaticis humi deprehenfe, quo horum taucihus fc eri

.Mcan-
pe ram

pianr.

37^ Vlyfsis Aldrouandi

piant, in «thcra euolare cogantur. Cum itaque vndique certum fibi pcriculum ininiiflfif^|
dent, maluntaut uiu^ capi,aut Canibus pr^eda fieri,autdubiam falutc in venatorum
tum turba fefc abdeirdo quxrere, quam in hoftis iurati & mortalis poteftatem venire .
cis fugiendi inimici innatae(i:cognitio. Neque fanc eas fallit opinio . Nam peculiarish^
Hobreo vcnandi ratio,vt Auiculas non humi,aut in arbore fedentes,fed uolates ^^?^^^ lu.
Quiidecaula venatoresobferuatos ubicunquegentiumaut terrarum Subbuteone5 leu
breos,comitarifemper(olent,quarinonignorent,abhisauiculashumiligaudentesloco^^^

citarijfibiq^inaeremobuiammitti.Veruntamen in eo ingeniohuncmoremferuat,vt ^
nifi ad certum quoddam tempus venatores pra?d^ {pe fequatur^quafi etiam fibi euagafi ^^^^
ceat. Certum itaque & quod uifum efl, interuallum itineris emenfus, nemorum denloi*

Locu«5. celforumq,orasrepetit, inquibusplerunqjdegit,acfedesfigit.

BarcUus . Nollrates aucupcs {luim Barellum ad venandum alacrem & impigrum prg fuiHJ^S
dine Perdices,& Coturnices capere allerunt .

V S V S.

C C 1 P 1 T R A R I AE ucnationis difciplin? no inidoncusen:,«S^excoro"||
mcro,qui lcapo reuocantur,& fublimes uolatinftar Falconu.Perrurn^l^.j^^j
CLUTi ferus etiamnum eft , ac iuris fui , uagatur& hoc commodi ueiiatoi i

pra,^ftat,ut minuta? uolucres hollis in acre pendentis confpeiti terrore p^^^
ia!,atqueauolarenonaufe, abipfispotiiishominibus fecapi ^ii^^^^f^^J

- LW.9' patiantur : a<:ie6 ut illud , quod ' ab Ariftotelc , & ^ Plinio fcriptuni U

^ or.c. 3 6. Thraces venatiortis Joctos adfcifci Accifitres , quorurrj opera aues metu tjrami fuprne immin&^ >
L. I o.f .8. culfasyterram^^ refetmes capiantur.in hoc peculiariter Accipitris geiiere locum habcre ui»

PERCVM CVM FllINGILLARl^

eundem elTe Ariftoteli . Cap. I X.

N A R R A T I S iam cx dcno Accipitrum * Ariftotelis numcro, ill'^ ^'^V
bus, qua: pof1:eris,nobisq; etiam aut cognitar funt,aut faltem cxiftim^^l^^j^ljto
ft^nt nuncij defcribendi,quorum nomina hadenus nulli adhuc u^iii!'
A i irrcs S^^^ Accipitri exdoaorum confcnfu impofita congruerccomperiuntur-
quraaiuic ^is^^Cm ^"^^-^ ^"'^^ Ariftotclis Pcrnis , Pcrcus , Rubetarius , Leuis . Verum ^^Yot^^^^
incogniti. . . . . ^e his figillatimagamiiscontrouerfiam quaiuiam dc hoc, quem

dicit Accipitrum numero,inter do^os natam uentilabimus,quod ea difcuHa diccndi^. ^^^^^^^
rem fitlucem allatura. Eorum, quos nominatim ac ordine Philofophus recenfet, A^^^^^oii'^ i
primi feptem ex ipfis authoris uerbis omnes diuerfi, & fin^uli fuum , ac peculiareg^i^^ fiO- I
ftituerc cognofcuntur. At cum prxterea in fequentibus aha quatuor adhuc Accipi^^^"^,. jili^
mina ponat,ipfe tamen decem tantum fpccies exprefsc ftatuerit,necene eft . ut c ^I^^^^".,;!)!:^''
ultimo loco recitatis nominibus,duo fint,qu^ unam & eandem Auem fignificent- ^^-^^c
Utro binario,pofteriorinc fcilicet,an priori id contingat, admodum dubium cft , cin'^ ^^^{^tio'
binarij feorfim per coniudionem copulatiuam,tanquam fi idem fignificarent,in ^^^^.^j^ffcs^
tie pofiti uideantur. Ita enim inquit Ariftoteles: Ai^ Perca , frtngilUri^ vocantur , V-^^\si^'
Rubetarij. &c.Neque uero in utraqj propofitione , utrumq,- nomen idem genus ^^^^^ ^Q^f
notare poteft. Sic enim nouem tantum genera contra authoris ipfis mcntem recirat^ . .f^fj
rirentur. Ornithologus dum de Leui &'Rubetario fimul ac femel tra£lat , nequc ^^t^l^tc ^^' '
pro ijfdem habere uidetur, aperte tamen fentcntiam fuam non

decIarat.Bellonius^^^

uerfos facitjuarijs fpeciebus ea nomina impones,ut paulo poftdocebimus. Auguft^f p^^r ,
Niphi fcn- Niphus A«W, & <ppwuoxdx^g fpeciedifcrepare uulr,77-6>;6i^8f ucro &o-^/^/acminnn^-'-^^
tcntia ap- i^^nc liccm,meo interpofito arbitrio, decidi polle diMidamjut tamen,quod fentio, di^^ .^^ f t^;
proData. ^1^^ mjhi Niphi uidetur feiit5tia, qm Percmn ^ Fringillarium cafdem fy^cich^f^^^[^o^^
nimcumPcrcos,fcupotius,utOrnithologus legcndum contenditPercnos, tefte ^^^-^qS^
uerbo Gra^co ^•4/)^a^..«/,quod eft nigrefcere , ortum ducat, & ipfi uox oxytona 1 ^ ^(f
hil aliud,quam nigricantem, aut maculis nigris diftindum fignihcct : nnde n"^"' p^jcr'^'

Ornithologic-e Lib.V.

o

377

^omen f ^larum notis vcl ni^rkicy & Perca pifcis a Iincis,qu bus varia cf?", nigricatibus, Percnopte
Ariftotele^^ ^^^^^"^'""''^^^"^^^"^^^^"^*"^^^"^^^*^^*^^^^"^?'^^^ feu™5(iti',& losAqmla,

di,

chetum r A ^^"^ "^I?^'^ ^'^^ FringiIlarium,Nifum farminam; pcr Percna,marcm vulgo Muf
nis JVluf 1 ^^''"^ coniedurar eandem rationem,quam fuo loco nomi-

^en ni II ^^'''^ Sprintzling Germanici pofui,nunc quoq; adduco . Percni rcuera no-

^uantu n ^r^"^ ^ptiiis, quammari Fringillariocompedt. Auiscnimeft: maximc &
Primc r r j * generis nigricantibus,alijs(]^ notis maculofa & varia,& rei Hgnificatar ap-
nomei ^^"i'^^*^'^ ^^^^^ ipfa,fine dubio , de caufa multarum gendum confenfus huiufmodi ei
cheterc"^n "^?"^*^^^ ^p^^foV cftfigniHcationis.Diximusenim Mou- Mouch-tcr

<^Iiet qi, ; "^>""p^^"J<^> quam maculis diilinguere, denotare, indeq^ illis indigete vocc Mou- quia Gal-
^JiUn i i "^^^^^^^^'^ ^ varium dici.Eadcm elt Gcrmanici nominis etymoIogia.Sprintzling lis .
!per& f S^ioque diminutiuo vocabulo, quod Auiculam plurimis noris diibndhm vel re- Spdntzhg,
uvpr.^Jn^" omnia eiufclem cuin Percno eflc /lgniiicationis,quis non videt?Vnde,

vnum tantiun genus,(]^ecie videlicet minime diftinarum , fed fexu tantummodo f^. ^^'''f
* ^ ^ . ^ -lcis vnd^

vltimo loco cnumerati
bus nilc pauca diceda sut.

Ariiln? r T relinquitur manifeftum, quod difcrcpcnt

Ori K 1 ^""^ ^ Phrynolochus,id el^,Leuis & K ubetarius,de quibu^ _ . ,

^ipitrr^r - ^^T'^^^ caufam ctymi A«/odnucll:igat,inh^c verba fcribitrCurleuesquidam Ac-
^eiitur -^- ^^^^^^^^"^ dicantur , non faciL- dixerim . Nam Muftek pifces leues dici ui-
^opnuari''^^^^'^'^^^"^^^^^^^^'^^^ eodem genere non habent . Eft&Lcuiraia a -

Wul a-^''"''''""' Coniecerim ramen leuem dicl Accipitrem , qui nullis punftis aut ^"^^'-7»

Accipitrcs
Icucs vnd»

Acci^r"'''"^"'^^"'*'"^^^^^^^^^''^'*^^''''*^^" Cenchris . Nam& Aeleophoro inter

ManU rV'"^- V^\' "^"^ '""^- ^'-'^' vcrifimili admodum profedo ratione ad-

5^amQM, ]1 ^"T ^^"^^-^^^^ P^«^^^'^ cauf, Leiu feu Leucm c(\'c appellatum,

QW'^""'"''^'*^"? ^^^"^^^^^'^^'^^'"'"^^'^"^^^^eria^^necnon&C^^^
kli ^^'^f ^onniM opinionem noftram de Percno allatam confirmar,dum Accipitrum

fccs curlc-
Hcs diCti .
Leuiiaia .

fnt. Micucro
nosproAefiloneAriftotelisdediiriUs,
,e quam de Leue Accipitre attu!imus,no

quis*

j ^fendasab eo pcti docet,quod nihilomnino , autplurimum commacula
r!^squis {itincertum eft-.Bellonius Smerillum,quem
J|im eflb putat,fcd nullo prorfus argumcnto.Ea fane
- ^'j ratio Smerillo non conuenir .

tuv ^'^^^y^^^^^f^o^ Ariftotcli,idcfl-,ranasdeuoras,feu Ruberarius,qucdhifcc uitam po- Rubctari»
^r.V^"? ^ '^^^^^^*^"^^^^ ^^^^^"ioGallorum Boudreus,nernpe quiaranis etiam velca- cjuis.
*^^odo^"^ eflefuo
^Hcci^"-*"^"^*A^^^^^''^"S*"^^' ^ "^^oobcrrareuidetur Turnerus,qui Ruberarium efl*ecre- Tumcri er
'^^^^^Cl^"^ *P^euocat)ilIum,quem AngIiHenharroernominanr,;;laniandisGalli- nn-.

Wis maiorem,colore cinercum,qui hum i fedenres A ucs in aeris, & Galli nas in op Hcn har.
^pente '"'''^**'*'"*' -^^ '^*"**"' - -'^ a., i-.r i- *^ . ^ . . .

?'Perhun

adorirur,&: pr^da fruftratus tacitus diCcedit, nec unquam fecundum facit inful- •

^UbL • "^""^ volansommum maxime. Nam fi has,quas dicityAues capit,nonerat, quod
^^ohlea^^*^'^"^"^"^ ^^^''^^^^"^^'^"^^^^^^^"^•Qi^-^r^^J"^ Buteoquidem ,quictiamrani$
^^^^'Pite ^^^'^^ ^"^^ "^^^^^ uorer,flc dici mxrctur^muko minus ille,quem Turnerus adfert ,
^etur^ HiT^^ "omine uocandus efl:. Mihi quidem Milui potius fpecies,quem defcribit,efle uil
^^^^liiri d \ r potiTunam propriu cll Gallinaccos pullos pra?dari,quauis Ornithologus
C>e utr ^^^^ tradatu huc Circu cfle fufpicetur,que priuatim Gallinis infidiari fcribi t .
inueni *^^"^>"^^"P^ ^euis & Rubetarij natura & ui^tu, h^c ta tum,& ab A riflorele prodi-
Unn,? ^*^^^* f^!f^^^^y^^^^i^^^^y viuunt.dr humfuoU funt M efl, facilc fibi ui6tum parant . Nequc
^'^Jidei ^ ^^^' ^^''P^^^"^^ nempeubiqueranarricopia.Cicteriimquoditaconiunaim,
k^^^os ^^'^^^^^«i^ri vtrifque tribuit Arifl:oteIes,fufpicionem cuipiam mouere poirit,eofdcm
'^fn qwaY^^^^ ' quidem, poflquam meam in medium addaxi conie^^turam , cuia-ii--
Viinl H ^^,""^^'^^^"^9^^^ iudicium .
J(i ''"^cfct.] • ^ri^e,quodflatueramu$,nihiIadhucdiximus. Apud ^ Arifl:oteIem Accipiter ^L-p.Hift,
Jj^fiusa^)' IJ^^j^J^avero Pernix transfert. Niphusdumillumefleconijcit,quivuIgo Sper- ^^P-S^*
t^'^ 3lluj ^^'^^>^ ^ celeritatc fic diftum fcribic,fuam in Grxcis li reris ignoranriam prodit,
j^^fionel ^^^^^ vocem Gr£ecam,Latinam ci flgnificationem afcifcit . r ' *' • " '

I ^^^Cin n 11 ' ^ ' —

.'««nrati: ^\'Hlamapud Graecos habet. Vnde Ornithologus TripKn^ legendum mauult , vt ea-

[j^^^e i^^j ^"^ominis, quse Percno antedi(5to Accipitri Perc^e pi{ci, Si quis tamen Pernis
^^'Etfiq *^J,^^^od& Tnpvog jLujuyi-^nTiiiQC ctiroc apud Varinumhabcatur, perme quidemlicc-
^''^^^ciij^y .^^^^i^tur 0 Tnpiexyto; x>dtvcaVyVOciPcrcnos magisconueniat.SedaIibiquoqjapud
*f inuin genus Accipitris eflc,& apud Helychium quoque legitur .

li 3 DE

37^ Vlyfsis Aldrouandi

DE RELIQVIS ACCIPITRIBVS,

Ac primum de Sacro /Egyptio Bellonij •
Cap. X.

■^f^ R A D I T I S decein Acdpitrum Ariftotelisecneribus.di^ni^atisfefliP^;

Sacris, qiionia nomine Hicr^cis fignificationem Latinc exprimunt,icl^^M' ^
Accipitrem propric did:um,propius accederc videntur,prius agemus,^^^'"
Miluis & CucuIis,poftrcm6 de Falconibus^vteide,quo c(rpimus,ordini inh^reamus^atqiOi'^'
nem contufionem euitemus .
2. dc £^ Aegypci parte , inquit * Bellonius , quam Nilus minimc inundat, & potiifimiiflJ^J|
-c. 15- Africam uerfus vcrgit,loco Hta cminentiore,foIo fabulofo^acfterili, ingentcm vim Vultufi'^
confpeximus.aliasq^ alitcs nobis tum temporis ignotas.Veriim cum frequentem adeo^nuH^ '
rofumq,- earmn gregcm uideremus , eaderaq; qua Vultures e(ca,pafci, omnibus pr^^^^^b t!!'
^'InEuter- tis,(.|ux* Aui rapaci conueiiiuiit,pra?ditasel]'e,fl:atim Accipitres Aegyptio$clle,quorum ^.i^
f^' rodotusmeminit,(iifpicatifumu5,neq; nos,utremur,opiniofefeliit.

F O R M A.

CO R P O R I S magnitudine Conium ferc rcfcrt,capite Miluum,rofl:run, - . ,
uinum & Aquilinum medium,in extremo modicc aduncum, crura etiam
partim Coruum,pardm Aues rapaces imitantur,vti etiam inceflbs . ColorcadF^^
ticm Sacrum acccdit^quaraquamfortalfis etiam alijs coloribus inueniri poteft .

L O C V S.

AV I S eft in Acgypto frequentior , quam ulla alia Auis , quar rapto uiuit. Ab t^^^
gioneno admodum difcedit,nccalibi facile reperitur. Rara enim in Syria conlp -
tur. Quafdam tamcn in Caramania difta hodieregionehuiusgeneris viderc co^
git,quod nobis infolens uidcbatur. Harum autem gencris ucrficolores obfcruauimus .

VICTVS. VSVS IN SACRIS.

noxij^

Acgyptios

jj, .V.. 1 «,vtquicunq;ixanwi^uw.*-, •

m prudens,fiuc data opera,fiuc volens,flue nolcns occidiflct, ex leeis pf^^^^LflJ

Accipitres ftatimmeuitabilimorte muiaaretur.Similirationc,fiquamforte

fepclijire . alicubi ofFenderent,maxima procurabant folicitudine, vt cadauer cius accuratc conS^^

' fepeliretur,quemadmodum&lbidcm,aliaqjaliquotanimalia,atqucca prxfcrdmfq^^^p"
cuidam (verius DarmonO(acra crant,uiua,mortuauc,flmili falfa fupcrftitionc,maxini^>^
reaificiebant.

Hanc, quJE fequitur, iconem Bellonius pro Sacr^'
Aegjptio exhibet .

5S0

VljfsisAldrouandl
DE LANARIO. Cap. XL

ANI I feuLaiiarij proculdubio rapadumgcneri afcribcndi
bitus, tiim naturrieu indolis ratrone. Atcum duplex corum g^""^"j''!'^
Falconi /imillimum , & ipfi affine , v«dc & eius gaudet prarnominc : altcru»»
ignobiIe,Buteonibus,vt videtur,red^iusannumcrandum: itaq; f riusuli;^ Y
culiari,qucm meditamur,FaIconum tradatui referuamus,necum "^^J" ^4
res ipfse quoque confundantur:(nam Tardiui Sc Bellonij, Gallorumqjf- .
riusab alijs maximc differt,vt collatis hiftorijsfacilc innotefcet)hoc vcro lecundum, ct» ^
Buteonibus potiiis adiungcdum cflet, quia tame fub Lanarij nominc vulgo ""^^^^"^^ ^
hoc loco eius hiftoria ponemus . Dehinc minorum Lanariorum uarias (J^ecics enarraP^

AEQVIVOCA. SYNONIMA. .^^

O M E N hoc, Lanarius,vt iam diximus,diucrfis & admodum intcr (cd^ ^
pantibus Auibus tribuitur. Gallis enim quida Falco Lanarius dicitur, ^
poft FaIcones,item quem vetercs Tinnunculum appellant, hunc fef-
rubcum recentiorum efle quidam cxiftimant. Regefl-ola? quoquc,o^ j^^^^jf^

lottovulgo Italorum diftis, Lanij rcftius,quam Lanarij nomenconi^'

Deniquc& hic, de quo in pricfeiniarum fcrmo efl:, flue Buteo, fiucaln' p.^
R«geftoIa, nus Accipitris e(l,CLim ignobilis fanc (it, d quibufciara,qui Falconis nomen ad omnc ^il^^
&Uurcrlot trisgenasextcndunr,Falco degener,feu ignobilis,tanquamfi Acciptrem degencrctn^*^^
tus Lanij etiaoi appellatur. Dicitur autem Lanarius,vt conijcio a laniandis Auibus : vcl quod f^^^^^
multas , denf isq; & molles lanarum infl:ar habeat, vndc quibufda genus quodda Lainj ^^,^^
liccps car ^^ccps dicitur . Italicc vocatur Laniero, a quo Latina tcrminatione vox Lanarius co^^j^
videtur.AIioquiii,vtdixi,ctiamButeoalbus,&:Falcoalbusuocatur.GaIIorum ueroL^^^^

01 lU-

liccps

Bureo alb' hoc & capteris omnibus diuerfus efl:. Germani quidam peregrinum vocabulum imitanf^ j^^^,
Falco alb^ nete dicunt. Alij Albcrto & MurmcUio Germanis tefl:antibus Svvemere uocat; pro ^^^vTjiU

Lanicr Gal ^^^\\{ Schvveimer (criberemaIunt,fortafle quod in aerefufpenfus,ueluti natare uidcatuf ^^j,
^)rum . Schvvciminen,vt luperiorcs Gcrmani, uel Svvemmen, ut inferiores (cribu t,ip(bruni ^j.,
Svven^rc "^^^rc figniftcat. Cum hifcc eofdem efle conijcio,quos Belifarius ignobilcs, & viH^'^^ ^ut
5chvvci- * cipitresvocac. Vulg(^ cnim Itali&Galli viHanos homines rufl:icos (Sinuillishabitau'^^'
jncr . rufticis moribus pra?ditos , vocant .

DIVERSITAS. DESCRIPTIO.^^^

* L B E R T V S de ignauo Accipitrum genere agens,fic infit . F'»^.^^^"|,3iat?
cfl", Accipitrum:hocenim nominefpecieipro generali vtitur) ^g^^^, .n^^l

Cr^mnm*'* r,.»^*. A '.1 ^ O » 6 . "T-f J _ ^ 1 , i ixf . *^ ./u

lanarionl
«iifFereniic.

gcncra funt tria , qua? Aquila , Sym machus & Theodotioii tradunf >
potiiis,quam Falcones uocantur,&{unt.Suntautem

nes uocat,) differuntq; coloribus. Ali) albi,alij nigri, alij dcniq; ruh^^^ .f^y ^
bus duo priores ad Falconis magnitudinem accedunt . Rubeus mif^^ tfi"
referr Merillum . H^c Albei tus. E quibus coUigerc efl:latius tiim & Butconis & ^i^"?^ Jici^/
mcn,quam hac tempefl:ateuulg6 ufurpatur,extendiflc . Nam qucm nigrum L^^^^l^^^^u^^^
lanari^ni- fme dubio nofl:er Buteo,uuIg6 Poiana,efl:,antc fingulari capitc nobis dcfcriptus.Ry^^^yitotJ^
ger cft no- jpr, appellatus Buterius,feu Lanarius,non rcucra Buteo efl: , fcd Tinnunculu5 pot^'^^^: ^^^c^^"
Rub^'"cft' ^^^P^^^ ruffefcit, 6c Merillum magnitudine no admodum cxcedit.Priraus uerOjCUii^^ ibii*
Tinnlncu- "ifj^Ibus Lanarius,fiuc Bu teo,hic d\yde quo nobis nunc inftitutus fermo efl: . Q^^^ljw^^^
lus.

Lanarijcur .

nomen Lanarij & Buteonis credoimpofuifle,qu6d omnibuscommuncfitmurc^^r 0^^^
■ agris uenari,& ad maiora pra?fl:anda, prie animi corporisq,- imbccillitateineptas ' jt^iii^'
Bureoncs fter hic,cuius item iconem hicexhibcmus,Lanarius albus,quod Albertus non igi^.^^^ p^lut^'
dich, diocris Accipitris feu Falconismagnitudine, Nifofeu FringiUario Accipitrc inaioO^^jon^
barioferc par . A funimo capire ad extremum caudie apicem dodrantis & fefqu^ ibu^'
gitudinem explct. Vertice eft lato , capite colloq; craflb, omnibus e cinereo albic^^^^^pill^^
Sc ucntre & tota parte prona, necnon femoribus, uropygio ac cauda inferna. Oculi E |^fUi^
nigram iris flaua includit. Intcr huius canthum maiorem

&roftrumacuIacftnigra.;^^^iTi'
integra digitum crailitie xquat,nigru,acuto fatis prolixoq^ hamo,qua caput ^0^^^^^^^ (cC^'
braiwlutea obte^^um. Dorfum,al« fupcriores,quantumpcnn«remigum ""^"^^^fjg^^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
I72/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

,» Ornithologr.-c Lib.V. ,o,

iid*tf.«™coforecranfuerfi.nma^^^^^^^^^^^^^
^''''efehabebant^vtvltimardS/tT o°^^

»«Ca1 ''''"'^"«^«"'^erantalbi ?S

'''»cuiIiTS''''"'?^"'n""d'"bat.TotumpXS

Poplif. '^'^"Su-nferrugineisdiftineuebantur S«l k^^^^^ • -

'^"'•Dig.t.crumnonitalongi, ' ^ ^''S"«W',nWcimodum

^^C T V S. I N D O L E S ^*^'"

rqiSiS^^^^^^^^^^^^^ L~ Gallia^opti^o.

forumnaturaeueSnrcoXf"*'?'^'''""^
GalIi«regio(friS °,n?n^^^.- '^^""'"'"P^^^^^
fentVildadfS^^^

iftarum .«..T^^^Si^^u^^upaii^lum.tenendumaAnw v«„.„

teli.TOflg,^ „.„n ' ■ -f ""^^P j "ct uoiatu ita valeai

c, 8<*eum ; ^^i^^^^ora eis ad aucupii ufum inucniantnr "t;'';-^"'" ^^cwum gc-

^Uario ^'^'^'''"««"one dUptum"S^^^

^'''"nac " j '^^"orum.dequa Tanliuus^&ey f,« rT ■ '^,'^!'''*''^ Lananum Italorum r

"lai„ ^3U(ijc„_,o, ; 7 ■ ""'^'^exhocBellomus.Hunrpfpnfn,.,.. ^ ■ tanarmm

. ^tZ ^^^Xcre^ilnTr '"'■""'*'"^^''^"0'ie'n,fiqu«aIia Ani» ,„f;,r •'•'^"«'u-iscne- Cai;oruac
>f'S; '•'^''■'''''''^^^

n '''lesc^ '''•'^'"■■«^difcrepantiampedescJ^l^f,^^^ ^f™'^"^-

- ^17J. T V T I O. V S V S.

^'■aagit»Iem£frifi'"''''"''"'^^^^
. -^*»^ tunidiores. Vbiue,^ "t&puerinaturafunt '1'- c»p

^<^''>eSS'f''^"^'''-^'^^"'-'"''''"^'«'''«Auibuspa^^^^^^^^
^<t'"decS f^''"''^''''^''''/ ^'^^'''"^^"'■"'"«"^'^'■e, '^o

Nen " ^c„rft p"? <*P'u« Iias infequididicerint, dimittanwreualr. , ' ' "'^
«'lamc 'i^altauoceprouocetur.acincitcturLanariHsA adretmcn-

Aa VlyfsisAldrouandi

ficilQiiamuis enim prim? nob.l.tatis Falcones,qu. funt P'""'!™^^^^^ J minot"

DE COLLVRIONIBVS.SIVE DE *
r.iinoriLanariorumsenere. Cap. XII.

^S^cX^ ANIORVM hoccege.ms,cumpra:cedentibuscoUatumLa.iarijs,.^^^^^^^^^^ ,
Uh.9.Hi T ^i;;eritdicendum.Atramen&hocduorumge.ierumeft.Demaion Uaquei J
A-' kicagemus,rel.quasdeindefpec.espertraaaturi. Jj

r-^' S Y N O N I M A.

Gaza Spar RNITHOLOGVS Lanium , qui ad diftinftionem cincrcuS 0 . ^((«-f

^^Y^ quemq,-ali)alitcr Latinc.Gracccuenomi.uri pofl"econ.ecerunt,nuj;j,jji,
• rfti^yi^ rum dcfcriptio.ii accedere putans, nouo nom.ne I an.um appclw^ jtel»'
^"^^- ' \\£^ML qu6din.-iliasAucsn6folumfeminores,fcdmaioreset.amaiqua5 ij^j^^
Dcftolo«. reat.'BelloniusconaturaftrucreeneCollur.o.iemAr.ftotel.,qiw' «ir

pXnai'. w.;.«.«;/i'W.//«.j»/W«,.#dix.t.La.i.u.nnoto^ ^^«qojj

Caftnga . vocant,fine dubio voccdiminutiua a Regazza,auaf ipfis P'" figli'h"t,(lcto" , j^^t^^^^^
Thorntra- f, jjcant Ragazzola. Guius argumentum cft,qu6d alijs etiam Italis Gaza '"»'■''"". „ &)%
h"- ,rullisetiamGazaSparuicra.RcfcrthatcAuisPicamaliquomodo,caudapra:ie ti j^^R

Tliomicret ^^.^^ quoddam Picarum f«uit. Gaza vero Italis Pica eft. Eadcm dc «ula a ^ ^o ., ^

To;quHpi-feraGazeraforebdicitur,quama.untmagnas:etiamAuesnidofuoW

nus repcHere,nifihocnomenforteminoritantumgener. Lan.oru.n, '^^'^'^l^^^^oU^y^

rp mlani^ £.ion'exccdit,conue.natXircaIacum Vcr%anumOreftovocatur,Defto^^

Nnntodcr. Ferrar.e.vfibus.DeniqjGazzaSparuieradicitur,&Regefto^aFalconicraab Au« ^^^^^^^

^"'»"°'- defumpto cognominc,qu6d pra:dandi natura Palcones & Acc>lMtres imitetur. v ^^^^

f - . SnelLomcLcccpit.Vinbr\smonticol.sCaftr-gadic.tur.

receti^nominiLati.ioCLanius)rcfpondetGerman.ca.ft^c^
Vvaldhac- traer,Tlwr.ikrctzcr,quaf.TorquifpnumuelSpin.laniumdicas. F

aaakecapta,&AuicuIaseumfc>in.svcpriummhgc^^
VvaWher. roftro lani.ire atq; dcuorarc . Itekuntoder,Nunmorderhoc eft,cnncoaonos,^tj3t ^^,^
P'^;A°'">hato,sHenb5&Turingos,qu6df..iguIsd.cbus,,ouemahasvolucj
M rr;.af caFri^rgil Hclucti*VValdhachcr,velVValdhcrr,quo< fyluaru,ncmor "^^^^^
Mattagai- ,^j ^,,,^„„fo„,,,G,uifereomnes Picamyoca.it cumali^quopro^^^^^
%a truci- enom.nead.eao. Alijs namq; Pie Ancrouelledicitur,quod ^'CflfJ"!'^ "'1^"- ^ J
aans . !dha:reat arborum truncis,ita vtaliquando vixextricctur . Sabaudi Mat»ag?^';;.>Ki^
PieGrirf- trucidantemdicant.AlijPiegriefcheappellant,quodiiomcnnon licam" V ^f^uc*^^^^^
cht^ . Quifpiam opinari pofl"et,& Ornithologus perperam autumat, led 1 icam cai ^^-^^.^
Pica cana . ^ {;,balbidam,qu6d maculas vtrimq; albicates inftar Picat habeat. Vn'l«<;' i„,tUf '>
J«.f'"" aioni'r^"-'La'«u«iner^^^ Pic cfcraycre nom."

Omkhologix Lib.V. 3 85

'^nt. ' Nunraorder ,id eft, eaneQaonoii,:& Shrike , tefte Turnero appel- ShriKe .

iUrcajOezegan. Gezegan

^IFFERENTI^. DESCRIPTIO.

V A S huius Lanij cincrci feii CoIIurionis maioris differentias obfcruaui,qu«
a lexu tacrim,iit opinor,peti debent, vt ncmpc quemadmodum in rapacium A fcxu.:
generc heri folet,maior,audaciorq,- fit fxmina, minor & imbecillior mas. Sed
colore ctiam nonnihil differunt, vt ex vtriufque defcriptione palam fiet. a colorc
h^minaigitur magnitudine i>W/f//,iuxta* AriftoteIem,feu ^p fJ.c.i]

^^oii^inn. lu»*di mediocris,videliceta rof^ro ad vltimam caudam fi^ithamamlonga. Color.
'^^^e, q JS" p.'^^"'^^^ f^^'^"" ^«^^ ^PP^^ret cinerea. Quare opinor, Gallos eam Pie Griefche vo- Pi^ Grief
ti ventcr n' A »">v^ ^ ^e"»^ ^'^rbam canam dicilt barbe Grifcfid propius infpicien -

mioriT'^ ] anparent, dorfum leucopheum . Caput,quod tam grande cft , ut tri-
S'^nm ac Cr^" ■ ^"""f^'"' ^ ""^^'^'^ ^^'^0 proportione fua fatis rcfponderet,ma
^'■«'lem Jlfr.T*''V "^?"'''^'* "iterftitium habet , a ridu roftri vtrima-, per oculi re-

*^ '^^0 fpIenHn?. T V'^"^''^"^^,^ nigraqanacula,fed nonnihilobliqua exporrcaum ^

1 che
Capu

Roftrum Roftrum.
iflexam.diios

f"gu os vti-im^. ucuu. tms partem Uiperiorem valdc inHexam,diios

?^!ndicat,ci\mrali?ro8r.c6ftitutioinnoftrateminimc-reDer^^^ ^""'"««^" ucrium ef-

^froftrumd,g.t,lo,,g,tudniem nonexcedit,i,, extremohamatum/X"^^^
Jmum,utpotequoma,v'menamdupliciclJrotecamu,«tamduciat^^^T^^^^

''Xaata"K

JoCil"; A?^ '^"^^^'^«^"«'«^qu^tortea Ocui,.
Wiif "^"^i"'?-* ^*^f«'3 ' "'■'^ 1"°'' alt'' l'nea latiufcula mediam utrimqjalam tran- A''^ •
•''«nicm Tr^" '"'^''" ^**?* ^^''^^^
''''Muab;™°''"'"''^",','"''°'?^T.f''^
''KShTflI?f f°"'"j^'v^''''"^^^
''"'«Vcr^ian.l"' 'r"

''^^'^ticS.V lT^''T-''r'T'''-'^

?>oC''7Kf'"'r'1'^"''";'*''"'Soexhibeatur.Superiustame.,,uidcIice
n!?^ "''''^°'''''"^*''°''^'5"°^°''"'"'Pfa"^^^
<o*''''«atroVSuncoshrber''''°"' '"'"''"'''' "'S^'''' &g™ciles, atque ungues Pc^cs.

^^'^^Cnd^^^^ P^f^f^^^^^^^f^^fohabitu eft pauI6minor . Duosenim L^ni) dnc

f Color Pf^^l^^^^^ unum,qua longilfimus eft,explet, idcoq,- tribus digitis priori bre- ."^^"^
• ^ilutiii c £ '^'^^^^^^^' uentris,femorum,caudipq; pronx albicat quidem,u-i in farmina, T':''?'''' •
^^•^^feo .,,;rn ^^^"'^^^^>^"^^^ tamenuoxuidetur,luteiadmixtum habet. Vertcx& dorfum ^ r *
^^em^ quidcm,fed in hoc obfcuriiis fufccfcunt : in illa uero dilutiora ad cCl^^.u
H ^^^* funt "^^^"Jr tendunt . Plumul^ harum partium ad caudam ufque in iirroq; adeo nx .
K.^^^JGen^i ^ j ^^*^»"^ ^^^^^ P^""^^ quidam glabri , ac leues efle, quam penn^ rangenti ac
1'%^ rem Vk^"-^"^* ^^^^ prajterea ucftitrices plumul:^ fecundi ordini5,feu ulrima^extre-
lOp^Serfiiv,'^!^ ^^^"^^^"^'^'^"^^^P^^*^^''^^^'^^^ exrrcmirates earumfmul lineam AI^ .

r ^^^^UpeV ^ ^.^^ exilem conftituant. Remigibus quoque oninihus extremi apices albicanr.
^^^^entri^^^ • '^"^ maiorisquoque Lanij alis medij.s,ncmpe in maximarum & cxrima-
^^^^^^^em i^^^^^'^"^'"'^^^ re6lricuminirioconfpicitur,hiiicdupiomaioraclatiorell:,bonam'q;
^^^^^dmoT^^"!)^^^^^^'^^*^^'^^'^^^^'""''^^'^ urrique & vropygiumlongc proren^iirur,'
c/^^^^dueL" 4 ^^*!: ^''^^^'^ pedesq; non atra,.led fulca tantiYm funt. Ca.-tcrafarmina- Imiilia. Cmra.
K '^cnevt,.;^^"^^"^

^^'^^^«Scii^r"^^»*^^^ modicc admodum. Ille cnim pia:or,cuius opera Bellonius vf is cO:; per-
citc roftri hamum multo lon^iorem,quam reuera cft, Sc curuiorem iinxir.

Kk Cuius

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Orn/thoIogkLlb.V.

LANIVS ALBVS.

L O C V S. N I D V S.

['ELLONIVS Laniil mterdmrar6alibi,quamfumm« cuiptaarboriaut*/.ff,.2
dumeto infidere^confpici fcribit. Et Ornithologus Lanios fux Heluetia: ple- ^uib.c
runq,- verfari inter frutices fpinofos, fruticum & humilium arbuftorum fum-
mis furculis infidere;& cum confident,caudam refert erigere.I n ijldem nidi-
^ ^ ^ ficat,& nidum fuum exmufco, lana & herbistcmentofis quibusqj conftruit. Nidus
*a^'» derit" .^^"^dum vero ex erica componit,intusqj molles ac tenellos quofdam,vtpote
yiptee(^ ^^^^'"Uliarumqj fimiliuniTTerbarum cauliculos inducit : In eo nido fen^^ullos Pulli ,
^^^Speclil^'^^."^^> ^^^^ P'^rcntibus di(fimiles,vt vix vel vnica nota eofdem referant,roftro,cru
^^^S^Jaui^f ^*^'^^^"^ exccptis. tmoc contra potiusomnium plumularu,qua? etianum non
^ ^turarum plumarumrudimcntaqu«dafunt,radices,adviroren6nihiIvcrgunt.

Kk 1 VICTVS.

C T

Vlyfsis Aldrouandi
V S. R A P A C I T A

lum iftis, veruin etia,inore Accipitris,Auibus'. Occidit Fringuillas, ReguIoJ»
& quod a (e vifum fcribit Turnerus , Turdos . Traduntetiani aucupe^ wn
Auem Picas quafdam fyluellres interdum iugulare , & Cornices in fuga '
gere. O/la comminuta & contufadeuorat,& quado efurit, tantos
los in gulam ingerit, quantos ridusoris anguftia capere poteft . Vnde
OiTifragju fraga quardam parua vocari pollet. Nam nec moribus,nec coloreab ea multiim abludit.f;'?
parua . Iq non die animal viuum perimerc dicitiir , Aues fcilicet,aut vermes , aut iulos Sz erucas Ij"^'
* fLitas , locuftas , grillos : quinctiam mures, laccrtasc^- . " Ariftotcles i][dcm vcici , quibus
lula , Collurionem tradit .

INGENIVAl VOX. VOLATVS.

R AE T E R morem rcliqunrum Auium,pr«fcrtnn rapacium,/Iqnando pf^
da ubcrior contigit, noiinihil in futuram penuriam reponit . Mufc^^^f

tim<Sc^'ft;
nos iniitatus,

Pica cla-
moia .

Mcmlam
vraacicam-
Acliaiii ef-
fe Lanium
cinercum .

Vcnancli
fnoclus.

grandiorcs, & inCct\n iam capta in aculeis {jMiiis arborum fig>-><^^ Lf
dit, atque circa cos in torquet , vnde, vt didtum ell , Germanis Tliorntrael^ '
quafiSpinitorquus vocatur. /-j^
Cantillat, &C varias modulationcs, uoccsq,- Auium «ftiulatur,
atc,qua Aucs ad fe capicndas alliciat. Data enim opera altum cxclamat, ^^'^^^'^.^5,
tus,eo fine,vt illas,gcneris fui Auem quampiam opprimi, acegcrc fub/idio ^^'^^
aduolantcsq,-,fi qu^ propior fada efl,arripiat, Ianietc|,- . Adco ut eam venationem exerc^'^
dem ratione, qua No(5tuarum operaAues alleftas decipimus . Alioquin autumno <S<^^yL*
vnitbrmis illi vox e(l , qu^ Canum alongc auditum latratum , aut Nodu^ alteram apF^; j^^
tis ululatum rcfert. Vidctur autem hanc uoccm exprimerc,Houin,Houin, quam fi»^'''^- ^jli
rando inculcat, acerrimo quodam clamore.Vnde Picam clamofam uidetur nomirt'1^^ .ju
indigete uocabulo Pie Efcrayere. Ex hac ratione & ingenio Aues capiendi, hanc Aue^^^ f
eflc non obfcuro argumento colIigcreIicet,quam Aclianus Mcrulamucnaticam ViOCiyhii'
qua in hcc ucrba fcribi t: M^rulis affine quoddam gemts eH vendticum dr cafstofum, colore atro ,j! ^
dide canorwnMte ex eo venaticum apfelUtum, quod ex K^uibus fui cantus fermulfioneadfidi^^^^^^
capin cuius ingenit^fibi frafianti^ h^c Auis non tgnara , eo munere ad fe voluptate & cibo
vtf videtur. Nam exfui camus audttione,&be/iiJJimas obleclationes habet, draucupio , & 1^^^;^''^^^^/ [//,
xime adfe accedentium auicularum exaturatur . ^od fi qutffiam hanc capam m caucam '^''^^V
mn modocanereomittityverumetiam froferuitutejuaa venatore fanafdentiofumens , mutA f^^ii»
atque elinguis . Solus ater coIor,quem A elianus ei tribuit,obftare videtur,quo minus
nius dici poffit. Attamen & magna fui parte niger el^, etfi non totus . C^eter^ omnes ^^^,u
{[-)ondent. Bellonius fuo iudicio fuauitate cantus plerasq^ vincere illum affirmat . Hun^^^^. .
ei natura prudcnterindidit,qu6d alioquin r olatu ^arum ualeat. Quarc& alio ingenj? .^^
NamAues^quasocciditjnonunguibus.utAccipItres^uoIandoperniciteranequitur/t^^^^^^jii'
fidijs adoritur,& moxiugulum petit,^ cranium roftro comprimit , & confringit . ^^^^.^c^'
quam tamen in ipfo aere etiam operam dat,ut uolet fublimius,id eft, fupra illas h^^^^^^M^
pere conatur,{ed quod aflequi fe eas pofle ahoquin diiiidat , celcritate illaru uarijs i^^^^^^iur.
impedit,donec defcflas corripiat.Sic Turdis, & fimihbus raaiufculis Auibus interdu

CAPIENDI RATIO. INSTITVTI^'

Francifcus
Gall. Kcx,

O L L V R I O N E S hyberno potiirmium tempore, ut tradit * Arift^^^^j.uP'
cilc capiuntun Nam cum uident Auem aliquam cauc^' inclufam, dei|J^ ^iH'
lantinualnri.FadauerodecipuIa moxconcidit,atqueeos ipfo^eJp*^* ^iun'
nium autem tefte Turnero,facinrihc cicurantur,& maluefa^ri c^it^^^^.^^^jj.jntuf
l^^jxjmm:^ nir,qug fifuerintncciores,autprorfusexangues,potumrequiruiit.^i^ c^^p^^^
aliquando a pueris Accipitrum inl\ar, & aluntur , ut Paflercs captent c nidis . ^^^^^f^ii^'
(cus Galliarum Rex cicurem habuiflc Lanium,eoq,' ad manum redeunte aucupiii'* io^

OrnithoIogfjeLib.V,

3S9

ijflC

bo-

I

liOl
19*

ALIO LANIORVM GENERE

maioreOrnithoIogi. Cap. XIIL

^ I M I L I S h^c Auis eft, ut Ornithologus tradit, Lanijs fuperioribu5 , maiori
! pr^fertimjquam tamen ciuplo fcrcuincit magnicudinc, ut ad Merulam fere
du,)lafit. Natura & fpeciescorporiseadcm,nili quodal^fmt ruffe. Quare
dcdita etia opera iconem,quam iIlecxhibet,pr^termirimus.Gcrmanicccirca
A rgentoratum , Francofurdiam & alibi VVerkengel , vel V Varkengd , fcu vVerKcn-
^^^l^Um f ^ V -irchengcl inferioribus Gcrmanis, fortaflc quafi VVurchcngel, quod ad .
^Uodbl ^^^^"^^^^"^?^^""^^<^"^f-^t"o»»"concinnc id nominis/it adeptus eadecaufj,
^^^t vtT ^"^»ca,nempcminimc rapacis Auis vocedeceptarum Auium ftarim iugulum
^^eiitib, ^'^fecedenti proximc hiftoria diximus. * Albertus hoc nomen Gcrmanicum pr«. » l.^ c j
f^fius Q > ^^^^'!*J^^'o"^"^ » & etiam alijs minoribus Collurionibus tribuit , ita vtcommune ^if- Anlnu
ftoloc^ 7? ^'^'^*^* proprium videri debcat. ^ Idem eriam alibi pro Certhia Aue a nobis -^-A
l^^^^cribendanonadmodumaptcVVarchengelintcrpretatur. Ceirhia.

LANIIS^SEV COLLVillONIBVS;i«.
paruis. Cap. XI III.

L I y D eft Laniom genu?/uperiori peromiiia fimile,h ilMtd pra-fertim ( natn
colorum noos no,,nih.l d.fFennu>t mulco ininus . Huiu. quinqne
^nuui , tru al.qua fi.. parte rubefcentia, duo eaq; vlcin.o ll.co polita cine.ea ,
Collunonem m>no,-em ant,q«oram appellari licebit. Itali , prifertim Bono-
es BaIcruIamd.cui«.-Belloium GaUiceI'eatcP,eG,Wche/ide^^^^^

1>E

•3nium uocat.

Cal!uno
minor an-
nqiionim ,
Buferla.
■ Lib. 2 . di

DIFFERENTIA. DESCRIPTIO,

OC ipfum Auicula? genus ab alijscolorum macularumq,- varietatc tantum -^^^b-cl^l
GUtinguitur,nonautemcompofitioiie.

Primum,idq,- pulcherriinum i-.i hoc generc eH: huiufiiiodi . Auicula eft Co!lurio.
Alauda paulo maior, duos p.ilinos ^ polliccm longi. Roftrum ei craifiufcu- nis parui
lum,atrum,cxtremononnihiladuncum,acutum,nonitalongum . Fronte pnm'gc-
^ teinponbus , vtrinque maculis nigerrimis , per oculorum reeionem.ad dor- "'^^' .'^**
l^Jcconunuatis.Ffontctameninterhanc nigrcdinem&roftri mitium,angufta qu« ^'"^''"^-

m

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2 Vol.l

3P0

VlyCsls Aldrouandl

dammacvihc^ndidaconCpicme{\:.Venex&c collum pulcherrimocolorcad baftieum vc^
geiitefuntinfignita. Dorfum> alje,&cauda plurimafuipartenigricant,verumplumul^'"'^
qu.T inter alv 6c dorfum mediar coIIocantur,eum Iocum,quo a\x dorfo articulo coHig^"]"^'
veflienres,albicant. Vropygium & remiges nouem prim^, item & caud^ quoq; pcnn^^^^'
den«,medijsquaternis exceptis,&duajextimajlaterales, oris fuisIateralibus;omnesver^"
vniuerfum etiam principio,quo vropygio inferuntur,albent,vt ite venter totus,& peaus.1^
fum extremum cinereum eft. Pedunculi ex modico rubro nigricant. ^ ^

Sccuai gc- Aliusedpanscti primomagnitudinisCoIIurio,BuferIaetiaBononienfi vuIgo,di(5tusFj''''
nciis clc- rarienfibus Verle,cartera illi fimilis e(l,quod ad flruauram,feu copofitionem attinet,fed colo-
re plurim um variat. Roftrum enim, & alarum pennsc tam primi , & fecundi ordinis regete^'
quam remiges minorespotiifimum ea parte,qud ventrem fpeaant,&: extrema cauda^iuDf"'

fcnpi

bra funt. Vertex & dorfum fufcis plumulis cooperitur , qux fingular extrema ora pr^J^^)?^.!
bicante,deinde nigro hemycyclo clauf«,varias eas partes faciunt. Ventcr albus qnideni,ft^|
ipie fimili pado dif1:ina:us,nempe vt omnes in extremis marginibus,fcu apicibus tranfuer^j.
nigricante lineadilhnguantur.PenuItim.T veftitricum plumularum vcntri pioximaruflii^^
cudi ordinis alba;,albijlima ca in parte macula conflituat. Reliquum alaru,& cauda nigf^^^'
Tibia; &: pedcs cinerco lunt coIore,& quam in magno Lanio pro corpori^ ratione,cra^<^^ '

;il1^'

Tertij ge- Tertiafpecics,quam Bononienfes vulgo Buferlottomafchiovocant,CoIIurioni^^

neiis ae- rco vcrticc dici poteft. Eadem,qua reliqui,magnitudine eft,& ftatura, roftro nigerriu^^Jj^gui
culaea nigra,qu«fecundar,dequavltimofermohabitusfuit,deell:,peroculorum ^^S^j^^Of

fcriptio.
Biifcrlot-

decurrente a ri(5tu ad collum prtini generis more. Vertex & collum cinereo feu lei^^^^^fret^ ^
ad cajruleum nonnihil vergente,colore pulchro ornantur . Dorfum & alarum pluto^ ^.^^v
obfcure rubent,ad ferrugineum inclinates. R emiges maxim^ fuica? fant,ac fubiiig^^f ' ^i(y
nimsc dorfo proximaf,parte tamen ea,qua ventrem fpedant, ad latera rubefcunt . J^io^
pygium, & cauda tota prona, feu inferior candent, necnon & femora . Pe(5tus & ^^^^
dilute ex albo rubent . Pedes & tibia? nigri funt .

* Petrus BeIioniusminoreshofce& maiores Laniosinter(ecomparans,tantain
lorum vtrorumque.enefimilitudinem, vtdiificillimc dignofci poffmt; idqjfecxperieJ^
(5tum , educatis ad iuftam xtatem & magnitudinem vfque, cum maioris , tum nii"^^^^^Jf jfluj'
Hanctamen diuerfitatemanimaduertidocet, quod pulli grandioris CoIIurionis^^^h i^j^jdi'
to maius , ridumqj oris ampliorem longe habeant , neque ita colorum varietate m jjfli^*!' |fl
ftin£ti notenrur, quemadmodum minoris . Pr^eterea quantum prima plumularum ^l^' '
ta oltendunt, venteriamalbusapparet,necnon&alarum quoque &cauda?extre ^^^^C'
norispulli jcumiamadiuftamftaturamadoleuerunt, Alaudarum magnitudinem ^^^jiip'^
rant , funtq; dorfo maculofo , vtpotc cui plum« marginibus nigris cingantur, qua^ '

cuIi,Accipitrifuc uariegatus,nonfuluus,fed cinereuspotius eft, in tergopr^fcrtin^-^^j^^ijin

OrnkhoIogixLib.V.

3Pi

10

Junmerfumroftrumeftrecuruum,inftlrAcapitrum,modicetar^^
"^rn^Xii^^^^^^^^^Santurph^^^

VOX. VOLATVS. VICTVS.

'^^.^^^^^""■.'^'^^^^■'^""^"'''^'^'''^"«'•«Bellonius.CoIIurionibusuox
clt. (.^od fi forte terreri,aut metucuiufpiam rei commoueri contieeritcla-
morem terroris pIenum,horribilem acmagnum edunt, caudamq^huciUuc
mot.tant,&.naItum eleuatam,acfurreaamtenenr.Lani,hi cibuminter
^ j,. edendum prehenduntpedealterofurfiim rctraao & eleuato, uni tantum

^S»nrDnm "^'*.'"^*'="'^i"lT."^='-Agy«''^fo"C'lms,muribus,lacert.s,^

.conatumefle,inprimumcuiufqueobu.?plantf caulemconfeflurife demittunt.

V pENERATIO. NIDVS.

niJ ior ^^"^^^^^"^'^'^^^''^"^^"^""^'^un^erorioremproleingtgnitjeducatq;^

^^quaten '*^^i2^^'^^'^^"^"^P^"f>^^^uantofcnamtantiim.MaiorCoIlurio,vtp]u-

^^^os cantum pulllos procrcatj quinofue.aut ad rummum feno5 .

V S V S 1 N C 1 B O. ,

ii^ \ ^ medicus Germanus Lanios in uniucrfum omnes, vti ca?tcra$ rapaccs cl
VcrHr? r^^^^^'^- Attame<iminimum hocLaniorumgenus, potixlimumrubori
^ficis mfigne, in Italia vi^ui dclicatus & faiubris habecur.

3p2

Vljfsls Aldrouandl
DE MILVO. Cap. XV.

' L 1 N I V S naturalis hiftori^ clariirimus author Miluos cx Accipitrumg<^
fecfTetradklic. Cuiusauthontatenixi, &nos quidem Accipitribuscosadi
gcndos , fed poftrcmo propemodum loco poncndos duximus , c\uod Ar
tekm carniuoros ctiam vocafle , at rapacium nominc vix dignatd vidc^^
^Sil ^H"<^^"^P"^^^"fc^ ^"^"^ & ignauifint, fircliqu is Accipitribus <^^^P^L
—1 j. ^ j ^ ^ inaufpicati ominis . Non dcfucrunt tam cn & eorum culto^^J

qui dininos ctiam cis defcrrcnt honorcs, Aegypti) nempe , gens,fl qu:^ ali a , maxime ^^^i^ ^
tiofa, vtpotc qui & Leones & Crocodilos feras crudeliifimas , & felcs , imo & alia etiam a|
focda adorarcnt. Veruntamen fi & Accipitris & Ibidis auium , quas adorarunt, caufam ^
fis redditam recipimus,nempe quod regionem fuam ferpentum,aliorumc|) venenatorun^^^
maliumnoxalibcrarentrcurnanautparem, auttortc fX)tiorcm ad Milui cultumration
fubefle putarc portirraus, eum nimirum cadaucra,qujc vbi tbetorc fuo aerem inficiant,pc .j,
ratfxpcluiscaufa funt, abfumant,atqueira,vtrlla a ucneno,fichic apcftchumanaf ^^^^^di
nis hofte maximo , regionem im munem reddant ? I ta fibi facilc pcruiadebit , qui non
ctiam hodic apud Angloslcgecautum cfle,nequis Miluos vllarationeIafdat,tanqiia^^f^j^
miniinobcneiiciojdum a cadauerum putorc ac tabo cam cxpurgado, infulam fuam

AE Q^V I V O C A.

"'itrjvoe prartcr prarcipuam f^nificationcm, qua Miluum aucm notat,
thiusinquit,etiain viri nomencft,qiiod fimilitcr, vtauis noineiv'^^^ >pl
& penanffeditur. Hoc apud ^Arifiophancm legitur media produtl"^'^*^^,
roxitonahxcvoxmihirepertaelV^fe^^ccriam penanflexa. Hunc ^'''"''lij^iiiU
Stralx>ne,opiliccm fuiflecoftat.qui Eleufinc Cereris phanum illud

fibricauit.
Iim,curante

Siuidas quoque iWifa nomen proprium eHe innuit .
* Ser. Nomen frniliter Latinum Miiuus,<Sc viri proprium cflc quidam voIuntJIIo cniii^ ^ "
Sat.j. carmine,quodhabet •

Miluus pi- ^udit cum ntA^a bUterat cUmore ,furis^

icis. Miltus .

AcroiiI^itMiIuius,quiparafitmfiicritXaIcpinusMuliumincoIocopro Muli^^^'^
peram accipi t.

£^^&Miluusprfcis^Plimo,qurGrafce'//5a7|, idc(l,A
^Lib. I. dc feiitac,harumauium nomrnaibrtitus^Miluus hiccelebracurab^Oppiaaoius ver/ibu^
p[c . J r 3 . At radtmt fumntAm Mtlui Utt ^uoris vndam

Miia' itel- Hos nantt fimtUs dices^fimtles^ voUnti . ... , ybi

p n StelIainfuperqu^daminScptcntrionaIicaflipartcMiIuu5VOcatacft,dcqaa«0ui*'^'' I
L^l' fabulam & ortum iidcris profcquitur .

Ste/U LjCAomam vergtt decliuis dd Ar^on

MiimusMc illa no6ie videnda vcntt . ^
^ Lik tS. Itali^oftcnditiir i^.Kalei^d. Aprilistcfte^ Plinio,quamqu!damdicunthoctcmpO'^^
€ap.i6. bra inortum croiiicum talli. fn hanc mutacum fabuiantur Miluum , quod loui annu^^
pkLmrctulent. Hinc ' Ouidiu^ :

Juptter alttilms rapere tmperat, attuUtilU
Mtluttts, & meritis vemt tn aHra futs .

•<iuis.
* /» Auih.

S Y N O N I M A.

E B R A I C A M voccm mi daah Sc n'K aiah , noftrafes lucJ*^ ^^^ j^i^
tancur pro gencribus Miluorum, & Daah Miluu fimpliciter exponii^-^j^j^a
vero Miluum rubeum* Noftri interprctes Vulturem rcddunt. ^^?: ^.ici^^^^
Kimhi auis eft,qu^ vulgo Gaza vcl Agal]a,id e(k,Pica dicitur.In * I^^ y/i^P^
mio Sc ^ Lcuitico,vbi Chald^us interpres Taraphita traftulit,hocci j ^vj'

rem, Arabs ^nr Seda, Pedi mar an tih n'D J« lD,Scptuaginta ^'^^'V
idcft,Miluum,Hictonymus Vulturem. ApudEfaiam vgccm Daiahdofti ^"^^

liutt-
■iilo'

lifr

r

4i

«umvoi OrnithoIogiarLib.V. jp^

^«usuertit »r,«'}^ ■ '^"«''omagisconipetereticl nomiiiis.Iif Deuteronomio Chal- 'Cap.^.
''«'"TOxh/h" r '".ii "elDaiatha, Arabs Nin Cheda,Pcrfa An dih m J». qua:qui-
""^«JouothmU •> ^'=""?"'5^n VVih.Septuaginta eam prartereur.Apud " Efaiam pro ^C.f.^o.
^<=rpret«ur?,nlo. ' '^«^^^ ' cft,Ceruos.Hieronymu.s Miluios. Eodem capite Efai? Kimhi
-^ftcria. A ^ ' "1?"^ aultul ( nimirum Aufturem , quod Gall.s eft Aftur Falco.
^^Pretatnr n'^?"" ' ilf P"'""^'''' Vultur.)RabbiSalamon trnii3bt< al torifch Vulturenl
^'^"'deliccrW I " ™'',r'7''*'l''''>"'''^^'n didhisita putaturob j^^^^^
lo^iomiocum rK r'''!. ; " "^- HocnomeninLeuiticocum delta&reaius,in Deutero-
J^"^ G,dnri "'r '''' '' '^''''^^'■°''°'"'" <^h->ld?us ucrtit NSJDna Bathkanepha Arabs 'Cap.z^
*l'luus."ch,| V 1 niarandaah mx Jt« jo, Septu.igintaGvps,ideftVultur,Hieronymus
^'''"olmif ,J ^'"«'-" ^^"'"'^" Daietha,item in Deuteronomio . Rabbi Abraham probat cos
r^uus Lari, "°'rf " ""^- Andrcas Bellunenfis Alha<la auem efledicit, quar

"'o.id cft IUm^^^^^Il ■''"'^ "^' Chafidah Hebraicam uoce Thalmudiftf aliqui Daiah Lc-
o^iticumr ', ,",'" album mterpretantur,^ fic di6tum uolunt, qudd faciat gratiam fiue pic-
'*.ucl 4 1'^ ^'''°* diftribueiido . Sus quoque uel fis Hebraicc exponitur uel
dednft rr "^^*' *'"f '^'' Hebr?i exponunt genus Milui irritabile,

Qerraiiil 'i''*'"-^" ^' '"-''"''° '■••>f'« figniticat,ut ctia A ben Ezra explicat . lu-

>o ''^'oque .rn^ 'l"'.p T'app uocantauthorc Germano quodara. Ardrias, Burdo,& Aftiros,
y<=^^^r„r^^^^^^ ^"l"""^ fignificant. Pollremum a Gra^co kHnos cor-

t:^p-iiteuf;Lr;r,'57St:nS^^

"^Cr^^-^^r ^^'^'^' intcrpretLtur Wes Wda.r & Hcmr - -

ft^coE"''"*^,^^'"''^^^'-^^^

, SmhT ^-^op3«A^, &c. Sic&GlemensiW/«nominatarcao &r/..^iW^,, '-"W.,.

"'«V,,.. ^ ,f';''''^*''"'^"PP'"''^''-l'»«««'-^°?P^^^ Diciturucro
r'"it Q ! ''"f ^7"^" " 'deft'aduenio,undcquidamnomenilli VKr,m eflb

Nitl °':.?'"'*,'^^ * pauperibus tanqua ueris nuncius expeftatus accedat , Hic aliis

^»ocat^T"ft^*f ^'f "'''^^^-^^^^^^^^-^l-^ J^iluo^^-nili^au M.luum Har-

tfl""ilIum.i/iH "^'y^^l'"'»"'^'" «"^™^»^^^ pro Miluolegitur, fedfulpeaumellb

"^'^ auis,qu* vulgoGermanorum feu

^'^^/OIH^''''''''^^^^^

l^Ut Vf^fr^ I >f>+-\//ac i^n-i*»l W/»^.^ - . 1 . .

I

^^isAotj ^x/Mof appellatur . ldemin;W/.^Miluus,inquit,hodievulg5

Vt ^^kinen ^^"-^'"^"^*^"^^ Lupinarapacitate.Mihiquidemabfurduin videtur Gr^cis

^^'^^^^ Bell 'l^^^ petere.Neque Graeci,vti nos Lupum dicunt 5 fed Aoxov. Vnde reaius>

' ein ?r ^^^^ tempeilafe Miliium Licadouria nuncupm ancrit, Auc fi Licado^

Q -^^^5. teini \r " rempeiwre ivi/iuum JLicadour/a nuncupan aiicnt, Aut ii Licadi
^^^dirio j^ ^^"^^.^^«•TrMtliausvcrefuit/ortafleid nominisa vocislonoeiafhnxerunt.
Wa VI? -^^^y ^"^" vocemedit Miluus, Imiredicitur. Latinis vtroque modo

Podn- .^^^^ "ei^pe quafi moUis auis , kiiicet viribus & volatu , & vt Ifidoro
cftr^^Voce *^^*^umw<?///><'r &immotisalisvolet . Quidamconijciuntitadi^^rumiiaitio no-
\^ tfr '"^^ quar?^^? ^^^^ • ^^^^^^ Miluio, Nibio,Nichio : Poyana quoque Italicum vocabulum Povana yn
Oall^^^^^vt l^^^^^^^^ GalliccMi]an&£fcouHe,non ^^^- ^ic^b..

Hh^^^^B 1| . deceptus.Rufticis etiam

f^^ony, -^"^^ vocatur,nempe a fono quem emittit,indito nomine . Quamuis alii
^^^iCnl^^^^^"^»^"* voxnoneftabfimilis Flandric^ VVau.Batauisappellariaudio een
^'^endieff,hoc eft,furem pullorum .

CENE-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

5P4 VlyfslsAldrouandi
G E N E R A.

I^A^*^^^ R I A III uniuerfiim M iluorum genera efle reperio,(Juo neinpe pf^fcipu .
Mili^us r!®' frequetiora,quorumalcerunigrum,robuftum,atminus,AriftoteliacW

Milmisrc- peculiariter i^wo^ dncoXio^ vocatur,eftq^illud,quoddf BatauisKuken

Miluns rc- W^M^ pecuiiariter ^wo^ «'TCt> a/o$ vocacur,eiiq^mua,quuu urjLjaLauo*»^""-^.^^^,

galis&cur alterumcolorepropemodum ruffoinfirmius,licetmaius:quod genu^*^^/^

fic didus . ^"^^^ ^ ^*^^!^^ Miluus Regalis cognominatur , Royale Gallis , idqi utqu»P .

4K^^9ta^^t^ putabit,immerit6,ciim fit priore ignauius. Veriim hoc cognomcn non r
indolis ergo adeptus eft,fed quod Regibus & Principibus frequens & iucundum ^^/^ ^Vfu-)5
culiim priebeat,quum bini Falcones Sacri in ipfum emilfi, pernicitati fuac lidcntem,ideo^j^
Ruttclvvy. ^^"^^ voLitu eftugere nitentein, atq; intra nubes fecondentem,tandem uolatu ^^?^^^^^ q^h^
Miluusru- terram maxiimaomnium voluptatcdeijciant. Hocgenus Ruttelvvy feu Rotelvvy^^
beus. fortCjideft, Miluumrubeum vocant. BatauiinferiorisGermaniajpopuli, vtaudio,pf
VVouvvc. VVouwe nuncupant. Tertium genus albidius , rapaciusqj, Anglix , ut inquit Turnerij ^^J^^
quens,inHollandiaetiam repeririaudio, quaredubitabam,an diuerf^ reucra ^^P^^j^^^.^ua'
£peciei,an potiiis formam eius ab ali|s non nifi color diftinguat. Locis enim l^iigi^-^i^^^^^^^^^fti-
Milui albi, ks funt Scpteutrioni vicin^ regiones,<k montes niuofi,nigredo & rubedo in candorem ^
^ vbi . tur,vt & alijs accidere Ariftoreles teftis eft,& nos alias docebimus . Huic pofteriori len j-^
*Sxcn.^9. fjiiet Jodtilf * Scaliger^duin albos Miluos,fed locis niuofis reperiri fcribir, no in ^^^^^^^Q^C^ f^
lum,iai etiam in luhria & Scydiia. la uero certo noui apud Lucanos,albos Miluos d|ii'^> p
fatis tVequentes . Ira enim mihi retulit D. Euerardus. Vorftius Medicina? Do6^:or Bclg? ' j||;,
mihi in mulcis operam fuam aliquando pra^ftitit, uir fanc humanus , dodus , & fidc <i^|
Matfvvy. Germaiii pra^terca genus auoddam Mafvvy, ideft , Miluum paluftrem JPP^ 0

Miluus ri. qii5d^utconijcitOrnithoIogus,illudeft,quod Albertusnon admodumaptc ^Ji^"^'^^^^^^^^^^^
Laciivvy. conterraneis fuis uocari fcriliit. Verifimile.n.eft illura Germanicain uocem Lach vvV

pretari uoluilfe,qu9 ficubi in ufu eft,cur a rifu deriuetur,ratio nulla eft,etfi Lacchen Gc^^^ ^^^,
riderefignificet. Quiii potius fufpicio eft Harpam , ucl Milui gcnus , quodcirca aq^i^^

Orlivvy. niento fimul etiam rifum uenatoribus excitet. Ge^rmani ite neicio quod Milui genus?^^ ^j,
aicunt.^ Ariftotelemtamen&ueteresduotantiim Miluorum genera agnouilic ccrt<^0'
T^-io Ariftoteies fcripfit CMiluos colorefiefiari £rugmofh,& nonnunquam atro , V^^^^^^ff^

cap'io. ' ^^^^^^ dcdiuerfis fpeciebus intelligendum eft. Nam& ' Plinius, MM, inquit,^x ^^^f

genere r?^agmtudwe differum. Quibus quidem uerbis hic author Miluos Accipitris fr^ «^jteO'
ftatuir,& reuera Accipitribus magnitudine & penna non malc refpondent^pr^fertin^ ^^^r
nh.9'Hi nibiis,quibusetiamnatura,moribusq,-non adeo diifmiileseflequidam putat.** ^^^^^-\cC^f
/ibic ^^^»i(*^^rum&vncunguem\xoczt, fed>\ccipitribus nufquam annumerat . Q^^odi^^^^d'
l^' ' " trisnomen,quodacapiendopleric^deduaumuolunt,adomnerapaciumgenus,uf^
daniplacuit,extenderelubet,iamabAccipitrum gregejMiluinuIlopado excluden^Ji ^^.
Quinetiam fi fpeciatuii Sc proprie id accipimus , non minori iWU rationc , quam ^^^^^^Ji^^
Lanarijs copetere uidebitur.Si qu« etenim caufa aiHgnari poteft,cur non inter AcciP^^^^^^^:^
admittendi, ea ignauia eorum fuerit, & inertia . Atuidemus abillis Columbas, Ani<^^^^ gef'
Gallinaceos pulios,imo & aquaticas aues,atq; ab eo pr«efertim,quem paluftrem noc^'' J^J^
mani Maflvvy,abripi;cumtamenButeo pra^terranas «^mures, autadfummnm f^^^ M^r^
quampiam uolatus impotcntem , iiullas alias delicias aut pra^dam nouit,appetirq- • {tfCJ^
Ornithologum, Turnerum , aliosq; dubitare uideo , an eum, quem Mafl Vvv,id cftP*^ ! qu''^^
. Miluum uocant,interMiluorum potius,an inter Buteonum genus, andeniqj ^'1^^^^ 5^^^[
imir^^^- ^^^^"^^r^ debeat. Tanta eft auiumrap;jcium nonnulIarum,atquediuerfirum finiili^". ^.^^.ji^iiS
miliwdme ^^ilinm diuerfitas, ncmpe Vulturum cum Auuiiisquibufdam, Aquilarumcum ^^.'^^^^'•pi'^'
courufionc ^euFalconibusnoiiiiullis,deniq,-illaruni&liorumcdMiIuis,utdilcernerefingnl^^^ J^h^'.
parei.e.
Bou{*ati
Gallorum

^uarrfi ge- ^^,^^ ^^^^^^ credkierim quartum Boufati(ita Buteonem uocant)Sabaudorn g^'':y^.;^iM
ulciZ^ raarinum cognominant,cum Germanorum Miluo paluftri eunde efle. Necdefunt ^ ,^0^
Germano- ^^^5^ tcfte, qui dicautctia Milui alteruni geiius, Gallis Buvfiit, quod alioquin But^^' ^;ur'
ium cunde ipios nonieii eft ucrnaculum,nominari. Miluus ab Accipitribus differt, quod alas Ii^l
cilc . uas,& non rc6la5,ut annotauit author de natura rerum .

Rapa;

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

Masnitu-

ao.

Caput.
Roftium.

Oculi.
Color to^
tius.
Alx.
Cauda .
Peacs.
*Z..8.c. 8.

Lippirc .

lugerc »

* In ConiC'
£lancrs m
Varronem .
Miluus an
a vocc di-
dus.

3p(5 Vlyfsis Aldrouandi

FORMA, DESCRIPTIO.

I L VV S ^ruginofus duorum ferc clocirantum eftlongitudiiic.OputeiP^^
num,in uertice macula alba ad ceruicem cieorfum uergentc "^^^"'^"^^01,
ftrum habet breuc,colore carneo obfcuro, feu fubca?ruIeo , jjii-
nullamarginum appendice a fr«no, feu lateribus extremis J^iiJ
tium. VncoefthaudIongo,vtpotecuiusacies extrema didum nioap ^.^^

, „ . initium (eufrienum non tranfeat,fed fibi mutuo exoppofito P^^^ . .^V^f(^''

ref[^ondeat,ceu lcnis,quem roftrum ipfum,eiuscjj ridus conftituunt,arcus,aut teftudini^^^jj
Imo vero hamus fuperioris roftri vix inferiorem mandibula feu roftri partcm ^'^^^^^^^'•^q^
nigri toti, circulo luteo . Corpus vniuerfum colore ferruginco obfcuro feu caftaneo ^^^^-
tingttur. Remigcs tamen alarum penn^ colore funt pleniore ac penc nigro.NulIa ^^^^^^^^^
auemacularum varietas,nequectiam incauda,qua?paul6 diIutioreft,&:longitudinedu
palmorum. Vltra hanc mediam al^ extrem^ ex[X)rriguntur. Tibia? nuda?,graciles,lut^^^^^
gues nigri atque adunci.Miluum inteftino & hepati fel adiun6him habere tradit 'A"^^
qucxl alij fafta dc eo anatome inueftigarc poterunt,& rationem eius alHgnare .

V O X.

^ V T H (3 R PhiIomcI:e , qui ca:terarum ferc animantium voccs prop
cabulo cxplicauit,Miluum lippiredicit:

^JcctfUer pipAt, Mtluus hiansj^ lipif, ^
Fefto vero iugere milui dicilturrquam vocem a Varronc dcflimp^if' ^^^^^0
uo cnim ita ille Sefquiulyfle tugere volitans Mtluos vtfus, aquam e nfibit>j^^ .^t
indicat fore , vt tigillum ftbt paFiorfumat. Vbi apud Nonium hodic l^S^^V^coJl'
volitans Miluus,Scd reftc mco iudicio dodiifl! * lofephus Scaliger ex Fefto tugere lcgci^ ^^^^^
iedat. Quidam conijciunt Miluum fidido nominediclum a voce,quam cdir,tanqu^^^j^j|i'
ei nomini ilmilis eflet. Belloniusvero GaIIosrufticos,eiperonomatopeian Huo ^^^"^fjanfj
didifle tradit, quodverius eflecrcdo. Sedfortc Miluorum diuerforum diucrfar ^^^^pCf'
fententiarum diuerfitatem pepcrerunt , aut etymi ignorantia . Clamofa ccrte aui5 eft?
petuo clangore obftrepera .

V

*L.dcJfin.
mreo .

Mjluini o-
culi.

^Cant. 10.

I S V S.

03^1 LARVM &FalconumocuIostanquamuidendiacumincpi^^^^^^
tes multi celebrant.Vnde etiam noftratium vulgus,fi qucmpiam a v^^^Aj.ipto''^
cupiunt,cum Falconis oculos habcrc dicut. At Miluinos oculos raiu^
imo prafter * A pulcium,& qui fine dubio ab hoc acccpit,Poli tiann, "^^{^iitH'^ ^
medat. Hi oculos Miluinos pro acutilTimis dixerc.Sic ^ ille fe Miluin^^^ .^j^cH'
anus oculos efrugerenon pocuifleconqneritur,quibus pcrfpicaciffima? & clariffim^/^ ^^jk^
los innuere hauddubio voluit . Credibile eft tamen Miluo oculos efle fatis claros, ^jl^jiiii^i'^'
fpeculatus rcda ad pracdam minimc aberras deuolet, vbi pullis Gallinaceis in cxcdl^ jjoil^'
tur.Qua etiamratione*' AriftophaneSjcitanteVarino^rxT/pa Tra^TQq^TttXjuLov dixi^?^
nioculum .

V O L A T V S.

O N exiguam admirationem parit Miluus uolatu fuo fublimi ^^^|^'j.ijncp^f
oculis fefe humanis eripiat, ac intra nubila fefe recondat . Quod P^pra^i'' '/J
ajftusmeridianieuitandi, frigidamcjjmedia: aeris regionis aurai^ y^j^jfU^^
aut infequentis in feemilfi Falconis Sacri ^yranidis effugienda^g^^^ ^^lup^
magis ope, quam uiribus corporis fretus facere , magna intucntiui^^
te conf[iicitur.Vndc ^ Martialis :
Hi',jc propc fumma rapix Miluus in afira volat,
Quod Arioftus etiam innuere uoluit; inquicns :
Mii,corne t penfer tuoi rjeeglto formati

Ptiggin fiu ad alto.che perUria t Nibi . pilltU''^^^

t

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.1

I

I

iilH!

,3i^^^_^^^^ OrnithoIogkLib.V, 397

^fumeumatjnT/ ""1 ^S™^""» ^*'"«em defignare vellent

cumagripoirKieredicebant,vteftapudPerfium: ^ vcuun,

'Item r. '~~~^''«'»'» lec auiluus iberrcli

"'•uuenalis: ' .

''"t^-PecuSririT''^'''^**^'^",^ '^;*'™''^' mfinitaiugcra fiachyperbolicalocuti
nL. '^""^nsinluperhiiic voL,rii',V.r»f»w.. .•..r„!...,„ ..„i i; ; .

:rone mnuc-
inorbem videlicet

''"t.Peci,!„. 7 . 'f •"-Propc innnita lugcra hacriyperbolic

"1"'" Pr^2!!!'§" reliquit//*«w t/Mgram tutflmfibi Miluas obferuittt non i»ltitis dis 'Excr.:L j 3.

»^'^'Jasquar^;.rT''Lr'''''"^"'"/'*'*'"'"'''''' ''^(^'•^«""""" ■ Minime enim femouere «/'•^-
PWt. Licet ' , '' ^'''"'^- V"'''; quibufdam .i molfi hoc volam Mituum didh.m ^'>'™'""
'■"''«um exEr ' "^" ^'^'«""■.•'.'?'f^'-e,ideo(:|,aIarLT mufculos nihfl mouere, ac quiefcere
■ i rP^r^necen-Sw?'"'™

I hio.OuS;ii^- . ' 1*"'^ Docebitautem hoc anatomicain-

^"''^oti' ."^^^""^^"^"^''^^'quoquem
^ t Miluus in aere mouetur
5>''> ethm nri?i'lTr^"''"^
C^Umuortu^^irS^^^ & "^digitc uocabulo Vbijs uf.tato VV.hen vvih«.

iri ^'''dubiu " . r '^'''^'''''''"' ^Vie VVihetcr? id eft, ut immotis iwaera fertur alis ' Vndc

^ tStUraS,^^^'^'^""^'^^?^''^^''^^^^^

^''''^feV S '' '^^^^""''^ '!"F",^"'^- lpfi^ 'i-VVehe,;vel VVeyen ventum fjwa-

^ I ;>otu,£^.";-E«nim,vtteftiseftScal,ger,eIataeaex parte paulifp^erala.vndeUit
I '1 r''''«s,tem, ' " '''""r «"P'U'«.atqueita fuftincntur, idq,- lo.igiffimo ,

eft. Ve?Cf T*""'-'-'' w'"" ^'""'" ^«'^«i^etudinem, quibus facultas Iia;c .1 .latura de-
tiJ*'-' '/"'^"'^ '''^'"' '^*'" "■'''''''«^ ' "'■''''^

•>ah f»nc JT'" "''""T "°" ''-^ T"^^"" • '''"'^ ^«'-'f"'" exei^cendum , eiuso; dura-
„ <iel '»'«tam l'^""'" ^°';,';^';f...quod cauda in alaru.n vicem ab cis veluti ll.ificiaru.-,qua.n cis
PtK '"''"t.,il^'''''7"''''''''''^''''"».Ha.Ke.,immodacoaftri.,-u.,r,.nod6dilata,w,nunc
'icT^' 'i-fe acr - ^'^'""f'P''f"f '•« PoftuIat,caq; radone,& aeris motui aura.n fecu.idam w-
» Jw'§Unt p,';,'*'>^0'<'i"t,volatusq;fui curfum,in quam lubet prouol.ue partcm, ueluti temo- r
- vocarunt ideo vete.es,quod ober.-n,r (emper asrros ci.ca.ido

lU'

. Aues.

Clauus na.

VVcyer di

(ttUS .

VVcyeii^

EllcHtieie.
Pianarc.

Milt-iorum
m!ra vclo-
ciias .

^ 98 V yiyfsk Aldi ouan di

Miluo cur icuIo$ renciit, cotennQintcIligi^poteftjnecuonddmirabilisnat^ prouidcntia,quajlongio^
alx long'^- . j^es illi alas>quani reliquis,etri paris niagnitudiiiis, imo etia corpore maionbui»,eIart;ita '
bus i\jcih as,eriamfi non remigans ielc ruiieirtaret. Alas Miluorum quorildani liominis etja ^
vcl oblo;igi brachia expandcntis inregropaltno iualongitudinefuperafle quidam prodi
runr,6<: tanCas eire, quanrar vix Aquilis auium maximis eile comperiunrur . Qvia. rarioncro ^
etiam non abiiirdc videri poHir (licear mihi,erii non Germano,in rc a Germanis ha6tenusi ^
ta6i:a,conic£hiri5 a uero prclerrim non abhorrentibus,imo rei natura cxpIicantibus,uri)tlUO
Mil'jus eorumlingua VVeyerdidtus fir, quafidilataror. VVeyenenim vel VVyen ^""fl"' J
m« Germanor.um geri ThuuJi^ris "t VVeiden vel VVeiteren alijs,dilatare, feu mlatituainf
_ exporrigerc fii^nijiicar . Qux quidem upx eiuidem eft cum ea fignificarionis, qua Irali ^^^^^^^
q iui Gci- trarij vtunrur,dum uolatum hunc denotanr, nempe eftendere. Gallicum uero , quod P
nare,alarnin porias mconcunarum quierem refpicir. Planare enim a?quarc ipfiseft,<S<: pl^"
a?quabile,quod uelut iuihi 6c xqiu laiicc &c tanquam in a^quilibrio alas extendant, nccp^
furlum,deorfumuc interuolandum Miluf iaciant.Quemadmodum vero ciim pr^^^^^ ,
alro diipiciunr,in orbem circumuolanrrfic pari pa£lo ciim furfum {cadenrcs , {ublime P^!^-^^
ingyrum denuo fpiratim fefe conrorqueiir,(cd cum deuolanr conrrario prorlus volanui
vrunrur. Nam defcendenres redta,& unico imperu ex «rhcredeorium feie pr?cipiranr,t^ ,
""rJh. 2.C. uelocitate,ur Bellonius (cripruin reiiqucric,obi'eruaros d ie Coni^anrinopoli, qui P^^-l^
t6.dc aiii- Turcis animi relaxandicauia in alrum pulmonum bubulorum fegminadeuoIanccs,ung^ ^
bM, arnpiieriar,aarequaminhumumdelap{iiell"enc.

LOCVS. .MIGRATIO.

I L V I ubiquc ferc genrium degunt: icd Ioca,mod6 frigus, modo^ft^^^Jjf
^ ^ yy v-A - 14, 1 ^ mium euitaruri, muranr , ur & multas alix uolucres . Vnde hjharjts 0"/«^^ ^

Ipio^ MKVf^A W- 'i^iii^itis) wf;?///^»/ /awrjf , iffqHcpaucts ( ^ Ariftorclcs paucis diebus haP ^

uon muranrlec1em,lcct ieu^ictcj2^0ii«.iiatiL . idiii v-iiiiii «.icaii^uujp-'- .
ciim primum apparuerunr,uifi funr, ut & Hirudines . Sed hoc ' Ariftoteles dcftaGraJ^^'|l.jjj^
^ Lib.^. H'i ftris rcgionibus calidiore . Vill ramen iunt etiain in fuperiore Germania in quercubus, ^^'l .
arboribus inrus caric exefis & concauis, dum forrc forrunacederecur,per hyememfef^^^^f-
luiil"e,ac puluere^SruncIem cariofo,quippe qui a putredinc caloris quidpiam naaus ^^^^' j^pi
pus fouille,quod & Hirundines aIiquado,imo fa^penumero facerc compert(^ funt. An|^
in nidoad breue tempus, frigorcma^dme faruientc, manere quibufdam dicuntur,
moq; pluinarum fuarii veller e ab hyberna aeris initiria , quatum licct, modicum corpu^
Plerunq; uero in Aegyptu Milui tam Aerolij , quam V eg.ales , c^terieq^ volucrcsniig^^^^jo^t
hyemc aduentante c noftris regionibus Pontu tranfuoIare,ibiqj hyemarc cognitTTuii^-^jiti ^
a fe cum ftupore obieruatu annotat ^ BeIlonius,ira fcribcns . Cum aliquando in littore ^ ^^^^ 4
Euxini ea parre,qua Thracia eft,verfaremur,vItimo fereApnli,in collequodam em»ii^.|,j^ji5
mo,colunin.T illi,qu« ad oftium Borphori eft , proxirno, v^rete tenderet auceps ^•'^^^J.^,it^
Nifis,qui :idcxtramaris plaga aduolabanc, obferuauimus Miluosgregatim eo^adug'^
redlo tra6tu,frequenti adec) numero,ac denfo agmine,ut miraculi loco nobiscaTes ^^^^ijluO'
nouitarefpe£laciili veIuriattoniti,animoconcipere nequibamus, vbinalocoril t-^"^^ ji^bi^j
rum copia uidu fibi eOet pararura . Si.n.quindenorujijilierum duranre fpario fingul'^ ^gj-il
numerofo adeo£halage,arq; runcremporis vifi funr,pr^reruoIaflair,aufiman"erere, J] ^s^^^i
hominunjjguenum fuperaturosfuine. Etfmc resadmiratione plena^dignaq^mihi un^^^jfo^
tam iVliluoru mulritudinem verc innumerabile inftar cxaminis formicarum , idq; P^^^^ft^ ^
dieyierperuo Poarumiraijcere . Aeftace vero aduehtante^Vc nimium illarum rcg^^^^ Vali^^ ^

Milaos in
Acgvprnm

Lh.z.c.

Miliii cur
in liaropa
ret-iant.

Milui C'i-
culum ad
nos dek-
runt.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

. Omithologi^TLib.V'.

num 1^^^^^**^ ywfusjfeft hdc ajfparem aliud tempus cflcndit , £)uAndo tnndeKC tempu

$99

m ouium vtllus ver-

Prou I ■ ^ ' . ^.,.vv,f. ...... ^.x., /*^~w,v,.v..c3-rt/ tojV hrdoic^id'

Ineuir-'^ ' ^ '^^ '^s '^^^ '^^ *'^'«'/:^> j<-^ efl:, SufpLcute^ vcIiaauUi, Et Adituovthamhabenti ,
^onfn^^^^^^^^"^^^^^'^^^"^ apud nos,qd;im apiid Grarcos JVIilui' primunl apparerent, ad eoril Miluus a-
iHinci "^*^^"^"^^^ ccrti/rimum hycmis cxa£hT,cuius fcilicetgTaai r^edio lam leuari eflent, •
^u^Ji, tenuioris fortun^ homines Ig^rouoluebantur,*^ in genua,tanquaeos adorarcnt,'

noii^^ ^ ritu Regesadorari mos eft. l taaue l eges olim i\xSc fingi t" poeta VcriVm ho-

Jo Uotiig^^fp?^^^"'^ 'nutationi potiiis,qu:im aui hahehatur . Hinc ctiam quidam apud Griecos'
hx{^^ ^■'i^lium txTivx voIunt,qu6d tantodefidcrioexpcilatus acccdar.Hairc autem mu-
^^^ott^^^'^*^^^^^^"^^^* <^Oh^^''^^^o"em,quam inftinaunaturaliedo^fcus eft, ( bruta enimomnia ,-
Wii ^'^^^^^.^^^^^PO''^^'^^!'^ immernim habentes, leuem etiam aur^ alternatione multo citius-
percipiunt ; facrie etiam liter^ Miluo ineHe teftanturTut ex diuino Prophcta lere-

fl^*^'^'^^^^^ dicente. Mtluus in ccelo, >mi ignnAt tempas (uum, T urdus.cr hirundo ejy Ctconia,
^^du^'*^ ^^^^'P^'*^ f^^^/^^^pus obfcruant:populusjtHtjtrnm Dsi2munmc^gnoiiit.(^ uemad-

^^nmeroinuariasorbisi

Prai '{ " ^i^n:> plagas ultro citroqj commeat,ut modo «{l:uanti5,mod6 algentis
'^ftma^ ' ^"^ ^^-"lis noxam cuitet, ita etiam eiim apud nos agit, ac fub Canicuia oin nia in hac
^^^g^^nr^^"^ regione intolerabiii ^eflu torrct, & cum castei x animantes tum non nifiin uit- bra^JVliluus cu.-
'''^^iem'^^r'^-^^^'^"^^^'^^'^^'4^^'"^'^''">^ circame- lu^v nubts

*qiu^^ \ tamrubiimiuoiatu inairum contendit, utiieeuiluillumf^pe «^e-

Vriri^^^^T "^^^^^''^^'^^'^"^^ terra,qu;ejel!:uanterccrearcquear, '^^* > . ^

NusM "^ln'''!"^ exiftimct,tantum tamen aheft^ut (olisradiorum caloi cillic aduratur , cuni : /(v^^'^ "^:^ ,^
k^^^^"^^^^^ humireperiri poflb, qui ciimillodealW k^ f, ^ ^Ji'^

^^^^ementu ^^/^

"i^inik periculum flt,ne congelafcat , ucl (altem membra eiusrigeant, fi diucur- 1x4 in.cn.

Viij^^l^^^^^ram traxerit. Argumento lunto alturimorum montium,ut Olymj^ijAthos, \d^^ ^^'S"s ^ilc.

obin^^^"S'^>^"^'^^^' ^^S^ones,in quibus flti funt,calidiirimie lint,pcrpctua tamen

'*'P^n ^^^^-^^*^'"^^"^^^ ftos perenni niue onuflos ic.canden tes ollctare';, unde etia ab albendo ^^^' '^^^^
^ite??^"^*'^^^^^ uoIunr.Haru certc in fummis fiftigijs frigus ell: ingens adeo, utquiuis per
'^^Vis^^^^^^^^etfl xfliuis menflbus,pertime(cat. Radi) enim (Glares,quorum reflexorum a ter-
^^'^Sre?K "^''^""^^^*^'*^^"?*^^^^^"^ caloris beneficio hancpartcm delHtutam rclinquunt.
^^^iiii ^^^^^S^auatim fefemilii teftespr^bebunt^quotquotrei botanicarfludiofimonnum-
^*0m^^??^^^^"^'^^>^'*^^'"^"^'^^^"^""^^ perreptanres,n6 minusin nsfrigus Jn{!o& Aii-

^^'■^^^am^ ^ ^^^^^^^^"^^^"^^^"'^"^ brumamaximef^uietecorpora nofl:iaaffligiroIcnt,
Vl^i, ^'^Pa^Ioante&eodc diemaximolbIisardoreiilfubic6Hs uaflibus &capisa'fluaf-
^%tx^^ 1 ^^^^ ^'^'^" magnam diei partem,nempe meridianam iliic tranflgaiit , nec ante
^^^^cid ^"^^^".^- Lybia uero circa fontes Nili tefl:e ^Hcrodoto, ^Tcrennant , ut& in In- ^
k^^e frcquenti admodum numero, ac pr^fcrtim in Tnfula quada D. Dominict

"iis.ii ^eleori, necnon in alto longe latcq,- eam ambiente mari/ibi uifos,cii m primLim naui-

8 PP^iInTent, id genus MiIuos,quibus caudj_efl:bifurcata ( unde & illi nomen impofl-
^Ujlib^^ f Indicarum nauigationum comcntarijs memon.^ prodiderunt. In his enim & ^ Tow.j.
r(o-i^...L s . laTTt, &nyemcsclemcntes, non minus

r^'^3nt ^^'^'^^^^^i^'5><}"odacris confl-itutio temperataf
'Js tii^j i^ybernanr,perpetuasq^ fibi fedes hgfiu ^
. . Vttn ^^^!^^^ Cairo ( ubi Bellonius eos magna copia habitare icriplerat ^ eum a nobis ^^^'
^^}^^ hn^^ f uitandi caufa) Miluorum frequentiam confpici , qu un Londini Trenoban- ^^^^ '

^ntej.^ ^'^^'i'3)nuIloq,- non anni tempore frequcntiirimos ibi apparerc: cum enim-(iiiquit )
ihc^ ^^luit^^"^^^^^^^^^ '"^ fpurciticm inj^Iateas uel etioiri ipliim fltimen Thairiefim, qut ur-
W ^^^ ^ku ^^^^^^'^ ciedam legant, & deuorent ^ per confertos etiam homincs prardam ab
b>>mir!?^ ^?^^nt'tfl!Wnfpeaara ,corriperenonuercntur,quod fepcnumero ,cum ilhc
Ij^&cie rh^^ ^^^' Haaenu^ ille. I tem & in Hollandia Nouembri mcafc, qno ibi cuudia l^-
'Ch^^^icM^^^^-^^^^^'^"^'^^ ^ occifum Miluum mihi retulit lorCornclius VVtervverus Bata-

. Refert tame clarillimus Carolus Clu-

j. r —j- u. »v< - . ■ -^»-» V V V.» Lij j^aua-

) ^ir fidc digniirimus , ciiius opera ac doj5liina in hoc opcic muito tcmporc ufu^

Ll z GENE-

400 Vlyfsh Aldrou^Ludl

G E N E R A T I O.

DMIRATVR Lud oiucus Viues, Sc fant

idomnibiisCnquidcmvcrum)
meiito admiraiidum e(l,quod de Miluorum ^eneratione Arilloteles innat*^'
r^ admirandi.s narrat; Ex Aquilinis {cilicet [nillis alterum a patredegencf^^^J
Sc fieriex Aquila HaIia'ton,ex hociamnon Halia*tosgi[;ni,fed ^'^^'J?^ i
OifiFragaSjex OiriFra^is Miluos.nec Miluos fui generis aues procrcarc,fc^ '
uern,atque hic demum fi?li,& heri degenerandi modum : hasftcriles&^''^^'
vlla prole corifenefcere atque interire . Veriitn , quod pace tanti uiri dixcrim, author,q«^^
citat,fufpeauseft,nequegenuinus Ariflotelesjimonequclocumhuncinillolibroante^^^^^
• L.10.C. 3. reperies. Etiufpicor uel Plinium hunc locum hinc mutuatum erte,uelhuncauthorem a * ^ '
nio,nam in fua naturali iiiiloria ita loquitur; Ha/sj^^ms /uum non habent.fedtx diucrfi ^f^
rum coitu mftuntur. ^ed qutdem quod ex tjs natum eH,m Ojjifragis genus hahet, equtbus Vulturtsf^
neranturminores.c^ ex ijs magnt.c^uiomnino nongenerant, Hoc tamen differunt loco llXC int^^
quod alter IVlilimm ex 0;fifraga,alter Vulturem nafci dicat.Putarim tamen ego dodti^ii""^
illum virum forfan h.ec apud i^linium legil]e,'5^ mox inemoria Iapfum,vt magnis ing^'^*)^'
Aiigcli Po-^ multa fcribeiuibus vfu nenit, Arifl:oteliattribuin'c. Angelus Politianusinhaud mnioit'*^^^^
hnam cr- rorem lapfus eft:,cum quod de Vulturibus ( ctfi ctiam perperam , vt a nobis monllraruif f^' j
^''^* vulgo traditur, Miluis tribuit, marem (cilicct in Miluis non reperiri , & fa?minas Auftf^.^^
'^^fc.d. Euro covxQV^eve. V ^nnni .mtem MjIui bina^maqnTexparte.vt ^ A rif^oteles author e(h tfi^^^ .

.... i.. . , . , , ^oC*'^*'*

. . w. . ^tngulus fereffy L

^uAmplus ternos.ts qut t^cgcltos vocatur.quaternos. Vocum in primis fimilituciinc cum ^-^P^^^pLj
le probabile ell, quanuis & in pullorum numero ab Ariftotele difcrepct Ex quo itaque I ^
Plini' cme vcrba (\c rcditucnda puto. Miluus binos fere parit,nunquam plus ternos,fed qui Aetol^i^^
clacus . catur,quaterfios . Non jninor vcro Miluo, quam c^feris siMhxxs pulJoruujJiloruiB^^
Miiui uuiu q, lo^^^jt i ncolumes conferuet,& ipfe peculiare fibi amuletum, videlicet ne quis tcnero^o^ j«
' pullos fafcinet,aut veneno Ia?dat , folerti natur<c prouidentia felegit,ut Aclianus litci^^ ^^^,
tu m rel iquit; A<t//tfus inqiiityrhamnum mdtsjms imponit ccu fafctnationts rmedtum^altarurrtifi'^^'
bio noxarum arcendarum futurum ,

V I C T V S.

'Z.Hifcry fe^^^S ^^^"^^ carniuoraeftauis' Ari{lotcli, utpoteaduncisunguibus,<S^^.^^^''
vj. coA/i m nus mortuorum,quum uiuorum animalium, necnon & pilcium. ^^^^^^

ftimauit non alio cibo, quam carnibusuefci,vbi ait:Kf/r»«/«r glarJ^ 4'
dam vncorum vngutttrn.fomts^^ mult£ fed qu^ carne tantu non viuuntyCXcepf^
^ Sed falfus ciK Nam & frudlus Miluo in cibum venire con{ht,pr^fef^^.^V
- nb de 3l*o^/'^^entigenerefamiliaridelHtuitur.Hocteibtur^Bellonius,q"*^U^^^
M.C, 28. gyp^^ vrbe Cayro Miluosfibi v^^fosin palmas deuolaae & dadylos comcdiflcanerit' '
Ariftotclis 1-orte & ipfe ' Ariflotclcs perperam lcriptum rcliquit, Mtluos Jifrugestn os tndiderisy refr . ^t-
cu-or . Si enim fruclus deuorent, quid ni & frugcs, ciim iUemet aliquando eos biberc conccd^Jf^ffi
miSy inquit, amumomne cum ^otu exiguocontentum fit , tum aduncts nullus omnino vfrs^^''^^ j^fl^
pr£terquam patictjjimts quibtifdam , quxCTtpfe raro vtuntur , qualts pottjfimumTinniincuUiS% ' - ye-
uus etiam vifus e.H bibere, quanquam raro . Quam raritatem cgo cx ficciori cibo,quo r^^^^^^^^^ l(y
fcitur, prolkifciautumor. loannes Tzetzes Miluum exfolisaquis pluuialibus bibcf^^^^^jjn,
lum tem pore,quo pluuia cadit , prohibcri tradit . Voraciifimus cft & plurimi cibi, in f^V
Miluinaap "^"n^rouerbiumtraaumfitMiluinaappetcntiaprovehementifalTWji^Mil^ '
pccenua . ^^*'^ auidicate maxima deuoratur.

Piinij er-

MlluKKO

menia •

OmkhohgixLih.V. 401
RAPACITAS. MORES.

<^P^CISS,M^ &femperfa^,cl,c4,mciuk' PliniusW^»».//. Vnde&do>
aiffiraus .loftr. «ui Po«a quida.n Miluos famelicofosuocat,i.,quie.« ;

CuiusacuitfofiriduusfAmemcUngor.
^"^feJifiiL.v.r,? '"t^l""' .qi'emp.a.ti,qu. extra fecuritat^ prodierit, aut incautir.s .i car- 3^ r/"-*

^^JfitrapaceNihtafurarfuoU

^^^iferopulctnprelfo a la chtoccia, H
4o ^J^^^^fi^ f»aucrtcnzapoificiuole *

Sr'^^^^^rap n^^^^ abmTpudenti ,

1 fti^^prit J P^'^.^""^^"^^'^^''*^? procfuntjMil-.. — J J - . furcatacau

Ltb..i.de

eflereftari videntur!! ^«i^.t.ag.

. A^^"aomn,„v. 1 r , • ^^''"^^"u^ ccia in Aegypto prc man
i^Sl t T^"'''''^ ^'^ quidemmitem M.lui naturam

«^'P'^pScibSf ''"''VV°'''^^^^

5>^fn4tac;!ir'r'r 'r'^'""^^^^^

^^"<=»n maXffr^ '''""""'^^^'''■'''^?''''''"'^^^^^

KN^ftin^^, ", ^^'''r*^^'''^^'^''^^'''''^*'''"^^^"^ valen-
I,,%>'^8flkVl ^^^''.^'?" '\'.ff'"«'"-.videmerit6 &appofitc k Germ..nis inferioribus

N f ' Prouoj""""'"','» "PP"^ent.ir.m. "«lucrum ad hominum ulque manus , utbqfiit Op-
■'linii ^liitur jS^II^^f *^''""""^°'"'l"^''e"0" verenturu Nifo, erll ti tplo maiores.in fugam
'>iliil^'^elia •"^^;'.'»spr«dicantomiies,&promiraculohabcnrAriftoteks,Paufa.i..^
''Cfifi"'»! vnr,!'''''° '"^^''^""^ cariiesal.oquiiiab illis, qui perforum i^erunt, eripiant

fugam

Miiuus cur
i lacris ab-

'"^tifi; Vnn, " ^""'->>-"'" <.Jiiicsa..oquinaD .u.s, qi.. , ,

""!ii?'^^Um ac ^Z':'''^"" aufera-tex tuneruinferculis.nec Olympis ex ara carniumloui

'''inius /^^°'MU'manibuseasdcferre.it«//?/«^«^W»»»/f//wr«z»/^^ ^

Nd!'?'''^'nolatiri'^''^''''^''""''''"'"'^^"f'''^^^ 'o- '

^''^rcmlk^"'lf'i '',?"''','" ^**'" '•"'"apparabatur, quamad rogum delatara
C:^"''Dant.VndeVirg.I.us. — ^

' " «^f** , dtfts ,fufi catre, cUu,.

L 1 % Silicer-

40^2 Vlyfsis Aldrouandi

Silicenimm cacarna dicebatur,qu6d filentes vmbraeeamcernant, vclqu6dquiadftanr,ccf'
nant,non atti ngant. Nam pijs lnferi.s,qui libata edillet, vel bibillet/uneftabatur. Ariftopn^^
tamen immolata etiam abripefe Miluum innuere miki videtur,huncinmodumfcribenJ»,.

1 JLTiVog af tJto y 6't'/0Ki9'' ctpTrctaoL^ * idcfl,
In quale h infelixfrcrificium vocds ?
K^quiUs ^ VHltures<.non vides quod

OHduius vnus hoc ahiuit rapiens^ . . .j^ ^

Ego vero C\ modo hoc verum efl:,quod de Miluo narrant ( nam reuera fabulamrapit)^".!"
gnem eius timiditatem ac ignauiam reifciendum putem. Qui enim aftu & ceIeritate,non
bus fretus imparatos adoriri &c rapere confueuit,& apertoTVlartecongrcdi no audec,au ^
inferre ; cuipiam foli non attcnto facilc quid cripiet: at turbam , frequentemq; hominui^^^^.
ronam,qua' plcrunqj facra circumftat,expauefcit, malc muldarimetuens . In eadeflil<^"
*Lih,z.Mc tia mecum eft ' Ouidius,quam his uerbis cxprimit:

^^^* yt volucris vjjis rapidfjfima Milmus extis , ' '

Dum timet,^ denfi circunfiam facra mtntHri ,
/'/i ititur tn '^jrum^riec longtus audet abtrc^ ,

Sj>cm^Juam tmmotts attidus circumuolat alis. fV flC' 0 '

^JnHippar. Expcaans vidclicet, donec alio fe rclidis facris recipiant, abfcedantq,- . Idcm teftatur

phoi\:So/ent Mt/ut,inqukyf qutd tncufioditumfuertt.raperc^dr cum rapucrtnt , tn locttm ^^^f^^,^
tumfeced.re,prtuf<juamdeprehendantur,nQm\^c'mutvo^^^ AlbertuS^^^^
cadaucra eos obfcruare dixit. Quidam tamcn non fempcr iuxta timidum cfle,{ed aniil^'^"^
mores'cum'i,t*ate mutare aflerunLMiluum tradit lorathjcum c nido cxccflerit,cam4'^^.^/i
rcns uoladi compotcm defemcrit,maiores primiim aucs uenari:tum uer6,ubi adoleueny
( ut ipiius uerbis utar) iam uaMior fr£i:us fuerit,dcbiliorcs,minoresq,- capere, tandem^^i^.^j'^
fummum(«tatis,corpori,sq^)uigoremperuenerit,mufcas,culices,aclumbricos tcrreft^^^^^j^
£ta ac uermes captarc,& tum deniqj fame emori. Vndc uulgo ferunt Miluii primo ^""^
audaccmeflcjUt nihil mortuum dignctur gufl:are,fccundo uero pr^ metu nihil uinu^^ ^
tcrtio dcniquc famc interire. Quodfi ira efl:,inucr(b fanc in eoordine proceditnatura»^ ^j.f
Miluus no pov TrpQTtpovyfeu, ut aiunt , nouiiTimum in eo primum cfl: . Cum enim reliqux animant^^^^-
/empcr ha- xime uer6 fer^ aut beIIicof«,9tate tcnclla uiribus fln t imbecillioribus , qux paulatim c^r^ ^^
bet eadein ^g,^ acci^cnteetiam augmentum afl'umunt,MiIui c contra,qu6 iuniores, c6 anim^' vyj^
naraiam. ^^^^ aduItiorcs,e6 meticuIofiorcs&fcgniorcsfunt,imoquod monftrofimiIeuidetur,q^^^i,r
hdiorcs ipfi,e6 debiliora animalia capiunt. I ta enim lorath'defcrtc fcribit . Qjiibus n^^f
opinor uoIuit,quo plusroboricorpori^tasadijcit,hocampIius ab animi fortitudine l^"
dacia recedcrc. Hinc forte Plautus inquit :

y idt petere Mtluium etiam/um mhtl aufirret tametu,
« Jn Tan. 8 Itcra perquam Icpidc de illius rapacitatc :

Tuncfts me arcTe mea voluptas: male egs metuo Miluium ; maU
^JnAulul ^^^^^^P^^^i^nefortemeauferatptdlum tuum, Item^^alibi:

Pulmemumprtdem et ertputt Mtlutus .

SYiUPATHIA. ANTIPATHIA;,.,,

^^^4$, ^iluo,vt^ AriftoteIcs,&exhoc'' AcIianustcfl:antur,'Harpe^i^^^^^^

^ ^^^'^' feruat. Vtriq; vcr6, inquitPhnius,communcsinimiciti> contraTr^^^ ^^p^

g Nec mirum,cum Harpe reucra Milui quoddam gcnus eflc uideatur? ^ ^^^^.

^^'^*^ "^"^ dv^^^P Iacufl:re 6c audacius. Miluis quoque 6c Cuculis non male conuenir^ vi|.^j^f^
^^^^^^ HofcecumaIi6^ migranditcmpusefl:,humeris lufccptos ad loca ^^^^^^^^
"^^^^^^ tranfuchunt,aIioquin tantum itcr ob volandi impotentiam non |W,iul^^j
Contr.i Miliium & Vulpcm inimicitias cxcrccre aiunt, fortc quia ambo rapiunt ^.j^jil
Cum Coruo q uoque diifidct^ut docet Ariftotelcs ; £r/ptt emm , inquit , MtUus a Cort^o^^^^fni^o^:
tenet.vtqut c!r vnguihus fit prdflanttor , & voUtu. Ita ft,vt dr eos quoque vt^us ratio fitd^^ ^ , pul^^ ,
Addit Anicennsaliam cau{am,ncmpc^«^<^ proptcroua &pullospugnent. Gallinis,earuniJ^^^x''

Gallina_, ""^ ^ ^'^^^^ ^^^» tcrribilis. Htc entm, inquit Aclianus,r»w cantu fro terreat Leones,& ^^/ioS

Miluum ex

mmet mctu , AhLutum tamen //we/.Quandoquc taincn animum arripiens & contra u^-^iHi
honcs . Gallinis dimicat.Imo & Gallinaipia puUoru parens,vifo,auditouc Miluio,cuius ^^^^^lt^?

ll
c

t
r

. Orn/thoIogi'a?Lib.V. 405

w«f r crifiau/ilel , qua tempore Milum
'»pMitinfielUs,fle(iitj;feraeragyrHm,

;,«raB»etiam&MiIiudtfcordiaindoa^'Horati^^ «;„fp,i,

^♦«'"«rcti^rca^;;^^

,, , , c. V.UIUS rei caulam in fabulofum commentum ide retulif,quod fuo loco enarrabimus, '°

AFFECTVS CORPORIS.

A V C V F-1 V M

_ llla «tare.forran, & (5o quodatn fehfa veruin erat . Sunt autem verba pa-

'^WverfoSinSr^

^"^ufusentmmettiitfiueamLufustx^ccipite^^
^ftra b '^*^^^''-^ Uque$s.& opertum Mtkius hamumj,,
J^^^nt OM ^ ^empellateMiIui & quidem maeno ftud

N^Ve^^r^
r^^^ertiix^o^^-^^^v^"^

c!^ ^Phonr''''^''' ^''^1?''''' '^''S' iiiltra(ao.s iu eofdem immifcrint. Qiiam quidem venatio-
1; '^^f^r.Tam ^'^^''^ [.^""^ ^^exauorumnoftrorum memoria deinonftrallb quibufdam
r hlMni iiitr "*^^^f;^'^^-"-^.^^!ic volatiks aucupij, vt inquit Bud^us, elt ftudium, vt nec Arde«
^^veaatin ^^^^ ^^^^" "^^^^^^^^^"'"^^ Principesacmagnates,quos
n^^^ Milno i '^^'^^ poturimum regali.s fpeaareiuuat,hacea ratione,tefte Bellomo, inftituut.

i^^^ ^ulpin "^'^"'^ "uiitant. Accipitrario Bubonem pugno geftareiubent , cuius pedibus
co ^^^^onfV"'^^''^^^''^*^"^^"^^^^^"^^'^'"^'" p-erminiis^vbiaMiluoconfpe-
hr'^^^^iidid J'^.^".^^ deuolandum aWicit, Miluusenim vifo Bubone,mirum quanto eius

^^^^Usac ^-^"^^^''^^^'^^"

31), -^'^ eoril WnK r^r "^* ^^"^ "^Jl^ ^^^^^^ Miluum emittunr impugnaturos . Qiii im«
'^>i.'^'^'f'^r,),cK fiIuticonfulit,(:^<: fubito rotarionibus aera fcandit.Ciimq^

^^'^^'^^^ur tV5"*^^^.'^ uoLitu.s,led infirmarum ad rcliftendum virium,quantum potefirfubli-
• -im vcro in nubibus lucundilfimuinpugna^ rit fpcaaculumjpr^fernm fi locus eft

campeftris,

Falconum
racroru pu-
gna.

Milui vc-
nado .

Babonis v-
ius ad ve-
nanHiimj
Miliium .

4^4 Vlyfsis Aldmuandi

campeftris,& nullis arboribus,quap uifum impcdiant,conritu,s,aerq,- tranquillus , ac fudum^f^*
lum. Nam & facros & Miluum fublimes adeo cuadere fpeaarelicet, dum alter alterum ft-
perarctonatur,ututerqueobtutubus humanis eripiatur. Vcrimi nihil prodeft Mib
pernicitas, nequeeum feruarepotcft ab iinminenti cxitio . Nam a Sacfis tandem in poteft^*
OuivMil- tem redigitur,qui uolatu fadi fuperiorcs,fupernc & frequenter idum dcorfum in terram piT
vuisaSacri» cipitant. Exagitaturuerohoc uenationis gcnere potifTimiim MiIuus,c:uiRcgaIi,uelabhoc
inaxime ca cognomcn eft,qu6d Rcgum & Principum obleaamcto propric dicatus fit, qui ex
pia^ur . excelfo aere cum Falconibus manum conferentis, aut potius, velin ipfum ciclum, fili^^*' il
dum altiora contincntef f>etit,cuadcre conantis,fpe6iacuIo,haud leuem voluptatem capiuj^^
Cedunttamenin huncufumquoque nonnunquarnMiluinigri,quicum Regalibus mul^r <
fintrobuftiorcs,fitquandoquc,quod teftatur Belifarius,vt,quamuis etiam capti &: a Falconi*
^im SacS ^^^"^ circumafti, per acra deturbati dcfccndant,a Falconu tamc manibus quadoqi ^ua;
pu-mar^^' dat. Sed & Sacris ipfis silmo a^therercluftado plusnegotij facefsut, ac operofiorem de M^*
^ ^ ' de Rcgali diximus , vidtoria rcddunt. Nam pra^tcrqua quod virium cis plus incft, fic agilif^f|?
ctiam ac cxpedita? velocitatis amplius habeot^corpore^ vcro molis minus. In Propontidc
Accipitrcs magno nun icro ex Ponti Euxini dextcro latere venicntes,rctibus capi antc cx ^
lonio dii^tum^ibi Milui codcm mod6,ut dc Accipitribus diximus , capiuntur . Vcriim pan'^^^
Miluos etia j-ionoris Miluo acccflcrit cx hoc,quod cum rccreandis hominum animis,vcnationi vtikm ^^^"
/iues cape- jnonftrauimus , nifi ( vt produnt) &c cum ipfim reliquorum Accipitrum modo , ali)S auif'^^

capiendis idoneum cfle & artc humana rcddi poflc aliquando doceamus . Cum artis Acc«P^' .
^L.44cu4- tY^rids: originem&antiquitatcm indagarenuis,cx*' Acliano,quiCtefiamcitat,oll^^^^
mm. c.i6. fola m Aquilarum,fcd & Miluorum pullos ab Indis ad vcnationem inftitui lolitos,atque ^^^^^
indos Mil- manfuetados^utanimaliaab (c capfa/pecaini.s,piieniij lococonfcqupnd^dominisref^''[^'
lamis pullis j.jnt. Rationcm inftitutionis,vcnandiq,- modum xWic prolixi us expofuimus. Et Baldus Ang^'"^^
in veaacu Abbatiiis mcdicus prxftantiffimus &noftri amantiifimus,AIphonfum Aragofium Kcge f^^'
dit ex Volaterrano,Miluum primum vcnadcum habuiftc^idqj crcdendum efle afiirmat.-qiif'
ctfi inficiari noIim,vcrcor tamcn,ne V()laterranus,uel ilie,venationem Milui & Falcoiiis^ci^^^^ j4
eundem Rcgcm inuentorcm fuiflc antcnotauimus,inqua Miluus fupejratustam iucLin^^^?
; h, fpc(5i:acula cdit,ca ucnatione aliaru auiu confudcrit. Miru ct uidctur, quomodo MiluU^^^'*
\* '^/ timidilfuna,& tencUulis tantummodo puUis infldiari n3ta,ad ucnatum auiuni inftitui p^tf '^'

C O G N O M 1 N *i:^ A.

litpirs qtii cognominatur, quartumgenuslupiarapacieate nimiruJ^^^.

Miluus &r ^rVJ Wp ^ fecundum eda Circus,quia hx aues rapaciifim^ funt. HocgenusapU<i^P^
Cucus ai- 15^ pianum,utantcdi£i:umfuiti'xT;^vocatur.

xJnh^ Dos- . s!Srn Miluum pontem diaum Romana: vrbis Hermalaus Barbarus intcfF. j ^

rj-all

num deuicit. Hodie p6ntc molc vocant. Miluium uocant hunc pontem,'Liuius, Tacitn^^

^^-W ^^^"^ Sublicium . Dequo ita fcribit Abrahamus Ortehus : Pons Mil^^^ ,^

' Tyberi propc Romam,vbi Conftantinus Maximus Imp. Maxcntium

^DcvimJl Juftius/ Plinius , ^ C jcero , Eutropius,Orofius, Aurclius Viftor. Deeo tamen apud j,
[«•^- . . diifimus Vidor Gifellinus. Dc Molo ponte confului manu fcriptos meos , in quibus eft ^
cltd&E- uius,MuIuius, Moblius & Molbius,qu2 poftrcma duo,etfi falfa funt, vocalem tainen 0
ftfl. ad At- ^i^^i^te oftcndunt, In nullo libro eft Miluius. Hadenus ille .

Ucum,

DENOMINATA.

^MO Tr MIL VO deriuatur adieftiuum Miluinu$,a, vm,proeoquod .^,

«» In Me- ra^^^^ ^^^^^ Miluinus pullus apud ' Ciccronem pro homine rapaci per tn^^^^ j^p
n£ch F^^^^l Jicii^ dicitur:& Miluina menf i ^ Plauto,fimiliter pro ramciiMdol/^^ ^^'^ . ,,^1

— - / * j.'» X cDI' ILl"

' *' ' ' 2jSiA%^ ^ HierAcitesgemmaaltcrmttotA^Miluimsnigrtcamvclutiflumh

uini pro rapacibus,& furacibus apud rlautum .
«1 /» ^triuh tnuenire pojlulas qucnquam coquunu

iV tfifit Mtlutms aut t^qutlmis vnguibus f : jn'

Pes miluin* Pcs Miluiuus hcrba quxdam a Miluo denominata,a Columella coIligi,& in vfum f^P^^^jjr
fc«rb» . betur,fed qualis ca flt,non cxplicuit. Ruellius herbam cornu ceruinum hodic vocatai^ j.,
dcm Gum illa fufpicatur. Nam extremum folij in articuli aut pedis Miluini figuram fo^^^jjj

Atico OrnkhoiogfieLib.V. 40^

"''«'iiomy '^'^'■"'""j:o''on»i':5dcin interfucfaiitur. Syluaticus pede Milui,pcpanum cfredidr Conm «
'o»"o allcreiis liabeiediuifa fatis & fubjlbida , cum flore & capitello ob- "'""'»•

Hiwjci ^!!^"" Scd alia efl: PHnij pepanus,bugIoni folio,pulmonaria latinc diaa. P" '

AVGVRIA. PR,€SAGIA.

I L V V S din ominis & inaufpicatus habitus eft , ac (emper infortunia prae-
monftrafleantiquis creditus. C. Valerio & M. Herennio Cofl! in xdc Apol-
linis Rom^comprehenfuSjVtauthor eft lulius Obfequens. Agmen Miluo-
rum in certilfimum excidium futunim retulerritaugures^vt&aliard auium,
qu« cadaueribus velcuntur, vt Vulturum Sc Coruorum. Sin vero aliquando
fcr.M,?^ raperenturdMilui s extaautcarnes facrificatorumanimalium, fignum inau-
^'^'udisOi^^'^^^ ^'^^"^*^^ Paufaniasteftatur: Idq,- eo magis funefhjm putabat.quodf^^piuscura

^esiSf vel^'^^' "^P^^^^"'^.* ^e^^^onar prodidit GrataroIusMiluos una volantes, accolludcn- ^ Jn Hiflor.

item^^f/" ^i^^ Y'^^»'^ "tes , fignificare calorem,nccitatem,aerisqi fercnitatem . Obfcrua- mirabili .
''^^'qiiaH P^^^^ immincntem fufpcda cHe, quar Milujxeliquerint, quafi natu- Sereniracis

fttJin.?''"' P^"^'^;?^^ '''^^ ^''^^^''^ exadiirimo quodam fenfu adris & falubrem & praua con- ^ P^^^^is a^-
"oiiem ipfi pr^fcntiant . ^ gna- .

M O R A L 1 A.

K A V G V S T I N V S in harc ' Dauidis uerba; Scapulis fuis oBumBrabit tibi id * PMpo.
eft, inquit, ante pc^us fuu ponct te, ut alis fuis te proregat,fi modo agi7ofcas
inhrmitatem tuam , ut quafi pullusinlirmusfugiasfub alasmatris , ne a Mil- x n 1
uo rapians.MiI-:i enim funt terren^poteftates ,diaboIus&angeIi eiu.,qui rgnct'
rapcrevolunt infirmitatcm noftram.FugiamuslubalismatrisSpieti^^quia Damoji.
""^fttv n fapientia infirmata eft fuper nos . Quia vcrbum caro faftum eft, ficut Mii"us

Veft^^^ "^^"^^ P"^^*^ f"^^ > utprotegatcos alisfuis . Quemadmodum Miluus pullos «^^^^^us.
^mX''^^ ^''^"'^ nitentos inuadit,ac furripit,eaq ;decaufa in urbibusaclocishominibusha-

H^fetuj>^^^^^ quiDco&fibiuacantcshominuturbamfugiunt,
S''eciityj,Tf^^^"^/>^"^^ A contemplantis omnis fophi^ Chriftiang plenas raro ag-

h ^*'^"^*^^' Miluusy inquit, in ccelo cognoutttewfusfuum.Turtur, Hirundc Ctccma cujio- ^Cap.Z.
^^ihol^^'^"^^^^^"^^^/^' ' /'^/«//^x autem meus non cogrwmt tudictum Domini . Vti Miluus , ita &
V L)i V'^™ndisdeleaatur,pullis&incautisinfidiatur. Scriptum cft autcmrNolitcIocum
*iis,in ^ uobis. Diabolus enim alijs cft fbrmica,nempc pijs uirilitcr fegercn-

r^^tUseft^^^^^^t"^ paruis,inmaIo
^^a^Sj ^^^^If»<^us,perconica:urasacuariasfufpicioncstempustentationiopominumob-
S^i^erea^, ^^^^^"^ iHe folicitus eft &: prudens in maIitia,quanto potius nos falu tis noftroj curam
ft^^ Do ^^^?^^^ debemus,& in hoc incumbere,ut cognofcamus Chrifti aducntum , & iudi-
^iosc i^^'^^- ^"^^^^um. Nam & MiIui,homines fcilicetguIofi,venrris mancipia,diligenter ac
3^"^^'iiiiij^^^^"^^"^>quinam pifccs , quo anni temporcpalato fapiant,ac blandiantur magis,
Wcm^^'V,^^animantium carnes , quando cfui'fint aptiorcs , ac (uauiores , magno ftudio co-
\Sj>cI A ^^^^ ^ Ut alibi inquit Scriptura. Ftlij frcub tngcneratione fua prudetiorcs funt filifs Iticis^
r^^^^>''i)i/^'?^^^^^'^^^^^^ eiusopcr^,ftudij acdiligcnti^ , quamhifccrebus pcrituris,imo
i*^^'no(lQ^^ p ^^'^^^^^^''uinis daremus rebus,in quibus plcrunqueparnm fipimus,quibufq; tan-
j ^futeriq^^ ^^^^*^ ^^^uti ^^^"^^ agentesuacamus,quanto mclius cum anima noftra agerctur?
|^>iii ^tram ^^^^^ omnium rcrum fccun agimus,noftr2e filutis parum cui iof , & ut dici (b-
p-^^^ol^^, • -iurein doniiimus,diaboIus in noftram pernitiem inuigilans fummo ftudio,in-
r/l^^^^^^Uoir ^*^^^^^^^ femptT in aerc ( undefacr^ litcra' da?moncs aereas uocant tcmpeftates )
l^'^>'^Uft (^j^'^^*^'^^**^usquemdcuoret.a«^T^'^^^//^ inquit Ifatas alter adalte-

^^tCi^Qj^ '^^^^^^icunt Ieiunarruequeo,manefurgcregrauecft,pondusdiei & «ftumfu-
Ualco, huiufmodiMiiuoruinrapinisex[X)nuntur.Quiai^em Miluis fbrtiterrc-

fftant,

rouanai

fiftimt , eos a fe abigunf , dkcnte fcriptara , i?#i/e_, dMo , & fugiet i vobis . t^vc cn»mifl
eo Milui naturam «mulatur , quod non nifi malc cuftodita & negleaim j^,
pit . Vbi vcro excubias agi videt, illinc ftatim pedem refert , ac aufugit , fruftra reitituris
fidi^rs poni cognofccns .

M Y S T I C A.

' N T I QJ/ 1 0 R F S illi, qui do6brinam ab Aegyptijs magna cx P^f^^ tc]
cuatifunt, acde hominum moribusper palingencfiap figmenta ^"^^^^^^^
cuiufmodi eft PIato,&qui eum fecuti funt,Plotinus, Harpocrafion, poc^^^^
& Numenins,per Miluum rapacitatem intclligi tradidere,hominesqj ta
ritiiE ftudiofos,quam ad imbecilliorumcxpitationcs&rapinas,atqucVi

inVh£d - tast^rannidesparatosinMiluoSacIupos conuerfi,vt^Socrates dilput.^'

Q..U in Mii Vniuerniin hi in ea animafium gencra abire homines opinati funt , quorum moribus m u
uos abire miles fuiffent.Hincad huc Milui prouerbialiterdicuntur ,quidiuite$numormiipoticao
crcditi , & caufa,vcl voiicnOyvel quouis ^Ho raodo toUunt e raedio -
c|ui Milui

EMBLEMATA.

ALciaticmblemainfcriptum AEMVLATIO 1 M P A R , fic habct*
ylliiuolam Mtltms comttatnr degener Harfam

ht prddM partem fjipe cadcntis habet, ^
Eiufdemaliudeftfublemmate.MALE PARTA, MALE DILABVNTVIV-
Adiltfus edax mmiit quem naujea torferat.efcxi

Hei mihi ritater dtt.uijcera ah ore Jiuunt,
Jlla autem.quidfles ? Cur hdic tua vifcera credas

^Om raptovtuensfola altenavomis. , . '

Sartipcum Cft emblena perimitatidnem afabula Gracca Gabri3C,cuiu$h«ccft fcntcnU*'
Bouis puer fcjlo dte cum comed/ffet vifcera.
Hci mtht clamabat, quodtntcfima effundo mater^
Hxc ridendo ait. Ne ttmeas fU ;

No>ienimextuiscjtttcqt(ar»,fedvomisaliena. ^Jf
Qui Profopopiciamfcripfitad Paulum Landulphura Papienfem,Miluuindcfcloq[UCnCC**^-^
troducit,fub perfona propria,quo rapto viuentes notathis vcrfibus.
J:^i defes latutt brumaU tempore Miluus,

Omine feUct fub tua te&a venit»
Exapepacato (fert commoda plurima ) uuht$

Stfapts htc meUor, quam L/uis aUs ertfi a
Miluusloquitur.
Toilere fi neqtteo pullos .venabor Alaudas,

Htncmufcasytandem fcedamacella fequar.
Heu me degenerem timorarguit.heu nihtl ingeni

Cofpus.ntlungues^niLmea penna iuuant,
Nimtrum refero.carnts qut moU grauantur,

Et quiterreftris mlmfcarnishabent
Hcu qiiot (paceloquar^pafcunthacftcuUMiiuos

^os non ars dtues^ tmo rapina facit,
Prinio vorani puUoSydehinc excrementa macelU^ ^

Htnc mufas,^ifintOedipefcirepotes. tfP^^
boaiffimus quidam noftri tcmporis poeta Miluos, atquc Aquilai toicranti« infig^^?^
pr« fe ferre his vcrfibus indicat.

Patientia quanta efi ^quiU^ LMiluiog^
Terras obcundt ac maria^Aeris^ trailus f
^uanto tokrant tempore iciunia Unga ?
N os mancipia^aut dejidta pignora verk ^
Suprema boni mttnera in otto futamtts.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2Vol.l

Ornitiiologia^ Lib.V.

V S V S LN C I B O.

407

t Viccnna Mituinam carnem crafiam ede fl^>ir: &alibi, dnrx carmis. * Mofes '■Lcuiu.it
inlege Miluum inter alias rapaces men^Mjbrarorum ab(iicauit,innuens no
oportere coniungi uel aflimiiari hominibre^illis , qui non laboreac fudore vi-
dlum comparantjfcd rapto iniquitate viuunt. Apud tamen inferioris Ger-
mania? populos,maximeapudrufticos&:pauperiores in menfa eos venire
ift ihP/j; • audio. ^ D. Hieronvmus Miluum inter ca recenfet animalia , qu« a Deo in ^ «Df/tf. t^.

«^^edicma.gratiamfaaafunt.

VSVS IN MEDICINA.

Vrculus ex nido Milui,puluino dolentis caput fuppofitus prodell:. Ceruicis quo-^ Surculus r
que neruis opiBhotomUboram adAUigatus auxiltari dtcitur. De Miluo quidam ^^r^nido MUu*
mAnt^fi tnueterato^tritojj quantum tres digiti capiant,hibatur ex aqua,podagram fafta.
riy autfi pedes fauguinent ,cum vrticay vet pennts eorurn cum prirnum nafcantur , tritis
cum i/A-//c^. Author * Plinius. Ad comitialem, inquit ^ Galenus: CMtluum in olla
cremato vittentem.cinercmj^proptnato^^ fanabts. Ad eundem Milui iecur exuftu
'^^*i^^f^ ^^u^ potuidatum^idem & ' Plinius commendaddipfum aridum tribusobolisin
^ i'^*^^^^.^^'^ tribuspotumopillhotonos prohibere,&ad inun£liones oculorumvi-
l^^ifta ^^^'"^^'^ Pltnius fcribit. Cuius rei rationem ad vifum eius acutijlimum reiicit lo. Ba-
eoi)^' ^^^^ > vbi animantia , quibus egregia vidcndi acies eft , oculorum feu vifus uitijs
multis exemplis addudis probat. Ciui in Venerem infirmior crir , tefticulos Millonis
^optisperennisjcummelledecodos edat,inquitMarcellus Empiricus,ieiunuspertri
Cjjj^*>^ftatimremediabitur.PerMillonemMiluum,uelButeonevideturintelligere.Huius

cp.

^ 2. farah.
c. 2.

Lib. 29.C.
ultmo.

togn.c.26.
Millo qu«c
auis

Milio auis.

*<aa ' exempu^ duaucti> pruoac. v^i ui v cnerem mtirmiorcrir , telticulos MiUonis
(lij^^^^^^ptispcrcnnisjcummelledecodos edat,inquitMarcellus Empiricus,ieiunuspertri
CQjj^>^ftatimremediabitur.PerMillonemMiluum,uelButeoiievideturintelligere.Huius
%i ^^^*^* tefticuli ad f^cunditatem faccre ciedunturrvel pro Millonis,funt q ui Milionis lege
^^''litn^^-'^^"^ ^^^^^"^^^^^^'^""^P^^"^^^ rapacis vocant quoddam genus

' % ^^x"^ ^^^^^ > magnum &C aucupio feu venationi volatili aptum, ideoq^ parum appofitc , vt
iHa5jj?V^iJ^orumfamilixafcribendumJFimusdeniq^M dolori' nb.2p.c.

ref pj^^ttur,quo morbo & ipfe laborarc folet. Idem cum ftyrace futfitus, reptilia abigit,autho- ] ' "
^'iluu Non accedet ferpens, inquit ^ Porta, vbi ftcrcus Milui aut Aquilx iacet. Idem ^

Acciw-^»^^^|^paU»difiuecroceicifintoculi,(icutfunt idericorum,idem poile tradit,qu6d^
^^i.^^^^^^^l"^^^^ fubucnit.SuntquiMiluum viuum in fimo quadraginta diebus.macera ^
^Qs^,^jfj5"."^^t^>& ex vermikis,qui ex eo procreantur,vnguencum ad dolores podagricos feda

- yltimo.
^ ^ln geopor-

imicis.
. § Lib. 10.
vill^ c. 8.
lib. ^.Phy-.
tognx.^.

iciant. Vnde in perfona Milui idem qui fupra.
^i/cutto mira natur^ dotepodagramy
Si quis de noJhi verticis ojje Inbat,
Cuioij^ diuinum dtuerfo munere h*torbum

Heu mthifiednullus vtdt adhti^ere fidem.
I>eme mthi linguam.in qua noHru\m hanc fcribefgura,m
U| . Jncuncitsmeltor forstibirebusertt^
^elet maculas ocuiorum.

F A B V L O S A.

Ertur,refcrentc Oppiano,ficrederedignum eft, qucndam virum amiHa .vxore
in tiliam,quam ex illa nomine , Siden(quod etiammald Punicum fignihcat) Sidc amft^
fufceperat,exarfine.FiIiam ver6,nea parentecontaminaretur,fuper materno ^ patic--
fepulchrofefeiugulane; pofteauero Diis hunc cafum miferatis,terramdc .
fanguinc arborcm produxifle,& patrem mutatum in Miluum,calamitatis t,roTolorc
lo. g fuoi monumenta refugere,nec arbori huic infiderc. Fabula iftarc tefte dodiffi- abhoireh .
*^Ohfx.J^^^i^^I^ortafignificatMiIuum maxirae colorem rubrum abhorrere.nam Punico

'>0a 7 "rcaiignmcativiuuum maxirac
h eius ai pedum ferre poteft.

li^HHiLi ^liluo c^lum iIIato,atq^ ftella

ftellafadohancrefcruntfabulam. Saturnoa lo-

Q^^-^rte,. ^^^'^iibellum Titancs intulerunt,pepereratq^ terra horrendum monftrum , anterio 1^^"^^" [^^^
riori anguem,qu6d ita monentibus Parcis, ftygiis eft aquis interclufum .
* '^'^uiTi efl"et,qu6d qui bellua:huius adoleuiflet extaiDeorum impcrio potiturus eflct,

4o8 VlyCsh Aldrouandl

cam Briarcus ma^amt,at Miluus exta loui rctulit,pro quo bcncficio lupitcr mcor Jlftr« 'P^*''
*Lui.fafi. collocauit. Vnde' Ouidius:

^uiddederit Miluo.Jlvis cdgnofceYCy^idum.
SMurnusregms AbUuefulfus erat.

A P O L O G L .

k Nfirmus quidam Miluus prope nidum,in quo tanquam afgcr in lefto, ^^^*^
^ bebat,hahebatDei quoddamfimulachrum. Aduocatam itaq; matrcm lu*r •
^ rogabat,vt fupplcx ad flmulacru accedcret,ac prccarctur, vt dcbita fua ^
^ 0 teret,ac fuperuiucre fibi concedcret.Mater,fiIi,inquit,quid tibi prodcft,
-rm^^^ ius ^>cccati a Deo remiirionem poftulas ?refponditille,quiatoties ^^^^^ cA
^ Rober. ^^^^^^""^^^^ capiteaIuumcxcreui.'Morale,eodcmmodoarrogantes pcccatoresduml*
Bolcot in funt,imaginem Dei foedare fignirtcat: vbi vero in aducrfam falutem incidant.Ecclefiam toi
II Eccles.c. re,vtintercedat pro fe apud Deuin,quo ab imminentis iam matris pcricuio cos liberct f^^^ '
5,/e^.^59. quaixi pcccata condonct. L

D E H A 11 P A Cap. XVL.}

E Harpa etfi inter AriftoteIem,PIinium, Oppianum,aliofq,- veteres,(p^^^l
meminerunt, ""'^ ^"-^ — ~ * - """^

omnesv

dixeritj ^ ^ _ ^ ^

ift«c,qna? quid de hac auc fentiam,obiter annotant, periefturis pluH^^l^^pjV
cis in tam oblcuris tenebris allatura. Sum autcm,vtctiam in prarccdenti ^ L
Oppiini tcinnuijhuius omnino fententi^,vt HarpamJVhluiquoddamgenus cfle , non nmcn i^^^^^
iiaipa qus Harp^ nomen huic ibli competerc dicam. Oppiani cnim Harpam,0(rifragam efie olin^ ^
7aiicon. cft , quauuis fecus fentiat Ormithologus, qui vcl fabuJofi Kiranidi.s,ZaUCOj|^j^,

Zcucon! '^^^^^^^ vel Harpam,mod6 Vulturi$albi,mod6 rubicundioris fpeciem eflb tradentis,aiJ^jjfO '
Omithol. fate,veIhocfoIoargumcntonixus,qu6dinaIcifrimisetiam montibusniduIetur,6c ^^^^ J$ ■
opcnio de plumasbarb^ infl:ar habcat, quac Harpx fuic tribut Oppianus , Vulturcm aurcum
Harpa Op Goldgyr didlum,cuius iconem nosfuoetiam lococxipfocxhibuimus,Harpam OpP^^^^
piani rcfu- cxiftimat: Sed ciim multa alia de Harpa fua fcribat Oppianu$,qu« Vulturi iUi minimc
«^f*- niunt,atc|,-Harpamin primis, vtintcrim c^tera pr^tcream , mortuorum animaliii«i

nime efle poterit. Vndc dubius omnino ' Scholiaftcs , Harpe.inquity auts eff, quam alff ^^^[
Mltf ojJfragam vocantMdm fortafle,nunquid uel Miluum,vcl nunquid OfTifragam f^c^^' J
bcrct,amphiboIogianominisintricatus.Eodem modo Euftathius//4r;^f,ait, vdMtl^^^^^ \%t^
altaatits AqutUftmtlis .qn^ efubltmifactle in quem veluerti locum cum tmpetu fe demitttt. Et 1^' pi-
Hflrpa ad z^s Harpam cum Miluo confundit, Ariftoteles apertc diftinguit. Sed cum tria fuperi< j V
MM^Te- te MiluoruiTigencra cflc fcriptum flt, diccndum,ad quod eorum Harpa referri dcbeat-.^^^^^^^^^
auci ac- ralIor,ibidemteci,aciamdenu6rcpeto,adpaIuftreillud,quod Maflvvy vocariGerm^^^ 'fO-
bcar- pfl,reac reduci,quod cx Philofophi hifce verbis coliigo r HArpa,Ptfex,& Mtluus ^z^^^^/ff Li^
Harpa Mil ptcr,vtexiftimo,maximam fui flmilitudinem,vel quod viftu inter fe diucrfo vtantur.f^^ j^p

uo amic% cnim c mari vmere,idcoqi cum Brcntho ( Gaza cx PIinio,vt videtur,Anatcm tranftu^^^^^jiiiaJ
Brentho i- ro(Gauia) diiridcreidcmPhilofophustradidit.ln quorum verborum tradu^^io"*^ \^
mmicus3c Gra?cum textum vclpcrpcramdiftingucns, velmalc diftinaum traduccns^hallucin^^^j^c^' .

PU.*«ior. inaximc,Triorchim cum Harpa diffidcrc tradcns. Triorchim enim,qui c mari cibum

pit,cum rubeta & ferpcntcconiungeredebebat. Scd forsa priorem a mc addua:um ^^^^^^(^
riftotclis mihi ipfi aduerfari quis exiftimet, atq,- exeo conftare dicat, Harpam ah^iTi^^^jvli^

vel inimic^ ) ,ion alitcr ac figulus figulo cripiunt . Huic reffionfum vclim, non taleiu ^^.^ \\
riftotclcs intcntionein,fcd hanc: Harpajtf x.&Miluus amtctfunt, hoc eft,MiIuus p^i'^^^
Plihij loc* fcx,& Miluus nempe vcl Aetolius vcl Ke^;x^A^ amici funt,vtuntur cnim viau diucrl^>;^ "^l^t, -
dc Haipa non diifidcnr. Sed longe ditficiliorem nodum cx Plinio euellendum alius obiiciat, qi»''

expiicatus. ^^^(^^ Harpam maritimam aucm crcdidcrit,montanam apcrte vocauit, &oculo^ i^^^f

I

I

cti

t

OrnlthologteLikV. 409

^idetu^i ' ''"'™"/'"*°'"S^'*'''P'''^^

^^Wcit3Miir;:ir:^r^^^

C V C V L O. Cap. XVII.

V C V L V M Accipitribus apponendum (iuximu.s vel ca foLi ratione ,qu6d
Accipitrem referac r.mtd fimilituciine, vt eriam Ariftotelis «tate,hoc ipfo pro-
gnatus crederetur, & etiamnum apud GaIlos,vt teftis eft ^ Belionius, fJo Cu * Ub. 2.
cuU parem commwm prouerbio dicatur . Non armis tamen ad rapiendum ap- ^mI^-ci^.
tis.roirro (( ilir(-^:V vn(r,,il^,,c i,,i?-.<.,.Q...., r^.j 1 ^..-.a... a • • '

!i»''>»uiculi:

^"Siion 1-1111 ' -•-'r"""-"^)"-"-"v>>-.«"i"' vumiiiiu nccipicrum locmn reieci-

'^lciiliK f,, '■•'"""«'quo'' '-eueracum hilceconueiuat, fed quia conuenirecredita fuit.
^fiStro , ( r''''?''°'"'''.t''"^'"^"'''°''0''=--''^l''udedeftitui Rcgin^
fe o n''^'^"'' '^'^'««^'^••'f'"-. quia non alia ratione facilius lunoni impone-
ex.ftimaret lupiter, qu.\i„ quocl luclic«m huius auL for-
"'«•''inee 7n^ 'r t",''^"Pf-"«^V"denon inciignam auem eam cxiftimarunt , cuius
no n, ' , '°"'^'" 'I'""" clonarent, C uculimi uocantcs.On ,re Ciirnl/wVK^,.. ' J
,;goclconiunxe.IbtIoms,fiEthnicorumfabuI.crainnV^^^^^^^^^^^^
^Cbf ""7 "r '"•t"'^'"^'^ PU«'-P'='-'um cura. elle lunoni exiftimarent pr

e bc^n, om.ni,j caufa Cuculum De* hn,c d.catum elleqnis putare poller. Boiu ^
umnum a uulgohabeti.r, folentqoioftriex einscantu duce ula. uxoriste.npu utGer"

'"^^aTco'mi'T""r'^ ^"'''^""^

(Jcn.c.i.
diculuslu
noniSaccr.

$() P-Jrtn non minus foi tunltu.sr, quam aft utus ac ^^^^^x cfi^^Pr^^^
^ iC-''^^^ Probe confciuv,c|ua Cc^< ad foucnda, 6: ad exdudeixia oua agnofcit ineptu ,
^^^*rerti^"^"^'" V^" ^^^^^^^ pofknrari tamen confulat,oui,s f .is in alicnum nidum , earil

^'''^^^ tempo • ^•'^^»^"^^ C'^^^ > ^'^' auolat. V nde Agricolis ad uarias operas difper

Cuail"bo«
ni cminis
Auis .
C.cnTiani
cuculi vo-
ces cnumo

sauthorcft.

y AEQVIVOCA.

lX~ 0:,itvc eflosinimo ofTisfacri pofltum , tribus propri]s partibusconftans. Suntau-
^ V [^"^^•^''^^^'^'^^''^icula, eriamliGalennsiranonaudeat appellare,qu6d pucrisad-

.^'JClinrr:irriIiy'ifiPC.riiia»nii irniiic jnnrkr-iit-.A r.-,^.-.. ^a: i •

^^^^^iari ^ ^'^''^' ^^"^^^'"^"^ quamuis annorum fpacijs olle<e euadant,in ambitu tamen ,

r^^iis f^^ ^ ^^^tium os(qu6d proprio nomine & JTrovJ^^A/ov^Sc oppoc^ScoCpQ7r6yiovappe\hnir^
tr^^^i^iGq^! ^'""^"'^ perf^pc fynarthrofi iungatur, & in ijs foramina intus ampliora,utin oHe
^^-fta ^^^^y?5*^ ^^^i^ fecundi cum tertio com milluram pro foraminibus furura taa

f • ^^^W^" ' Cardanus putauit,quafi Cuculum,c|u6d Cuculiro(lrum,quo ^comm m
fy k. ^tur V ^^'^^ aduncam quandam acuriem definit ) & quodammodo eriam colorem ^.Aph. '22.
V V ^•'^^^ ^•^'^•^ rn^p^ placetira uocaram,qu6d inllar crifta? emineat. Nam »oWf He- Y.Qmv^ ^
t ^c<itur ^'^^ • ^^^"^"^ exponitur Ao>of ^jij/ Tnpmp-iActioL^ id ed: crifta & '^zka. cnita .

n *^^ica^j*^'^°,*''^f iumentis pars quiedam humeri uel inter humeros.

^^v? temlw^ ^^"'^!^^^ eft grollbs caprilici coccygas uocat,fortc quod cum Cuculis fimu! |;'im<^' •

ir ab '^^^^? ^r^cis, & Cuculus Latinis piCcis marinus
^ Ua.^;^^^*^^^'^ti appellafle fcribit: Romanis uocatur 1

^^^''''^Prodeant.

Pro parrc
Ivimeri.
^lnThera

efl-apud ' Athen^u, qui Numicniil

^^Oci • '""r"*^* appellaflefcribit: Romanis uocatur uu!g6 pefcecapone.Videtur autem frSf.^
J^*ta di(5tus.Hinc hos uerfus legere eft apud ^ Caftorein Durantem. Cuculus pi

C<?f r;,^ #t7^ /> /^4^/. ' L.j. c.2 7.

'^^''''^^^duracarnisficcxq; mhilq: ^JnThef,
• <fa,aut mtdicum.nU que^Jellis trteji . '■ . ^^^'^^-

Mm

Vnde

r

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2 Vol.l

4rd Vlyfsis Aldrouandi ^

1 dc Vnde ' Hippocrati taftquam piTcis ficcifritniis pliirimis in lociscommendatnr ad worbou
rfi^?^! ^^: craflapituita orCos,necnon ad fplenis vitia. Editur fuauicer frixus fucco aurantij relpeiiu>-
a^cc. in ter. verogUdto partes drfjc^us in Ainbas

^ Frtgitury& mtdtogrAtior ejje folct,
Vtque minus Cucult dejmt & in aere & vndis

Viuuntjonge alios terra frequenter alit , ^ . .

InquitidemDuraJitesverfunonillepido. Athen^usvero exEpicharmo aHatos vidct"/^^^
dare. De Cucuits-:mqiikyJicMamntt Eoirharrmts: Et fplendidt Cuculi , quosomnes dtfcidimus , ^ry f
ac condientes moltmvms. Donon eos.aiialfare oportet.vhi perdorfum dimferimus.ac htrba.cafeo ^py^^^^ j,
ttofaUMeo condtre^dcinde v^.rrere,vngere,modicum falis fuhterfpargcre/u excipere, ac aceto f^^r^
Cucul' her Herba Cuculiis ^ Fernelio Ambiano fub cineribus cofta ambuilis mederi traditur,&
ba . no ad carcinomara valere.Hanc oxyn efie Plinij crediderim. Alioqui panis Cuculi ^^^^^"
^Lib.6Mc eo Laciiiorum, nilc trifoli) acetofi nomine nota eft. Hxc moderato frigorc quem -^^^ «j^,
th.c.io, feruoremtemperat,(^repeIlitmodicc.Vndeckadinflammationes&eryfipelata celebra
OxysPli- <s^^icatt-'^ebrie'itib;is vtililiimaeft. .. -jg,

l\ , . Solacrum vcro hiriofuin vuli^o quidem Cucculo di Leuante dicitur, fed ei nominyr ^
rioOim ' tur,nihilcum Cuciilo nofl-rocommunee{l:,verum itadiaium iudico a Gr^ca voce^5^^|^|j^^^^^
Cuccalo ai Latinis baccam notac,vnde & clocqws, pilcatoriiis vocatur.Nam inftar bacca? teres ett, al'[ ^ j

Leuaiue . la orieutalis^qiiem quercus cuiuldam truaum efle dicunt.Bononienfes noftri hodie jjj ^

go coccolis vocantjitidemquafi baccas.Quanquam Ornithologusfufpicaturcuculuinl^
g ^ Q apud ^ MarceIIum,vbi hanc podagras dolores impofitam fedare fcribit,Solani;m intelbg^^^^j^
V C^pij*. motus ratione,qu6d inter medicainenta fimplicia ad Paternianum ( qui liber ^ GAc\'^^ ^ pj,',
Vualiipi- bicur)vualupina,hoceftfolanumhortenfe,CucuIusecnominetur,quod &cacubalum3 .
na . ^ nio dici putat , quod nomc etiam apud Diofcoride inter folani hortenfis nomenclaturJ^
Cacubalu . xm^^^ Syluaticus Cuculum vuam lupinam vocat. Qnpd fi ita efiec,poflet heroa ^"^^^"y,ne'
Capitis teg F^j.j^eiiy,j^ 5^ Cardanum forte non male folanum etiam intelligi,qucd ad ambufta & ^^h.
Cuciillus larainfigniui pollere conibc. Hacinterimderealij vtlubet,iudicent. Piura videre eritin
pio tcsmi- tededenominatis. /fnfisV^'
nc capitis. CucuIlusCcuiasvinculumtegiIlumPlautodicitur)capitistegmen olim erat groflio» ^

: li,vnde*luuenalis. • '

Contentusj,inicVenetoJ(trof^Cucul[o, (^c

Sicutienim in degantioribus Gallisf&rui5 frequens erat vfus veftis cuiufdam puiT" ^L*.
& vilioribus per illam aetatem , vt teftaturdo6i:iifunus Lipfius aetatis noftrac decus , c\i<^^
^nb.io. jviartialis:

Epigram. ^^^^^ ^^^^^ Mmius in cucullo.

1 j ^ ^ Columella . Cultam uefjtamj^ haheat ( agricola {cilicct^familiam vtiliter magis , ^^^'^ f^js

munitamdiUgenterafrigore.^luuia^^quActinBaprohtbentur^eUthusmanicatiSyCentonibttscon]^ 0*

^Jn HcliO'fiE>'^ cucuIatisM eft cucullos habencibus. Lampridius : T e^Ius cucullione mttUiontca, ne ^^Lift'
gabalo. Capitolinus: Intantum dicuntvitiorumCaiiinorum^NeronianorumfutffeiiimuIum M ^^l^' ^

" Jn Vero. tur noBe per tabernas & iupanaria oh teclo capite cucullione vulgari vtatorio. Ad eundem fcnl^ Ir
yat.6. uenalis.

Sumere noSiurnos meretrix Atigufia cucullos &C. E t alibi :
Jlla tuhct fumfto iuuenem properare cucuUo, ^ Item alibi :

^S^^'^* Sinodlurnusaduher

Tempora Santonico vclas adoperta cucullo. .^dlf^
Cucullus etiam pi o tota vefte accipitur apud Sidonium: Ver quos no^urnalem cucullitff^^i fff^il^
CucuUus confecia ieiunijs inter orandum , cubandumj^ dignantur tegere , tranfmtfi. ^anquam LtC^
tota ^^y^^^^^^^^//^^ nnttatur hyemefinttajamg^ temporihus Aflatis appropinquantibus . Noftra temp
^ ' in Italia viatoribus tantum & monachis ad tegendum caput eft in ufu. Horum ^^^^^^g

D. Hieronymus,de monachis Ioquens,ita inquit: Edentesautem cucullts capitafua '^^^^^^l^^c^lK y
altertim afpjctat manducantem . Gallis etiam mulieribus non abfimili tegmine ^^?^^^Qct^^^^
num mos eft,quod ipfa^ vti & monachalem cucullum vernacula uoce cappam , p^gs'^^^^]
uocant. Cucullionem pro cucuIo,ut & Capitolinusfupra,& Cato uidetur accipere. ^ ^^io'
res firctri,nonos^^feri,c^ntoneSyCucuI/ones famtltam oportutjfe ftbifarcire, Ncc dilfimile
^in diHicis. cucullum Martialis nominat .

Gallia Santonico vefiit te bardocucullo,
Ccrcopithecorumpenula nuper erat,
Itemalibi. ^Ht^

OrnlthologiiELib. V.

I'em , ^^"'5«gemisficucullum nonhabebatba

'^''ottnmr .: --t^;-"''"^^'^»^»*"'" «'^''"i<iJCDacbardiacu5,inquitPeromis,dicebatur.Verum
n in re hallucinatum tuine,quiuis ex fequentibus iudicet.Memimt' luuenalis :

^^11 cl.n' ^ ' centurionem,qui geftare folet in caftris cucullum bardiacum , & cal,

'^'3m cuN ; "''^ V "^^^^^"^J5)Procerufq,- eft. Erat autem ueftis uilis,&: apta militibus , in qua
^'^^'s uerd, I . ''^"^"^^^ ^ ob breuitatem & crafTitiem conueniret,ut ex Mar

^''^rnl T'i .'l ^'''''^h^^^rfmtuepsfihtcgrmmSerico, mreisfilts tnfigniorfer ttmicas ,pemlari 21'^^

' ^fJ^abo Fv b ^''?^.^"^>^"^^ maximc Galli utuntur.Nam Bardi natio funt GalIorum,utdocec
-^'tUraKf; j "^^'^' ^ ^"^"^^"^ baniocucullus, fiue bardiacus cucullus , & quandoqi po- = /

i«mtc,utexIuuenaIepaul6antcliquet,&exiftocetiamMartialis:

^''•int "^' f>ardiacos quocl euocatiy

^^^Wil^r^T'^?-^)^^ equeftriordine deleai,qui manente ufu conflituti funtad

'^'^tur. Ar " j ^"^^^'^^^^'''llocomilitumjhi cum excubias agebant, bardiacouefieute-
Cuci.ll. ^ ^^»^tum putarunt, quod bardos, id efl: , uiles & ftolidos homines deceret .

«^iu.s^et.amfignihcatfiailcpocuIum,dequo"Horatius: « ^

''^^'^^^^^^^

Mia cundemetiamalibirepentur,ubiait: ^ >n b Ot/eji.

. Dii4es Cr aureis

Mercator exiccet culullis
U Vina Sjra reparatamerce ,

^«fClr'^"''^?^ interfutuspiIeus,quo caput ad defti^lationesac frigidos r i. ^

^usdifcutiendos munirifolet,quem uulgo cucupham quoq; nomin.nr. ^

'-SunV V -'r nuncupa- inuoluc/

^ardiacus iudcx datur hdc pumre volenti
Calceus^&grandes maana adrubfellia furdt

Sat.yle.m
principio.

' Nec thurts^ftperrfKC fis cucullus:

^■^*4>t^S'^^^'''^ f^peciem cuculli fcu caputi) crat efTormarmn.Na cuculios in acumen ex ijf
"'^eeoc i*^"^"'*/^"^^^ "5^^" indicat: Bnrdocucu/Iatuscaput^vti:arKfeJ}rts Alauda,

papyiaceo.

^^^Cm^'''''''^'*?r'''"- ^''''^^^ uHi Capuccini uulg6 dicuntulvntiquam & ue- Capuccini

eun,n. ^"c^lUi ret,»^ere a pparet. Hanc noftn homines nu nc male cuculla uulgo uocat . vndc didi.

in Italia ^ Lih. ^
z Jn Thcf.

gci

^ri ^^^lism r liKlum,quem cuculumdicunt,hocmodo:Vnusocclu Cuculus lu

^o^^^^ivoe^^^-^^^"^^^^'^"^^^ ^^^'""^ velrribunal appcllant,interimab vnitate conil-quenter 'ius-
^^iiter{lina:umnumerans,dum alijdiffugien ~^ "

ientes paffim fe occultant.Occultatis

^^^^Wnd n ^?^^ clamat,tum ille a folio difcedit,& paOlm inquirit,fi quem abdirum

*^eni^f/ *!?^P^^^^^^^^3liquotribunalcelcrrimcconfce
^^'MUr p ^^' ^^^'"'^"^ enim inquifitoris laborem fubit. Hunc ludum ' Pollux apodidrakinda Apodidra.

i^inda.
MorcCue-
culo.

Cuc^ji ^^S^|ens itera eflapud Batauos,ut audio.

^^omine item mons venirin agro Bonoaien/i, vulgo monte Cucculo.

S Y N O N I iVf A.

Pleriq;,tii LXXII.Pelicanu,llHyeron.Onocrotalu'cl]epurat, ali) Moiicdui} ^''''^'
ita nominnnt.ut inquit Rcuchlinus. SchalacctHebraicc quidam Cuculnm di- Schafac
iir^^^^^Pon^ purant,alij Mcrg!ilum, alij N\ aicoraccm . Quidam c^nt:' Schachaph Cucu- ^^chachapli
^^^m V^^?^""^ immundain a fcabie & tuberculis, quibus prcT c^tcris fccda el> , & ita He-
^^^'^ ^^^iV ' "^^'^''^ ''quidam authoreft.isSn^JMimilitcr Cuculumfunt,qui uertanr,fnquit b^^^ ^ ^ ^
^ ^'^^SUmenD.HieronymusLarumcxponit.ln Auicenno: animalium liillom Dcjtt[ i^.

M m z motio

4i:

Vlyfsis Aldrouandi

Decodo.

Banchem Banclicm , modo Eucliem pro Ciicijlo legitiir. Gr.^cis ^omv^ eft a uorc, quam edit,p^^

Eachem. Q,,oi„atopceiam.Nam & ytomv^ctv Grarci habenr. uocabuiu m hcl-iriiim ex CiKuli cantn. Sig"
ctiam Gallinaceiuocem,quam partauidoria foletoccinerc. HodieCretenr^bus^telce Be
iiio,Deco£todicitur. Latine Cuculasyitplurimum,&Cuccuscuiusilludeftdimnitiuiini»S
uocatur.Cuculius uero pro aue Latinum non eft. (Vuarc quod c]uida ex Cuculo i^at-i""^^"!^^
Ium,exauefc(licctue(iem,apud Horatium niliileft neceire,quumh«cuox plerunq^p^"^
mam habeatprodu6lam,apudPlautum incarmine Trochaico:

At cttAJfi cuhat CKCuliiSi Surge amaory i do>?m?n, Ac moX •

capitc i: C.ictdum vicor ex luHrts trjhit, i-j, jj
'Lib.iS.j. Alioquin enim in utroc|i Trochaico uerfus non conftaret.It2 igiturlegcndum apud^^Hora
Cuif^pe ui^*ior

CcJJijfety rnagm co.r/peikfis voce Cuculumy .
non cucullum.lnuenitur tamen&correpta penuItimaapudPoetas,utinilIouerfuM^'^^

£)uinuts pcr multos Cuculus cAntaizrii annos»
Et apud authorem Philomek :

Et Cuculi cuculantyfyttt7iit rauca cicada, ^ ^^^^

Pro uefteuero fempcrll.gemiiiat,neq,'efldiminitiuu,utCuculus,quod etfi,utdiximus,a ^^^^
cus deriuatur, alterum ramen C. deponit,ita utetiam prima in eo lecus in primitiuo»
ripiatur. Eft autem hoc nonie Lacinu,ut plcraq^ aliorum idiomatum eiufciem auis,etui^; |
ce,qua femper & ad taedium ufa rci>etita,le primo uereprodit,nomenpropri!un ing^^^^i^^.
e ftdtum,ut uixa]ia litauis , qu:f fimiliter in tot linguis unam aut fimilem nomencIaturiiJ^^
beit.Demon{lratuer6,uttraditGoropius,LatinorumCuculus(fitamen harc deriuatio^

Etymum

cxprimere uolueiunt . Qux Goropij fententia quoad primam Gllabam , comnio>\
quidem quod Grx'ci Latinorum V.exprimereuoIenresTemper « ponut, utdchacip^*^ .^^o^
ne fadum uidere eft apud Suidam & Varrone, quibus teftibus Coccyx apud
uocatur.Et If^cius Tzetzes in Lycophrone inquit: oyrctpu. rcojuahtc, ;6«Wof,id eft,apud ^i^j/^i, .(
feu Romanos Couconlus uocatur. Belg^ fanc Coucouc Cuculi fonum effcrunt , quem ^0 ^
nunc Franci more Gvxconunico)t%v pronunciant,a quibusdifcercctiam obitcr licet,^!^^^
Gr^ecorum fonandum. Sed ut dixi ego minimc acceperim hanc nominis Latini origi'^^ 'fj-
manifedumfic&hancipfamcxuoceCucuhapud qua(q,-gcntes promanaifc, atq,'Ute^pjjj;e

Gugulus.

Kockuunt. Anglice a Cukk^uJ^aGouke: Illyricc Ziezgule.

G E N V S.

PIin.&:mul M
toru eriou.

Cuculum

A L S A ha(5^enus,ab ipfis Ariflotelis ctiam tcmporibus us%hon\'i^^^^ .q^
plurimumopinio Cuculum Accipitrum efle faltem fpuriamquaiH^^l|Ll^-
geniem tenuit.In quem errorem & ' Plinius ipfe alicubi Sc Albertus, ^^^ -^^
pfi funt Vcriim hos luculentius refutaripolle haud quaquam puto,^^^>j.ibi^'
Ariftotelis verbis,qui difertc diuerfum omnino fenties in h^c ^^^^^ ^p^fi^i
Cuculus ex ^ccipitreficriiminutatafigura a nonnullts putaturjquoniam ^^^^^ J^^sf^^

Arcipii

ea vtra^ partc Coltmhum potius,qnam Accipitrem imitatur:nec alio qu%\

, ne^ capiteAccipttrtr ■^■^^^^^
%m colore repr^fent^f f^Jff^^L

ntftquod ^^ccipitcr maculis diftinguitur feu lincis , Cucultis velut ptmclis. Magnitudo atj^ 'UO''^ ^d^^
Ac c tpitrum minimo., qtti magna ex parte per id tempus non cermitur , quo Cuctdtis apparet , ^.^^^ ^ili^''^
vna vififunt aliqtiando.£)utn etiam ah Accipttre tnterimi Cuctdus vifus eft , quodnulla auis I ^InH^
folctfacere. Qu.^ Ariftotelis verbi non rcdic intellexine Plinius videtur,CLim Cucului^^^y\fi
inter aues a genere fuo fcribat interimi,taquam (i Cuculusdc Accipitrino efletgener^-^^^j^^ri^
ftoteles hoc non dicit , fed vt contra uulgi opinionem , Cuculum non

efl-eAccipitrin.?jcll^t,

doceret,ilium etiam ab ipfo Accipitre deuorari ait , quod non fieret, fi eiufdem ^^"^^,35^^^'
velmutatatantumflguraabijs differet. Videtur fmc Plinius etiam fibi ip^i i»^^"|^^jipp^

Orn irhologi^ Llb. V, ^rj

^^■^"a^ ^"^* J^^^^^^ ^^"^ clici t:r^/^^«/^«x/?^?;? aduncis Cuculus/edijs & capite ac rojlro.riiiug^ ColTc^
hx\]}^^!^y'^^'^^^ &c. Poflent autein & ipfius

'^^'Premi ^ ^*^''''" negoriiim faccflcre, vbi pedibus eae ait Columbinis CucuIum.Ec]uid5 Q,.omoclo
''^^^ Cuc.?^'^"^^^^'^^'^'*^^^ Picorumpedibuseoscompararit,CLimhtfce,qaosnos agnofci- aiciuu- ha
I^^^^ ^^^'^^ antc,3c retro vnus,vt CoIumbis,(ed bini antici,& totidem podici, vt Pi bcrc pcdcs
^^'i^ad i^ j '^^^""^^'^^'^^^"^^^^^^ exiflimcmusno in eo fimiles Columbis Cuculos ( quaa- colubinos .

afem r ^ voluiflcdiccre, fed quod vnguibus vtriqf minimc aduncisfint rapacitati aptis 9"^"'^ P®*
cxhibuit A " 4^eciem ipfum agnouifle , qualem Ornithologus etiam olim (Jepiaram'
^'^ '■jf Hin^ -^^'^^/^"^ potiiis quam Cuculi torma, led qua pofl: adieda inappedice alia emenda

^ Hitic ' *""'^'/"!^ y^mxs quam v^ucuii rorma, led qua polt adietta mappedice alia emenda
•^ere: c^^.^^'^*^^'^^"^ j^^^cinatum efle' Albertum coIligimu3,qu! no diibitat in hunc modum fcri- ' nh, a 5.
^''^^ hAb " , compon^iur cx Columba Ntfofme SparueriOyalius ex Columba Aflnre , mores

^^^^^hah y^^^^^ compofitos. Ex Columba enim habet,quod non prddatur alias aucs, ex Ntfo autem dr
^^fe Q^hp^'!^'^'^fi'^^''^f*'' ^^^f^ altarumaumm debtltum &c. Hallucinantur flmiliter Galli,qui, vt
^^iJs Scah •^^'^*^*^'^^^^'^^^^ ^^^^^^^' ^^^^' patre vulgari dia ^rio ferunt. Etenim,etfi, vt dodif b j-u^
'^^MyJ^^^'^^^'^'^^^^ , eorum ta- c 2/' "

^ra: tam coh«rct , quam Piacentini & Genuenfes, aut cum GA\x .

D I F F E R E N T I /£.

L B E R T V S duo Cuculorum genera flratuit ,'alteruin maius , minus alteru.
Vbienun* Anflrotelc-interpretatur. C//r«///.r , xwQ^i^itJuplexcH, ettamcx Autcen *nh6 H
n^fententia ,mmor&mtnor : Maiorex Afiure & Columbacomponitur .auontamro- cn. ' ' '
I Pun, & vngtics crpcdes habet fimtles Palumho , rebquum corptis fimtle eU Asiun , mft
\ qttodvarietaspennartm^dtuerjaefi, MtnorCuct^lns componttur exColumba & Sperute Cuculiaua
Kr; Zi^f'^'''^'^'^^ &pedesColumb.t, & cateracarparismemhra&yolatt^m LtUa ^encrada.

hC^^^-^ff^cfalfavulg^ ^ ^r..w./^ .Ma.ni

%\\ quar de generatione feu ortu Cucu-
t proximc pr^cedenri capite ex Arifl:o

. r jr,&quximmerit6aNipho&Orni- Niphus &

^^^^ " ^^"^'^"^^^^"^""^ maiorem reperiri negant. Etenim aucupes nofl:ri Bono- Ornitholo-
'•^'^en-r^r^^^^^^^r ^^^^^^^^^^^ ^ Cuculos maiorcs reperiri,& minores,& illos [>r^terea duo
^^"^/;^"^>^^^ folius coloris difl^erentia inter fediftingnnntur.Minores uero a ma
Nrenfu ^!j^^^"^"f>^"'^"^ magnkudine difcrepare. Maioris utriusqj iconesdaturi fumus,
r^^orat- urderenon iicuit. Vndenon malc Albertus plura Cuculorum difcrimina

^^Cu ^^"^'"^^^^'^" ^'/^^^^/'/«''^^.A«^^#^^'/?^/^te//j/z?tf^/CV/a^^ Auicenna quoq^.
^'Kn^^^^'^^^^'^^'^^^^^^ cjtioddam Cuculorum in pr^rupus

tradit, aliud Cuculorum genusintellexifle manifeilo liquet.

D E S C H 1 P T I O.

VCVLOR VM maiorum pnorIonguscftpIusminusdodrantcm,&fct Cuculomat
quipalmum . Rofl:rum habet oblongiufculum efufdcm fcrc longitudinis ioiis pnmi
qu2e in Palumbis, fed crasfius & acutius, & nonnihil xw^a^x^ aduncum. Vulga- ^omia.
numuerofeu domefl:icarum Columbarum roftro tertia ferc parte longitis. ^"fti^n^.
—vm^^ Mandibula f jperior hamo exiguo ndnnihil conuexa,infeiiorelongiorefl:,
fe \%^^ inr ^^^^^' "'^^^'^ ' inferior uero cornea . Riftus cum tota capacir:j:te interiore rofl:ri Ventn-
ih i^^pill^ ^"^^ croceus.Nares teretes ac patul^. Oculorum iris minfmc c luteo ff->lender,
lo tj ^^^h tr^^j^^^^^^^^itcr fufca ell,imo nigra.Prona pars tota tam cinc.rea^quam alba,Iineis feu
fj'^ti eti^^ • ^^^"^ duftis oblongiufcuh.s, tlifcis difl:inguitur, at non Continuis , fed intcrrup-
(^^%a,ny Accipitribus. Quarc ea,quam Arifl:oteIes adfert,CucuIi & Accipitrisdif

j\^9jei)ij^ ^ . ^ hafce notas atrinet, in hoc,uti necjj- in alrero fequenti minimc locum habet
ait, in hoc Cuculo terctes (iintmagis quam in Accipitrum plerisq;. Imo uc
lic'^^^^imir ^^^^^^ nonnulli Accipitres inflgniuntur , not^ punftorum inagis ratio
w/f^ ^iiip^.... ^'■^^incm habent,fi his,quibus Cuculus hic nofl:er refpergicur , cofnpar^ntur.

iv ^^'^m ^||^j?^^*^^<iuam guttarum imaginem exhibent.Quare quid aliud dicam^,quam A-
Hus,i^j p 3110 Jam genus ab utroq; nofl:rorum diuerfum agnouiflc, ut etiam paulo antc
habco*Nam & alcer proximoloco defcribendus tranfuerfas pedoris notas

Mm 3 oblon-

I

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

OrnlthoIogiasLib.V. 4,^

V^neta cS;(?,? "''"''".'rx?'?'"^P'"°''"l^^^

&cur?.?f^ '■^'''".''''"•^^"•°*<^'^f'^""5«^^ exigua ijmoda r

«»4canf^ vix poUicem latum Iong«,qu« in parte fuperiori pife propendentibus ^ femore
'icaach^,'?- A''P°f'*'^?^^*'"^"'''"*^^°*^'^"fori"'*^^^

^odo.Jr'"^''''^''''*''''^''"'^.';''^'''''^"™ «s''S«i-
»0 Cucnlo •^'1'" Proximc fequens Cuculus minirac uerum e(Te re ipfa declarant. C«culi alte

NmumTZ'" '"^'"r"'" alter,eadem eft,qua prbrmagnitudine,nempe dodrantem & fefqui ""^ fo™»-

>C dnnlfT^^ '''^''*'-" '"'"'.P^P'"? '^ig'-^- ''•>rs auis fupina tota?cinereo feu leu Oculi.

J;C^S^ote^^

>ramquodammodocordis*^^^^^^^
; Snr''^'^'"*.^^"<=f^''»^"'',<^.«^i'eaaculQrefpe^^^ Sed eanindeminkterl nternnm

JoJ5except,sduabusmedns,&extranusa;exlmnibusca„didisnotisinfS^
5^vn>pygmme?c^cinereoalbicant,intercurfantibustranfuerf.mfo

?^''iodumS^''''5'^l' !^^^^^ pare^.que-
^l^Sfer ^""^'^?'"^''^ huiusgenerisCuculum puHumdefcribens, Cuculi p„j

WS'^"^'''*"''''"*^''^? "™''!^">r'^'=''f^^&^d'^«n«b"«Prtibus fimilis era
^^"^'"^'''^'■'n "'''^'"'''' ■'T™'^?*^"*-'^^^

Sequitur Cuculi alcerius iam defcripti icon.

VlyCsis Aldrouandl

OrnithoIogiaE: Lib. V,

417

V O X.

V C V L I propria vox eft: ciicu,e qua ei nomcn, vt multis ali auibus , cft indi- Cucu
tum. Hinc etiam Latini verbum propriumformarut,vocem Cuculidenotas,
quod eft cuculare,vnde author Philomelx;

Et CucHltctfcuUnt^ fritilUt rauca cicada^

Cuculare

Fii^ularc

Aliinnusfri^ulareetiamdicit. Veriimnosfrigulare Cuculum nufquam legi-
'^^«tuio-.ii- . ^^^^* Gt^^cifuniliterverbum habent xoxpfcu^ai-, quodcumde Cuciili,tiimde ^oktlvI^v,
^iilivQ^!^^^?^^/^^ EftautemabfonaadmodumCu
^^^kit&^ i ''7'^^°^ Vanno vocatur.Hanc incantandonunquam mutat,fed fempereande

> ^ acl ta^dium usq;aures auditorum obtundens ingerit: Martialis.
^'^^e m * '^'^^"^^^ P7 multos Cuculus cantauerit annos,

^^'^pleru^^'^ e|l,abfurdam eiusvocem^cantusnominefuifledignatum Pliniura. Auditurau-
Us6..n j ^'^' vltimum usq,- lulium uocem perfeaam edere , apud Germ.anos uero ad feftu

Aoannis. Focem mims ex^Unat, inquit Ariftoteles, cum fe abdtturus eU. * ^'^'9'

e.4P.

T E M P V S.

ROCEDIT, feuapparereincipitincuntevere, accultaturcanicuU ortu,Av\-* Lib.g-H,
Itotele acPhnioauthoribus,^^»-4r/#>W(^,inquitAeIianus rfr«//«r. Ariftopha- ^ Llio.c.9.
niantemenemappareredicitur. AelhuecnimvoIat,&lafciuit,hyeme deplu-
mi9ac Iqualidusincauisarborumabditustorpet.Imobreuitantuni tempore 2^;''^°:

K^ob, :r^^?^'l:^^^ P"^"' ammantmm terc aduentantis ueris nuncius, & eorfi qua?

' Hu f kP" committi t,prima omnium procedens & ante Cuculi cantum.Huc A fchv
luDicquentes referri ponunt,nam &doaiirimus Scaliger Cueulo ea conuenircputa^
Vpup^AschyIustribuit,Vpupam%cumCucuIoconfund^^ ^

^ f w^' '"^'^ ^a/Woyr/ ^tctTrctAK» Trnpou ,
^'/oVoj' /WsV «V* , cTvo T^a/» oim /uop^" iv^wug^
na/cToV >e olCth jui i7n<^t vin^vog^
^iag cT* oV«pfl6^,«V/V aV ^af^« 7a;;twV

^»c caUmitatis Fpupam teftem fuA
^nam facit.tenet^ perculfum metUy
J^ftmantea.armatumpetrarum nunc auem ,
^^eappetente qu£ nouo.pennas quatity
^ffas in agris, Nam elt figura duplici.
^^s quidem iuueni colos eH peCioris ,
S ^^^"^^'^ illa^fUua cum pcperit feges ,

p^^''ger verf * f ^'^^'^^^''^ ^^^fi^ ^^^^^ induit.
^^^''''jfcxfrk ^ Iegit,aVocr«A</o"ac: quarto,<?>fl«/oV T/:quinto,Jt//ox« A8^a^>«. ^vo yaip ouju /uop^

^ — ^^^y^Kj n/\uua,t,i^ii2LYlUyipaivy 'f^'l^uniiOyK'ipx,liA^etpyKOVO^apoiUJ ^op*^

^y^ettj^o' C yiT dvTOuviiSvc ptta.g «tto: 0(5taU0, t/W« jz/f aVTtgyiC djupvcaiJLricrn vrTipv^,

L O C V S.

Cuculum^
in Acthyo-
ia noru

V ^erq ^ ^ -^' ^ere gentium,etiam in Septentrionis Iocis,iisq5 frigidi/Timis reperitur, prje app!irere_..
^jfj^ tota ^"^^'^ occidentali feu nuper reperto orbe.Scribit Hi(j>anus Aluarez , qui * Lib. 6. H,
* ^^ere^?,^ ^c^hiopiam per luftrauit, nuiquam a fe tota earegione Cuculum confpeM '^-^-
<^0h '^^^eles /n:!!^-^^f ^,^,'^ pr^eruptas , excelfaq,- faxa & domicilia , in quibus nidihcer, uno loco ^ ^^'^'

'*?3a*eni:>

*f^<?^^^^fiamM-^' ^^^^'^^^^"^^^^*^^*^^^"^^'^^'^^':^'*^^^"^^^^^^^^^"^ nidosinhabitare. Quam ^/.'jttorcles
^i^^io d ^^^"^ componere nititur,ut dicar,CucuIum perraro in proprio & a le ex- ^ econdh"
^Scre, iaalienouero frequcnter. Verum Ornithologus monet,nunqnid pro tus.

4'S Vlyrsis Aldrouandi

^ Lik 6. H. j. ,jp^^^ Arinrotelem ytoasv^pog legendum fit . Nam lociis etiam efl: apud illum alibi, vbi
bertus non Cuculumjfed Cygnum, habet. Poflet forfan haud ineptc re

fj>onderi,PhiIofophu'"

cum Cuculum nidihcarenegat, id dc vnogenereintellexinetantum ; Vbienimaffirniat,^ ^
prefsc additjgcnus quoddam in prasruptis nidiricare allblere. Atque ita vtruncj; dc diueriOo
ncre iiytellectum,verum en"c. Aeftate in arboribus degit plerunq,-, hyeme vero earundem ca
intrar,fed & in lapidu & terras cauitatibus per totam hyemem latere, longa obferuationeco
Cuculi in P^rfii^^ft' Fabulaturquidamapud GermanosHeIuetosBafiIienfes,Tigurinurufticumque
fomacc rc- dam,cum truncum fornaci calkiciend^ hyeme immififlct,CucuIi in ea vocem audiuiHe.
perti hifto- cuim frigoris fit impaticns,natur2e etiam,tefi:e Ari{loteIe,frigid^,non mirum fi hyberni mh
ria. ris euitandi ^raria in caucrnas fe abdat,e6 pr^fertim magis, quod eo temporedcplumelc^ •
Tcinpcries Qiiod vcr6 rurfus ad a'fl:atem attinet,cxiftimo eos nullum ccrtum locum aut propriumh^
re,fed pro natura auis , in cuius nido parit, nunc in arbore, aliquandoin petris,autalibi3g^
Auicenna^ nonnunquam in ripa fluminis inucntus eft,

V O L A T V S.

^^J^^C^^O L ATVS Cuculifiinilisc.aiuxta Ariftotelem Accipicrisminimivol^'^''
Cucukis ^^^^a7^ inftabilis quoq5 & interruptus, vndefrequenter
Accipicres h^^'^''''^^^^ i^ccipitrcmcautaCuccus (ic decjp/t afru , ■\

fallic. ^lrA.'^^#£5 Dumvagus incertas ftj^redncj^vias .

^^U^^-^ Quod enim perenni volatu effugere (efe poOc dcfjicret,vt potc quo non ^
Lih. 12. |ie%^^4^>aC% dumuaIeat,hacartehoftiiIludir. Exercet autem humilemuolatumCuci'*
Ong.c.-j. quem allufitetiam Arioftus nofter hoc ucrfu:
Tenendo kijjc [ ali corne tl Cucco :
Q^are,ut tradit ^ Ifidorus, ^uo tem^ore adueniunt , Miluorum fcafulis fufcifiuntur , pofterv^^^
faruos volatus, ne per longa aeris fpatiafatigatt defciant.

GENERATIO.

'Uh. s. de VCVLVS;, mho^C^ An{\:otckyfarum^eneratet/taduncusno»e/?,f^^

^^•' "'^' ^ • u2r^Jw^^ y^-c?'^'* ^fi' ^^'^^ "^^I'-^ ^"^^ vi]um parit,excepto Cuculo , qui & ipie tame;^

interdum aut terna,bina quidcm maxima ex parte. ^ Alibi tamen iti^"^ ^ ^(y
trariofcribit,;^^/^;W ex parte fir/gula parere ,rarob/na , Hociprt peculi^^^^jjji
dem tefte,necnon ' Plinio, ipfaqjrei experienda, vtnunquam nidiHcet;f^j,i.
nidis pariatalieni^,&: pr^cipuc in Palumbi,Curruca:, Alaucia* hunii,^^^^ p
do Luteol^ appellat^ ftper arborem. Alberto etiam nonnuquam in Rubecuiar^LufcH^^^^ja'
Caculus in taciHce. dcm ita diftinguit,vt maiorem Cuculimi in Palumbi,minorcm in Curruca? feu j^^^^
pananc cill^iido pareredicat. Veram Auicenna fe minorem Cuculum in vtriusqi nido rcperi"^ ^jr)
F ' tur.H^c ipfa vero pauca oua,qui^ peperit,minimc incubat,fed ea auis,in cuius mdo

cubat,excludit,'8^ nutrit. Qua quidem in re,inquit BelIonius,& exemplo huius Cucul^;^ ^^ni^
leoperislui magnamgererecuramdemonftrauit. Nam cum Cuculus vnum nonn^^^^^iJ-
paucillima falrem femper ponaroua,qu£ in niduLigurini,vel Thraupidis,vel Fritigi^K.u^'
terius alicuius auicul^,qu^ pullos fuos granis enutriat,deponere pofl'et,voIuit tamenip^J^ti5
rere nidum auiscuiufpiam,qu.^in nutrimentigenerefecujn conueniret.Vnde a natura^
pullum fuiim in nidum auicul;^,quam Currucam Ladnc dicimus, importat. Vifus ^^^^\icc{
eft in Ahudx nidum humi ea inferre,quemadmodum & Palumbi, vri fupra ex A^*^^^? n^il^'
tatum eft,quai'um vtraq; frurnento feu frugibus etiam viuit . Alauda & vermiuora , |if^
gaeft. Verum arbitror apud Gallosin CurruciP nido, vtplurimum nafci Cuculum,»^^^^Juiii
fcripfifleBellonium.CumautemnaturavoIuerit Cuculum ouum fuum deponerein
auis,qu« fe mulr6 minor eft, nempeCurruca:, iniuftc certc egiflet,fl multa, aut pJi'^^?'/,.V
ad fummum duobus im poni conceffiflet.C uculus enim,qui Currucam corpore longc i^lp.
tam exigua aue enutriendus, fame erat periturus,nifi ab eadem illi de cibo profpe<a:nni ^^^^
A tqui qu« pluribus fuis pullis vi^um fuppcditare poterit, etiam vni atq; alteri Cucul<> ^^^J
do iurhciebar,quanuis tantum cibi vnicus Cuculus,quantum ternis aut quaternis ^^^^^^f^t'
lis alendis efl^ct faris,vno dic abfumat . Alias pluribus Cuculis haudquaquam {uffca^'\,,tc(y
^ lih ? dc Q-"^^^ y^*''] Aehanus fcrihit in nidis alienis,at non cuiuflibet auis,fed Corruc^ ^^^" rmjli'^ ^5
Mm.c 70.^^^ AIaud^,parere Cuculum hanc ob caufam, qu 6d non ignoret ab ijs oua fui-S ^'^'''^a^ti^
cludi lolere. A n,iiiquam,hoc dc Palumbi nido vcium fit, ipflis vidcat, in cuius "i^^^^^j^pO"

00

^ OrnithoIogia^Lib. V, 419

^uitid^^^ A^^r^ Arirtotcle diximus.^/ autem illaruw nidos vacuos reperertt, non eo diuertit , in-
f /«r^ . •^"^'^>/'^ ^^^^''-^ /«'^' > ''^^ ^Pfi ^pponrt fua.Si autem illarum oua com^
Suenci • r ^^"^ ^W^«/p^r^//,4r tneorumlocumfua (totidem fortc,ne,dum illa numero fre-
*^ilUn^ luper^lua inuenerit auis incubatura, tanquam aliena repudiet ) Jitpponit , qu^ non
Cticul^ ^*'"^ ^^'ternofctpojjmt ob ftmilttudinem.Iam vero aues,quas dixi^altena oua excludunt.pullt ve-
^^ntim r ^**^ '^^'^f^proctdentt ad volatum firmipaulum exifiuntjihi conficij effe tllegttimos ficetus , ad pa-
'«y . Jr^^ ^^^^^fit, lam emmfiuccrefcenttbuspennis ( ab aue , qux eos exclu/it ) alieni deprehendun^
n ^Cirrtme verberantur. " Oppianus paulo aliter fcribit,nempc fiouert quidem oua Cuculiper * l

iO ^^^cftufJ^^^J^^ tantifpcr, donec exclujis pullis fraus detegatur , ea^ cognita nutricem eos relinquere ,
^^"^^iX^ ^wi^W^C^/t- Cuculum accedentem pullosdmum nutricare.QujL in re ab Ae-
^icis i|i'j nutricem agnitos fuppofititios dicat deferere,ille vero verberatos e nu-

neutej. ^^^^^^^^''^^'^^^'^^^'^^"'^"^uamderelinqui tradat. In hoctamenconueniunt,qu6d
fcles ^pj!^^!^"<^^s.»^ece,neq; a matre,neq,- a proleillataquidquam fcribatrdequa tamen Arifto
^'^^'^uidei^^^^^^^^' ^^^^^^ admodum recenfent fentctias : Nam vt ''ille ait, Cum Cuctdus alieni- ^9'H.c.2 9,
*pnitric '^^^ accreueritfiuos eijCere dicitur Currucafit u alia quauis mitrix, ita ut pereant. Alij eos
^^^m 4 ^^'^'^e^ in cthum CticulipulU aiunt , videlicet improhatos proptcr fpecicm Cuculi elegan-
mdus ilf^^^^^^ Cuculus, inquit^ Vlinx^is^ex natura.prxripit ctbos reliquts puUisJta^^pingueJc)t.^ ^ L.io.c.9,
^'^^^ticite '^'^^'^'^ ^''^^^«fy///. lUagaudet eiusfipecie.mtratur^ feipfiam.qtwdtalem pepcrertt . Suos com-
^^'^"^'^ndil^^^^ ^^'^^^^ > ^^if»os , abfiumi^ ettam fe infpeCiante patitur , donec ccrrtpit ipf.im quc^ tam
^^•^ 'PUm ^^'^^.^^^*'^.^ Cuculus grandefcens non foKnn nutricis pullos , fed & nutri-
^^^'^'/i n ^'^'^jj^'" itnpius dcuorat. Verijm,vt inquitrurfum AriHoteles, qtutnquam plurtma ex
^^'^ipf: confirmantMmen depuUorum etiajn wteritu non conuenn inter omnes ,A\ij emrn Cu-

^%HodZ '"'^'^^? ntdum,cuifiut*m ouum mandarit, puUos^ dmorare nutricis voltint, Mij puUum Cu^

''^''^ 0^'nem ohUtum,atj^tta e^tcros famepenre autumat.
hCZ'^'^!''''^ 4///^./^«/. Sunt,intcr quos Oppianus &

KTr' . ^''^"^ ' alijq,-, qui dicant Cucukm oua ams etusjn cuius nidumfiua importat]vorare,Ab^
K^r:'^fi^^^^^^ prolisextinguens, minimc expec^at.

h^C verba : Partt Cuculus in nido , non cap.-j.
^t^lfrj^^^f^^^ifi^^^^^orum auium , oua qu£ a/iena repererit editfiua^^ relinquit, ' Ifidorus quoq,-,

ohijciunt. Quod fi ita eft,quorum oua per- gcnj^ap.-j.
^fioriL P^'H^ > pullos etiam perdat fieri non poteft. Nifi dicamus auiculam nutricem
^Nus^^"*^.'^"^^^°^"^^^^>"^" inuentis,aliaparere, cquibus^>oftexclufo5pullos denuo
"^^^".^^^^- Verum ha;c multis modis fieri conti ngit.6t nunc hac, nunc illa ratione ve
f^^^faUo ^""^^^^^^^^"^"^Pecicpug^^^^^videntur. Alia prxtereaeft fententiade Cuculi
'^cda. ' ^^^^ Niphus :idfen.NonnuUos veU^ , ait , nutricem incuhare ouum CucuUy(^ fimul et
'^^^ncub^^^j^' ^"^*^ ^"^'^^ ^^^'^^ excludtturjdeo vifio pttUj CucuU.veluti eo contentam nutrictm a prO^
^'"''^^^ypo^d '^'^"^''^^^^ ^idam dent^ afieruntM\qi\k idcmypuUum CucuUfiuis mottenthus

^i^^^te c ' ^*^^^ ^^^poris opprimerepuUos nutricis auis, & veluti conctdcare.praficrttm tn tUa prima te-
QucT P^^^"^^ eAclufifiunt . Ver u m,vt vt eft , hac de re certu eff; educare Currt<cam fub-
n "^^Ur q''??.''^*^^^''^^^/^ r^ido, vt Plinij verbis vtar. Male ergo hanc hidoriam intellexi/Ie
f marv ^'^"^ ^^^^'^'^ ' nempe cui vxor prolem alienam educandam fupponit, Cuculum,
.^tUsill yp^S^UjnempeaduIter^virumamproprieadmodumappella

ffr^^en • Cuculus,fedillegitimusille educ3tur,autCorruc2epuIIumfuumexcIuden
^j. ^^^cndum fubijcit. Ita vt Corruca: potius aut alterius maritus nomme appellandus
quoq^ Grammaticusomninoerrauit,vbi illud Horatij interpretatur:

V/,

{y^^^fihi^' ^^^^^^ ^ocvitto naturaUlahorat, vt ouavbipBfuerit obUtus. yfi^pe aUcnaralefaciat, vnde
\^\^ ^^^tius ^V^^y^^^^^fi^^^^^^ curamfiusiinentibus. Atqui Cuculum non aliena oua fouere,fcd ip-
te^"^'^odr -^^^ "^^^^^ ^*^"^" ' autfuumouum fouendum fupponerc iam fatis probaui-
&v'^'^^^t,Q ' ^"'^ tamen adhuc talem maritum Cuculum appellare velir, concedi illi hoc po- Cuculi qm
t ^;'^m v^''^^'^'^^ Cuculum fimp liciterhominemnullius ingenij, ftolidum& inertem vul- iu(tc dican
fp l^fcit^^'^'^:'** Qll^^^ Germanis etiam frequens eft ignominiorgenus. Multo melius , ve- tur .
^^^^^^ Cu^ ^^"^'^^ huiufmodi ftultum , qui ad fictasimproba: vxoris laclirymas commi- ^ Saty.e,
rp^^f^ luuenalis vocat:
f\ t ^ Curruca placesJetuma. lahelUs

" Magna compeUens voce Cuculum,

^codi,

'^cs quidam pro curruca habenteruca,quod non placet. Mcrito enim maritus

inful-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

420 Vljfsls Ald rouanai

infulfus j qui mctchx vxoris filios profuis&Iegitimis educat, vt Cuculi pullos Curr«ca'S|
ali^ quaedatn aues , fed illa pr^cipuc , Curruc^ nomiue appellatur . Talc hodie maritiim It^
Cornuto g <^ornatum appellant, quodnomen a Curruca quafi,quamuis alia eius llt appellatio,deto|'
Italisdica- t«-i«ividetur. Alioquincurruculxnomenadhucquibufdamltaliar locisin vfu cll:, cumq"
tm-, deMditatenotatur. C^eterum dubitanti cuipiam & admirantijqucT caufi efle polfit ^ciJj^
Curmcala lusHiteraues CucuIusoua,qu«peperit,nonetiamincubet,atq;exhis pullos excludat.^nu',

L. I o.<:.^. nius, CH>f^its amhus. Nam minuu quoq ; eum infdiant auicuU , ah hisq ; velltlur , 'itavt frd m<:t« ^^^^. '
fugiat.^iare nonfore tutamgenert [ueftirfem optnatur, niftfefillerit.ideoq; mtllum facit ni^f^^y'^^
dumfrcfrao animal . Etenim vt Theophraftus teftatur, Cuculigenus non extaret , mfioua
mdofufpnerct, Aliam alibi & ver.i m iFifajcunditatis fim ul & timiditatis Cuculi caufam ^
» Ariftotcksnempenatur«%iditatcm. Huicatteftatu^
• ^ d 'm ^"^^^ -^' '^^^'^ tncuhare , «f^^wi? f a: ouispuUvs excludere pojje ohfrigtdam corports fut conftitutionemy^^
cap ir^^' ^''P^^'^''^''^^' vero apudomnesinconfcnb fit, CucuIumlicetfiianaturailerilem^lU
^ 6.Hif.c.7. ^P^^^ P"^'^'*^ procrearc, mirctur quis,cur ^ Anftoteles dicat, quod Cuculi puHos ^^^^^^^jj,
iiemoatfinriaret.Vvottonusquid;nriGGrmnnusfcntentiamnonfiihilIimitareconatim^^^
dirferc neminem vifos fibi dicerc: Aibcrtus fubaudiri vult in nido proprio . Verum
Philofophusnihilnouumdoauruserat.Nampaulopoftinnidistantum alicnis oua f^^^^^ j
re eum dilerris verbis oflendit. Sed fortc intelligcndum id eli de co genere , quod in prOT '
nidulariexipfoantcdiximus. '

V I C T V S.

E R M I B V S & infeais quibufdam,vt mufcis & crucis Cueulo5 veCc^
runt. Auiccnna fcribit fe auiculas illas, vt Currucam ik nmiles Cuciil^'^^1-
micuIisnutnentesobferuafre.Vndeeumexviaunon nipaccm eilel'^^J^ yt
Itgere. Quod autem ' Bellonius opinatur a natura non temerc inlhtut^ i^jj^
in Currucar potiiis,qudm aliaril auium nido excluderetur, & educarefi^^Vf

Iicetquedeacon/]mili,aceodemquoiIIeaIimenti2enerevia-iter,6f^^^,ja

* Lih.6. Hi verum ene,nifi ab ^ Ar'^<^^*-^^'-'^^^^^'' ^ 1 r,.i v . — ^i- . ■ ^...ifTi^i^

Jior.c.j. nidos petere fciremus,
An inter da-,qua! tamen f}:)ermoIog;

4^

Auib.c.29-

cainiuoras I / 'i j ' r " ^*"fc,'*»-5<t du»^^ mnt. i it n vti uiii cii,quod ipltii.»-«.

reponcd^ . ^^^opiuis ex aJiorum fententia tridityCuculumtamgrandtuf ulum numcts pullos d. uor^rer I
-Lih.g^m '''*''''''^W'^*^^'voUndipotenternahfumere,ym\^^^^^ quoauthore refert,fan^^^,>

nor.c.29. auis tiac parte natura fapcre videtur,& carniuorus erit. Verum vt vthac de re flt, hoc' A ^

L.i o.c^. rcJes ex propria refeig~enCen tia Cuculum Accipitrt nonmtnquMm tn cthum cedere, ex coq^ c^^\s
'^L*y.6.yy/probat,quodhacip(ydecaufar ' • - • • - ..'-.KaU'*.

1- . - r ----«-xaiapax,carniuorus4*minimMiabendusfit,cumnuII'i^^^^^^^^ '

tior.c.j. fi,, gcneris vnquam vifa ntinterimerc. Qiiod autem quidam dicunt comportari co^l'''V
eo ^.tate ci .uim in cauas arbores , quo hycme vitam fuftentat , Albertus falfum eHeait • ^^^^
quis cx AJberto qu^rat,quomodo igitur viuat,aut qui nutriatur , fi ncq^ cibum in X^^^^Tc^^^
r,tn.I,.c ^^,^^'^^^^"^^ nec^huncquaffiturus auolare, vtpote implumis, qucat, fortaneobi^^^^„
^^-"^"^ cft,eumnonfccusatq,Terpentesac vrfos hyemevitam degere, idquearatione alicn"^. ^

piitabit, qui 6C Cuculum frigid» eflb natur^, ipfo Ariftotele authore fecum r^^^/W
Hirundines in Sarmaua Europara fiibglacie^otam yduti fepultas viuere, n;^J^gfi>

nus&ineuntev-ere^icmoauuUiepeniitabit. ^alnrennmnime fabulofam efle^l^^^^^J

tur Ime ci-
bo in arbo-
rib' cauis

tatiacratiommaximcconfonam,ciim ipfa rei experientia,tum rationibus
Hirundiiiesventum erit^probabimus . Cuculi ver6veIcxhoccUmlatent,comcdcf^ ^
polJunt,qu6dineorum cauis, vbiIatent,varijLfm^^
de natura rerum quoqj teftatur , & experientiai^^ocet.

)oks, Copyright©201 1 I
dby courtesy ofTheWell.

Ornithologiae Lib. V. 4-> j

INGENIVM. MORES.

I M I D I S S I M A M auem efrcCucutum * Ariftotelcs tradidir, & trepida • , r«
anunal eum Pl.mm vocat, vtpot^ qui a minimis etram quibusqj auiculis im- dp.i. '
pun<.>lacenarur,6cveUicetur,imoprarmetueasftigiat.Qi)am formidinema ^L- to.c.9.
natura ob frigiditatem ei inefle vult Ariftoteles , ex moriSus ,corporis confti- Cucuii ti-
tutionemnonimmeritoconieaaiis.Verum ne naturahunc prorfumomni
"»rienim/!,„ "^^'"^.'^'•^'"''«^^''"'''cpufetur^quodcor^^
'« '^»'arun, J:"f '"ft">au fue fibi .mbecillitatis confcius,fagaciter admodum aliarum aui- CucuK
'"uolaiK n I " '^''••■■"'""«''e'' qmbus imponi faciliiis pofle confidit,nidos obferuateosq; ftu« .
•«'fcet sJT f ^"Of '^''"'•bet.ac in eorum locum fua fubftituit^reliquisq; ne aenofcanfur, per-
nidos adfi^ r"" P''^'''""!'' '' ^l^prto credimus , collocat. Neque ignorat earum auicularum
'S'i'turar^ "I!J. "°''o"i 1'','^'''' deIigendos,quar fuis non abfrmiha pariant, nealicnu
<'«m ™/^P"<^'enf.& deturbent. Nifi eiiim aftu hoc & vulpina fraude inftruftuseflbt.iamdu-
*fernit,t^'"' progenies euaruirflet, cui quauis ratione potiiis profpeftum natura vofuit , qua:
gratitT;^^^^^'"''''''''^?''''"-^'"'''"''''»'^^'''^ Ipecieconferuandis maxim^ appetit. Abin-
Ciiculu?" ' ^''"^'^ notaCfiqiiidem.quod refertur,verumeft)nulla ratione excufiri poteft
l^"orum ,^"' "''^'>'^'''J,"*'Vf fuppodtitio pulloaliraentum copiose fuppetaf,non folurn pro-

in ,Z ."^ ""^,?'^"?'^^'^'' & P^tus nu,ricatufuc confortes adultior f&us deuo Cuculi i^.
h P^lcher fi " ' '•" ^''^'"'""^da'",'" quo fcilicet illi complacitum eft.quod tam pi«»«.

'^mi.m ft r " '^"^^f^^'"^'';''5'^'fT,q»«niod6 fibi paftum prarbebat nuncin
" "> paftum fuum conuertrt,& qua: vitam dederat.pro vita mor em rei>onit ' ^

SYMPATHIA. ANTIPATHIA

VEM ADMOD VM Cuculus aliarum auium fnuaditnidos. eftra«„a..
ou.sfi,emprol«^

aui Al£t?r±"^."'^^^^^

VEM ADMOD VM Cuculus aliarum auium fnuaditnidos. effraais^.

ipfiquoqjcco"'-'-"""'"""'---'- • ■

. x,qua!eumiii

quitAlbertus,&eopotiirrmiimtemporecumeodigIidiantur;quo oua pa-r-
riunt,tanquamfraudulenta:illiushoftilitatis&tvfannidis,quaearumouade. Cuculo h
^liluum « ;i" ''"ri^fl" f <'i''"'8'"r«fint,Omnibusita,^inuifuseft Auibuspritervnfi ftesfint.
'"•cab' iV? "''"1' "" '".'''•'f''.'" P^": 'onginqua terrarum i.iterualla vereaduentantedepor Cucului &
iv...ilel '■"f [^"^""'■''''''■'^'^ ^''^'1'J'" »'''nod'J'« 'inbecillem, occultar procuIdubi6 amici- ^iluus ».

fe

uniucr-
necem .

f '^oceT,r ^ dcformem uelut Bubonem miemViam &7bfur-

^'>^ed ^ ""^T ^^^^'^ uMentur . Neq,- auibus folummodo

''^'^^e^y'^ Mr ^^"^'^"^^ faseft,idquoddoaisminus uerofitfimile,.A;cW//S///.4r/. ^»^^"^/5

« ^^^4m*"^ ">dorustcftatumreliquir,qu«mox,quodquidam memori* prodiderunt,in- ^''^"^''^'^'
r ^Uam?.^-^ ^^^*?^ Cuculum aggrcdiutur, & ad mortem ufq; diuexat, fanc naturar *
gratus interemit,ipfequoqj' ab his,quas ipfe quodammodo genui
iebita talione muldetur morte : iuxtatritum ilkid commune p
Hodparentihusfeceris. Scribunt cnim quidam c\c.\Lhs , fimulatq,- Cu
'^'^ti aim^.^".*"^"l uocem toties ingeminarc ante caniculam audiunt , veluti indignatas fre-

P ni l"^' ^^^*^^ Cuculum aggrcdiutur, & ad mortem ufq; diuexat, fanc naturar lege, ut b ^ ; ^ ^
^''^eh^i "^^^^ interemit,ipfe quoqj- ab his,quas ipfe quodammodo genuit, c fuis rig,c.%. '

k "^^^^ ' ^^^^*^** talione muldetur morte : iuxta tritum ilkid commune prouer-

jof-^^^^deovr^^*"!]^^^^^^' rubaIiseiusfeferecondentes,morfusacerrimos vndiquaq^ infli,
L^^^^^Um ^^^1*- ftare,autcibum caperenefciat.Itaquc

»^^r Q "^^^"^udinem , ac vi oppreHum tandem perire . Ethanc quidem caufam efle vo-

"culus fub exortum canicular , quo quidem potifrimum temporc ^"l^ ^o^^"^

taucis ftblcondac

^^ilare & '^T''^ '"'^"''^' '
^^^'''''^lnt^Q^^'^ ^^^**^^^>^ ^'i^ placet,cantilenam fuam occincrcdefinat. ^PIutarchus rc- ,
t>it^!' ''''^0 cZ^uI^Tt^^''^''^^"''''^ narcixm omne animaiquodinfedertt , Imret ^tanquam vifn> rctt^ '

■Pt0C I ' -"l^^^^^^/^^f^^^ij^^^^^^ir.ranquamv/fr/jrctt-r

or , ^^^io . Verum huic commento ex loci eius nomine occafioncm datam efle ar- CoTyoius

mons .

Nn AFFE-

422

VlyCsis Aldrouandi

AFFECTVS CORPORIS.

-nr* ^v, jT S T A R rapacium aliariniiq,- complurium auium

Cuculushyemede^ltt'

•^.f.4P» £rvJ f w> n» mefcir, pennas mutat,& fiinu] coU/e, tefte ' Ariftotele, tmmuutur. Ciim vej^
perhyememexuuium veterum pennarum deponit, icabro quodammo"^
corpore efle videtur quale Aiifens eft depIumati,ob pororum, quibus P^^^^^
rum tubuli inhajsere, afperitateiTrrVndc apud Germanos homines valcic icj

brofi vulgari diderio tam fcabriefie dicuntur, qudm eft Cuculus . ^"^f'

Etyinolo- Hebraji Cuculum vulgo Schachaphnominant^odnempepraec^terisfcabieimorbo

schachaph
cur didiis .

rare credatur.

COGNOMINATA.

Aciultcriij _

V C V L V M maritum mulier Artemona vocat ^ apud Plautum, qui cum
nis vxoribus dormiebat . Qma maritus vt Cuculus relido niiio proprio
do vxorio in filij Argyrippi nido foetare contendebat, Sc domi velu^
incubari debebant, in lclkum alienum transferebat. Vjideadulterium ditt^ f
- _--.=-sj quafi ad alterius thorum . ^ .

lupiter Cu Coccyx etiam olim I upiter didlas , quod iii hanc auein fe conuertiH^et I unonis defiiic^'* J
cui'dia:iis. Coccyges in Achernenfibus Arillophanis,vt Scholiaftcs exponit, dicunrur hominesiii^P
Cuculi q^ui ac imperiti,nam & Coccyx auis,inquit,voce imperita ac inepta canit: vnde ^ Plato :

^iuriq^utdvtdes Melcager^utGlmcoriiscxfrofa^rie
InlMO^ PrxftanteJlultuSyVtCuctflusvAdatvtas
Longe.peponis qui crura habet JimiUma

lEunuchjj^? ^ .

Oti qui di- Eos tamen,qui facilc decipiuntur,pri(ci Gr^ci ob ftoliditatem ab Oti ftolidar auis natura .
<n:i . etiam appellabant. Germani fimiliter homines ftolidos Cuculos cognominare folent'.
Aiax Cucu phron Aiacem Coccygavocauit,fiue,vtSchoIiaftesexphcat,abingeniominimc ciuili^^H^
lus Jidus , ^.i^ij^fe J folitario, fiue propter loquacitatem . la^^abunda? quidem cius , & impia? I^^l^^^^.jo
^ ^^^^ V Homerus meminit . Plerisq,- arrilit Battum Coccyga diaum fuifle , de loquutionis ponfi" f
culMiclut prarpedito,vt ' Ca^Iius annotamt. Nos quoq^apud ^ Pindari Scholiaftem I^imus Batrui^

^ln Pytbijs.

« Ll is.ant. gem Coccyga fuiile nuncupatu,qu6d non clara voce vteretur.KoW^ec, id elt , Cuculi ^-^^^^ .
Ie5i.cap. i. tur Hefychio & Varino , &, vt videtur, prouerbialiter , qui numero pauci , plures viderei^'^

DENOMINATA.

i5 U (J C I Cj 1 V M mons eft Grard^ iuxta Inachen fluuium,Dyceium prius apr

f tus, poftea Coccygium , vel Coccyx, tefte ' Plutarcho, eo quod lupiterineo
; cumIunonefororeconcubuerit,inCucuIummutatus,neagnofceretur.Hunc ^

Coccygiu
mons.

Dyceium

*Jn lib. de faniaspriusThornacemCalij Thronacem fcribunt)nonDyceiuin vocatuminfmuat-
^lncorm' ^^*^^"^ palus eft^ i ftyge emanans,vt ' Homerus canit :
th'iacis. ^'^^^ ^X^^P^VTa Uvpi(pAiy{^cdv -n pincn

^OdyJl.K. KcfmVTOC ^\ oc cTw ^rvyog vS^cttog i<^tv UTroppci^Z

^ Lib. I . de Htc ojuidem in ^cherontem Pyriphlegethon^ confluuHt ,

faf. Profcr. Cocytus^ , ^ui certe Stygis aqua efi fluxus .

Meminit eiufdem fluuij Claudianns :

Coccy tus ^ P^^Jfi l^ichrymarum fonte refedit

fluuiui . Coccytus : tacitis Acheron ob mutuit undis

vbi Coccytum, fluuium lachrymas volentem uocare uidetur,nam mofrorftyx e^^j ^^^"fj'^tu^

Coccytus, ideft,in cuius ripis ludiferi Bubonis gemitus & aliarum dirarum auiun^

piHimos audiri,Thefeus apud Senecam refert:
Palus incrtts fceda Coccyti iacet ,
Buboludii tiicVulturMclutiiferBubogemit. ^

fcr . Vnde Coccyto nonnulli nomen datum uolunt a Coccyge auc, fed Platonici quidam P

cytum interpi-etantur,quicquidhominesadIachrymascompeIIit. , ^j^\iyd^

Coccygi^ Coccygiam uentum uocant,tefte Hefychio,forte quod eo temporc fpiret,quo t^^"^^ ^^^cf
veiuus . pit )Loiuv(:^^K Multa alia funt etiam platarum & fruduum nomina,qua: Grammatici a

t>

[

OrnithoIogicrLib. V. 425

pec^""'*^^^^^"^^'^^?^^ Ego"er(>notitamabhoc, quamacocco caorigine

judi/^^^j^a ^^^v^'^ ^i"iti'> primts Coccygria,qii«e{lcatinusTheophrafl:i,ira quantum^ego Coccygn«
poiFit^* ^ -^"^^ ^^"^ ^*^^^ aliquis fitad ueftcs purpureo colore tingendas, ita utdifta uideri
fpjjj^^^^^^yg^i^jquaficoccus agria,id eftjfvlueftris^quo a cocco baphic*diftinguatur.Pari fen
^^^^y<^^mvticCychkis & Varinus exponunt, colore coccygino,id eft purpureo tindum.
_ ^ueenimhuicarboriquidquam cumCuculocommune efle uideo,cur ab hoc denomi-
''^^.putandaflt.
, ^imilit,

^itn i ^"*'"*^"0""^eniuumdebeant,leditadiCtosputo,quoclmtermaIa6^ baccasquv^-
tUr fr A "^^^j') ^ airibigui uideatur. Nam ^tojtnv^ Grascis baccam notat,qua uoce continen-
fiii r ^^^-^ iiunores,qui coniundlim quidem crefcunt,fed quam acini difpertius rariusq,-
Vqjj^^ '^^^'>o^*ii?>aIijq, huiufmodi.Vulgo maIaArmeniaca,tefl:cSuida/3^^^^^ efpUoKKcc.
hiy^g?-^^^P^^ ^"<^letur a Latina pr^coxuel priccoquum. Sicenim Armeniacum malum appcl
ci q : ^^'^"jJ^iJod tamen per/lci poti us quilm pruni fpecies cfl-. Non funt probandi Grammati-

xo;tJct.^e,Aa per ei in penultima fcribunt, nec ille, qui in antepenuifima.
Nut'^^^ ^"^^^^ quidam nominanttrifolium genus acetofum , a quo (apore Plinrooxys ap- Panis Crr-
^^ufai^ j ^'"^pequod fub initium ueris CucuIoVanere incipiente pullulet, quam eandem ob culi.
)" ^^tn ^^^'^^'^'^^^"^'^"^^'^^"rj&GermanixorficiniSjquodcircapak^^^ k- Oxys.

Bra^^ in Eccleila dccantatur,erumpat. allclkiiya.

^'S)fecr" r ^'^?^^^ '^^'^^'^ Rucllium cfl: uerbafculu, feu primula ueris uulgo, alijs laftuca agre- Braccuk
^'flosr r f 1 1 '^'^^"'^"^ '^"'^^'^ attuIimus,ratione,itadiaa. Vulgo etiam d Germanis Cucu- cuculi.
«gri*^ ^^^*^^'^^^"'^. ^ f PP^-''-*'-"'' quidam caryophyllo lyludtri non abfimilis , lychnidis P^'"^»^^ vc

'i'^"?*'''' '''' t'''' vocamus,foIio multiplici , fcd in partes plurimas ' , ,
4a P ' ^ laciniatus. Huius caulem vulgo aiunt Cucul. lal.ua afpergi . Apparet m eo fl.uma "^^''^''^

J\i'J Syfimbrmm Cardamine,florem Cuculi appeIlant,eadcm,vtopin?r,de caufa .
qua^r'''"^*''"^ ' '^'"'"^"^ Germanis tragopogo flue barbulam hirci voca.i Galichbrot, f ylimbriu
' W ^^^^^^"^"^''^^^^'^^"•>^ perlpei^ratbret,uunquam non Ciiciami-

^Hai^^^'^^ '^5?P'.^^^^!^"^^^cr>is^r Hinct-brteetiam fpumam illamal- ^J^-

A ^^J^^^^^^ faliuc,in geniculis eius caulis reperitur,Cuculus afpergerecreditur. ' ^'^'fi-

%^^^f '""^^^^^?^'^' ^«^^cam Impei-iale Cotyledonnafciturtoliomaximo ,magnitudine ^^'''P-'-^^-
. hiu ..^!^ ^^"S^ ^ flumme Syri:hanc herba incoI« herba Cuculi vocant: Seplaliarij vtun Cotyledon
' %h. ^^^"^""^ vnguent» populeo,eiufq,- radice ad conterendos lapillos in renibus,quod efl: fe- Heiba Cu-
Q^'^'-^ni. culi. -

^iTr ^^^!^""^"'^'^ vocant,- (S(:idquidemvtNicanderindicaf,quafixo'xjt(0'0?/^"^«»'. Quid '
1*^ voc w ^""^ P''^^^"^ ^^> nefcire fateor . Panem Cuculi , vt dixi , oxyn Diofcori-

'^f^ej.jj^^^^**^eripotcfl:, vtprincipio,ciim agrefl:iaduntaxatpruna nota eflent, Cuculi ma-
^^^^f>pr^^^^"^'"^^^*^*^ efl-,dignahominibus tardis, & qui nec domum , nec pomarium habe-
^ ^'^''^ibT^^^^^?^^^^^ gufl:ant:bus acerba flnt& ingrata. Galenus inter alia, qu« fuibus potiiis Brabilla .

cieuf ^S^^-^m hominibusaIcdisaptadicit,BrabyIanumerat:quoIoco fatisclarcfgnificat, Mala cncu-
^^e ho "oftris agreftibus intelligedum . H^c igitur Cuculi mala primum dida cxiflimo, ^ ^'"'^'c
^tn (^^jf^^^ fimilitudine idem nomen ad domefl:ica pruna tranfjfle , qua? iam non Cuculo- ' ^"^*
c^^^jf^^f bouiinum etiam clegantium poma vocari merere.itur . Poflet quis fufpicari ,
S^ai^^ ^^^J^ nominata pruna omniageneratim fuifle,qu6d aluum laxam rcddant;qua-
^^^"^ vix^^^* ^ Aues,tamen Accipitres praj c^teris maximc habere foIent,inter quos Cu-
j^^^loris f^^^^^^P'^^^^^"^'^^ """^^^*^^^ potefl-,pIumis duntaxatfimilis, carteroquin rimidiirmius,
?^c]^^ .^'""Pef indigens alieni.Quamobrem pomum aluu ciens,Coccvgis potuit proprium
t ifi ^ ^^^etu f^'^ nioIIiret,& liquidam redderet,& propterea vifcera refrigeraret . Hinc & il-
^ ^^^"nijVtSiculi&Rhodij omne prunorum genus BrabvIa'noniinarint,quafi
^ 0^^^ '11 E ^P^^^""^ linguis rationem affignat:qua? fi vera fit,communi vfui , quem Ga-
^4iinjj^^^"yjorum nomine lecutiis efl:,repugnat;ciim hxc potms ailringant,qu.im foluant.
^^^^ ^rh^^^ ^^^^^ Coccymala & Brabvla illud obferuatum a plerisqj fit difcrime, vt illa cul-
h^^^Iub^"^^^^ ^nt;hiEc fyluefl-rium : Brabyli tamen etymologia illis magis conuenit, qua:
f ^^fiisit/*^^'^ ^^^^^nnt; Coccymeli contra illis,quie fucco funt vehementer afl:ringente,&
r^'^^ iiece^r^*'^^> ^^^^^ alijs,quam Cuculis pro cibo qu^rcnda , qui tarditate fua in hanc inci-
^^^S*UtiJr^^^^^» vtdum abalijsmclioraimpetrare nequeunt,cumfuibus ui£him quarrc-

Nn X PRAE-

4H

Vljfsis Aldrouandi

Vciis pr

^EmbLi oo

Fiingilla .
Himndo .

■opcra

''7)e Lom
Head. 8.

PR/ESAGIA. AVGVRIA.

^ V C V L I certo cerrius iam hyemem exj6t.im , ncc fi i^us iam anip'iu^P^^*
mefcendum edc uocefaris iiuiecora acclamitant.Ita unumquodc]; annitcfl!'
pus fuam habetalirem,qu^ autadueniire,autiam prx ForibujadeHe ul i^i"*'
care (blet. Etenim ut Aiciatus canit : ^
t^dt^entjfe hyemcm FringilU renuncidt dles ,
K^d nos vere nouogxrruU Hirundo rcdtt .
IndtcMt Ajlatemffe expe^dre Cucufus

^yiutumno cH tnntum ccrnere FtceduUs .
^ Lib.z. de Agricolas itaqueo fici) ruiadmonettempefl-iuc^utinquit^^Hefiodiii:
opcra . cT H/AO^ KOKxv^ yxzjiv^ci SpVG^ iv -TiTct^gjojy ideft,

^ando Cucfdus canit in qut rcus froddibus arandi tempus ejji,
Cam propi is ciuir^vtc- 2ccc(\'crityik nmko magisjfi intrarit,pluuias ucl tepcftAtcs c^P^^n.
das allerunt.I T:\!c iridcm aleslnaufpicata cuoirdam habcbatur, ut ex P."^'Le;1ndro nofti'<'*^ .
noiiiedetiamliqui 16 con(|-at,qui,dum Luitprandifilius Irprandusin Longobarduini^^ff^^
inaiig irarctur, kieo coroihi illius indignum referttliillehabitum,qu()d Cuculuseotemp
^•Fn ci!i>h iltajinlldere vifus ellet.C^iod ex SabellicoLeadertranfcripfir.Qmdamannonaf^^^^ .
^ tein rimenilam clle exiHimant, cum propius domo,s,quod calo frigido facerc folet, ^^^^^(^,
accellerit. Aud untur apud Germani^ populos Cuculi plerunqi ad diem ulque D- ioh^i''^'^'
crum-.Quod fi edam ab illo tempore audiatur,vuas uix maruritatemcdnfeqi?tTturas ^'^^^^^^[^^
Apud eoidem confiietudo inoleuit, vtqui Cuculum ruri canentem audiant,petantab^^f •
ludum,aut ex veteri aliqua fupcril-itione vt numerum annorum,q^uos adhuc fuperilire^i ui^^^
funt, ipfispr^Ggiat. Numerant vero totidem annos,quoties ille (uum y^x-^v per interii^"^ C
qu^ihonem fa(Sa reperiucrit. Non ualdc diuerfus mos apud nofi-ros obferuatur, (ed ^^'^^jQ-
Solent hi ex eius cantu duced^ uxoris tempus pcrcontari, eum boni augurij veteri iup^^^^
ncexiftimantcs. Olim enim nuptiamra prsefidi lunoni faccr erat.

M O R A L I A.

V C V L V S a fono uocis nomen accepit,e6 quod uoceimportunafe^^r^f[-
ipiiim nominat,&nonfemel,fedcontinu6 nomenfuum incuicat. l'^^^" J
ciuntgloriofi Thrafones,& uani iadatores , quibus perpetu6 laus pf^P'^^^,^-
in ore, contni atqueille;pr«cipitiapiendifimus * Regum,ubiait: laudcf^^
nus, & noj» os tuum , extraneus , non Ubta ttia^ . • ^^.

Cuculi ob uolatus imbecillitatem Miluorum fcapulis fufccpti ad nos tranfuplant.' I^^^Jj^.
ao & nos,quibus proprijs mericis ad ca^lum euolare non licet,Chrifti SaluatorisD^jp^^^L^^- j,
ginis ac S.inaorum ope innixi,meruisqi eoril ac fuiFragtjs fubleuati,his ipfis nolmet, «^^
omnia concredenres, arthereas Cx: ^fernas fedes petere debemus; iuxtaillud ^ Deuter<^**
Exf andtt dasfuas, cr ajJumpfiteos,portduitcj..mhumeris Juts ,

VSVS IN MEDICINA.

'J^ > <^«r«/«/,authore(l ' V\m\\x%y Lcportnapellealligatus,fomnos ^^^^^^^'-^^^^i'

Thrafoncs.
* Troucrb.

' Lib. 30.
cap. 10,

nis rabidi morium aliquos Cuculi limum laudaredeco6lu Sc potum ^.^^m
hvm.it, Cineres Cuculi, ut tradit ^ Rondoledus , ad dolorem & ueiitr^^^ ^^j.
medtarionem ualent. Totusenim uritur,&inoleum recipitur,utfitdet^^^^jjj
bus,5(:auiculis,utPaircre,Hiriind!i7e,TrQglodyre,MotaciIIa&c.M*^^^
refert ' Plinius (atproculdubio tabulofum & fuperilitiofum)de ^^^"
peguo quislocopnai.imaudiat ahtcmillam , fidexterpescircumfcribatur,acucu'g'
detodiatur , non gigni puliceSjubicunque fpargatur .

I

OrnithologteLib. V
^ S V S J N C I B O.

ypiis .
Pulicu

t"'"- ^ P'-'"^ > quam alioquin etiam cxprella o, igani fifu!

\fKern[femfe-for''"r ^ r^''""

„S"nmctcba„t. Cuculumr^e.n ^^7"^^^^^^^^
Vj,f f^^mpcftiuiorem multo qufm in G^eda au I^Mr''''"!'"'''^" n^iTjlrTFr^eceflb fis-i

.fer*

R O V E R B I A.

2^

crfi,3^. *^/^4W.rj»;„,«;„.Ex huPhm, vcrbis .nrelIig,poflunthi^Hora- ^z., j,^

.^uio„ms:

Stii. '•'&{"*''5'"'^«"-*'»^»''«'«'/-«^^»^

«lcc.cr,mhu.ufmod,locosmcid.,,,ercQnti„uumdiemconu.t,-,,huiuf-

_ Nn 3 modi

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

Palcfoncs

Horatiiis
dcclaiatiis.
Sales .

CuiTUCa: q
«liccncii, ^
qili Cuculi.
*ln Afim-

^JnPfeud» Quin

cSZto,vn.ncali,satquea\im-obrisinceflunt:.ll.contr.rmecuus/m^^^
,Veoccemarec«peri'om,,eopprobriK^enn,sregernnt,tege..d.5q^^^^^^^^
minitantur,p.a:lertimflcelf.ffi..M,s,qu?;orareg.oner..nt,arbor.bus...faern^
" totoa-roCa'pa..o,Neapoiita.,oqitemporev..dem.arl.cet nequK^

rA^^;hocllludeft,quodFlaccu,sait: .>«.«..«^^^^^^^^^
AtqModH;)rafiusdevcre,cum putand.v.resterapus eft,o.x t , 1 ^.'V^'"''
■ ft , l t ?c?.. Cuculus no.. canit. Quo tempare pen.la..t.ae.ll.,quosri.n.us ap^^^^
ed .^ u,.napudal.as.iationeslicet^,orcere. Vern,sen.mma
rrrnutu}sfal,businterfel.,dunt,S,ce,.tes,tibican.th^

mili ,refie.,ificantibuj vxore,n parumd,I,genter enecuftoditam. C^iium ofi*'
ucL vt Lmus,,.omental,buscompetat:Cucu

ta,nTo,.ferua,vt . Qu„i&' PlautusV.ciritroducitvxorem co.iu.c.antem mar.to cum
ca deprehenfo .^^^^^ ^^^^^ cucuhs. Hprgr <tmstor . i Aomum . Et mox: i
CtmcaftUteCuculumvxtrtxlvnrisrnfit. _ ^ . plautil"""'

Quod vcro Acron uiatores Cuculos appellari ait ta'qua p.gros.cumhoc couen.t l

F.t„n>cuhatCuculus,ijttodir»Hitimfrrgerct tiffcrtor fuelU. „^nerali<^*'"!

«/» M,cr-

Cit.

Tlinfoncs,
CJoccvgi^
canius .

Idlabund;
Ingratiis.

F,tfmcubatCucuMs,attoagrautiimj»r;e,<^".t'jj'-"-"r" — • , „«„<.rall
Qi,in uide,i poteft in co.iuitio Cuculi allufum ad uocetn cuba.id.. Et »1'^' PJo£";^^r
utio videtur ufurpafle. ^idflo CucuU,v,ues ?.n.f. torte lachrymantem ac f.ngulticntc

Itidem'^'"'"

Improbiis
& aftucus

Aftutuj.

UILIU VKICLUI UUU^'rtn»-<=<^-'^^ ^ ' ....

torcm CuculLim uocet^cjuafi ^^y^^^ovrcL . Similirer ^ alibi :

f fiho mn credam.qut ohfcquttur pamM»c non,vtfnero Cuculo,
TuaqiitdcrnCuculeCMufa,nonhercrefiosfr.tctdcrm^^ ^ _ ^^r.c\io^^

Cuculi , >^oW- ae ijsqui cum paud fint , multi num^^^^
V irino auriioriluis. Cuculi nimirum dici poflunt,qui ftrepim

Uunos,quod&Germaniufurpat:pufin£eftyemereingefan&
tilenam femper eandem repetis inftar Cuculi . Ipfe femet canit : In ^^^^abmKlos lui l^g^cbj
* nnedicatore.s.Huicai1ineeftilludGermanicum:DerguckguckmuHmilel^ :\lnii^^^
aulVruoffen " " — •■•''^— '-^•-"o.-x-^.-j^rv. ,^^^f^lnif/^f»linminf>inPTaro. Imnetit * .^V#

nibus etiam

der eucksuck dem goriem,ra eir,merc;cucni iiuiu i c^-ci i^uc,v|u-tvxx. ^,.-
lusfemiierin alieno nido parit,nunquam bis in eodem: Der guckguck le^t itaetz 'i^ j^nf^
neft. Videtur torqueri poOe in hominem improbum & aftutum , led cuius doli ra ^^^c^^ If
..,^2,^ .'^^«. u J^^.-.^.i^M,». Ononniiatn X^.ilifprinternretarillC^^» uil^*

nelt. viaemrcorquenpoiicinnomiiiciiimipiwuuuiv^rtxivt»."»^' —
hendanmr.ut nemo iterum ab eo decipiatur.Quanquam & aliter interpretarilice j^^^j^j^
femper in alio (id cft, fimpliciter alieno) nido parere . -Hxc Teutor.ica pleraq^ P u>^l
nithoto-s citat. Aftutior Coccvgedicebatur,qui aftu fibi confuleret. Sumptum^ ^of
niooua qu.Tipfafouerenonpoteft,innidos alienos fubijcientijj ,quomfterai6» ^
6c nullo quidem fuo labore fpecies nihilominus conferuetur .

EMBLEMATA.

*£mbl.6o.

E

M B L E M A eft apud * Alciatum,quod infcribitur Cuculus,huiufmodi *

RuricoUs agrejiegenus.flert^ Cuculos

Cur vocitcmyqudnam prodita caufa fuit .
Vere nouo cantat Coccyx , quo tempore vites

^ti non abfoluit , iure notatur (ners ,
Tert oua in nidos alienos , qualiter ill<L^
Cui thalamum frodit vxor adulterio .

0

u-

0'

qj

pa

•3-

11'
^>

ir

OrnithoIogixLib.V.
A P O L O G 1.

427

[ V C V L V S & Philomela eodem cantant tempore, ucrno (cilicetab Aprili ^""^^^» ^
I medio ufquc ad exadtum Iunium,aut eo circiter. Hx dua? aues in contentio-
nem ucneruntde fuauitate concentus.Qua:rituselHudex. Etquia defono
erat certamen,aptifnmus uifus cll: ad eam cognitionem afinus, qui prxter ca!- *
teras animantes magnas haberet auriculas . Afinus repudiata LuCdimf cuius
Homii harmoniam negabat inteIligere,uiaoriam Cuculo adiudicauit. Philomcla

^^probec, !^^PP^^'^"'^^"c^""biuidet,agitftatimcaufam fuam, canitdiligenter ,utilliap-
"''^«icandaminiuriamabafinoacccptam.
SHiiref ^^^^^ ^ eftapud Piutarchum, in quo Cuculus inducitur minoresaucs pcrcontari, Tif/o
fufDir,.^^^'^^^'^ ff >efto, qui nullam prar fe feratferocitatem . Quoniam , refpo*ndcrunt , ^^^ti .
^ ^^mur te aliquando futurum Accij)itrem

L O S A.

HEOCRITI Scholiaftes enarrans hoc carmen poetx , TraW ywajKig
yo-iWTa/,;^^' Xivg tlydyiS' H";o^,hoceft, omma nouerunt f^imin^x. , etiam vt
lupiter Junonetn duxerit , cuius ufus adinftar prouerbij haberiponeuiJetur.
Ariftotcles ( inquit ) \\\ libro de Hermiones templo , louem f ibulatur , cum

/

'^infeJm-^ V ^ • ^-,..^uvu*uc,ii ii^c a rigcntiq^ lunilem,& in lunor

^j. ^uiio copiam ftii ncgaret , quod matrem timcrct ,Iouem fe illi maritum fore Promififte

'VtuS-^irj''''^^^^^^^ ac-
^ '•'^fnK V ndcpr^cipui Argiuorum hmc Dcam colebant , cuius fimuiacrum . quod in
*oiiopofitumerat,CucuIumfceptroinfidentemmaiiutenebat.

Appendixad Hiftoriam Aefalonls .

^^Ham 1^^^^^"^^ "^^**^ transferatur oratio, vifum cft Acfalonis iconcm,quam pcr
!• '^^^co^^k u ^"^^^ ^?^* Pr^termifimus , prius

Volo^e ^^e*'^. Eft autem auis forma & magnitudinc Accipitri Sparucrionon diffimi- po,^,,^,

^Vulij^^" Pennareiusomneslutefcant: Caudaeifdemcoloribus conftat, fcduclutexla- Roftmm.

d >SUje *"«»iui^uiis ucormra ucr^cuciuus luii^uica . ^^oiiumcanaicansiineisrerru- ^^.^ ^
bl^ Suideh!*^"^ ^eorfum tendunt,refpcrgitur . Pedus & totus uenter, necnon & cox« eiuf. vent« *
pro lineis maculas , casqj grandiufciilas habent . Tibi* & digiti Tibii ,
lunt, & tabellis inligniti. Vngues robufti,nigri & hama ti .

Sequitur Aefalonis Icon .

VLYSSIS

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

vlyssis aldrovandi

PHILOSOPHL ET MEDICI

BONONIENSIS

O R N I T H O L O G I ^

LiberSextus.

Qiii eft

DE FALCONIBVS

IN GENERE.

j V ANQy A M Falconis nomen recentioribus quibufdam fcriptoribus
I necnon huiiis tempeftatis Accipirrarijs variarum nationum adeo latc pateat
vtomne Accipitrumgenusfub fecomprehendat,vtiex capitedenomencla-
tura patebit,nos tamen vt tam vocum,quam rerum confu/lone (in quo feni.
^ per lummo ftudio incubuimus) euitUreraus,generaIi hac fignihcatione tan-

KJ ' . ^;"'" ralconis nomenclaturam,quateitus omnes Accipitres denotat ner

Lw.^, V c ..w.i ctuvjurttiv»,vjuuu ipctici propnum eir,ron genc-
; ^^J^ariM^ ' certoconftare non pOxTit,quangniHcatione,lari^ane, an-

f e erZ r 3^»thorem,e quo excerptus eft locus , didio ea accepta li t . Sed neque in hoc
f '^^ntur . ^'^^^^'^"P ^'^^^ enorme committitur,f5 qu^ de toro genere vera funt, de fpecic
- ^*qui T ver(a,non tamen hoc vniuerfali , fed indefinita enuntiatione . Quare t^no-
^'^'''^ hiao r^^"^""^ pr^fatis,n pleraq,- Falconibus & Accipitribus communia , in A cci-
^^^inod/-^'^^^-" ^^"^'^"^^^^^^"^"^ "^'^""^^•^ ^^^^^"^'^^^^'^qu^fadAccipitresquoqueac-
jJSi, aut Q " P^"">if- Hoc autem incommodum, quod alia ratione cuitari non potef^,ita cor-
'^^^rti :/^*"Potenc, fi utraque hiftoria perlegatur abeo, quicuriofiushuius udilliushi^
"iqmrit .

JE Q^V I V O C A.

' A LCO N I S nomen,etfirecens,multistamenrebus,idq; uariarationecom
mune fa£^um e{l,nempe aut analogia,aut alia quadam de aiufa .

In primis ftellaruin imago,ordine feptima,vt au6^or eft ^ Francifcus lun-
<^iuus, FaIcouocatur,qu2e ahasquoq; lyrafeufidicult,chelyfuc,tympanum,
Vulturcadens,5cteftudo dicitur.Sidushocdecem fteilisc6ftat,quarum lau-
^•iti fimaeft^qua? lyra propric appellatur.
Vof^^S^laU ^^*^^**^"^ quardam fpecies,qua in meo mufdfo afleruo, Falco neorericis di(^a eft.
K^Uinj^ ^^^^ ^"^pifcibus fquamma te6^is,quibufdam Miluus, quibufdam Falco propter
f^J^iteti^j^^^^n^atur.
^^ '^^''^nani (^T^^-^^ viricelebris,cuius ^Xyphilinus meminit.
^^^^^^^Uant ^^^^ bombardarum,fiue tormentorum bellicorum genusquoddam Falco-

Falco ftcl-
la_.

Aunpigmc
ni 1 alco
xh.rn.
Fa copifcis
i alco Vmt.
^Jn J enin.
Inl.o tcr-
ir.cuuiiH,.

Fuic

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

Sabellicusmeminit^fubin^

450 VlyCsis Aldrouandi

f alcorigmi Fuit & militafc (Igiimn aliquando co nominc didum.
miiitare . Promontorium quoque Gaditanum hoc nomine venit, cuius '
rium Gadi "^"^^ Palconis promontorij .
tlnnm f P^niqui^ vt propius ad rem accedamus, Falconis vocabuIo,vt Aucm fjgnificat,adeog^"^
• Jn fupplc. i^^tim unfuntauthores muIti,utnon folum omne Accipitrumgenus,fcd ^Sc rapaciu ^^^^L
Hlfi. ^ fub fe continerct, fuaq; fignificatione uicluderet . Ita Aquila , Theodotion , & '^l^^^f^.
Falconcs 4 apud ^ Albcrtu aues ocs, quarum in ucnatu uolatico ufus cft, Falcones uocant. Etipre AnJ^^
Aucs Hidc. tus;alijquc reccntiorcs,ut Crefcentiefis, Niphus Merillos feu Aefalones & Accipitres P^'" .
J^nim^^ '^^^^^sFalconcs uocant.Pari padonomcn FalcoGallis^authore^^BellonioadomneAccJ
e^^*3, tramgenurdefignandumextenditur^haudfecusquamGr^cisHicraXj&LatinisAccipif^ '

S Y N O N

Daah,
Kos.

I M A.

P V D Hebraros daah Auis nomen in ' Leuitico pcr daleth,fcd in ^ ^c^^^^
ronomioperrauhfcribitur. Hoc eruditus.quidam Falconcm/iiinificareW.

tcronomio mterprctantur J'pb3, id cftjFalconem^fed Bubo podiis aut alia Auis noftun^^
uocefignihcatur,utin Buboneoftendemus.

Grarcum huius Auis nomen apudaiium nullum authorem preterquam SuidamrcP^^' '

0f

enefpccici. Ofnithologi
dio hxc (nomen) ad fubfcquentem (fpecies) referatur , fubaudiaturqj proprium , j^JJf
nomen non Accipitris fimpliciter,fed vnius tantum fpeciei , & hoc qui^icm , vt mihiy'
redius . Neque mirum cHe debct, nu(quam alibi i<I nomen Gr^cc legi . Nam vcre
non eft,fcd Latine originis,&: a Suida e Latio in Helladcm traflatum Gr^ca termin^tjp^jf^
atfifta . Latinos efle ei natales arguit nominis ratio . Nam Feftus Falconem diftupi Qffpf
pedeintrorfumarcuato,fcu afaIcatoynguiumhamo,id eiiyfAcisin morem adunco,**^ .^f
atqueacuto. Nam flmiU caufa falculs dicuntur Pardorum,& Pantherarumcxtiei«^^^f fj'
guium,in falcis formam incuruatc-e^quia apprehenfi integra corpora dilaniant. Alio^^^dff
, conis nomen pro hac Auc non eft admodum vetus. Falcones & Aftures nominantuf^ jpfi
mico. Seruius quoque Grammaticus Vtrgilij Scoliaftes Falconcm commcmorat. A^^i^f
vocabulo Thulcis Campanis vernaculalingua Capys dicebatur. Vndc Campaniam
Capnam ciuitatem a Thufcis conditam vifoFalconis augurio denominatamidem ^^^/^»
tradit.Idipfumaflerit FeftusinquieilsrC^/'^^»//;? CAwpa^ua quidam appellatam ferf*^^

Etymolo-
gia*

thef.
Capys.

Capys vir . _ _

Clr.liioncs. ^ piji^io Chiluones vocari fcribit , cum tamen id vocabuli apud piinlum^^

Faulcon .
FakK.
ValcK.
HalcKon ,
SoKol.

Pairagen
fcii migia-
torcs .

Capcftrcs

Ripaiij.
Marini.

rcgionc, quos nunc Falconc^ ii^

— . vocabuIiapudPIiniumnufq^Vgj^

perire. Larinum Falconis nomen plerique Europ^ populi acceptum retinucrunt. -Mi^
FalconuelFalconedicitur, GallisFaulcon, Gcrmanis Falck, Belgis ValckjHifp^'^
kon, lUyrijsSokol.

GENERA. DIFFERENTI^-,„.

A R D l V V S & Belloniusgenerica quadam attributione V^^^^fn^sf^
clalfcs partiuntur, vtkiliceta locofumptodifcriminc,aIijdicaturI ^ lll
f ci cft , migratores feu commeatores,fub quo gencrc omnes qui ab .jW f
procul diaitis regionibus ad nos migrant, & pcrcgrini funt, contin^?^ jn^'
vcro campeftres,qui fccundum ab ills bonitatislocum obtincnt, (S^^j^jn^''
di^r inagnitudinis, qu^ ruri degunt,vt CoIumbas,Pcrdices, Turdo5,<^
res etiam ex agris uenantur,maiorcs ver6,quale5 funt Cvgni, Anfcres, Ardc^,Anat^» f^r
ni,Otides,non a-grediuntur,fed pcregrinis iIIis,quos migratores vocauimus,rclinqii^ .^5
tiumvcroacvlrimumgenus, Riparij appellantur, quodinripis, autlittoribu^ ^^5^^^^^^^

aquf s viau!n libi qua- rant,qui varia etiam pro locorum diucrforil rationc nomina io^ ^-^^o^r

Lmoralcs . Italis cnim marinidicuntur,quodinmarishttoribus&inmaritimishabitent,vnde<^jl^,jii

'0

ber'

;ipi'

;it,

ai-

tifr
tif

ir
f'

/5

'if

431

icircalacus,lacu- Fluuiatilci

pifcibustan- Lacufhes.

'**'jaeaiai,p/^ ii- ' i ' ------f-"- >^""i*t***iij^iivrL/inilimumce{etur*

%'*at n "" ''^^

«■epaiftre^ r ^ "^^^ > ut uir quidam do^tiirimus putauit, paftum . Hoc enim non repaire, fed

'^h^'ZT£^ Haukains
lo ^Jbert "^^^"i^it-^rs ab Ardeis,& Gruiers a Gruibus capiendis denaminarunt, Heromeis.
^^kcuiuc "^^^ r^^ dillimili ratione,fententiaq,- triplex Falconum Genus f icit,unum no Gruieis.
^^^ium n.ff H^ecies ponitrfecundum ignobile, eius tres tantum: tertium inter utrumque

artiGip^^^l^ P^?^^*^^*^*^ S^^^^roforum & ignauorum coitu progenitum utriufque naturam
^^^onem n^^um triplex. In prima clafle ' enumerat Falconem facrum, Hierofalcum,
^idariii "^^^^^^"^'^''^^^^^^^^'^'^""^^gil^bofum.albumjrubeum , cyanopodam , arborarium &

Lib.

^^^'pitrib^^ ^'^^^^^^^ ^^^^^^^^^*^ Lanarios,TinnacuIosq5 vocat, hacinparteFalcones cum
'^^ftiiae C"'^^ ^^^^^^^'^^^.^^"^""dens. Tertij orditiis Falcones Hybridas merito appelles : quo Hybridcc
^^^^^ non!^^'^^- ^/"^'^^"^^'^"^ vocauit,aIte|p parente nobili,altero ignobili natum infinuans, fed qui rinr.
^^ioihiV;/'^5*^'^^^^*^^^^^^P**"^^f><l"o«eorumq partuvariantium nulla eerta Antonius

qui vuigariidiomatede rapaci-
coniedtura fallit, Germani cum '

f','. >■ r,-- «f'^'Ortantur,ad peregnnos non ma- -j-yj^gjj^^i

"^fe thh, ' Ipcis, adduais ra tionibus docebitur . Nos vnum incerti generis, quem a

' Hiom ''^T^"^ leucophea feu fubc^ruleu appellamus, pr^terea & Indil vnil addemus .

ab a^tate

annona- Sorif^u<_.

"^^^esd i r ^^"in a nido domi noftr« adoleuermt. Alij ra- Nickllj .

Jo J^^i^^civl nT^!!!l ^^^^"^ ^??^*^ ramage aut branchiers eftlingen , qui nondum plenc J^>^^f. -

f ^ar? 1 contumaciores.^uodlihornotinoseU
^^^^t T ^^'^^^^ ^^^^"^^ ^^"^^ ^^P^^ fuerint,appellant, prseftatiores proculdubio eua^
X v.Otn ^""^ ramalmm naturam nonnihil redolent. Marzaroii.

li^^^^i^id?!^-^^^^^^^^"^^"^^?^^ MV^ 1

r^*daat 1'^"^"^^'"*^ ^"^"^^" pofllint,quin aliqua Ixfionem incurrantrquod fi uer6 fort^ diftmaio^i
4o le^^Uirid^^' o^" ^^"^^" nequit,ut penas producant,qualesramularij, infignes nempe,fplen- ramanjs .
aliQ j ^^P°" proportioneajquali refpondentes : contra uero uel corrof^ eflefo-
C^^^^^iJi^e^ "^^^^^-^"^"^^^* ratio itec affignatur, quoniamab hominibus

H ^^^^h^M^ ^"^^ minori cura quam a parentibus educentur, aereq,- impuriori , quam
V?)smai"^ lu^"^^"^^ cogantur. Cajterumcolorpedum&fuperioris roftri parsin ni-
C^^^UeruP ^^^^^^- ""gues uero & roftrum obtufiores,&minusfpIendentes5 ipfiautem
p^l^^cutiefj'^^^^^^^^*'^^^ ^^^^ pafcuntur, ueluti quodam horrore afficiuntur,pennas

k^^^^oaes^^ ^^"*<^ue aliud difcrimen inftitui poteft,ut alij dicuntur magni, quales funt Hie-
V tcret ^^''"^^> ^ ^^"^^^"^o^^i: j mediocres, alij parui,ali j longi, alij corpulenti, craf- ^ f^^^'^'^
lO '^^^eper^^* ^^^^ue ciim in uniuerfo genere , tinn etiam in Hngulis plerifque fpeciebus , coipori^

^^^W^^^r^^^^""^"^^'^^^^*"^""""*^"^^"^^"^"^"P^^^* ^*^"^ peregrinorumnecnon Atobre*.
^^m func rubicundi, alij fufci^ali j maculofi .

NATVRA.

45 2 VI jfsis Aldrouan di

NATVRA DESCRIPTIO.

Gobr'.

Oculi.

FigntA

ALCO \\au<\du\nc AcdvVitnmgcneriseffccoguofckutM^^^^
ciesefl-^aninKy&aiidacia rc&quis p/urimum pr^dit.Qua ^^{^ ^^n^.^dC'
bufuenotisabalijs rapacribus& Accipitribusdignofciqueat^&dmeij^^^jjj
fcrrptione erus liqucbit . Quandoquidem vero ncmo vnquam ralc ^^^^^
^ gcnereexadiusdefcripferit^quam* Albcrtus,itaq;huius verbis "y" j^hJ-l'
^ mur,nefcnfumin vUoimmufcmu5-FaIconu,inquit,conueniescoW

nigrcdinem
befcit autem

bere maculas ntgra^ tn maxilhs,vel, vt alibi idem ait,guttas in facic nigras,& ^"^^^^^'^^lfcjiiiii
Vtrimque ex vtraquc partcraftrij&ciliahabcrc nigra,&cincreum fubnigrttiti toio
cfaiiio,&4iorfotS^fuperforecolli,&cxtcriorcafarum parte,

&caudaretiamcxter](^»^y

alijs paifim partibus varium eile , & quafi virgulis interruptis quandoque,imo ^^^^^^^Lj^.Ai'
procolore vno. Sed primo anno fecundus color ruffus efl rem i/Iarrut^f^
uleinceps paulatim.eo ampliusfcilicct ,qu6 pennas farpius mutaritA- ^^jot
forum admotium flauus ell feu croceus , ita vt ad ri^dinem accedat; pupilla ^W^^^Q'ip\<(_
pedum optimus croccus,multLimdeclinan5 ad atbMinem. Na quo minus albeicunt, » j|j
Pilfor ei\ Falco. Quoci fi vev^tad coWcin CiPrufeum, is qnoque igriobilis , quamul^ ^^q-j^
fentiunt. Qaanquam autem diuerfaj Falconum fpecics,iam dfi^is ped um 6C P^^^^^^^ •0^'^
ribus diffcninr:iii generc tamen colores ifti Fulcoi n conueimnt» Capitis quidetn
£bus,conue»nt etiam quibufdam no6^urnrs Auibus rapacibus. Sed quoniam ^^^'^'^?^ «.^^^'
ma 6C f\iec\es corporis mag^s, quara cobr ingcitium Ceu com^j-texionera mdica t , '^^^^bii^
chidunturilUfimplicitera Fakonum nobilitate. Quod sd corporis figuram sttinetf^^^^D^f
Falconibus in generc conuenir cralTius haberecapur, & collum breuius , & fiti^*^^^^'^. ^ift^*

liare prxterea eft Falconi alaslongiores & caudam haberccontradiorcm, crura ^'^^'^^jjip'* )
fbrtfora proportionefui corporis,quam carterx Aues rapaccs.Eodcm modo feliqH^^^j^jniii^'
dum pofita a nobis defcriptionem pcr comparationem ad alias Aues rapaces accip^^j^jnui)
Caputjckrf Quanquamvero dixerimuscaputdeberceflecraflum,nontamenenofmc caput ■^.^^ni''
4|uepartes. cjuod hoc acccdatad fpeciem Auium noa:urnarum,qu« omnes capira haben^ V^^J^^
darq,^funt,magnitudinecapitis,materiar potius abundantiam , quam virtutis excellcj] . ^^ifi^^
diGantcPrarterea neque omnina rotundumcaput probamus,qu6d in concauo W Jr
mmts dtffluant f}>iiitus , Sed ciim in Afturecapitis pars anterior longiufcula ftring-^^" ^|,loU'
tim , & tcrminetur in foftrum , ficut & Aquflar caput , caput naturale Fakonis ^^^^^^^e^^
gum efl:,nequefl:ringitur,ita ut roftrum ferme vidcatur (phserai appofitum,& frons c\ jjjnj'
tunditate dilatari . Supcrior cranei pars X rotunditatcddicit, & hxc capitis ph^'^^^ .\^ii^^^ H
moverticelemperlaudatur. Maxillares partes bene rotundar & breues funt,q«^J^5pij!'
fpecies eft humidi cholerici , bene mobilis & bencaudacis . Nam & Falconis inf^^ j ^^01^''

prium e{\: , cito moueri in prxdam , & non difcernere , & plus auderc , quam pof»^ * * qij)
XeiimdeGolIibreuitatc. In eenerc enim breuecfl: collum Falconis. mads qu^^^^ ^^cl

generc enim breue cfl: collum Falconis, mis;is ^^^^^.i^^^^'
Afturis aut Nifl. Sed nimia breuitas vituperatur,phlegmaticam enim frigiditateu^jT^v ^^t^^

Coxae.
Pedcs .

colicam ficcicatem fignificat , & ad proprietatem Auium noaurnarum accedic * jjli^f
quodcunqueanimal fpeciem alterius rcfert,ingenio quoque& moribus ad id acced» ^ jjgii
€rura breuia efle debeant, coxat tamen fint longar bene pennatse . Pes bene P^^^^j^^d i^^^]
fof te5,pr«cf puc in nodif articuIorum,& vngues validi, magisqj aliquantulum ^^^^^(^i cof^
tiorem pedrs partem. Similiter deniaue caudam non fimpliciter breuem probamu^> ^ ^i^fj
paratione fada ad Aftures & Nifos.Nimis enrm breuiSjNoduae aut Bubonis ref^^^^^^^ift^
tur longitudo eius tanta,vt compo/ita alat fe fuper caudam extendant,aut fcf c ^^^^^^'ici^^,
tremofongiorumantcriorum pennarum,&ab iIIaconiun£^:ionecaudanonmuItu -^^i^^^
daty nec dependeat , (icut Afluris & Nifi . Nani cauda longa fpin^ dorfi meduUaJ^' lyt^^^Jri
I. c.li midam indicat,& timidita tem arguit . ^ Petrus Crefcentienfis laudat in Falcone c^? ^
dum,fpatuIasamplas,pennasaIarumfubtiles,coxas longas, tibias breue$,&^^/^ jf^f i^^^
liuidos, & fparfos . Inhis ab Albertononnihil variat,quicaputprobatmedioc j^t,f
fum, pedes latos, fparfos, & macros, pennas alarum remiges longas . Et Falconcm .^^ ^^^^
frequenter pedes fuos refpicere folet . Huiufmodi dotibus prarditus plcrunque ^''I^'^^ i&^'

Ornithologi^Llb.VI.

435

;(;(

f
It'

r

i

I^'^^ij^^^?^^^pr«rertur.Fittamcn c contrario,afpe£l:u maxime deforme^ funt,opti-
O^'^)^^ ^ ^^^^^"^"^"^^ Vnde Falconum pra:ftantia folo experimeto exadc cognofcitur .
'^^^Uli^!^ ^^diinusjcum Ornithologus in gencrali Falconu hiftoria collocauerit,(!k nui^
^ ^ioinen dederit,nobis etiam hic ponere piacuit .

Oo

LOCVS

Vbi optimi
Fnlcones
^ignaatiir •

Falcones
Albivbi.

43 4 VI jfsis Aldrouan di

L O C V S.

AXI M V M, prgftanti^fimuin/eroci^Ilmum^^Falconum geniis,&q^
m igno numero in regionibus ad (eptentrione pofitis reperiri omnes jcri
Gi ius rei fakein veri /imile racionem in Accipitre reddidimus. Nam
& Lfuonia,qu^plufc]uam fuprafexaginta tresgradusab^equatorediltan» .
extabulisgeograpliicis patet, frequentes admodum ,&audaciramo>^&^^.
tradit,& infulasmaris dacialis Falcones plurimos prodixereauthore
Iu$Venctus.EMofcouiaquoque& pr^fcrtim Pecerrahuius regione>Tartaria,R""^^'
ru(ria,magna Falconum copia,&quidemgeneroforumadmodum ad nos apporratur. t ^
riunturquoque albi &oprimiin Bof lia a Bofia fluuiou<>cata,habitantq5 montes .yQ-
& inacceffibilcs . Hyberniaquoqiieeidem polo artico fubieda , quamhodie Irland^a
cant, Oceani infula,' BritannixcoIlateraIis,muIros producit FaIcones,aIiasq; fimte J.
aues.Deniquein totaSeptentrionali plaga,Sarmatiatota,finitimisq5rcgionibusoptiniij^I^^^
cherrimiq,- abundc reperiuntur . Orientis [)ra:terea regiones Aegyptus , Affyria , ^^^^ l(jict
I«rq; ad Onenlem fitar, Cyprus , Creta , Rhodus Falcones optimos ferunt . Ea ^^^^^^l^i S^'
pars,qu2e Tunetanum hodic rei^num vocatur,& Cn\Tcia, necnon Liguflici maris inli^' i^^^
diniay Corfica,^ Hecruta ex Ilua prxftances mittunc . Producit item Sc Italia in ^^^^" pqiif
Germania in alpium iugis, $c Gallia in Pyrenxis Sc alibi , alios alijs pra^ftantiores . PI*^^ ^
Cur in mo vero in a^tiiftmis mondum rupiumuc vercicibus,aut lyluarum excelfis arboribus,ut qu^"' ^5
tibiis&iyl ramis degimt , &C aliquando in (yluarum laceribus , vnde prompciiis ad paftum ^ ^
uisagant. guolare poifint.

V O X.

Rapacium
involando
diuerritas.

FA L C O vocem edit,vt inquit A lbertus,plerunque craffiorem & prolixiorem A ^ f^c*
acuto in grauiorem procedit,magis quam A fturum vel Niforum,id eft, rc liquof
cipitrum,imo quam Aquilarum etiam,quibus acuta eft .

VOLATVS. PVGNA

A L C O mira quadam volandi ratione cum in principio^medioq^j^^^J^Cgi^'
nefii^ uenationisvtitur. Primum enim pra^da confpedain ^)'^^^^ ^^(c!^,
tando altum arthera confcendit,& fixo in eam intuitu deorfum ob"^^|^^iili
pr^cipitat. In vi(am Anatem, Anferemue aut Gruem inftar C^ff^^^ff^t^o^
claufis^cotradisqj ali^ ruir,ac ungue poft-eriore lacerat. Scire autem IJ^^j^in
omnesrapacesfimilipad^opr^daminuadere, ca pere,&Ianiare. ^^^^c^
enim reda & in longum volant, nec alta petunt,cum prc-edam prehendrit,& fimu^^f^^^^jpitii^^'
ceperunt,non expedanr,donec exanimara fit, fed roftro ilico uellicare& lacerareijl^^gpaf
quibus plus roboris in unguibus efi-,quam in roftro.Huiusgeneris funt Aftures^NjW^^^^ti].^'^^^
uerij. ^li^ uer6,cum pr^dam captant , ex alco in eam magno impetu decidunt,fer»^^ Jj|friU^
hoc modo coficiunt: Vnguibus arreptam uinclamq^ iugulum & coUi uertebras ^|r,i^^^'
gunt,qu6d in eo maiorem uim habeant,quam unguibus . Roftro itaq; pr^dam ^^'^^^^^nft^
uero prius inordere,aut uorare incipiunt,qu:im prorfus mortua conlpexerint. H*^^.^^ pif
tudinem,ac naturam habent Aquil2e,& Falcones , necnon & Aefalones , & forcc ^"^yicbf^;
maiores,minoresq,'.FaIco enim,ut Albertus.ubi ipfius uenadi modum enarraf,docen^^po|'
vbi ad pr^dam inuadendam pergit, tum celeri uolatu in fublime afcendit, & rurlu^ ^^M
tis adpedlus,quibusi(5i:urusell,unguibus,impetu quodamin Auem defcendit,j'' j.^pi'!,^
conatu,vt ftrepitum quafi concitatiuentifuodefcenfucxcitet,&inter defcendendu ^^^Jo}^^^
motu pr«dam fcrit. Deorfum uer6 labitur non quidem reda,autperpendicubr*.^^^*^^ c^ip^
quo uoIatu:quo defcenfu Auem unguibus percutiens,longum 3de6 uulnus inflin.'^^
ad caudam ufquedifcifl"a,aut totocapitetruncatanonnunquamin humumdecK- jni;'^'^^
Gencrofi temgenerofi Falconis inrerafcenfum,&defcefum nihilautparum quiefcere,Cal'^9^ jiqii^^j
«gna. inter duos inotus dnpliccm quietem fieri eft neceflarium)fed poflredqua defcendef^J^j^^q^^
do prafdamdeorfum voIandoanteuertere,'3<:impedire ,donec abaltero j^fei*^^j
afccdit,feriacur. ( um autem hoc Falconi fic peculiare,vt maximo impetu u\P^^ ji^ai^ i»^
& pr^ animi m Jgiiitudine plus audeat,quam vires patiantur,fit f^penumero, vt '^^^juii'^^ j.
tutela cautvis,parumq5 fibi profpiciens fummoperc offendatur,& ingrauealiquo^^^^^j^tei^
pingac . (^c^J exein/)io vcnadonis Ardanxm manife/tum efl-, qua^ iaiiep^^'^^^

Falco quo
modo pr^-
dainuadic.

^^^^P Ornlthologix Lib. VL 43 5

» Pari^'^^^^^ mcatidfaitnutn eft: K^rdea cnim , vt refert doftifTiinus ille Chyrurgus Regius Falconis

c^catttfjy^^.^^'*^ ^^^^^^y^ ^r«/«w,y«^ alis coditOyac furfrm elato,pugndt ardore^ & pr^dx cupidttate oc- "^-^^^,^'^^
4^^^ ' ^ ^^f^^Mum ipfum deuotantem^^ irruentem excipit^vt eo femet Falco medmm pe^us induaty ^
H^dias vT ^^^^-^^ interraneis humo affligantur ene&^ . ^updfiarte (jrfelici corporis decUnatione ^^^^ p^^^f/,
^inte ' ^''^^^ ^//'«/«/ effugerit , j nihilominus deie^a \ir deturbata , receptui Hentorea voce ca^
ilxnT^^^''^'^^?^'^^^^^^*^ pt*g>^i*fn pinnarum rotato fcapo reuocatur . Huic incomodo hac de cau-
^obul}^^^^' ^^'^oxius eft Falco,quia CLiin fe iion ignoret,arinatutn probe valida & ollea acie,
ftoris '^'^'^^^''t pedus obrinere,quare hi(ce annis potiiritnum iiatur« du6tu cohfus pe-
ferj^ ^^'^^ antrorfuin protenfo ac exerto hoftem adorirur , ac vehementi quodam impetu
ipf^V ^'^c^or potiuis qulm cautior. Vnde lit,vt hunc eius venandi morem probc callens , &
^Xalt ^^^^^^ edo(^.i Ardea, necnon in roftro oblongo ac inucronato fpem falutis collocans,
enif ^'^petentetn Falconem fupina in aerc cxcipit, & telo quod prius , ne a Falcone vifum
peL^^^^^^^^^P^^J^^Ienter fub alis condiderat,tepeftiuc deprompto, ac velut euaginato mucrone,
1)0,^ j^?.^^ coiitodit,cautior ipfi,quam audacior^nifi Falco periculum priefentienSjrepreflb
pr^^i f^^^^^us impetui£tumdechnanseuitet,atquehac ratione& fortitudinis & fagacis
liimf j.*^^**P3ji^^^itnreportet. Atquoniamhi motus contrarij,quifurfum,deorfuinq,-volando
'^'P(i pcragi non q'ieun':.;.juin inoi .i aliqua inter vtnimq,- intercedat,p!^rerqua quod P'"^*^'^
^ Jniiiils^^lS^^^P^^^^^^i^iin^^^cei^ alu.aiempusimixndinecelfe ftr,quod tam celer ^^'^^L'" -

'^fibi'r, Po^'-^^v^tq;dciceiikLsoptimc venatio pe<- halcones in{tituitur,quum duo,aut plu- Aideam .

"^^pct ^^^^^'^^^''^"-''^'''^''''''^^^^^^^ unusfum-
or^'^ • ^.^^-^'^^^''^ ^'"'^ ■'^^ eam,nue aliam auem impulfus pra:cipitet,alter iuxta terram vo-
'^tlwY^^^^'^ excipiac,aut fi illeirrito iftu prardam imperiuit,hicin locum focij in fubli-
Pr*h. ^''^^^^^^f>^^^' "r^^^Tr '^"^ P^''^}^"^^> interim,qui iam deorfum lapfuseft, Auem

^^•'''''^'''■^^ i.racunda(ut(:^ca!ter.'erapacesomnes)ideoq,- confortis impa-

V Iohtaria,tatnen venationis idoneo tempore focium diligtr,ac lubcns admittit, perpe-
' prio^" ^"^^ pricdam fine pugna,autcontentione vIIa,quod reliqui Accipitres non faciunt
Cr"^^'^^ folertem acindultrium,altero iuftumfeoftedens. Fic icem nonnunquam,ut fo-
Ane - ^ ^ieftitutus,non ftatim poftquam xthera fuperauit , rurfum defcendat, fed in acrc
^ )Sua captat,(uperior,eam tamdiu infequatur,donec iufto d fe interuallo diffitam videat,
Muti^ ^^"^'^^^^^' ^^^'^ ^^^"^^ • ^^"^ vertitur, fi veluti alis fufpenfiis in acfre aliquandiu
%no^"^r h«reat. Id enim timidi,acdegeneris animi fignum eft,eifq; Auibus propriuin
%les r ^^^"/^P'^^^*^^ i"^eaaue,aut minuta quadrupedia, vt mures , ranas & fmilia inuadunt, ximiai fi-
^^%d I "^^^*'^^^^^"^^*"^^^^^^"^^^^* ^enerofieft,vcdiximus,ftarimvtalcendit,nifi .na.
Coiitij)r"^ ^"5 ^^^'^ pj^^cipitem fefedeijcere, atq; fi primo aggreftli prcda fruftrari Gcneiofi

Htet'^^*^'^ ^^^^^ euolare,& quod priiis non fucceflit denuo experiri, idumqj iterare. H"^^

vuicum in fuga rehdum eft pra:fidium,aiioquin hoftis feritatem non euafuris ,

A N T I P A T H I a!

DMIRABILEM profcdlo ac fufpiciendum authorem fuum,fummum,
inquam,Opiticem, rcddit natura, &ipfa miratu digna,ciim abfqueratibnis, Antipathic
mentifuc adminicuIo,fed rudisquodam phantafi^e beneficioanimantia bru- vis.
ta ita bene noxia fibi ac pernitiofa futura cognofcere,vtea fugiant,docuerit.
Sic & Aues quardam non tantiim hoftem fuum,cum ipfas perfequirur,atque
^^' ^^^^tni T ^^^^et, otnni contentione fugiunt , verum etiam cuin vel vifum aut auditum
^^^^cepej,-^^>exquouis minimo figno, qualeeft,vel vmbra fuperne volare, nec longe abefte
N po J!^^^>^^^^^^^^^^ quadam prarfeiitione tantopere exhorrent, ac torinidant,vt quiduis per-
%ni^^^'1^^^"^ in eius vngues malint incidere. Cofirmatid Auis riuulari^ feu lacuftris,qua
^rea{^j^^"eunt,exemplutn,quam,fiveltintinabulatantiim Falcontsfubaudierit,tanto tcr- p^.^ ^^-
Hab 1 ^^'^^^'^^>^Tietuq; Falconis adeo confterni , ut omnino inalit crebr is fuftibus . lapidi- rimor "'^
^^WA.^^mibusobrui, quam volatu fein aera,vbi hofte efte percepit,attollere.Pari quoq;
*^uda 111 manus hominum veiiire,quara in vngues Accipitns mauultincidere.

Oo X INSTI-

43 6 Vlyfsls Al drouan di

INSTITVTIO AD VENATVM;

lue huic tempeftati accommodataratio.

eiufqi

Cm Fal

(fttjrtUm in-

ftitutionc

fgftitms*

frtftitittio-
fiis suma.

O N G O qurclem feniione ac difigenter m Accipitmm generafi hiftori«> ^
manfLiefaciendis &ad Venationem inftituendis Acripirribus, v'^^" "^^ju j
oble£tamentum nobilium cedant, egimus . Itaquefuperuacaneum curp i
videri poTit,hic denuo eadem repetere , ac ueluti cramben bis coclam ^pf^^
nere,pra?rei*tim cum quc de ilfis ingenere trad-ta funt,Falconibus,vtpo^^
rundem quoquc fpeciei,etiam accommodarf queant. Atfamen^quia^Ii^
difta funt,pleraq,'exveterum,aut faltemex mediae ajtatis authorum placiris,allata rirtt,n jl^^
huic noftra? tempeft-ati Catis appofita , ( quod enim in afijs plerilqucartibus Sc fcientijs f^^^^^
quoq; vfu venire videmus,vt vetus illa ruditas indies ingenioforii hominu ftudio ac i^^^Vp,
expoliatur,adieftis, qux defunt:immutatis , qua? minus apta uidentur ) ideo rem
grjtam fa3:uri vifi fumus,li ingratiam nobilium ac clarorum,ciim noftrar ltali^,tiim^"^jjpj
ctiam nationum,hominum,nouam &i Iiuius noftrar artatis accipitrarijs vfjtata ^^^^^^^? ^0 ^
Vtilitas ex ^aci uenationcminft-ruendorum Falconnmrationem hoc loco exponcremus.Hab^'^
«utione. vtilitatis,vtafiaspra?tcream,fccumadiun6tum,qu6d,vteaqu«deAccipitribus

tradita fuerut,Falconibus,ita harcquar de Falconibus nuncdicenda inftituuntur,AccipJf
fimifiter magna ex parteadaptari poiTint. In qua quidem re,CLim nos Accipirraria ^l^^^i-gu*
cxercuine,qui grauioribus curis,{ludij,sc^ intcnti fumus,ingcnuc fateamur , afiorum ^^^^'^o
tentiam fequcmur, ac priccipuc Francifcum Carcanum Vicentinum,quo, quod f<^^»'^^'" gjU
dccuratiiis,accuriofiashacnoll:ra tempeftatehacartem,pertre(5lauit,vtpotcquiper^^^-
artatem fummo ftudio eam coluit/alfiduoqj vfua fe obferuata pr^cepta , uernacul^ P^^jjj
pe Itafica fuis conterraneis communicauit, qu« nos in Latinum fernouem tranflata to^
communiafacerenonrecufiuimus, . ^ q\}'

In Falconis itaque inftitutione h«c in primis requiruntur,ut hominis nutui ac
fequatur,capitioinduiIubens fe permirtat, &c loco feu pr«longo funiculo ad fi*^ uusf
manum aduolare adfuefcatidenique ut Aues aquaticas,uerbi gratia,Ardeas,Grue5 , ^!^^ i^t^
nianuaudafter&pr^cipitiimpetuinfequi,&afia huiufmodiad hancartem Accip^^^^-^jii^
maxime facietia,paularim induftriadexteritatedifcat.Si igitur Falcones prorfus ru<i^^ J^tr
num^omnisqjdifciplina? ha£lenus expertes efte, Accipitrarius magifter uiderit, p^"^*f ^011^^
Q^tta t^- guloquoquedieunumquidpiamdoccbit,tanquamleaionefeu addifcendorum P^^^^^Jeifl
ittltur ^^""'^^ pra:fcripto,ut quotidiana hacexercitationein melius paulatim proficiant, atqu^f^ ,.^1,.
confummat^ induftrix uenatrices Aues euadant. Quod quidem , fi continua , alfi^!^%^
ra adhibeatur,triginta dieru fpacio pcrfici poterit,plus,minufue pro diuerfa ipforum/^^^^pnJ
Longiusenim refradarij accontumaces , breuius manfueti ac docilesinftitutioni^^^ f
poftulant.

DE M ANSVEF ACIENDO

Inftituendo Falcone nidulario.

V M fupra docuerimus,triplex Falconum gcnus cx ajtate ftatui, nemp ^ ^
Iariorum,homotinorum,&: qui manfuefad-arijs noftratibus mudaran^^^V^'
lantur , itaque fcire licet omnium eundem eHe inftitucndorum "^9^?^ j,iUi^^' f
runtamen fi quis meo confilio aufcultare uolet, a nidularijs ni^^}^^ ^f^f
uerlum abftinebit. Nam pr^terquam quod maior parsad bona frug^
perucniunt,maxima adferunt tardia,ob a/Tiduos labores ac molefti^^^^^p^!^
cis inftituendis tolerare illecogitur,qui eos eo uolet perducere,ut fua fponte, bbf
Qooiftoc^o aerem fequantur,atque interficiant. Si tamen cuipiam animi gratia lubebit hac in ^^^aut^J
infcituan- infumere,re6lc facier,fi primum eos afluefaciat c manu cmiflos inuadereArdcasrubf 'j^jjU'
ttir. nereas,Botauros,Alucones,Afiones,atqueafiashuiufmodiafitesmaiores.Suntetcn

larijnaturafuaadmodumrapaces,animofiaccrudeles in exercendalaniena. Cuuj •j^ftitjjj'
maiores adueuerint capere c pugno cmilfijpotcrint dchinc ad lacuftres Aues vcnada ^^^^^Uf
Cuius rei gratia manfuefadUrio in amoenuin & ^^aciofum campum prodito,ubi *u jjj^

ffi^uiarios

hon infti'
Wendos.

Early European Books, Copyright© 201 1 Pro
Images reproduced by courtesy of The Wellcor
172/D/2Vol.l

I

;0-

ibi

f^^^ Ornithologi^ Lib. VL 43 7

Suem il!^'^'^"^ Cornicc5,aIiarue huiufmodi Aues rcperiuntur, &reIaxato nonnihil Falconis,
Priin ^^^^S^^-^^^^^^^^^^^o»^" capitio,ad has alitcs , quam proximc ficri queat, accedito ; &
^cilicetin K ^^^^^^^"^'^"^ tetatam fugam Falconem capitio exuto,e manu emittito,quo
^^tniedi ^ -^}^^^^^ ^^}^^ quoqueeam pcrfequuturus alta petat . Cumq,- iam aut longiiis ,
in hunc r^"^^^ faltem acre fupcrato tcrras reliquiHe vidcbitur, Accipitrarius Anatem, quem
occlufg . '^^^P^'^^^ ^efein promptu habercdebct,cuiqucoculorum cilia prius tranfixa penna
^imisq. kr • -^^^^^'^ Falconi obijcito in aera; Et fi hanc cepcrit,eadem pafcito , ma-

^^S> ianditijs eum delinito,magna voce, &:clamorcfublato ei applaudcns.
Joccrto afr^^ ^^^^^^' ^^^^ ^ quibulciam (quod tamenego,vt cuius periculum nunquam feci , non
^^rnices ^Ph"r^^ quofclam ex^his nidularijs cura & ftudio manfucfaaariorum Perdiccs , Co-
lutiin „ * '^.^^"•i^iosjquinctiam Lepufculos capcre. Efle quoquc, qui omnibus numcris abib- ^ , , .
'^'^ycnationeh^^ ^ H 4 >M C^,^,aom^^

Iric^j (^"^5*^^^ tempore nido exiinendi,qui pr^ferendi ad propofitum opus,& quomodo nu- ^^^^^^ '
^^^ndo^^^ ^^^^* ' Fridericus 1 mperator.NiduIarij,inquit, vel accipiuntur ex proprijs nidis;vel ^ L.i. c.^i.
^^litei ^ i^|doexiere,&fiinulcumalijs,veriiin nonlonge a nidoobuolates,velcLimhye-
nibus i^^^^u ^^^^^^^^ iniurias cuitaturi ad alias rcgioncs fefe recipiunt; vel ciim in illis regio-
^cntia. ^^^^^ perhyemabant, capiuntur,vcl cum in vere ea loca,vnde propter frigoris incle*
^^alij^ '^J^^'Jgerant,repetunt. Qj.iorum tam redeuntium nempc,quam abeuntium alij mu-
lo^erriiiiQ ff^ ^^^^^^^^ti in manus aucupum incidunt. Qui vcro nidis eximunrur , i) quoquedi-
Niuiif^ ^^^'^^ijientur. Vel enim accipiunturouaeoruin,&: auibus domefticisincubanda fup-
*'^n«iiTi ^'^*''^ admoduin & nullius fert- pretij funt. Vcl nido cximuntur,idqj tri-

^^^m ifr"^ ^^^"^ adhuc pcnaruin in ipfis adefl: vc{ligiuin,fed veluti lanugine quadam >

^^dcm ii"}"" "^^^ aduerfus ambientis trigus a natura armantur, induti funt: aut vbi depofita

l^rohin"^' "^r^ ^^'"^'^ nequcunt. Q^uorum omnium illi minus probantur,qu6 incubatui
PeriLp"*^!^'^ . "^'.^'-^^^^^"^ nidorelinquanturoportet,quam diu defuga non eft
Wul ' diutius a parentibus nutriuntur ,e6 fortiores, rohuftiores , niinufque

fetues ^^^^""^"^^"^ hiant,& meliorem corporis habitum acquirunt , fiquidem pa-
J^i^qUa"^"^*^"^''"^^^^"^^^'^^^^ ^^"^"^"^^^""C"ientem,fed&opportunotemporc,&:debi-
^pu^^^^^i^?^^^^^^''^'^^'^^'^^*'^^ P^^""^^^ nidoextraftoshomo,neque alere,neque cum
S\t\x ^^^y^^^y^^^^^^^ quantum ofl^credum fit,cognofcere potefl:,vnde de facili vel moriun-
^*f>nu^ ^^"^^^^^^^^-^^^^ vitiuminciduntifltamenfanoseflc contingat,quod rariflimc ac-
^^'^'^tii /^^^^"^^obufli euadunt, ncc pcnnas firmas acquirunt. Atque hxc de tempoi e exi-

co r'^^ f^-ilconis (ufficiant^Dicamus mod6,quomodo exemptus pro inftitutione ad ve- Locus '^-bi
ISak '^^^^^«^" ^"^«^f- ^ocus in primis ex authoritatc ciufdem Imperatoris longe alius efle tenendus .
• ^^^s in^.^'*'^.^^^ Accipitcr cducatur: Sit,inquit,cainpeftris,fcd longc ab arboribus & fvluis ^
if '^'SalebJ^"'""'^^"^*"^^^'"cntiorifolitari.Tdomusparte,cu^ ^^^*^?

^^^^^nem ^'^r'"^"^ ^^^*^ maximc quod peculiari quadam fympathia ca Falcones appetant,ve- quo' Infti^
I ^9?^>nee^-^ "c^^^^"l" '^'exercerefoI^ Sicnim arboresdomui vicin^fint,periculum tuarurad

lU.'

I ^

Ver^^^^^^^^ Falconidariusadillas feferecip!at,redireq,-ad Falcoi-uriu magifl:rum renuat. venanau.
?^^^alei ^^r! P''*^"^^^^-^ mdiym quo natus efl:,fimilitudinem,tribus partibus patens,vt S

n nidi,in quo natus elt,fimilitudinem,tribus partibus patens,vt Septen-

J^^rte ^ "^"^^^^^'"'^ Occidentalcm vcntum recipiat,& folem ab Orientc& Occidentc;
Jitisrefir^ "ieridieiclaufusflt, ne noxam illi ab Auftrali ventus inferat.Is enim humores ca-

>Cuin ^^'^^^ pigriorcm,& dcbiliorem reddit. Dc cibo ita diflerit. Carnes ofi^erantur, cru- ^ibus.
Hcit^r^^^.^^^^^^i^^alorventriculi, quo plurimum abundat, adiufl:am quandam temperiem
^^^^^hab^^'^ S^od talibus ali a matre cofueuerint. Sint vero tener^,imo vcro quanto tene-
o^^* P^^fi"t^)earcatfibris,neruis,venis,arterijs,cartilaginibus,oiribus, atq; pinguedine:
i oK^^^ r ^'^^^^^' concoquuntur,maxime a nidulario, cui calor propter humidi abun-
^^^ian^ Q '^fufior efl-. Sint auium pinguium,quoniam inacilenta* pulpa carent. Sinr recentes ,
S^^^^imn^^ ' ^^^^ ^"'"^""'"^""^ ncmpecaloreadhuc tepid^. Taks enim parum a viuarum
V ^^^en ^^i^^^^^J^c calore putredinali minime iinbut^ funt,cui alioqui carnes obnoxi^ funt.
h^^^^^^^iho^^ ^'^^^^'^'^^^^^"^P^^"^"^*^^*"^" autiam fl:atim refri-

^^^nni^^^^*^^ ^^^'^^^^ potcrunt; Tandiu primum in aqua dulci calida calefiant,donec ad
ih^^^^^Tan^. r^^^^"'^*^»^^''^^ funt,caIorem pcruencrint. Sic cnim minus noxiar funt . Sint ani-
f ^^^^^nifill ^^.^'^^^"^ morboforum, quod prauis qualitatibus fcateant, prauum ctiam nutri-
^^^'^edi^ ^^"ifl:rant.Sintauium,autaIiorumanimantiummediocrisa?taris,quoniamciim
^^^iores-:*^^^^^>bonumq,- nutrimcntum prxbcant, pennas neccflario gencrantrobufliores,
^S^am exrccens natorum efu. Quareimprobatur puUus Gallinaccus,qu6d nioUcs

Oo 5 carnes

43 8 VlyfsLs Aldrouandl

carnc? procreei:,fiutrimentumq,-eiusfaciIc refoluatur. Cogiiofcitur autcm Falco,qui ciu^^^°
di receiis natorum animantium carnibus nutricur , ex uentris frequentiori

folutione.lmpio;

Animantia batur item proue(^ioris xtatis animantium efiis, cum propter durum & nimis ficcum ,
proucclra-^ pr^ftant,nutrimentum, tum quod pluriina fuperiluitateabundet . Cognita vero nunCj<l ,
iigiecla,& ofFerri dcbet,carnis qualitate,videndu ellmod6,quomodo&: quando earniduhrio ^i^'^?'
^^^* exhiberi dcbeat. Quoniam itaque auis roftro adhuc atque vnguibus parum valet,caroin
Cibiis vt 8c concifa & fuperligneam aliquam tabula mundam repofita,cum fumma cura iitq; ^^^I'^^^
qiiada dan tiadauda eft. Paulo vero iam adultioribus caro etiam paulo durior, & in truftula aliqLi^^J.^^
dus . lum maiora concifA ofFcrenda eft,quoniam iam vnguibus & roftro potcntiores Ut\i)^^ ^
CafcLis . marte dilaniare pofllint . Qui uero deliciente carne cafeum recentem illis exhibent , Itii^!
Oua. perecauent,nefaIeconditusfit. Alijquioua dantcumla(5le,earumput &in uafeferrco

no illito una cum teftis lade primum repletis agitantatque permilcent, poftmodumqj ^^^.
carbones lenteita decoquunt,ut nequeduram,necmollem fubftantiam acquirant:nuri
Qnantum bum reccnti cafco pricferunt. Quantum autem ex iam di^is cibis exhibendum fit,iam
danclum. ^j^^ ^it neq.ie fuper/luus, neque etiam diminutus : Siquidemfuperfluum autcuoiD .

unde fit,ut non nutriantur debilitentur,aut fi non uomant,tantam copia digcrerc ^*^^" j^^.
hinc ill^ Iachrima»,caIoris nadui nempe fufFocatio,atq; ex hac atrophia, uiriu debilitayi^^^^^
brorumgrauitas,pennjrum prauarumgcnerado,aIiaqueidgenusfymptomata fuboriu

Ex diminuto,Ccilor idem,(jcut ignis per lnbtra(5i:ionem Iignorum,pabuIo fjo ^lcHitutuV'^^^,
tin6Honem tendit,auis macilentior,debiliorq,- rcdditur,pennasqj acquirit ueluti corroUh^^^
deformes. Proue^ioribus itaque pullis plus, minoribus minus critdandum,ac ft^^^^P^^ ^l^^jo'
Calida: a- diocritateconfiftendum. Sed fi auis natura calidior eft,plus,qudm frigid xofferenduni'
uis figna. ris in aueexuperantis figna Iunt,alui foIutio,optima,ciraque digeO:io,vndedicebat H'RP^^,ii-
tcsiEornm.quavelocitera^copiosenutrhtntjVeloces & ccpiofi fecejjiisjitmt . Contrario mo^^ j|
Frigidac fi- nia in frigida aue fefe habeut. Ex hiiie itaq; cuiq; facilc liquere arbitror,iiicertii elfCjOii^'
cibi menfuram inflitui pofle. Quare in primis appetitus ratio habenda elh Solet enim t^"
folummodo pctere, quantum coquerefufficiunt , (ads vero ingeffine,guIarincreracnW ^^^^
Qiialitas monftrat. Prscterea cibi qualitas inlpicienda eft,fiquidem qui hci\\s codtionis eftjLnt?^^ ^^c.
cibi . ceditur,de duro,minus dandum efl:,&: tunc quotidie etiam aliquid fubtrahendum,ti^''^^^juf,

. liorena(5i:us,rurfuslargiorimanuexhiberepoffis,vtquoddeperditiieft,paulatimrcl^-^^'^^ [ji5^ '
Tempus ci c^etcrum tempus cibandi etiam variat. In fine veris ac ac{bte,quando dies longilfimi)^^ J^if ,
' omnino quaque die nutriendi funt; quoniam fi femel duntaxat,etfi copiosc, cibus .^^^'^{^iit^'
ciim ob diei longitudinem,tum ob caloris natiui vbertatem, vcntriculus nimia m jrati^^J^^j,!- •
rctur. Bis itaque in die,nempe fub matutino & vefpertino crepufculo cibus,fed fecuu^.^^ .^jiu
quam, nifi primo digefto,prarbendus eft.Sic enim nulla cruditatis , a qua naturalium vi.i*^
Magiftii ordo perturbatur,operationcsq;confunduntur,generand« periculaimminent.
cui#. fubminiftraturus eft, folus accedat, idq,- rarenter^admodum , fic enim minus queruH^^ •

minus hiant. Poftquam modo eo peruenerunt,vt uolare queant,non iam ftatim ci^i^^^^J;jiii
doceri debent, fed huc atque illuc ad loca propmqua fub d io,tempore tum fereno, ^^^r^jd^i^'
procellofo volitare permittendi , vt pennas eleaantiores acquirant, ip/iq^ robuftiorc^
tur; Nameomodopoftmodumedo61:i adqu^euiscapiendamehuseuolant.Nequc^^ y^^jjH
defuga fufpiceris,cum alioquin locum , in quo cibari foIet,irreuocati etiam repetant -^^^j)!;
cauendum eftyiie tamdiu id repetatur, quoufque cibum fuo marte caperepollint i
de fuga maximum forctpericulum .

FALCONIS RVDIS ADHVC INSTITVTI^;

V O D S I forte mafuefa<5larius Falconem nadus fuerit prorfus i^]V^^^ jai?^
ac plane adhuc indomitum,^ vt vulgo dicuntjfylueftrcm , cui oculi J^^l^ ti' j
Quo cono ffe^^^F fuerintoccIufi,oper«prartiumerit,vthuicconfeftimciliaconfuat,*' ^^^^^r
^mil^^ l^^^xiB ^^^^ ^^^^^ vitulino aut caprillo, vulgo camozza, alteriufuc cuiufpi^^^ .^^^M
Q^,pgoli P^^^^ confuds caligis veftiat,butyro,quo molliores fint,ac rairiorc^y ^^l^

qualcsri- . Hisutrifquefummisclypeolosargcnteosflngulisfingulosaffigat,^"^jiifcfj
bijs aflige- tcri domini inngnia,nomencj,- cum cognomine;alceriloci,in quo degit, fintinlculp^^^j j^jiii'
di . pra inngiiia,ut fi fortc,ut ht,aliquando in longinquiora loca auolarit,horum '^^^^^^^^^^ ^^\\t^^\
Tintinna- num reportari poillt. In cundem ufumtindiinabuIaquoqueargenteaaut^reaapP^^^^^^
bula ciir o^hinc placida contreciratione manfuehiciendus erit . Cum uero feroces admoduH^^.|jj,;it.
ac iibeda . ^^^^ robufto,cauere fibi debet Accipitrarius raagifter,neroftro digicu app^^^ j^^jO

Ornithologla^ Lib. V 1. 43 p

ftrfn^f,[f^^^'^^'^^^^^ comprcfTione digiwm^deo uchemcnrer

8'ticli^r\ i'^^^^ j forcipes lardant.Quare fatius fuerit,uimen,feu bacillum minimi di-
1 k Jf ^ ' ptare,quo caput eorum molliter contredet^collumq^ & humeros demul-
«ito m L ^'"^^^ mordicus,quod facere foIet,appetat,noli impedire,fed animum cxplcrefi-

^>^"iambustamenperpetu6caueto. ^
§'10 do^^^ ^^^uens riat,noa:es aliquotinfomnes duccrecogcndus efl-,geftandocum in pU' Vtobcdiai

c^.^'^^^^^* ^*^^^^'^"^ fumere, palpebris adhuc futura commiiTis , & frequenter admodum
^4nt u cucullo induendus,&rurfus exuedus, hoc obferuato, utquotiefcimq;

^o^fliumu^^^f^^r"^'^^"^''^"^^^^^"^""^^^^^^"^'^^^"^ quibufdamaddit's,neindignetur,
^andum^ K "^^g^^^rum fuum concipiat. Ala in cibum ei pr^benda Gallinacea ,&cu- Cibuj.
^•^4-1X1^^^ "x^^^^^^"^"^^*'^^^"^^^^^^'* ^^^^ ^^**^ palpebr^confuuntur,atque ita diu , no-
^<^o eo "^>»eque vnquam conto infiftcre permittitur,ut delafletur, caput coria-

^^tua;. ^ ^^.^} ^^"^ ^S»'^^ pa tiatur, immotusq; ac redus in pedes ftet inftar marmore^

-Muemj.: t f ... xwM^av ivc.v««wv,utafgrcautnullara- Vt nonfu-

^"^^oftrii ^^ 5^^^'7'I '^"^^^""^ii^undatum,autaloesfruftuIum mordereuolcntiobijcito,ac

iUa ^>i|erito. Ita enim fiet,ut graui odore alli| & amaro aloes faix)rc deterritus,ab anhe- "'^^^^^^ •
^ exu Watione, atque mordacitate folita defilht .

Qj^A RATIONE CAPITIO

AlTuefaciendus /it Falco .

X CI D I T nonnunquam, ut Accipitrarijs magidris in manus ucniant Faf-
i cones exotici,quinauigio eCypro,Creta,AlexadriaAegvpti,autaIiundead Quibiis o-
uecti lunt,quiq; quod impcritos,ac minus dexteros naai fuerant magiftros, c"^^ ^^n^'*'
larpe pr^traai^rebellesq,- ac capkij im patien tes euaferunt.Hifcc prim u m pal- "^'""^* •
- • *f ^ ^ pebras oculorum committere oportet, dehinc capaci , magnoqj cucullo ca^
^^^*iam r ^^"^ ^°^*'-*<^^'"c>'^ rurfus blande cximcre, atque ut nodkm unam aut alreram
fH- m ^^^" 'S^"^>^^g^rc>^*dentidem caput,quo fupra diftum eft, modo demulcendo, cu-
r^ililii n I^"^^ ^^^^^^ ^^^^^ mcmoratos relinquat. Poft h^c una node confuta haaenus ci-

in,!^ • "^'f ^PC^t^*^ oculis Falconibus candel^e , feu luccr nx lumen admoucri
^To c^lZl^ ^fli^^ua,leniq,- manuu cotitredbtionedemulcere, & iteru atq; iteru cuculIo,que
^^"^- i ;"^^f"^">guangelericulum dicas,vocat,openre,ru.rfumq,denudareconuenier. Hac
"^niin^ J^^^ redditus,cum manui magiftri,tum galericulo optimc aauefiar. Hoc ci id .

dem ^"^"^^^"^"^ ^^^^^y ^^^^^ Falconum inftitutione ab eo dcpedere potiifuii um Inftimrio i
ir^S^ni^^^^^^^"^^^^^ manfuefaaioniscur«incumbit,cuminnata qua- q»o confir^

VsaT^^'^" "^'^'^"^^"^"^ voluntario ftudioacdeleau,miroquodam amorcerga
^'^^^s amo •^'^^•"^^"^.^ r "^r ^"^* ^^^^ Accipitraria voluptatem capiat,adeo v(^iod cUci io-
ua-, ipfi refideatmcdullis,eiufque veluti libidine totus flagret. I^nim quan-

h ""^^Hnrii • — ' — ^*"""«^*^*'icLuiu>iiagret.ltaenimqii

y maoia ^"'c arti data , fit omni dubio procuI,breui in abfolutum ac confumma-

^atUi^im r^r euafurus. Ille ver6,quem hoc ftudium non obIeaat,fed autadoftentatio-
^^^^^ Acci V ^"^^ eft^aut quarftus faciendi graria,fi pauper,venationem h anc volatilem feu
d^^^^^foru ^^^p 7^"^ exercet,operam fane omncm ac oleum perdet,artique dedecus adferet,
<l'^^^^l:ion"^ ^^|conuminfignemftragem cdct,meIior vefpillo, quam magifter. Cum iam
'icl' ^^^d* ^^*^^^^|^"fU5)ac malos morcs dcdoftus fuerit Falco, commift^oculorum palpebr«

J^nh^^^^^noa^^!!^^"^^'^"^— ^Watopugnogeftandus,
^Uc ^^trah A ^^^^^^^^ ^'^^ diluculum vfquc, manu leni frcquenrer dcmuIcedo,capitiumq;

^to^^^^P^Ui '"""cdenuo capiti imponendo fubinde, nonnunquam ipfum pafcendo
j ft 'Mes.^^^?^^^*"*^^"^'^^^^eucoxam fmendo.Hoc interim fumma cura obfeniato vt

iin^^^onecJ^iJ^^I^Screcogatur^nequequietemvlIamcaperejnequ aut pertic^infi- Cur vigU

Tcu facir^ >'^ut anhelus fufpiret. Sunt tamen non pauci Falcones , qui i nuercrata harc vi-

^V^^^^^^out^^^ ^^^"""^*"^^"^^"*"^"'^"'^"^^^^"^^^"^^"
^^^^^^^ Doft ? "^^^l^ ^""'^ ferociore aut mitiori , longius aut brcuius tempus ad manluc-
i nulaiu. Cum vero mordicus qu«uis apprchendere, ac fufpiriofus eflc defierir,

um

44© Vlyfsis AlcJrouandl

iam tut6 conto imponi quietis gratia potcrit,hac,tamcn lege,vt nodu trc5,aut qua wor ad J^'
iiimumhorasadhucpugnogcSetur,contrea:ationeleni&blanditijsfolitisadhibiti^^
identidem cucullo facpenumero denudato, ac iterum teao,^ efca in paftum
deplumet ac diuellat. Idem interdiii faaitandum,at in coclaui quopiam remoto ac P^"* j^,
in quod modico lumini fit aditus,ne lumen,acrifue fplendorem confpiciat , priulquam
ac rato roftri i6tu cibum capiat,& minimc apgre,haud^ difficultcr pafcatur .

VT VOCEM ACCIPITRARII

Falcocognofcat,

Ms^is^r I primo hoc triduo,quatriduouc,ita perdomitu5,ac cicuratus fucrit , v^l^^^^
VcToctttu S^V^io! coaauscibumcapereincipiat,idq3Continuet,tunc opuseftmhoci^.^^^^
*Wcat-. ^Ka^^S bcre,vtprimiimfibilumAccipitrarij, deindc uoccm agnolcat,hacra ^^^^
* l^^rvCtS AccipiaturpuIlusGallinaceusviuus,&intraparietes,feulocoquopiarn.^^^^

5^1^®/^ fo : ( ita tamen panl lucis fit,vt Falco pullum quidem uidcre P^*^^*^!! .„f,lci
^*^^''^^^ clarum ac luminofum non confpiciat) hic pullus ei laniandus pra'bea ^^j.^^
in pugno retento,fibilis alijfquc clamoribus cditis.Hac rationc itaque pafccnti cuculW^j.^^,
more induatur.Deinde capite galericulo tedo a fumpto cibo ala extrema,aut pcs, auta ^.^^^
carnes partcs pulli ipfi ad vcllicandum exhibeantur,cum vt hac exercitatione caput eX ^^^^
Cibiw. tur fuperfluis & excrementitijs humoribus, tum vt pugnoinfiftere afluefiat . Cibus ^^^^ ^^c*
puUus Gallinaceus non adpiodum magnus,cor uitulinum,veruecinum, & fuillum : cui^^ ^^j,
diocris detur quantitas,neq; afFatiin ingluuieshifceinfarciatur,quo contentam ^^^*^^r 1^0^^
Vt appetc- tuita concoquere,& ferinam paulatim natura queatdeponere.Si vero fortafleorexis ^
lia icltitua langueat,opcracprCtium crit efcam nonnunquam aquac purar intingere, aliquando ^^'^
tar. naj'human^,hacq; prius cxterfa aliquantum aliquoties,ncmpe bis,teruc pafcere,fed r^^ci'
fingulis vicibus duorum,aut triumdierum fpacio>vthocpa£to nonnihil extenuatus
bum appeterc incipiat.Ncque ab rc crit,tempore matutino, cum adhuc ieiunus eft > ^^!%iti
inderelaccharicandidi momentum,quantum nempepcr oefophagum meare,ac^^»^jii.
commode poffit. Hoc enim pituitofa ftomachi excrementa optimc digereie , ac tct^^ ^^c^f
Vt cibum dolem,naturamq5exuerefacit,cibi6^defideriumexcitat. Cumiamauidc cibumfuii^^'^»^ jf^iii
magiftri didicit,docetur quoquc ekam fuam agnofcere,& in cam vifam concuffiS
alis aiiicle ferri.hoc pad;o: Accipitrarius manu dextra cibum prajbendum in altum vi-
bilisq^ , & clamoribus editis Falconi oftendat,atque fi ad eum agitatis alis prom pru "^? Ji,lif^'
derit,confefl:im porrigat,ac duas,trefue bucellas ex eo fumere pcrmittat , idqj fa^pii^^ Ji^
tione repetat,quo alimoniam fuam agnofcere difcat:tum pafcere finat. Singulo ^^^^.^j^ul'^'
fub vefpcram,ciim iam cibum confecifle videbitur,turunda catharticadanda crit r^^\)C^^
aut goflypio lolo,vel cui caryophilli duo>in quatuor frufta comminuti , ucl diflc(fti .^^^jiit^^
gr;^na duo confra6ba,aut aloes modicum inuoluta fint,ut expurgato , dc a fordibus f
ventre famH^liti refl:ituatur . "

VT ANIMVS ADDATVR FALCOl<|;,

T audacior,ac animoflor reddarur Falco , opus eft ad dilaniandum ^^Jqii^^^'
Gallinaceum pracbere. Ad quam rem commode peragedam in ^^''"^ j^j^at^'
dam obfcuTum conc edendura eft, eo, qucm antc memorauimus^i^^^^^^^^J^'
ibi relaxato nonnihilgalericulo,gcnu in humum procumbens man j^er^
rius , alta voce ac clamorc fublato pullum Gallinaceum , quem ^^."^nfO^'^'
manu feret,aliquantum deplumandum exhiberedcbet, dehinc ^"^||^j,Tib^^>^l
pitio pullum cadexteritatedemat,vt nihil Falconemofl^cndat , tumqj iterum ad l^^^jj^inf^^^j
terue morfu impetendum,plumasq; vellcndas Falconem inuitans,pullum Gallinacc -^^ pU^
ram proijciat,& elato ac depreflb pugno,quauis rationc^omniq, opera fl:udeat,ut j^j^^^O'
lum di£tum in(iliar,eumq; inuadat. Kt flmulatq^ Falco CQ dilaniare coepcrit,aIta uoc ^^^pO'
do ac fibilando ei blandictur, ac applaudct, hocq; pado humi pa{cet,&C uno,eodeinq^ ^^^^^u
re c tcrra blande fublatum , in pugnum recipiet,dilmodo pullaftrum adhuc vngui ^ -^^fa^^'
& ad vcllen(ium plumas,carnesq'^ Auis pedibusfubiedas,lemel atque iterum ^"[.^"^^^jgin '
niter,ac cum dcxteritate auadam capitium denuo ci iaducet,& dcniqi alam, fc^ ? .
iinaccumdiucllendumrclinquct.

L

OrnitlioIogiasLib.VI. 441
SCAPO ALATO ASSVESCAT.

mW^WI ^ S T QV A M Falco iam per triura aii t quatttor pafruum interuallum in pul

^ ra!^ ''"'^■'"'"^""'ere.cum^laccrarelocoobfcurodidicerit.iamfcapumpinnatum
Mi Wm. '^'^S"olcerc,ci9aflbefcercdocendu.scft,hocpafto. PuJlafter fcapoadalliffc
§6 ^'"''^ quempiam teiiebrofum eundum , ibiq; falco focio manfueta-

"'"«^ti^) ''"^'"^""^^'^^"^"dusvt cucuUum coriaceura nonnihil ille relaxet.
''''"orurn , r^"l'"'""^'^f-"^a"us tres aut quatuor paniis, fcapum pinnatum ( quod Accipi-
^'emelarn viilgus.illodro nuncupat)ad medium lorum, cui anncxus eft, arripiat U Lodro.

*"^"miDi; '^'^'^»"^ icapum rotet, alta voce Falconem adhortans atqueacclamans , focio
foijciet ^'"i^^f ""o «'^ue"fe.Ille,qui fcapum tcnet.eum de manu ad longiufculum fpatium
r^^iamViT ^'^'"^'^'•'"'«'■ePalconemcxcitet.ac cxhortetur. QuodfiFalcoinpullaftrum
^'''«is ei hi j '1'""" '''''""•"■ehunc pro libitu finendus eft,fibilisq; atque altis clamoribuj
Pafceii J j ™ ^*^^ applaudendum , hacq,- ratione fuper fcapo pinnato eo ipfo pulla«
iJ^^^m 3U.f "^^V"^ *^""' '^^" '" P"g"um recipiendus, denuoqigalcriculoinduendusi

Palcone? G-»lluuceus,eo,quo diftum eft,modo,ipfi prsbendus eft.
viui,^ 'am perahquot paOus in lcapum pinnatu aduolare loco obfcuro,& in pullaftrum,
'Pertuin fen ^''•""'"«'? '"'''"-e Prol^c pcrdofto, prodeundum eft in campuquempiam
f"'" PuCSri '''-k^f ^ '^«'•'■''"snudum alligatoq; puUaftro ipf, fcapo, Falco fo.

FC'.Hlr ''"'* '''■^^'^''■''''''^^'"''^'"'^™^''*»^^'''^'^^'^"'"

ioScu&ra'^^^^^^^^^
H &adhor"W„: T^^^^^ dentur,cum ap- fcapopiSl

0 ,, i ^ frt-''^°' 'uminofo edoftus fuerit ad fcapum aduolare,per dece aut duo- •
'^'"caiJooff''"*^^^ '^^""'"'■''^''''"''''''Sulisdeincepsai

"""'ofiorn ^'^"'''^P^"'" lo"g'usabeo,magiftroabfcedete,qu61cilicetferocior,
,1 ^«m itann! c T''""''"''^ ''"^'^^'" '" '""PO "npof^tam fcrri confuefcat.
fr'*'''filiredT^i.l ?-^''"-^''''''mT*''''?-'*^^^

?'«'nnu3isTnrn^,t.?'KP^^^^

w7'^fo com ■ , ^"^* '«'"el.bilue quam fieri poterit^altilfima, icapum Gum
T*"^ r'^^S*^^^'^'"^"^^^ '^^^^^^- Aduobntem Fakonem

A. • ^ conr/ ^ j ^.^^'^"H^er,donec circiter ofto pallus d fe abfit^tum fcapum iaa:et,in quem

^^^^'''opin r1'^^ ^^^^^ ^"^?"^^^"'" ^^^^^

l^.^^Ue p^i ^-^^^» ^^^^^^ clamore inter pafcendum applaudendo . Inter biduum i^itury tri-
^^''^^•ledi^f ^^^^'^^^".s ' vtad teli iadum iam aduolare aufus fuerit, poftridic tempore ma
0? ^^^^^tanti ^"'^*"^ reddito,iam tuto liber , omniq,- loro ac uinculis folutus , etiam co

id^^^^^i ^^^^^^ ' '^^ equite manfuefadario , ad fcapu circumadlum reuocari poterit ,

alt" ^ 1 ^^^^^(^^"^'J"^ pullaftrum aduoiarit , eo pro libidine expleri finatur , iteratis
ter^^^Pitrari'^ S^^^^^'^ vocibusalluefcat. Detncepspolleridiei manefimiliter

^% * ^ ^inxnl ^^^r^^ fcapum,cui iam pullus Gallinaceus nullus adnexus fit , reuocari po-
^*" ^^apQ .j.M^^^^^-^P^ infidcrit,pullafter viuus, cui pedes prius efFraiai fint, obiiciatur, auen

. - , j — j ^ — ouem.

^•^^iiet,atquedeuoret.

QVOMO-

44^ Vlyfsis Aldrouandl

QyOMODO AD PR^DAM'
emittendusFalco.

A L C O N I tam hornotino, quim ramulario iam pafccti , & ^^^^^^^f^-
expeaanti,eicj; obedienti,moribus omnibus feris depofitis, tintinnaD .jj^
gna ac fonora appendenda funt,& ea quidem eo maiora,quo aut )rA ^^^^^
j m-A wrM^mt animomaioriprarditus,acgencrofiorene confpicietur.Nullustam u

•dcada. ^ committetur,fi a principio maiufcula anneaantur,doneceorum

Tintinna-
bula qua;n

UaOlS. luucauucrius vciuuin ati lcuuiuiiuiuiii,v«^i wwaiii^M..,,,, .«^- , j.jtiatlif^'^

ahquatum cuculli uincuhs,fibilum mediocrem edes,veluri Falconem ad MoLitum ^^^.^^^j^H
quo excitus Falco alas concutere, feque in pugno moiiere incipiet. Tunc non impe^ ^^^^
illius motu, ftatim caput galericulo exues yeimiq; emirtens liberc auolare fine.s , peao ^^.pj/i
oppofito.Itaetenimventumcommodiasaccipiet,faciliasq,-eo adiutusaera Uipcrat)! •^^^jpj-jj
co fuaptc natura in gyros aliquoties fe circumagendo fubuolare confpicicTur. Quaie ^ jjj,
trarius vna atque altera aut pluribus ab illo faais circulis , alta voce

fublatafcapum fi^^^cr

Gallinaceo viuo agitaredebet. Aduolate vero ad fcapum Falcone,& propiore iam ^^c^^ j^i-^j
pum in vencum aduerfum proijciat, quem fi confcenderit , non folumpullum depai<^
cquodefihensblanditijsilh applaudet,&:agerefinethberiiis.

VT FALCO SE SE HVMO

I fortc Falco e pugno auolare nollet, aut ftatim in humum <^IeuoIan^)^^Jp0ii'^
deret,quod maior pars hornotinorum faccre folet,non ob id anim^ ^ ^^^^^
dere, autfpemomnem abijccredebetmanfuefaaarius, imo P^tin^S ^.t<:r'
equo infidens ei obuia ibir,ac minis aut claua,feu baculo abiget,incu ^ •
rore,vt fubuolet,coget,&gyro vno atque altero fado in fcapum ^'^^.'ili^cii^
efca appenfa pafcet. Si vero vidum iftud deponere noluerit , opus ^^^^pU
inquirere,quo Vanelli ieu Capr^ aues,aut Corniculx,Sturni; ali^ue huiufmodi ^^^^^"^ ^^(^^ci^^^
& rclaxads nonnihil capitij vinculis Falcone in pugno tenere, atquead eas propHi> j^ijif^
donec fubuoiantes fugam capere tentent,atque eodem momento capidum capin ^Ji^^^
re,&emittere. Ita enim futurum e{l,vt has auiculas volatu infequatur, atque in ^^^^^p^jf^f^^
gnumfatisfpatiumagat.Tum vero accipitrarius Anatemin prajfcntem vfum l^^^ qu^ .j"
habeat,cilij feu palpebrarum pinniscomminTis^quam dextra apprehelam ea al? P^^^'' 'pj^^!'
fo iungicur,tenebit,atque fein auerfam partem refpicerefaciet,tunc fublato clamo!; ^^tj'ii'j.
alteram partem, oppofitam nempe fefe uertetrquo commodo eius fitu animaduer ^^^^^ [6 ^
cum Iocum,fupra quem Falco uolat,procurrat, Anatemq^in altum proijciat, ueriu^^^^g^iibi'.
cet plagam,in quam Falco fefe conuerdt,ut eam confpiciat. Qiiam fi Falco ferit, 3^ . ajH^^'
arripit,depafci laniareq,- eam finatur, alta uoce,ac clainofa animo ipfi addito . Et l^^^^uibi^^^^
demcerebellum,deinquoquehngua,cor, heparqjcxempta in cibumpra:beantur,H^ p

.agluuiem farciat. His igitur exafte biduum,triduumuc plus minus obleruatis,aw*',^^l ,
tum alas expandere, agitareq,- , ac fe furrigere , uelud ad uolandura , atque ad m^g
promptus ede Falco condoccfiet.

^ Ornithologia^ Lib. V L 443

^ T F A L € O V E N A T V M

lacuftrem difcat.

5 igitur lam (atis iaftru6lus,& ftare ere(5i:us & circa accipitrarium fem per ob
uerlari,&: ad fignum fibilijvel clamorisfe recipere;tum illum ad Anatum ve- Ad
natum accommodare tempus erit. Hoc vero in primis agere debet ma gifter ^^"
vt Falconem in locum quempiam,c quo poffitin Anates commodc emitti, ^^^'
easq^ infcqui deducat. Tum quam ceierrimc Anates , clamore, fibilisq,-, auc
lono , quem ocr a , autchiroteca percufla reddet,excitatis,ex aquis euolare

^co f a. ' ^'^^^'^^^'^" Falco irruat,ill^ vero denuo in aquam (emel atque iterum relabatur,
miifjj ^ marfiipio Anatem,quam in hunc vfum recondidit,depromat,ac prius com-
neiu jj.?^^ P^^pebris Falconi oftendat,ac nunc eam percutiens,nunc in pedes erigens Falco-
^^endai r^'^^' opemqj ferat , & Anatis alas in crucis hguram diftorqueat, & Falconi depa-
tatio^J^ ^^'"^^"^^^i^terim bladitijs omnibus,quibus poterit,modis,clamoribusq5- pro adhor-
^Hnda '^"^^^^ adhibitis. Ego in ea fum {ententia,ut putem ab initio, nempe prima , aut fe-
^nterer^^'^^^"^^^^^"^^"!"^^^* ^^^^'^^^'^^iores FaIconimonfl:rari,veriim illaspotius Aues
idqjo.^j!^^^^»^'^? •^oftratibus vulgo Arzaguoledicuntur, nempeMergulos,Qiierquendulas, Arz;
^idit ut ^^^^'^^!*^ Anates , Qj.iadoquidem fi a principio maiores obliciantur,frequenter ac-
'^3 vtiJf^ deturbare nequeat.Quarereao volatu fi eas venaturus,procuI infequitur,

. . F ^t^iajpe accinitrariiislonp^ins eYrnrrprf»r'r»(r-iMi.< flr ~ •"^qui.CQIXivefohoc

euagantur,oper^pre

E REVOCANDO FALCONE

invcnationelacuftri.

V O D S I hoc ita,vt diximus,euenerit,ut re<^a volans Anate venetur^eam^;
perfequendoy qudm longiifimeabaccipitrario euagetur,tandem vero aut
perfequidefiftat,autexalto denuo inuadere priftinarepetita via,refumptisc^-
animistentet,tumopportunumeritfubuolanti Falconi celeriter occurrere,

6 Anatem,cui oculi confuti funt,obijcere, quam fi iciat,capiatq^iuguladam
^%tx J"el»'iquere,tumcerebrum,Iinguam,cor,hepar,&coxamvnamautaheram,
nUK,^^^ODefur • . ^ - • M . . . . . .

eteni ^Wendu

^Voce^^P?^^ Falconem facies, cumredintegrare aucupium , tum in infe^aando hominis

igulandum,acdepi

^ ^^^.^^ j riini rfrlinffO-riirf» iii/-m'»iMm

^^^ita , rurfus approperare .

10 INSTITVENDI FALCONEM
Ramularium ad venatum .

I quifquam ad perfequendam volatu prgda ramularium Falconem inflruerc
volet^rede meo confilio faciet,fi femel,bifue volitare illu finat loco quopiam,
vbi null^ Cornicul9,aut Capcll^ feu Vanelli, aliarq; huiufmodi Aues reperian
turjne relida alia prxda ad hafce fefe conuertat. Cofultum etiam, ne longiiis
eum ab fe aberrare permittat,{ed curfu infequens,atque alta voce ad redeun-
-«a ^ui^ eum inuitans,deuolantem in fcapum excipiat, & pullum Gallinaceum

t^^H iti^^*^^^^^^' depafcendum praebeat . Accidit vero nonnunquam , vt Falcones hi ra-
illis al? S^^dam magnanimitate contra voluntate magiftri longiiis auolent,deuientq;,
p^te^ c ^^^^^^^"^ ^"'^^ tintinnabulamaiora, poftmodum verobis autterclamorefolito,&
ti^^^^^iidus ^ a^^^^^^^^ <^onimittantur, monfl:rata,abinfequentemanfuetadarioad reditum
^'^^^^cuft^- retinendus,ut hac ratione docilis faftus a fuga abftineat, magiftroq^ in vena-
morem gerat.RamuIarijs minus opus eft,iteatorea illa voce receptui canere,aut

Anate

444 Vly/sis Aidrouandt

Anate, aat fcapo rotato reuocare,qudiTi hornotinis . Etenim loco

mancreconfiieuenintjPf^

beq5 has,ac fimiles Aues longo vfu edo6li agiiofcunt.Verum cura blanditias,ac beneiicia,tu^^
contumelias altJori menterepofitas tenent ramularij,quam hornotini . Qiiare cautiuscum
lis,& benignius,quam cum his agendum eft, & ante omnia frequenter in fcapum recipj^" !
ac pra?dam quampiam iugulare permittendi,vthac ratione commodc,ac benc traftati W
tandem conUietudinetibi prorfusfamiliares fa£h', confortio tuogaudeant,Iubentesc|jff^"
iigant,aIioquin breui,<& prima quaque occafione fugam arrepturi, tibi fepenumero in^x'
contentione equo inlequendi fefe negocium faceflent .

VT FALCO ANATEM PRIMO'

impetucapiar. ,

O S T dy A M Falco fiue hornotinus,nue ramularius tantiim iam ^^"^pA-,
ftarij diligentia profecit,ut vel ad nutum eius morigenl fefe pra.*beat,recta^^^
qua cofpit , venandi uiam feruet , & quam primo id:u pra-dam '^*'^^^^
potiiit,fecundoac tertiodenuo aggrcdi tentet. Tunc primiim F<ilcoq«' f^-

veteranus,& in arte exercitatus ad venatum emittendus efl:,qui Anatcm

fo lacij,leu quauis alia aqua feriat,loco prius diligenterobferuato, quo fe immcrgendoJij
xerat,qui denuo recipicndus,& pafcendu.s cH-, ac capitio inducndus , atque in hum"^ j^^,
nendus,non ita procul a Iacu,feu fluuio, quo, ciim opus erit , focio Falconi qucat fuccu^' ^,^
Poft ha?c Falco tyro,quem inflituere animus,eft,in pugnum excipias,atque ita ^^^"^Tualr
ineamnimirum plagam,vndeventusfpirat,procedas ad teliiaa:um,&folutisnonnin>'| ■

gant. Tum equitando,ac Falconi fblita voceaccIamando,animo, vt ftrcnue fegerat»^
6c ut ad prardam inuadendam deuolet,hortator. Ad hanccum defcendaity eiq^ i^^^ ^ jP
fadlus, fupernc imminerit , denuo (ignum focijs dato , ut omnes vna ad aquam accn^^^^^^j^gj
Anatem circumdantes extra aquam in liberum campum auolare compcllant . Si H^^J^^n
fibi confulentcin ceperit Anatem , autiaam unguibus prehenderit, ftatim fercndae ^
peria? , ala?q^ Anari cohibendar , utillam liberius dilaniet , &cerebrum , cor , hepar^^^fi
iinum aut ambo remora pro arbitr/o prudentis accipitrarij in pabulum exhibenda . \^^'ci'
forte primo aggreflu Anatem Falco non interfecerit , iter repetere , ac denuo fubuol^^5>
mittenduserit , &ciim in altum fefeextulerit , iterum ex aqua fubuolare Anas , ^cn^%if^
produ e cogenda. Quod (i ipfam unguibus tenere confpicictur , ftatim Falconi fiK^^^"'''^'
erit, & lain toties repetita ratione pafcendus . Illud perpetuo obferuandum eft ^ ^^^[%^tC'
tione lua truftrari nolit , autoperam ludere , ut in omnem encrum An.itcm uiuairi k^^^ ^^^(j}

rat , ucnatum prodiens , qua Falconi obie^a , fiquidem in Anatem illa c fublimi '^^^^^Lci^
tamenoccidat^CobmuIta , qux moleilaaccipitrarijs in i:olaticohoc uenatu P^^^^^
{pem incidere folent impedimenta, ) paulo antc commifliis error emendari , ac d^i^"
larciri quoquo modo po^fit. Et fi hanc fcrit , aut capit , ftatim , modo , quem i-^^^ \](iif
ties docuimus , pafcenduserit. Ita enim fiet , ut Falco non minusobkaamenti dati^^
ac fi priorem , quam huftra impetierat , Anatem interimiflct .

FALCONE IN AllBOKEM QVAMPl^^

fe abdente, quid agendum .

I forte huaisingenijFalconeniinftituendumnaauses, quicumP^'/^^^^
fi aut fccundoetiam, pr^da fefruftratum uidet, ulteriorem "'^"^^ vjoC^^
tredlans,llatiinin arborem aliquam fecedat,ibiq,fefeceu ignauusnU ^^^^j/^^^s
tet ,omnirationecaueredebes nead perfequendum emittas loco ^^^^p^f
confito,fcdcurcsoportet,utAnatemunam, aut alteram ^(i^^1^^%h}C^^^'
m prompru pcnes te habeas uiuas . &: Wu^uW^ focijs in diuerfa, nempe uni huc, alten n(^^'
tuns.uctAkonan iiolantemdiligeiuevoblhuciit^uimnccd^

^ OrnithoIogl^Lib.VL * 4.4^

'enia- ^ '"f-l- '"genni Au.s miitare pofle,author tibi ero.utdesenerem V ' 7

SCAPVS FALCONI PLANE

familiaris acgratus reddatur .

y M omnia Ii«c prardiaa ritc edoftus erit Falco , conueniet pr^terea curare
utinfcapumlubensaduolet . huic infidere geftiat, &, utunouerbo dkam '

V - n. ™"*f''C'etur, ftatim fcapo excipiendus, ac pullo G. llinaceo

rcw^'^"^'» 'Pfi '■"Krimere,fimulatq,cerehrmK<^x a com ^ ^'''"■^' ''«""""-

i>Concedendi,ciicullocVimpofi?o ad telii^SSlirum'"'"''''' r " ^"f""'^'' ' ^
Pafcadi funt. Quod fi fortc Anas femel iatam» ••euocan<i>,cV Anate iam ant^

J^fedpotiusfrequenriimmerfionefeabfcomeretS
^«<>n.q,- ad fcapum inuitato , iugulaiKla m ^^^^^

'^'^.acclamationumqjiamfoWablanditi^ ^ d-^ndafuent, adhib.ta interim verbol

io^LCONE PR^ NIMIA SAGINA

pigro ac inobediente , quid agendum .

fc5e OuareLft' '^'n amplius feris Auibus etiam h fe captiscum pa-
lcere. U uare poftquam pr«dam i,,gulare permiflbs fuent , & dum adhur .r,

gidumin Anatem 'n.quatuorpartesdiflbftaminferat^vtodoreac JZt

^ falcone longivs evagante.

I forte fortuna Iongii\s c confpeau abripiatur,acprocuI euagetur Falco,tum
citato cum curlu ftatun mfequi oportet,& altiirimo clamore, ac uoce ftento-
rea icapo allkluc rotato reuocare . Et Q voci ohcdicns accipitrarij ad fcapum
aauoIarit,pa(cendus,ac blandc excipiendus eft , ac captam pr^dam occidere
imcndus Et non folum d pr^d^ paftu prohibendus, fed multo magisineo

omni bladiciarum genere,popifmatibus,ac lcetis acclamationibus ilii appl ni-
l^m re benc L^eda. Adulationes enim , &laudes probe a iurgio & contumelia

— uin.Hf^^ • j .•pr""cirritatur.Hacrationeexaaeobreruata,FaIco,pr?-

l>>^an

tonbusfpeaaculum pr«bebit.

Pp

VT

rr

44(5" Vly i s A 1 ci rouan di

VT FALCONIS INDOLES GENERQSA

ac natiua fublimiuaga conferuetur .

1 Falco ad lacum , auc riuiim moratus , ncque fu^iens probc fuo ^^^^^^^^^^

eric, uou fxpius , qu am bis antc meridiem ad pr^dam cmittcndus eft, & R^^^^^^
cdamfiiiullampra;damceperit, omnino pafcendus. Vcrumi1tfulw'!j.^^^
'^^- r- acgenerofiaiiimi,nonampIiusquam femelemittidebet. Alioquininuti
degenercuafurused:, fierqj Auiumlanio, ac cxdis &rapin« pr^tcr mo
iiiulus . Cufn iraque Falco figencrofu^ fi , en)ifl'u> c pugno in gyrum volet , ac vcluti p^^
quibufdam volatudefcriptis,'in fublimi fcrriconfueuir', omniconatu moliendum,vf ' ^^j^
rtatu cojifeructur. C;^uod vtriat, femperiuxtalacus ,fluuiosq^ad pr^dam emKtidcbet. ^
tatis fo fis exig!iis,fpineti> ,dumctis, lyluofis locis, ijfque,cquibusobarundines,&'" j|j
qu^ iu paluli-ribus mCci folet , impeditus , vixqueat (e extricare . Ditficulrer enim >^ Jj,
magno clamantium,ac manus compIodentium,canumq,-latrantium ftrcpitu,vteuoIcf P J^jjj
adduci potcfl. I uio fepenumero venatorihus, cx equo defiliendum eft , vt c latcbris P ^^^^
cxcutiant,«S^ peditibus in lacum ingrediendum . Has enim omnes autfimilcs ob ^^^^^^
vilis^ac inutilis rcddatur Falco fubiimipeta. Quandoquidcm alti iTTi clamores, manuUifl ^^j^^^

ploUis,ac ftrepitus,latratusq; canum, aqua pr^terea vilui Falconis fu btraftaproptcr
iies,6c alia impedimenta faciunt, ut Falco veluti deliberandus , alis dif^^entis mfp^^^^J^/^^jjfi'
h5erear,arqueita Ieniterde(cendat,inllar Milui ac Lanarij,inerdum Auium. Qu^^^^^^Pq^*
tium bis,teruc incurrat,prorfus dcgenerabir,&omni poftmodum uenationi incptuscrit^Srj^
re ue iu huuc crrorem incidat , fummoperc ( ibi caucant accipitrarij . Verum c j^L^t^
Couem perpetuo fublimi[)ctam,acgencrofum confcruabunr,firarar Auiumc^dii"""'^^jjii
& prajdam femel fruftra petitam , bis teruc ad fummum dcnuo aggredi permittant- *^
huius reigrada rotato uolatu maximc in fublimc euaferir,iam pra^Jam inuafurus, i^^^y<,|fO
tento reuocanduseft",reuerfusq-pafcendus,Auepriusad neccm fibi pcimifla . Ira ^^^'^^|iO^
uolatu perfeucrabit,& (capum appetere confi;efcet,erirque alias reuocatu hcilis» ^^^! fn fii^Ji
loco admonitos accipitrarios, aliosq, huius artis fl-udiofos uolo , quod,fi quotidic pr^^^ ^^d' '
caperc,acenecarepermittant,mod6idl:aciatc fublimi ineam irruendo, acuuicoj^^ ^Qt^
dendo , non aurem longo cruciatu excarnihcnndo, tum uel maxime Falco fubIiin'P^^ln.ii^

pum trruat,quam fi de prasda uidoriam 'reportet. Imo hoc nomine minoris longt' ^^r^f^ic
funt,quam illoj&maiorem m^rctur laudem accipitrarius illc, qui ad fcapu rcuocatu '
Falconem reddidit,quam is,qui pra?dam capere,& interimere reftc addocuit . ^,jri'
madfcapum reuocanti pareat,induftrixeft,acdifciplin«, cxdes uero Faiconi)^
paci,naturaliseft.

VT FALCO SVBLIMIPETA SVBVOt^^'

C C l D I T fa?penumer6,utin altum euolarcdetre6^ct Falco,eti3^Jj^jp(^
ra fua fublime pctat, fed dum aucupcs Anatem ex aquis

deorfum Iabatur,antcqua Anas fubuolet. Quod quidem potilfii^.^^ijra ^^' ^
git,uel quia nimia famc premitur,uel quia intempeftiuc , & hora ^'^^^j-^cit^| '
natum deduftus,ac e manu ad pra?dam eminus eft. Si itaquefic p^^ ^^tf
caufam aliquam euidentem cofpicietur, confultum erit,aut4"^^^ itu^^M'
him Gallinaceum exanimem ei obijcere per fcaramazzo,ut Falconarij noftriloqu"'^^ j^^jii)
capitiocaputncgHgenterinduere,&ipfumn6nihiloffenderedcinduftria,utuid/''^
modi vitiadedifcat. Nequeenim vitium inipfum caderepoteftmaiu$,quam<'?'^J^^qii:i^
antequam ad fublimcafccndar, ftadminuolet. Cuiquidem non alia meliori ^'^"^^u-i''^ j!
hac mederi qucmpiam poflc longo admodum vfu edoftus aflftrmat Carcanus . ^^.Z^ gal^^ '
Auem quampiam mortuam,eo modo,vt diaum eft,ei obieceris > ac intcr iaducntJU^ j^jju

I

ifiJ

jii»
it»

10

r»

f
j»
j*
r

li

0 i

I

Ornithologi^E Lib.V I.

447

fce^id^r""^^"^^^^^"*"^^^^'^"^"^'^^ mediahoraad fcapumdenuo vocabis,ac pa-

^orlemir '^- *^^^^^^^>^"^"^^ i» ilJu^^ vitium impegerit.Verum qiio iieque efurieSjneq;
^^cipitr, - inteinpeftiua huiufmodi ignaui^ anfam pr^beant, necellum in primis eft , vt 1,"^
^»1« Perfr^l T k ^ diligentia fuorum Falconum naturam,ingenium, nccnon temperamen- .^^'l
^^^'sfamelku '^'^- c|ui eorum largiori, quipauciorialimento indigeant, quique necdrt

geniitm
Falconisco

.eceile.

^iniinaduertenda cft, ut cuique pro indohs fu^ratione, ac tcmperici congrna

^^•^ieiKib '^^"^'^^^**^^"^'^^" ^^*"^^^^"^ audaciorfcrarur.Et

ponafyj. jM^^Y^^^^.^-^fuS^cemittatur^atquevtanteci^

^ ^** lllud enim fcireoportet Falconesomnes tam hornorinos, qudm qui dcplumarunt ,

L.tvt vicilfim con-
iquotfiibdio ex-

^^'iclos%^* ^"^'^*^'^*^^^^^^^^^^ '^.^^"^^^ rudes.fub vefperam duabii^,aut tribu> horis aei i expo-
^Uem • ^^^^""^^-^^"^.^^""^ "^'^^^^' aurora .temporis inrerim fpatio pro roborecu-
^^'^^ j/*'^^^^"!^"^^'^^^V^Lifto,autimminuto.lndutiver6 priuscapitiofubdiorehnquendi'

^emh.J!^^^^^^"^^*^^^^ ^^^^^ accipicrarijrus proficifcivolent. Itaenimfemperadvenatio^
F^ratierunt.

VT ARDEAS VENETVR.

E D reliqmim eft vt rationem inftituendi Falconis ad Ardeas captandas do-
ccjmus. Q^K^ quidem venatio,etfi nobiI,mma,& fpc^atu lucudiirima f]t,non Cur Aidca
tamen tantar In hac,quanta^ in prion induftri^ locus eft. (^uandoquide F.lco r ^1^« inl^*
Ardeam pontaneo quodam naturar impetu,taquam pcculiarem fbi hofttm 1"^^"^ ♦
muadit. Veram in lacubus Anates,aliasq^ huiufmodi Aues venatur, accipitra-
ri) dilciplina,ac diligentia inftrudus.Si itaque Falconesqui haaenus in riuu-

e exercuerant,iucuteuerefub principiu Marti),quo ferc tem-

HuAnatariaveiiationefe'(

W,^''^^ extenuari conuenienti v\t\\x . Quod fiet , (1 pra?d« fvlueftris efca i| .fis fi.btratta ,

f^^lp^l^^"^'^^^'^ ^^''•'^" necefleeft. Interea vero dum vacant a venandi munere, cxpurgari

Nu ^^>lent Arde^,ad harum venatum inftrucre eft animus, tum a lacuftri

SrD^-^^j^^^-^^^^^^r^' veruecinumuecor, autagninum,pulliuc Galhnaceiincibum pra?-
Wvid M ^'^^^'^^'r"^^ ^^^i^ -^'^ vocanc.us eO^fimtq; duo f mul inftituen-

^^^erit n, anuefcat,vndq,- uo'are,ac Ardea'infequi,& f l i mutuo , cum

f^/Perfea/'^^^ dUcant. Hoc interim fumma cura cauendum eff,ne ftfe mutuo capiat,
n ^^cu, ^^^"'''^" ahoquin taauri funt, cum ad pra-dam vnn emitu ntur.Q! >ff res non
iV^ih. ^^^"^^"^""'"f"''^^ff^»i^'onisco^^ ...
rliciHir^^^e-^- - - ■

in exriumeuamvtrumqjperducit.

^^iciqj,^^^^ ^'^^^^^^^^'^"^">^^^"^^^P"^^^" hierint, vtita cibum apperanr,&' verc- fime-
Naut m*^?^'^"^^ Ardeam viua in promptu habeat accipitrarius,cui roftrum rrperiuT^n-
\ ^'^^iis i "r ^^^'^^* ^ ^^''g^ vufeo dicitur , internodio ad longitudincm plus minus cloor^-
^^•^^epo * ^^^^^^^^'^^^ Falconem roftri acie offcndat. Dchinc Ardea funiculo alligata
l ^^'Jtiir interea capitio Falconi detraao,Ioro nonnihil attrahatur, atquc loco

tJ^^^teuV V^'^^'^"^^*^^"^^**^^^^^""^'^ adortusccpcrit,
r^^rum /• ruccurrendum,& vt Ardeam '\\\^\Aa permittendus,& cfiiilis (vulgus accipi- Soppa,
i(^^^^^Us,ciei^^T^"]-^.^PO ^ cerebro,ofl!um medullis, ac cordis carnef mul mixtis c maru pa-
ti^^^feruaf ^ ^'^^ ) ac apcrto pe£lore Ardcicaa fatiem ufque explereconccdant . Hifce
J^^^hibit,\'*,i ^^^^^'■^J'. A'*^^^? U^^i^^^^.capitio induatur,& omni Iibertateindulra,blandimeii-

n ^^^PUs r ^"^^^ aliquanciiu velf6rcTinaturJcIehincdenu6 in pugnum reccpto,aIa fiue pcs
r ^^^pia i ?K conuellenda detur.tjuod fi fortc manfucfja:arius,ur pleruir.q; f t, Ardea-
^^^'^e,Q„' hac arte defeftum fup plerepoterit. Roftro primiim Arde^viuxca

Vj*^^^0tioi,.^^^P^^^""^ush3rundinis calamo induto,frufium pcliis vitulin^ , aut alterius gene-
Il|^^^^'^*VoII '^'^^ Ardcic c61Ium,in{lar vaginie circumfuito, atque ea forma eftingitOy
Wvtii n''^^ ^^^i^ierorum hgura,tu peniciIIo,autcaIamodepi£b, veram ArdeaiTireterat.
W"^^ ur^^ ^iximus modo,collocatam , (\ Fako inuadat , pullus Columbinus adhuc plu-
t J^^s,vt iL^I^^'^^^ habendus eft,& fub Arde? alis,ne fraudem Falco percipiar^dgxtR obrru
^^^^^ YfuiS depafcatur. Inde Ardea reponatur,ut fequentibus diebus ad fimile ftra-
Wmjk ^^^^-it^^^oTlridicMnpratumjfeualiumquemuislocumicioneumprodcatman.

pp

fuclada-

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

44^ VlyCsis Aldrouan di

fiieftiftariu.s,mami Falconem gen:an.s,& qua iam expofuimus ratione,Ardeam,lpcio fuba'^!
lis abfcondcndam cradat, is vltra lapidjsjadum a Falcone confiftat,tum detrafVo FaTcomS'
lericulo Ardeam in mediocrem altitudinem proijciat. Quam fi Falco infecutus fuerit,viig"''
busc|,-comprehederit, Columba clam fub Arde^alisobietb^utantc diximus,pafci dtMu
liullo blandimend genere prajtermiflb . Tertio di^mili pac^o rus uenatum proficifcitoi")
coIlegalongius,qu:im pridicaFalconerecedat, Ardeamq,-,quanta potcllui , inalruniPJ^J^^
ciat,quam li Falcoquoqueceperit eademqu^anteagenda monuimu.s,obferuato. ^^y^.
tionibns inflrudhis Falco,fi probc fuo munere fungituV.podridi^' jjj campn fpatiofo /^r^.^^j
bera,nuda,atquejiuHo funiculo alligata emittij-)otcfl: , poft illam , ciim in tancam altitud»! .
fublata fuerit, ut ijm in aereliberc uolituns fatis fublimis uideatur . Falconem fini l'f^^^^"j^5
to,&fi unguibuscam comprehederit,ftatim opem ferto^roftrum Ardc^e humo i^^^^-^iV
crura diffiingito, ut facilius eam iugiilare polfit , dehi^ic Arde^ cerebrum , oifium «^'^'^ p J^jj!

Alidaci Ar &:coriiicibumnmiIi,quaniantcdlximu.s,rationeofFerto.IVluItialia quoquerationc '-^ .j
dcae vena- nemad Ardcx uenatum iii^lituunt . Hominemjruiborem infilirciubcnr,exea ^i,
tuminfti- fublimeiacere,ipfi uero confeftim Falconem ad hanccaptandam emittunt, captaq^p^^^-^^jj,
tuno* Verum in hifcetyrocin!js,qnibu.s Falconen. in Ardeasanimare,&adearum pcr(cquUt»o'^^^
inftruere lubet,iudicium acihibcdum eft manfuefa£larfo,utqu6 alacrior,ferociorc]i>cu^
tlatum exportaCur,Falco uidetur,c6 pr^dam captu difficiliorem iibi proponat .

VT FALCO VENETVK AKDEA^'

feram&Iibcram.

V M Falco hifce modis Ardcattl tturtc animofus af acns & inuaderec*^]f
eric,cunc manfuefaaarius Ardeam in agrisfvlueftrem di(quirat,& adi^j^^j,
tam,quam proximc^fieri poteft,accedat,Falconemq,-jCui prius I^x^iu^^^jj^
pitium,e6,unde uentus fpirat,gefter,ac fimulatq,- Ardea fubuolarit,co'i
capitioexutum emictat*Qj,iodfi Ardcam aggreflus compreheiK^^^^'
' ^ ita unguibus uinciat, uc una fecum deorfuni^n terram trahat, ftiit'^ l^^f
pedas ferre oportet , ut fupra diximus Pofthec c chirothecd,corde,cerebro,& offiu^^
fimul permixtis pafci debet,modo antc expofiro. Venim fi Falco neque perfequeretuO" J^j,
fuperaret Ardeam.in quam e niftus eft,illi ulrerins tidere, autalteram Ardeam mon^^f ^0
iiimc debec accipitraruis , niH adhibico alio Falcone , eoq^ feroci , exercitato , ut rudi^ il^^ -j^
cxemplo ammerur . (^uim itaque communi Marte, aciunais uiribus ftrauerunt^^^^^e-
runt Ardeam,uoa etiam tanquam communi pnemio cohoneftati,exta eiu.s,cerebruui»?^|^^'
dullam eciamnum calentia depafcant. Ita timidus , 6c pufillanimis ipfc animos cap''ef r gpO-
ttuuseuadet. Si uer6 accidat,ut Falco fua (J^onte Ardeam inuadat,tum pra?da proljt^^yo^''
tirieum inagifterfinat. Itaenimanimofior femper fiec. Profueritainterdum il^'%dc^'
tiatum,ludumq^hberumdeinduftria concedere. Echx rationesfunt.Falcones atl^
j-um aucupium infticuendi.

DE MORBIS FALCONVM. ^,,

SS^|^^'1J C C I D V N T Falconibus afFeaus,& morbi fere omnes,quibus ^^^^^^uii^
Falconcs cipicres corripi antc diximus* Sunc camen F^^ciores plerunq,-, ac i^^^ /-HijiU^

facih» qua wMWk^l excernis,Cumincernis faciliiisrefiftunt. Cum vero cadcm propc) ^.^^L^ft'
Accipmcs maficrapaciumomniumnacura^eademauonnf-ninnnim niranrf^^^.Mi"

morbis rc- (
fiftiint . (

indi(
Fran
iioi

ma fic rapacium omnium nacura , eac[em quoque omnium curand> ^^^r
Qu^are,qiiamuis Falconum Curam exjS^lcu, degenerali Accipit^|!j^gnf^^
cione pecereliceac,fiquidem remediaTveceribus vfurpaca, a nobts ^^^^}^^t\^ i'

p . * «^'»""-" »^ iyi^d. uunjiuu> 111 vniuerium ACCipirriDUS appi*»-"' » ,

Qoot mo- halcones igitur , vel etiam omnes Aues rapaces morbis corripi poflunt, velquo^^^j^n^
dis afiicia- vel quoad pennas . Voco autem morbis capi , feu ^grotare A ues rapaces tunc, cam ^^^f'
Cas,quas lan;e excrcere folent, obirenequeunt, cuiufmodi fi.nt volarc, prardam vi«"j^cc'»^'
aare,deuorare,&c.Solentver6 fecundum corpusalfici,veldcaufaexterna, utqu*'^!.\i,iii<''
lunduntur,aut vulnerancur, vel cum ofla franguntur: vel a caufa inTerna , vt i u^^^^^^^^jbu^'

lco-

Diii

li'
J5

*«oav OrnithoIogbLib.VI.

[*'«.fa.S!7 r """^ ""■""* ' '5"' '"'''"-^ contufioueiFalan m coSmnni

;'^'""^"Ss^r'r'"Tr

"n«erc licebit . excrementorum figna ex Accipitrum generuli traftatu r^""^

FEBRI, EIVSQVE CVRA.

fefti^lmofil';*!''^'' P'"''"'^™'^"'"''»"^°fi'SO'-e,deincepscum caloremani-

1* oni f,*^^^^' ^/■'P"""^''"»'e confpiciuntur. Solent e-iam pK„nul^«
Suun^ J ■ V»';fo'-S"eri ij^idMrbar , & tunc pie, i.m 'i^ cbum

l^ilL r'''^ ZT\TkZ T"'' ''W' P«='-'entiunrur. Quancio igi-

tL>'m eo Iib3w ,'m ''.'^'"'^" "■" q"'^'<=i'^ >""i 'tur, no:, tiinen perpetua . Pluri- Cur.rio.

,i>.autpulIa,Knnefcente-^utal,qu,ra;S^

«cdri .^''''''''''■■'•■'^'^''"•""^"^•^''«o-niiia prius in aqu X, \ . r ''''^"' 'l'"^*^'«5-

c,;«''<lea,,teqt,am Falco,.iob,,ci;,ntur, proKeteH^^

^^«.«.cui inllftit^acetiam pedls.ftiuopS tt em^ '""'""^ ' ''|="

lereohfcu

tuent^c extc-
rationealieniun

--ipurirmonp m^^n. . ^»cmiiionDcr.jrur,a rationealieniun

. wcioeveft,g,oheparrefr,gerar.poflet,atqueade6;;;i;;^uscorpomhab!^^^^^^^

^ MORBIS CAPITIS,tAC

primum dc Apoplexia.

S '^- "'''"^ '" ^•'•«^«'leeft grauiir,mn5 .acpericulofin;-

^'^^,q."'vtpli,rimumorig,nemducitexnim,aobefitate,feurep<etio.,e,3UfOure .•.ro
angu,n^ copia,vnde venam :.liquam in capite difrumpi conringit, fangui- pl«ii .
cmq;em,lum,ncerebr,quap,ampartecollig,,nerapeinvei,tr,cuIisinqui-
^IUT^ n., V^^""^' 'f'"''^"' an.males generari tradunt , fine quon..n ope animal , nec
lo %f^il<:oneT '"^'^ ""*?""' ""'^ P^"^" POf'^'*- Vndeobturatis fpirituum meafibus.ne.
^^PU r"'^«im nT.'''!lTL " '■o'^"ft'J""nu'n fubito extingui.Poteft &hoc malo corripi Falco
'PoK|'fti-ah. f y eit.lub ardente fole perfiftat. Huiusenim vi tanta huinorum copia . & i„*
SnlL'"fl,fi,. lu^iV^^T' poteft,& in reliquum corpus diffluce, ut , (1 in capite h^reat
'?<ante " ■''''•'''''r "'°''^°^ '■^^'■'^ f'"''- ^''^'" co„t,.,git obdiutur,.k,rem iwL'

> J'''fetF.,l .'^^•''^«''^'" d>I'gentertuenoportet .Quod ad ni.niam pleniti,dinem ntti- ,

K Slcir-r.^oecaudcc,/ '"" , v..v.,^^u. ■ i-B<iai.oi,rc,.no,ie,nleQuitur.

^'.^^''^«Falc; dn''''r ''.'''g-^^f f"^':'»^^"" -QiL^'' i"' "i'ni-«m plenitudi,.em atti- Cur.rio
^^^'^'■«^^^""^^"'^''"'^^'^"'^^'^""'""'"^•'''^"''"■Saccarniscoaccrua,-^^
^ «'ii..ur''^0'nmutlH?r '^^'''=!^'.'"'-'",~''"''l'°

■M| ^ '*»UtcaprJ) "'^'"^''^ nutnrecibisleuionbus, ac liquidis , quales lunt, corvifulinuni »
■rw> *^in>tepidaablucum,deuide linteo probe cxterfum. Item piIinBri, pipio-

3

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Curatio »

Vl)fsis Aldrouandi

nes & PanVres implumes ac tenelli . Hifce rite obferuatis , cam iam pennas miirarcdefje.fj"^'^

Jniario feu Ioco,in quo plumas dcpofuerunr.ac roto mutarion.s rempore cgeru r, .
dieranr,,l,)fquevigmtidiel.us i,fdcm cibis reficicndi.ac rrequenter PMgnogelhnd^^
tim vefperi. Vnlequoquefueritpurjiu:efagta.im verris pauxiiloaloesjiitx in pfl"^' .,^
trir«, ac tab^yiirudine exhibira: , inuolur? paucula lana xjlina ■ V t. eriam hce uc
candido per»^urrresdies remporeuiaturiuo . Neque vllo lYi^o3l<i£i!2!lJ^"'f,utcie-
elhpe fima enim fvmpromara excirare foler. Burymm etiam & lardumTng^^
cies abluta, ac lacchar^epta plurimum prodefle f^pias fefc expertum Carca n.^^^^^^^^

S Si forreproprerhas purg,,tiones apperirus dei,ciarur, .>nm.ngere cWe.n ^bP^
ferreurili nmumfuerir. Hacratlone a inorte lubuentanea , aiijfque grauibus lymi
tibuslibcrabirur-

DE APOSTEMATIBVS CAPlTIS^

fc*/'f O L E N T Falcoiies,quemadmo(lum & Afturc,s,ali?q^ rapaciupi ^P^^^vJ^o,
^« noxij clVc tumoribus, ac apollematibus capitis malo lanc pciiculoi i

^,- q'iod quidcm iiafci folecab humorum prauorum fedundautia , ^'^J jj^jofC
lidiratc. Cognorcrtur vero hoc mali cx oculorum intuiiiefcentia, j,^0'
pcr auriitmmcatuv cttluctc,(ippc ctiam ex odoreiixdo, & a Falconis
tiimj^-nia^^ic tarditate,quam cum in capirc, tum toto corpore pr^ ,^^^^pj
videtur* Ad h^c mala curanda,nccel]aiium erit purgarc primum vniuerfum ^-^^n^^^**'^^^! ^^00
ipfum caput. Vniuerlali^s ea purgatio periici porerit fingulo manc,per triduu,auf ^"^^ ^^^.^
pilulaex5,i but^Ti aliquones fi igida abluti ,dcinaqua rolaceanucerati,dcniaueni fg.
mellis rofati,aut facchari tini inuokiri aui exhibita, tam diu in pugno gedari debet , o^^^^^^c.

cien
tuno,acdaal
vero
ac meci

ipfum caput. Vniuerlalis ea purgatio periici porerit fingulo manc,per triduu,auf ^"^^ ^^^.^
ilulaex5,i but^Ti aliquones fi igida abluti ,dcinaqua rolaceanucerati,dcniaueni fg.
lellis rofati,aut facchari tini inuoluri aui exhibita, tam diu in pugno gedari debet ,
lelatqueicerum aluum deijciat. Dehinc capiti fuccurrendum, exonerado l^oc Ji\C:
, feminisrut2e5iiij.aloeshepanca:5 ii.croci si.CH^comniafimulin minutiifiinnn U^^^^
iturT^um mclle rofato in pilulam effbrmentur , cius magnitudinis, Lif
i, per quod cercbrumexpurgatur, commodc ita penitus iinmitti pofllr,yf ^^^r
ppareat. c;juo pera6i:o Falco in pugno aliquandiu geftandus loco quopi^^^^^^Si'' *
v.^abus poft horis cibus ei hora confueta caIidus,optimi<i|j nutrimenti offcren^ , ^^o, )
b^^urres humores in aure co\kd:i fuerint , ftilo opiis eft argenteo ab una P^i^^^^^^f^^^l^"
ac media acie feao feu crenato,quolana goilypina inferatur:ab altera vero tar,^]^^
iiato in fpatul^ formain ealatirudine,ac inagnicudine,qua! auris ipfius meatui refp^^ f^iii^
fordes crailiores quidem parte hac latiori , ut tenuiores altera nempe acuminata , cu'^^^ pjn'
goflypi um immillum fuerit,extergi queat. Sratim vero in purgatam aurem inftilla^^^ ^.^j j,itii?
cum oleuniainygdalinum dulce , tepensqj, dein goflypio auris obturanda , qu6 f-^^^jj^paf''^^
retineatur oleum,donccdenu6 eadem curatio iteretur, qu6 emolliri , & ad exicutri ^^^/
fordes ill^e poaint. Atque hoc tam diu agendum , donec apoftema vniucrfum reit^^ ^ .^,^^111
difcuflumfuericfVeramfinullaparceexpurgecur,acin capicepertinacicer ha^eat,^^^- ^^o^'^
deueniendum,atqueocciputcauterio inurendum eft, adexiccandam ,atq; ^^leriuaJi^^^^di^^^
ruptam ilUm maceriam . Ipfa uero efchara a caucerigLtadta , butyro per o£to auf '^^^j.oCf;^j
inungendaeft. Norandum ver6,fi forcc Falcoaucnon uclicaucnon pofficcibum
minuere , tum in fruftula minima fecandus eft , eiqj offerendus , auc ingerendus ctui g^j^ni
Adhibeuda interimoninis diligentia vt fua fponte,fi tieri poirit,roftro illum dibcer
dumcnim Auem peifinic (ehabexe,CiJim(}2ontenojicapitci excenfeni^^^.^^jj^
aur altcramfic alfe^tain, morcem euafifle Carcanus ai^irmat , & fe quidem falten^
ratione a fe curatas ineminifle pofle *

Dc deftillationibus capitis , inflationibus^tumoi'* f
vitijsq;oculorum6cnarium. ^^pjci^ij;

O N T I N G I T Falcones , alialque Aues rapaces dcftillationi^^^^^^iitUiV^jt
borare,c um ex nimio labore incaluerunt,fi ftatim aeri frigicio ^.^P ^j^f ijs o^^^^^
pluuia maduerint, pruinauc refrixerint, alijfuehuiufmodi aeris 1 ^^^j|]ari^^^^
dantur,maxime cum corpusprauishumoribusrefertumcft. • j^tot^^^L^^^
y (blentquandoque plurimaincommoda oriri, qiJaliafunt,cap' ^^^jjel^
£iefceatia,oculoruin frequens lachrimatio feu lippitudo, qu^ facit,ut ocuU ixj^ itci

OrnichobgiGeLib.V I.

451

nvit 'p ^^^i^^ip^ quadam humiditate manantcs,qu^ fingula mala,remedia peculiaria requi-
mo(l "'{^'^^'^^^^q^c Auem ejcpurgareoportcr vel butyro_prgr|wato,eo, quo fupra diximus , Cura^.
mii ^ V oliuarum ea ration. ,qua in capitc de alllunate cxponemus, prarparato . S^pe-
ca/^^^"^ ^^^'^* fccenu in catharro Falconum , aliarumq^ Auium hocremcdio vfus eftCar-
^,^^'5. i^. agaric[3 ij cinnamomi optimi^fucci liquiritia^ ana 3 i. In puluerem tenuiffimum re-
r^^j^'^^.^''>^cciim mcllerofato fadla pilula fiixc magnitudine exhibeatur. Puluis caryophillo-
cko'^^'^^^"^'^'^ ^eminis fan£tia?qua portionein nares per hlhilam infutHetur. Concfimentum
o^pjf^^^> q^J» hyeine vrimur,fabx' magnitudine,FaIconi darum,aut palato affficarum,caput

j^^fe^l^^ ^^^^^^^reexonerat.Sinares Cmie fCmiit,cum melle rofato hatpuluifculus,includatur lin-
in '^'"l^^^ > acetojbrri/imo maceretur. Huiusguttic aliquot expreHa! Falconi pluri-
fce ^^^^^!^^^ conducent,expurgando & exiccando excrementitios eos humores. Qiii fi hi-
' iiTi rl^^^^''^ ^xhauriri non pol]unt,ad ignejTi^neceflariQj^ontugiendum erit, non in capirefo-
ter ^ ^' -^ nares, ac pauluhim infra,vtharum foramina reddatur anipliora.Diligen-
Ge/^'"^ ^-^^^c^^dum^ne narium mediailinum Ia;datur. Poft inulHonem , donec dolor omnis
pjj^^^^^^^^^l^Jra decidatjbutyrorecentifocusinungenduseft^dehinc vulnusferruminandum
Q w'^^chis^uit thuris. Idem ficiendum,ciim nullis alijs remedijs te prohcere videris in >
3(,[l ^^^widtione exnimia pituita.capitisqj ea pars , qu:^ (upra futuram ( rauanello vocant Rauancllo
iuurenda clf ferro cand_eiKUC4utc tamen,ac ita, vt olfis craiii), quod tenuiifnnum

ia^Ui^r r"^^^^^* ''^"^ fcmperhabeatur. Antequam veroiocus inuratur, expediet plumulas
Ha,torHcedetundere. . ~

D E V E R T 1 G I N E.

E R verriginem^quod mali i^enus Itali capo (lorno vocant,ilIud fymptoma in-
teIIigirur,quo aiieais Fajconibus,veI alijs etiam Auibus tantus capitis dolor,au t ^^^^
debilitasaccedit, vtid firmum immotumuetenere,aut pro libituregerenon
queant, fed modo huc, modo illuc inclinent. Huius fymptomatis vi larpc con-
^'^TtTm'^"'^^^''^'^^^^'^^^^^ exnertica,velexaere,dimirt"apra?dain terram tanquam mor- Qua.
^PHvll •'^^'"'^^^ Carcanusplurimoshberauithoc rcmedio. i^^.aloeshepatic^^^jjcaryo

%s r ^^^-l^S^^Ji^yriiH^^^^^^^^^^j-^^^i^^ol^if-i gortypio Auiexhibeantur. I^oSTibras

^ul ^^^"^ ^^"'^'^ Gallinacei, aut Cokunbacei tenelli . Hoc tribus auiiX}Jaityor diebus
^^»iis r '^^^'^^ ^^pete. Si hac ratione iion Iiberatur,exhibita prius vna atque alrera purgatione,
it^i^ "^emiiumus, ad vfum cauterij deueniendum erit,& reledisprius pennis occiput
^rendum,vt cutis caatum,non cranium offendatur .

OCVLORVM SVFFVSIONE,

. il.

feu hypochimate.

lam enumeratos oculorum morbos foIent& fuffufione feu catarrhaf^a
4^ f^^Iconum oculi tentiiri,maIo ablatu di.iicillimo,r^pc ctiam impoifibili, pr^fertim \ bi
Niii,^N*^^^i>iueterarit,autcraifitiem nimiam acqulfiuerit. Recetues vero,vtait Carcanus,fa?-
" , ^ nullo negotio curantur i Solet hoc malum oriri ab humore ipfius capiris craffiore »

Pitii,^^^^ '^^n^edire,ac quandoque prorfus obfcurare folet. Et fortc pileus > qu/Falconum ca-
^^^^^i/le r ^^^"^'^'^ cauf i aliquando efh Ereium vix in alia Aue,qu:im Falconehoc vitium con- Jj^^^^^^"*^
J^iu^ o ^^^^}^ aitjVtpote qui omnium maximc pileolum geftet. Huic igitur malo quampri- ^^-^^^[^
^no,^ /^^^'^l^ediim erit vno arqi alrero die manc exhibka piirs;3tioncex aloe.aiit ii^mco.ne, ^^^^^^ ^
^^^ior^.^*'^'^^^*^ vacuarione vniuerfali,localia tantum medicamenta ipfioculo adhibeantur,
^^'W^^ .^^^^■^^^orporchumorum ad oculos fiataffluxus, Poft h^c vti conuenit puluere minu-
H^^'*''^exalocs hepanc^Jot£a^ qui in oculosinfufHandus erit per

^^Ooc^j^ ^^'^^|^teum,autpeuam Anfeiinam bis,reruc/ingulodic. Nequeabrefueriraliquan-
^l^Oft^^^^l? vnnapucii abluere. Et fi his remedijs malum non cedat,ad vehemetiprcxdguenire
^'^^q.j^J,ppiatur ouum4;ecens,tantifperco61:um ,donccalbumen ladis confftenriam rete::
^'•tai.^^l;' "^^teo cxceptum adco exprimarur,'.u liquor claruSjac vircns extillet. Huius aqu^ vna

1^'^^ttaxyiino cxccpta inoculum affedtum infundenda ell: bis teruc , fingulo quoque
1^^^ f ^^^^is omncm lanuarem recupei drir. Denique fi neque hoc iuuerit , mirum in mo-
-i^ '^^'^'rvfu5fjccira(iicischelidoni| optimc a Iutoacfordibusexpurgara»,<S:fupcrf]cie-
^ ' : muabilem pra: ll arc etledlum reapfe fe didiciiVe ait Carcanus

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

iTerfAitcs
quis mor-
biis .

VlyCsisAldromndl
DE MORBIS OR I-S.

S Falcottum , Accipicrumiic multis quoque tnah*s afficitur * Oriuntur cn^
quandoque in hoc carunculie albicantes aut ni^ric^nteSy quar impediunt,"'^
more folito cibum roftro impctat,autanumat. VndeHt,ut nullam alianieu''
dentem ob caufam gracilefcant . Qiurc diligenter os infpiciendum eft
fertim circa palatum,& fub lingua. lllis enim locis caruncul^ huiurmoil'^'
crefcere folent ad magnitudinem erani piperis . Hx igitur aufereiul^
f elecartd^,vel torcipe,fi id commodc rieri queat , ailulumine petrxo combufto , aut g««'^'*
oleffulphurfs dcftillatui; excepta gonypio,ac flilo imporito . Carunciira abfumpta mellc t^J
tato,ac lana xylina locus inungendus,& abftergendus eft ,donec caro rubicunda^acmu»^^'
appareat. Poftea melli rof ito mifcendus puluis, ex maftiche aut thure, vulneiis conglutJ"^"
di,(eu confoIidandigratia,quod vino aIboaIiquotiei.eritabIuendum .

Pn^ter hoc aliud quoque malum ora Falconum alficir,nepe termites , feu exfgua q^^^f^
Vulnera,qua? idem iiicommodum,quod caruncuk afterunt. Poflunt autem ipf i
iTianducandi,feudeuorjndi di.licuItatefacilcMiignofci. Curantur noniuniquainfol^^^^f^^
ro(ato,vel pulucreex nucleo nucis,6^ tithynialo.qu^Iint

feruentibus fubie6b,fandiu torrentur , donec in puluerem lubtiliirnnum redigi qucant • I^J
puluere bis lingulis diebus,donecomnino malum curetur, vtendum erit. Oni fi iiiefficaX^^J
lociimaj^e^toiaquafortiaurifabrorum contingereoportet, dili^^cnrerc ujtP('o,neP<
vicin^,autaliv^ abaffeaa tangantur. Nam &fanam carnem exulceraret. Ciim vcroinof^'^
catum mah.m ipfum hierit,atqueextinchim, mundandum acconlolidandum erit rocW^Z
lato,quodraciIcexvorofuccedet. Auium quoqueroftrum eodem interdum foletn^f'
corripi.q>uod/i cotingat , cultelli apice vlcufcula abradantur. Si vero termesroftrum ir^
pertoraaet,ac rhagadem,feu finuram.rimulamuc reliquiftbt, roftrum in ambitu termiti^
iiiliil rdecandum,ac abradendum erir, acpoftea locus abrafus meilerofato miinmiduS}^ ^
Ji tcerum atque iterum feceris,ftatim hoc mali curaucris .

D E A S T H M A T E.

Citrdtio.

IS T E R N A R V M pcctom partiutn peculiaris& pcriculonirmu/i
buseftafthina,&Falcoribusfrequ«i(rimuMcper(ipcexitiali.
pierunque cauta eit niinia pulmonum calidicas.ipfolmet ,ca:terafqu'lv,rf
refpirationisfcnMentes exiccans , adeo vtliberc- necrefpirarc, necexP' ^
po ant . Vnde inflammatio in illis partibus excitatur , oL mortcin ti<^'
tcs'ilTd;;;.e'/i:ri. ? «'^"'.^"^"do^i deftiHationes a capitein puInK.n«'''"^.

V a SS
ba^hes^tcc^^

r ,^ r fw/ '"•^'^!""'" t"'^'"''" ''^«'■^^'■^ violentiSriIbl.tc, cognofctf '

jtL I roftroaiierto h.at.illudq^ lurfum claudit,tum ad fummum peruen.flemal<0
d.c.oeft.ac tanto >mg,S vigere^quanto freque.nius roftrum apcrit.&operit.Quocafi-^J^

du.nhocelIefepenu.ncroCarcanusexpertuseft.PurgeturAuisoleoil.^
mmm;n , nT"'" '^f-^^^^^^o^^^- vno d.g.to fuppoiltoclaudi poffit: in c.uam ci.m

n^^n rP fl 0'}''"'^'"'°'' ^'""""' • Columbarum vero pull, grandiores f"g'|,,.

roobefus accar,,or.,,fit c,b, pnores enumeratiutil,inmieru,,t,quitamenmag,s'^"-''"^^^^^^^
fere,.t»l...,aciuab,,glonsmaccrentur,acp6ftpa.n,olinteaabfteVntur,racchar,qp;''^^

■f

conrpe Ornftliologic-E Lib. VL

'."^"nopuserir' * o,n,iesdeponant:conleru3iKladc.,uleii,aqu3 rofacea.fiamm

?'"^'t sts^^^^

''*'''°nacc,^;'r''S!n'nr''''^'''""''"i'^"°'*";"^

^''°^l''S?, f . ';'"',''''• ^"r^f^^^F^^"'^^''^' parte,n5Idn;reratar dudnn^
^Sui,,en^^^eX W tr'''''''"" ''^^''''^,^^"'''''^^

'^f^ MOR13IS VENTJUCVLLCVM

cibumorerciedant.

A RII runcmorbi,qmbusvetricuIus corrini iw/.f}- „„n«,m r

acmax..nocm„periculocooiuauseft,lle,cT£tnu.^& Cim dbe

t.nere.,equ.t,vetumaflbtnptum.nconcoau,„re."e^5^^^^

rum^L f "'■''.'^''T^^P'"''^'''-''"^'''^"'^ ^«''"^'"r"^^^^

vSr,culo/^^ %'i'hcab,t-Soletboc,nali ge.,usor,ria nimia prauoru hu- '
Sptauo "au "m r "^" '°P'*; ^' 'S'/F'1"«'« Falcore,jcir,c.t>us, .,equeodore, neq- ^

15 >'ra^^^' "'"i'^''f'''°.'"°'^l''>^"*'>''^'""agoffipioi.,uor^^

tT/^m emend-, J "'"^'"'"«""'n ^kum excen,er,quod ftoraachum corroborabir,

C ^'^"ec to ? k '"j^^"'" e'Scac.ir,ma ud licct radicechelidonij , cuius correx abraden-
'^edatan,. ' •'i''''^''"'^- H«cpaucuIa&qu«duorumdi2itorumaItitudinem

«C^Hgula fo "^i^^ifate r3dicis,quanta eft fab^selTragnmJd^alconi in os immittenda ,
huius A- . ^P"'"^"''^ ad promouendum ddcenfum eius ad ventriculum . Infuper
^cin roftr '* J^'""* """'n cochlear in fauces eius infu.,dcndum,compreflb ac con
«JrS-^ficulum X'''^'["''« ^ ^"^^ • '^*'^ P^S"** aliquandiu geftandus erit, donecoptinie
llUc ^ 6c '■•"''X,& aqua defce.,deri.,r,dei.,de co.ito loco folitario collocandus,donec
kJ ^«centi c* ^ ''^''''^^ • ^"'^'■'^^*'* '^^'nde duabus horis mureijiexcoria tum & ad-

N|j. ■ p«Xerit A """"''^ '^^^"•'-""""^""'('-'ciur.v^umq.ftocirxcdciim
S„ ''J ^ater ^ ""°.'-'"f ""ffem cibi, quatum pr.us , offeretur ex partibus alij» Col.im bini
^'^^i^ bi^f 'l"'"'!"" eodem d.e,coc[,quodiaum eft , modo iterabitur, fi Falco cft .
» ta.«ummod6 . Poftcri diei inanc curiuida dcturexlinoautftuppa , quam

~~ purgam

ViyfsisAldrouandi

abfynthij digitis minutis inuoluta fini
>CoIumbinociba,utvefperirlenu6a]

jftituicotingitjVtfrequentiexperient _

remedianihilprofuerint,acf^piusc]uambis cibumaflumptum vomitu re»|ciat>^cirelic
ploratam efle prius falutem,eoqj magis,fi macilentus fuerit.Qiioniam tamcn fatius cHe a
periculum tcntarc,quam nullum in malo medici dicunt,cuius fpcs omnis curandi ^^^^^^^
quineft, far^icnumerc) resipfa docuitinextremishuiufmodimalis vtiliifimumcfle ^^i^r^iii
fnebriari vino Cretico ad duo cochlearia in fauccs immiflb,atque tunc in Icaum aut me
coUocai^qmaiifpaTicafu^^ non potefl:. Ita quarto vnius hora*J|H£j^j^^j ,j

motusiaccns,fi reincipietrecipcre,&mcdicamentum exhibitumreijcere,cerdirimum
rccupcrandas indicium cfl:,alias vcro mortis. Veriim,vtmonui,remcdi| hocgcnusextre
ac vehemens no nifi in morbis extremis ac his,quibus coclamatu eft,omnino adhiberi

DE VEllMIBVS FALCONVM.

Caufito
Signa .

Curatia r

teftina^

^ at^v^ cognoIeitur,quanciodeiesacocioius eii, accum cw^^^^^^^j^z^ ^j^j,
dorfo , caudamq,- torqucre confpicitur, 6c quanclo excrcmcntajieqi^^Uj,
neque alba,neque ea,qua {blcnt,copia exccrnuntur, nec fi qu^^^^^^^^^^^^j^gpa-
bita cura pinguefcat. Hofce vermes nccarcoportet, aut pulucre J^^^i^^ni-.
ticje ele£t^ &Iot?,aut fantonici,vulg6 fantolina»aut femetina?,vcl ctiam agarici,P'ir^'^.\^^fO{
nium arqualibus acccptis: vcl pulucre ex fclte fuillo feu porcino mafculino in hirno ^^'^^■^^ni
aut deniquehoc medicamento , cornu cerui vfl:i , didamni albi , hicr^picra- ^^^^^,
pij. abeshepaticse lauat«5iij.agarici ,crociari"a5 i.omnia melle rofato cxd\mnMr'.^^^
tiirq; hoc medicamentum ad ulum, cuius, cum opus crit, ad vcrmes necandos Falco ^,^
Aftoribus tantum dandum,quanta cfl: fab^ magnitudo, Sparuerio verb ad
cnitudinem tantummodb,&catapotijformade^Iudendum.Qu^odcum ailumplit^^' Jiil'^
niigno 2;eft:andus efl: FaIco,donec aluo id reijciat,deindehoraconfuetacibo euchy^ii^ -j^ri
dabili pafcendus.lta enim vel prima vice certiifime fanabitur. Ad cofciem vermes «3^ ^ ^^iC'
dicamcntum valet: didami albi , alocs hepatic» lotar ana partes acqualcs,cubeb^> jjj[,jo
ci tila quatuor aut quinque , totidem buccellis exhibenda . Hoc remeciio procul oi^^^^^^^^sf
aluus fluet,ipfeq^ fanabitur. Efl: enim longc eificacitfimum,& vnicum pr«fidium
jnes,tum pr«fertim,ciim caudamiatorquereconfpicitur.

DE PECVLIARI QyOT>A^[^

Falconibus vermium genere, quemmorbui^* ^
accipitrarii Filandram vocant.

S T ver a & aliud vermium genus Falconibus infcfl:um, Filandram ^^^^^ii^^
cipitrarij. Genuina huius \ocus cft non longe a rcnibus,iuxta qp.^^-^ j^ui^f I
cuidam tenui &: f^ropriaj hi vermes inuoluti funt . Sunt vcrb hi ^PL^ - f^i^^'^^^^
ac infl:ar fili graciles,longitudine dimidij cubiti,FaIconibus
res,& prope proprij. Viidt facile inducor,vt credam a generadonis F
iHis eos co.inatos efle, etiamfi non perpetub infeftcnt^ . Infeftajitautem f/.n^co^
cilcntos.Obensobalimend abundantiam nullam molcltiam exhibent, ii"^^^^' jiu^^^^S
iuuamcntum adferunt. Cum igitur ab hifce vermibus excruciatur,gracilefcunt,ex ^W^^l^C
nonnunquam toto corpore exhorrefcunt,& pennas dojdiliirrigunt,
voccm emittilt . Hi enim vermes ob penuriam alimendjinuolucrum tentant perr ^^.^^^j^ J
ita ob acutum partis fenfum, dolorcs pundorios excitant , dum perforata tunica ^^\o
pabulum fl:udcntacquirerc. Etacciditquandoque, ciim non fatis ^^^^^.^^^^^^gttq^^^^c^

Filandr*
morbus .

Ortus.

Signa.

pa
cur

Curi >

rricur,vtadeb exedendo vicina perforcnt,vt tandem partes internas pr^"^*P^ i^^^ y f/
coripfumeio<^^ant,vndencccfljnbmorsfubfcquitur.Quinimo aliquandoom .^j^jii
ita perforaflc vifi funt,vt per os cxircnt. V t igitur huic malb medeamur,noa it^ -^tH^^'

OrnithoIogi^Lik VL 455

kcTeTir^l'^^ ^*!^''' ' ^^^^^ ^^"^ putrefaai enim circa rcnes apoflcma gcftcrarcnt , ouod in
f 'nr fic^^^L ftabulentur, ex quo interempti per aluum excerni pofllnt) fed incbriandi
^ Wi.jm u P^»cone uiftrahendi.Huic rei accomm^datiflimum ac probatifliffiiinre-
^^^oci ""-"^ corticibus feu membranis cxade purgatu, multisq,- in locis ferro vel AIH) vis c6
cetf jci/ c P^**^or^f "i"! deinde in oleooliuarum ad minus tres dics maceratum , quo fcili-
^«^«1 mQ? de^^^^f'" poflTit. Hocremediokaflupefcunt,actorpent Filandra?, vt nul- "^'^' '

0'citiam aui cxhibeant etiam per trigintajacaTiquando per quadraginta dies.

^^^H VARIIS SYMPTOMATIBVS, QV^

vitio ventriculiaccidereFalconi folcnt.

jONTINGIT nonnunquam,vt ^grc cibus aHlimptus a Palconc in Homa Siona .
chofubfidat,quodhocfignopercipics,fihoramatutinaingIuuieadhuccibo
cxn^ heftcrnx onuftam habercconfpicies.Quod ficri folet, vclquiacibus
adeo arefcitjindurefcitq,- in ftomacho, ut nequcatdcfcenderc,vel quia non fa
- - tis probe coquitur. Priori vitio farpc occurrimus aqua^»guanta vcllct copia,ad '
^ ^odfi n k i • ^'^^"'^^"^^ data,pedibusetiam madefaais, necno pertica,cui infiftit, frigida.
den r ""^ r^* '^'^'^'^ fori$,intus etiam cereacandela parua , aut digito auriculari prolo-
'mberili T ^oucre, atque ita cibi deT^^m in ventricnlum procurarc dccet . O ui
''^furun u ^**'? "^•^^^'^ admpdum coquat, vtaris , pr^fertim 1 alconibus ^gris , purgatioJTe

'^-'---.,mS^n3.nnt,mduccndoturundampaucoinoaut7^

jrteiilurimicuratifunt.Siacp-i^e coamr.cVriK.it^ ir.iiiJj J "P"^*

featilf " •"''"""•7"'"T- ' o"'"^ V"^ ituppa, quo promptius rc-

^ ^J^afcercuol^sciboemsfeminanafturtiin^ hoc hyberno tanti^m tcn.

^ uoic.,c.uu ciu* icmina naiturtiuiiuoliicrc. Vcrum hoc hyberno tanti^m tem

^ facil; m reddet,auiq,-alacritatem afFerct. Eft enim fupra quam dici pofllt , remedium
30 iic it^"7*"^""^ ^^^^^ ^"^"1 aliquando ftomachi dcbilitas,vt tardius foIito,afliiai|iU turunda
*clid^" -""^ ^^-^"^**^^ Quarecurandum , utartcadhibita reijciat. Quam in remidonea eric
Sc?^^'^^^^^*^^ ^^^^^ pr^parata, ut fupra expofuimus . Ad idem mirifice confert finapi
'-•«■yoghaio unico,& momento aloes he^^^

DE MORBIS HEPATIS.

lAEPFNVMERO cotingit FaIconibus,iecur jncaIefccrc,imo inflamma- Caufk ,
ri ob nimium motum,autIaborem,ut ciim ex longinquis regionibus naui ad-
uchuntur, aut duminauiariomutationistcmporefrcquenticorporis mota-
tione, ac cocuffionc irrcquieti conftiterunt, aut cum tintinnabulis,quam par
eft,grauiorihus onerati inter uolandum nimiumdefatigantur. Solet&in-
r^Qntuf fl^"^m^"onecorripihcparpropterapoftema,quodautobfpin?puna:uram
J^jQ^v^jP^^^^abaliaJauecorpori infliaamortumfit. Foris enimlocus affcaus facilcfa-
t ''^^cco • cutecontentus facile tranfpirct,&:dilfipetur. Intus uero ob jfanguinis,

l^^^^^Ptai ^^^^^^^^ confluxit , extra uafa in grumos concrcti , & tandcm corrupti putredincm

gigni contingit . Cognofcitur hoc malum , cum moeftus cft , cum nec Signa .
cjf ^'^^nt^' I fecesjcasq; praui odoris ac coloris excernit . Pars quoque uropygio uicina
te ^^^^eut^^^ a^^^ inftar arteriarum , fimilisq,- febricitantis hominis pulfus fcntitur , pr^terea
lo liclVries q i^, atramenti nigricant. Hoc malum lethale cft. Si itaque inflammatio aut in- Curario ,
JHsn.Q ^^epatis a nimio motu ortumduxerit, facilc curabitur, cibis refrigerantibus ,

mntl-^ttf^fti^tif ^rY-ii^^f^ i-\iilll l^lllll-»'*^»»^ ni^ ^r\f/4^ lllf-/>llinrk ll^^Mn/Q-ir

k

K^^ ^lH^n ^^^"""tur accipirr.irij)iir femorp pnlii Gallinacei^jnrgQj-de uitcllino intin<9-i< in

4 ^[^^^rafr^^^"^^^^' fimiiium. Confert itecibus fuccohyofcyaniiiiiibutus,autlardum,
• ^'9; c ^^, . >^ mundatum a cure,multi.sqj aquis lau

uatum , ac aqua rolacea maceratum ,

f. . frec](j^^*^^^' polline obuolutum. Huius alimenti tanquam ad refrigerandu maximc prc-
^^^^^ ^^^^-^ ^^^' Vtileeft &butvrum &:oleum oliuarum Inmm , eoq,-, quo
0"^^> niQ-' ^^]^^^^^ > pr^'pai arum . Si uero mali origo fit uel a fpin^ pund^ura , uel alterius
teiii.[^^"^'> '^Jfilillima erit mumia munda , ac pura, & in pulucrem redadla , qua carnis
P^re paftus effei cnda inuoluentur, quod ternis aut quaternis uicibus rcpctctur..

H^c

Signa e

quid ,

45(5

Siil

baricte<^9 i. boc tpfum torretojyiiniina ferrea candenti.quoufquein puiu».i - -p i
Huius grana duo i Jno abduda maioribus rapacibus offerenda, minoribus vero mediun^ c
fufFeGerit,n€mpegranum vnum.Poft duasvero ab excreto peraluura medicamentohoy
cibandus ( fi obelus fuerit ) fcmore pulli Gallinacei contufi,ac macerati in aqua qu^P*^'^
frigeran.tcltaqj viciffim ftiocfoKhabarbaro, modo mumia alternis diebus auis ^xpuS^" J
quaternis autquinis diebus continuis. Hacratione certo fanabitur, nifi fortc c locofuoI^^^P
dimotum fuerit,quod dignofcitur a duritie quadam, qu^ in pofteriore parte vropygi^^.^^^^
perfentitur,& ab excrementis^^^u^isalorcjuteo tinguntur. Quod malum nullam curation
admittit,ac breui Falconem ad exitium perducit.

D E ,JP E D V M V I T I I S.

! O NN VN A M in tumorem attolluntur Falconum pedesob P^^^^
i humores , qui d reliquo corpore ad pedes vcl Ia?fos , vcl alia quadam :
debilitatos affluere ac dccumbereconlueuerunt,aIiquando etiam P^^^^ ^pi'
miameorundem mollitiem,aut oba?tatem prouedliorem, nut labor^
mium. Malum hoc oculis, necnoiffadrui fubijcitur. Ingens ^ii^iilM^^ll^ii^i^
fentitur in parte calor.Sarpenumero Falca uix in pedes pr^ doloris uen^ ^jjf
tia potert: confiftere.Huic malo omni cura ac fludio obuiam cundum eft,nc aut arthrit>||J^^j,
alijs corripiatur morbis,vti fiepenumero cuenire foIet,ciim irreparabili auium daJTif^'
tunum itaque erit a principio mitigare dolorem , ac pedem refrigerare^fa-pc inun'gen^^^^
mine oui,aceto & aqua probc mixtis . Vel oleo oliuarum veterr/mo , quale arte extr^h' P J
e vafe aliquo,(n quo multo tempore oleum conferuatum fuerit . Pra? terea non folLiJ^ .fj
vtiliffimaeft, fed&doioremmirelenitinunfitio parti^ecjc puluere acaci^ , terr^ !j^^^ !q^^^
portioiie,nempedrachmisquatuoraccepds,qua?'excipiendafuntaceto,aIbumin^^^^^
rofacea,&: fucco folatri, quod fatis eft. Felicietiam fuccenu vtihcet inunclioneexP^
feu napfita^o niiorum alborum,fanguine Columbi a^^icuQ^cceptis omniu p^rf^^^jlV
libus,qu«omnia fmiul igneincaleant. Hac inunftione Falco a tumore pedis prorfu^^^?^(,r
bitur,aut faltem refolutis tenuioribus hymorum partibus, reftabuntcralfiores,qu'^^^
mam ac confiftentiam inducnt,quos quidem dextre oportebit excindere cute pedi^^P^Ui^
pofteaeodem vnguentoperdiesaliquot pedemoblinire. Atquehacratione tumof^^^c'
refoluetur. Mirabilem quoque pr^ftat vfum ad pedum tumores, vel etiam fraaurf^^^^jii^:
ratum, quod recjpitgummi A rabici, Armeniaci, fagafi^mana lii. picis naualis ,
ana 311. pulueris maftichiS2_iiii. olei abietini, cer^ nou« ana q. f ad efFormandum c^f^f <
gummi omniaaceto diHbluantur . Hoc ceratum in panno extendatur,acpediapP^%iU
Obferuandum ver6,fi tumarrimis quibufdam dchifcat,[diligcnter prius a fanicmun^^ ^
c{icj6c expurgancium, poftea vcro ceratum applicandum.

DE PODAGRA.

L I Oy O T I E S siccidity vtomnibus fuperiiis defcriptis medicanie^^^|^|j^'n|'
biti,nihilominus tame a podagra immunes feruari non poffint . Qi^^los,^^^
hilahudeft,quam tumordurus,acgy^fimihs,circadigitorumarc<^^ . ^c^^
malummaximiinrapacibus momenti. Impeditenim,quominuspr^^j^^qii*

ptare polfint,&incurabile plerunque eft,quicquid dicantalij. Sunt taJ|? ^^^fiU' .

lucco cliglidonij melle&acetocommixto pcdes inungunt,idqimirabih,vtdicunt,i
Cuius,vtquiuis faciatpcriculum,hberum eft.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

^ 5^ Vlyfsis Aldrouand!

lenrhninriTioJi vulncrauitcnfumclolorem adferre,quem pleriique niflammatiocTCti^^'^^
quo cafu opnmum erit vti tereblnthina.S^ calidam parri admouere. Sed qu* locum atte _^
veftituitpluma:priusabradend^,ipfeq^Iocu.sabIuen(hishaclotJone,qu^recip^^
trgi$i.rofarum ficcarum,coriM^mgranatorum,abrvnt!ian^]^arum vini albiq.f.
donecmediaviniportioabfumatur.lmpedieth.TcIofio,iieapoftema ui£arteoriatur,r
ipfi addito,rcpulfisqj qui ad eam concurrere folent,humoribus .

D E P E D I C V L I S.

Ifgr F D I C V L 1 atque cimices propria cutis mala funr, potiTimum vcro '
' capitis,& vropii^i . In his enim magis quam in reliquis corporis [^^^'^^"^^'^KqC
rari folent. Abhisliberari portiint Falconeshyberno quidem tem^^^^^j^iftiJ
medicaniiner . piperiv 5 i/. aquie renida? lib. j. vel q. C Hifce accuratc pcf^ .
Falco immergendus, cudsqijir^ertim loci afFefti diligenter ablucnda, ^j^j

abilergenda eft. Poflea vero in loco aprico,& tcrgo Soli obuerfo, in pcrtica colloca";
virgulto palmum h)ngo, in cuius exrremo momentum cera? rubrae^^aut viridi^ a.li^^r'
profunditatcad pcnnarum ruperficiem adrepeiint, pcdiculos partim ncmpecer^»"'^,^!,^
acih«lurosauferes,pardm uero fpontefuadecidere fines,quod fiet anrequam i
ficcatus folefiierit. Qiiare huiclotioni dics cligendnseil ferenus, quo Solisa-fhis ^}^^ , ^ \iiC^
neque venti vlh fpirent. Sincalor iIlodiemodicusfucrit,focomodera^oeritadhibeny '
caucela,ne parte anreriore, nempegul i igni obuei tatur. Soletenim hecplus iui^o n

neque venti vlh fpirent. Sincalor iIlodiemodicusfucrit,focomociera^oeritadhibeny '
caucela,ne parte anreriore, nempegul i igni obuei tatur. Soletenim liecplus iui^o . jjjpiil'
calefcens mortem certamipfi aciferre. Aeftatevero vfusoportunus erit auripigment^ L
uercm tenuifjjmum reda(5li,qui digitis infcvnl- & fuperne eritinterfpergendus peiin'^» I' ^oi
timlocisaffe^is,cauendotamen, nequid inoculosincidat, &neaqua madefiat P-^^^rljucU'
quidam cum auis exino fec erunt. Hnmec^atns enim pyjj^is pennas rodit. CjUiidam '^,^t,
tlijjnaguadccoquuntad tertiar partisconfumptioncm , qua tepida Falconcm pr^^^^

MEDICAMENTA AD PLVRlM^^,
Falconum morbos.

VMIA magnumfemperin Falconum argritudinibusvfnm pr^^^^^V''^''
eius preparandi modu hic apponemus,qui talis eft .nucesmyii^'^'^ ^^cM
cariophillorum, Zin^ibeiTs ciiumomi ana 3 C croci3 i. Omnia 'ly^^fJp'
minuti.fimura tcrantur,bulliant,in vafeoptime uitreatocum uini^^^^j^jS^^
timicyathisduobusad tertias. Pofthax capemumj^ii^iuiluereJ^^^^i',
5 iij vel iii) quac linteo inuoluta in vafe,quo decoftum ebullit, fufp^^' ^ ^o^^
fundum contingjr, fed medium oll^ locum occupet. Rurfusomnia
tertia totius portio fuertt igne abfumpta . Amoto dehiiic uafe, mumia in cockm I^^^Jfi

d ii

quinquehoris relinquenda eftapf->eiilj,ita ut uis pulueris mumiara iirobc pcnetrjr^l ^[^(i'''
peruadere. Qwe poftraodum ita linteo illigataconferuanda cftlocoopaco,d<'"
tempusfuerir. _ iitfflf*'

Medicainciitura ventriculo debiliori vtiliflim u recipit therjacy.hieragpici^y)^^"' >':,
caryophyllorum,cinamomi,aloes,galangae,agarici optimi , fucci roiarum,contett' ^^^^df

mech>diacathoIici,benedi<aaf laxatiuaranaSi. rhabarbarieled):i,mumia mundat^
nucismofcat^$ii|. Oinniacontundantur^acmellxrofato cxcipiantur, f^^^'^^'^^'^^^ n'
cuius,ciim opuserit,dcturad pondus fab^ dimidi^ adlmnmum,maioriprafferfij^.|.^^fC
generi,vt Falconibus & Aftoribus,minoribu$ uero paulo minorequatitatc. In det^^ ^^^^of
triculi aliud medicamcntumrquod recipitcrocijagarid^ubebarum,abfviitl^^
loru,cinamomi,aIoe.s,ana 9ij.nuces mofcatas nu.ij. mumi^ ele^la:, rhabarbari c\c ^^\{\^^
meduUaj bouin^e^uitulinar ana q.f mifcc,in pulucrcm rcdige ad formadam mafl^^^j^^cfa^
ca fabar magaitudine. Superius medicamentum,etfi hoc ualeiuius fit,tamen fi ^"'^
tQiii excreiuenta reddat iugra,huius ufus probabilior eft

4

Ornithologi^ Lib.V I.

45P

D E N O M I N A T A.

f P V D Homerum (paAzn^ iiomen uiri eft .

«DafcA^coj^/Maitem mulicris nomen apud Suidam .

Fjlconiar , uxoris Adelphi proconfulis Romani , centones extant,hoc efl,
poenia ex diuerfis Virgilij uerfibus, Sc hemiftkhijs con{arcinatum,continens
defcriptioncm utriufqueteftamenti. "
Inf I c ^ Flauius Vopifcus meminit Falconij Prpbi proconfiilis Afi^ .

ptQj^^ ^.j •^'conenfismeminit Paulus Diaconus,inea Gallumlmp.a Conftantio intcrcm-
traHih\yi "^* Inmarimediterraneoalicubi eaefleuidetur. Circa Pcllam Hiftrias occifum
jl^^^Vlarcellinus.

cer,^l^^^^'^^^c"^"omcnraxocuidam impofitum prope DeidonumScotiarhacnoftraartate
Dai^Q^^^^ i^efert ^ loanncs Lefleus Scotus . Eft: autem faxum illud infignis Scotorum contra
^ vi£^oriac monumentum aruitcrnum .

A V G V R I A.

^ ^ ^ ^ ^ o^'"^) apparuiflent , fpcm certam maximi boni faciebat,quibufuis fu-
Perltirions gentibus. Hinc apparet,quod non incoufulto Samnites vrbem Capua con-
H^e6to Faiconc condiderint.

M O R A L I A.

ALCO, aliajq- id gcnus auesrapace$,quoadviuunt,magnoin honorc,&
^ delicj js educatur,fcd mortuaj,utpote nullius ufus, in fl-erquilinium extra ^des
proijduntur. Contra vero Perdices,dum viuunt, miris modis af£Ii(aas quiuis
perfequitur,mortuas vero etiam Principes & Reges honore fu? menf^di-

vir.

Ac6 mulier.
Phalconia.
^ In yitiLj
Aurcltj .
Falconius
Probus.
Falconen-
fis inlula.

rebus gcfi.

g(^'i'itur,locumcj;ipfisinterprimafercula tribuunt.Similiratione contingit

Hii K ei^^^qui iii hac vita profpero rcrum fucceflii vfi,ac elati , hoc ipfo a quibufdam
-ioc '"^^nore a^liciuntur , quod cxteros dcpra?dentur , & quo maiores predones funt,
^^%iT' ^^^^^^^^ gloriofi reputantur. Simulatqj ver 6 ex hac vita migrarunt, i fummo illo
^•^yor '^^a P^frcfamilias, tanquam quifquiJi^ac inutilia Eccle/l^ purgamcnta , in
fcri , ^^^fterquilinium in ^ternum cruciandi deturbantur. Alij c contrario innocentes mi-
'^'t^te '^^^^^i) ^^"fortuiiati,quiin hac vita varijs torquentur caIamitatibus,&quod vit^, pro-
^ishJ^^.^^J^^^q? fanaitate Dco fummo crcatori placerefl:udent,ludibrio ac contemptui pra-
fitioi^^Jl^'^^s habiti, uitacummorte commutataad mcnfam cummagna angelorum exul-
% hol!.^^^"^^ c<^lorum Principis ceu epul^ grat^ offcrfitur,utpote cuius delicie funt efle cum
''Oiiat ^^^^^"^^Sluos & ipfe c contra uifu fug immenf^ claritatis pafcens, gloria & honore co-
pares facit,iuxta illud ^ Abrahami, diuitem cpulonem ita alloquentis : Ftli re-
Q.Ue^*^'^ ^^'^^Pft^ ^^^^ '^^^^ Lazarus fimiliter maU:nuc autehic cofolatur-^tu vero cruciaris,
jlirJl^J^^^^podum Falco pr^dam , quam altum aera petere confpexerit, non reda infequi-
^cit^^J ^^^^^-1'}^ voLitum,eam vel vidifle fe,vel curare diirimilans, fl:atim tamen ex improui-
^^Sq^ pl^^'^tuinaItumconfcendit,magno(':]jimpetueam adoritur,&capit.Itaperturbatio-
^ix^ HoK • ^liquando fl:atui noflro aduerfari uilas,dum eas fentimus non multo pofl maxi-

^em ^'■^^"^^^' utilitatem ac com modum cognofcimus .
'^^^fu . ^^^?^^"^ Falco, qui Aquilonis inhabitat climata , in prardam cito ruit , antequam
f^'^P'Or '^^'^'^'it»^^ impediatur tenebris. Sic Diabolus necis human^ac perditionis auidus,
Siilp ^^'^^^ichrifl:i,omnem conatum in hominum exitium adhlbcbit^pr^dandi facultatem,

pr«da,brcui fibi ercptam iri probe callens .

DiuitcsFal
conibus co
parati .

Paupcrcs

perdicibus

coparati.

Animi pat
turbatio-
ncs Falco-
ni compa-
rat^E.
Diabolus
Falconi af
limilacus .

APOLO-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

VIjfsisAIdrouandl

A P O L O G I.

VIDAM NeotericorumfatisdoausdeduobusFalconibus^&Picahuiufinotii

didit epigramma :

falcones merfublimfs waere Ptca

Dum volat , caniu frouocat vna duos J
llli ira accenfi quatiunt clangiribus alas

K^tque hoftem curuis vnguibus ambo fetunt*
Sed fpe dum nimia , nimia^ cupidine cudis \

\lArdent , neuter frdcauet iffeftbi :
Mtttua coUidunt alterno corpora nifu

i^tque alter moritur vulnere in alterius .
Pica fuperjles abit ,fedmox dum colligit alas

Et velut ex certo funere rapta fugit :
Bcce eadem a canibus miferanda rapina viratttr^
Et fato occumbens detmore ferit .

FinisLibriSexti.

vlyssis aldrovand?

^HILOSOPHL ET MEDICI

BONONIENSIS

ORNlTHOLOGIyE

Liber Septimus.

Qui

DE FALCONIBVS IN SPECIE-
DeFalconePeregrino. Cap. I.

Umosid Wuideraus.NaSmu eumT^^^^
qui„c.Alberm,&BeIifarius"i?;«^^^^^^^^^

^"«feliEo>Znlcn
fSver6maeni3nr'^

!^ geler^r >uos uincec erram, quod eum r

S Y N O N I M A.

N ^Leuitico pro voce H^braica Nez Accipitremintcrprctantur. Arabica
^iterpr^tatiohabet bafiuclbazi. Atqui alhafi apud Auicennam An-
(ireas bellunenfis exponit Falconem peregrinum. Nomiftatiir aurem slha^i
pr^pofito lcilicetab Auicenna articuIo,vbi fimum ip{lus,&aliarum auium
, rapacium,quod excrementitij admodii fmt^raro a medicis ufurpari fcribit.
; i^onadmodumdifcrepat voxPerfica maran baz. Latinc Falconem pere-

^Cap.ti.

Nez.
Alball.
S.614.

SUe,^'l^«r2UoU^^^^^^^^^^^ nationibus nomenclatura.Nam Itali peleerino vocant &

^^Ui Fau^ ? & Galli Faulcon pelerin . Tardiuus Gallus alicubi hunc cum eo

X^!"' Cnin ZZrT ^''^/'^ ^ Hynaire,nos commeantem , & hinnularium dicere

S!^^omin7if"%^,^^^ tamendiuerfoshicerevidetur.

^«"^"^-N^^^ P^^-^"t ^^eu pallager commeantem feu

^^O^>^^rios/E^^'^^^

^'^^^grino^. J '^^''^ Carcanus in huncferc modum. Exidimaui nliquado Falco-
Maeo Vocatostui/]e,qu6dex longinquis regionibusadnos imporreiiriir.

Q^q 3 Suiii:

Mai an
baz.

Faulcon pc
Iej;rin.
Faiilcondc
padagc.

Nomiiiis

■ f

Vlyfsk Aldrouancii

Qm perc-
gtini did

PalTac

Etvmum.
Falconis
pcrcgiini.

Peregrino-
f um .

Falconum
tluo gcnc-
falecundu
Belifariu.
Percijnno-
rum.
Fal:onum
quatuor ge
nera fccun
ciam Car—
canum.

Delcdus.

Falconis
peregrini
vera nota.
Humeri.
Cauda .

Pedes.

Roftnim.
Caput .
Vngucs.
Color.
Fcmora .
Nares.
Collum .
Oaili .
Supercilia.

Suiitcttflm nobh lulis uere peregrini:,- f^ii extjrici .;NulIo5-enim in It^ilkpaCdccrth fo^^.^
quam pauciinmo^ capiy{cd vt plurimiim iliqndc adtufehi. V^riim fi hac de.caufa perfgrj" ^..^
£ti putandi funt,reliqui quoque omnes Falcores.quibus aliud nat.ilcfolum eft, ^'^^^"^JJ^J
eodem nomine.dicendi venicnt,cuiufrnodi f^ntnrundffi&ni^Tartari,ca!teriqg alfenigenfUE ,
alia radonehoc nomrnis^adeptos fuiOi 'pufo/eail; rfipliJi ^k)rilTimiim . 'Prima quod ^^^^,^
gentium vnquam nicluin eoriimiijtuenirel^uir,unde!^crtt6^omnibus in vniuerfumg^J".
tanquam alibi,quam' apiid (e iiati,extef4,&^percgrini vocati fuere. Secunda ratio '^^^^'"^Ljii
potuit,quod nullujn inceromnia iit FaIconisgenu,s,quod msgis hocipfo cx vnolocoin^^^^
nigret. Peciiliareeniiti huicdi,velnti crf\ibundum in diuerfis prouincias nunchuc,niin^,^^^ ^
diuagari. Vndenoiiiinmerito Gallis paflagers fortc nuncupati,quafTcommcatores,^l^ . •
quam errones varijs locis tranrire,iiuiquam fubfiflere.confjiiciantur. Tertiam <^Icniq"^^^^^^
mam nomini huic anfmi fortallc dederir auis iltius pr^llatia^indoles generofa, nobiIif'^^>
nonfpecies eximia . Vox enim itec peregrinanonnunquam rem (icfgnar raramjP?^^
ram,acadmirarionedignam. Harum omnium allararum rarionum qium rcliquis ^^1^0
parui referre interjm pufo. Duas priores caqf is Albertus etiam tctigit , vbi ait : ^ ^^^^^'^.
feregrtnus.quta fcmperpercgrin'atut\ (^rHif^rat de vna regicrie in'aliamj vilqu^a hefciturnidust j^^^
inMnitur a Falconarijs.fed mter uolandum longe a loco fuxgencrattonis captur . Veruni de ^
in capitedeloco,

CENVS. DIFFERENTI^.

E L I S A R I V S Accipirrum,feu Falconum peregrinorum duogc"^.^^^^j|i5,
tuit,quorum formam quidem eandem, fed alrerum alrero coJore ^^^&l.^
alleritrita vt fere gentilis,id eft,nobiIis priuatim diclus,appareaf. -^^'■^^JJ?^^^
pennis colojem aereum pr^ fe fert,in iingulisq^ pennarum capitibu^^ .

r - ' r - r » r> v r v — r (^exA^^^'

n.r modumalbedine ilgillarim diftindse penna:, quafi figuram ^ . * fjnii^
Hanc diftindionem Belifarius a colore fumpfit. Carcanus vero Vi^^^
interrccentifIimos,quadrupIex eorum genusfaci^a coloribusitem funiptodttcrimi^f j^jj/
enim Hauos,aIios ruDros,ahos colore Turturis,id'eft,vt credo , cinereo, cui rubri nonii'
mixrum fit,aIios denique fufcos oonit. Vei^iim ne quofdam ex his , quos omnes a R.^.^ gjalf '
duierfos faciunt,fub peregrinisillecomprehenciat,vereor,maximc cum rubri>&fuf^'^j^,Vfi^
deinceps mentionem faciat. Nosaliud genus his rrimto adiugendum , album nimir^^ /(ta'
.pun(aisnotatum obferuauimus. Idem Carcanus.in maghkudine feuftaturaeatn/^^^^olj'
tem ftatuit,vt quofdam grandes,quofdam cxiguos, quofdam mediocres,quo(dam
longiori,nonnuIIos denique corporemagis tereri efle dicat;

besgriptio;et delectv^^,

LBERTVS breuitcr Peregrinum his vcirbis defcribit. ErtMont^f^^f^^^^^^^^^^
mtnor,^ auda hreui.alts longisycaptte crajfoyCoxts logiSyCrurihus breuti^us &l ^^{cA^
btcantibus.Pr£fertur,quicrura //^?^tf/2t/»4^f/.Tardiuus& Bellonius
recentiores accipitrarij,peregrinum Falconem omnibus notisabio* ^j-^pf{'
teroruraq; veluti normam tuturum , his ferc conditionibus voluf*^ ^^^iC
ditum: Humeros habeat magnos,craflbs, alas longas in vltimam ^^^^ta^^
Gumbentes,caudam pennis cra(fis,magnisq5inftru6tam,ip{a longa iit,in acumen P^^f^^ JI^^^
finenSjCuiufinodieft Sparuerij,penniscompofita admodumteretibus,apicen6 ?^^\^(cfi^'^
neruis permediaspcnnasintercurrendbus fuaucrubcntibus. Pcdcsfint eodem^^ e^^P ■f
Ardea? ftellaris fcu Botauri, tindi ncmpe inter flauum & plumbeum ambigente,icj! , ^^p^
re vircfcentes^fed ita,ut ad carruleam nonnihil vergere videantur . Quamuis edam !^j.j^v^^^.
albefcant,non prorfusdamnentur. Pedum digiti graciles funto . Vngues magni , ^^^^{Jtf^^ ^\
acud. Color pedum, & roftri idem efto . Femora longa, tibiar vero breues . ^^^^"',diu'^'f!'
ampIo,& cralfiufculum . Nares magnaj, & patuk . Supercilia nonnihii alta & ?>^^^^fot^^ l
Oculiniagni,profundiq,-. Caputaliquantum .,-„.:--^i^.,:.^.>«Unnto,aC . ,;b^

& fimul atquc volandi potens euafit in roftri

bubfpeciemgerant,exertasoftenter.CollouLiui^v.,iaLwpcciui^.,c;^c..v--'-- . j^^fpr ^f,
coUo c(>ir,aliquatum tereti. Pugno mfidcns noniLl retrorfum corporereclinet,^ ^^-^tlc^
dax,& hmelicus. Supercilia& maxiII«aIbicent,admixtomodico ruhorc.Oc\ii^^,V^
circulo,feu iride nonnunquam c«ruIeo . Caput efto lcucoph^um , quale Falconi

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

fu

j^^ ferc tiiigitur in Anferibus tergum, & plumis rotundis,Dorrum .
^'^^"caae r "^* plurasalia fumm^ bonitatis figna curiofi ponunt accipitrarij , nobis h^c
'^^^nuiev r f ^'^!^"^ quidem in eoperegrinorum genere plerunqDci-eperiuntur^quod Be-
'^l^nuselT "-^ r^^"^"^"^^^^""^"^^ po»M"eocoIore:nam primueiusgenus,quod
^^uo o„ ^V^^ "^"^'^'^ ''^^ "^"^ ^''^'"'^^- ^^^' enimhi vertice c^itis leucoph^o funt, neo;
^'^f^^tatu ^'^^"»^^"^^^ Falcones.Q^uaref^peimperitosaccipitrarios fallunt,

'^^'ime ^"^^'^""^ » ^'^^ ^^-^^ "ota ceu pr^cipua deftitutos minime pro peregrinis habet
^^^^ent b.'^''''' ''*'^''"' '''''-''^' ^ "^"'"^ ^"'"^^'^ inlongu duais,nigris maculofam habent!
^ ^'^utiore n ^^^^** ^emora Iineis tranfuerfim diftinaa crura item colore croceo fed

4.6$

deicri

"^^0 oii^ 7 ; , " ^ ^'^'^'^'^* ^^^' enimni vertice CQ^tm leucopteo lunt, neo;

^iftcffl ^^^'i fl'iui,&rubn Falcones.Q^uaref^peimperitosaccipitrarios fallunt,

ercc

'^'lilutiore o''^''^''^' '^'"'''''''''"''''''''^" '^™'""'^""" """'itTa, cruraitemcoiorc croceo (ec

exi.e, ""'^' P<-T'g"'"' ^""'^fu^ci cfle.qui iam aliquando plimias ue- F.Icon.s

'^'^»hM^ n""''' '''"^ ""^ tulcus feu niger hic Falcoperegrinus, quem nunc rcRoxmi
"ocanr "'""^'')'''f'" quoque notis preditus fit,fieri poteft ,ut Iiic quoque mutatus fuerit iiilu nota-'
giiims F n""." «<l'J"'e'n pe'"^'s nianfuefaaarijsiudicandum relinquo. Niger uero hic pere' Falconis
''«'atu^ ;! [.n montilnisagri Bononiefisab aucupibuscaptus.finedulio ui uentoiil eo F"^^""'

'"""iino T'''' f*'''"'''" ^''•'^1? "^' "''* • Dodrantem erat,c\' duos palmos a capite X
''''"lau allc""

'''^(fmTA ponunt,Iicet Galli fubrotundum probarc uideantur.Rcftrum pollicem Ho.'

''itenfi *| '•''^*''' ■''''''V''*^"^"'^^*'^^"''^"'""^^^^

"*l"te* ,„1"'''"^ ^'"'''f'"P't' coniun£tum. Oculus c^ruleus, quem cilia leu mem bra- •

Sfumextremaadvltimamvfquecaudampert n Jbant
5ra„ruerfimdua.sn,fignita:'crura,pcdUb^^^^^^^

>te„u«,Iongi,fquamm.s,vt&cn.ra,teai.V„gucsnigri,acut.lamC^^^^^^^

*»Cfero nfelTunr™''"'^
'■'^lconl „ '"'"'''"■^^'f"''^?'''" ^^^^

"itoh '^^"''unt. Belifarius e„imatque Carcanus marum. rnhr,,^ ^u^./.. r..i. .

"■-'.'•'"o,no„nunquara djb.temus.Qui nigi

r>^^ftSr^ i^'^^^^^ quarto loco , nigrum uer6 fexto defcribcns eos difparare
tS^^ : pZT'^^^^^^ >neptc funt opinatt. Ita enun Albertus de nigro fcriptum

^''^prtus.lfy '^^^^ ^ommigraffe.Vndenm mtnus ,

T ""'^«/^j alb j^^^ "^^^^'^ ^^»/^///y%«;'^ magis confideratjda . (^uam color . Ham & Coruos CT
fh^^^^^^Us QM ^^^^^^ • ^»gc»io cuoque & audaciaferegrirws refcrtmt , ^ fimjliter ntitrtrt debent .
b ■ ^^^Ule^ ^^^^^ ^ ^'^"^^""'^'""^"linfulismarisnafciteftatur. Atqui exdem peregrino
t)e '"'^m Q^^^^'^ Cyprus,RhaIus,&: Creta. Nuncquod quirpiam ambigerepotcrat, Car-
c^^^ino 'l^^^f^^^^^^^M Fabonem nigrum Alberti, eundem efle cum eo, quem nos pro
hif>^^^^jt>ne vT '^^.^^"P^'^"^>^f^n^^obamus,quod tota defcriptio Alberti noftro , ad amufllm
%f ^^abec A1 ^^^^^^ feclanianc nota,uti vtramq,- comparantif icilc liquebit.Ita enim de fuo
%r^''^o ^Jr^^^r ^^^^'^^''^''^'''^«^^'^^^^^^^^^^/'^-/^'^^^ ^^^'^^'g^rMetmrquidtmaliouantoFalco'
^ei '^'^ to^ aT-^'^''^'"^''' ^'^''^ dtjfert.qtita in dorfo, & exteriore alarum parte , &

Kr'^'^^ colol P^^^^r'^^''^^^^^^^^ varietatcmfc^uL nem -

he^^^^s qu '^'^ '''''' ^^^^^ tranfuerfim duft^) tnfacteautcm gtttus Fakonartas hakt

^'''^*^. At '"''''''''''^'''^'''^''^''^^^^''^'^^^ ohfuro.&fufcofallore. Crttra,vngues,& roflrum haktfkut
qui peregr«io nomunquam ad Cicruleum tendere pedes, cx pallido , fa:pe ex fi.

mili

Early European Books, Copyrlght © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OrnithoIogixLib.VII. 45-^

U,''^Pe3-r'''V^'''rf"'"^'"^^'-^^"''"'^^

»0 f «grin.saceenfen fcnbit,qu6d vixvUamintcreosdifferentiamobferuyr^

L O C V S.

^ T u *" f ^'■^S'"'"' "Ofnen apud nos hanc auera nafd neeat. Natales Sardi-
nia: dcbet,Aegypto,Cypro,Creta:, Rhodo. Qu' vcr6 nonnunquam in Italia
capmntur,nempcm d.tionc Ferrarienfi, necnon in agro Rauennate,vi ac tur
b^ne ventorum .it.pulfi,hucq;afportatiex,ftimandi lS..t.Nam ibidem mini-
mc nalc. vcl ex hoc cognofcuntur.quod niduiarij nulli vnquam.fed fcmper
auc noniotl.ii, aut ramularii. annnCmrrcn

^^^^'"""ibuc. Qu* fi vera fuat.& i„ Italia.Germa.^furotnrr'''^^? ''T'''''''^^
<>P«'-«g'-'"''''0'idicentur,nifiquate.iusinerSr ^fu^^

;»„!;«ingenium attinet,TeI ipfo Albertn in^.t ^ u^\ a '""t prognati . At quod ad for-

i;;ono.^ie„fccollibuscap umfdmr&^
ijC^tuVmbigiraus.OuoTrir • /""'""T'''''"^"''''' ^"^'''""'^«^entoru.ivi

S^ccipitranfcuSdSeSiT^^^^^^^^

V>*'r/-4WrriL?/f 7^^^ hisuerbis: Dicehat c>cetciM,ff,mus &

Zem.si7aJZ"y, ''^"""f^ '^l"l!^mmor,t,umn,ulusanmshah,uuerat,

huere. ita vt nufquAm adeun

C"'** interuaZ^^ T ^ ; " ducentirum , vel trecentorum. Interdum vtro v ltrc

I^TVS, VENATVS. INDOLES.

' nofiM^ Peregnnusrar.onalarum motu i.iftarLari, &confeftim , vixinter-
, f mora lubhme uolat. Quibus .lotis plerunque .1 Monrano difceriiitur
lifari fi-equentius alas concutitinter uolai;dum,more Hirundinum. Be-
niero Ino,'"''''''"^ Falconum pcregrinorum generc,nempe ta'rubido,qu.^m
■s . ^ bir \i ^ '"''" 1?^ '^"^' ^f'^"" peregrinum diftinxcrat.in h^c ucrba fcri „

'SuecoZi; "''^Tr'''''''''^'"'''^^ "'■a^'^^ dcfcciuikb

to'Upexer.mus.Horumn4turaadeomit,ffimaeft,utquodammodoirafd
lacqucanr,

tiidole

Vt Aidea
sapiat: .

Piimus Ca-
piendi mo
dus.

Suueime-
rius .

Lanaiius .
Secundus
modus .

466 Vljfsis Aldroiiandi

ne qaeant,a(l hominumq,- ttutus magnitudine quadam animi potius, quam inedia
Quippe venatorum ingenio,arteq^ inftitauntur, corumq,- vocibus, ac nutibus adeo oD
rant, vtCfi macilcntinon fint) eiiixiirimosauium volatus,altiirimosq5aggredipolle,v
resallerant, NutrieiidifuntdelicatiLis,&eacorpulentiaconferuandi,qua,dumcapie
reperti fuerunt,vt vclociifimarum etiam,magnarumqj auium pugnam audacius , ^^*^*^^ rj^^^^
gredi non expauefcant. Sic etiam morbi,qui fere ob macilentiam euenire P^^^^^"* I^^ ^pjafit
cauentur. Si tamen eliicere venatores voluerint,ut Falcones peregrini perfeguatur,o^
Ardeas,vel alias huiufinodi aues,quas fpontc alioquin perfequi non folent,l:ame ^^'"'''^^^^jpc-
parcitate,& abftinentia ad hoc inducendi funt,ne infolitis earum vocibus terreantur,^^^^j'^,
ptam,magnam,& turpcm corum formam,lethalesq3 roftrorum idim pcrtimefcant.no^^^^^^
ciliiisconlequaturvenator,teraut quaterperintcrualla Arde^ viu« 1 alconiun man •
tre6land«,acdeplumand^ funt. Curandumq;eft,vtpaftokuioribuscibis
ilaolfula,plumeauc faltem vefperi,fi poftridie venandum fit,folertius offcrantur. ^^fc
Belifarius. Tardiuus tamen,cum maximc,qui ex Creta adueaus eft , tortem & iirenn ^^^^
Grues capere, Anates & Anferes fylueftres, Mergos,& reliquas Aues aquadcas y^^^^ ^^^61
aues, Ardcas,Leucorhodios, feu Pelecanos,Phafianos,Perdice5 ite , reliquasq;minore
aflerit. Ex peregrinis vero idem Tardiuus inquit meliores efle nigros cx Alexandrino ^^^^^^
tentia. Verum hoc forlan ideo accidit,qu6d rubri apiid eos frequctiores, quam nign. pij
quod alibi quam domi noftrar nata,ac peregrina femper nobis magis(qu^ eft h"i^^"cjcOii^'i
curiofitas)arrident. Ita quoque Bellonius Cretenfes optimates fuis , ik apud fe natis r
bus,qui tamen apud nos plurimi fiunt,ca:terisq5 prarfcruntur, parum dcledarirefert, .^^jyj
nempe Africanis,quos Barbaros vocant,magis affici . Hic niger , inquit Tardiuus ,nuf^^p^f^
eft,ita ut mediocris inter obefum & macilentum fit.Carnem madida ei ne dcderis, nJ v^ci
biorfuerit.Manugeftatocrebrius quamalios Falcones. Benigne tra£la,nec vltr^n^^^^f^
gratumeft,fatiga. Aquilamne videatcaue. Alioqui enimnon ampliiis aucuparet^J^j^lii;
etiam,ne penna» eius contredentur. Quum ad pr«dam cum proijcics, vide ne eum
cnim animum , & alacritatem,amittit .

QVANDO ET QyOMODO CAnKt^^t

EREGRINVS, inquit Tardiuus, inter peregrinandum menf<^^^^0j5?''
capitur in Cypro,& Rhodo infulis . Albertus vero corum., quos in ^^h^^'
piumiugis habitaredixcrat,triplicem capiendorum artem exponitr" j^iUiiJ^^
Capiuntur autem hi Falcones tribus modis,quorumduos ipfe uidi?^^ Je'?^
Eremita iam dido audiui.Primus & ubiqj communis
natur patulum,ita vt facilc conucrtatur cum chordafcu funefuper id quod intemi^^^^yplj^
Casteriim ante retc extenditur corda,id eft, reftis, cui alligatur Lanarius rubeus , j|jg3f^
Suueimer vocant,& ad chordam dependentcm ad eam extcnfo alio fune dilig^r".^^^^ ^cojj^ .
auis,uellaneum,autpilofumquidpiamfimileaui,ita vtquando funis cxtefustrahifJ 'yjjc
cutiturabaucupe,SuueimeriusfeuLanariusvideatur auem infequi ad pra?danduJ ^^0^^
autem Falco,qui fortc peregrinatur,huncgcftum auis,fcu ilIius,quod aucm efle P^^^^Jjc^^L
chorda f^pius concufla fa6tum,cum impetu defcendit, vt prapda Lanario eripi^^> j.^^
ptus irretitur. Sed altcr multo mclior modus eft: Ligna duo inftar crucis comp^'^^^j.^iil^^^'^r
per cxtrema eorum curuantur duo alia ad femicirculorum fpeciem , & extrem^ ^^^jj-u^/^^^j
infiguntur extremis lignorum , & inter illas quartas arcuum circulorum alia ^'Sljf .^fin^^^^t
locum inierfcdtionis crucis vnicda , donec non nifi ad tres vel quatuor digitos dilij^^ ^^j.jn

feligna. Tum fingula lignaimplenturlaqueis a fummo ufq; ad imum . Dcbetaiit^^^^^.t^J^
vas ad altitudinem feptem, velodo pedum , & ad ladtudinem quinque vel fex II^^^lju ^'^jj,. j
collocetur in eo cauea fex pedes alta,ita ut pede vno diftcnt latera vaforum ^^^^^r^^^in^^[{c'
eflet in alio.Et in interiori /intligna trabium inftar,fibi inuicem ab imo ufque ad ui^^^j^jit, j,^
pofita, aues in eodcm fex vel feptem includanrur, quac per trabes continuo ^ | ^^^ft^» ^^•^'
iccndantq; . Oportet autem hoc totum hxum , & immobilc efle fuper muro, ue 1 ^
campum hberc. Sic enim FaIco,qui peregrinatur,confpedlasauesdumconatur F ^^j-joiyj,
piturKiqueo,^ hocmodo vidicapi Falconesopdmos. Ceteriim Eremita ille,cui f^i^^^
ianl feci,red exrenfo, & aue ante id alligata abfq; Lanario, hoc genus Ealconum H ^ jjj^'

cepifle aiebat. Falconcm enim auidum prxdx feipfijm inretcpr«cipitare.

V

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

Ornithologia: Lih.V 1 1. 4^7
FALCONE SACRO. Cap. 11.

J I S I Fafconi pcregrino vcl ca potiTim iim ratione,qu6d,ctn mcdiocri corpo-
re,paris tamen fit cum maximis Falconibus audaci^ ac roboris, vt de c^teris
doribusnihildicamus,primasdediflemiis,hafcefane velcommunibus om-
niumfufFragijs Falco Sacer merebatur . Fuiflctcerteetiam a nobis cxtcris
omnibus pra^pofltus, fi non Sc aliorum , Sc nollra, nec veri expers fufpicio , e
tailepQ.: N ^^^^ ^ genuino Falconum curfu fubmouendum arbitraretur,«S<r Aquilis for-
^'n^rii ^^^^^^ ^ '"^-^'^*^"'^^"

'^'^m t^m^ conueniat, vti qui hiftoria eius attento animo ledurus efl,facilc liquebir. Quo-
kcir^ ^iuthorum vulgus , necnonaccipitrariorum communem ei cum Falconibus no-
^*teroru , ^^'^ numero & nos,& quidem fecundo poncndum putauimus. Neque cnim
^*piat Q?"^j j .^"^ cuiquam tantum animorum aut roboris efl:,vt CaprcoIos,& Hinnulos
>^uod de hoc folo pefhibctur,quamuis & hoc ipfum Aquilar naturam faput.

S Y N O N I M A.

ECENTIORES maxiinum &fortiirimumquoddam Falconumeeinis

bacrum nominat, quia , vt Ornithologus fentit.ab omni auium Sciiere^etiam Enmnm.
ab Aquilatiraetur. Qucmadmodumvetercsfacrum fcrpenteinnominariit, S>ceffcr-

derctur. N.fiqu.5 facrum, vel Grarcorum imitanoned ftum malit, quaf.hic- r
icor. ■ ' A ' ^'?"P'f^^™ IJf eccelle..tiam , vt poetam pro Virgilio ponimus '

»corpor.smagn.tudu,e,vinumqi pr«ftantia.OrnithologLh*c Perotri

'^fcr/"'='^'^^'^»'"f^i'^i«".cumvtrum4;uocabulumeLquof^

^Sr r *'''!''' '^'=''"'"'VeU>otia$ Aelvon,quaf.aereum Falconem, Ael^^^^

"^'«israrLR 1 r""^^'" Amat enim volatum in aere lublimem. Qu« quidem no- Aenphil' ,

"««ocam r ir ' mT"^"- Bellomus Gallus Accipitrum numero adijcit.ml^d proprie Sa- " ^''l'- ^

Snem A •^•''''''^''"'"f'°^"'?'"'''o'"'"^'^"''°'^^' quodAriftotelis triorchin.feu BcUom, «
^"''W ^■="Pf"«' F«cipuum fuum Sacrum efleopinaretur, quanuis perperam, & m- ror.
^"'5 Pr»ft "'*'.°'"^'"? • Cum enim ipfemet Sacrum Falconi peregrino uiribus sequiparet , o-
Il^oqulf "i! aqu«'cas magnas plerasq;,imo &lepores eu capere aflerat,quo-

"^*' S ,° *^"' Pi;* '•^"*"" "'"^ ""*'" ^'"^" "cnatur , muribus & ranis uentrem

"^«.qua „ • ''r"' f.^«"c''cQ-ClEi'«ciam idem ipfe' Be:lonius Sacrum fuum Falconem b fj.. ,
►''''''derer ,'^^'P'^'''''"'''''''''''''''"*"'^'^'''^*^^''^^ ^'■oprie • Quanuis f.etymi ratio 'L.2.C.13.

h^^Perei? ■''''^^"'^''^^'" '"^S'* po&t ctiam obtinere fignificationem . Germani hunc Falco-

fo "° upcabuloSacker.autSockerfalckuocant.uernaculo uero Kuppel.quafico- S.cKer.
hl^ilien/'^^*'"^''''^"*'''"'' plerunquebini uolent.Quidamineptius Stocker dicunt, nifi SocKcr-

^*lco "^?" ^fockarn,id eft, truncalem Albccto didam eo nomine defiffncnt . " Auiccn- ^?'"'^ •,
""emSacharinomiuat, ^'W^-

.ScocKer.

G E N E R A.

, A L C O N I S Sacri Tardiuus tria ftatuitgcnera , & priora duo maiora,qu«
hinnullos , & caprcolos capiant . Sed quod tertium rcccnfet , peregrinus efle
uidctur , quem tamcn alibi,parum fibi conftans , Sacro minorcm facit.Ea ua-
iJjS nominibus barbaris uocat . Verba eius, utleclori intcgrum dcrc flt iudi-
'^ium, fubiungam. Primiim (inquit ) uocatur Scph , lecundum BabylonioS Scph.
Pr ^"^picle ^ ^^lvrios . Hoc inuenitur in Aegypto, & in parte Occidentali, & in B:ibi-

^^cat ^ l"iinnulos. Alterum genus dicitur Sem y, a quo Gazellar (fic Gallicc Ca- Scmy .
) P-iru* capiuntur. Tertium Hyi lairc , & peregrinus ab Aegyptij^^-ac A flyri|s .ucl Hyuairc .

cummcam

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vlyfsis Aldrouandi

commeansCuufgo GaIIice<Jepafraige)(juom'am nefcitur, vbinafcatur,& quotannis coni'
meat Indos , aut meridiem uerfus , Atqui paulo poft fubiungit. Sacer didus maior eft,f
Peregrinus. Ha?c quiuoIet,&:poterit, coiiciliet. EgoduopotilTimum Peregrinigeneraini' '
nio. Vnum maius, quod Albcrtus AquiU comparat , Sc fovtaffis Aquila eft . Alterum mi""^'
quod Peregrinomagnitudinepar,atetiam fuperius, tam Tardiuus , quam Carcanusftciu" •

F O R M A.

Crura.
Vn<^ues .
Oaili.
Pennac .
Caput .
Rollrum.

RI M V M genus apud Albertum,fed ftriaim defcriptum,reperimushi5j^^^P
bisiPr/mumgems nohiUnmFalcomim.nepefacrummagnttudmeeHJquiU^iy^^i^,
16 maiore) Crura et crap &nodofa (vngues & crura maxima ) Jrno '^^^"^^^ii^
Itores & tmmantores , quam AqmU ( penna? rufFx uel fubruffx ) ifpi^Mui /^^^' ^
ocult valdefiammet, ex cttrino colore ad rubrurn dccltnantes , caput magriurn , , ^
quoque magmim, &forttjiimnm,iuga fiue compltcattones alartim maxim£ , cauda longa , & ^^^!^.^^ ^t,
fo/ttn FaUonumgenere. Ab hacdefcriptione non parum fane Fridericus Imperator >
Koltrum. in modum de facro Falcone fcribcns : Sacri fccundumformam memhrorum Jic fe ^^^fli^r

Cauda . proxtmant Gjrfalcom in magnttudtm corfwris , CAterts qutdcm Falconihtis maiores funt , fe^ ^f^ ^^,
Sacer- ab nthus mtnores, Quod fi venun eft , Aquila multo minorerit. Dicendum itaqueaurlmp^^^^^jj,
Itnp.Fnd. remaIiudgenusSacrumappellalIe,autAlbertumdeminimo Aquilarum genere M^^^jf/
dciaipcus. fuiile,quod tamen Gyrfalconibus meo iudicio etiam maiuscil: . Verum & rcliqua q"^^%
ab Alberri delcriptione diuerla funt: ita.n.profequitur^^^^e"»/ caput magntim , rotimdufft , ^ ^^^^
hrcfiius (magnum Albertus) corpus fuhttltus & longius tn proporttone fua.aUs longtorcs.cAudAf^^
longtorcm.pvcius rninus carnofum &mimis dcfum rcfpcBu fut corporis.quam GyrofalconcsJt^^'^^]^^^^
Tepcrics. ^^'^^^rn hrcutores . Sacroruui c colore temperiem indagans Belifarius,ex pennaril colorc/^

tejn argui tradit. Ad ignisfimilitudinem pennati funt. Bilisenim colorem in peiinis,^"!]}-
BeIIoni;ae prarfeferunt. Qu.ire caIidicordiserteputandilunt,irafciquenimium,fi pr^da fraud^^f^ ^jj^
Taiptio . quo modo fenferint,magis quam alij lolent . Vndeacres potius dicendos putamiis,

facros,aIij aereosautaerinos,aerophilosaIij vocant. Interpofteriores Bel!oniushi'nc<> ^ i^,
quidem defcriptione adferr,inquiens:S3cer hic foedioribus,quam ulla alia qua^pii ^"'^^Ljf
afpeftu pennis integitur. Colore enim ftuit inter rufFum & fuligineum medio, Milu"^^
limx. Brenibus elr cruribus,tibi|s,pedumq,-digitis C2eruleis,hac parte nonihil Lanarni^
Carcani dc rens. Ampliorem Carcanus Vicentuius ponir his verbis:FaIcones Sacri diai, Peregri^^^yil'
fcnptio . grandi maiorcs funt . Hifce caput eft admodum canuni,vertice pIano,fimillimuiTi' c^if/
Ma.mtu. uorum.quibus cauda eft bifurcata. Oculi nigri,magni. Roftrum c^eruleum, nareseX^S,
plurimum. Corporis (f-atura plerumqueoblongiuf*cuIa, macul^ peaorisfufc^,uri^f^^^^^^
al^q^luperioresquoque,femorainterioraalba . Caudamaculis fcmicireularibus P^^^j^p.^.
rum hguram,autrenum kre expriment^bus,varia efl: 6c longa . Alar item magn^e ot^^^^a^
Crura pedesq^ tota terc coloris carrulei,venim c^tero corpon comparata,non admo^l^^^
gna. Hornotini,vulg6 Sori modicum ab his,qui plumas mutarunt,difFerunt.Hi eniti^^
bus peaus variat , iiotas paulo nignores , ac rotundiores hornotinis obtinent , pcdcsf\^l Jor-
his nonnihil albercunt,6<: quibufdam aliquanto luteo maculantur . Omnibus quoq; ^^^' bi^
lum ruftiiin ad cmereum tendit,ut Turruribus. qtiibufdam tamcn tam hornorinis f V jjf'
qu» plumas veteres exuerunt,dorfum cum alis fuperioribus nigrefcit. Ita vt arduum 1'^' ^^^ci
Hoinotmi. ficile,nili artis admodum pento,eoj? dignofcere. Hadenns Carcanus.Fridericus Inn^^^^^^nU''
tonn^ bonicate & proportionein facris Falconibus (quos meo iudicio,vtantc etian^ |^gr
nonagnouit) &pennarum pulchritudinehaberinon pofle deleaum aflerir:quoi^P%or'
rimi aliquando vifi lint,non admodum veloccs,& c contrario deformes ac indecetis ^^^^
£x TarHi- tionis ueloces,&pulchros,bonitatisIaudefuperenf . Tardiuus rurfus Falconein ^-^^^{{^0^^^^
pr«ferendumtradit,cuicolorrubicundus,autruf!asautincanus,(quemgrifeu^^^^^^^
tuerir,iv: qui torma ac /nnilitudine qu,im maximc Falconemrefert, cuilingiiacr.»"^j^
amplus e(l,quod in paucis Sacris reperitur : Digiti cralfi & colore ferme c^ruleo '

Mat;nitu

Caput .
Oculi.
Nares .
Roftrum.
Statura .
Color.
Caudi .
Ak.
Crura .
Dorlum .

uo dcfci
prio.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornithologiae Lib. V 1 1.
L O C y S N A T A L I S.

4^9

IFFICILLIMVM, inqiiit Bellonius, reperire eft, qui huius auis nidum Nidus l
fibi uifum afleucrarequeat. Gallia? fanc aduena eft,& alienigena . Putat non-
nulli accipitrarij cx uldma Scythia, nempc Tartarorum & Ruthenorum oris
ab Oceani plaga aductarc. Cum vcro ccrta anni tcmpcftate vid^us qua?rcndi
gratia,raeridiem vcrfiis proficifcitur,ab aucupibus intcrcipitur, qui infidias illi
pgjx, obferuatoaduentu tendunt in diuerfis,qua iter facit,maris Acgei infulis,nem-

4Q f^i^ ^^^0)Carpcnto,Cypro,Crcta, Naxia . Belifarius vero refcrt Maximilianum Carfarcm e
IjQ^^^^^dam ad extrcmas Sarmatarum (Polonos nunc dicimus) fincs cxploratum mififle, vt
pj.^^^!''"sauiumc proprijsnidisadfcdefcrrcnt.Quosquidcm inillis locisin arboribus noii
3y||^^^^'^^iidulariinucncrunt.VndcfaciIcconijcitur(inquit)nonparuis,fcd raagnis tantura
{ju.^^p^s vcfci,& infidiari. Qiianquam vcnatores quidam nonnullas aucs hancob caufam iii
yj,j.v"J^"^mimc nidificarccxmimant,qu6domnis gencris cadaueribus vcfci folcnt. Contra

%*io^y^ Falcones mtrificos frabet^cjut non modo Phafianos.c^r ^nates yfed Cy- Vcccxx rc-

l^ingj^i^''*^^^^'»/^'^^»'^^. Albcrtusquoquc contra Belifarijopinionem,acrophylum nidum gio^Falco-
tC. monnbusconftrucrefcribit.Quin& FalconesSacrosmagnoadmodumnumcro "'^' »^i"fi

? Princ/pu

? aucupifs non agnouit.

pfis i

ai"[l^f^^"cdasaduchiteftaturCarcanus7vbimcrcatorcsquidam ftYpendioad hoc condu- "«^'^"^ia^'
v.hriftiani(rnno Galliarum rege huic innumcrabilcs pene quotannis cocmptos tranfmit-
^)Suod ijs in venatione frcquenulfmic vtatur .

V O X. V O L A T V S.'

» OCEM cius Albertustcrrificamvocatj&mctumalijsauibus incutcrc^fcd
rar6 admodum clamarc,altilfimcq^ volare teftatur, adc6 vtctiam nubcs tran-
fcendercdicatur,equaakitudincauesinteremptasdeijcit, quardclapf^non-
nunquamin terra rcpcriuntur, fed vnde ceciderint, aut quomodo perierint
ignoratur,au6dintamfubIimi loco acriphylus videri nequcat. Diutiffime
^ prarterca volat. Pracdam nonnunquam ad trium , aut quatuor horarum fpa-

^pir? fumma Sacros Accipitres Bclifarius omnium volaciffimos cx multorum

rep J^'^^ ^flerit.Porr6 Sacros e nidis abdudios non adeo volaces, ut ciufdem gcneris cacteros
^ ^arijdoccnte cxperienda,idem tradit .

^HATIO. FEROCIA. ANIMI MORES.

A N T A huius Sacri Falconis eft potentia,&: tam corporis,quam animi uir-
tus,ut Albcrto authore, nulla auis ade6 magna fit, quam non ftatim dcijciat,
nec unam tantum,fcdquotquothabucritobuias. Capitedam capreolos, &
hinnulos,quorum oculos,& ccrcbella unguibus dilacerat. Caprcolis,in quos
uifum defixcrit,infidet,& ccrebrtl capite perforato excutit. Adto ucro Aucs
'Mio omnes uires cius inuidas exploratas habcre uidctur, ut codcm Albcrto tcftc,

^•^V* • ^'"^ confpcftu^ncc Aquila quidem uoIet,muIt6 minus alia qu^piam auis ra-
%s con ^imorcjfcd ftadm ut uiderint Sacrum,rcliquar quotquot funt aucs , ad loca arbo-
{ ^^^etitcl^. ^"^^>^e^ terram rcfugiunt,& manibus capi fc potius pcrmittunt,quam m acrcm
r^fUiit i ^^^^^nt. More Falconum c^terorum bini uolare , uni\q^ cum focio ucnari confue-
l! %nV^^ ^ terni,ut ait Belifarius,pra:fertim quum aliorum gencrum rapaccs ignobilcs pcr
Hisi ^^'^)^^^ljIuos,&:huiufmodiaIias.Huiusreddcnsrationem, nam,cumunguibus fint
"'n-o^^^i 'i^»^ (quod Falconi Sacro minus competcre,cui cx Alberto ungucs , quam Aquilx
[^^ ^'ite tribuimus& reliquac eius corporis uaftitati malc refpondens,adcoque indi-
jMlber^r^^^Ohaftisqifortior,^ ad uolatumperfiftensnimium (nequehoc pr^ccdendbus
I '^3r. ^/*"^ds,ubi aucm quantunuis ma^nam nullo ViC2pc\o fupcrare Saccr dicitur , con-
w^^ello • ^'^^■fin de alio quopiam Sacri Falconis genereloqui Belifirius, uerbi grada , qua-

cis abii

1

r, j^j 1'^.^ ^iefcribit,putari poteft)

reg.ile,alcerunigrufin

..^mutuoauxiIio,utaIteraItcrumiuuet,nccefl*eeft,&ma-
.SuntenimMiIuorumgencraduo,quorum alterum tcm Mibcnuu
appcllamus. Nigri robuftiores funt, ita ut quauis ct ad tcr- sei^^ia .

ram

470

Vlyfsis Aldrouandi

ram iifquccapti,& a Sacris CiiCaiunt)FaIconibus circumaai per acra dcCccndk.a F^^J^^on"
tamen manibus quandoque euadunt. Qui quoniam cauda utuntur in ciclo (acre) flexiKf
bernandi artem monftrantesin profundo) rcUais in terra FaIconibus(qui propteraerisa^"
I fitatemhuiusgenerisMiluosampIius perfequi nequeunt) inaereiterumfoliiti c SacroruJ

unguibus elabuntur . Qu^a de caufa indignari Falcones dimilla prarda , inter fefe rixari ad
M rw J-^^"^!^^"^ ^^^^^'^ ^*P^^'^ funt, adeo quidem ut aucupandi animum abieciOe ^^i^^^^^^f.
ZiZT , ''^ ^^^•"g'^^> ^niuriasq,- Sacri obiiuifci polfint, omni cura ftudendum ucnatoribusc^,"
gnccquia ""''i Sacri nutriantur, /Imulq,- fedeant,&quiefcant,fimulquu a uenatoread uefcend"
kgenaum . }iiuitantur,mftrumento voIubili,auis fpeciem prar feferente refidcant,utcommunicarni5P
Amor erga Dulo nutriri fociatim poirint. Nam &aIioquin fponte, inquit Albertus, cum fbcio pr^"^^
canes dC tius venatur, quanquam folitariam ctiam probc venationemexerceat. Hominem,<^^^^",.
domnium . venaticos amat,ac coram eis uenari ufdetur iubentius , tanquam vires fuas illis ototareve'
Adomino,poftquamcicuratuseft,nunquamrecedit,prardamq,-omnemillireponit.Qtf ^
oorein nobiliifimus dicitur.Si vcro aliquando reuocandus erit id alta & fonora voce, ^f.
ftentorea hcicndum eft. Nam &altc,& procul volat, & reclamatorium ( ita vocatAlPf^
lcapum pinnatu,quod accipitrarij reuocaturi Fakonem manu feu pugno folent prxtci^ Ji
magnumadmodumrequiritur,qu6dcIonginquovideripoirit.Etlicetftatim reuocatu^"
redcat,non eftcurideo metuas,nequeenim periculum vllum eft non rediturum . Sol^^^" j.
lua (ponte ad domicilium reuerti Frigoribus vcntoq^, & imbribus,ut aHerit Belifarius,»^
me omnium rapacium ren(i:it,cui & Tardiuus atteftatur^Iaboris omnium patientiffim^^^L
lcribens,traaabilem ctiam&manfuetum. Quamobrem necmirum & FerdinanduJii^' j
Sicili^ ^^gemhuicvenationipotifrimiimdele£htumfuine,quoniamventisacimbribu^r
hiberi non poirit,& quod plurium generum auibus c^^icndis inhiaret. Prxdatur prxtct^ry

cro "ptet,& colore nigricet.vti Valeria Aquila. Alijs tameii ; vt Oriiithologo m .ii;is rli<^«>
' ,V"''y'''5'^°" reducKur,& maion fortan ratione.in quo plums cx ruffoad niSp^^ ,1
Falco rcga gunt. Alhertus lanc non incongrue Falconum hocgeiiusregalevocat. Hinc Tanliu^Ld
l's- ''uscrediderim,quiinquit,Falconcm,utaiunt,Sacr'umciboscra(n( '
Aquilaru

Scapus pin
naius.

ims crecliderim ,qui inquit, ^alconcm,ut aiunt,Sacrum cibos crainores facilc coqtiC'; „r(-
^Th^J^Z'^. "T^ .'^!".?'^ vcgeto,intenfo,ac quiduis conficic'te calore f

vcmculus . ditus. Albertus tamen,quod miru videatur.nutriri eQS,inquit,delicatifiimroportet,ci''t#
per recente & pra:cipuc cordibus,ccrebeIlis, &fanis carmbu .qua,- ita recentes fint, vt^l^i
m-T" Ri^f;^^^^^ C.bu,er6,addit tantuiKkLerc conf nunt,'q"5 ■

nerc RXnf ^;?"' ^'^""■^'"^m cadauenbus uefci . Dealtero uer6 minor;, ut credo,S^^'A
nere Bellonius fcribit ahtem ellegenerofl admodum animi , & Falconi P^regrino in ffvlil-

> P ticarum , al.arumq,-cainpeftrium auium , & A.iferum ferorum, Otidu.n, Tetracum,

norum,Perd.cum,& Leporumetiam,atqueadeoadom.,is.,:i;.on.ma,;ima.iriu.ii,<pr
natu perfequ. folemus,gei,eris capturam inftitui apprim^^ idoneus. Etiamfi ob raritat<:"'>
c.s,pr«terquam Pr.nc.pibus ufitata fit uenatio, qule per Falcones Sacros i.iftituitur: i" ^ jifl

tamcngramm,qu.arteaccipitrariacapiuntur,hicexCa.-ca.,orationemtra.,sfe^^^^
Cypro ad Gruum potjirimi.m capturam adhibentur, (nam in A natibus capiendis ho^

Vt Grues
capiac .

n •„ ,- . ■ ' r T ;,~r.""" "<u.ii au perfequcndum Gruem ^n-

IJeinde emittunturduo,trefue Falcones Sacri, qui ftatim reila Peregri.,um peraera W.m
cur Hic en.m ut Sacr.s uelocior,uolatuq; agilior,proximus feraper G.

Je Pe^I?; """""f '"'f'='^ ^ '■''^« '"^1<='", fed fen
w!ni ^ff ^^"''^'" '""'" aflecutus bis tcruc roftro uellit, ac fer.t, d.

Gru.s roftru.n ,n humum defigunt, cruraq,-,,,e qui 1 auisilliskdat,
omn,busfimuIFaIco„,busexGru.5cerebelIo,oinbus,medulla,cordeam
pa,n.llisuocatum,fedpIufculumcxilloPcrcgri,ioco.Kedunt.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OrnithoIogiajLib.VII. 471
^£ GYRFALCONE. Cap.III. '

N I M I, corporisq,- magnitudine proximus Falconi Sacro, meri':6 Gyrfalco
^ltimandus cft Hic enim non minus,quam ille c^etei is Auihus terrorem, uti
loJoetiamconfpeftu incutere dicitur , & Aquilamquoque audereadoriri.
Vnde fortarte hftum, ut nome ^lcrodius, quod alij Aquilarum principi dar, Hcroaius
_ ^ j}*^"cquoquedatum a nonnullis (it. Verum cumomnium teftiinonio Aquila ^^'^ ^)'^^*^
^•^'SUoc 4 "^^'^^^ ^ reuera omni ex parte Falconis naturam refcrat, nempc colorc, '^'^^^

^quam p P^^. r Falconi Sacro hoc ipfocederc eum ^quum cfi,cueiii Acui-

^^amFalconifimilioremanteadiximus. >^ i

S Y N O N I M A.

O B I L l S huiufce Falconis nomenclaturam alij aliter proferunt, fcrihunt4-.
Nohis cum maiori tam fcriptorum,qudm gentium parte Gyrfalconem appel
lare vifum cft". Peregrinum enim hocauis huius nomen,nempeTeutonicum
putainus,& cuius rationem fruftra c Gra^co,aut Larino fenr onepetas, quod
pler^q,- nationes,tanquam commune vfurparunt.Etenim fi Hierofalcum di-
io>enJio Q xeris,quod nomen Falconificrocompetit,amphihologiaminduces. Video
^^onem y'*"'^^'^'^^^ P ■icere,qui Hicroh ilcum ceu Gr^eaT originis Vocem ,quafi facrum
^^^•a> non ' ' louio fcrihere mauult, quod non^e inagniiuaincm & vires me-

S^aC^ ;P";!'^>^"^^"^ antecedetem,quem Sacru Latinc nominamus. Sed alia ratione
S " w T ^"^I^»%^"^>^^»«^^ fciI.cetHerodios , id efl, Ardeas, capiat. Vnde

^S^Po ? K^r"T?":5^ ^'^"'^"''^ Ardearum venatorem,fed Ardeam ipfam g ificer

h i XV "^^^^r'""' putauerim primam,quorum vocihus etiam pofteri Iin-

Niifi n iT "^^^*'^^f>^"o^^ t^men apertc ah Hierofilcone feparat C>a de caufa, incer-
'^'nnem^^^^^^ ^^^' ^''^''''"'^ "^^^*"^ y 4"^^ quibufdam nationihus valdc generale

Nrehen 1 fv rapacem,cuiusin venatu vfus eft, figmficat, etiam Aquilam pi incipcm
^^f- Ahoquin tanquam Auium hiftori^ noli admodum peritus nominum quo-

Nus H ^'^^^^'^0;"'^;norationemhibuiire putanduseft. Verhaeiusincapitedeloco

ISo^^^^^^^ Hierofalconem fcribunt. Prio-

Werr GyrfaIcumnobifcum,quidam vcr6,intcrquos Albertui

^c^^itu an^^ '''P'''^ Gyrofalcum diaum putant, nempe a gyro, Gyrofalc-.

^t)i.^'^^^'ltalnc Agirofalconemfortaile didum putat,deriuationenominislta- H^^^^^^co

• f ^f^eadc nempe ratione, qua Hierofalco ab Herodijs , id eft , Ardeis ca- ^^''^^"^ •
C Ard \ ^''^^'^'}^^^^ ^"^"^ Ardeam Agironem vocant. Atqui Paulus Jouius Hie-
V^^^^tafle^'^^^"^ hoftes fpeciatimcognommat. Sunt qui Gritalcum dicant, vt Paulus Ve-
V ^^Qnom ^^'^ '^^^^^^yP^^^^^P^^^^^^ ' audacia&robur penc/int paria. Nohisvero

^enprajca?rf»ri«:im\^r^^. Hri/-pnim nlprrkcri. irfMC ^,... ^I.;^ ^fC.

Hicrofal-
co cur di-
ftus.

*Jnlib, de
lcg.AJofco-
tiitar.

Cur Hero-

dius dia'.

Falconis
nominccm
nes Aues
rapaccs c6
prchendi..

'lom ^ ^^"\^vr^^^^**r**''**-'*^ > auudnaoc ruuur penciint paria. iNonisvei
-'«cib^j^ ?^?^P^^ca:terisarridet. Hocenimplerosq^ vfos videmus,aut alijsetfi nonnihii
f^r^f^^ne^ I ^^^^^}"^ ^e duhio detortis uocibus , cuiufmodi funt Girofalco , Giritalco ,
ter ii^f .^'^^.^**^io.'^e_,Girfalc,deriuantur , cuius a Germanis petita eil origo . His enim
^V^^^ifniiv '^^'^'^^'^'-^'^'^^"^ S*^^> auidum, rapace, voracemuc defgnat.Vnde Vulturcm in
Qij^^^HUnc^'^*^^^^^^ '^^^'^^^'^^^'^ uolucrem, Voghel gier, id eft , auem auaram,rapacem , &
i^th • ^^'Onn.^^- Hunc uero FaIconem,autquod inftar Vulturis maenus /It, (qua de cau-
I.: 'iif^..^^»neinnQr;r^f?;».<.\!. ia^ci c j^.. ^;^;..,.N....^..rj — r

Grifalcus .
Girhilco
cur iic di-
aus.

Gir , aut^
Gicrquid.

Croircr-
falcK .

1 GcrfalcK .

^ qu6dhorrm nominum

k ^'^ L^^^^t. Pol' ^^^^^ explicari poffit. Mofcouit^ hos Falcones ( fi modo ijde funr ) Ki et-
K ^^^■'^'"jQu 1^'^^ %aIo2or.Ea finc quam adduxi Gallici iiominis ratio plus verif mlirudinis
■k||. ^r^ Y ^"'^^" ^ Bellonius adducit.Vult Gcrfault didhim quaf Gyp>i-aIcu.s.G\ ps
ulcur cft,quod i:imirum,inquit, inter rapaces poft A quilam facilc f t fcroc if
■ l Rr i fimus.

Krcrzcr.

Pvalozor .

Bcllonij cr
ror.

':':f ....

'0'

Vlyfsis Aldrouandl

raulcon .

fimus, adco fc harum vocumallufione captum , & fimnitud inc deceptum pen^ ^^^^^^jjjj
Girfalcum Gypaeton ftaturus fuinet,nifi luiius ignauiaobftitinet,qu6 minusciusnoni^^> ^
generof^ indolis auiaccommodari poflct. Ad h^ecmaiorfimilitudointcr hasduasuic
Gcrfciult,^!: Gerfaick auribus percipitur,pra!fcrtim cum Galli 1 aIcum,Faulcon,dicanC.
dit vocum huic con(()nantiae natura:,& indolis concordia, qua? magna efl Vulturis .
ci,Gypae'ti vcr6,6^ Girfalci nulIa.Q^nanuis,vtdiximus,fua fibi pcr fe Girfilco ftatnonfH"^^^^^
tio,etfiad Vulturem,qucm Gyr Germani vocant,minimcrcfcratur. In eo vcro mapsp
Bellonius,qu6d hunc Gallorum Gerfaulr,feu Girfalcum Aquilam Anatariam fociat.

F O R M A J

• X"i3-^- YRFALCVS, inquit * Albertus,hgura,coIorc & a^u , id , i^/^^^^^^^^^
voce^omnino naturam Falconis rcfcrt , maior Aflurc, minor Aqu»*'; ^^^^f
rius ho(ce,utinuentu rariorcs,ita cxteris Accipitribusafpe£i:u pulchn ^^^^^^^
fe fcribit. Nam prarter fpeciolam corporis formam, co ftandi modo» ^^^^j,
eredti manent,eaq; mcmbrorum copolitione, id eft, habitu ,'acgeIjHj.^^j,,t'
num oculositadelc6lant, vtquandam aucupandi maicftatcm prxi^ .j^
Idem Albertus tcftatnr,cijm inquitj Solet autcm prar ccteris Falconibus erecftus, & P^%fil'
ne compofitis ftare .Quem ver6 nos hic damus Girfalcum ad viuum , & vcrum ^.^^,-^^ol^^
ft *^!un!rr" quem olim in aula Serenifs. Ferraria? Ducis Alphonfi vidimus, primum natiuis ^^^^-^^
uo^ ^^^^^ depingi, deimk cxfculpcdum in tabula lis^nea delincari cxaftc curauimus, id(\^ ^'^.^^^u
^ * co fitu» quo dorfum fj)cftatori obuertere, atquc intorto collo in tergum rcfpicerc vi^^^^,.

Sed quoniam hiec icon vcinm & natiuum cius podtum , quo credus in pedcs , dcco^^. .^^3^^
dum ftatura,habitut|j corporis pulchrc compolito,praf cartcris pertic^, cotouc -^"^ ^5^^(111,^
pugno iiififtereabomnibus pcrhibetur,minus cxadtc exprimit, ideo alteram diuenOb^^^^,f^
penicilIo,& celta: ftylo eifingi voluimus.Nofterenim potiifimus fcopus eft , eas rerui|^ ^.^|j,if
imagines ob oculos fpcdatoribus poncre,quar doceant potiiis, quam deledent . H,^*^j,^cr^''
Gyrfalci talis erat figura: Vertcx ci erat complanatus, ac felfilis colore cinereo . R^^^^l^ffn'^
fum,validum,breue,carrulcum,vnco modico,fed acutilfimo,ac robufto,fubca:rule0; ^ ^^^o^'
incuruatum. In oculis nigerrima pupilla,iris cxrulea, cxruleo quoque circulo ambJ^^^j^ '
fpiciebatur. Dorfum,aU,vcnter,cauda,alba erant,verum tergi^alarumq^ plumar P^"^, jnC^'^
nigramaculanotarar^qua-cordisquodammodofiguramafmulabatur^inftaroculori^^^^^^
cia Pauonis. Alarum remiges,prope extrcmum apicem nota maiori , ac longiori
tur,quat tamen margine lcu limbo albo clauditur. Al^ admodum longx, adeo ut P^VtH^
fct,quin ad extremam vfque caudam pcrtingerent. Gula,peaus , & venter pura tJ'^^ ^:^^/
albedine,nullis maculis refperfa. Cauda noii admodum longa, imo refpeftu fui «^^^^'|(u^ff'^
non c^teroru Falconii breuiufcula potius, quodctia Albertus notauit,notis nigris;!"\ioiif''

Verrcx.

Koitnim.
Oculi .

Caada»
TibiiT.
Ped«s.

variegata.Tibiar &pedescolorec^ruIeodiIuto.Tibi.Tcrafl^,robuft« . Pedum dig^^! J#
validi,latc expanfi, tabellarum continua ferie per totum intcdi . lcone fcqucns P^^|.|i^ii5f[!^
Hanc defcriptionc probe peromnia conuenire video cum his,quar ab alijs authoi^ .lO-

^.•;.,.^.u^.;..r.^:.r 1 - ab Albcrto,Belifario,Tardiuo,Carcan<>-^

^iivn aurem nuiius norum,imo neomnes quidem fimul perfeaam ciusdcfcrn-^ti^^^'' 3"'
rint^h^cinftar omnium efto. Vnum difcrepare inucnio,led obfcuri nominis l^^^'P%e ^ i'
nimum,authorem libri de rerum natura . Hic enim in h^c uerba fcribit . Girfalco \^oA,
diii<;nin\inrer omnes nobiliflfJm-i t-O- narnt rnrnrkric r/><^A^Aii ol iriit*^ x.;Mc.rr»loreC^.

fira tradutur,de hoc ipfo Girfalco, nepe ab Albcrto, Belifario , Tardiuo, Carcano, ^ '
Ciira autem nullus horum,imo nebmnes quidem fimul perfeaam ciusdefcri>t«^^^^ i^^l

dius auis inter omncs nobiliffima eft,parui corporis,refpe(ftu alarum eius: colore
xima tamen fui parte corporis ad albedinem declinans,prgtcrquam in pc6^ore lo^^^l^
lcftem colorem euidentiusomittatur.H^c illcVcrum genuino Girfalco nihil P^^^^ ^^^^P!^^^
cruracjp- & pedes c^ruleum efleomnes viio ore teftantur,neque interea , qu^ cx noij^ jii
fententiaGirfalcigcnerapofirurifumus/ nquamvcInominetenusc^ruleum

nirepotui Vnum tantum Falconem mihi vidercolim conrigit,qui"quodamm^^^^ jniU^^^
leum accederedici poffit. Sed reuera leucoph^us potius cft, quo etiam ^^^"^Jf uiruf^^V
donarus,ira tamen vtad cyaneum nonnihil vcrgat. Vcrum hic totaforma , ^
a Girfalco diftat,quantum Aquila ab Vlula, vri ex eius hiftoria iuo loco m^""^ j.gni jj/
Interim tanra huius apud me non eft authoritas, vt mihi negotium faceflere , a^t
conuertere dcbeat. Scaliger illum Gryfalcoiiem , quem vnicum apud Carolu^ jjudK
Principeni fibi vifum refcrr, a Falcone,quem Peregi iimm vocant,nihilonin
diftulifle fc ribit, Et Bellomus Girfalcum vulgai ibus F.dconibus fefcuplo maiorei^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

474

VlyCsis Aldrouandll
G E N E R A.

I R F A L C O N V M ( n Francifco Carcano huius artis ahoquin pcrj^^
mo credimus)diucrfa ctiam aliquot rcpcriuntur genera , plumarum c
diftindla. Aliosenim flauos,quofcfamrubcos,fufcos nonnulloscflci»
Albos fibi vifos vnquam negat, & num repcriantur , fubdubitat, ciirt)
prartcrcum,quem nos modo calamodclincauimus , faltcm plurimalu \
albicantcm,ac nihil pr^tcr maculascxiguas nigri habcntcm,Sigifmunji
roah Hcrbcrftain, Matthias a Michavv, Belifarius, Paulus Iouius,apud Scptcntrion^i f^j,
fcrtimpopulos,aIbosJGirfaIconesrcpcririvnoorc aflirmcnt. Et Fridcricus ^n^P^^^^fuia-
dari tatiim Girofalconcs albos,fcd caftcris ctiam prarfcrcndos en"ean"erit.Quoniam pi^
rcs rariorcsq,- Hnt , & a rcmotioribus locis , quam alij , ad nos pcrferantur . Sunt itein^
tefte, alij cincrci,alij fubalbi, maxime vero in pcftorc; alij cxaIbo,&cincrcopcrnint*' '0
albifuntin pe6tore, etiammagis albicant , &primo anno dorfum partim albicat, P
fubruffum eft , vel fubrubcum ; Vbi vero mutati funt, color ille fubruffus & fubrubcu5
gredinem pcrmutatur . Albi vcro candidioresfplcndidioresq^euadunt. Alborumcti
rofalconum roftrum magis,quam in cartcris Girofalconibus ad albedinem tendit. Ci
Gtrfalcoml ueincani,quosgri(cos Galli vocant , antcquam mutati fintcolorcdifferunt; nam ^ ' jjj
pcnes colo. funt, fcu fubnigri; alij fubrubci,& hi duobus modis . Qmdam cnim maculis infigi^innt > .
resdifferi- minime . Quimaculati funt, ijs dorfum&cauda velutiguttulis quibuf lam <^^"Hlf jjptff
tixvanx. fedinvnoquaminaltcromagis. Quimaculis carent,ij egregiccincrei cuadunt . ^^j;'
^• '^^^^'^^. album,&cinereum mcdij(uat,hQrumalijmagisadaIbum, alij ad cinereum colof^

qiu.

Vctuitx.i^.
Capiu .
Sincipiic.
Occipuc .
OcuU.
Nares.
Roftrum.
Colluin.
Corpiis.
Pcnna;

Caxae.
Tibix.
Pcdtfs.
Digiti .
Vngucs .

PROBATIO. DELECTVS.

VONIAM (inquitBcIifarius)fatis conftatcxpcnnarum coloribii^
pitrumanimosdignofci,fuluumaclucidum,auroqucfimiIIimumCff^^^(lf
fercndum efle dicimus, vtpotc audaccm , facilcm, mitcm, pl-tciduiii^r ^^(1 13
illum,quiad albcdinemtcndit,tanquam fortcm &robuftum &rc. ^^jiii'
i^iaa^ -rm formam attinct,fint Hierofalconcs roftro adunco,eo tamc^^

fB«fWW**i» nus magno.Ncc}; cnim in vniuerfo gcncrc roftri nimia magnitudo ntii»'
laudabiiisfucrit. Nam ad rcliquicorporis proportionem male rcfpondet, & verifii^^^^y^cci'
mia ncc vtifi humorum abundantia, roftra & vngucs crcfccrc & augcri . Quaniobr^%e*
pitrcs huiufmodi,tanquam nimijs humoribus refcrti,minus lcues rcputabuiitur.Sinf P y
vnguibus vahdis,pofterioribus maxime.(Hanc notam ctiam Albcrtus Girfalco attriP^^^,iO'
nis crurrbus,nodofis,ncc longis (credo lcgcndum,non nodofis. Nam alioquin pl*»")! voff'^'
dofum fibi mutuo rcpugnant,& Albcrtus quoquc non nodofa uult cfle) Cauda ad ji^^/^
ns formam decenti. Alarum vcro fummitatcs ita fintfortes, ut facile iudicari,& ani^^ u/^
inde ^x^flfit , in uolatu cos quam diutiffime pcrfcucrarc pofle . Et * Fridericus ImP^^ jof
membrorum Gyrfalconis formam atquc proportioncmhanccflcmcmorat. ^"^^^nlii^'
qurt, capitrs prs non furfum in tumorcm attollatur , fcd ubiq; cqualc fit : Sinciput an^Jjjp^r'
& fpatiofum . Antcrior capitis pars, illa ncmpc , qu^ fupra oculos cft , etiam fit
cilia emincntia , oculi concaui , narcs infigni foraminc patul^ , roftrum craflum, ^^^'^^^p^^
qucdurum. CoI]um,quacaputfpca:et,graciIe,quafpatulas,craflum. Cotp^^^'^
tcrdc(cendat,&fubtilius&acutiusad caudamufquecuadat, camq,- formami^^"^ ^^^^[(^^
Gcometrar pyramidalcm uocant . Alas habcat ad dorfum clcuatas , non autcm (^^\^fr^i^^^
fed itacompl!cata$,utunaprope caudamaltcrifupponatur, &in modumcrucis ^^^^f/j
interfcccnt . Penn^ alarum maiorcs, tamqusealiascooperiunt , quamquarcoop^ nt^^!'f
hoc eft, tam fupcriorcs quam fubteriorcs, lat^ fint, & dur^ . Pcnnsc coopcricntes q^J^j jj^ir'^
gisaliascooperiunt, tantolaudabiliores funt. Pennarcaudar, ciimnonuolat, ^/^"^plj|'^|
collea:£,atquefubduabusfuperioribus,qua! coopertorcsdicuntur,adunataf.
atque profunda,poft ingeftum etiam multum cibum parum turgcat, &ci bopI<^"^^^' ^r^,
Pc^us exterius promineat,carnofumq; fit,& dcnfum. Cox^ fint amplf . Tibi^ ^^^^^'sj^^f
Palma pcdum crafl*a ctiam & ampla^digiti Iongi,macri,afperi,fquammofl,fpatioiW^' '
macri , adunci , & acuti .

f

'OmkhologixLih.Vll
L O C V S.

I C R I P T V M reliquit Bclifarius vltimam Gcrmaniar partcm vcrfus Scptcn
trionem, qu« Noruegia nuncupatur , Girfalconum cflc patriam . Nidificanl Norucgii^
etiam,inquitidem, in infula , quam Hirlandiam vulgo nominant, qujc adco Gyrfalconi
prac carteris frigidiiTnna cft,vt aliorum ibi Accipitrum gencra no rcperiantur. ^^^***
Eft eadem fteriliffima,altifnmisqj montibus, Sc faxis plurimis , gelu^,- nimio ac *
P^rum f vr ^^'So^^"^^^»'^^^^^»^^^. Mcrcatores,quimfulamadeunt,frumcnti,farinjcuc
<o Hierof ^ !^! "^erces important,qu^ ficcis pifabus commutari dicuntur. Hi quidcm

^3gis ath Accipitrcs ad Maximilianum Imp. Germanorum deferunt. Quorum pcnn»
'^cc ade ^ "^^"^' maiores carteris funt. Na ij qui c Noruegia tranfportantur, non albi funr,
Hierof ? "^^S"*>^uamuis illos mcliores putemus. In ijs tamen duabus folum mundi partibus
*"^^*b e^ H 7?"^^ n»<^^»ficare compertum. Hrc omnia Belifarius. Verum hac in rc alij quamplu.
^^rum a " j ^^^^ aliquot loca,in quibus Girfalci reperiuntur,reccnfent,quauis hoc

^'^^rcia^'^' ^"^^^ ^^^^ ^^^^^^ fubiefta Hnt^aut vicina . In primis cnim Paulus Vcnetui
^« ^ari ProutncUm,& quam optmos habere Herodtos , & Falcones affirmat . Idem alibi ; ^^alafcix^

(^"quit( -''^! Grtfalcos & Falconesproducere fcribit. Itcni ' rurfus alibi , Grtfalci ''P""'^^
1 ^*' Ghrijjtamrum terris ad Tartaros portantur , non perftruntur admagmm Cham , qut hoc
»0 ^Cro JJ^"^ , .fed peruentunt ad eos Tartaros , qut ^rmenis & Cumanis confines funt . Paulo

^^cinl;'^^^^^^^ ^^-^--^^-/W..^;..^;,, Chamcuriam^z^Uv^^perferuntur.

\-,'^^entuturvlUaltaauestnhtsmottbuspr£terHerodin.y^.n..j . ^ ^y^ii^n jjerjeruniur .

/, V ; V '^'^' ^"""K"' ^^a^curtamizwlm^perferuntur.

t '^^entuturvlUaltaauestnhtsmottbuspraterHeredios e^^aliurJ.., ; ^y^^^ii jjerjeruniur .

J^uibustamenverb^^^^

^^''"1 rr ^/^'^^"^^^ pcregrinum pro i/dem habct. Pr^GtfJ

-^icos te(tatur,(Sc Hierofalcum ab Hemd.n A\(Vi..c...w ..\«, r.,.,^ t _ .?

can-

mu-

.14.

MoAc^Jo. . 77 •^•>"l^'"" "''^'«-^'SiiDcmarioiocisreperirmierota cos feiiGiV,

Tro-"'"'' ''/t"'" eriadiftinguit,cum i.i Inugrorum, vScorumT

52usnob.hffimosFalconescapi,&eK.,sgenusvnumeflccandidum,gutarif^^^^^

•^^ilSSn t ''^ 'iorfim cnu.nerat,fed quos Hierofalcos dicat.ignoro . Hcrodius fa- d.t° mu

Si*S^im r>!?'. Septcnt„oneeft,equ.;bus Cardanus nominarim luLm

N>of?M W'''^"''"'^ ^^^^ eflbGirtilco-
feSmalnt^ '^''' T"^""'' ^^'il"'"'^' Sigilfnundus Baro Girofalcones cos ait efle Fal- ^,.

"^tim ^^^TT"'^'^'"^'"^? "^^ gign..Quamuis maxi.na ex parte eofde.n illic nafci haud «r«», Mp.
^''"■Ueei n""* ^ '"^ ^"'"^ '^'8'"'' maculofus.cuius nos figuram exhibemus, !'oukkar.
iSrG&', "'^"*>3cSereni(s.Fcrrar.arDucimiflusdicebatur. Tardiuus Gallus quoque te- '^«tzcr.
'''nx>tir " "'^*^' ''^ '■egionibus frigidis,vt Dacia,& fi.iirima huic Norueg.a.necnon Pruf- "11'^ • *
«iimura partc,quf ad Ruflia vergit. Capiaute pleruq; internigraduin Gcrmaniam. '

R.ES. INGENIVM. VENATVS

L B E R T V S , & Petrus Crefccntienfis, alijque Girfalcum auem efle fortem,
ferocem,ftrenuam,ac mirc audace fcribunt,adco vt inucntosafl'erat,qui etiam
Aquilas aggredi non dubitarint. Capere aues omnes quantumuis magnas, rc-
l^uisq,- Faiconibu.s & Afl:uribus terrori cfle,vt qui in eius afpedlu a-grc volent.
His atteftatur Sigifmudus Baro ,cu in hec verba {cr\hit'.H/fce autbus^ quas Kretz^t

abundat.

ear-
aucj

r

^Ucs 2lua"^-^^^^ Girfalcones-.Cjgnos , Grues.dr ^l^^s idgenus aues caperefolent . Sunt autem
.^^muis '^""*^"'^^^''"> atnontamatroces,necimpetu tam "horrendo, vtali^auc
i ^^l^&bul ^^*^^^^^ »'^^^.^""1 volatu feu confpeftu ( qucmadmodum quidam deduabus Sar
! * eit ) dccidant,cxtinguanturq,- . lllud quidem cxperientia compertum cft , f

>oks, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
d by courtesy of The Wellcome Trust, Lor

* ^xcrc.

47^ VlyCsisAidwumdi

qui5v€iiatuf AccmitreautNifb,autaIijs Falconibus, &intcrim Krctzet (quama longej^
laiitem continuo fentiunt)aduolauerit,qu6d prxdam vlterius non profequantur , fed p^"
fubriftaiK. NotatautMatthiam a Michau Caiionicum Cracouicnfem, quirapacesornn ^
nempe Accipitres,Falconcs,hanc adeo metuere in fua Sarmatia Afiana fcripferat,vt eain
ftatrcmant,decidant, &extinguantur. Verum hyperbolico eum tropo in hac ^^^^^^^iy
vfum cenfeo. Quam etiam in Cardancl reprehendit Sca]iger,cum inq uit: In Getharum,^^'} ^^^^
rumcj^ regiombus mis vocau Cretzet^tantarum virium^tantdi^ eji audacia^vt ea volante.alidrdf^^^
f tdent . ISl^on enim vtar amhitiofo verho illo tuo , quo dtcebas LJquilam cxanimart. Hoc eiiin^ JJ^
Crerzcf cj- chouuio legerat Cardanus nimium credulus. Gruibus & Ardeis infefta in primis auis eft^J^
bus inkiu natura? fponte,tum magifterio Accipitrariorum inftrufta . Si enim in quinque Grues,

& aperto acris campo volantcs emitti contingat, non priusperfcquidefinerediciturj/I^J^^^
fingulas in terram deiecerit. Vidifle tempeftate fua percgrinosyfaci osq; Accipitres adnif^
Ardcas perfequi,narrat Belifarius, illosqp- relid:is tandem Ardeis vcnatorum altis vocibii^^jj,
uocatos redijnc. Eminiim vero deniquccx Accipitrarij manu Hierofalconem 'f^^^^^^ui
tu vagantein per acra in gyrum crebriori alaru percufTione perfpexine, vtrtlo fublimitr^^^jj
cenfere quis po0et,derelidam ab alijs in asthere Ardea uicifle, & cepille . Hinc etiam jj^^j,
eius pugna niilla autexigua uoluptas capi poiTit.Nam & ille quem unicum Gryfalcuni
dillc lurrat Scaligcr, qui Caroli erat ducis Sabaudia?, uolantum omnegenus finc ullo nfg^^
de!|ciebat. Nec ui<a pr^da rationibus aerem fuperabat, fed re(5ta ab aucupis maiiu ^^ f^ui
quxnonutaduerfus Falconemaut Sacrumfele comparabataddefenfionem ,fedfoIj.
faluti confulebar. Vertl ut docet Sigifmundus Baro,quemadmodum in alias aues aduerf^^jj
petu feruntur,rapaccsqj ac feroces exiftunt,ita inter fe mutuo manfuetiores funt , nec
fefe morfibus,quod ali^ rapaces faciunt, dilaniant . Imo relatum fibi a viris fide digm^ ^^^^{o'
uibus idem alfirinat,has eafdem aues Kretzet dii^as^ciim ex illis regionibus , vbi nidi^^^^Lnl
lent,afferuntur,aliquando quaternos,aut quinos, vchiculo cuipiam in eam rem para^^'
iiicludi,atque efcam,quar illis porrigitur, obferuato ccrto quodam fenij ordinefolere
tnos t uo r- ^^^^'^^ ratioiie,an natura illis indita,an alia quapiam caufa faciunt,incertum efle. Lu^
pm-eeiu^ ^^"^^^ pecnliare idem afierit,vt prarcer cxterarum rapacium morem , nunquam ^^^^ ^t.
abluant,fed (bla arena inftar pulueratricum,qua fefe cxpurget, ac pediculos excutianf?^ ^
, Q^iod .i noftrafibus diuerfam fpeciem arguere vult Scaliger . Frigore tantoperc g^" ^^^v^- ^
Venationis pcrpetuo aut fuper glacie, autlapidc, marmoreuc algido ftaregeSiant. Q»iia verbr^^^^lut^
^*"' nationcm cxercere foleaiit,quaque huic adhiberi,& ad eam inltitui,denique qua paf<^''^ .f^'
tus docetin h^c verbarSoIus venatur,fed melius cum focio. In venationediu perfeqii^^^^Lf,
dam. Q^uare veiiator,ut cum afiequatur^veloci cquo indiget, necnon canibus velocibi^^^Jji^
cumpr«damdeijcit,eam toUant. Pr^cipue autem docendus eft hic FalconeinaqU^f „oJ^
infideat quia frequenterloiigiusdiftata FaIconario,&I^dipoflbt inaqua.Quamobr^^
fecundum longitudinem aquar emittendus eft ad pr^dam , fed tenendus,donec aue5?J^^^jfi
pam in aere appareant, & tuncgyro Falconis metu ad aquam redire non audebunt. ^^jue-
a campo ucrfus aquam emittantur,aues ad aquatn fugicnt,ac vel euadei.t , uel fi P^^^^l [ft;^'
rint,in aquam decidcnt,Falco autem pr^dam fequens I«detur,uel mergetur. Et H eu^^^^^f^'^''
deturtanquamtimidiorpropteracceptamnoxam. Pafcenduscftcarne fane delicaf^'
Cibus. ceiiti, & quar adhuc uitali calore caleat. Delicata uoco,qu« cordi propinquior eft » ^^,A^U

bus,i|fque recentibus.Nam omnegcnus Accipitrum,FaIcones, Afturcs, Nifl, reccnti^rj^gfi-
tum aluiitur,nec unquam reuertuntur ad reliquias pr^d^,dum funt(ylucftres,nequec3 ^(j^
bus,ut Aquil« &Milui infident. Sed poftquamXemel de aliqua aue

guftarint,illadein^;^^^^0

liaanouamfemper prardam perfequuntur.Maximeuero Gyrofalcorecenti,^^f'^[]^jt*i^I' ^
caleci carne deledatur. Quamobrem de pr^da prius incipitcomederc,quam occ\(^f^^ '^^ef <
non laudo.quod nonnulli Gallin» uiu? coxam, uel alam extrahunt,& rurfus poftrid^^.^^ijiii
dem Gallina partem alteram, Gyrofalconi in cibu exhibeat. Proculdubio enim (^^ .^^c^^t^l
( aWin^ corpus,mox & calorem febrilem pati & faniem incipit geiierare . Dcbeth^^^J^^^^if
Falconarius naturam fequi,atque ijsmaxiinc,& talibus cibis,quibus,& qualibus fvlu^^
pafcuntur,l'alcones nutrire .

I
i

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

trt'

IJflJ

aifl
0

I

Grnithologiae Lib.V 1 1.
V S V S.

477

2^.

TILIS efttedeTardiuo, adomnegenusvenariont:^ feuaucupij,{edinagi-
ftrum benignum, ac tardij paticnrem , manumq.-gcftanLis placidam requirit, Inflimrio-
ob ingenij ferociam,alioquin in{lru£tu dif!icilis,nec admodum docilis . Venit
GirFalco eriamnum rudis , neque dum manfuefaftas, plcrunqueaurci!» quin-
qua^inra. Tertiarij vcv6 marcs,& ipfi non inutiles , aureis venduntur viginti , '^^^^^^ '
. ^ - 6<:pluri,sauthore* Carcano.Miril vero videripoteft,quod hicex Orienreeos 'Z/.i.f.ii
%\rYi'^ ^crcatoribus aflerit,nempe Cypro,Creta,& Aegvpto,ciim,ut antc diximus,al!| alibi
^ulti '"^ ^ Aquilonari eos n^fci negent. Maxima aute horil pars a Gallis , quibus horum
^ venatione eft v(us,vt etiam omnis generis rapacium,cocmi quouis pretio foleant.

FALCONE MONTANO. Cap. IIII.

O N T A N O propric difto Falconi ideo quartum inter Falcones locum
dedimus,qu6d ftrenuusadmodum fir, ik maximis tanfiim auibus capiendis
intentus,paruas vero tanquam feindignas negligat. Audax & bellicofus eft,
/a vtqui tefte * Albcrto, Aquilam .iliquando inuadere,& occidereetiam vifus, » nb.
5 fit,vti fuolocohiftori.-e exemplum fidem facict. Pluresaues eodem furoris r^rp.y.
^ira • *"^pctu interficere,ei ludus efl:,& volupc. Veriim cum ob nimiam feritatem ,
cundiam,ingeniumq,- rude ac pr«fraa:um, infticutu admodum dilficilis fit, ideo cartcris
^ *^^Cacutibuspoftponitur,dignitatis ordine.

S Y N O N I M A:

I C Falco, montanus dicitur , idq; per excellcntiam . Q^anqaam & Pere<»ri-
nus quoq; Sc Gibbofus , & alij Falcones in mantibus^monriumq,- rupibus^ni- ^^y^'^ «o-
dulcntur. Fortafl'equ6d,quemadmodumiIlud hominumgenus, quod mon-
tanaincolit,agreftcck incultum, ingenioq; magis ,quam c^teri, truci fit : ita
& hi Falcones natur^ quam c^eteri fint ferocioris ac truculentioris, magifque
indomiti. Hos Itali Montanaros vocant. Ad horum credo imitatione eriam Montana-

^ftus Montanario Latine nominauir. Gallis vocatur Montagners.Germanis Birghfaick. • ^

^ ° BirghfalK.

^ DIFFERENTIA.

M m3ntanorum,hornocinorumprarfertim,vari«funtiuxta colorcs dif-
%f ^?^^.<^>«»iuxta * Circanum. Alij enim rubic'iiuii,alij tului,alij tnCd toti,imo Coruorum in-
^iiir„§^*>^^'icineridj,alij dcniqaccolorccius Aaferis feri, quem vulgo Balettamnominant,
, ^^«KcibusviOitat.

F O R M A.

A X I M A horum Falconum pars ftatura eft mediocri. Pauci admodu , ma-
gni rcperiuntur,cxigui corporis pcrmulri,& eius quidem nonnulli teretes,ob-
longi alij. Albertus montano Falconi cralfitudinem fere eandem, qua? Afl:uri
cft,afcribit,fed illum corpore breuiorem facit . Pedus ei tribuit rotundum,ac
figuram in pedesftanri pyramidalem^quc-e pyramidem,quam in dorfb nonni-
hil comprefl^am quifpiam fingar,referat.Omnes pene caputhabentrotudum
'^'^tum,acnigrum,coronulaquadamcineritiacin£tum,cuiinfrontenon '

^^^toi-)! ^'^^^^)'*^ nigrum,coronula quadam cineritia cina:um,cui in tronte non longc a
^^^CrV*^*^'^^* "^^^^^^"^^ exiles ac tenui.rimar, veluti capillares emincnr , qua: quidem cxiguo
'^^cr5(|'J'^^'jfcis (eu nigris confpiciuntur,aliquandoomnino nulla». Roftrum habcntbrcue,
5^n(ief^.^>^igrumqi narium foraminaangufta,oculos, palpebrasq; nmilitcr exiguas. Guttur
^'jferiQj.^ *^^^}nihil ad fternum v{que,maculis confperfum maiufculi s,pe£tus reliquum verfus
?''%|j^^^?^is quibufdam exornatum eft , qua? ferrugincB quandoq; , nonnunquam rube^ ,
pdai^ ^^'S^cantes confpiciuntur,& alijs prasterea minutioribus notulisdiftinguurur.QLii-
5^^^. g^ittur & pedtus nigris plumis veftitur . Femora intcrna nigrcfcunt. Dorfum ac
^^cli^j^^^^cxparte plumisfufcis , cifqueminutis oStcguntur. Habent eorum ahquipoft
^^*^m,Iineas quafdain albicantes,autrubefcentes,quae deorfum vergilt. Ali) etiam

Magnitu-
do.

CralTities *
Pedus.

Caput.

Roftiiini.
Oculi .
Guctiir.

Fcniofa .
Doifiun .

pure

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

fsis Aldrouandi

pure cincritias dorfogcrunt,aut cius coIoris,cuius eft Anferis feri illud gcnus , qtiod ViccntJJ'
Balettam vocant . Alas habent minime vt Peregrini longa$,caudam itcm cifdcm l^r^l^^^^?J|
& matoricx partciinnodum caudie Tinnunculorum variegatam . Inueniunturetiaqui''
cauda Falconis Sacri fimilis eft^fed rari admodum. Crura & pedes plerunq,- habentcroceoj
, ...wo. quibufdam cx flauo paleari pallefcunt,& fquammis dcnfiirunis intcgunrur. Pedes ^""^'^^"4
Muwti Peregrino minores , digiti ma^ni,& carnofi,vngucs nigcrrimi.Mutatos (vt vulgo ^^^^^y^
«olcaiuur. ciliuseftcognolccre. Caputhabcnt nigrum inftar Cornicis , Jiarcs crocea

Balcita,
Alx.
Cauda
Cnua .
Pcdes.

befcerc confpicitur,inaIiisnigricar,vbiquever6 macuIisrotundisin/ign.Lum. v^^.»..- ^jj.
cula & nigra. Pluma?, qu^e fcmora veftiunr,fufc^ funt. Crura valida. Aduertcndu ver6,^lj^^^
to ixpias pennas vetercs exuerint,tanto guttur eos obtinere candidms,maculafq: illa'' cua ^^^^
minorcs,& pcnnasiIIas,qu«dorfum, aclumboscontegunt, CvWileo intenfiiis twff -^^^ ^^^q
Dcledus. ditionibus Falcomontanuspr«ditusfitoportet,quiminimccontemnenduseft. SitP^?^^^^
ac fpeciofo corporc. Tantoq^ autem maiori in pretiD habendus eftyquanto parre quap'^ \.
peautcapitc,aut plumis,aur pedibus Percgrinum magis rcfert. Optimus vero Hornoti""^^^
fcus. Eos vcr6,qui corpore feu ftatura funr, cxigua , prudentem accipitjarium , vtnon ^fp^
diaturinftitucre,etiam atqueedam moneo, Karoenim remagunt,rariusver6 eoruin^^
(eu tertiari|,imo oIcum,& operam perdcre faciunt . ji

VICTVS. VENATVS. MOKES.

A G N A S tantiim contemptis paruis , aues captarehunc author eft^^^Jjuj

Qius aucs
caput.

uus.EtinAuibusmagnismire audaccm, Albertusiicm teftatur. ^^^^a

hunc,prarfcrtim fi hornotinus cft fufcus , non Anates folum ,fed<5i:^" ^
& A rdeas capcre anerit, cflcq,- animo in his pcrfequendis mirt intr^Pl
fupra quam crcdibilc cft,audaci, necnon admodum rapacem ac tno^^^^jc
' vcriim indocilis ingenij . Nam Albertus, eft, inquit, hoc Falconunig^'\|^^^^^
rum,3^ rnalis prarditum moribus,iracundu,inconftantis ir^,diificili cura rcgitur,&:cult^ ^jjn ,
Itaque rarus cft Fjlconarias,qui morcs eius fatis perfpcftos habcat. O uamobrcm P^^^V^'
laftuutio . eft Ptolom^i Regis Aegypti,rar6 tencndum manu,pr«terquam in aurora,iS<: aiicnp^fli^^
A\i]s vcro temporib js includatur loco obfcuriilimo,vbi bis vel ter mns clarus & nou^^?
accendatur. Neque teneatur maau ex.^ra tempus iam pn^diaum , nifi cum pafbcndus c '
enim ad manum Falconari ,tanquam bcneficam mitefcit , & iracundiam dcponit . A ^
Albertus. Veruntameii contrarium Tardiuus pr^cipit, frequentius ac diutius , quam c^rp
haIconesgcftandumfcribcns.Suadctvcr6Albcrtusaccipitrario,ncirafccntimulnit^/^^^^^
Ita cnim citms iracundiam remiflurum. Nam prarda cuaferit,inquit,prc c^tetis in^^«";.y(!i
itavtpcr iracundiam aIiquandoreuocantemfeinuadat,& caput,autfacicm fal^<>
. equi dilamet, Eftctiam quando Falco vnus altcrum inuadit.Ouainre FalcoiuriuJ J
requiritur,quinonaduerfetur,fcdpatienterdiirimiIetreuocatioi^^^
lcatanimushalconis.quodfi etiam rcuocatusFalconon rediretad rcuocatoriuiri>, , fii^
modum curandum e!t,nifl ut caucat Falconarius,nc capiatur ab alio . Qiiia depolit^^^
fponte ad domum Falconarij reucrtetur. Csterum ob mores hofce non^ft abi/cie/i^i^^f^iia'
FaIconisgcnus,qu6din auibus inuadendis mire fitaudax. Nam vcl Aquilam aliqu^^'^^

Mores .

Fortiruclo

dit,&occidit.Hinc induftrio Falconario pr^cipit Ptolom^us, nehuncFaIconcin^'l
aues frcquentiiis immittat . Nam fi per iram moderatc incalucrit , in mortcm (cfc y^f ^^o^'
Quod accidifle lam in alpibus q^uidam e focijs noftris obfcruarunt . Nempc cum ^"^!^^;
Falco M6- tanus c rupe veiiicns Perdiccm lcqueretur, & AquiLi fortc aduolans ex aduerfo il^-^J^liV^
tan' Aqiii. ripuiflcr,nec Falco illam AquiU denu6 extorquere pofl'ct,CLim aliquandiii fruftra i^^ ^^^^f ^ ^

Aquilam interemit. Semper igimr ne in tantam iracundiam incidat,cauedum . Crud^^^^j^^f^
quamFalcones c«tcri,&mirc gaudetferitatefua.Itaque farpc rcperiunrur exhjJC^]^,-,;;^»
halcones,quibus auem vnam vulncrafl'e,& deicciflb non fuliicir,fcd multis dcijciendi^ » jj^jiiJ
Videntur,adeoqi,e intcrdfi crudelitati fuar indulgcnt,vt occidcndis auibus occu\y^^'f^^
oblmilcantur. Hxc omnia de Montani Falconis moribus & ingcnio , Albcrtus.

Crud
us.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornithologia? Lit». VI I,

p ^ o — 479

FALCONIS MONTANL
SecundoGenere. Cap. V.

l'uSre™ utt".S^

maximccongeueremSan.rS ca
^icleoCarca„tlmi„defc;,baK?oS:o"^^^

J„o roftrum ei attribuere craf- Defcriptio
ina ex Carca-
Ut "^*

Sadm j VideoCarcanuinindefcnbendoFalcone mont:

C^^iiunc meum totocorpore kvLconuZT^^
Sno,pr^rertimquiaC^^^

h, c^ruleam ^{^r.a?i ^ H"""es piumas ueteres cum nouis commutant, mediam mr^Pm
*'«^curS. m T'^'''''''P'=^.'^^^™^g'"lbefcere,abolitisp

, ''«^'^"'lereufi,;^ ''?;"^ u ^ auta ia ratione leuco-

V>Ccot',Saf&t"^^^^

^r^ '^Iioc ad cmereus color alioqum albiciior, quo obfcurior fit& i^a vel c«-

fd^^afta en,n! f "'" '"^^'^ accedere apparet. Veriim „e haci„ re proba„da fimus Io„- "l-^» •
">»ni ' debet ' "f/'''"';""' pertraftatio hums „on eft loci)mi.,ime miJum.aut nouuin cui-
auiumt"^ "^'^^" '""''°* ^^1"= ciifFeretes colores ab authoribus attribui.cum
Hu o^oioxi* aces omnmm maximc mutationi c.im pennarum,tilm &C0I0-

, ^'tii, admn? * ""^ a feipfis,dum pulli erant plurimiim difcrepare comperiamus ,
coU?'" coloribus tingi pro «tatisi„cremento.Qua„to mi„us infoles uideri de-
''Sr ">iuxtar ^*^"^^ '" '""^"^ paulatim tranfire. Denique ciim uarios
t^M^un, etia,™ '"'■'^^ monta.ioruin diftereiitias ;Carca„us ftatuat, ac inter c^teras cineri
Pf-etere ^"J*"'f ''^f^ ^""1 uetat hunc noftrum lcucoph«um ciueritijs accenfe. i &
^nai^^iiliiu.io., ° '''""'^'^'•^'"«''"nis „0.1 ita uel eodc.n tefteraruseft. Verum dekri

^^^iuup-in "*^"^n'"^i"""taiHi nonica uei coucin reireraruselt. Verumdekn-
^e.o^^)Cui quacum nliacollata quiuisiudicium taciat^per melicet . Falco i^n- n C ■

5^C^'^i crai?]'?, . ' ^^''^^P^^^o nomen impoluinms, duorum dodrantum eft longim- LeVco
k r ^^^tan. TS" ^^/^^' '^!!''''^^ '^^^'^''^^ ^^"^^^^^ ailurgens (quod Carca- L6giti

^icaacuto, (ed ualido,iu uthaud kiam,nunquidaltenFalconij

ipno

^ Leiicoph^i
■gens(quod Carca- Logitudo.
'^.icafiscrairr Capuc,
roflrumfcr ^^"^^^^""^-
tius,

OrnithoIogi^Lib.VII. 481

tTr^^^ ^*^^^*"^ co.npaatim,quam huic,ciatum fit. Nares membratia circumtegit lutea.
^"ndica "^^^^^""^*.^''^*-* ^^^^ ambientesincirculummembranu!a?lutc^. Corpus, vtvniuer-
Mjluti^^Tr vnmfmodi efl:,colore nempc leucophxo , feu cinereo ad c^ruleum' vergen-
^orfim Pro diuerfa partium ad lucem obuer/ione . Gula, peftus, venter , atq^

^^tai^'^' ipi^Itun , rotimdum , habitifnmumqj . Peaus valdc teres,ac grande quali quoq;
^*teri a ^^^^ P^^^^*^"^^ ^^^e idem tradidit. Ala? principium fupernc habet latum , minus quam
^■iUda m"^?"^ ' ^^!'^^^"^^ ^P^^^^^^^^ mediam ferc caudam,autpaul6 longiiis protenduntur.
^ ^CQ' rr!n^ ^^^"^ "^^^^ Ionga,& breuem . Crura,pedes% pro ratione corporis non ita magna,
> ^raiia, crocea,tabellis mteaa. Vngues vero nigerrimi.

^£ FALCONE GENTILI. Cap.VI.

V I N T V M in Falconum cIaf!e,ordinem dignitate mctietes, locum affigna-
uimus Falconi Gcntili feu nobili, quod prxter nobilitatem, quam nomen ip-
fumindicat,tanta etiam Peregrinosfmilitudinercferat, vtvel peritilfimisl^-
pe accipitrarijs facilc imponat , & pro ipfo ab illis etia habeatur . Adde quod
audax quoq; ik intrepidus fit, magnaruq,- ctiam auium quafuis capiat. Adeo
"^fer er!>^ Pcregrinis hunc proximc lubiunauri fuiflemus,magna artinitate,qu^

m ' '^^"^" ' \ ^^,^'*^^*""^ y ^ Hierofalconum illuftris fplendor , & omni exceptionc
'''^Sueftafuifllrr '''"^"'^'""''''"'^^''^'^"'^^^^""^^"^""am fibificri palAm proteftata, ac

NOMENCLATVRA.

? A L C O N E S hofce vulgari Italorum , necnon Gallorum idiomate Gcnti-
I lcs vocant : quo nomine vtnq. natalium iplcndorcm apcrte denotant. Nam
eadem fignihcatione viros omnes illuftri,& claro loco natos Gentiles homi-
nes palfun vocant, ncmpe vt opinor,qu6d gcntc a iqua pr^cipua , & ma<nii
^ apud cos nominis , acgencrofa fintgcniti , quibus longa feric auorum genus
r M^? *^^g^*^.^^ recenferc^k^^ Germaiiis nobiles vocanc.

^ ^uin OcntUes Latint Ciceroni dicuntur, qui eiufde funt famili«,& cognominis feugen-
^^•>otrs*™"7 *"r*^'" ^*""' ^^*"^" 8e"ere nobi^

l"r i '* ^""^ ■ P.?'^"' accipitrarij in tcrnofcunt, hi tamen, de quibus nuc
Wm ."r" «celletum Gentiles.id eft,nobiles vcl generofi vuko dicuntur. Hu-
'f^^'^^^^'^^^^^.'^^^^^^ no almd inuemo'indicium maius,

Son^ri ^'■^g""" fint,vt penc ijdem efle videantur, & hac partead Falconum

^«oidam)pmraum pr«ftantilfirnos,quaiTi proximc accedant.

F O R M A.

E N T I L E S , inquit Belifarius, paulo minores forma funt Pcregrinis, & dubi-
tant quandoq,- venatores,iudicentne Peregrinos eflb,quum ciufdem ferc form?
fint, & eodcra pcnnarum colorediftindi . Vndc Fridericus Impcratbr Falco-
ncstjctiles in Peregrinos,& abfolute Gcntilcs diftinxit; quos Gentiles Peregri-
nosvocat,deillishunc.fere inmodumdifterit. Gentiles Peregrini Falconibus <

Nares \
Oculi.
Color.

Pc(5tus.
Alar.
Caucia.
Crura .
Vngucs.

mines .

Getilesqui
dicantur.

\

l C^\)\XX% planum , eorum for-
pcrcilia forispro- •
fa *^^^nd ^ " cuc,iuqi prupc capuc lUDCue, propc ipacuias craiiius , cauitatem velut fbf-
iis^*^ '^^^m'^^ ^nterpcdus,& collum magnam,ac protundam, in qua ingluuies fita cft,pe6tus
^^■^On^j^ ^^^'"'^» plenum, denfum,carnofumq; habeantofwtet. Coxieplumiscomplurimis,
^Q^^^Uit^ a^^^r^"^"^^^' ^ genibus etiam dependcant. Crura crafla, ac breuia fmt: plan-
J^efr ^edi^ / expanfi,longi,atqi macilenti,vngues magni. Ab vna fpatula ad altera,
^ih^^^^^te f ^^^^""^ notabile fpatium efto.Al^fupcr dorfum eleiientur,nec vbi fuperre-
J^o co ^ decidant. Dorfi plum^e magn^ /int , & in extremo rotunda\ Penn^ oIa-

cooperientes plan:» fint, non crifp|e, magna?,at q^ durc. Omnes ve-
^''^lcoj^^^^^^^^^n^iiteradmodumcorporiinfixajfint; & maiorcsfubduabus reconda-
^ ^ eregruwuni Gctilium , cum adhuc hornotini fiuc fori funt, alij /impliciter,

Sf ^'ab-

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vljfsis Aldrouandi

4Sj

Diffcreda & abfolute fufci funt; quidam vero rubris,quidam pallidis maculis ccu guttulis pcrorflaJiWJ^
pcnes colo ^ijj fuffi funt,autfimphciter,aut ad nigredinem vergentes. Alij fului,uel abfoIutc,ueIcuq
• dam rubedine. Cxtcrum macul^ a collo vfqj ad pec^oris furculam parua?

funt,indeveroP

gredientcs adanum vfq; maiores euadunt . RurfusaIijindorfo,ah's,&caudam3Cul3Y^
Maculad. alij nequacjuam. Maculatorum,quidam fubrubras,quidamfubpallidas maculas, cafqi^"^^^^^^^
f • tundas,alij oblongas obtinent,aIij multas, alij paucas, alij paruas, ali| magnas . Fufcoruiy

pennajdor/l,aIarum,accaud^ fubalbidis,alijs fubrubris,atq; horumquibufdam paruis,^"!
Subrubri niagnis prarcipue vero in extremitatibus fuis, maculis infigniuntur. Eiedem differenOv .

fubrubris,&lubfuIuisponiponunt. Afufcisitaq,- quiadrubedinemtendunt,quamuisc^\^ji
nulli intcr Peregrinos Gctilcs non enumercnt,exordiemur,& omnium in hocgenerep^'
rimos iudicamus, modo paulo antc datam formam,& quem nunc enarrabimus,colorei«
fcora Va" ^"^^^l^^- ^^^^^ ^"^^"^ i^^^*^ ^.^^ ^^^^^^> vt ncq; fufcus, ucq; rubeus dici queat, fed fimul ex||l^^
lis laudct , permixtus . Laudabilio^res in fujrema capitis parte ceu quada corona in circuitu P^r^^j!^
Caput.
Dorfum .
AU.

Cauda ,

Coxx

margimbus,quos pj^,

eft cum dorfi pennis. Margines tamen in plurimis in cauda pallidiores,& fubalbidioreSjH .jj,
in extremitatibus dorfi, quoniam cauda longiiis,quam dorfum a corde repofita . ^'^^^i^
marum gutturis macul» crafl«,& breues,a?qualis magnitudmis,&r coloris . Pli^m^^^^^^^ j^o-
. rubedinem inclinant. Cox^ eifdcm,quibus pcdus maculis diftina^. C olor pedum,n^L^

Laudabi ^^^^ ^^^^^^' ^ ^*^^^^ ^^^^^^ P^^^^ ^^^^^^^ ^"^"^> V*^'^^^ ^^"^^^f nf P''^

lesTnon ^^^^^ Gcntiles Pcrcgrini fufci,pluresex lam defcriptis notis obtinent, co laudabiliorcs li^^^^^^

l^iuaabilcs- c^^riorcs atqj accepriore5,qu6 vero pauciores c6 ignobiliores habendi» Q^ui v er6 pal"'^^

& liuidis maculis confperfi , & quorum pennse in extrcmitatibus nullos habent margi^

fihabent,pallidifint;&caudacoIorisincanifeu grifei,dorfo nonrefpondet; pc^lori^ ^ m

Ix cxiguar ; plumar fub ahs pallidar , & fubliuid» ; pennae coxarum diffim ne& , f nc or^^'%i^

Ccra qux quantitatis quam colorisdifpoflt?, maximc vero quorum roftrum propc nare5,quai^y^^jj);'

ceramvocat,croccum cft,&pedes eiu^dem coloris: In fummaquo a fguraanre^ ^^[ J'f

gis dechnant, tant6 ignobiIiores,& viliorcs habentur, Poflquam ver6 pennas mut^r"^^^^^^^^

fiorcs euadunr, pennar uer6 alarum breuiores, pleniores, & duriores,&: in ant^riori l'^^! Uo

in dorfo leucophcxrquibufdam edam ac ijs pr«fertim qui ignobiliorcs funt,macula^

6c cauda tranfuerfales funtcolorisad fufcum tendentis, atqueid fecundum w^p^^fjo^

refpeiShi videlicct coloris,quo antcquam pennas mutarent,infignebantur;qu6 enim ^^^0,

notmi iunt magis pallent,e6 eriam mutati magis alb5t, &qu6 plus fufci funt, e6 mi^^f Lquf

6c macul« circa guttur vt prim 6 mutatis etiam remanent,fed fubtiliorcs tantum c\i^^fJM

uero atz:utturenpr np^^nc f^riinHi.. U^...,,.....,;^ : ..^:. ffiH'^.,^

pars

ColoruitL*
mutatio *

Quomodi

nis
ranc

uero agutturcperpedus feruntur,inhornotinis perIongitudinem,in mutatis
ducuntur; omnes ver6 fufcefcunt,atque id fecundum magis & minus, nam qux in f%
tctuicx crant,ea: in mutatis nigr« quodammod6 cuadunt, aut faltem ut ita dicam f^^ocH' iii
illis qu« pnmo minus fufc^ fucrant,atquc ita de reliquis dicendum,& pellis demu c\tc^ar
los & pedcs,qui mutantur,fylucfl:riu,crocei coloris efficiuntur. Hcc itaque dc Falconit^^^cH
tihbus Peregrinis Imp. Fridericus . De G5tilibus abfolute di^is ita ver^fcribit^Falc^JlJ^a^^^^
tiIesabfoIutcvntequammutdrunt,triumgenerumfunt,ficut&Peregrini,dequorii^j/
^ o anteanotisqu6pluresobtincnt,e6magisprobantur.APeregrinisine6differunt,^"%^
Peregri- norcs fint,6c caput habcant rotundius ac etiam minus,roftrum breuius, & pcdes pro ^^Ul^
s diffe- fui proportione etiam minores. Pratterea color in his minus qudm in illis viuidus c% ^^^^^
pulchcr ; imo ver6 quicunq; Peregrini ad exquifitam illam,quam dc{cv\v{muh(^^^%{c^
illaudabiliores propius accedunt,quam Gentiles ; eorum ver6 aliquibus tota quati^'^' .fjn^ff
ptio competit,his ver6 nunquam.Sed quoniam multa,quantum ad corporis habituni
m ucrifque perauam fimilia flnt,ad nifi a peritilfimo Accipitrario diftinguenda,exop^|^^^/) ^
bus tamen tacillimc dignofcuntun Cum ver6 Falconesgentiles pcnnas primasdepc>^" jjj^n
pennaePeregrinifimilesadmodumeuadunt, incauda tamen&dorfo plus macul^f^^^^'
l^^ulchritudine cnim Peregrinis in omnibus ccdunt . H^c omnia ille . Aliud de form^ ^o^
lis lub hoc quidem nominc,fcriptum apud rei accipitrariar authores non inucnio, n^4^j.^lioJ
lciam auis ip(a vnquam mihi cofpefta^vt ingenue quod rcs eft,fatear. V^rum mihi p^^f.
his in rebiis IJbcrum eft iudicium^vti alijs eft per me,cum eadcm omnia,qu« Bclifaf^'^ ^oC^
diuus de luo Gentili Falconcreferunt, Carcanus nofter ei,quem Tedc fchum vcr^^^\&c^
vacat,id eft, Germanicum, afcribat, fmgulaq^ ad vngucm fibi corrcfpondcant,holce

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornithologix Lib. VII. 483

Pendeild^^ ^"^^ fi ita eft, ( quod ^quo leaori ex-

^Wem^^r "^"^1* ^^"^"^^^^ire aaerendanoneropertinax,)iainampliorein paul6&
^^iik ^^^.^"''^l^' 3Ub defcriptionem ex Francifco Carcano Vicentino viro accipi-
^icH F Peritidinio dare pollumus,qua? quide eft huiufmodi.Tedefchi , id eft , Germanici
i^OtliA ^"^'^^^'^m nes terc corpore magno f unt , & maior eoru pans %ura oblonga, nonnulli
Plumi. .11 " ^"'^t 1'^^regnno forma,capite,roftro, & pedibus . Femora interna

^''r'''^^;^ ^'^"'^^' ^"''^- ^^"'^'^ ^^"S^- ^"'"^' P^""? ^^^ore funtfufco.
^eris fe r , .^"^^ ^ ercgrini tulci gerunt fpcciem parte fui plurima , capite excepto , &hu-
'»optercoir ^^^^^ ^^- ^^^'^^"^^"'^^ ^'•^"^" "^^^''^ nigrefcunt.Coronaalbicans caputipfispro-
^^Rinee ki o^^^ ^^^^ "lacul^e peaons plunmis fufc^ funt, ac roagn^ , quibufdam fer-
^^UUtis ^ ^*^^^ ^^^^ qni aliquando plumas priores exuerunt , feu ut vulgo dicunt,

'^Urrenf^^^^" • "'^^^""^^'"'^^'^^^^"'^^»^^^^^" fufcisinter-
reerin^? ""^^'^ ciiftmaum. Gula alhet,lineis crafllufculis maculofa . Pedus item quam Pe-

Teacfchi,
feuGerma
nici Falco-
nis delcri-
ptio.

BV O L A T V S.
E L I S A R I V S quod aham intcr Gcntilem & Peregrinum d.fferentiam.quam af-
fignet,non habeat.a volandi vtriufq; geftu,vnam petit,inquie.«,volatu dHcernuntur.
Nam raotus alarum mter volandum crebrior Ipilliorq; , Getiles eflbdemonftrat Pe

4~ur;:d^^^ ^^*^^»^- ^ ^^-grinis

E N A T V S. M O R E S.

' APACES admodumfunthi Falcones&animoH adeo ,inquitBcIifariu5,
vt ad omma auium magnarum genera audaciirimi iudicctur. Atteftatur huic
Tardiims,qui Falconem nobilem ad capiendas A rdeas in primis idoneum ef-
leicribit,fiueillas (upernc,(iue infenie fenre opusfuerit. Quin etia ad omnc
^ aliudaummgenuspr^fertim aquaticum, vtfunt Mergi, Anatcs fylueftrcs,
""'"^o i r I^i^t^ele^, Ardeok, & ad maiores etiam capiendas , perquam aptum . Eo eft:
W il ?r^^T, ^ antequam alias aues nofceredidicerit, & e nidis exemptus

^-^^^^^Wi, roIum,verLimeiiam Grucicapercaudeat. Ad

^^sinten '^"^ ^"^"^ ^^"'^ niftituiturderenturuscaptam a Falcone pr^dam ,donec Falcona-
r W TT^-9V^^'^ Falconem frequenter videre aft'ueti,& circa eum,pr«fertim dum
tf ^^'^ani p I ^^""»^^"^^"^ ^^^^^^ ^''I^ ^"^^"^ dignofcunt. Hifce prorfus confona dc fuo
^^'^Uiii T -^^^ ^^^^^^ Carcanus,fcrocem acrapacem admodum efleallercs^ac pra?ftan-
f^^Squ ex parte ad uenatam euadere Ardearum pra?fertim,neque in multo minori

^^''^Unien-^ ^^^S""os'F^^oshaberi,ade6 utperfpicacilTimum ac fagacilfimumeum accipi-
^VuIfg^PP^r^^^^^^^l^^ vtr^^^Suedignotu^^^ Hocvno tatum Gentilem Peregrino ce-
%in ; > ^^^od non fola animi maenitudine, ut Peregrini, fed cibi etiam auiditatc

'^^inuaderedicat.

FALCONE TVNETANO. Cap.VIL

jV A M V I S verohiecdeGentiliscum Germanico conuenientia verifimilitcr
difta fint,( Nam in tanta authorum & narionum difcrepantia eadem diuerfis,
^ diuer(ai|fdem nominibusvocantium vix quidpiamcertiftatuihisinrebus
U ^'^^iS^' r^^^^ certum eft) arbitiari tamen quifpiam pofTit a Carcano non Germanum,
Ij ^Hoce,^l_ y Tunctanum pro eo haberi Falcone,quem Galli Italique Gentilcm vocant:
Ppell ^^"^^^^^oioh-^^^cfenlafcribit. Aliud Falconum genus Tunetanum feuTuni-
^^^''jquod e rcgno Afi ica?,quam vulgo nunc Barbariam vocant, Tunetano capti

S f X ad nos

Percgrini
&:Gentili$
cliftin(aio.

Quas auci
capiac.

Nominis
ratio.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

484

Vljfsis Aldrouandi

Formt.

Caput.

ad nos adportcntur. Sunthi corporis ftatura exigui , verum penarum colore funt perpuic |j
(feu vt eius verbis claritatis maioris caufa vtar , di piumaggio gentile & nobile, quafi co^ 1
Pelcgrino)ac nobili inllar propemodum Peregrinorum. Capitepleriqueruntflauo,non"
aliquantum nigro inftar Falconum fufcorum,quin & reliquo corpore

hifceflmilesfunt,^

hornodni,qudm mutati.Tanta fimilitudine PeregrinoJ exprimunt,prfferdm pedibus,Vt
ti faIlantur,Percgrinos efle exiftimates . Verum quod pufilli fintomnes,& raaribus,feu tef^^
rif s Peregrinorum vix maiores , nullo ncgodo folers accipitrarius eos a fe mutuo
Quanuis&horumquofdam paluftrium volucrumuenatui perquamidoneosvidiniu^; .
rum mafculi feu terdarij nullius ferc funtpretij&inutilcs, Exhocloco^&rpra^fertiin"^'^ .^ij
bis,quibus Tunetanum coloribus fuis depingit, Percgrinoqj fimilem fcribit , Sc i^ohili^^}^
hocipfo tribuit,quod Peregrini inflarlpeciofbfitplumarum tegmineueftitus,expreise ^
minadmpenc hunc Gentilem nobilemq;uocari,&fimuInominisrationem exponi
colIigat,& contendat. Veru m hac de rc vtpote cxigui momenti , ut cum neminc contro
cereuelim,ita hoc non fiIebo,Tardiuum, Bellonium, Belifirium , aIiosq,prorfi.is diuen^^^
bere Tunetanum & Gcntilem,& de utroque feorfmi tradbire.Vnde fi Carcanum eunci^ .^^^
ftimancuoIumus,Tunetanum fuum cumGallorum Genrili, a reliquis omnibus
^LlLi.c.S. difcrepare fatcdum erir. Tunetanum certc ^ Bellonius longc aliter defcribit,quam ^^^^^^j.
Falco Tu- cmiiq,- non Peregriiio^uerum Lanario Falconi Gallorum comparans,ita (cribit: -A^^^^^^f

rufquc^ae^ dam eil Palconilm genus Tunetanum nuncupatum
fciipcio.

Vfus.

, d primaria Africie urbe Tunis , uj ; ^
nos aduchitur,quod criam Punicum eadem rationeappellariqueat.BcIlum cnimquoof^j^^
cum Romani vocabant,ab ijfdem cum huiufceregiouisincolisgeftuenecertum ci^y^^i ^^ci
Carthaginefes diccbantur,a Metropoli Regni, Carthagine, in cuiuslocum nunc Tuni^*^'^^^
fiflevidetur. MagnusadmodumefthicFalcoPunicusad Lanarij fimilitudinem ac n^tu j|
acccdens. Nam conformeshuicgerit plumas,pedesquoquehabetfimiIes,verLim
minore.Diutiuspra!rtereahociplo&conftantius volat. Capitccft crafl"o&tereti.^^|^j.g|ii
tionem paluftrem vtilis eft , Sc ftrennuc ctiam fublimem aera fcandit , fed & ad c^l^^f
venatura non minus ipfo L anario aptus eft. Rarus autem ad nos adfertur . Aduertenu^'

tcm hic Bellonium non de ignauo illo Lanarij genere,de quo Albertus agic,quemqj ^''Iqiia
ac ignobilem vulgus vocat,loqui,fed de alio quodam GaIIi« peculiari magis generofo^ ..^^0,
nos feorfim paulo poft traaaturi cdam fumus,cLim nihilominus dealtero illo Lanai^^i'^ '
ac inerte alias inter Accipitres difleruerimus .

viit

DE FALCONE GIBBOSO. Cap.

SE X T V S nobilitatis locus Falconi Gibbofo debetur . Eft enim audacia ac P^^^\^^.'
prarJam ferocia admirabili,etfi corpore exiguo. Non enim minus,quam c^tenP^^e'
dentes, Anferes ftrenue, Ardeas, & Grues fuperat. Volatu infuper
lociffimocxcellit.

Etymum.

Hagcr-
falcK .
Ha^ai- ,

S Y N O N I M A. J

^ A L C O Gibbofus fic appellatus eft,qu6d ob breuitatem colli c^^^llli^i f
reatanteiugaalarum,dumeas fupralateradorficomponit,ita vtgi'J''|^^^^^^^
ftare videatur.Vnde Germanis Ein Hagerfalclc,vel podus Hogerfal^^^^.^j^ju^^
Gallis Hagarjquie vox Germanica eft, &gibbum fignificat . Gcrm^^^K.^i^

pro gibbo hoger dicut. Robcrtus vero Stephanus rtagar interpretatn^.^J^aiJt

apte,ipfe uidcrit) Falconem ueterem,iam quinquc aut fex annorum pennis abbreu^
larfisjcaptum prarda propofita .

DESCRIPTIO.

> ALCONIS hocgenuscorporeeftexiguo,quoparum(inquit* j^^c?^'
l excedit Nifum feu Sparuerium. In facieguttas habet^ficut Peregnni^^^^paff

, -'^^^^'''Sp'

tcra Falconum genera . Caput ei magnum eft propordone reli<l"^ i^tc^-^
Roftrum perbreue & rotundu. AI^ prxlogi^ & valdc exertar. ^ l"^i.uti^>
^gvj^^-g^ Coxa? fortes , & crura longiufcula propordone c.rterorum ^^^" | ^^t^
^^^^"^ quodammodo fquammola , inftar fquammarum ferpentum ^ ^^ft^^
ad ventrislatcra. Pedeshabetnodofbsin ardculisdigitonjm, pr^puc

adjnteriorc--^t^

r

Ornithologia; Lib.V 11. 4^5

perluT^'^^^^^ Colorceft Falcoiium pcregrinorum. Craniumfu- Cramum .'

<?uia i r ^ P^^^^um eft,& retro in capite non prominet,continuum ferc collo.H^c Albertus,
Qitefle<Sc aliud Falconumgenus,cjuodfemper cjuafi volaturum alas extendat.

L O C V S.

M^^C) VLARI huncfcribit Albertus inrupibusinacceffis, vtiPeregnnum,6cfimiliter
quocjue ut cundcm,de nido euolantem capi t

V

V O L A T V S.

E L O CISSIMVS efl:,eodem ctiam tefte, infuper & altiffime volat, ita uthominis
vilumcffu^iat.

MORES. VENATVS.

f

'iit

A C l L E, inquit idcm Alhcrtus,cicuratur,& bonis moribus praeditus eft,au- Qujs aues
dax&fl:renuusadc6,vt Anferes^IueftreSjArdeas&Grucsdeijciat.Neccon vcnctur.
tentuseftvnamauemdeiecille, fcdmultas vulnerat. Socios aucupij plures
defideratjpropter fui paruitarem,& auium,c]uas venatur,magnitudinem.C^-
teniniFalconarius quidain eremita narrauitmihi fe aliquando huius gene-
»Jrvl., a ' ^'^^^^^^^"^^^^''^^"'''^^"^^^'^^^"obi^^uendidi/ie^quilhtimutforte^

'eitres apparuinent, enufli, altiifimum Aiifcrum uolatum fuperarut^ita ut a nemine am- ^"^" ^"^*^
n^r^fentium confpicerentur. Et cum vir ille nobilis amiflos Falcones conqueretur , pau- t 'f'''
C ^''r^!*^' vulneribus debilitati cadcre circa eos coepcrunt , inuatiq,- funt plufquam vikm 1^^^°^^ ,
^ leresdeicai.Tande inftrum8tum rcuocatorium rcdieiun

,;^UutcmAnfcrcsomneslethaIiterfauci,,ac

.•Uuflenc. lncaufae{t,quoniamhicFalcononfl:atiminterdefcendendum pcrcutit ficut
fior ^^".""^ genera,fcd potius,ciim a defcenfu rurfus afcendcrc incipit . Tunc enim pofte-
C^^f "1* ^*^^^ P^^^^ difpofita fcntjidcoq^ longum vulnus,& lethale inducit, & f«pe adeo
Su^^ '^^ vnguem fuum fibi amputct,ac feipfum valdc Isedat in pedore^vel ctiam quan-
Qii^^^^*^^^''^^^^^""^^^^^*^^"^?^^^^^' f^-ilconisgcnus^quod remperalas tanquamad vo-
extendere diximus,animofius quidcm eft,quam robuftius ,

NVTRITIO. INSTITVTIO.

; E N V S hoc Falconum eodem authorc pafccndum cfl:cibis plane rcccnti- cibus ^
bus,&adhuccalorcm fpirantibus. Sicenim plurimum proficit. Si tamen alijs Camc^
interdum carnibus cibetur, curandum, ut ilk leues flnt , ficut carnes altilium
& reccntes,aut faltem noii putrida?,& in aqua frigida ablut^ . Nam Aues ra- Rapadum
paces ventriculum admodum debilem,& tcnui pcllicula contcxtum habcnt, ^"^""^ ^*^**
fiHm ^ quamobrcminfalubricibofacilcafficitur.ltaq;Icuietiamoccafionc,cibum
Nut i^^^^^^^^P^^^fertim fi graui & melancolica canic,ucl ad putredinem difpoflta pafl:i
%\x^ f ^ S^"^^ Falconum diu mane & vcfperi manu geft:ari defiderat . Nam quando
^^nt:,manui hominislibentilfimc infidet,&libenter ad eam redit.

FALCONE ALBO. Cap. IX.

eftTL-^^ interFaIconcslocumiIIe,quia colorcalbusfpeciatim cognominatus
nJ 5^,^ *^^vendicat,ciimqu6dPercgrinomaiorfit^tiimquiafortis,acintrcpidus,fl:rcnuu$
^^^^er^^ .^^' ^^^^^^ii^ quoque etfi non vclociflimum , faltem diutinum ac perfeueran-
^^^vt interim cartcrasdotcs,quibus rcliquis fequcntibus pr«flat,taceam .

Sf 5 DESCRI-

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

4H5

II.

(Joior, eiui"
quc caulii.

VLTsis Aldrouandi

D E S C R I P T I O.

A L C O hic(iaquit'AIbertus)ita hy varietate fiibalbidus ell, ficuriCdeq||Oj
cipire de Peregri iiq a uobis aftum efl^niger feu carbot-iariui'. In ^^^'^^.f^,

narij albi,c]ui per camposiiifidiatur muribus, C>uarequidam natum ene^^ ^
diderunt priinam ex Falconc PcregruiQ patre, & Lanaria alba nutre,quod falfumefle^i^^
ciaefusoftendit, Figura etiampedum,vug(iium, roftri,actQtiuscorporis naturam Fa'^^.,jj
Cmra craC pra? Icfert,quamuis crura habeatcralfiora^^c nodofiora , quam Falco niger . Qiiod eiacci^^
<a , no- proprer tcmp.cramentum humidius . Vnde crura eius magis crafla funt, qudnulliii^?^"^^^
«toiacur. p^rameiUumellficcmTi,&biliofum, ^

AdhuncFalcqnem meo iudicio redigidebet, qu^m nuncdamu"s,quem4*2"^^^'^"fiui^
Domin luiianusGriftbnius nepos mcus chariifimus ab llluftri Angelo Gallo Vrbinate,tJ^^
te Melitenfi , vnd cum feqnenti eius defcriptione scceptum , Roma ad me tranfmi^if * ^^j.,
fcriprio ea talis erat : Sparuerius ( Sic enim ille nocabat ) cuius a me qualitates fcire auc^^ ^
P'jreerattQrocQlorisIa5tci,fedmacuIis flauis, qu^tamen nifipenitias introfjncerei^f^J^^j;
ipfequoquealb» apparebant. AL^c^terorum pulchcrrimorum Sparueriorum ' jjji,
fedcandidi»fun«acfinemaculis. Cauda pemias habebatduodecim,coloris paritercaJ^'^^
6cflauismaculiscQnfpcrfas,quaru.mtamen apparentiam pennarumuna, caq^ pri^^T^^i
Yelucreliquarum tegumentum , qu^etota candidaerat, nobiscripiebat,&tanquaiTi''^^^J,
Roflrum. quandameas recondebat, Roftrumitemalbununagiserat^qudm c^ruleum.^^^^^jof
Pecies. ^ Pedes c^terorum Accipitrum morc lu tei , Oculi f^aui & nigri ; ^ flauedo illa nih"^,'?^yiii
-^cuh, crat, quam in nondum mutato Accipitre,qucm uulgo SorodVimus, quamuis tamcy^^f^j
fuifle hunc minime credidcrim : fieri enim potuit, ut Hauedinem illam d peculiari q»^^^'' '

Color.
Alx.
Cauda %

auemhancemi, aluiq; ceu raram atque peregrinam. Audiotamen Sercniirmium
Ducem Herculem eiufdem coloris Sparuerium habuiile, qui miijora etiam animafe j V
los,&Corn,cacaperet, Audioitcm & Vrbinifmilem auem captamellb, quar^P^V'
minmumillius VrbisDuccm,adcuiusmanusperuencrat , mortua, tredecim vncia^ J! uf^
rct, quod pondus m ciufinodi aue haud parum admirandum eft . Nofter Sparuerit^^^V
crat alta, erat magqus, & fuperbusi non edcbat,nifi oculis, vt fit,cUufis, tuncq^j.;^,
maxmia auiditate. Qccidebat pull iftros: unde auem multi pretij fore ahquado, pt^K^^^
mlummatura mors nobis illum eripuinbt,poftquam menfem unum uiuis eum aluer^^^jit,
Pukhrim, ^"^'/r ' 7-*^^ uidagan.ti, fuperftitiofi quidam aucupes fafcinatum fuifl'e refpon^J^.
ao . Mulri ad mc nob, Ics u,dend, eius caufa ueniebant,(Sc tam pulchram & ucnuftam ^"^lV^
rabantur . Nam a longe eam infpicientibus Cycno apparebat candidior : unde (ort^tic^^
Sparuedus num Tartarum tuifle quilpiam non inepte exiftimet, quoniam ibi uolucrcs omnes alP^ ^oi
Tauaru5 . & robultiinmas aflcrunc, Haarcnus icaqueillecqui ciim Sparuerium hanc aucm ^oc^^%(f

quoquenQmcn immutarciQluimus^quanuisiiultosfore ccrto fciremiis qui f^^^^^^
Qcm qu4iidam poau$,quam Sparuerij, iudicaturi eflcnt , '

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

488

Vljfsis Aldrouandi
V O L A T V S.

V A N Q V A M ruerba funt Alberd ) non tam uelox in uolando Ht ,
■ • • • cinpartecompenfat,quociaec*

diutius tamen inauium perfecjuutione durat, & haci
uelocitati.

Lanaiioru
duplex ge-
nus.

Cur Galli-
cus dica-
tui-.

E N T V S. M O R E S.

E S T A T V R Tardiuus pr^cftantem & audacem efle Falconem ,j
fertim fi adultior feu hornotinus (uulgo Sorus) captus fuerit.Atteftatur
Albertus,dicens eum no efle minus audaccm Nigro, etiamfl frigidiori
dioriqj fit temperatura. Nam (inquit) ciim robuftior Nigro fit , jjj|]r,
fiducia ipfumquoque audacem reddit. Practerea etiamfi Lanario ^^^^^^^
nufquam tamen a natura Falconis degenerat,nec mores Lanarij retert. ^^^.^^
ciim inter venadu afcenderit,n6 more Lanarij alis fu(penfus manet, fed fl:atim,ut Falco

INSTITVTIO. VSV S.^^

TA R D l VV S ad volatum feu vcnatum auium non emittendum efle hunc ^^^^^^^^
nem aflerit, antequam pennas mutauerit , id eft , nifi anniculus fit aut bimus •
cnim demum robur integrum ac perfeftum aflequi. Quod ad nutritionem^^
pium attinet,nihil ab alijs difl:are videri Albertus tradit.

DE LANARIO GALLORVM. Cap.

V M intcr vltimos Accipitrcs de Lanario particulatim agercmus,nioniJ^^^|:
duplex Accipitrum,qui Lanari) dicuntur,& quidem diuerfi(rimum,g^"^^^^ji'
fc, unum nempe ignobile & ignauum,infimis merito Accipitribus acc ^^^,
dum,cuius hift:oriam fuo loco enarrauimus, alterum vero generofum»^ gj. ^
nuum toto hahitu ac natura, atque adeo fpecic a priori dilfidens , ^"^Ji„iiO'
licum eo uocari mereturi quod omnium rei accipitrariar authorum • j^ni
nioGalIi«pecuIiarefit,&r proprium .Dehoc feorfim infl:ituendum fcrmonem, <J^'^^^jf^'
ifl:ocloco putauimuseoq,-potiirimumqu6da Gallisomnibus inter nobiliores ^^^'^t^f^)fl^
cenfeatur,& Falconis nomine virtutis merito donetur. Viribus enim cum corpoii^^f^'
mi,multiseti3m Falconibus pra?lucet,ideoq,' Rubeodido,&'cyanopodi alijfquemi'i'^^jjc<;'
rofis prasponi merctur , ac odauum in Falconum claflc ordincm, dignitatis ratione
mcre fibi vendicat .

Lamers.
Lanicri.

NOMINA.

HOS Galli Faulcons Lanicrs vocat.Marifeu tcrtiario Lancrct,nomcndat.If^^^^,0O'
liter Falconi Lainiri dicutur. Vnde vulgo Latina Lanarij Falconis voce fo<^^ ^

Alberti La
narius g^s.

*L'2.C.12.

^Jjh.l.c.9.

)LatinaLanarijl

D E S C R I P T I O- .

VEMADMODVM Lanarium Gallicum a Lanario Albcrti
ex ' Buteonum familia efle videtur , & Buteo albus quibufdam G^'
cx\o difFcrrc certo fcio,ita etiam fum inecrtus,animic|j h^rco,num q^^^^

dcndami
aliquam |
ribus pofi

li Tardiuus& Bellonius defcribunt&celebrant,idem fiteum eo,^^^^^jciJ| \^
canus nofl:er graphice depingit. Itaquc non ab rc (eparatim , li''^*^
capite&cumadie6tadifl:in6tioncde vtroqucagendum putaui, "^^^^|-j0jic

Gallici,&:

- '^"^ . eam video,prajfertim quod ad figurain feu formam exteriorem attinet . Nam

flauus , Gallicus magis albo & nigro varius uidetur . E contrario uero adionjbu

fcrcntia . . di/rimillimis. Etenim uel ipfo Carcano tefl:e ac iudice,Gallicus tam animi,quam

corr

OrnithGlogi^Lib.VIL 480

^""^ "^ultis Luff-K ^''''u^*'^ rapacjtatc,& ad iienatiim apritud!nc,&'dociIitafe noftrarem an-
■^^'''^rqueclm '^^' Hocfaltem leaorem monitum uolui, utpenitiorem examinationem
.^^^llico. i ifi^^'^''''^'^'^^;' """^'^ ^^'^'''''^ > ^'''"^ ^^"^»'^>^' «^cafio aut tacultas fimu!,

'"'^'i^s hQcn.i iV '/^^^itur^ueritatem rei inquirar . Gallicum Tardiuus & Bcl-

*^matus Jt?"^ delcnbut, Falco Lanarius minor cft Falconegentili feu nobili, pulchris pen-
*^^^e,ac imirk ^'^^.^"^ ^"^^^^ tormofior. Ccrtilfim^ funt note,quibus Lanarium licer diirno'
^^^iifcrior!. '^''^^'"''T""^^'''''^ roftrum cruraq,'cum pedibushabeatc^rulea, plumas vc-
^'ftnen^.,,?!"'^^^ '"^^ varia5,idq,' maculis non quidem rran(uerfis,fed plumas in loneum

'° j[*^^5>c«;^fraria atque in Falconibus rarione , Plum^ dorfi non admodum varie^a-
^^'^conn"^''"^^^'*^^"" ^ caud«,partcfuperna&externa. Etfifortcin his macubquar-
^^^iortmre^ exrcnfarum parrcmin-

^^'"^ noric j .^J^"'*^^ contemplanri nor« apparebunr , figura a reliquarum volucrium rapa-
^•^'^i^ina^' r ' Suntemm rorunda? , ac inftarcxiguorum numulorum per fuperficiem
S"^udine,^ ' ^^^^"^" r ''^'^'^' ^'"'^'^^ peStoris &parris corporis antic^ v.irictatcs in lon-
'^''oftro ^ P^^^^enlas ac (upcr marginibus difpofitas oftentent. Collo eft breui accraalufculo,
-^^i"e.Pra.f "'^"^^^-I?^^ ^^^'^'^''^ ^^"^^^'^ eftminore,caftcrumcodcmfere pennarum

^^'^'^ocv^ :f .r'*"'^?*^ cui caputgrandius, pedcs magis cicrulco tinguntur, fiue

^'>^''e/rM Carcanushoc fcrcmodo exponic : Sunt nonnulli

F:,!. D ^^'^' P-^"^ exilcsrollru m breue ac crallum Sc minus

% 1 ^^'coni Pcregruio, necnon montano , coloris c^en I.m" piS a ^'^'^'\"'">^

>'^cuIisdiftina1im.DorfumquaIeFaIcaniPe^^^^^^^^^^

r'^*sq,piaajapparent. Al^^^cca^

A^M^^^^"^^^ fl^^^efi^it colorc firuro,nuK ds

io%i...^"^' ^^N^."^^femorum paucis ac tranfucrfim duftis notis variant. Mutaturhispes,

Lanarij
Gallicidc-
fcripcio.
Crura.
Pcdcs,
Dorfunt
A\x.
Cauda.

Collum.
Dcledtus.

Vedcs.
Falco La-
naiius Ita-
licus .
Capnr.
Oculi.
Naies.
Pcdus.
Dorlliui.

Cauda.

Crura.
Pedcs.
Muratoru
dcfcriptio.

I S ^ ^^^[^M pa/limTardmusin omnibus regionibusrepcriri (cribit, fcd

■ mM P^?.^ prouincijs id intelligir. Plerunq; enim Bellonio tefte,

Pf J^^^ ^ arboribus,autaltisrupibus proregionis uarietatc, Italicus noftcr, de quo
1% '^^^ rcanus,nafcirur in moribus Viccnrinis & in alpibus,qu.?? Iraliam a Germa-
k • fc ^ Carcanus Vicenrinus ipfe aaerit. Gallicus, ut ait Bellonius , Gallia: pcr-

■ ?ft^'^^'''quo?^^^'^-^'* ^^^^ hyemc, qu:im «ftate, pr^tcr aliarum rapacium morcm ibidem con-
^^^l^lenfn ^^^^^'^^^ ^^rc^^ ei admodum familiarc & natiuum indfcat.Cajtcr^ vero rapaccs

SUeregiouihus,pr^fertim frigidioribus,cuiufmodi eft Gallia,degunc taiuiimodo.

VENA-

Nidukcio.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

490 Vlyfsis Aldrouandi

V E N A T V S. I N G E N I V

B^^^VI ^ N ^ ^ ^ S Gallicuscum moribus fitfacilibus,ac dociIis,traaabM^"Jj
W£ nij tradente BelIonio,ad omne aucupij (eu uenatus volatici genus tam aq

Quas aues mi -^^^^ qu:im campeftre apprimc idoneus eft.Capit non foliim Picas,Coturnic^^
^ietur, \M I^^P diccs,Cornices,Phafianos,fed&Anates,im6&Grueshumana P^^^^^^^^^c
Lanarius iSr^r^^^ duftWa inftrudus . Quinetiam Carcanus ipfc Gallicos Lanarios hoc n
Gallicus . pr^dicat,& a Gallis in pretio haberi,& frequcnti ac grato ufu efle ait,qu6d eorum ^P^^j^^fej
cufl:ribus Anatescapiant. Et cumfocietatcmaxime gaudeant, multos und focios^jn ^^^^^
uenaturos cmittunt. Quoniam uer6 alis diutilTimc in «there fupra pr^dam f"^P^*p^.^fioiif
tantopere Anatesfatigant,ut&canum opera,&fufl:ibus plurimaspccidant. Atqih-^^^^ji;))
plures interimunt,quam ipforummet Lanariorum rapacitate. Hajc, Carcanus alior^Li ^j,
dignorum,vt ait,relatu afl"erit,qu6d Lanarios hospr«fl:antiiruiioseuadere vcnatorevJ' ^^^^
liter alfirmarint. fnltalia vero hunc uenandiifeuaucupandi pcr Lanariosmcdum v ^^^^
cfle negat,fortafl*equ6d minus artis ac induflrria?, adeoq^ minus obledfamenti habeat- ^^^^^^j,
Liinarioru licis ver6 idcm Carcanus paul6 aliter fcribitinhuncfercfenflim, Lanari| '^^^^^^^^^^^^jf
Italicorum ^equilibrio in aere fefe fufpendunt diu admodum,& frequenter. Si in agris quempi^in
vcnacus . ciunt,qui Accipitris opcra feu Speruerij aues captet,confefl:ini hunc feCt antur fupra c3 r^ji
litantes tantiiper,donec emiflo in auem quampiam Accipitrc,magna pernicitatedeiio A
contingatSperueiium in c.ipicdaaue,ncmpe Coturnice,aIj.uic huiufmodi <Rii^P'^/y-jj)CJ'
attardiorem eflc,cam ii!ftC|.ui non dcfiflent,doncc praiam infuam \ otci\atairscdji^^
pianr,aut ex alto in tcriam deturbent,ac deuolare cogant. Hanc volatu delapfam "^^^"^^.jf
autlatebiisfcabdenrcm,aut aliaraionecfFugium quiientem minimc impctunt,ici'^^^^^'y(r
nu6,verum in acre ie fullinentes veluti fl-ant , ac tanquam immoti pendent , & ^^^r^jjj^cf^f^
Vtauceps iarcpergunt.Hac obuoIitantis,acvenationemintcrturbantis Lanari) molefl:ia'fi^^, .nii^
fefeaLaiia voletaccipitrarius,opus efl: vt curer,qu6 quauis ratione Coturnicem vnam- <;apiat'^g||^frf
riolibcrcc. futurum , ut hanc confequutus abfcedat,nequeamplius Accipitrario molcflusf^t'. ^.^n^r
fortunacanesvcnatici gregem aliquem Perdicum deprehenfum excitarint, ^^^^^^^^(^(ci^j
fulguris deorfum ruic magno ac veloci impctu,vnamqj c grege abripit, aut in l^f^^^fj^nfT^!'
derecogit,itautaIiquando ca p6fl: Accipitrisoperaabaccipitrariocapicontirg^t.I^ .jni'
fumhiciilentio pra:terirc,quidanteannosnonitamuItos nobili cmdamcmVicci^^^^^l^f
co meo fummo Vinccntio Brandicio euenerit,quod ad rem noftram,&: ad declafai^^^^feii
• Lanarius "«itura ca hiftoria faciat . Hic cum aliquando venationiintcntus Accipitren^^j^^j^^K
Nifum ab- Nilum,quem vulg6 Sparuerium dicimus,ad capicndam Coturniccm cmififlet, ^^"/'LtaiJ^^'
ripic. n3riushuncftatimunguibusarripuit,abreptumqjadteli iaftum fccum per aera ^j^' fHJ"^
Hanc rem uidens uir ille,ftatim accurrit,opem fuo Nifo allaturusjat tardus uenit. l^^^.K^!
LananusprasmetuNifum cxunguibus interramdelabi fiuerat, fcdprius interfe^^^j.ijfiii'^
huius euentu obftupefaaus uenator,ex equo defcendit,& quo uindiftam de ^^^^ohi^^^^
Lanari' in Jntercmptore lumeret,rete tetendit fupcraucf la mortua,quaFaIconem capcret,^. Jr^
retcicidit. feceirit.Lanarius,quinon longeabeoloco refederat, ad Nifum a fenecatumdeP^ .gfCJ||''*^
aduoIans,in caflesincidit,&comprchcnfus adominooccifl Nifl iuftaira fucceni^^ l^^^tiii'^^
ptusfuit.Egoquitortc fortunahuncmcum amicum adieram uifurus, Falconem ^^^CpcCi^'
uidi,& Lanarium pulcherrimum cfle,& qui iam fenearam cxucrat,corpore grandJ .
Lanarioru agnoui. Hancremgcftamrcfcrreuolui,utadmoniti uenatoresabhilceLanarJj^ -^3^;^^
in -venatu rc qucant. Horum Lanariorum hic cft vfus,ut fupra canes ucnatores , feu i^^^^^^ 0c^^^ ^
vfus . fefe aliquandiu librcnt,mctuq5 incuflb Perdiccs,Coturnices, aut Phafianos gradum j<;aj
;ant,neque diffugere. Etfi auiculam quampiam e reti euaderc accidaty tum ftat"^ ^.^^5, F ,
ins Lanarius rapit. Emittiuntur etiam ijdcm Lanarij ad uenatd in Pcrdices^Cotup j^^uH f

fianos. Quasaues fi primo infultu non prehendunt,voIucrcsobferuant,atq; tci^\.
tur accipitrarij , iA^nanty quod etiam Aftures facere folent . At rarenter eas occ"^^ i^^f^^^^t
pr^cipitant,(edlimulatq^ dc(cenderint,fupra eafdem in aerc aliquandiu u^^^"' potiJ'>
Ego quidem,inquit idem Carcanus,de Italicis loquens , nunquam eos ita
frugem aliquam facerent,aut ad uoladcum uenatum idonei cuadcrent. In Gallia ^^^^qS

«ftiinantur , rclatumqi mihi eft , in ca regione cos inftrui ad lacuftrem uenatum , ^"^^^ci^^i^^^r
quaternos plui efue Falcones emitti,quiVupra aquis feu co Ioco,ubi Anates ^""^;!^
ratione Anatescapi, uerum in noftra Italia nullius funtufus autpretij . Ha?c ^'^^^\^^S¥rlo^
nus,ex cmis uerbis intelligerc eft, multa in utroq; fcilicc t Gallico & Italico ^^^^^ ^\

multaetiam fiiniliarepenri. Inadlionibus enim,audacia,rapacitate, docilitatc,^ ,icii

f

Ornithologk Lib. V 1 1.

le efleiitfpecieOiam

>(namfr.j5o.efit,utappe4ntiore.c}biCaue)dud?^^^^^^
,> magis flTire,aucupari<,, aues foleant. Vnum hoc g, r '"t "'"""
V-"omini4 refpondere , quura in regione noftra ( de fi, , ui '^''''';" ' •"■""^ •'''^^" ("oprie-
^itaualealK.quinreliquaAcapitrumSra^^^^^^^^

^'"'cupijvfuminueniantunH^cBclifarius, defcr.pta Io..gepra:lla.uioracis

S T I T V T I O, C V R A.

^edlit hnl^ ^*?'^"'' '^"''^''""' ^^""'5 «'^™ Gruibus capie-dis idoneum vt r n
lucem .^^n'^ °- ^;^'""""'" <"cauern.m feu cellamfubterraneam.ubi calc '

ne .Kr, ^^''■''''^'a ^""'"'^ '""'^'■« '"^"^-^ Il'lio, Ufq; Quimdiu
pennasmutar.t4,ra;ftant.orerit.Temporefri2ido,u hve- vtilis fum..

.catou.au. Craffioraahmcnta,tefteBellonio^me iuscx,

^ *"'^««^crementare.|ciat,atque,utaiu.itaccipitrarij,purgetur.

^ FALCONIBVS LAPIDARIO

^ArborariQvocacis. Cap. XI,

T S I dubirent nonnulli , nequeid forfan omninQ temere, utrum duo harc mi-
nufiorumrapacum genera,qu^Dendrofalcos& Lithofalcos uoca.u,rcuera
ta,« "'^"^'if "^" '"i^T '^^^^^"^> PQ"«^ Accipicribus attribucO uciiam
c-^ I W Alberco, Falconum nacuram magis parcicipant, (LithoC^ilcfi enim

"''sir peri qiiKlem miuus generofum , at Gibbofo audacia .lih.lq iiiferioiem ,

'""li Ui^or • '"'l'^"'*'^ '"^" ucrumq; Falcoiie.n indolis confticuit; & Dcmiro^
■ ^ ^""c 'pfum Gibbofum , & Merillia feu Acfalonem ui differrc aliciit)

nos

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vlyfsis Aldrouandl

no<; quoque eomtnuni omnium fententia?, qui Falconum eos nomine dignantur, ^"^^^^'^yjji
tes in horum familiam eos referimus , reliquisq,- nondum defcriptis anteponimus n
locum aifignamus, quod u Falcoiiu natura minime,ut Rubeus,Cyanopus,Hetybrldcs h
rent. Contra ver6,quia ob exigui corporis modicas uires , animoq^ minores haud ita ^J^^gjjj^,
tism venatu fintvfus,idco Galloni Lanariocospofthabuimus. Hic enimdifciplinar
ctiam Grues c3ptat,utminoresaues taceam. lllisuero etiam Moncdulas reludantur.

Lirhofalc'
Falco lapi'
darius ,
Dendiofi\l
cus,

StcinfalcK.
BaumfalK,

Accipicer
laeuis.
Rochier.
Falco (^uis.

NOMENCLATVRA.

ITHOFALCVM Grarcc cil Ornithologo aptc dicere poflumus, <\^^j^^
vulgo FaIconemLapidarium;ifem Dcndrotalcum,quem ^rborariuj?
conem vocant: Simili ncmpe fingcndi nominis ratione,acIibertate v^^^j^^
Latinorum & Germanorum vulgus Iblet.lllum enim hi Steinfalck, ^ j.^^
pidum Falconem , feu petrarum , quod in pr^ruptis faxis lubcns dcg^ j^^^
dubio vocarut.Hunc vero Baumfdck, id eft, arborum Falconem,q"^^^^jj,
boribus nidum extruat,ac in his frequens verfetur,nucuparunt. Nomen ^utem dimin^'
Baumfalcklemari potiiis conuenit, vti primitiuum fasmina? . Qnx differentia in Litho^^j^,
co etiam in ca!teris onmibus Accipitrum, Falconumq,-generibus in lingua ^^^"^^^^^..jitu''

Maenim'
do.

Dorfum .
Ais.
Pedtus .
Oculi .
Roftrum ,
Cauda .

Falchetto.

StofsfelcK-

feruaripoteft.CHndamGermanirerumnaturaliii periti AccipitrcmLa^uem mterpr
Dedrofalcii. Falco Rochier apud Sabaudos didtus a rupibus,ide fortc cum Lithofal'^^

F O R M A.

E Lithofalcifiguranihilaliud abauthoribus,traditumhabemus,quai^'^^f
ab Alberto,atqueinha!c verbaiLapariusquidemmedi^quandtatisci rj^jji
gorisinterPeregrinum & Gibbofum. Arborarij vero,pr<^terqua qu9^^^^j[iif,
Albertus quatitate,& vigore inter Gibbofum & Merillu medium ^l^^oJ^'
pleniorem tn e Stumpffio, plenifTima uero ab Ornithologo diligenOlii
fcriptione habemus huiufinodi, Dendrofalcus,inquit ille, auis egreg^? p^H' a
bilis eft fpecie non admodu diiTimilis Sparuerio,nigrior tn alquanto & minor.Hic v^^%oJ*>
drofaIcus,quera ipfe manibus tra6taui,a roftroadfinemcaudcclonguserat palmos p^r
id eft, digitos fedecim.Pedes erant pallidi, tanquam ex fubflauo & viridi colore iri^^^^-^^^c^^
fum nigrum,fed margines infimos pennarum capids &dorfi, praeferdm inferioris/^^^^^jji A
fubruffi ambiebant. Penn^ alarum nigriores erant,&latus ahrum illud, quod verfus^%v*'
maiufculis maculis cx candido ruffis diftinguebatur . Peftus albida? & nigricantes ^l^^b^^''
riabant , Plumas ex albo fubflauo retro aures , & in ccruice maculas qualdam con^^^|^^
Oculi nigricabant, roftro color fcrc ca-rulcus. Penn^ in cauda maculis diftingueb^iit ' jiljJ
de ahjs di£tum,duabus tantum medijsexceptis. An vero Accipiter Fringillarms, ,^(^
fcriptum,idem fortc fit cum hoc Dendrofalco , diligentiores inquirant.ltali ^'^^^'^.^^ii^^J
paruum, Falchetto nominant,quafi FalconcUum . Paruiautem funt& duoiam ^^^^^^0^".
nes,nempe Lithofalcus & Dendrofalcus & Merillus noftratibus Smerlo , feu Smcnfe ^^fli^
tatus, & quem Germani StofsfeIckIin,hoceft , Falconellum ferientemnominant.^
eundem MeriUum effe Ornithologusconijcit.

L O C V S.

F

A L C O lapidiimin prxruptis,inquit Albertus, petrispulliiicat,(vnde5<:ei<i
in alpium rupibus inuenitur. Arborarius vero in arboribus nidum extruit,<5"^
liter nomine proprio eum ab ali js diftinxit.

V

E N A T V S. M O R E

Pugna De

drofalci cu
Moncdu-

fcribit Ornithologus.Regitur Arborarius,inquit Albertus', & nutritur fimili i»^^^^'

V A N A M, vt aflerit Stumpffius,propter paruttatem, ""»^™^^^^|^^^ : ^^jo'
fli6lu fuo cum Monedulis exhibet . In ventriculo didc^i plmnas repcrine le

non admodum frequens Dcdrofalci vfus fitin aucupio,feu venatu voia ^^^^j ^
men auis planc placabilis & ingenio mitis , adeo vt emilla per fyluas ^^^^10^^^^

minum fuum redeat . lucundiiTimum quidem illud fpedaculuni ^^^^,-,th^f!^^

rillus, Lapidarius ver6,quo Peregrinus .

6

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OrnithoIogiiLib.Vir. ^pj
DE FALCONE RVBEO. Cap. XIL

01

ccaiiquuiicant,h. lconeshosminores qui.lem corporeellb, -dociliores tamen

, '"^«^iFTcolus'^^^^^^^^^^^ """'^" Cya"opod^us&Hyb„d.bus.vtp^rqu

■'"•°""'"sgeiieroiisdcgenerant,antcponidignuseft. » t

N O M I N A.

Alber^o p''r"^ '\f?"«ar^aIbuno rubro colore, vtvult Nn,.-

^^lte;'BeS::^Svt^

DESCRIPTIO. TEMPERIES.^

^ tc«o wnl!^n n7"™ Crefcc-tioinnuraeromaiorum Falconum ponitur.^Al- 'ttocp
^ ba eli bZW

,pl^-«S£S£3 nonfuntintcrpofit*, nec in doZT.fcZTjZ^l'""'^ '''^^^
t.7>-«rubere,nific»malasexerit:Tuncenimfufcaa^^^^^^^^^ ^'"fe"^
Jm perperam&abfurde quidamexLanarioijl^S^^^^

O^^iMUu^nc ..r. „ . i.^rcsmeaijiint , &inqmbufdamauibus reperiantur.vtvir.VLc fci.

jVuise-nSTcoCeS

i^jKthinus crornK Jf c i ^ ' &inquibufdamauibus reperiantur,vtviridis

^-ntemperiem Sr«KK r ''^"S''''"'""^'^^^

O C V S.

Kjj^ V O L A T V S.

''^S.«^t?l£m''X'^^'^'^ perfeuerante. Penna

*ea,ut.dea.t,molhoreft,necd.avoladumpetafuft,net,quinfragipericIitetur.

^O RES. VENATVS.

^Jtf^]^ ^^^'^^'''^^'^«'■regitur^fiTardiuocredimus.Albertusverocicu-
rem adinodum fien a.t.Quanuis & hic ipfe ad aucupium non debere cogi fu-
pra modum moneat . Teraperies enim , inquit, rube.t facile vincitur, & Ixdi-
WT labore , quamuis facile faciat impetum .i princ.pio . Etquoniam ad leues
. ^^T''"""'!^^"'" eo^S^-^^ium ."e temperamentumeiusaffi-

Sl^^^accedens^l T/ P«'*'^^""dam,auttertiam mutat.onem pennarum .

«"uucm pennarum . '

Tt

AETAS

4P4 Vlyfsis AMrouandl

^ T A S. E N V T R I T I O.

I T AE, vtaflem AIbertus,eftminusI6gaf,quamrcIiqui ^^^^^^^^f^-M-
brem nutriridebet, inquit , carnibus plane rccentibus&adhuccalore

Carncs. iS^i ^il^ Drem nucnri aeoer, inquic , carinuu5 pianc i ccciuiuua dLii*^^ —

rantibus,nonnimijstamen,nequefepiusindie,redmane& velperita ^^^^
Et quoniam LTui/Tima quauis de caufa altcratur , ofFenditurqj , cautc tr
dus, netemperamentum eiusdamnum patiatur . Huncmacilentum ■
iubet Crefcentienfis. 1 ta enim jneliiis aucupari feu venari affirmans,cu
dam mediocri habitu , alij vero cum obcfi funt , alacriores fefc pr^beant . Et Tardiuus , H^.^^
Purgatio. argre inftrui ac regi fe patiatur , licet audax fit , vult, antequam ad volatum &r venatu ^^^^^^
tatur,ter eum exinaniri,feu extenuari,purgariuc , vt vulgo aiut,ofFulis c pelle ^^^^^"^^ji^jjan'
prius elota , atque ubi has dedcris , fmgulis vicibus calefaaum in locum opacum ai 4

tifper feponi .

D E

D V O B V S F ALC ONIBV^

Rubrisalijslndicis. Cap. XIII.

I C E T hisdMobus Falconibus exoticis, quorum hicicones cxhibcm«^J^^(j.
prium ac peculiare caput,tanquam fpecie , omni dubio procul a ^j^^qiif
bco AlbertidifFerentibusdicareiufte potuiflemus.Qua vero ob c^^"^.^^ J^fi'
cum rubeo dido fimilitudinem habcnt , non alio aptiori , quam Falco^^^^j,
bci(adiea:ointcrim a patria ad difcrimcncognomine) donari <i^^|,,j5)ii'
dentur, itaque eos huc referendos duximus , pra?ferrim cum hoc
6 , quam Albcrti Falco polfidercdebeant. Nam illeipfomet teil:e,ob gurtaS ^^jj^
modo quafdam,quibus rcfpcrgitur rubras,id noniinis inucnit. Hi parte anteriore toth .
internis rubcnt,adco ut qui pronos infpiciat,praeter colorcm rubeum fcre nihil videat» f

Alberro ru
beus Falco

cui didus. ftiusmult<

DESCRIPTIO.

Magnitu-
do.

Mare cfTc.

R I O R horum Falconum altcro multo maior efl:,eumqp- tertia plus ^ ^^^gff
tc fupcrat: vnde (i quid conicdlura aflcqui poflum, ciim in rapacium i^^^i^c^t
minae grandiores ac fpcciofiores, venatuiqi aptiores fint,mares vcro ^^^^jiA'
fam caufam Tcrtiarij dicacur, quod tertia partc fere f^ minis fint ^^^^l^^j^inf^^
huncfxminam,iUumvcr6maremen'c crediderim. Addequod
vtrunq; cflrdiucrfitas^ca cxccpta,qu6d faturatior in mafculo color efl:,ob calore rcij'^ i^f^fi'

Color.
Roftrum.

Oculi.

Peftus.
Iv4entum.

colli,dorfi totius,necnon alarum cxteriorum. Roft:rum ei admodum craflum,qua ^jf ^ol^J^
tiguum fuperius & inferius vniucrfum luteum efl:,vnco mediocri efl:,ac cinereo,qu3 ^pj'^
& totaefl:ea anterior rofl:ri pars, quam nudam nulla membrana lutea inueftit. ^^^^ic^-^,
ni<^crrima,irisfufca,obfcurobaeticocoloreinfe£ta. Membranaciliorum in ambitu ^^^^sf^

lore imbuta. Pcftus vniucrfum,& alarum,ut videbatur, interiorum fuperior P^^^»^.^^^ . f
que & vropygium,necnon coxa:,femoraqj fulua plane tota rubet cinnabarino ^^^rajjigui^^^
tum tamen in hoc rubco colore , macula oblonga cincrea , qua? infernc dcfinit, di ^^^^^
Pcftus quoque ciufdem coloris notulis anteriori flerno raris rcfj^ergitur . Latera '^^
medijs alis complicatis intcgunLur , fimili colore cinereo fufco dnguntur . Alar Y^flx\^t\i^\\it
tremis apicibus vltra mediam longe caudam porriguntur , extremo ferc dorlo ^
cuflatim incumbentcs. Cauda enim obI6ga,cuius penn^ fingulx alternis fpatiiS ^^^c^i^
hemvcicli forma anguftioribus , modo cinereis amplioribus variat. Cruri, pedesq?
crafla fatis robuftaqi. Vngues nigri,acuti(fimi. ^

Al«.

Cauda.
Crura.
Pcdcs.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OrnkhoIoeicT Lib.V 1 1. 495

cxiiiQ ^^^^^^ niarem efle credimus,^' fecundo loco dedimus,tertia, ut diximus,prope parte Falconism
Suoq^^ varieratecum priori ferc eadem,&:in eifdem partibus , nifi quod, vt ante

bra,.,j^^^^^""''^"ScoIorrubeus in hoc faturatior efl:,&euidetior,eadem, qu^ in priore,mem- ^0^!^"°*
pfori^^^^n^^ ^^^^^^^^ P^^^cs, qua^in priorecolor cinereuslubfufcusimbuir, jji hoc, nigro i^i^ci'cci2.
^^le ^^^^^ colore, c\v\aksluut a\x Cvi\^cvv\x,ca\>ut,dorCum,cauda . QuaCdam tamcn ad- Ko\xtuvu .
/y/g ^^"^p^notas huicpeculures,quihusab altero difcrepat, Roilrum enim huictotum cx- Mtnmnu ^
\\\^ ^^^|)^^ mcTt\\>Tariu\a,C|ux uarcsvntev;\t,\uteaexcey>ta,of\s'\nxcj\ia\\\>usvc\ut\Cerrat\s. •
fe^l ^!^ S^ulx inmum huicdikitias pauio rubet, co/oreadcinercum nonnihifvct^cnte,
i-; fnej,/ 'l "^3cula,utin priore infignitum eflr.Pcnna? rcmiges interiores albent,notis fufcis traii
\if ^f^9^^^^ibus,(latoqj interuallo diiHn£tx:rehqua,nempefuperna alarum pars, fcu axil-
^^iWv^"^"^ ^uluojceu rubric« rubct . Caudaquoquepronaduphci macularum tran(uer(a- Caucfa.
^'''cfate, nempe albarum & cinerearumyqux ad ca?ruleum incJinant, altcniatijn orna- ^ ^^'^ *
. ^ picitur . P edes cruraq^ dilutiori luteo , cereoue coiore funt . "^^ '

. L O C V S.

y R V N Qjy H / ndia Oricntili^ dcdit , vnde fub nomine Falconum Indicorum a Se-
ac ^11^' p Magno l-J etruri^e Duce Ferdinado ad viuum cxpreflbs,quae cft infignis eius,
0 1 rincipe di^na hberahtas,dono miflbs acccpi .

i3E FALCONE CYANOPODE.
Cap. XIII.

' ^ Y ? ^ cquidcm Falconum gcnera pcdibus c?nileis inftruaa inucnio.
Nam 6C P eregrini nonnulli, Hierofalci, Sacri, necnon Lanarij Gallorum
Carcani pedesomnes habcntcyaneos. Vni tamenfoli pcculiaritcrauthorum
& accipitrariorum cofenfus a pedum ceruleo colore nomen Cyanopodi in-
didit. Itaquenoluicgoquoqueeius tra(5:ationem omittere,etfiquifiiamhic
oerty^ n . ^'^^^o|it>&adquodgeiiusreferendusmihinonadmodumconftet.SoIus Al-
^^Q^ ^^"^ verbis admodum parcis eum defcribit. Quantum vero exhis ipfis , pr^fer-
? ^^^^^"/^^f /"^^'^'^'^^''^'^•'i^^i^ert^colligere eft,ad Lanarium potiiis,quam ad aliam vl-
%i^^-^^'^"^^^^^^"^P^^'"'^^^^^''^^'^"''- F>egencrisenim&a Falconum indole nonnihil
■^^Mef ^"k"^^"^^*^^ ^^^^^^^ ^"^'^^ pr^dam inftar Lanarij fefe librans , eo-

\\it i^"^'f"^-Qil^re an Lanarij qu^piam fit fpecics curiofis difquirendum relinquo.Nobis
^^iiof ' '"ionnunquam noJum indicaffe fuificiat,qu6 folertibusingenijsrerumnatur^
4')H^e^'*^(7^ ^*'^^^? pr?beamus,ut cxadliiis obfcuriora i^^c^in quibus iudicium anceps eft,in-
b '^^\^ixprofeii:6^quicunquefueritFaIconibusapponimeretur.

N O M E N C L A T V R A.

EBRAICAM voccm Pcrcs D^iS^funt qui in " Leuitico,&in ^ Deuterono-
mio Accipitrem interpretantur,alij Hali«tum;lud^i vulgo Ti^biVo, Bla^^fu^fl,
id cft,Falconcm pcdis cairulei, vt Gcrmani appellant. lllyrij hunc Falconem
nominant Raroh.Itali Zahro (a faphirino colore pedum,vt Albertus uocat)
^2 qucm magnum & paruum faciunt, nimirum pro iexus difcriminc. Albcrtus
licat P«iIconem,qui vulg6 pcs blauusCita Germani cyanum uocat) uel hyacinthi-
Circum Anftotehs facir,de quo inter Accipitres a nobis traftatum eft.

V. D E S C R I P T I O.

Ji tJd ^ ^ ^ ^ ^ S^""^ carruleo pedc (inquit Albertus) Falconi Pcregrino magni-
I p^^"^^.*S^^Je,&:ligura flmileeft; fed in hoc difFert,qu6d dorfum eius,6c exterior alaru Qa<
^'^giof p '^''iiis nig edinis,& pedus plus albedinis habet, & alx brcuiores funt, cauda uero rq
^S^^intum. Pedc5 eius hyacinthini,fiuc azurini funt.

Crmlcis
pedib. Fal
concs quoC

Cyanopos
ad qiios <: c
nus Falco-
num rcdu-
cendus .

Pcrcs ,
Bla^fu°in

Roroh .
Zafiro.
Pcsblau'.

£oa Pc-
grino dif
crar.

Tt

vox.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2Vol.l

Vlyfsis Aldrouandl
V O X.

VOX ciaciitior quAm Peregrino. Efteiiim humidion&pitU!to/ior,utiiitAlbcrtU5'Vn'
dc cum frigidiori tempcrameiito fitjuocis inftrumenta etiam anguftiora cflcconting^^
qux largior calor dilatare (oIet,grauioremq; uoccm cdcrc ,

V E N A T V S. M O R E S.

i N auibusinuadendis,ait Albcrtus,minusaudaxobhumidumnimirum5^P''
tuitofum temperamentu.Raro enim inuaditaucs Pica uel Cornicc inaiof^|' J
cum Percgrini,alijq; Falcones maiores quafuis aues aggrediantur . '
utFaIcopedisc2eruIei,cumcfublimi dcorfumfe prxcipitare &inpr«;^:^
impetu fcrri debet,propter mctum loco mancat,& alis fufpcndatur.Dilf^^P

n^ tamcn , & indullria hominis eum iuuantis audacior fit : ucriim noniw^

nobilcs i alcu.ies,a quorum excellentia multum decHnat. Namutmilitcs quandoquc^
parum robufti,fcicntia tamen & ufu miIitandi,confIigendiq,inftruai,& fociorum ^^^^^]\,
Qoaj aucs mati, fappe claras uiaorias referut.Sic Falco Cvanopus ufu deijcicndi,f enendiq^ aues,&
capiat Cya narij fibi propinqui fiducia mclms,& audacius ferit,quam pcr naturam facerct,ut Nifef
nopus. quefeuSperuerius,Itaqueetiamfortioresfeinuadit,&maioresaues.Nccmirum,cameti^j^,
lananXqui natura adco timidi,tardiq,- funt,utnon nifi mures, autaues uolandi adhucin^P
tcs,ucl quar fortc humi currunt , ucl in nido iacent, captcnt ) eodcm modo ad audaciamCf^-
diantur . Qua ucro rationc audacia in Accipitribus excitctur, cxplicatum cft fuo loco .

DE FALCONE CYANOPODE ALlO-

Qnts aues
capiat.

Cap. XV.

O N G E vcro aliud, ac diuerrifrmium ab eo,qucm lam cx Albcrto d^^^^i

Pfouerbia.

J««°""rViidegeiicro/loreal/quaprofapiaorttimertefacileliquef'':^^

^r-.»^-» Stumpfius,ui excelfisquibufdam petris.iuxta aquas, a.itv3ll<.

fundas,cum alib.,tum pr*cipuc c.rca oppidum, quod tribunal Ca;faris vocant . Nidis ffx
ptus.mnfuefit. Biniusaucupjoauaioreft.Dehocexftatapud Germanos prouerbii b"^.
mod.,E..ie..lehecketkeniblafuofs, l,oc eft; Vlulanon genen.tCyanopodem f^''^
hundem habct fenfum,quem iUud : E SquiUa rofa non iiafcitur.

DE FALCONIBVS PROMISCV^^

coicugenitis. Cap. XVI

A

O R D O. S Y N O N I M A.

DVLTERINI quodammodo , & non vnius gcneris parcntibus orti F^l^^i .
vltmio loco reccnfendi veniunt , quos mixtos alij vocant : Latine livbrid^^^^
nte Peregrino,altcro Motano procreatos p^^^

Talconcs

u^^h -A ^ ItaIi,vtCarcanus,cxaIt€ropareate
Falconcs * ^gr> Fakoncs traucrfos vocant.
ttaucrii .

Pcrc^rinus
Cu quo Fal
coae milcc
tur.

GENERA. DIFFERENTI^.

R AETER mododiaum Italorum Traucrforum Falconum ^^^^^^aisf
Albcrtoquatcrnahis enumeranturvcrbis.Quumquodlibct cx P^^ ^.dho^.
neribus cuilibet permifceatur,multa fiunt Falconum gcncra , ex q^^^^^^ 110,0^^
pcrucncrantquatuor. Falcocnim Percgrinusfrcqucntermifcctur cuflj

^^.^ pedesc^rulei .QuodfiFalconafcaturcxPercgrinopatrc&matre P^^'; .j^jifl

ruleoruui,pacnnatplcrunquc, parum declmata nobilitate, licct parun^ coloris c^J

^*^r?vy^ "«W,tttcmacccd(t. R

^'f^ dixim, u ''■'T''^.^"?'' ^""">' nigris,ucl albis vd rubris.Et quanquara

OENERATIO.

? V AN VI S (inquit Albertus) pro regionibuj morcj & colorcj animalium ra-
( nenr tameufpccierum tam diflimilium diuerfitatis caufa prf cipua eft permi- AnimaliS
"'oyenens^etiammgcneribusAn

noitristemponbus. Sic&animaliaex feminibusetiam differentium fpecie 'pecicrum
- -r^ anmiahum.fi conueniant intcr fe tcmperamento,& natura , & impreenatio- ""'^» •

r.""'f.nec r li'ecicdiuerfi,fcd tcmpcrameto fimiles, teraporelibidinis con- dmerfwas

^ FalcomT ^'^^^'^' 'f''"'n»cui permifceantur,inucniunt. Et hoc non folum probabae cft •
?>fi.&SbSeneribus.nterfeperm coitucum Afturibus F,lcoPere

\l ^'^onrffi^"'!'"* coni|cimus. Porro in memoratis quatuorgeneribns preci. cum Jijs

^"'"eniu.T^ , f?"*")"=' f«parantur. propter nrardam &iram . Etc^m ftJfpcciei coniuees

^^JSp-^^-c^-.-noniudiciifnhifc^

I N D O L E S.

I V 0 p $ I («unj; tfJOTnc pedis cxrulei Peregrinuj c6mifceatur,ferc fimilis P&;
1 «^"nogencratur auis. Si cum Lanarionigro-, ignobilis Falco niger, vel nigro
hmihsprocrcatur.SicumLanarioalbo,f?milisFaIconialbo.Siaeni

i^^^Srrit^T, utT «Ju^njqui omnmoex vtroqucpa«nte

FinisLIbriSeptlml.

VLYSSIS

VLYSSIS ALDROVANDl

PHILOSOPHI. ET MEDICI

BONONIENSIS

ORNITHOLOGI^

Liber Odauus.

Qui cft

DE AVIBVS RAPACIBVS NOCTVRNIS.

Oidinis ra
rio.

Qnx Aucs
nodlurnaf.

Quot No-
€turnarum

vctercs
luerint

Qu^damdeeifdemingcneredida. Cap

B S O L V T O traaatu de Rapacibus diurnis,ordinis ratio expoftu^^^'Jjt(r
mcci^tsdt noaurnis agamus,qu« tanto illis cedunt merito , qu^^^^^JJ^Cff
ncbris nobilior. Nodturnaru vero nomineeas omncs intenigimus,q ^^fj^
ci gcnerali nominc Thctvita)7rct<; indigetant, ob cacjfiQSOculos. Adeo .^^fiii^
& particularibus.nominibusconfufaeft ift«c no6turnarum auiui" ^^^^o'
eturnarum vt certc arduum fit,(SCQperofum , prpprio fingujas a vetcribus ^^^^^\h^^

Auiu fpes, minediftinaccognofccrc. Itautncccflariura omnino eneputcm,diuerfa ^a^P.^^^^LiUg'^^'^

, fta minaad candcm rcm,aut faltem ad genus, vnicum redigcre . Alioquin ycteres fibilP'

• re f«pc ncccfse cft^qui cum dcccm t^ntum Dlcric|ue harum auium fpecics ftatuanj; ^^^^^^c^
tamen multo plura rccenfcnt. Siht igitur,cxempli gri'tia,fi non idcm,faltem fub toQ^r>^\^cO}
Chalcis,Cyitiindis,Hybris,PtYJ^^

&; ^ps. Haf um auium tameitnngillaS , aut plururias miHti diuerfas dl*C' vSlucrun^ •

' ...... ..,#S . Y::'ft:D ''M;:i;:»i;|S:.-

L V O t) a*d a^iurai harum rio£^urnarum ajipeHationem att^H^', Vidcre lic^l^jj^t;^ |'^^o
1 pcr Onomatopbfiam cohfida cfl*e,vtictiam aliarum nonnn|larum, ^^^^tj
culus,Vpupa,C oruus; fed harum praecipue^idq,- non in vnius gentis,{ed^"j'^ pti^^lJ'
— ^ - marum idiomate.Gratia cxemplitHybris Grascis & Byas:Bubo & ^
Hibou (jallis,Germanis Eul,Vul,Hurvv,omnia a lono auis vocabula formatafu^^^'
VI quibus cabulum VI , tanquam gcnaltum omnibus propc nodurnis attribuunt .

G E N E R. A -D lE F E^R E N T I A^^„,,r

O T AE hodie funt vulgo quinq; nodturnarum auium (\^cc\cSy ^l^cfi^^
bo, Afio, Vlula, Noaua & Aluco.^cd antiqui alias pr^terea trad .^^i^jin^^.
lesfunt Accipiternodurnus, quem nos Hybridem AriftoteIi^i^^^^j^6f^^,
no autcm Cymindim,;vt vulgaris eft opinio,Coruus nofturnus» q ^^j.jbif j.^
Nfjy/r/)fcooa;«!z rliriinf . fed hunc Otnm effe anihiifdam Ariftoteie ^ ^

Aucs no-
iturns ^
vocc di^?

competat .

Quinq; gc
ncra^ no-
^turnarum
nota.

Hybris q^s.
Capriceps

NvmiKopctK^ dicunt , fed hunc Otum efle quibufclam Ariftoteles^^^
"^•^ ycau?^c^ qui Latinis Caprimulgus eft , & Capriceps , qui ^"^'?^^yunf^!^^(r^'^
idem eft cum Caprimulgo . Scops item & Strix . Ego apud Ariftotelcm qn« ^fj^jiob^^^^o'
cipua no(5turnarum,qui aduncis vnguibusfunt,&:ex venatu viuunt,dequibus ^ ^ (n^^^^jjV
dumeft, gencraefleexiftimo, l^ivxTixdpajt-i^yMlnot^/Buct^iMov^ ^'y^^^^Y^^^^ieo^^^^pliOf
rum /imul ' eocje capitcinerainit ) & diycaTdKm , cuius alio ^ loco. Primo loco ^ ^p^n^.^
terpres ita hab^ No^rndfum etia auium nonnulUdduncisfunt vnguibusy vt Ctcftfff > J^M

i

Hic

Ornithologlac Lib.VI I L 4pp

Gi3^^^®>^"^J»»^co^fextu GraecaIegitur,Nyaicorax, traducitCicunia,diiaioncmuer6 Gaz?
^fi^fed ^^^"^^^ tralluIit,<Sc Byas, Bubonem , Eode loco ita pergit . Speciesjimilis Noan^ Bubo
poc^: ^^^^^^^f ^'«^ ffo» mtnor.qHhm AfuU, ite Aluco, vluU, Ajio, Hic pro didione Grarca Eleos ,
teci^ oe ''^- AIucone,pro Grarco A egoIios,VIula,pro Scops Afioncm.Sed mea quidem fen
co proK ^if -^^' Nyaicorax enim Ariftoteli ipfi idem cfl: cum Oto fme Afione, vt pofl:ea fuo lo.

^0proK'k- Y*^*^*'-*-'^'*^ ^*"»^^'-^"*P" luciu tuia v/co uuc /\none,vcpOltea luolo. Nydicorax
tu,i,-^^^ QuidcmfimiIisefl:,fedmuIt6minor,Diftinguuntquidam to-

rasom maius,&minus, Hoccontineri uolunt,Noaua,Vlulam; illo, cate- p^c^

*«auef ^^^Snas,6c qu« magnitudinis mcrito cum Aquila certarc poOlnt . Recenfentur & ^^.J^
fcrihh, • "^^" uagantur,apud AnftQtelcm,dc quibus fuo loco diccmus:hic de ijs tatum
v^-^^n lumus,quibus ungues adunci funt.

F O R M A.

AGNITVD INE igiturutdia:umeft,interfedifferunt. Pcnnatorum
4rtimalium * (Plinio tc(kc^KocJur»a qudidam tantum , fennas velut auresjetunt , vt
Otus dr Bubo, cAteris cauern^adaudiendum . Oculos om nes magnos, amplos , 6c
c^rioTIiatct, quem colorc Gr^ciglaucon uocat^dffqjls^quem nos uulgo di-
cimus, coloremifchio fra Ibianco cuerde. Huiufmodi oculis fertur tuifle
lo '^^rum ?r^^ Pallas,ideo Glaucopis difta,& Neptunus. Vncum etiam roftrum mo7e3Iur-

^'^'ifc&^r^*^^"^^^^"^^'^^»'^"'^S^^^^^^'"^^^^ Plurimispedumdigi-
Ntis p^^^^^-?^«^|es, bini fcilicct,ut Picis: AluconlTRoau^A^luIis. Pedes hirfuti ac plumofi
• ^orporis color cinercus fcrrugineo uaric maculofus ,

S V S. A C T I O N E S.

R D y V M eft rationem rcddere,cur naturaaues nonnullas uolarc noaii,&
quidcerc interdm uoIuerit,nifi mutua uKcr (e comparationc fada, idem dici
pollit dc auibus,quod de quadrupedibus, Videmus cnim animantia quardam

ICra noftli naCri X/ infi»rAi,\

%s & • .^"^»^uui maionDus,tum minont»us,in Leruis,m Y ulpibus,in Lupis, in Lei
%nt r 5lf rerpcntiumgcncrc. H^c Qmniaanimantiafimulatq,foleoccidereper-

^^^^o/uk caucrnisadpaftumprQdeunt . Dein ciimad horas aliquot quieuerint

Hsuf "'"^^^??^"^'^^"^ Ji^d^g^ndumredeunt. Icicmcontingitde auibus noaurnis,
%Ur r "^j" • ^S"^^ l»cetcQnfpicere,naturaplusquamquadrupedibus confuluifle

funr ^^*^»^"^^ fupcrcihjs rcfpondct,ita ut pra?terquam qu6d pupill^ oculorum corum
Sern^^^T"^"^^^^^^^"^**^^*^^^"^"^^"^^ inftruft«lunt(S<congruis coloribus, Habent

^^no n r ^.^eP"»i^"f^f>S«? etiam ad clariorem vifiQnem non parum CQi?ducunt, Ad vi-
^r^i;. " ■ ^^H^c" prodeunt & mane,ipfo * Philofopho tcftc,ita dkwey:^oifHa,N)^tcoraces

Macnitu-
do.
Auies .
Oculi.
Color glau

CUS (]U1S .

Pallas cur
Giaucopis
dida .
Roftium .
Vngucs .
Digiti .
Pedcs.
Color toti*
corpoiis .
Curno6:u
volent .
Animalia-»
qux no(^tii
vident .

y^tm(^rdiu nequet^/tt cernere .noiiuvenando jtbi (iyumacquitunt>vtrHrnnontotano&i id
S yfk^^^^MM^^ C^ui acuratius ipforum vifioneQbftruabit animaduertet cam
r^H cu *""gncm cfle,atque vulgo exiftimatur, Si cnim quifpiam de nodc fefc inclu-
'^'^1^0 ''^"*^ noaurnarum omnium elariflime cernat , loco quopiam angufto & ob*
S^tn vci ^^^^^^ fi tum uerfus auem progrediatur, vel ei minctur, u t nec 3\hs , ita neque hanc
t >»/ v-^""^ CCrncre COmpcrict . Quamuis itzs^nchebetantharumomniumy vt inquit
(f S rcq • • ^*"*^^'^?*^ tamcn idco dc no^t clare vident. Ad vifionc enim ftcundu Arifto-

h ^^ftu - «cnnbUe modcratum imbeciHujOC argrum (cntum Qitendit.Contmgitq,- ocu-
J'^^ ^t^Qu J^^rmos <Sc debflcsLuminc folari feu diurno vcluti perftringi ac verberari ^ Ccr*
al^*^^^lc/k^^*^^\^"^ eftmagnum,ncqietiamomnin6nultum7fedmedio-
^^^iUn^^^y^f "iT\q>crcpufculum videtur.Vndc tum potifsimiim ad paftum euolare folent,
^ ^i^etiatn cas mcli us: videre,quam cum in mcrii funt tcnehri^ vcrifimile cft *

Cur oculos
magnos ha
beanc ani-
malia no-
(^uviden-

No(Slurnas
aues no(^ii
non cx3.dc
ccrncrc.

Acirad visu
tcquiiirur .
Cur iterditi
^grecernat,
QuadQ op-
timccernar„
<Sc adpallu

LOCVS.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

102 yijrsisAIdrouancIi
L O C V S,

NOCT VRNAE auesnon (blumintenebricofismontium &rupium cauernisA
tent,fcd in cauis etiam arboribus,in ^dificijs defertisjfub toa:is domorum magniflc^'
rum,tempIorum,turrium,adquarrar6 homines accedunt. Rupqsprofe£i:oNorl||j
g\x ac feptemtrionalium regionum^& harum auium 6c Accipitrinigenens,ut maximani,'
pr^ftantilfimam partem habent ,

V I C T V S. R A P I N A.

PL E R E QV AE aues nofturna? perfequuntiir la£er£as,vetici]Ios, tefl-e Ariftotele;^
res,Hyrudines quoque aliafque auiculas item infedta , fcar.^eos , apes,vcfpas,crabo'^
Maiores ramen,utBubo,ctiam lepu(culos,& cuniculos aliquandorapiunt,

D E B V B O N E. Cap. II.

D I G N I T A S.

Cur 4 Cu' f^^^jS nontam proprio merito ,qwam Poc'tarumfcriptis mfami.S^"'JJJ?

bone inci- Mlt ^^"^'^'"i^ "o<^iiniarum rapacium longc maximus,non tcmcrc cartcri^^^^

bus priorem hiilorix locum fibi vendicat. Quemadmodum cnim

.pienaum. rjX^X busprioremhiilorixlocumfibi vcndicat.Quemadmoduii. - ^^,..
lupiteria. » \f^}^t) ^^^^"^^^^'"niJSquar cx pr:cda viuunt,omnium confcnfu principat"^
liinQ inl' M^^^^M "^'"''^'*^"''"^^"^'o"^fe^"o<^^unias. Vndcquemadmodumlouenil^^^jtf.
bonein ^ -f,- ^iJinmuminAquilamtanquamfedignamauem mutatumiegirous,!^? ^,„1

Jionem illius coiugcm, &: fororem Deorumq; Reginam Bubonis formam induifle 0
idbulxtradum. Nonenimdecorulunonierat, vtinexiguam aliquamaut vilem ^"v^ci/^/
mutaret,fed in eam potiLis,quat noaurno tempore omnium eflet K egina,qu^quehaii^^j^,
noaLi,atque Aquila louis interdiii imperaret. Imo vcro Bubo neque corporis magii^? x
neque robore Aquila inferior eft . Nam ec) audaci^ fepe deuenit , vt non folum A^^l.ia-

Ba-f^fd'^^^PO':e5rapit,ita&Bubonoaurnotempore.Venamrautcmtamdextr^tam<^^^
ecV utauium,minoruma;ouadrim5»dnm,trn.^,,.V,„^/^.r^..x j nuiP^^^.M

maiia
bo t^enec'.

u auium,minorumq;quadrupedu magnam vna noaefarpc pra^dam congerat. Q^^l^^
eum&fo|ertnfimumeflemanifeft6conftat,tumvelexho^

ao nquiia aut Acapnrc mterdia impeditur,ta ta artc,roftro, & vnguibus vndiquaqi^f^^jq^^
Fortiruao ieiemuniat,vtiomnium eorumimpetui adirum prarcludat,jll:rfusa-femnereuadaf.l:^^..^^^^

nulkm ahum Pf rfnnefcat . Animaf eft adeo vigilans, vt cstetis dormicntibus vc^'""^ ■

fednMtu«c,vtlfibiqusrit,ue\hoftibuscripit.Never6 foews fuosijiiunis huma«'^,'>
i.acBufco,&/pferutopr«datumexirevioffit,ideoaltiffimasQuafQueacinmasrup«P'^^^^
fi>S"-(luxeA,gnurvdarsmnicam,quxfom^^

do, vvel in \ocis oportums , & temporibus ad fecuri tatem confiftendo , quar iion fu
exceHenti.nma ? Id ver6,qu6d infamem adeo omnibusq; inuifum reddit,nempe a(^°'^^^
iemper moruhhus omen a Poetis , & ruperfttiofe auguribas adferre fcnbitur , {'^''l^s!'!'
quod naturali Ph/lofopho pro commento vano liaberi debet, ipfis etiam Bubonis f oL^j/i"
^vituperatoribusmmUT\cfempcrverumcompertumfuit.lra6proaufpicati(riwaal' it-j)

«V e ' 'I"' »'f«'.qu-^tn Buboni Imperatoris fui Chaneii falutem iC^^TUot^

nd mo au- ^^'"".''^'^'"q'- i^-^cclecaufa in maxtma venerationehabent. Necalterius auis, etfi /'"'^f*

lUbewt. '^''''''"''''.'■'«'''^^''■^'"•HuiusafpeausAgrippscantiuoludeorunireRnumvwrK^^^
d/rur.unjj,i/aec|,rcuroauthoreFiambiorephoiatcjuetandcmo6Kurn.

OrnithoIogbLib.VIII.
^ V I V O C A.

503

VBO pifciseftapud^^Attienafumjquitamendeformaeius nihiIfcribit,Citat ^ L-l-cig»
autemhunc Nicandriverfum Aut Phager,aut Bubo meliorvelCornutiinvndts . Pi^cis .

B«/3dy Ptolompo Lici« vrbs , in ea regione parte,qu« Cabalia dicitur;' Stepha- ^"^^^^^^^-
no ac ^ Plinio vocatur Bubon , prope quam Cretam Theflalicam nafci fcribit . clbalia
Hanc Stephanus ita dida vult a Bubone Latrone,qui eam condidifle putatur . ^ \^yc^ '

^7-

^iiniore ^ r .^^'^ Grxcu eft,vti Bubo Latinum,quo olim abfcefliim adenum notabant,flue Buhon
lo^r*ci]>^/'"^P^*^^"^P^^'^^^>^"^^*^^ ""^^"^ ^'^^^ inguina. Nam &inguina ^ L.t^.c.i-].

^'iise ^ ^^^^vocant. Vulgoquoaue colledlionesfeuinflammationes velinflariones po- J^oibus.
^'W^fi^ fium inguinarias appellant . Recenfentur Bubonum inflammationes inter pe- ^'^S"^^^ •

* S^^^^certiOTuna^adeovtetiampeftis nuucuparione peculiariter fignificari foleant.
rcDt jj^-^?^ ^^"dcni)fed minus feruidam obtinent,atque carbunculus. Hi fl ante febrem appa-
^'^no^^^^r^"^ peftem denuntiant, robuftamcj,cord is naturam ucneno lacefTitam , huius fl-a-
^'^^fin^'^ r ^ ^^'^^ propulfiflc . At pofl:ortam febrem prorumpentes dominantis vencni im-
^^^ai '^^^^^^^J^u-ifi^i^^^ naturie perniciofum indidum. His tumoribusnihilcommuneefl:
Gr^cM^^^^^^J^^^^^^^^^^^c^Latinumeflc&afono^^ pofl:ea trademusj illudaurem
ing^ij^j^ '^- » ^ particula By iutendente , quafi ojuiya^gcfictivov . Nam articulus

k ^^ldc j^^^^'"^^ inceflum neceflarius efl:,vel tumor ipfe,fic nominatur, co in loco, quonia
^''UmL .^^^""^attollitur , aliqui 0ov^Z)va, uocant ; hinc Sc uerbum .^cvjSo:

fSSnT ^Jtrbareprofert , c^nugatur , ../^«.. Uorat . Nam hic qui- ^'cV

^Ro ^ut>one pcrcuflum fcribit,mox autem paulo pofl: anneair, 7ry>(^uc d^v^r^^ a^p^nov 1 /
% Ca:Iius Sfhyrum fcio Aiiragolo ctrcumie^as fartes.at ^'-^' - - - '

ftr^n eft Lvconhronem uer Rnk^.^^ •'nrp.iMi^ ..^l.ii'ni>^

ant.cap.i i.

v^N O M E N C L A T V R

vC ^'^ ^"^^"»^"omenH9braicumaIiquiefleputant,fedal!jaIiterintcrprctantur.Da- Kos.
r V ^ ^^^^^^^ a^cm immundam ignotam nobis, uel auem, quaMn ddertis

S3t,&uocemedat fimilemploratuiraicuiufmodi fanc Bubonisefl:, quod<S<:
\^ j ^^""of3uit,& Germani ohferuarunr,qui ipfi Vi nomen ab eiuhtu dedcre.Rahi Sala-
Nutr ' Falconem, D.^ Hieronymus Nyaicoracem , ut & Septuaginta ; alij Bubo- * '^Kio»
^S^^ T*^^'^^^^* ^'^^^"^ '^^'^^^ lingu^ hebraic«(Kos) inquiunt efle nomen uolucris ulu-
r^ffeK NyaicoraxuuJgdpp KutzJicGermaniNoduamuocantySc Kmzz

^%^.^Q^^^cauoxpu\chrea\\uditadGermanicam,quinim6 de NoauarugencreBuboiiei
^'^«atty- ^*^^^^^^"^'^^^^'^^'^^^^^^^^^^ PlmiusiV(;(^«tfn<(inquit)/^/e/?,ge«M5 maximu ctti
U6i A*^^'^^'^^^^'^^- ^^''^^ PCCunt; Faaus/im/tcuf Bubo(Jtiehra\chKut^)qutefltnrolm^^
^^^^^^ ^Tlieodotion & quinta editioNyfticorace uertur, ali; Bubone; fexta editio
\^^'^jJf?^chusV l<,^Salamoa,auemaitefleremotam abhommumconfpeaiu, ^I^wMi.

S '?^'t,QM Hebraice ab abfcondendo di(ftam rentur) & no(5i:e uociYerantcm , cui i/mi/is
i ^^Wi^^j^"^^^^ ^ Hibou. Sic enim Galli Buboncm uocmt, & foJct Rabbi

^^^fprej pf ^^^^^ npmina GaUicc interpretari.'' Nominatur fane Kos auis inter impuras,ubi ' Um. 1 1.
\^ff^^^^tt\ . '^^usuertit fc^np , Kadia, Arabs, Kus, Perfa Q-isn, GakusCquseuoces ma- ^^du.
^ ^iehv^ica Kos ad Germanicam Kutz accedunt) Septuaginta JSIydicoracem^ *

jj^^Sa]j|j^^^^ubonem & alibi, ubi Septuaginta & ^ Hieronymus Herodium uertunt. ChaJ- ^^^^'
%^^^^ad ^^^^^^'^ Kvphupha,quodNoauamquidaminterpretatur. Acceditquidem KipWha.'
V ^^t\\ ^^"^^^ C/cuma, quo Gaza Nydicorace reddidit. Euilathius Scopas e(l'e ait aues , Cucuba .
V^A^hh^^^^^^^^^"°"^^'^^"f;C9"^ uoxHehraicxKiphuphaetiamuicmiorcfi:) Arahs Azphur.
;j '^^U^ Q ^F: ' 1'acruiuus ex Sa\omone exponit Noauam,qu3e uernacu\a\ingua Ciuerta Sc^^acKapK
^^^^^J-A nominetur ac noau clamet. Ornit/io/ogo intertam uarias interpretationes
^^s. Bubo/jem , inclinaty Schachaph ^sty, expomturBuho a quibufdam rccen^ Unis^''' ^

P^^vugvvAU &H\eronymusLaru\T\,av\ttu\\camiT\terpretantur.Cha\dnens reddit rulica.

Schacheta,

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Viyfsis Aldrouandl

ScKacKe-
fcr i-norb'
Scaph .

Schuffel .

Kchafytle
Schafiuis
Afcalaphi
Scanaph.
li.

Aduduc.

504

Schachefa , Perfa etiim iiocem cam retifiet . Araks c^d^ Scaph . Dauid Kimli inf^^P^^^fJf
• auem,quxlaboretmorboSchachefer,Hebr9isdi£Vo,quocorpusactenuet'Ur&deficiar,^^^^^^^

nimirum. Sed Rabbi Salomon Uc uocat morbum , in quo nafcunturincarneampuH^"^, .
pomorum,Bubonesfortc,apoftemataGr^cisficdiaa: tranflatio communis alibi pn^^
morbo uertit febrim , e^cfi-atem . lud^i recentiores Cuculum #iem interpretantur. Quo
'Bubone fi.fnirtraf- ^^priniMim inrl^» n^»l iK A ^1^1/-^» n;^/»».; iA/-.f^rt- r^/>i-rmnirum ,/

• nis nomc ScuofreI,(S<: Nodlu^ generis Tfchal-ytle,Chafuus, & apud Grarcos Afcalaphi- b^^^

• auiscftcorpor«macro,&tenui,tanquam pthificonfumpto,Larum potiusefledicemu^)^ .
' auisadmodil tcnuis,leuis&femperfamelicaefl-. Vicinahuicapud Hebr^os uox ertSca"^"^ |,

*^ru:^,quaminterpretanturNoauam.fc<» ij, apud Hebracosaliqui Bubonemintelliguntj^^^
ptuagintaalibiOnocentaurosuerterunt. Interpres Auicenniefalso uertit di6lioneAoij^^^
Bubonem & Hudubub & Hudud alibi,CLim h^ didiones Nyaicoracem denotet, ""'^^' ,it
Huclubuk dicetur. Prima tamen nempc Aduduc ad Sabaudicam accedit,qui Bubonem ungducuo
Vna 11 nr ^^^^^^ Gloflographus Auicenn^ Bubonem etiam Alharbe uocari fcribit Arabibus ,qu3^
menuocem Cham^leontemfignificarefcimus. -

B T A 2 Grarcis Bubo nofl:er appeflaturperOnomatopoeiafcilicet, ut&apud Ljf^J^^!
hvKTitv enim proprium uerbum cfl-, quo Bubonis uocein exprimunt Gra?ci , Gaza ^'^^l^^-^^l
tele pro Bt^a Bubonem rcddere folet,uidetur autc nomcn efle prim^ declinationis, qu^^^gy^/
ingeniriuo& datiuoretincat, Inde nominatiuus pluralis TSvai. Nam in \c^\co ^^^!'\^/]'^;
oxytonum,malim paroxy tonum cdipQy<.7M> legitur. In eodem folo /3ok; rcperio per oi dip^gj
/Si^TOA/f . gam, ncc probo. ButaIis/^«7aA/nn Acfbpi fdbulis,non alia auisquam Bubo uidetur,^^

nodu rantiim canat,& fimilitcr nomeii,ut Byas,& Bubo,a fono Bu , inditum h^ib^^^* L/njuJ,
GnrcisquiScopasBubonesinterprctanturiatperperam, uticapitcdcAfione moftra^
ReteruattaracuhodieinGrieciaBubonemdici <T;tAo7ra. Buffusapud Kiranidem no^f
auis,ut Gerardi Crcmonenfis tranflario haber,Bubo efl-.Conijcio autem 0^1(^0^ (ai^-^^^^ 0
Nam apud Simonem Scrhi /SS^o/ No^uc funt, & in quibufda hzMz locis Bubo ^^l^^cO'
gualo Bufo dicitur. Crefcentienfis Bubonem Gimum uocat. Recentiores quidamM ^^,5,
racem,id efl:,Coruum Noaurnum , eundem cum Bubone faciunt ; Inter hos eft ^^^^iDifq;
cuius argumenta pecuJiari de NySiicoracc ca pite ponemus , fed diuerfos efle co\U^^^ \^\s(y iJ
hiftori)S,facile deprehendctur. Couc nit tamen Nyaicoraci AquiJf ma^nkudOjq^^'^ \ni\}i
nicribwit Ariftoteles, Ita enim Strabo: NjclicorAx inquit, JquiU dcjmlts ejt. lohannesC^^ ijii,
Becanus vir doftifnmusin ea eft fententia.iitCymindin & Cha/cida,& Hiibrida.S^^^^^c ^
Ariftotelis non ahud efle quam Bubonem exiflrimer. Cuius rationes,qu3s pro fe^t-^^^^^l^c^r
quopiam m dida caufa damnetur,exfuis ipfms verbis,apponereoper2cpretium iudic^^' ^^^^.
nas mteUi^antur,Sc noaurnarum auiiiobfcurx & cafigine p/enx hifloris , tanqu^f ^.^tic^
ta iacc luminis ahquid adferaf. Vbi ergo uocchac Cymmdin, qu^ e^in lUo ucriu

Chdctdx Dij ftrhihtnt homines dtx.tr t Cymindiri
dechrandam fufcipit, in hxc uerba in€t, Arii}ot€lcs tradit ab lonibus CvmiWin ^^""^

Vng duc.
Alharbe.
Nominis
rado .

Buffus.
Bufo.

Gimus .

Cvmindis
aais.

Ptynx.

vocari.Mihinec AriiVotelisleaioinrei^^ra videtur:ncc uideoqm no[fimeimeder\ '^^^JC'
emmluutuerbaquacdatudcHubridc&?t>'nge,quxtamennectuftat\iius,necP^^^^^^^^
turlegine. Hiceciam A,7rro\ tenuc omific,quod Gaza,c^ Euflathius aenofcunt, utgf ^^ti^r
Gaza guibuldamPtvnj^cm uocariaddidit,fedHuhridiumnam fecit mentionemy^^^^p^^
auTvmxv AccvvMtremuocauvt . KuftopVvavAesetvavTvmter Accvpvtres enumerauvtS^V^^jitv^'
Aquf^ recenluit.Nobis hic non /u6ec acuraci us de Cvmmde perc^uircre^eo^quo^ ?ftcrf^
nim auium,ua)de oh\curahaaenusfithi{i:oria,8^no£}:urnxca]i^inicomparanda' ^^jjjP'
Hubm uw Hubrvda\ocarvvolucrunt,\vdcnturabVvub-ut vocc C^mWvcafvbiinomen

fecvfe,q^,>#

dc (haa . ^ 5^5^ denotatur: &: certc /luic maxim e Homeri fabu/a videtur couenire. N^^^^^din^'
in hanciuem guadrat Comicusauium exercitus. i^ecenim Biibo vel cornorisW^^\^^)ifl^
vcVxnrvbus ^qu\\xccdvt,&C\vntcrhasv^up^amcatur,atnWvg\ium eftb^
vittorta ob ancipitem Martem. Deindc^ vti dc dic Ac(ui/a4ninora capit quaclrup-^^l^^^^ ^ic^V
fculos Ci;nicu)o5,ira & Bubo denotte. Venafionem autem fuam aded inftituitc^^^^^^jisii^'
V>cr A^^vt A\\vdvtatc,vt Trvag,nam (atpc ucV vna v\oaccopvoCavnc)3 prxdam congerat , ^ ^^^^^^^
dum c/!o m ru[Mbus exp/oratum /ia6eat,6i:ad eum c/ancu(dm pernodare ^^^^y^* Ce^ci ^^-
f ijerit,prxa^ parrem iuhducere; quod famiYiarem quendam mihi venatofew ^"»^"^/2»/^^
cvUc^dc vv^Uus dvdvcv r cVatu. Iv^Ce cutn roV^u^vo cane^ugT\antem uu\v^&c cutn fetnel un^
hs:(t(l<:c,di.ncdhmi potu//Jeaue//i,iieccanem ^>6fta|§iai au(um. Nec dibiltbenci"^^^^!!"

VQCUse\\\dcit«r apti€tuus.Ntc\ct\fvmvVeeft\unoneincx\guam a\iq\uttfc muta"

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

OrnithoIogja^Lib.VIII.

505

'^^'Hlem S ^"'r ^^I^'-" "'^'1"* "i" ^quila pugnare poteft,& non finc caufa ou^V

>'>e^u . Sl prodidit&..^«^S.eflcNoauar propni vod

>n,am auf V?r^'"^^

^"'^oatu nhoS;,^"'' J^-/3A.V,. ItalmuidamChiouocant,nos Hubekenrk eft' Chio.

S' ^'"l^rum & NoSurf ^^^^ ■ Nachtraucn Teuton.ci diucrfam ab N«htr,-

^>mur. iS^ri r,^? '^"""■S qua tamen voce.Nyaicoracem ad vni;ucm "cn .

S '''^'^''et AnE-^^ ol>rcnntatc,qu.d miri acciderit,r. quiTpiam hallucinetur,tamet/i

rf'-*ccdat.&Cu s rAoS

^rci vcntuTaTorft ' o t'"''!^"''^"'"''""'" ' ''"""^'" 'l""^'"'* -■"pcdimcatum
, ^oniencj racrmus.

,V&>8''Arv;, l^^^^^^ " "tv''?"'"'^^-'^"'^^^'^^"/'"'^'"'^'^'^''^'-^^^ ^

&^de Cv!^-„T r f * '^""J'' ^'''^^'^'' enit. Armordiscertc

>>i>">ti,a1^T''* *''^""^ '^«ft" Svifvvcot aUquo addvtuin h«flc Cuminaetn , aV>

''O^'' adaU, •''''^^'^ '^'■'^'^"'^^^^^
W ComW "'^.'^""'"'''^«^- Nobisinteiim clarum dedif

/»»isnVis&v7"'"«''rL^^^'^^^^'''*"^™

,Hl:^'fte/,m r ^ o»>c"'>if^e, cur Chalcis Deorum,Cumi,ufehomj,)um nomen dil
'^''^«vx^^ -.^Y^''^^ '"/• Dec\uo hocobiter dmlVevelim

H '■'■"icuIa '"' "^'"'■""^"^' ^"«Q^m^r/cd rt,a,q(,3,n barbara qt»/{.iam dixerit

\k^^eoniZ^''^^'''^^^ '■'^^'-■'■^ '^"'"'o pro vcris obtnidere . Njm iir P/jwn/
''^«!si'''*^^Hom''*''^* . ""^*'^^^^^^"'^'"™'^^"^"^'^

Syi^^^^^^fZ "'■'^""■■'""•'^"^'"rf Cmmmfe&magKqua; a mu/.er.6us, terc barbara
' '^'''-WC? "^*"'^'^^-"""''''^'''^"' ^""«cisconftare.Plirv^^ejaijfe/n Grardsharba-

"^nuntmtlUhcumus, Sc cuno/tus idxcindigire cupientemadCoropn
) V r Hermate-

L

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

L

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.1

5o5

Vlyfsis Aldrouandi

Chalcisvn

Aerica .
Cymicic» .

Hermatenam amandemus; certumeft hunc Ariftotelisde Cymuidi textumomn'^^^^,^^^

doais negotium facenbre.Et ego quidem,vt verum farear,non video,qua ^■''^"""^^ ' ^

aue per tocum contextum Ariftotelem loqui velimus,ha>c omnia^au^ ei ^trJl^ii"^^^'^^^^^^ ^ft

tu6conronenr,acnonpotiLiscontradiaionemquandam in fe includanCib! jesni'

Chalcidem ab «reo colore diaam,vnde & Gaza ^ricam vertit,quomodo eam
gro aHeric colore ? IV^terea cum Ariftoteles fcripfenr Cymmdem forma elle teiuu,

cipitre Palumbario maiorem, non video, quo pafto huic tantum robur tribuei e (• ^^^^^^,
cum Aquiladecertare audeat. Quod tamen Hybridi , quem Gr^cus rextus ^^^" "'^^^iesaf'
fum Homericum inrerferir, quamque Bubonem nofti um vulr eHe ^^'^^^"^'.^ - a.f quii^'
cribit,&tamendeilliusquoque magnitudinenihilmemoriietradidit, Iiquido co

tis tenebris,'3<: planc Cymmerijs harum auium & nomina & hiftona inuoliira '^'^'^•^^^^133^-
in hac di.^culrare fenrimus,alibi, cum de A ccipirrum differ5tijs ageremus,diximus^^

tem dignos nos «quus ledlor etiam cenfebit , fi pro more hominum , dum lucem c . ^^^^i
ruereconamur, in his medijs nos hallucinari cocigerir. lllos interim,qui acutiiis vicier ^,,,
mur vt pro communi vtilicace nos candidc moneanc 6c rctbns doceanCi quo nom ^
lumnosjveram &omnem Kemp.liccrariam maximo

rectuis aoceanri cjuu 11^1.— ^^q^
beneficio fibi obftri6^uri lunt. %

auteml^dloni^ Pyg-i^P fpeciem eam ene, quae Gallis 1'oyfieu fant '^^o^''
tatum racione morus,qu()d circa vefperam & in diluculo vena^tuin c^xercc-ar ; ^.J^^^^^^^^^ pygjr

Bellonij cr

ror. ^^^^, ,

Pyi;=*'gi nino mfhi rcfragari dodrin.r viderur. Concedeiidum enim cfler Aquilam , cuiu^

fpccici ' - «^. . » 1 1-11 /- ^-«.-/»11

fivtrJii^'^

gum fpecieinfacic,cam Aquila pugnare,cjuod ille ne fomniauir quidem^pr^rerea ^^^^^
%c Pygargi & CymindisCfic enim &: Hybridem uocat) defcriptionem conteras, toto^^^^^ ^

Magniis
Dux ams.

Guvo .
Duco .

Bunone.

ferrevidebis.Adh.ec venarieotempore omnibus Aquiliv commune eile PhiIol^P'p^,cfiU
dixit, Idemetiamfufpicatuream auem, quam Gallilc grand Duc,quafi ""'agn^'1^
vocant,fortc Afionem efte,quem pro Scops G r^corum lem per veriit Gaza.Scd hu^^^

opinioni,nuUum video patrocinium,practerquam quod , ut diximus, Gra ci hodie « ^jnafl'
(r;7Ao^ituocanr,ni/i<S(rhocquifpiaadferar,quod Varinusfcrjbjr,Scopase/)edUc.squ3S^^j^/)()'
appellant . lam uero multis Italiae locis etiamhodicBubonem ^^"^'^oni^'
nix, nel Gufo uocari conftat. Verum miris modis haec nomina in diuerfis regioniD" ^^ta^^'
diconcms;it. Nam a///s Italixlocis Bnbonem Duco uel Dugo vocant,quafi Ducem » ^oC^f
quama Rege Aquilafecundum. A\ibiitem,tel\eNipho &Sy\uatico, Bufouocat j^o'
nempe corrupta a Bubo.Vndeforte manaritmetaphora,qua gefticulatorcs Sctni^ f Qtii^
nesq,- nunc uu/go BufToni dicuntur,quia fcilicetiniharBubonum (atyricos, ridicuiO^^'^^^/iJJ
acgeftus cdant . Hinc ctiam fa\tationis quoddam gcnus , ut intcr acquiuoca re^atu^.J^jjjtio'
Bubo didum fuit^Graccis Scops.Quamuis fcio fatyricos ho(cemotus,<& faltantiu^, ^gf^ t/^'
nem Oto feu Afioni a Plinio attribuiyno Buboni.Qux res etiam BeWonio fionnihil ^jjiU
dcri potcft. Suum GaWicum Grand Duc Afionem effc fufpicantur :No.in &
BMbaiano quam Italimimos iftos Buftbnes uocant. Vocatur & Barbaiano alibi. Nos tamcn ^^^^i
Barbaianuinterpretamur; unde liquethocquoque nomencommune efle ^f'^\^^ ^^^^^p'^^
diuerris reg\om\>us . Hic per occafionem ItaVicas uoccs infcruimus .NuncLativ\iS^
ponenda: tuerant^examinemus . ^ i\ci^^ v

BuboitaqueLatinum huiusauis nomen nonnullis placetoriginem hahereap^'^

ca quod \\\is magnum fonat. So\ent\iac uocem rcWs grand\\)us pracy>onctc, ^\.^^f
't — . r...,^^.o^ R.,r.....(- .Fr,;....^r 1,.,.^ Lapathima/c?'''^' 5:^/''

Bubo vn-

de nomcn — '/r ^ t» % 1 ^ •

{um^Ccat . dum a't7r<?iro. ita uocant Dula^iathum uel hippolapathum Ipeciem
Buccphal"

apud Medicos quafi ^i^^c /uistc^id efl; magna fames. b3 at?iJvov quafi/^iyot aiXivov "^^^^/t//^^^^f
pofe\inon.DiL\\o cn\m\\^c uoci\)us pracpofita figmftcationem earum ^i^&^^-.^^^ j^^, i^A
ce^halum A(exandn jVlagniequum,qu6de(]etmagnocapitcautBouino. Sic d^^ cn^^..

'Etymum.

\uium noczuru^rum maximus,nauu niiuna 11 ujltiuhc ^ ucjtuai^ r- n^n^i^ ^
ucVint \ta appcWatum a Bouis mug\tu,qucm nn\tar\ u\detur ,& e corn\\)US,qu\bus ^
latUT. Mihi uerd magis arndetpVopria ficdfdutn uoce. ' ' ' ^"^^ ^

omnium auium no^turnarum inaximus,haud iniuria h d'id:ione BP deriuari P^^^^u^U^

ir,& e corn\\)US,qu\bus i^^gt

Huicadaipulaturyquo^l^^^S^O'^^^
j3uit^^8^Hvbris fccundum qnofdam, GaWh quoq; Hihou,Hifpanis ^^^^f^^^^^^ Lijs uO^f^S

Bu\\o.

Mocho.

Chairecot.

Ycnacnx.

CKaiVvvui.
Clia-hai.
Yc\is\>ois.
Hiboa,

man\s \ntcrior\bus Hu\> , omn\l>\AS a f\m\\\ ptopemodumfov\oc^^\s ^^^^^^^f^Qi\i\^^^^^^
Hifpanis ergo q'iibu/c/am Babo Bahoappe/fatur,Lufiranis ucrd ^"^^^^"^'"^f/^^^arii^vlc''

vel Mocho^Gj])/\«S<rSabaud/5 vn^i,^Duc,'id eil-,l)ux,ouafj princepsauium noftvW
bus dominavi uidcatur,ccu u\v\\>v\s fupeiior & corvwbus \n capite ceu corona
tonf,/d c(hy i/e;iatnx, quia aucupes hanc auein ddiurricem aucupij habeant,c
Lucherant.NonnuMi.seriam Cliat huanr,ue) Cha-huan dicirur,quafid\casca^ ^^^Lri^
boavucm Cfclinum enivn ca\>ut l\abctc videtur ) fcu eiulatmn terribilem , ly

2li\sHibouuocMr, BclloniustamenhasduaspoflremasappcUationesahjs ^^^^^tpO^^ *

Orm*tIioIogia:Libyni. 507

^«'Scffeul cffi?"''^^ ,T '"'■^- Ag"cola.nterprctatur. Itcn cin Schuffans, cin Schuffcll,
^^''uW&S 1 ff ' "'^"'■'^'^r"*' '^dhoc vlt.mum Noau«magis conucnit . Nominum
f='ripoteK ^''!»'''.^?"P^«"""ciant,&Schunffcul ctunologia adHcbrarosr^

AlS,;? ';r'"' ' Schachaph, vt Arabcs Scaph^lS

f ''Suvv' HnVM7.V w ' "' V:'r """"^ 'J^^""""' 'i''^'^ ''"P'''"* Jiabitct. Hcluctiis Huvv.
lS&? ■''"," ^^"'r "^""""qu^-^folcnt, qui alioquin ctia.n Bubo.,cm

GENVS. DIFFERENTI;^.

R I P L I CE M haacius Bubonum obferuatam efle video differetiam, qui magni-
>ir -t ^'''""«^"'^^e.m o>nnesnnteadcm.Veriimmaculis&corporiscolore,vtinoftcr,&

?'"«'« mem*'!!' '^'"^7 <"fiS'cm dat,fim,lc,rcd cruribus no *quc hirfut s . " StrLbo

KeS3£';iri^^^^

""''onumdiucrforumiconcsdabimus. 'J"^™P'3ffl<''ccreuolucr.t.Nostrej

D E S C R 1 P T I O.

J VBO exfra omncm controuerflam auium noaurnarum omnmm ma^i
^ J^^seIV,ne9ueminorAquib//^ri7^oreJe&^SrrabonereM(;5. CruraTamc
^^'^'^^^^^ A.quilibremora . Corpusbreue,& ueluti decurtatum, pronrer
caudx breuitatem . Caput grande adeo^utob ems pondus & magnituamem
pullu5 a caiida primuminluceprodeat, FronsorbicuhUyieuteres.plumis
'''^to 'piini, z^/ 5 ^^^^^^^ eminentibus in regione auditusinfignita, quemadmodum &

^ntmAUum (oltsMs ptmuUs vdut aurts Curriot {"cripfit.Vc-
"^""^''^''^""''^f^^^ ^dd/>,...v..^^^W,^^. /mouero ,(SrBufco

^>0^t i^nftotdes Afca\apho,quemBuboncm aliguicljepu.

aJ^^^od A f ^"^^^^^-^ mufitata magmtudmc,necnon truci quoda obtu tu afpcaanribus guo-
r^^^vxTci rncutiunt. Corporis tegmen p/umeum ferrugiuco feufuluo^vtNaCo ait,

y^uctn '^^^^'^^^^''^^<^o^oree{^. Qu^re^ Goropiooccafioncmdedit, utcrederetChaki^
l!^^^perc>;> ^^^^^ ^^^>^ cumBubonccaudcm .Macu\isnigris fparfim & inccrto ordi-
K^^^os PC""^ utim Accipimbus & Aqui/is quibufdam.t ako Albcrtus Bu

p/er^'^^^ 3nre,&r rori Je retrb,ut?icis,afcrihit,Hi enim, quos nos pidos dabimusdi-
V^^H: o ^^^^^ ^^^tcr\vvsternosobtincnt,pofter\usunum . DcNoauisuerb & V\u\is\d
^xt^^^^Un ^^^^ ^"^^ ^^^**^^ Buboni caputmagnum,a/as fu/uas , grandia /umma , (oiv
/0 co ^^ithol^^^ ungues,non minu5 fcitc quam uerc appingit. Bubo, que priori loco dMmus
rti^^^^^.Ay^^ .^^^^^^^^^^^^^S^^^^^^^^^e mncebat Anfcrc , autfa\tem acquabat rc\iquo
j^.^^^/fn^* ^^^^S^^iiseratySclongisad tresdodrantes^ciimabinitio earum ad finem u(que
V^^^^e/ij 1^?^ redam lineam exrendebanrur. A fupremo oi]'e jlarum ad iiifimam exrre-
^i?^^^^ te ^*^^^^^^^^ vmus,cum y-^almo erat. Caput cum forma ti\m luagnitudine feWnum .
^^^^i\i^,,^^^^^^^^^'buantquarifelis^emebundaGallisvocatur, Pennx /upra utramque
C^^^^-CeT^^ tiit»rigebanrur,ad tre.s digitos; Oculi magni , plume circj uropigium denfg
O ^''^^ v\^i . ^^^^^ extei\lo,(cu palm.o, Qfv benc mcmtui ) lonc^vorcs . Lov^.gvtudo ab extre\T\o
^^<iriv"^"V'^^^"^^'"^'^^' c7Uoquec.?u<A//n rreiquoqucJodrantescuin pj//no

^cu\orum croceo fplendebear. Roftrura breue^ni^rum,& aduncmn cr^r.Vcnis

Vv a. revnotis

Hibou cor
nu.

Hybrif.

, ^ bb. dc^
fubtcrr,

schachapb
Schaph.
Vho.
StcinauC
Oulc.
Vlc.
Dugo.
Guo.

A colorib*.
'Lib.17.

Magnini»

c^o.

^Lib.i-j,
Civra,
Caput .
Frons.
'L.11.C.17
PUni) crror

Collum .
Roitmm.
Vngucs .
Oculi.
^L.3.H.c.j

Chalcis .

Albcrti cr-
ror.

Ornitholo
g,i Bubonis
Fonm .

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

5o8

Vlyfsis Aldrouandl

remo

Color.
Crus.

Buhon.
itn foima

n<; annum mcal:usm.ig!ii & parcntes videbantur,vtrinque ad nares pili barbularii
ftar cx pennulis tegebant , Pennis per totum corpus color uarius ex albicantibus "^^^"
gris & fubruffis. Cruris lon^itudo dodrans cum palmo . Eius pars fupra i;enu,perqunin c
Sctorofa. Vngue5nigri,adu/ic/,acuriiTimi.Pesadextremos vfquc digitospilolus, P*"g^|^
albicantecolorefubruifts. Huicquodadmagnitudinem attinetper omnia relpondet ^^^^^
no nofter,que (ecundo loco exhibebimus. Verum in multis alijs ab eo variat. Nam "^'^!^ jci-
• pilofa qnidcm funt.ad exrremos vfquedi^kos, quemadmodum & illi,fed breuiora, b ^,.
liora,nec ita torofa fupra genu,neque in tibijs adeo firma ac crafl*a:color noftro pcr ^^^'^ ij^in
pus fuluus,feu ferrugineus ex cinereo , in pedore potifnmum , vbi etiam (tibnigri5 ^^^^^-^^^q
Jongiim duftf.spromifcuchiic, iJJuc, nuJJo ordinerefpergitur. Dorfum & al^ c ^^^^^%0t
Bubo no- mag\s fufcefcunt. Haec vero in vniuerfum potilfima iuter utrumq; eft diuerfitas,qucci « ^^^^^^
ftcrni ciuo nitliologi in fingiilis totiiis corporis p/um/s magis vancgatus,&tenuibus quibufdam ■
apriori t]jf trdfuerUm duStis, inftar Perdicum ik A natum qiiarundam, nccnon Accipitrum P^^^^ci'
nutimq; diftindvis fit. Praeter id etiam dift"ert,qu6d vniuerfo corpore,m?.gis vero dorio, ^
pite,macufas qujfda m incerd du8:us lituris nigris craffis & quodammodo fi^uratisg^ri «^^^^
fter vero non ita pia:uratus eft,fed in alarum pennis maioribus,& catida lineis fubnigth^^^^^
{uerris,largiufcv\l\s dift\nguitur,quibus ille deftitutus eft. Sunt autem hac ita^^ormatar P ■^,
tim in catida,vf fm^ulx latioresfupernc infernc alijs fubtilioribus c]au<iatur,inftarn
rum triplici ordine dirporitap,& certis a fe mutub intcrua\\is,vt in Accipitribus, difterlt^ ^^^^^^ ^
Vn«!ueshuicmaximi& acuti{fimi,atnonnigri,vtaIteri,verumcornei.Cauda vtriq"^;^ r^^.

tcnt.

Vngucs.

dum breuis. Is vero cuius tertio loco iconem fpe&andani dabiwus , fccmido pero»^'^*^^
lis apparet,hoc excepto,qubd tibias minimc hirfutashabet,fed qucmadmodu ^
les. Quam deiiiq; ultimo loco ponemus,tconem,etiam pro E ubonis imaginc mifri '^^

H

V I S V s.

E B E T E inquit VUniuSySuhm , ut & cateris noiiurnis imerdiu cculi, Imo V^^
minus, quam Noftuam dc die uidere ^iunt .

BV B O graucm adco voecm,& ingratam ^dit,ut non tam cancre, quam gc^ .pt^
uno omnesore authores alfirment. Vnde & nomen inuenifIe,non tam a
a gcmitu feu ploratu dicitur . Quem cum ardit, bubularc Latiim dicitur^^^
Philomelsc:

BuhulathorrenetumferalicdrtnitJeBubo, ^^i^
Grzci ver6/5y^«f dc illius uoce dixere . Quare diferte adraodum & /ignificanter uo^
cxprejfit Vergilius,cii m dixit :

Seraj^culmmtbusferalicarmineBubo jf
Vifa e^uerif & bngas in fietum ducere, no^les •
Etcnimdum:

NoSlefedens tetrum canit im{ortuna ^er umhrasy ^
vt fnquit, ucluti boat , & uoccm horribilcm in longum protrahitgemcbundu5 ;
Bridorem quarulum idco uocat Apuleius,&^ew/««? Seneca,cum ait :

llltc Vultures , hic lu6itfer Bubo gemit . xS-^'^^
Et * PUnius ait; Bub&non cautualiquo fedgemitu vocalis eli. Horridc Ctlittl HridePsC^^^
cus Ouidio dicitur hoc ucrfu :

Ida dedtt turpes raucis Bubonibus vmbras ) ^
moe/lara uoccin depromit, . i

Funero^graues edidit orefonos , * rut^^ c

DeniqucadagioIocumdedit^«^tf«wf4;?/^//.- &Bubocanit Lufinia. Locum haben^ ^^qO
indoQ:{imt8c ut vuJgo dicitur, Sus Adineruam docere tentat. quod perinde poifibiJ^^^^^^^y f
Vocalem fuperetfiturpts Aedona Bubo ; & ridiculum «que ac fi Bubo montanus fhtlominy^
fis , ut Calphurnius, ali^c^ cx Tlieocrito uerterunt .

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2 Vol.1

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2 Vol.1

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Biibo cur
Gallo prq-
ferendus.
Qiiaciove-
nac bubo.

512 Vlyfsis Aldrouandi

T E M P V S. V E N A T V S. _

V B O amare vigilias dicitur; Nam intcrdiu non apparet: noftu enim
(inquic ' Ariftotcles)vi6tum quiErir,hoc ipfo Gallo Gallinacco pi*^^^^f."^^^^
6c vidlantior, Illccnim tantummodo cantu horarum indicat fpatia^cNir

Ornirho-
deu Card.

£fte/is mi-
rabilc .
Hcn u
lcTrodklo,

*^L.IO.C.12

Bubonis
cantil ho-
inincs ti-
ment.

(X vigilantior, lllccnuntanmmmoao caiuuiiuiaiuuiiiiuicaL H"*"- ^ .^u^
quumtcmpusfomno traducitiBubo vcro nontotam foliim no(5tem vig» ^ j
verum eriam ad prxdam tunc congerendam euolat, cum reliqu? ^"""^"^et

. , omnesquieti&fomno indulgcnt. PotifiTmium vero hanc rapinam cxe

fub matutino & vefpertino crepufculo. Quod^argumento cft , neque in denfis commo^^^i^^
nebris eum venari,nequc node intempefta,nifi Lunac fplendorc illumineturjneque ^^^^^
mine pr^luftri diuriio,acfolari,quia fcilicet ibi ucl acutilTima quaruis vi/io,nifiaeraliq
illuminetur,nihil ccrnat; hic vero imbecilla viforij organi facultas foHs fplendore uehem
tius perftringdtur,ac cahget; Eft igitur ut canit dodliiftmus noftri xui poeta :

Subluftricre^erogaudens tnVefpere Btibo, ^ ^

Si vero diurno tempore prodeat,ab alijs auibus,ceu vifu infolens,atq; cb turpitudinem e ^^.j
impugnatur,& conuellitur. Hinc parum ex rei natura artifex,ille quifquis fucrit ornitii^
lius pu]cherrJmj;quoci in uiila IWu^nQ. Cird. E/len/i5 Tyburniia m/racnh Joco /pfe ^'^"'^^^i^jj-
dcpofuillemihi videtur,in quo, utrcFert^ Stcphanus Vimandus Pigius , ^ifuntur ma
rum ramisauicularumcanorarumimagunculac plures,qu^ uclut antomata piaufly ^^^^
cantillantq, concentudulcii7imo,quaf/ viiiar,perrai7io/ij fecretas/iftuJas 2Ytch)drm^^^
ris&aquarummotu concitatcX .Cum autem artificey^rocurante prodit in conlpc^^^ .^^^.
latibulis Bubo^fiibito contite(cuntomnes,vS^eodemfe pofteafubducentecocinunt ^^^^^^^
Qua/i vcro auesded/e Bubo/iepertiine/c.jnr:debebatenijn ifa feci/Ie,vtvifoBubonc u^^^^j
viderentur inuolarcMerito itaq; ' Plinio noQ:is monftrum appelhtur , eo enim t^V^^^^^^^inJ,
reliquarum animancium quieti (ieftinatum eft,non (bliim volat &i pr2edatur,<S<r quidi^^j^. ^^,-
fed rt\\(\ms omnes zEk\or\c%yC\u3LS aliar \vitcrd\\\ obire folent, exercet. Ti m tanquam 1''^ jj
tutus,ut aliac exorto fole cantu gaudiu teftatur,fed mortalibus, cum quia innfitatus,tut^^^jjj>
grauis eft,terrifico.Hinc nodlicana Politiano appo/ite nominatur. Qiiod autem ad ''^^' gfi-
tem m\nct^(cc\ir\\xs fane nocaugrallatur, quod tuin nullujD,qui rdu<^ctur, autpra^ii^
piat, hoftem pertimefcat .

B

V O L A T y s

V B O onu/la qu/<ie p/umis au/s,'' Kidoro dicituvy fed iners. DehilisM.efl^^ ^^'
V/x^ mouet n/ttns per inertia hrachia pennas ,

Vtinquit'' Omdiusde /VfcalapKo\nEubor\cttvmutatOiVoUtautem,vtteft^^

rig.c.y.

^XTo^ 1 2 nius,iiuJiquain quo libuit/ed tr^nCuerCus

L O C V S.

*Z.io.r.i2

Archippt^
Vubom affi

^ C lHt.2.

So\\cat\3u
auis .

Thylhd.

\nqnit,i»f ol//,r>f f tay^tum def»lata,fed dira ettam^djr inaccef^a V ergi^^^^^^f^^'
minibus (edentetn facit. Templa no<5lu potifllmum frequentat . Jet^^/
cra diu noduq^ verfatur. VndeArchippeapud Sophodem feneti^^ J\)!!^

mtntP Oliap \i\ »cyrn f<»rpV>if Hl^Knni r3^^oiif»ri ir»ri^#»r»fi\AiM/Ap COlt^V^

AtKenienfi iuuentute,qux id agrc ferebat ,Buboni cadaueriinfidentilepide cott^V
Arioftus in arboribus etiam nidulari facit, vbi canit .
Horquellaptamajjor qucfla intcrramette
JlcafiOye rornfe k f dtre bracci/i e lomhi .

Fuggin da nidt lor Gtiffi , e Ctuette , ^
Chi' vtfon p/u, che Tortore o Colo»jhi , ^ xl-

Conftantius Fdix Serc\Mff\tt\\ Vtbini Ducis Mcdlcus ,& cotnpatcr tt\eus Bubon ^^^^ /i^*
Plutnbicio in diocxCiducis illius nafci mihiretulit. Reperituriuxta horrea a//q"^ ^ ^^j/jjJ^^
berto propter m ures . Ccetum aliarum uolucrum fugir, quare a Virgilio fola ^"^^^^^^/ii ;
bus fi\^g\tur,& Martiauo CapcUa: foUcanaau\s&*^ Ouidiodxuiavocaturhoc V

£/ c ecimtm&^rhim d^uia carmenaHts. ^

Omithologix Lib.V^ III.
N I D V S.

513

ON ahbi Iibeiitiiis,qu:imin aIti(nmisnipibusniduIatur,ac]eovtIdieumLe-
6ton quodaltifrunumell:promontoriumlocusciaptifl1musvideatur.Quod ^"^j^^^^^^
quidem minnnc temerc taccre putandus eih Nam nc Fa^tus fuos iiiiui-i^^x- n K
ponat,rupes altiirimas & inuias nidis fuis eligit,qu6 hominibus luJhlmpatere
aditumputet,(ecuriusqiHO(auadpr«dameuagetur. Scdin^enio & conatui
humano nibil i/iuium, quod non Ifauri tantum rupicoJar , led alpini quoaue

ollendunt. OuaBu-
cuiuldam exouo Bu-

'^irum 1 . ^ "'^"""'^^"'-'^^'"oniiauiJiancumrupico

^onisa ^/t>'^'utn venatores altifllma & alperrima lua perreptantes

'"'^is memT^^n-" ""^^ ' arbitratur.Ciim enim remedij ^^^,^

"^f^frodi ^^^)}^^^^^^^ vidcreptuit, cun^ tamauem rp/amvi^

'^eco^j 1??-^'^^.^^ "o^^^Snoftra hac tempelbte, ncque auem vidifie amplius prodi^ium efl:
'^''^cillin,'^^'^ nifolentia funr: quum aucupes quxftus taciundicau(a,qu.^uisetiam aditu
^^Pi^/ios in ^^^"^^^'.^"^: ^^^' ^'^'"^ ^^^^^ "^"^^""1 Bubonis eriam per inuias rupcs afccndCit, cum
^h^nt fnf^^^'^^^'^^^^^'^'^ abnpianr,tum ctiam , vt pr^eda^ partem , quam copiofifTimam pullis
^^i^ia tb Bubonis partu Hylam tradcre Plinius memorix reliquit,nempe quod

:,itadehacrep3rura

VICTVS. RAPINA.

V B 0 inquit,; Ariftoteles , carmbus i;/«;/inftar omnium ranacium & corif m
prajfertimanimaIium,qua:noauvagaturvtVe{i>crtiho^^
buntquidam noau tcmpJa Buboncm fvcquctareca decauG.utolsQjAamv^
dibus lele ingungitet, verum hoc Bubone noaurnarum geiiero/iilii^^^T^t^^
''Piorum n, .k""^"^ vi^^etur,& ei tortafle competere,quem Belg^ propterea KerckuuOd eft KcrcxuuL
^f^etjen. ^"''^"^'"^"^^^eranf. AUoquin Bubonem luud fcciis atq; Aquikmdedie non r^mplom
^i^^icr/Z j;^^^^^ auicularum^in paftum rapere noau conftat,fed & cuiiiculo5,&]cporc5. ^"^^-

)nu\lum

•^^"en/m 7 V r '""'^^'^ venatonbus etiam,qui nidum didiceruntyQtislucnsdfc
"^^^qucntes^quantum ad puUosnutnendoscredunt Cufficere.

ROBVR. PVGNA.

V ^ O vncatis ad pracUum roftro & vnguibus munitus, tanta ei^corporisms^
gmtudme , tantoqj robore , vt vix Aquil* auium principv hac in parte cedat •
Ncc 2nimusdee{t,cum & ma^nos diferoces canes viCus Citahigere ; ita impa*
^vs \n carnem vnguibus,vt eueWi vix poffint , neq^canis ad pugnam rcdire au-
fus fIt,Quod Ci forte viribus imparem aut a numerolioSium fe' opprimendum

C^niCi^!^^"^^^^^^^ dorfum Cupinus procumbit. vnguesc^-ac fcomsmpu*

e^^ com; ^ ^^"^ ^^Wy l^oftium nuWus audeat acce^Jere & fic omnem impetia eludit: cna*

^ia ^^^^ Qi " 4 ^^^^P^ &pcinterj^n^ Aquift^inptigtia commititur : DiCsidi] ea videtur
^^^Ws r ^^^^{cm quamAquihdedie/icBubodenodepr^dam captet. Noni^itur ^9"iJ< oif
^^^^ ey,y.!!\^^^^^*^^ ^ Sannazario noftro Tinbonem oportuit , qui ei tanquam ftolido terae- ^^^^^^

rat,ridetq; quod AquiJa: CeCe committere audeat,hoc Epigrammate :
qms te inepte Buho tam shlidus furor
^^^git yim^OYtununiintrefrxliiinu ,
^'^indecenttrosho , alts lurtdts ?
y&dhelltcofd vohartinfulfeajperos
'^^^jjis vngues define mijcr , dum licei .
^ ^^ormsemsexcttes/ommtmtuo

nntxtmo [vt far eji) malo , tic cUde vhimd

gncr.

SeJ

514

Vlyfsis Aldrouandi

Sed peruenire vis in ora vulgi , (fr hnc

ViA cu^is fceUHis fieri notior ,

Non ajfecjutre , nec profe^o tam bono

FruerefntOyan hoc fudendo fanguiric^

Se tingat AqniU frtminum caU immemor ?

Ponenda honeHd mortis , hac fpes eU tthi . |.
Indoftiores quidam,vt qui ex Arabico fermone dc animalibus fcripta quardam tra^tui^
quique i71orura /11 terprcfat/ones fequurur, >\iberfu5, & a/i/,cuni /arpc jBubone/n P^^^^ y^,
verterint,vtapparet,quieoscum Ariftotelecontuleritjexquo tanquamfonte P^^^^^i?
runt.Arabes multa Bubonitribuut,qu3e Noduac runt,& intercaeterainimicitias ^^.^g^.
ilnripar/iia QuaqUci/n /n hocciupJex c/|-crror: No/i e/i/m cum CoruoNo<5i:i/am , fed cu/n ^^^"^^g^j(,(r

Cornice Ariftotcles author el\ . Sunt autem & Cornix & Monetiulac Gracculiuc juo
^Aio.c.i 3 neris.lnccdulx vero nomcn nurquam legimus.^ Plinius (emel Incendiaria? meminiX^^
temporc ignorccur) qua vi/j i^/^enumerOjvr&Bubo/^e vifo vrhs luf^ratafit .

V S V S A D K V C V ? \V

V B O N l S ad aucupium idem , qui Noduse vfus eft , qua de re rimif'^
antc recicato error , ab Arabuin /nterprer/bus com/7Jijs cll . Ciiin ^'^'^^ '
I {^otc\csicrihat cdterasauiculasomnes tnterMu Nocluam circumuolare > ^^.Jj^t
cutert , ideo^aucupes ea conUituta auicularumgenera multa (^varta cafere ^^^»
ferc uerbisde Bubone a^utit: Bubo(/7iqu/unt) fi quado deciicappj^^^^^^^^jf
bus inluce volantibus deplumatur,&ideoabaucupibusponituriu^^^^^]i)
Vt y>er eam cactcrac capiantur . Scd hic error bcnc cccidit . Nam Bubo fimilitcr^ut N^'^
auiculisodiohabetur/imilisq^eiusadaucupium vfuseth Dum enim admirationc ^^^^ ^i^a'
tudinis intentas volucres,vifcum ramis adhaerentem aut expanfa retia non animaduef jj^fli, ^
Bubo cur piuntut . VndemcritoSabaudi Chafleront (ua lingua tanquam vcnatoremeum^P.^^jjscJ^
Chaileroc GalUx proceres ^ Belhnio tc{i:e fnniliter Bubonis opera Miluos ca piut. Cum enitn ^^ ^^^ct^
^vocamt . yenatiojin qua Accipitrcs in Miluos emi'ifi,pcrfequutur,fpe£tatu fitlogc iucudilfim^^fJjj^iJii^
J^. ' ^'^^ Miluum non niYi ^icr Bubonem ad defcendendum ab alto allici , necefle cft , vt q«'^
'^'^ * venarivo\et,Buhonemfecumdeferat,Vndeiit,vthicGa\lixcampeMbuslocisp^r^^^^^
xnatum & aucupmT[\ frequens adeo infidere confpiciatur . Alioquin nuWum in uena«^^jji\is
qu^ regione campeto intouuntur Bubonem eflet uidere,e6 quod (blummodo in ^^,fva'
uerfctur, agatcjy, in quibus niditicat, uti in rupibus foraminibus altifsimarum ^^^^'^^^^cs f
cupes cum inhberam ac patentem campi planitiem peruenerunt, Accipitres ac t ^^^^
Miluotuiu gnogedantesji/ico ui(b Miluo^BubonemuuIpinapriusadalligatacaudadimittunf-^^f^Jef^
ueazms. tcrim fupra terram humi\isdi\ongo fatis fpatio uolans ^ tandem campo ^1^^'^/^/^!
haudquaquaminarborcmcuolans. Quoniam fereMiluus nuWam prorfus Bubot^ -iji»
iniunam conip/c/rur, nccaliud,quam proximc accedere , haud immcrito Gui^i^'^.'^ \
quam oh caufam id faciat,8i tam intentc eum intueatur NuJia profcS:6 alia rat^^ ^ -^o^'
tev cam,quam adduxit Ar\ftotc\es,ub\ cau(a\T\ rcddit , cur cacterac aues ita No8:u^^^ ^^-^^^"
uo/itent. Quia ni7nirum ad intuicuin eius obftupe(cunt,cum quod die eam
Curdiur- tx,tiim qubd turpem & infoJcnrem eius{ormam,ue\uti attonitat admirantunl^o^^^ ^Jel^^'
naraucsno cos naturalcm fubcfte immicitiam arbitrantur , quod noQiu iWa minorcs aucsdeV^r
j!^.-"^^ ^ Vcrum ^c etiam oportcret a//as rapacesc//unias a circumuolitantibus auibus uelut^'^ x^l^^
cu\um quoddam nouum coniJuenribusobr/deri^cum ramen e contra harum i^^^^^^^^P'^
eifsimev>o(\"unt,adprimumftatim con(pe£tum aufugiant . A\\a y^rxtcrearatione ^^(^a^
nominibus adfert,ucnator/bus prar/crtim,dum non fibi (bl um, fed Sc jLli\s aucup'7^ /'^^^ ^d'
cet,dequojnrejd/x/mus. Capituruerb &^jpfeuarijsmodis. Ornitho\ogus aliq^^*^
Bubo wcm aUatu\T\ rcfcTt captumi\i fouca,qua\is ad capicndos\upos pararifoiet.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.1

Crnitliologlae Lib.V III.

D E N O M I N A T A.

515

Bubont.

Pomona •
Bcllona •
Cunilla .
Scgetia.
Hciuli Po*
puUvnd»
didi.

V B O N A Dea , licet 1 Bnhone deduari vicfcatur , Jiuc tamen non perfinet,
quod a Bohas ita dida fit ; quemadmodum a pomis Pomona , a bello Bcllo-
n3,a cuuis CuuiQajdfegetibus Segetia.Quorum enim Deormn antiqui no-
mina nonuvAeniehant:,e4ruin reram nominibuseos 3ppelhbant,qunsabeis
cenfebant dari, ali(^ua iude vocabula infte6\entes . Heruli quoque populi , fi
cavo^ . ^ Goropio crcdimus, a Bubouibus appellationem (brtiti (unt . Significat cnim
i ^of/ioJ p ^^yl^ eftjfu j,id ef^ Cymhrica linguayBuhonem militarem fmecommutiem apud
^^^^Siiil ^^^^. ^.^^.^^P^^^^^^^o^^P^^^^yc^^cmjCiiminvltimo Noruc2;ia- tcrmino, nulhiscft
'^^ ^^oai^^^*^'^''^ Wcinos incarn(]c,atquc lude fortarte nomeu fumpfiHe , quod vcluti Bubo-
^''W/''^^' / ^^^"^"'** '^''^'^'^^^^'J^i^uif idem GoropiuSf verijlmdiusfit Hcrulos Aknsrumfi^
'^i>kffr/'* '^^.^^V^'^^' ^ ^^^^^^ "OMcn Jihi formxjfrnt , ipfos dLmuUtione i^uadamab VluUs cJr Bubomhus
h\J/^^^^'^^^^'^^^fifj(^^^^ fy^f^olum nommusadmdttArem Uudem.quam GAlitnAceorum perttneret,
^^^xxi^''^ communcs & publicos Bubones fe norainarent, non aliud proiitebantur , quam
^^^^^na^^^^^^*^^^'^^^^'^^^^'^^'^^^^^ corpore,&inf\diis noaurnis, & cauiionc

^teru^. ^t?^;^^!^^'^^ egreg/cwb/p/b fcp enrrione admare vfque mediterraneum prar-
^^''^ Rom . ratioue cuidam Herulormn pr^feao ftrenuo viro, & folerti contra Perfas
"'^ ducetiti nomeu fuic Vlela^o , qucm nos Vlelag vocaremuSjCjuo figniftcan-
Hj^etaM-''^'''^''^* principi VleLie;o l Bubonum inCidiis nomenerat,

^^'^3c;//r ^^^^^^^^^^S^*^^^-^^')^^^ exHerolorumgenere? vt ipfefor^

'^^^^s uli?A 'T^^' ^^*^"'» «'^ hoftibus a muro propellendis egreeiam operam

*S /r''-^''- Exnomu.etavneuquis come^uram faccrcpomt,c6cu6d Vlimutnil
S^ll ? animus Bubonis,nobis Wenmut vocandus: Siue verb Thrax(?ue Herulus fue-
C j '^' ^ "^^"'''^ ^^'^^^^' "^" «^''^ ^"'^^ m^elUtionem a

iiW^s^\ r^\v ?'!*^'''" Goropms omncs nationes Cvmbros faciat, aut coru hngua vfos

Wm^ .•^*'*'^*^^'^'*'' c^i^^Ma Britannia Conttmmuslmperator, vtrefert

^^|mcnus:Ortd ^

k I ,^'""'",^PP^"««fur /lerba qu^da, quoniam ineuinura prarfentancum cft rcmedmm,vn-
^^^guinalisdiaacMirerAfleratricuiA^indiu5, ^

A V G V R I V M.

VB ON EM, cum apparuitma/i ominise/7e,autbe//um, autfimcm autmor- BcIIi, Scfz
lem praptenderc, vetus perfuafiofuit, ad noiirum etiam ufqucfcculum deriua^ %nu .
ta , Ita PUuius , Bubo funtbrts ^\\^c\\x\t , cJ* abominatus pubUcts pr^cipue 4««

fpictfSyttaquetnvrlf/busautomntnotniuce vtfiis dirumofientum efi. Quod cnim dc-
-^^o/ir f^^^t^t^nti»i«i"colcrefolet&tcncbricofalocaa/feaar,noa-iimon/lrum,ur-
^^vierat c^^'^ die uifus dcnunciarc,Sc Fedo x&^t^vaptatn caufa putabatur his Vocis,qu^

!f^^?%ivA,^''^^^"^^"^^"^'^^'''"^'"f'"^ ^^^^l^^^ /omVautCapito/iumintra/Fet, propter
vAr»> ..^ ji . r> . r , ^ aquar \uhratione urhcm aut Ca-

}Ji'^''<ef7 ^^""'^ '^^ftffs vrt^siufirataefi. Etrur{us:i, CraffoC. LMarto Cofs, Btdofie vtfff vrlfs
h^^^^lin ^^^^^"^ ardislouis ctiam fcderc confpcftum cfle, Angellius apud Nonium
1^%^^^^^^^ ^tibit C. Claudio M, Pcrpenna Cofs. Bubo in xdc fortuna: equeftris comprc-
H^-^^^^py^^^^^^^^^^P^^^^^^i Obfequensmemorixtradidit. DiodoruSjBulfofmquit^ifi
J '^^^lac l^^^ ^ oncordid, deinde in reUqua ettamfere omma^ qua. fanft/ffima hahehantur , deUibra de*
liiV^^^^*!'* '^^<'^'^«f'^x(^<rer«r,/w Ade PopuU confidit^ac ne<iue captus ef^ tarde omnino auolautt .

mortem:ft autem de htif^ofudem ad tedum dctU'
portendere credebatur. FcneiVras ctiam inftrmv pu\larc,ac concutcrc
^'^H^^^^vtvt "^^^'^ quidam (cribunt; Tum i^itur «& quandocunquc a/ias uifus fuillet, calami-
Kk^*^''^*/)')^^^'^^^ /iof.7re/>uf.ibamr,u/jJeapod/3/Aor/co5nonraro Jeg/f//r/^:^'«^- J^^^^^
^^^Ujn?./l'* ^'/**^/'/^-^iVms Italicus quoque rccevifens prodigiabeWi Canncnfis confpeauiti

Alani xn-
dediai.

VlcUgo.

Vlimutc

Babonitt.
BoVouia .
BuboniCi.
Inguinalis.

'^ok'*^"^ i«vfaufta povteudilie teftatur :
J^^^ii^fretjitiemcafirorumi/miAa Bubt .

Maximc

VlyCsh Aldrouandi

^.j^cnad. Maximcucrouocctnciusj&gemitum funeftum cxiftimabant,quoformidulof^dir4''^
ceifitates & ma^n^ malorum moles inftare portendercntur. luxta iUud * VirgiliauuttiJ

Sera^jCulmimbusferdicarmweBuho

Vtfaqueri.^longAsinjimmduccreno^es, '
^ 5. MctH' Hinc ctiam dixit ^ Ouidius :
mwph, Sedtt tn aduerfo no£furnus culrhine Bubo ,

funereoj^fonosediditoregrAues, .
Hic autcm Bubonis fletum in longas uoces du£lum feralc carmen uocat . Dc qucrufo Bu^^
nis ftridore meininir quoque A|>uJeius ifitBuho PamfhtleficeditoHrtdorequerulo.iAwfrtP^^.
tabunda.pauUttmterra refultatmox tnaltumfuhltmataforinfecus lotis aliseuoUt .Hinctot 1«^^^
huic/imilia epithetaapud Poctas paffim Buboni attributareperiuntur,quibustanqu««^'''
aufpicatilfima auis, dum bubulathorrendum,credita fuit
HtimanogeneritrtHiafatafcrens,
' ib: Meta Hinc ' Ouidio notatur tanquam execrabilis
morph. F^daijiJitvolucrisventurinuntialu^ius^
Jgnauus Bubo dirum mortaltbus omen .
Nam dira mortts nuntius cffe folet,
^ In Hcrcu Vnde item alibi :

/cj'. Punercus F>ubo lcthili carmine fecit. ^

Osfanercum&lcchalc carmen Bubonitribuit,qu6dfunus&:lcthum pradiccrcpUW*^^ »'
quare & ftygius eidem dicitur ,

TrtHtamilleloasfiygiusdedttominahubi.
Etludiferfcnccae.

Hi.f^ttltur,illicluaiferBubogemit.
Mcrftus cidcm;

Moepo^ cor ^ubonis ^ rauc£ Strygis .
Itcm damna ca ncns feralia fimili fcnCn Statio :

NoBurnd^ gemunt Stryges , & feralia Buh§

Ddmnacantns.^C, >
^^.Thebau AppclhturSc /IniYfcr,eo niinirum /en/u,quo * Virgilio Cornixfiniilradicitur apud^f-^^^ f

Lt Uta mtrantur aues Buhoneftmhro, '
''/n5i#co{.' Et^Dareti Phrygio:

No^tuagas vlulaffe Stryges Buhone ftniBro .

Solent eni m aues finiftro latcre confpca^ infauft^ cenfcrt .
s Vxh. 5 . ie Trepidus ab effedu eidem ^ Lucano : -

~ -^fci^o^^profdms

T rn. ^^"'"^^'^''^''^^^^^^^^'^^i^culminefed^^^ qua/icxccrandus
lufeftusClaudiano. p

Prottnus excitis iter irremeabile ftgnis

A^rripit.tnfep^iuhetBuyoner^oueri
K^gmtna .

Atcr Quintimo.

VuUur d^i^f^^dd Strygesominatdxusj&atcr
Buho,

Feralisj Fauflo:

OmintferahstrtHiABuhodedit . ^^ti^

rerales ai- Hincferales diesapeUabant,quvbusferalia,hoceft,parentaliafierent,quarcrcslagii^^'r^^^^^
escui dich- ed. Vertimfiutcertedebemus.omniaadiierx tam naturalis, quam Chr//^'^'^^^^^^
Bubomsau ^rutnia examinemus,fuperftitiofaccrtc&falfa,utinomi]ibu5rcligui5,gujmqii*^n^^^^
auna vana pemntur,augurijsopinionedeceptosfuia*eueteres, & no tam proprio merito,qaatn ' ^tfj
eilc. ^^^^'^^''^^^^'iinemBubonemcne

& lugubn uoce eiulare illi naturale cft , diurno etiam tcmf>orc confnici folct, nec it^ ^nq^^
nuHo intaufto omine. Nam & aliquando fme prodigio inierdiu uifus cft . At o^'*^ ,,is,ca^;
pi/)cpoti/fini(nn prodi^iofum fui77e,aut triaequid portcdcrcexiWmatum a ^^'^Lc^P^
inddubraDcorumuo\aftc con(t^iceretur,ucrumhoceifolenne eft,quemaamoti|J^^^^r»«^'
dc ioco reccn/ui mus, ut «didcia alta & poturunum hominibus inhabicata i^^^^^^^U^^*

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.1

Ornkhologlar Lib.V 1 1 1. 517

S£ Jr.^^irT""^ ^ aliarumgentium , qu^ profanis ^iebus rar6 frcqueiitarcnt . Non mi- Bubo cui*
^picercr >i L culminibus, quar affcdat , in ipfa inuolarc nonnunquam con- ^^^IP^^

turr tempeftate circa facras ardes , maxime quarum cdita funt fadiP-ia , ex- '

' Wel 'I^^^^^ ^'^^^ ucrfentur,ut ab eo Bubonis quoddam gcnus nomcn inucncrit

^'^^efi n^^i '^'" ^"^' i'^digetc uocabulo Kerckuulen,id eft,templarios Bubones , nuncupant . KcilCuulc .
''*afcca r^"^'*-"^ tcmp/orum cuIminibusinfidercBuboncm autintcriori fornicecircura
^^^^iet 9^1] rT"^ ' minimb mirabitur, multo minus terrebitur, autexitium fihi imminerc
^^^s. PriJ:. "^^' nonfempcr infauft6uifos,uclipfigcntilesteftantur in primis' Pli- i/ mtrr^

iMt^^-mf'^^^^ Quomodo ii^itur

'^'fbce-irtl A!'' fucritoftentum,cV omnmo in lucc; cum priuatos hoc Bnbonc n5

^'^inno^" "'"^ "7'"^"ceBuboncmfituerifnTiiIe?Quatuer6cftcaufa,utqu«priua.remperma
^''Wefl R k ""^' pnblicum damnmadterat? Addcquod taccntem ctiam non fcmpcr i"mponcn
'^''^c Dri, .'^"^^"^"^ rmant. Cuius rci clarilfima adduci ^x>flunt,dc duobus,& quidcm mi '^*'^*^ •
^PmuI. n nimirum ludarorum Rcgc,& Changio Tartarorum Imperatorc

^^'^lirar ?f "i? k ci ^ ^^"^ fdicem Bubonis vifionemfibi fuiflbaperte de-

vinr.' V i lolcpbus ita narrat. Ciim imperate Tiberio iuxta palatiu Agrip- ^ Z..i 8. c».

'"^'Jr Qui i -ij-borem teneretur,infigni amiftus vcftc, vteiusfbrtuna fercbat; Gcrmanus &li^'9-
^^Wern ^^!]^!]^ ^^"^^'*^"^>^""^ %'ra Agripp« caput in arborc, cui alligatus crat,

h'^^^ cuaf" ^^'^"'^^f ^ colloquium eius admiflus,atfirmauit illum prxfentem vinculorum imu- S« ^"Suria

'^ortife nrnT"" ^ ^x>fterum huiufcemodi auem capiti fuo impendei e vidiflet, fcirct
N^ V 6ft S"'^'^"'" fore,&qu,demmtra quinque diesdiem cxtremumobiturum Ou«

imm [r^" -'g^ main^^^^^^^ ^^'^-

^Cf l»^pcrator viftus ab hoftibus mter arbufta latcrct,intcr quc cum forr^- Rnhn ^n/^ ?

W ^ rtaqucfaaumcft,utfilent o noS

J.Cr R ^^^^^^^ ruoscuafcrit,&ralutisfu* caufimcx^>ofucrit. Abhocigirurrc^^^^^^ . .
^S^:^^^ fe«cem Scfacram reuer.ntur,&pWaseiusceu^muk3& l^TLll

haberc po/riint/cfclicesexifti- t^nJcZ

crebri^^faltcmktum quummaftum ^S?
T f^">^^"^-/^«c<^»»'tnpro(i.cra^ fortunaallat^c exemvvlarcoe.
Ir"'"'' ^??^^""»^,^/>offi" . Qii^rc virosai/oquin Chn{{knos mirad
cmfmodiauguri)s fidemfaciunt, utfecifleuidc-

^femn ^**'''^"' fereniirim j Cliui^ duas Bhus Romx cum moAo conaiaab^.

te? Wtic^^' ^ -T V^' V^^^^^^ "^. P^^^^o ^ifus , ac audkus media luce eftet, id inter

hoccx narura/is Philofophia: arcanis dcproptum Sercnitatifi
SucT-?*'"''^^"^^^''^"""^"^''"'"^^^^^ (otJ noae

in r * n ^^"^** RcaiCisigvtur ac ucrius dc Bubonc Vrfmu»

^ti^ii ro/bpcuad Angciuin Sualcumcanic.
^dfirat 4» Bnho dtrum mortAltbus omtn ,
iyt ttftrmt) Bkh quem tiki mitto doctt •
^<rnoM^cenafUudes(!rcommffd4T€runL9
^tmeyfed nugurtfs omtmbmj^fdtnu .

Buboinquit
^iitUtnoeeOyVolucrcsfiia retU duco,
^ Cttr ditura omen vulgus hdberef>ut4t ?

^uia culmtml^us earmea Uckrymabtle fng4nu
^tc mefirtuisam fingere fiuliepu/as ?
^mis c^mfqtie fuAfaber eB.cur tmprobe firtenu

^dde quod t£/e ^eus fm melsore guhernst
bmtmot yfdns (ftfifisler^o Deo.

Xx MORA^

Impij Bu-
boni com^
parati .

LibiMines
Vcncreac
Puboni co-

Au*ri Bii-
boni fimi-

5|8 i i y\y(sh AJdrpuaji40

r\^B O temporeno^aurno^pra^fert^^^^
catius uidere quam diuruo fcribitur,& ad' fbl;irelumj^n c^cutirc.]taii^fl|
patrandaoperatenebrarum iuduftrit runtv& ptusiuftononi]Uuq"^f"'^

^yr-^ ^ ^ /««^ /F/^fJ iucis mge^^inat/oMe fiia, V QYum luc^.etiam meridja^xaflSo}^^^

cinaiitur,&inhi\,qu^adfilutemfpe(5lant,pariip v:^''^.
PerBuhonemetiamp6/]Ijijri/ire]J/g/>.>:ea-^^^^
rum^ Cju? eontra naturam committuntur,libidinum l^uirqilrun^r^iii- H? cnim '\xA2^r^§.^
tiis tenebras cju^ruht & ob confcienciam fceditatis lucem refugiuncCiupd d quajit^<3 ni F^^^^j^
cum;uo(Jii^e,fe9ne]nan/fe/lareaudej/3r,r^^^^

taaquam plumis exuuutur, Qujd enim eft auaius, nifi arcalatron^ipiurf^ pn\ici'pvtt^^^

V AE de Bubohe ipMd fcriptores defcripta funt ren)edia, qu:iwq^^
omnia aut faltem pleraque vana^ inutilia,fuperltitiofa autcertcW^

* lAh.z.ae tus,aut uro etus,a/hf»athis vtnijjmafum, ' Amcln^,:Sa^^HwePuin^

M cn(p6i - ^«^^^^•'Idem'emidemdiieremjI/b/comme/Warc(5rr4n^^^^^^

rcddendos CUmMijradicepotutn,j?^.^i<iUquit)c.,^/>««/.^

capiJJos. revnlneriaicitnrp-hinnnre-Sr^ihif^mHnhrit^ic^^^^^ r- i' - "

Aaphr.«/0"av.denpotu.flcnegat,autauemuifam

ticosmot- qu* Albertus tlecorde Buboni^miracula narf atin hlec verba.H,/,,» »>,Mpn'^'tj
togn c. ,4. j««y&^././/;, , <'C»n,s.lkMit ^pdobmu,cfic^^^^^

Si,.i9.c.4. '^''"'°^""^"''''«videamKarcribente.»c.««/4»,j;;^4rj^^^^^
Albertus fi»'P'''''<i>'f'Sh""^'"* <'>»nUficretafronur,cU^

tottigicM . gent.Iiscjmdem vanaiudicat, quidnoftrisnon faciendum eft? Hicv^u ita exP''''
legimus: -.v. = j, - .

FideDeotjrnoJlriviresmirarecrMOris, "

Pulmones cuius tujjis nnhsU quatit . ('
f rf meos oculos , ocults cims i/le nitorem ,

Et phrenef reftiem concxli„rt fblet.
K^cceditfedibus nojlris fUniago ^crufiis

Scrycnies nccuos, hxc diio miH* necant .
Cor i ordi ndmotum faat iit (mirahile dic/u)

^'cquid commifit ,f«r/ar/^ nccie anat .

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 V0I.I

OrnirhoIoglxLib.VIIL
C 1 B V S.

5ip

B B O IV E maiorem fiue montanum cum praepinguis eft a quibufdam cdi,audio.
oco /n vetcri tcaamctohxcdcnodumxomnesimpurxhabkx funt, Et pler^cngen-
^^^^ tcperio ^^^^^ ^ ^^^^^^^^ ^^^^"^ longimme . Cuius vcro nutrimenti fit, necdum prodi-

- E M B L E M A.

^ *^^^McmaAIci;2tirnb]emmare;SENEX PVELLAM AMANS.

Dnm SQphodes (quamuh affe^a atatc) puelUnL>

^ qu£fiu K^rchippen , ad fud vota trahit ,
K^llicit ^prett0,tuhtagrc infana iuuentus

Ob Ztlum^(^tdtcArminevtYum^nota.t,
^oiiua vtin tumulisfuper vtque cadauera Buho ,

I4ii afu4 Sophockm nojlra fuella fedet .

F A B V L /E.

^ ^ ^/r ^'^"^^^™^^P^''^S^^^ctr4^io^^es,necvUovnquam in loco filiam in-
ueni/Ier, ircnim in S\c\\iMn renerUe% vbi ab Arethu/a ^iaWx nympha Pro-
lerpmam a PUicone raptam fuin"e intcllexit. Tunc Ceresad louem ftatim
pro^ei^a,impetra(iir,utac/,Wc^^^

men conditioiicut prius nihil cibi deguftaret, quim fmdetreuerfa, Cam i^i^

^CLS^I; T^^^^ ^'''''"^ ^'^'''"^ «nalipanicigrana guflafie ex uir.dario
> d^ud^^ • H^",^^^^^^^ reftitueretur Prorerpma.Iupiterenimcx

?^^aiK caur^m Ar^^*"^^^^ roferpina partem anni apud virum, partem apud matremefset.
%erm I y^^^P^^^^ioirata CerereinBubonem conuerCus efhyauem nimirum qux
k^crmauprxJicerecreditur.Hancfabulofammutationem^Ouidiuiitadcfcribit: '
^^g^'^^ffreg:naHerthi,tefl,mj^profanum
y^'f^f^(rnfnarfu?r4caputJ>hiegetonttdelymp ,
rz/^^^z f ^ '''"^' d-^r^ lumtna verttt,
iuejibt ablatusfHluis amicitur alts ,
^nc^ue caput crefcit , longos reJiMitur vngues
^txq^ ntouet natas ffcr inerlia brachia p, nnas »
^^da^fit volucnsy vtnturi nuntia lucius
c , ^«^^ Airum mortalthi

Profcipin^
nptu fibu

Afcalaph»
in Bubonc
mutatus ,
*Metam.$

us omeru.

^ Lib. 3. de
(ifino anree.
Pamphile
in Bubone.

h l u Pamphde puellamin Bubonemmagica arte immuta-

^I'*' W ""^"^- ''"J& ^ '""•l^p^da». r,c/ufifyx,des flHfculaur,dedepromtt,dcqu,b«s

^''Wn-'**^''''^ f ">'''t»"'^(»«l<"""*ficni'>, collocmamtmhr^trmulo ^'cjl»

(ftsincur

"^''fulu^^"^^ Bttbo Pamphileftc edito Ftridure queruU , ian, fui pertclitabtmda pauUttm

^^^^xtnaltnmfubltmmforinfecmtmstdiseuoUt.

ASIONE SEV OTO. Cap. III.

^^"t>onem auium nodurnaruextraomnemcotrouerfiamprincipcm,
o^longc maximum nonabrefadurosnosputauimus, fl Afionis fiue Otihi-
ftoriamfecundo ftarimloco defcriberemus. Etenim magnitudincBuboni,fi
non par,faltem proxi mus eft . Verii m & AIuco & Vlula Afioni corporis molc
fortcnaresfiinr. Js^/^ Aflnfjn>(^/h-jKi>f»ri*»^/>rtVi.^*^rnrAr;r 1 . .

^"^^cnf ''V^ ' ^*-'^*^ uv^crfiu3 tu, vx. cciamnum apud Galloscommuni ' -^-^^-^ ?

ommishoiioregauder,minoriii tantamadieaioncSua cnim lingua A/ioncm

Xx

vng

ir

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

520 Vljrsjs Aldrcuandi

vngmoycn,oumineurduc,i(i cft-,minorem fcu mediocrcm Buboncm nuncupant.Nam^
pimuiliscircaaures emmentibus, vndc ei nomdn & pedum conftitutionc, qu^innO(ilur'^
alioquin uaria cil:, Bubomiefl: quam- (ImiltTmus . Ternos vtci-quc di^itos Habet anticos , v"^^
pofticum. Quar.quidemcam potiirimamintcrnoaurnasdili^ciuiam ponant,& tam Ai"'j.
quam Vlula aut altcro aut vtroquedetb tuantun Afioui idco duximus potlponcndos , "tp^
quiaprimas^c nobiTifiima (ui generisaue longiiis recederciit,& multum diffcrrent. Vn
L-to.c.i| cquidem miror Afionem'* Pliuiu non potius BubonicomparaHe^quam Nod:i\x.Ciim^r
ptw^l^^i ^^«^A^^'^'?'^^^/?^////^//. Etenim neqi ih aurifocapftcftmilitddo mutua illisintcrcedit,neque'
Plinio Afio P^^^"^ '^^'i^'"'^' • Nin fic exiftfmerrius, No6hiar co fenfii coparatum fui/lc, ^^cneiwU j(
ni amilcm f^c>ne,qua omnes noaat^ii^ caftdcm propemodum aut nmilcm admodum ab ali^-diftnia^^
ilici. iiiter (e formam ohrinent . Quo padto alibi Vlulam , Afron^gtn & Aluconcm fimiH K
conftaredixit Ariftordes. Hoccnimdecorporisrpecie,idc(i:,formaintcnigendumeJ^y^
quctrcam alioquin fub vnogenere coiuenti fpecicm finguli diucrfam ctfeitiam conti'
ant. Sed nequcdcdefcndi Plinius poteft : nulla cnim intergenus&fpcciem comparatio^ '
ciim quod illius conccptus fitconfufus,&minus norus , tum ctiam qupddiflin6tamin"'^^^^
& determinacam naturam habeant , ut fpccies atquc altcrumillorum totius cdnferri q^^^
Alfimulatum crgo Noauar potius, quam altcri cuipiam noauriurum crediderim A^JOi^^y
tanquam cajtcris notiori . Carferum duo liiC le£^Orem monerc opportunum duco,qii^F^.,
mida ad plurimas di.HcuItatcs fupcrandas & ad cnoranda dubia,quie in haic liiftoria '^^^^^^^:^,^
Gaz5 laps* tum incuria pcperit,uiam ftcrnet.Prius c(l,quod Thcodorn^ Gazti Ariftotdis"non i"^"'"L
terprcs, Afioncm ubU^ prograrca ToVy-o^.perpcram vcrtcrit, duasaties lf>ecicdlfferenrc5<^ .

. >^ ' '-^^• '"^'^^"'^•M ^'-'^i"*-'*i'»"->^nujic vuLariiocaocrvrutoceicsipic,'**'' ayi5

lcgii(et,Scopem ellc Afloncm non polle,moncreeum dcb^ufcrat^qui Scopem Gr^ci^ N^^^^j
1 • Afioncmvcro,qui Otuscft,Noauismaiorc,manifcftiirinioiiitcrvtruiiif

' J^^^'l"^'^^- eundcm crrorcm plurimos authorCs ctiim minimc grcgarios Vt Hcri^i^'
dcc^^' ^^^^'^ Scaligcril traxir,cum Gaz» excmplu, & authoritas,Citm aiiium fort^ fimilit«^^^'iiii

ncmpcaunt^caeamba!tradantur,&fimiIicoIIige(bcoIacioncmimosimita^^^^^^
Plinius A- Ipedaculo veluri attoniti ab omnibuscapi . Alteru cft , quod non minus incptc Pli"'^^' oi"^,
thcnarus . n^us, alijq,- clalfici fcriptores Otum cum Otidc confundunt, infigni fanc nec tolerai^^^^^''
Opp^anus j^irj ^ j librariorum alicubi culpacft; Intcr hos pr^ter c^reros eft ^ Oppianus,qui prC»
^ab'dc^ ^csindiicir,hisq,-cornuaailingicridiculosc,vocumneinpcH

VcKxt. ceptus. Nos vcro Otum & Afionem tanquam candem auem eodcm capite com\^^^}%f
tcs,hic dcfcnbeinus;Otidem vero ccu toto gcnercdiucrlam & miniml rapacem,
naccisannumcradamhinc longcabWamus, ataueinaliud teinnn..;,r Inrn v^lereiu^'^^

Ky<^tioo-
rax.

Gaz« la-
pfas.

^^"g^^^ablegamus, atqueinaliud tempuSjaclocii valereiu^'
cum non (olum non rapaxlit vtdixi, fcd necarniuora quidcm,verLi.mfrugiIega.

S Y N O N I M A. .^ai.^

S I O authorc ' Plinio Latinis dicitur, qucra Gr^ci Otum vocant : ^^^f^n
6lus Afioabauribus,vtiafinus,vcl aGr^cavQce yel Hebraica;r«^^^gh<?'
ollen. SiccnimGrarci&Hcbr^i aucm vocant. Scruatautcm ^^^^-^^s)}^^'
dic Afio auritse auis nomen apud Marfos italos . Ous vel o)'r\ov ^^^^^^c^
culaeft. Habcntauricuiasfolar quadrupcdcs viuiper^, quoni^t^ ^^in^^^^'
Oto auc non foliim plum^ vtriiiq; in apite auricularum inftar P}^^^^£[0^f
vcrametiam organiauditorij mcatusampIitTimos&cura folcrti fingulariq^artilic/^ jjjc^'
nccnon intus aft^abrcconftruftos vidcrc eft. lurcmcrito Grseci Otumquafi ^"^^^^^^^
runc,vthodicaIiquicornutam ob pinnullas in capitc furre6tas velutcornicula. ^\lcP^\s
Tagodiam vocari aleporc , nimirum quod pedcs plumis villofos habeat,authorel^|^^fele^
clerMyndiusapud Athcn^um. Hunccundcm Nt/xr/xo,oaxa nonnullis appellari A^ yn4
difertH vcrbis tradit, quod Latine Coruil no:uirnum fonat, ut Plinius vbiq,- ^^f^^^^fjj A''^'^
manifeftiffimi crrorcs dcprchcnduntur Thcodori Gaz^ celebris alioquin ^ P^^^^^^{ji0'^^[
ftotclisinterpretis, quicontramorcm&mentem Plinij, cuius vt ante innuimii^^ LfiT^^^
tiatranfl nionispra! imitationisftudioinufum fuum conucrtit ; imo vcro P^^^^^ ^L^q^^^
Ariftarelis fetucnriam Nvaicoracem quandoquc Vlulam intcrprctatur , ^^^^^^t^^^l
Cicumam, aliquando ctiam Afionem . Pnmumenim AfioncmcumScopc cun^^^^y^r
diusrfrn hng:^ utfupra probauimus, tumquem Nv(^icoraccm Gr«ci dicunt,

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.1

Ornithologia: Lib.V I II.

521

^ Wm aut O tum e(\c,({unt enitn fynonima) credimus; ipfe quandoquc Cicumam , quan-
^oque Vlulam, nonunquam Afionem dicit . At Afio illi Scops cft^VluIa Aegolias . Qus ergo
jnconftantiahominis alioquin Iiteratiflrmii,quaeincogitanti.i? Sed utinam uel ad uerbum Ari-
«otelisdiaaintcrpretatus eiret,& no ex fuis eadcprofinet.Sic.n.habet^ Ariftotel. in Grarcis: SM.c,t2.
p ^^^m fmilts cji.d- aures alas feu pinnulas habet , hunc altqm Ny^tcoracem vocant , E contra
^32a \Otus No^iudL fimilts eft.pinnulis circiter aures eminentibus fr^dittisynde nomenaccept c^t^ft au»

!nli \T — "'^'-^wii cum Ny(5ti . , .

*5nt Nia:icoracem,& habet eafdem cum A fionc anrium eminentias. Accedit quod alias per-
TOm(S<:mance fupranofturnasenumeraflet AriftoteIes,aIioquinuigilantiirimus& exaaif-
7^s.Nulla enim tum Oti fafta fuit mentio . Inter multos quidcm & prxcipuc intcr Theolo Kydicorax
f ^Jis eft adhuc fub iudice,quarnam auis fit Nycl:icorax.Etenim kriptorcs facri plenque,dum f^^f'''
^^»^locum'Dauidisinterpretatur,quiiuxta verfion^ Grafcam& vulgaremita habct, /'^^7«/ m-^ou
Wr«/(Kos HebraiccOiV;'^?/^^ r^;; tn domicilto,Nyj^\coY:ice exponunt Noaua, vt Euchcrius ,
??^rus, Ambrofius,Hieronymus & alij hos imitati. Verum Ariftoteles has aues diuerfas facit,
r^^^^^\NoauA^7ijatcoraces&CAtera,quAinterdiunequeuntcernere,m£lt'f vi^nacquirfit Alijs
^'J^l^ius Vefpcrtilio efi: putatus. llle vero qui Gcrmanis Naft rauc, qu^ vox Coruu noaurnu ^^^^^^^^
r.vcrbum fonat,appeILitur,non eft: huius loci.Neque enim noaurna e{l,& ne rapax quidcm, j^^^ ^'^^^^
j ^^SUatica auis,dequa alibi oportunius. Quare ncque de ea propherap locus intclligi poteft.
'5^.9ierratGoropius,dum Gazam,qu6d mal^ Nvdicoracem vcr;erir,Cicuma traduccns cor- Goropij cr
enim Nydlicorace non cfle ex nodturnisjfed aliam. A t ipfe amphibologia lapfus eft. ^^^^ *

^'ilci,utinquit Eucherius,Buboncm enccontendunt. Suntetiam qui aflerunt efleOrictalem
^Ue- ' ~ .. s .. ... 1 . -

^^am mtelligant,fieri tamen potell,vt uox Hcbraica Kos Nodluam fignificet, & ita Rabino- ^^^*
^^pUirimi exponut.Ncc multum abludit a voce Germanica Koutz.licet alios aliter interpre-
^ri non iguorem; Sed ut dc Cicunia aliquid dicamus uel Cccunia ( Nam vtrumquc legitur ) Cicumea.
Jo ^Uetur vox a fono Noduarum inflcxa cfle vcl ab x/xwAt^rT^i', quod Hefychio in explicatio- vd Cccu-
*^^illius Callimachi x/xo^jjiJ^a efi: cTi/^/SAiW, vt apud^^Goropium Icgiinus . 1 acile j"'-'^-

I jJK^ Ga2a,quod vcl omnibus vel vni conucnicbat,ad aliud,& ad particularc transferrc potuit. ''"^'
I V|'li>anis Otus diciturMochuclo,cuius vocabuli pcnultimacum Germanicoomnibus no- Mochudo.
I ^^rnis fere eommuni,vt apud inferiores pr^fertim nomine Viiuel nonnihil conucnit.Hanc Vuud.
B ^'^'m aucm Germani Bubonis ferc nomine ob maximam fimilitudinem indigitant . Sed di-
I ^^'"^i^atcm UQCula adiedta innuit. Nam Orhuv vel , quafi auritum Bubonem dicas, vocant,6<C Oruvvcl.
^ ^^^2cul. Bel^is Kerch vvl quafi tcmplorum Bubonem dicas. Anglisitem HjornouLidcft, Ranzcul.
^■^'■^^nutus Bubo. Flumas enun circa aures eminentes vocant cornua,quemadmodum & Galli, Hoinoul.

Afionem HibouCornu vocant, ; iflem Moyen Duc , id efl:,mediocri magnitudine Bubo 5'^^^^"^"'*
to^^citur^^^j^^y^^^^-jjjjQl^ rc,quam corporis mole a Bubone diftinguatur . Aliter Cha-huant
^^jnu^qmjj j ^^^^^ fi dicas,felis ululas, ?'eu eiulans cornutus,ciim ob facicm,quam,vt Bu-
^Minatmagnitudine & figura quadam fimilem habet,tumqu6dno£lu muresnon aliter MoycDuc.

venetur. Videtur autem Cha-huant,Gallis pluribus nofturnis communis cfle,uti Pelis vlu-
r ^**^ Hibou,«& Belgis nomen VI feu Eul. Suntenim uoccs har omncs pcr onomatopoeiam a lans .
auis faa*; Vnde Afionem,ut ad diftinaioncin Bubonis Moycn dicunt , ita ad Alucoms
Bellonius eifdem nominibus appellat,cornu, id cft, cornutum adijciant hoc ^ao, Hi-
cornii^chat huat cornii.Huic tamen propric magis nomen DucquamBuboni , cui etia
>munc id faciut,competere videtur,qu6d ut ' Ariftoteles tradil^ htncabeunt Cmrfftces ^ fj^^.m '
^'^«^ li»gul4C4, oto & matrtce vrofictfcuntur, Quod in Bubone locum non habet* (.^ .

G E N V S

T V M Gne feu Afionem cum Ariftotele & Ffinio e Noftuarum gencrc , fi
generali Lis hoc vocabulo vtamur,aut certe c noaurnis fccer im. * A then^us ta * lI^js 4.
mea Ariftotelem citans Afionem iioaurnam else negarc audet,& rame No-
tiux. fimileai non vcretur dicere. Equidem nihil fimile apud Ariftotclem ni-
uenio. Et PUniusc contra Afionem maiorem Noduis ftatuit . Fieri vero po-
tcft,utquodaitScaliger,pergradus ccrtosnaturainauibLisab AquHaad Jio*
^^^^ ufquc defceadere potait,acque intcr has haac vaam efse,qu2e etiam diei.utarur bcnc-

ficio

522 Vlyfsis Aldroumdi

rf.ce™" " "m^d.Tnnr: ) r ■"«'■•o.iwnecetiam de qeneread.no-

iis uerbb in(ti potuiise,qu.bus 2;t<sJ.TK quafdam perennev eAe & feinner^.nnarerefcril'"'

D 1 F F £ R E N T I

tam u.ae repeno. Ego tamcn duas eius fpecc. agnofco, quas mihfolim confp^*'
-en.,q_„aiaalb.d.or&ci^^S^^

M ^ E S c R i P T I O.

do'^"""' W^^V!^ 'Athe.,eusdixitColumba:el]b magnitudine. Quoddemaximi^''^''^
' L.S.C.,,. ¥ iS;"A i'''/'^ ' ' T±^^ '^°'^^'^'» domefticu^^ feu cicur. B-^f

' S,\Wj ''^/«'[''''''^fT-^'"''^"^^''^? ''''^

''•/•■ ^^^^ Bubon.^Noen.m tam figura,quim magnitudineBubonc.nmagis.f
'l'.io.c.3. '!SS^^ I;?'*"^'? ^*'" ^"'■''^"^ Plumeiseftemi.ientibus inftar Bubo.^S"""
Ames. iustamen,etii'*PIiniusfciibat.fi*^z,/)//.«,^^/^L. ./..-.... .,.' , '!'>'' .5""''.''

:V0l"'

SneSreVllSS
mineta;,quL„qStrt^,^,^^^^

fum eft. Nam BuboSuelfS .^^^^^^^
Afio &ipre,Bubonem,nor sTftrSi fc^ 'ongcma,oreft,&Scops Aluco^Jlo

,,,,, ^^^^^

Kus SfeNo"utn":r-^rrr"^^'''^^ Et'e,2fiorbtK.s'"5

B^rfiffl^

4»

mi

ptio,
Caput.

rfSriTa ^ '''""'^"^ minuttimis. AU™„,e„i,™ & ,^,1

fciSSSoXfe^

VlyrsIsAIdrouandl

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.1

OrnitiiologiacLib.VIII. 525

^ '''ihaZtZ ,f •"-^i^"'" ■■eai ducuntur, & in acumen definut . Ala; intcriorcs V.n«
^PJ>mu,„n"7° r*" • ^««udaracomponunt penn» ultra extrcmas alasadfe- '^J^-
^^«frcqSf,c "'"^^'^' ^!'"^'' plumbcum inclinant, mcdioq; per a;qua fpacia ^""'^

""«'tiunt.rr V j propemodum ufq; uillofa ex fufeo fubferrucineis pi- Crum

■ *<tem.cr^fc. ^*"^"™«''-obuft.,unguibus egregijs,nigris, aduncis admodum armati , ti- D.g."
, ^^eriuZ%; '',^^ gra'diora . Secundus A/lo nort , ,

vXw ^'fferentiam potcft,quo fcmipalmum in longitudine etiam mi- ^

'''''«lbefc?f i? u 'a'''"'r*'''"x''''^"'" '"'•""■" uocauerim.Anteriorig;turc.ipitis pars in
''"n , fivl^nVl • *-''^"'' 'imiliter, vt plerisq; noa-urnis , iridem' habent faturo cro- Oculi .

'f^main^ '"'^■'"f""?'""'^'''''"'""'"- ''J""^a:in aurium regione inftarcomuum fur-

'^'""rirmiS^^ • ''^''k°,'" "f""'^^' defineiis. Circa terriam tamen partem eiiidenti^is at-
'^'«.&fi,,^ r ''T'^'?'^, "™'^^'''^*f'''^°P''Of''-'''iO'<" pro-Color.
>n> Re? n„ r r'T """"ntibm tra-fuerfim decullatar,vt crucis aut verius liti,,qu.?fe Pran

di,Jfroquctal]l«ere4iixaduerfisref]rd2nribJ
Cpl«marumubi4«fufcoplumbea.,qu*dorfi,mvfe
Cj.nlongumnigromaculantu.c^Linalb.doS^^^

CiS^Vc;'-'''"^^ ■"r^''''='^'^'°'^"^'°^"''^^ '^- Cru aSScT^d^^i? r'''^
^^"iora te^^'"'^^"''^"''"' ^«'•P"^. ''«'1 "lagis venter . Crura hmc S 4"

i'iia.. ' . '^'■"''rra.ataueiniiir, ni<ri-i r^oi-u i.a.... .ii. i ^.v. i- »i<-uui.i.

i i ""ci.nene rf/>i L ^'""•^■"eqne.ta vt in pnore, cariioti . Vngucs acuti quidem fi

b^eSAtco'^^^^^^

fpeciem cam ^^'^"'^ Bcl

j ^'c ut ReII«n; '.- P^""" Aruernis motibus.quf ad Hifpaniam ve «^it neculia- ^°"'>

iT^-^^-nquiahaSm ^7 r"'''''''"!"''''^'^

'Ptarum foramuu admodum patula fui t <'rindi. 'r ^ft Roftrnr-

?Wr.?«"'n..-'^g"« validi, crura itemad vneuLufa,,.n 1^^^^

Vngucs.
C olor .

■ Facicf .

>quir^;;'^ffefcu„t,,nediumnigrefcit,nonnulIocandk^^^^^^^^^^

t,: Jiiin ut , " ff.i^go.macuhs admodum fubtUibus pifturato. ^ "

Sd^^nunir;.» „ ^ f"i.gular.a,quamuis pauca fint , obferuauimus

»iiis> corpor^^? ''^ 'leque ntegra.non tam ob hommum peritorum,quieas deflbcaret
Sft^^^Cdiec in" '""P'*'"- No'' enim omnia in uno corpore inueftigari poflijnt . ncc nn,*

?'tlc,, 'cfe A ! , ".*f"r,ueram ftatim nominis oiiginem agnofcit , & Plipii.m m ■,y,„a u i
;"5'^«"' fi r^'°"?°^^'"^'e''M'''farnTaBfa^^ in .impliffi

"«'^ bra-chi T'''^''''.''''''^' • '""",' '"-'S^''" '''t'"''^^^ ''•"'"« cuta!~.!u..s
.'-nijs comparamn.cumquoad hguram, fum quiautilitatem.^oll^nSirij m

r

525 ' Vlyfsis Al drouan di

diuctTis meinhris iion tameii ab/iiniJetn/orti.intur. Hisapertis, aiidkus foramen ampl"^^^
patuluininmedioa>>paret,multisanFraaibusinftarhumanitortuorm^ non loia
vnde ;im4bus plumeis,Pliiuus ali jqj uolunt,(ed ab ipfis ueris aut ueras quum maxime ^"^*""" r,,y.
"^"^ ' ribus auritum Arioucm & Otum uocatu credo. Etcnim meatum habet inilgncm n^".

A

bus & marandris diftinaum & valueolasjllaiCUtaneas,quar auicul^^ ^""^ odio

viuipansfunt, magnacertc naturarprmnSndaaffabretaaas/Vnll^^

vifudeHcit,audiendi bonitate compcnfare voluit.Certum enim eft tot& tam aroplos fn ..

tanta cuniextrua:os,plurimumad exaaiorcmauditionem conferre. Exquo demio

aiiernas ad audiendum,huic vero tantummodqjnu

. ilchramaurisftruauramlecundoexaminatibnspri
Os crtnij . occurrit rcfcdra cute os cranij varium ea parte qua continuum cli: & ajqualcob

Cranium. di

Mufculuj
voitrum
«inceas *

crror coUigitur^qui cacteris auibus^aucrnas i - idw^

aures datas fcribit. Sed nouam & pulchram auris ftruduram (ecundo examinatibus pr' .^^
irrit rcfcaracutcoscranij variumea parte quacontinuumc(i:& «qi"l^oblublM .
intimam alibi denfioremjalibi rariorem,alibi obfcuriorcm,alibi pellucidiorem, ad • ^ J^,-
dis fclenitidis, Cranium ab auditu carnea quadam pornone coniungitur cum cranio an ^,^

tro aures,principiocarneo,circulari,fcrturq,-deorfum carnofus,&fi principium fp^*^^^^^^o*
ia inucf oacm cxtcnuatus 6c caadcm ia excrcmuin roftrum defmit. Ad latcra vero of*^'

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 V0I.I

I

OroithologbLiKVIIL ^rr

^*«crani.!!;V™!.''^'"'^5«''*^ quafiobuoluitur tenue quodam & breue ^HIiuftm a

"^^^A^ ' ^"'■££i32ali.«''us eft;incumbit:id altcn cuidam officulo.quod

IT^^^uaiQcuifl r K''''^^' fuberculQ quodaminmedioemine-ti.quod a prio.

'"'■'«'•is €0110.,.''°^^^"^" *''"■"''"' ™*='''« "'•'J?'i'tudiiiis ad articulum roftri inferioris& f^

^''''^'ncomnnl;^ '■"''' *''"c^''u^'n'''!!"

^*«exi4 ^'}?','^"^"r f fahfuerfum firmiinmum.arcuatum.cuiu,

^>p£eracTfo^^^^^^^^^

C'"Wa, nou ut.n homine.di. phci, fed d^crafl Am! K ''•''''^ ^'^''^ '''"""^
.>spaflk il.hr mrf™.V,c,,».r^„2j<:%.:l7;^ harcpauca,qua.uumres&

.>M:,iUiit,f,;S

te'r ••"^'^» P'"«^"'f' '^•"^ adiefta icoiie aDertTdemonffrare U ^^'
fel£?*^^'''^^""-'^^'^^Sm^^^

vc
in-
me

■'•'ih il im-,, • . • ""^ •^^•«'^■""s- V erii m cum oculorum iri too<a-uriiis ra.,3rih„.
'''<fihl ,f ■""^'•^•'^^'■'^«^■'^f^" •PhiIo(ophia&Me" o „ .

3iq.,.l'^!f"^*'''"''^"»'t"i'n'«embr,naharcfubfternebatur7^

^^^^^^^^^

L o C V S. N I D V S.

& Bubo montes plerumqj inhabitant,Iocaq,- tiK\t^,coml atque Nqa-u*

aieAfionemmQliciar campis de dieinter Ambrofiarplantasabditum ciim
^^i^?^ ^^^^^ loci,neadqu3rtaquidemmi]iarearborem vllam nafcentemvidere
\^ ^tf.r, ^^^*^^'^^" ^^^^' ^^^^ locoriim reperitur Otus , tamen quibufdam r??I?»

uios

•*ucuot elt. Habitant vcro & nidificant plerumqi in arborumcauernis ac fo^

ramimbus

528

Vlyfsis Aldrouandl

raminibus. Otum migratorium cfEjAriftotclcs & Pliniuf volunr. Eum enim ^^^f^^
matrtcc& Cyncramo Coturnicibiisffi proficifccntibus duccra cffe fcribunt . Vnac»

Chat-hiur.

pcdc dac nius Pecic duc Callis fic di^um pUtat •

V O X. .

OT V S noau,vti Albcrtus ctiam tcfl:atur,voccm horrificam ciq; j[Sn:
homofrigorcafFcausrigens^- cxclamarcfolethuhu . VndcaGallis
noniramcrito vocatur.Verumhuiusvocis fonus ctiam Buboni *4^*^^"!|^aionf»l*
Ego vcro cius voccm nulla alia cxaftius pcrfeaiusq,- exprirai fx)flc puto, quam hacd
&ad (oniim tationcm aptiffime ctfia:a,ChiLi (quo npminc Italis indigctatur)quarn ^^^^^
fubindc,fcd fingulam,aIiquato intcrpofito intcruaIlo,repetit,fonoram admodum ^flitufi^
tanquam fi fiftula tenui ederetur,idq; folis occafu iam inftante.Cura a quopiamlaccu
bilum aut crepitum emittit, qualcm felis folet .

V O L A T V S.

LE VI facilic^ voIatu,vtp6tc pcnnisoptimc fultum,fcrriteftatur Belloniui.

P V G N A.

EA D E M artc ac ratione,qua Bubo im pugnatus fefc defendit,roftro fcilicct, &P'
aduerfum hoftcm protenfis, vt in car teris,ita & hic Buboni fnnilis.

ACTIONES. iNGENIvM:

^Z^io.f.i j
Plinij.d^
Qizq eiror

To ? inquit * Ariftot. iV/ xaCd?^^ ncff juLifA.y\TviQ , id cft, vt ^ Plinius vcrtlt pfO
Jiu ^imiutrix. At Gaza pro -^^im intcrpretatur blatcro, nec -^,1^1^ '"^
fxifxwrric; nonrcdc reddidit hallucinator,cumea vox Grarca ini^^^f^^V^
gnificct. Vndcfufpicio eftillumaliterin fuocodicc Iegine,ncmpf|'^^oC^j!'
talc aliquod vocabulum, quod vitiumoculorumindicaret . l^fi^'
Ko/SaAs)": per/So^Ao;^ocexponit.BomoIochonautcmcll*eait,quilijf'^^^^
quem decipiat. Itcmttliberalem^malignum, quafi KOTrifia^^f . Carterumludcndo ^li^^^
cipcrc,ctfi accipi poteft etiam fimpliciter , tanquam pcr ludum & iocum quempi^^j,^,!)^^
uidetur tamen ad ludos,qui pecunia depofita huiu ( ut in alea ) proprie pcrdncrc: ^^ici^
ritaleatorimprobus&aftutus,ncmpequafj Kuzo^ap^g 0 KaxHpyo? mp)
Gramatici aIitercxponut&deriujnt,a^^' ';to4«/>qu6d problaterarcaccipituf; ij^a^J^
blatero.Ariftotclesquidemuidetur,ut )toy6:«A&i' uocem interpretaturus, periipix^|
derit,^' /ui,uhtIw\ Nam blateronem dicere auem nofturni generis parum ^^"^^'^g^V^jL if
031/33^1)- necparafitamPliniusaptcdixerir.CaeterLim fiopcohoxoi proprfc diccbantur homi^^.^jjj ^(^^^^
?^X^i , dcntcs,& aflcdado aliquid de facrificijs petentes,deinde tibicines & vates,qui
Oriis cur bcbanturjtcrrio pcr metaphoram homines abiefti & leues & nihil non fui ^^^^}^^ J^\tfi^
bom iloch' aflentandoqj facerc fuftinentes,vt Suidas teftatur. Eo igitur nomine Otus ^'^"^irrf^^Jli-
dictus , dC mimorum ac parafitorum feu eriam hiftrionum collum contorquendo nU ^di^^,
^"^'''^^ nucinillam partem,ridicukw &miimcosgeftusedat.M;/^«T«V verofuitipj^^^^^^^
Mi^Twf. j^j.|Q^gg3^,jeat.Saltantcscnimimitatur,utdicitAriftotcles/^^4^Wtfw]^tf^^^^^^

cat Plinius.Hanc autcm faltationem comraodiuJ perficit,quia,vtauthorcft J
nipes confundens nempe cum vulgo Otum cum Oride,quae tamcn nec ipfa v^^^^j^^liffj^
filtAndum capttur, dttm fallAntes imitatitrMf*^ difficulterM Plinius, vt No£iua, ^^^^^\r#P^ W
feAucupeyCircHmeunteaUo.Q^A\iOQ\^:iBiO pcrfici Athcnjfus ^cribit,/;»^*'^-*^?'^^^^
tAndi peritiffimus fuerttfaltAt in cunffeiiu eorum.&fmultpfos contrk afpicientes adjalt 'jiigftl''
^ltus 4 tergo latens voluftateimitandi captas ( faltantis enim motus drgeflusexprtmerej •{jjjiin '

^ltus A tergo latens voluftate tmttandt cafjas {JaUantts entm motus Crgejtus exprff»^' i jj.jbUU".io^
tur) comprehendtt, Quod & Scopes faccrc aiunt. Verum alij iftarc Otidi P^^»'!?^''^^ jpfo^^ful
cnim frequcnter harc duo vocabula confunduntur,Otus nerape & Oti$>ctiiii^ ' .^^^jicc^^^ij*
tele, vtdiximus, nifilibrariorum ignorantia inendum irrepferit . Otum f8^*.^,'tat^^'^^i//
natura eflie plane dixcrim. Nam aliocjuin & aliam rationem ,quaob nimium ^.^^^^^etf^^ ua^,
dium capitur, Athenarus& Euftathiusnarrant,in

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.1

OrnithoIogL-ELib.VIII.

^it^-^SrS/"';^^ kj?o'..dnl.,torcra pociu, dicerera, pro brateron^^^^^^^^

,r^''^«'»/3«A«fXw7r^^^^ o^^ .-onL.torera potius dicerera, problateronc au«
,^ "^'^ ''^aenus • Phr.iftem ui multis .geremihi idem videtur . Scd

D

E N G M I N A T A.

''•Percntur, Otos vocauit ' 1"°'^ ^-'^''^ quarcunque audircnt, fidem habent«

VvcoMAT ^Et>ICA.

MATA, vttrad.tPlimu5,MagidicuntcurarireccntiAfionisfeIIc.

Kjj^H lEROGLYPHICA

^ '^-'^^^^^^^^ Nonenim..i.;amu,.

^ ^.'^''{/'^ ,A ^wn^s horret ,

^/frrf/ voces , cJ- i^f r^^f;?/^ tollit ,
^ ^^J^^^^^credAsfruodiaatAma^Po
lih^^^ ^ '^'^^''^'^^^^^" ^^"^^rn traaare fecundas .

h/^^Hot^^^^^^^^^^^^^^^^^u^^omniummaximeim i • r • •

''^ior,&7pfS circumpleaebatur, aquo C-»uri™i

>«-'pieluteus,&circamargmemextremusruber. ^ '«es dia,

aiii .

'O^VM^P, F A B V L O S A.

[!fiifi!'''f'«r«S'''^';? ^^T^ Iphimedia; filiosfuiflbaiunt.&Martemligaflb. Maxi-
Sr-^lijnvZ"'^'''''"'"/'^'''-""^

E M B L E M

^ Alciatiinknptum FATVITAS.

Mtraris

>oks, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
d by courtesy of The Wellcome Trust, Lor

53 o

Vlyfsis Aldrouandi

tM'rarts HoFiroqt$od carmine dfceris Otus ,

Stt vetHS a proauo cum tibi nomert Otho ?
Aurita efi ^fimiles dr hahet ceu Noilua pLmas ,

Saltantem^ auceps mancipat aptus auem .
Hinc fatucs captu d^faciles nos dtcimus Otos ,

Hoc tibt Q9nueniem tu quoque nomen hde^ .

D E S C O P E. Cap. IIII.

T S I magnitudinis mcrito Scops & Vlular & Aluconi, quibus ^^^f^^^^f^f^^^^^

ponenda veniret,non vna tamcn dc caufa Afioni ftatim lubiungcdam ^ A
taui.Toto cnimcorporis habitu Afioncm itacxprimit, vtnirimagn»tu
uerfa cnet,inquit, BelIoniu5,cadcm auem diccrcs. Na^) intcr caftcraini|g
"^^^^ illam notam cum eo communcm habct,qu6d corinmjlt , moribus et

5cops pi-
fcis*

Saltauo.

ingenio illi cftquam rimillima,nempc & faltandUihidm^ia^^ ^^"nC^^
niam his ipfis proculdubio dc caufis ab authoribus plcrisq^ prarferiim diXheodoio ^^'^
Afione confundatur. Quin & hoc curauimus nc cornutas fcu auritas aues "^(^iurnas»
fpecieru quada cognatione iunilas fcpararemus. Rcliquis ctiam qua: fcquutur, aurcs

Q V I V O C A. .

C O P S Athcnafo genus eft pifcis.Ex eodem *Athenaro apparcf,quO'^^
& fortc o-5ta)77-4i>yuafaltationis quoddam genus,fiuegeftus intcr filt^""^Af/V/^
rit,Nam o-)c6e)4 (inquit)^t//«x qwdam tfi prvjpicttKitkm^iXirtrrta m^inn f*^f^^ ^^1^
incItnafa,utAcfchy\us ctia tcfcatur . Solcnt quidam manum oculi^ h^^
ad frontcm imam opponerc, fpedaturi aliquid, ncofFendantur aIjiM)|[)iiJ
oculorum imbecillitaticonfulatur, & fortc qui Scopcm faltant, i^^^^ f^rr^
(cfc Scopum aut Noduarum inftar oculis cllc hoc modofimulant, quiluccm ^P^^^^^^fiii^ f
ncnucant.Quanquam fcriptorcs prifci,ut Athcnarus, faltationemquandam Scopc^ ^^oi
vclinr,non ab hac oculorum prote6lionc,fed a motuum & gcrticulationum variet^
auis h«c imitatrix fimilitcr varijs motibus gelliculari foleat. Nam & Pollux, In ScffT^n^
(inquit)^«<< & (nctaTriac dtcebaturyCollum qitodammodo ctrcum agcbant ad imttattoncm ^^^^ -.q fn^'
Mtnis.qua.dumfaltantes imitatur homines.capttur, Sed dcccndor aptiorcjj- forfan h^cfjl'-^ bSc^'
^X.i.Port. rit,quf cum corporisgeftibus,tum vifusinfirmitateScopem imitatur.lmitabarurt^ ^^,^^
ligero in hac ipfa morphafmi fpecic ctiam ^tatcs. Itaq; fcncs cxprimebant cum f<^'P'^%oi^^'
E^ro^/Vo- tum faltantes iTroyvTrovH nominabantur.Siquidcm yvvidv^ fignificarunt ligna tcrei^^ '»^
m qui . minc dicebantur,qui in grallatorijs phallis (alrabant amidi pcllucida vcftc Tarenti^^^*

S Y N O N 1 M A.

T H E N AE V S * Alcxandrum Mindium citat,qui apud Hoir\cr^^^^/^'^
Kay7r£tc legere abfqj figma initiah tradar,'& Ariftotelcm fic o-kcoti-^^ ^%f0'^,
Idcm annotat Euftathius in quintum Odyfl'car,nccnon Aclianus. ^'J.j.gqU'^'^^
quoq; (inquiunt) 6c Mctrodorus Ka-jra^ dixcrunt.Ite E^Mcharniu^; Jic^'^^t
tiusvcrolcgitur ^cops,cuius h^c nominisratio cft.Scopcs ^^^^^^[lOi^'^''^.

tando irridcrc fignificat. Apud Gcrmanos quidem,Gr«co huic ucrbo aKuiTrTfivfn^T^ i^^^^jV
&ciufdemfigniHcationisfpotten. ApudLatinos haccauis Scops nomen "^"'j^^^pti;*
quod cnim Afionem ubia- Gazapro Scopcuertit,&aliiforfanciusuerfioneue no^^^^^^c

irL: . r . t , V . . r- ...>j

Chiuino . P

ra corpori5,necaon uoce cundcm,quara raaximc reprcfentet , fola corporis

»«>•

w

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.1

drmthGlosia: O b. V 1 1 1.

WiOh " ^^^dica diuerlirate,noii temere voce a Chiu diminuta,hac Scopcm Chiuino,
^etit Du"^ P*!:^um aut pufillum dixeru t. Eadem ob caufam Gallis,vt teftatur ^ Bcllonius, vn
^^•^'^ '^''ob^^^M ^^^^ ""^ ^^"^ nuncupatur. Quod autem Vlulam Latinorum cx hac auc faciat,
o^JNain Vlulamcornutam nullus vcterum habet. Scops vcro & Chiuino Italorum

531

^Uini^cf^] PJ*o VlaIa,cornibus fcu auribus in vcrticc infiirniuntur. Pr*ctcrea auis hcc,
'Mot r / '"'"^^ Scopemputamus,Noa:uaminorePc,vtcnedebet.Atvcr6 VIula,iuxta
''W^Q? V r "^^'^ Gallinaceo maior, aut filtcm ^qualis cft . Gcrmani hanc aue 'L.S.c^
Wmi V^^f ^'^^'^ 'P^^^^ ^•^^'^ /itinucntu,& cxotica,paruam No^^uam Italicam vocant, Kleinc
lo^^^fishir r^'^M-^^^ ^^?^'^^^^^"^^^^^^^"^^" No<^^"'sadmodimrdillimiliself.Alioquinaliud

U q„; ^^'^^"cm exiguum dicat,nmili nomcnclaturcquamapudItaIos& GalIos,ratione.

Nodua! 1-
ralica: .

1(1 ell^/^/^^^'^^^^^ Plumbicium in Ducatu Vrbinatc incoIunt,hanc auem Alocharello uocant
'^•^^m^^^^'^^"^ P »i'tin. Adeo uaria & promifcua cofufaq,- eft apud diuerfas nationes auium
^'"Aab^ appcIlatio,qu? plcrumq,- ab analogia quadam,qu^ inter res ipfas cft, dctorquc-
^ > petku "^'"^"^^"^ potius,quam a rei narura,vtpotc qu^e uuIgo,im6 ctiam doais igno-

N V S . D I F F E R E N T I /^.

C O P S Aiillotcli & Pliuio peciilijiis aiicd.ini iiofturnarum fpecies ponitur.
^^ire h uid reac.ucl ad Otos ucl jd Vlul isucl ctiam ad Noauas reducctur.
Hoc t.i,ncn ci cuin.Afionibus & Bubonibus commune eil , quod auritu.s (It.
Cmn V ulis ucro^uod pcdc, utrinq.u: i„ a.qufi digitoru.n numcrum difper-
titos habcat , ut. ic Aluconcs Cum Noftuis autcm conucnit, quod nedum

1,1 ttcrcntibus. Propri.im enm, f^,..;.,„ ,;.u ..ofturnorum gcncreconft.tuit . Dup^ex

dabimus, It^li^ nofl-r^ frequens. Altera

Alocharcl-
lo.

(^^^^"Pucmq;,uti.>rrmtnoiogo,Noauaaurita minin

^?""'^ ^'^' ^P^^'^^^ ^'"^ noaurnorum gc.iere cmVflirui?: DupTex

W '^* y -^^^" "fi' Ariftoteli & ' Alexadro Myndio , Scops in duplici ecncre traditur . i

\<rar""" ^'""l""- '"0 <"»'>ii>us mim temj>orih'f(s fateat cr eam ch rcm ttrenncs- & a.fma7tic,id ejl,

^mi"'"'» ' T&l "'""' '^" . 1»' 0~ ff!" /"«tmt , & vMe friihantnr .

?">'iac O , ^*''' P*''^"'^'^"" '""=-" 'I' corpuletia pin-ui & qu6d uox his deeft, iUis
StuKr l'** uiri Scopcm illum,qui fempcr confpiciarur.K eutzl n intcr-

Suiio .^;^ «\Noau.im p.iruam , .ilrc, um i,cr6,qui in autumno rantum ap-

^AicI.,t^"V L '^'''f 'I Sf*^'""''"! eft,Noauim uel VI„I.I lax.uilcm; illi inquiur, o^L
. SnomTr";"- ^'^f'." '"'n ^l""'? ^"^«.q"-"" ^^crmani Sreinhuz.ideft, Noftuamfaxa-
'"lon Do '•?'r'';"''' ^°^'^'''-^ adnumeranda : qu.-,re Scops auritus
^'«^calec n'"''' ^T^ ^''"^'■'^ ^"'■'^* >""cniantur:fic pci ennes Sco-

'^'*mjnf fr ''''""i"S' autuinnalesminim^ : qui tamene contraiuxtahos ui-

'•"tiUtilli mutifunt.

DESCRIPTIO.

^ O P S ab Alcxandro Myndio c(tantc*Athena?o, necnon ''AeIiano,aIjjsq; ue-
fcribus,ita depingitur,utdicatur efle minor No6i:ua, & in coloreplumbeo albi-
^?'^'-'^ punda habere,«S^ ab utrilquc temporibusduas pinnas fubrigcre. Scopis
^ ^I^;erumgcnus,quod autumni tantum aliquotdiebusapparer,aItero illo pereni
Ck^>SUaI^ ^^^'^^^ corpnlcntum e(le,& Turturi,PaIumboq^ flmile.Sed uideamus,num auis
•^'^^^^0 u ^^^^^^^ crcdimus omni ex partc uetcrum notis refpodeat . Quam noftrates
^o?^'^^U^?r^*'^^""^"'" rapacium nofturnarum propc minima efl-,/1 unam , camq^raram
^ti^^^fiini "^^^^^^"^ "^'1 fuper it. Noftuaminoreft:,maiorTurdo,PaIumbo tcrc par,pau-
iofi^^^^ihil • f^odrantem cius longitudo implet . Magnitudine tantum corporis & colo-
Vr jl^^^J^oncdifferre uideturXaput cius tcres inftar globuli, plumulis ueaitum , co-
^^*)iu j^^^^^-^^.^^^r^"! ei brcue,obuncu, nigrum. Aurcs uel plumula? in aurium modum
^rtuouixapparent,in uiuomanifeOiores&cxunatantumpinnulaconlbntcs.

* 2. Potiiiimus

thcn. lib. 'j.
cap. 1 4.

Kcutzlin.

Srcinul .
StcinKutz.

*L.9.c.T4.

^Lib.i^.c.

Ch iouino
<5v: cius tis-
lci iptio .

Hon:rum.

EaHy European Books, Copyrlght © 201 1 ProQuestLLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

53*

VljfsisAIdrouandl

Color .

Potiinmuj totiuicorporis colorfuperHcietcniis cirtcrcu5c/f, hinc mdenonihil ^^^^tlc^^^
bco,macuUs plurmiis albicatibus,& plufquam vUius alterius rapacis aoaurn?,orni^^ L(p^

j.^. ^ , . ' . j-- w.rapacisno£turn?,ori;-- iufii^

r/modift/naus.[nniaioribu9alarum &caud«penni$ tranfuerdm pofitis m^ciilf^[p^
aanrur;Mmoresreliquasomnes prxcernous tnnCiierfasUne^ in ionirum ni^ra ^^%th^^^'
. ;r.... r . . . '^•-,''&alaraiT\y^^^

Oculi.
Pcdcs .

anlm. c.28.

Gaz£ Sc^

Bcllonij cr

ror.
d

praetcrea decorcpromifcue per totum refpergitur^potiiTmium circa colkly
Jn uctre plumar magis,quam alibi candicant, quarum ud omnium etiam rci.^"- . jsv: . .
nigrar funt,fed hx peculiaritcr medio rufFefcunt , c^fera alb.^ , notis minimis i>4' ^^^^\cO
garaf. Oculi qualcs plerisq^ noaurnis,ignei,crocei, fplendidi. Tibi^ plumof:c ex c^^^^i;)/'
ruff^rpedes habct exiguos fufcos ad plumbi colorem obfcurum accedentes^fqii^^^ijlj ln^^
pi es in digircjsbiiiosanticos Sc totidemjiofticos difpardtos,vnguibns tuCcis i»!^^^''^^^?^
itaqucauicula agnofcerc eft,aunculas in primis kfttosrcilpis (ut inquit ' Aelianus^/^^p/''^'

quetempora fingulis plumulis utrobiq,- compofltas . Deindc NoauVminorem eiCcy : -^^jr -
bo fere aeqtialem.Dcnique notas plurimas habere albas in colorc leucopheo. ^^^^^iiXpiU^ j „

C >xr. n . . . .rr^r^ . r ^ ^ ^ '^Cn^ ..xC^^

rectc

za Scopeni A f ^onem eflc purat,CLim Afio fit Noftua longc maior. Neqj 1

modoiinobis defcriptam auemVIulam enearbirrarur,foIanominisG«

ausqu^ a (imilitudinc Larini petirur, nempc quod ca Gallis Hulortc vocetur, al»^.. ci\}^'''
Pofrerior r ' « 1 _. . ■ .^^

'I.2.H.C.4

rarncn vox ad Bubonum & Anonum norncn Chat-huant propius ^^^^^^^([iV
VIuKT,er(i Vlula cornibus feu auriculis plumciv c.ircar. Vlula infupcr iuxta mentcm •^juD
hs Gallinacco ccmpar eft , at hacauis ipic eodem teftc nocUirnarumrapaciiJ'" isju>

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.1

^^^^^ OrnichoIogl^Db.VIII.

!ubo, a Scopc Kouphous.

Goutiis .

V O X.

O C A L E S funtyvt docet AriftoteIes,Scopes illi, quos quia femper apparent .
a«a;c.o^8,,,dell,pereniiesvocant.Hi forfan fuerint, quales nupercalaino deli*
neauimus,apud nos Frequentes & fub crepufcuium canentes, (onumq^ edtntcs
quem nomen vernaculu m exprimit Chiuin. Alij qui raro apparent, muti (unt !
^'^f^iuin^M S.^^"^ ^^^'^"!l*"'^"^^'^^^^^'"^"^"^»"q>efic Alexander Myndiusfcripfit^uti

M ^^^^r^P^^"*^ ' <^ qHemadmocium Pfittacus & Pica , /Ct homtmim cr aliartim auium voccs f • 3^.
fe. ^VoilL^ N l'^^ non apud Aeljanum,red apud ^ Athen^um legimus. n«W S^' rc^ Ta>v '^'^•P-
i^^^* Q Uo i I "^^P^P^y-'' ''^ i<^) rUu (povinv^ mfAXi rof t« f Tm cwQpchfOiV tmv ^AKm opviSc^v
^^'^Wur \^''' Athcna!us tu prius,tu pofl- dc Scope fcribatiattamcn verba h^c no mi-
''Skvox^,l^^^^^^^ Scopcmn^
"^^^^^us. On r ' r^'' ^ hominum rermonem,& al iarum auium vocein imirari vtivoceai-

««cml^:^. " Scopem non facerc puto, fed neque vllam aliam noaur- n™'»"-

^"^ncm compofiws" Stur '^'^ tanturo.non autera voce ad imi-

I N G E N I V M.

COTES ^««Yinquit Aelianusj^«.r« » ««,/.„,„/.„v,,i„ . . ...

wc»mCdypu<.ntrumvcrr*r.fcr:b,t, vtr.bene rdtanM pjuradunt c.J2ualZ
ZThu^V "*"'"'^'S"ntmf,t qnofd,mr,d,cule,m„ari,ei ecfrofJl,m cionisgcn*

""'f^ur&vivV ,""?'™™'coshofcemotusacgefticulationes Scopiaveteribusattributas ^liqca^

V, .' . 1 . ^^'^«^"'f :ita.n.uiquit: Tiominamur ah Homero .'icM,, au,u otnm . nta h„,um Ut^rh^,

r luicquam r..XT- "°-<^egeitus m pluribus nofturnis, pra;fotim in auritis obfcruauimus ,
SMput^^^^''^'?'''"^"'''"'^". rubeflc.maginamur.Cumenim coUaretro agiliaha-

xus^ot^„:::^^^^^^

G E N E R A T I O.

^^'-^««Onquit^Ariftot^^ .^^.

^l^^^^&T ■ 'il^^mimjcas iii Scope noncapiebat.Caraveri fpe-

^corrunri '^'"P»"!!!* 'uxta menlem 1'hiloiophi , & rcuera quamdiu falremgencratio-
l nouu rcrum Itante mundo,durct uictifitudo , PUnium falli manifeftumeft.

A N T I P A T H E I A.

Qrjecoi^Qj^"^*"^'^^ ^^"^^^^^'^.^^y^^^ pereunt. Verum idintcxtu » uy^^

° * fior.anmal.

DENOMINATA.

cap.t^6.

?ev?>>homnl! ^^r^P.^ ^""'^^^^^^ denominantur, apud Timonem in Laconia non infrc Piemci ,
^^tUr. "^^^'>iC"*cetparui,r/A7ra)P6fabali)S(iiai,quaIisetiam PithonDindaricus fuiT

Yy 3 VSVS

534 Vlyfsis Aldrouandi

V S V S I N C I B O.

JL9»c»iS, \ ''EISKOTlES tefte* Athena?o,efuinonrunrproprervi>iumcarnis .Quiver6aUtuinn<'
tantum vno aut alcero die apparenr,funt ociendo vtiles & valdt probantur .

DE ALVCONE. Cap. V.

LVCO proximum (altem ab Orism«rebaturIocum,qu6dmagnitudinc 'P.^^jj,^j
hilcederet. Scops tamen ei locum pr<eripuit,neaues no(5i-urnas auritas,qiif^ . ^
genus quodammodo pertinere, vel hoc nomine videbantur,diuellcrejnus. ^ ^
vero^quia pro Afione (eu Oto a pleriscjj haberetur,idqj ob multa,qua? vtrique lunt co ^^^^^
Difcrimen enim fimilium non minus,quam contrariorum,n iuxtd ponantur, magis e .^^,
& minori negotio notatur. Nunc vero reliquis non auritis Aluco vel hoc merito piTR. iy^^,
venit,quia magnitudine fuperior efl:,non Noduis tantum , fed & Vlulis , vtpote qui ^
ceoetiammaioreft.

A

^ V 1 V O C A.

rto mcnfa T^Aw^, quod Grsecum alioquin Aluconisnomen eft-,tanquamfignificatiprafcip"*»^^j
^°^^\* . JlIi c-ic practerea meiifam coqui,feu Iani|,vt Suidas fcribit : viderur autem acui vlfin^^.

M

E Ac fgi.ei^tiam vocis A«o? qu^mifericordiaeihE' vero per«diphtonguinpcnultima^tj^j0
cipims §e- ggj^^j^ g^;. fci ibitur Hefychio & Varino. Sed alias etiam noaurnas aues,non haii^ r^jj
G)ls\ Grammatici quidam cuni Accipitruin Sc Aquilarum genere ineptc confundunt. ^^'^^^jjju^
animal quadrupes « A«oV vocatur.Efl & tAgaoc per auis nomen,dc qua inter ^^^^^ f^,
Item Ata, aut fortc t At a parua eft auis, qua: e a«, id eft, paludes inlpedat ab arunciii^^''

S Y N O N I M A.

I*AW5 •
• A«o? ,

(ircafin.

Ololigus .
Luocalis .

Etymolog.

E*A E O' 2 Gr^cis Aluco dicitur, & fortc i Aw^ cuiii afpiratione,quafi t'A«or, id ^'^'^^^p^l
dicendum.Nam Vlul* quoddam genus a paludibus Germani etiam MalshvV^fljj^^iiit
Quod nomen alioquin etiam Bureoni tribuut, quod corporis fpecie aliquateims ^ rjfg^^^^
Bubonemreferat . Ao^;c«A59 legiturapud' Arifl:oteIem,vbiGaza vertit Ciconia ' ,11,^^
^iXapyo^ . Sed apparet hoc nomen Italicum efle aui nofturn^ ab aliqno forte ^f^%\o\\'/
voce Afcalaphon interpretaretur, & a librarijs poflea perperam infertih SyIuarico^^„^icf?
eftLuocahsauis; videturautem LuocaI5proA]ocho,veI Aluconedixine.OloKg^^^^jjif*
^^]^ly.^^^^ tamenproauenoa:urna,etrionomaf?P .p2s3;J

ad Vlulamauemaccedat. Alioquin Ariftoteles ranarum marium voccm , qua ^{^h^^'
coitumaIliciunt,oloIygonanuncupat,VocisAIuco,quanunc Latini vtuntur,jurh^'' uo<^
ltoteIicusmterpresGa2a,quieamab ltaIis mutuatus videtur. Hancenim vulgo Ql^

Locco vn-
de dicacur.

mniantrvncie ipfe vocem Alucoformauit,qu« apud vereres Larinos nufqua repcr^^
idemahas farpiusm Latmoru vocabulorum penuriafeciftecomperitur .^Albertu^J
AriftoteIcmtAiodegitur,habetAquiIaAIem,nimirumexAuicenna,quicumreI»^.^'-^h^^^^
bus Grarcar lingu^ ignarus,ideoqj malc A riftotelem vertens, & peius ip feafemil-^^^V
nibus,utpotc nec Latine nec Arabicc calIentibustraduaus,omnia farda barbarit-^^%jhij!^l
runt,& tenebricofam illam nubem naturalibus rebus obtenderunt. C^eteriim vern^ ^^-^^oi^
vocabili originem inclaganti,nequeautdomi noftra? , multo minus apud <^^^^^{rn\p^^Y
camrcperienti, commodumin manus* venit VVolfFgangi Lazijdegentium ^^^fil^t^^ 0
nibus liber, antiquirates ciim gentis tiim lingu.^ Germanic^ continens,qui mihi t\(-\ ^^/1^^^ .
(nam ut cuique artifici in fua arte,ita & cuilibet homini in fuo idiomare , tanquani ^ ]^ci^^'
crcdendum eft, ) Alocho nomen a Germanis peritum eHe . His enim

Lochen(eu^^>r

licerefignat,&lockeraIlea:orem. Vnde addito articulod proein^quofuperiore^g^^ut^^
Auftriaci pr«cipuc,frequentiinme vtuntur, fit a Locker, &immutatum ^^^^^\o^^^^ii
nominc non temere donatus uideri poteft, quod ut multis alijs noaurnis , ita
reti bus uiminibusq,- imiCcam auiculas capiendas alliciant. Multis enim alitibus (^,cf^^^
aues nodturnas ubicunq^ uifas,propter form^ nouiratem,tanquam ad rarum qj»^' ;nil^''^'!.ii5
culum denlogrege conftuere,ita ut Bubones , Vlul^ ac Alucones omnis ilJe^^^^^Ltibi^rj;!
Itaqueiiicaut^eautinuifcanturautirretiuntur. Pari rationeforfanacoriginej^i^ ^^^^
frugum nimirum glumi palexue ac quifquili« locco dicuntur, quod ijs aut ' uo^^^^'

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.1

Onikhohgix Lih.V III.

^'pi'o,Cvol r f ^^"'"'«•'m I taliar locis Lucharus dicitur.tdk

^^«-£^0 ""''^•'^''''"•'"^' ?^«. f-^dcum cornuti adiefto difcnm.ne )„omina,S
'''^ur.q ^"''•''■S'" -"^'""«^'P"-»'" ^ : Chat. enim , id eft , cltus

«Ijinet H '"'wr telium noftu miires in agris ue,ietur,Huant quod alta ac fonora uoce ex-
^tops de,,?^ '^ ''S"i''cat. Vnde etiam Huette, qua minimus Otus feu

"•^'liscc^ r"''"°'"^" "V'^'''^'"°" ^"^^"1 vt Bellonius aufumat.ab Vlula Latinorum.Ger-
'^«•'tam °'"' ^"Cf Schleiereiil uocatur, qu« ta'tundem ac (i Bubonem feu Vlulam flam-
'"'niielarpM'"^' r'^'' '^«■■'"^"''-■efljmmeunifeu peplum^quo mulieres faciemcir-

Vlul* ''"^"' • "off • E"' "0"ien eft plerisq; nofturnis apud Germanos commune, non

Lucharus l

Alocharel-
io.

de

auib.c.^2.
Aetymoio-

Hucr .
Huette.

SchlcierC'
ui.

DaiTic .
Bciclivvl,
Ranllhle.
LciccK.

^*G.I A r 1 '"^'^ '^^^"^^^^'^^^'Obuclaiir^quodammodoreferat. Qiiade caufa non-
S''^orQ 'rf ^^JI^^^f!''^^ Populis Damevocatur,id eft,mulier feu marrona.Nonnulh;s,Germa-
His R .nf rr^ tanquam in nidTiHnus degac. Verum hoc Caprimuhro potius conuenit.

DIFFERENTI^.

'ELLOlSriVS duogeneraAIuconumvidcturagnouine,vnumaius nem » . w

SuaSzr^

nuantcomprehendit,raaiorismmorifueduntaxataddirodifcrimine Hoc
tamen mmus feorfim poftea defcribit fub nomine Gallico Effrayc & Frcfa ve

^^^Pi:"nulgu,feuAegotiIanStrigemueAriftotcliseaeopinatur,hocfo!o F^hlc
S«i laruas Sj- f'^^'^'^^^ adduaus,qu6d noau formidolofis hominibus, vt fa:minis«S<: pue-
"^'^''fiit O,. ) ' r 'isSainamirum in modum cxpauefcunt, horribili&abfonavore
Si fo' 7r altero illo nonaine Eff-rayeappelletur. Eff^rayer Gallis non

'"'^oaem' r.i"' " " "^" 'm'"°''^ quempiam confterncre. Sed cum h*c auis noftrum
>f'sm,Xer. r!'"'' «'"'^'''"^ "o"* exprimar, cum quod prarcipuum cft in Aegotila

'8^''S nc ^'''''■^^''T

^at,aos eum non Caprimulgura , fed Aluconera minorem &genuinum ftatuemus.

DESCRIPTIO.

'A«o c feu AIuco maior eft Gallinaceo aurhore * Ariftotelc, quod de maiori te- * g
itc Bellonio c duobus uerum eft . Maius eft hoc genus Noduis & Vlulis,fed Magnuu-
Otis mmus,omnibus hoc peculiare eft,ut palpebrajifummo^culQjdi^ do .
adducentes, conniucanr. Auriculis feu cornibuscaret, fed horum loco habcc Aures .
w -Nic ueliiti coronamjyandam e pIuriiisconftruftam,qu^ taciem totam obit,pin
C^^Pora "^^^^ "empcIupraocuIos,fuperciliorum aItorum modo^eIcuatis,<&utrinq;
^\ P ^tisfo ^^^^^'^^"^"^^^^"tupdefcendeiidoinorbemcoeuntibus in flammcjj5U-pepIi
W^^J^diqy^^^?^*^"^^^^^^ Oculi.
^lioi^^^^^Utm^T-^^" rarspro-
gi) ^c(i>erf ^ ^*^-^"""^^^ P^^"^>"^^"P^' peci:us &uentcralbefcit,maculis "•'^-

t^'^tUra "^^^ufculis,Roftruin album el^-, admodum aduncum , quemadmodum un ^"^^""^*

ntur candidis.Pedes uero pilistantumodo.Dorfum coloreplmn-

Sw^^^etn sp^^^''^^^"^ albidis.Cospus denfo plumarum tegminc ueftitur,quod in cauf j eft,
^^Ul^^j^^^^^^^^^^iguitudine; fiuero dcnudaturuixpulIoGallinaccopareft. Akma- Ala:.
^tultra ultim^ipcaudampratendantur. ,

Alter

VlyCsis Aldrouandi

do."
Cap'ir .
Oaili.
Roftium.

Color,

Alter Aluco,qucm nosdepiaumexhibcmuspriorim multis fimiIis,fedminoi'^ plu^^r.
enim domellicam Qolumbammagnitudine excedit. Anterior capitis pars ^"^'^'^^^rtlcl^^

candidisinformamfIameicin^vjcietur,quascirculusluteu$ vndiquaaue ambJ^ Jio^^^
Oculi nigerrimi vecfu^ interiorem &maiorem canthum pIumisluteisoDfidcntur- ^gjiJ

isv^

alb>nm,hre;ieji6 .-kJco aduncu,quale fcrc eftCorui. Peftus,venrer, ala: interioreSt
inferias,femora plumis cinereis teguntur. Venter ad latera pra?(ertim notis exigui^
ftis ni^risdifting.iitur. Vertexcapitis,collum,dorfum, alarad pennas remi^es v ^^^^^i^^^-^^
veH-iuntur ab initio propc radicem cinereiiobj£uris, feu plubeis,reliqualutci5-i^|^.^ S^^l^^c
dilutis. Singuk prajterea peniB in medio iuxta calamum fcriem macularum ex ^ , J^inC j^j,
fibi mutuo fuccedeutibus conflitutam oftendunt. Dorfum vero promifcue , ^'f^f Jini'^^'
denfis vcluti punftis nigris refpcrguntur. Qu« remiges integunt,primi & ^'^^^^ ^^^f

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.1

Caucla

OrnithoIogf^Lib.VIII.

MV O X.

0 maior ' Bellon.o tefte trafuerfim

V O L A T V S.

inter volandil fcrtur,qui Ardcis etia volandi mo$ cft. * a-

t:.. L O C V s.

Ji '^'^^.ininorfcuGallorumEffravcvtinquit^BellonMic - t s ^
'•^m cauernis,quastcmporis vehil>/r/.f^r^^^ "^"inis antiquarum turrium aut qucrcuum
^»nmmus,ua^humiliLr"h£Sm;rsX'"'"'^^^

IvlcP ^ ^ P V G N A.

minoru^^nri'!'"^ '•'t™

reiiciat,acreuomati;^r^l?c ' P' "n'l"masq; a reliquacarne fccretas
..a. .; - " na;&£raTa£t 5b>^^^^^^^ P-rciculorum comeron.m pin-

C ''^ftafpontemachin.nf.^ li"'^ cxccrnitr
%:^eneglexit,dumea,qu*nS eX ^-rl^

C?'>«neglexit,dumea,qu*nut e^^^^^^^^
fcte^Probo&mollionLmcnoEi^^

^^^'"^'^«"^P^riarte&aftu^qu^d^aunS
"^^'Vtv.detur,qu'amadoffendendumcom;o£^

^RVATIO IN ORNITHOLOGVM.

ccpcrat,.nrc.te del.neata , viuam auem minime reprefcntaret , fcorfim etiam *
«pnm. curaueraiTius .le quod in hoc auin vniuerfali ccetu , quoad fieri pof.
\„ u, ■ ,7 ;?"*;,«."^;Pofteatame.ipenitiusreintrofpic dilieenter

eo.quc ' n?,"°^" ^'"^T'^ dcfcriptio.«bus & fig.,ri5,pla..c eudem eaedeprehe
'Pfof '^-Vtai^cm VI '^*'''"?

'>%>firmo V 1„ ^;'.h^"uetaceret,folo nominisargumentoduausfuit,nequeeo

pJ^;'-"^an°ciEnIa;nV;; 'T"^^

lateTeno 1 ''^ ^ '"'r''^

'^'^m^Sl r - ' ^P"'l vnlgus potiffim.m, qnod non ita exa-

«Uce, n,t. Lm.uutTo fi Vlulas om,ics putabimus eas aues.quas Germani Eul

indii%'-

53 8 Vlyfsk Aldrouandl

indigitanf, idmfofaHo!!:uarura turbainVluIas abcatneccrtiscft. Vc nercSopinioncmhat^
noftrara ucram cilc probcinus , Iconem , quam Ornithologus ponit , hic fubiiccrc ctWiaV^
furacft.

D E V L V L A. Cap. VI.

\I ^YfM.f ^?'"'^ Gallinaceo maiori poftpofuimus , quod ^^f^^pc')^

natura^cit & Ariftotelcs agnofcit . ReliquisTgitur ncmpe auritis ( cx^^^P^tf^o'n^'
..... ",<ScNo(5^uam{olamma2nitudinefupcr^^'

Aluconc,pr^fertim maiorc minor cftA Noduam
nc illipr«fertur.

OrnithoIogla^Db.VIII. jjp
N O M E N C L A T V R A.

SAIAE* Vlula? abomnitranflationeo»» lim appellantur. Septuagintata- ^Cap.i^.
mcn mterpretes pro his Onocentauros in tranflatione pofuerunt. Lilith
ccm Hebraicam intcrpretanturIamiam,onocentaurum,& Noauam, & for- 0"°""-
te Vlulam /ignificat alludcnte vocabulo.lanah vlulare aliquando eft Hebreis *
V l t quod quidam Icnah Vlulam interpretatur. Et fanc Italicum nomen .^^^h

^^'^dorm A a , "wf ^^nah & bath ienah no admodum diflbnat. A'.>aA/op lenah.*

"1^^^ ^tkm^ A mtcrprctatur.In Oti vero defcriptione,diccntc riftotele, L.8.i^i/?.

^idf^». . *"P''^ OtO meminimus.Otum nnnnnlli^ Nvfq-irnrir^-m

1^0(1 etij,^ f . — - T iiittj piciaLur.iii wti vcro acicnpnone,diccntc '^iHnltotele, L
l?^««ivcrtit vr?*'^ Y.f^^^^^"^»"»"^"5,Otum a nonnullis Nydicoraccm vocari,ipfe Nyaico
• ^'ibi ani A 'yl / ^^»"«11 Nydicoracem Cicumam transfert,vtrumq^ quidem non re- Karoaiano
'■^^^J^^w^ Aegolios perperam legitur Actolius . Suidas flmiliter Epo/ics, A'/^a;A;of

nrn/ I f ['.f ^*''^^ • Apud qu5 hoc nomcn fimili modo fcribitur in vocabulo «> W ^^^^

' ^''^ nucn,7,.^"''V'''''''','''"''''f^^^^ ^ ^^^^ "^"^^ "^"^"'f- Lugubriter enim vlulat& fle- LpoHoV
^^^^C^^Qun A""^^^^ ""'"i'^""' ^^^^"^ edit . Vnde& Seruius nominatam ait, rS A.Llolo.
' '^^^ratibnc R ^'".^^^^,^ «ere. Apud Italos quofda" nome Latinum feruat, ab al iisvtetiam §>a-"
^^''eferaf Q i^" fiarbaiano dicitur , quia fortc fenis cuiufpiam canihumanuvul-

f Jebr,n f ^f"' "fitatiflimum nomen eft , vbi aliud deticit . Alijs maeis placueric

Barbaiano

NhmV^^r""*"""^^"^'''''''"'*^^"*^' tamen ,ut antea monuia^Icrisd- noft nrn^rm^' ^7
«ouua,pjSuS'«f^i^^

>__^"icucrre^,oBeIga. • ^ HubeKcn.

. ^ . F O R M A.

A VVo'?f«i"''"" 'A^^^of^Hf GaUwacecrluU rowpardd eft, «qualis Gallinaceo , ' «ff f ,

formSr.>^'j''"""^""^'^^^
. V m "mi.itudmem, uetere in hoc interpretem fecutus . Eeo auanaua Alucon^-m

D E S C R I P T I O.

L V L A , cuius hic icone dabimus a roftro ad cxtrcmam ufquc caudam longi- Magnim.
tudmecratduorum dodrantum.Caput,dorfum,aI»,caudacoIore cinereo,ma- f?:
culis albicantibus,ac nigris diftinaarfub ucntrc albicat & maculis nigricantibus
uari^atur. Capite cft ualde magno,cnormitcr cranb,tcreti,plumoS admodu.
ocuhscx toto nipTica n nhi i< ^ nlnmnlK alhKiin^ir..,^^.,^;., ^rK/.m ^i'n8:is.In

put.

[picitur.

item ^^?"^^^ totonigricantibus& plumulis albisundiquaquein orbcmcin^
P^fi tanh^"^ t palpebrarum oras , Iippictium,inft ar rubcfcens circulus confp
'^^'^^' 'Mres palpcbra intcr niaandum oculus contcgebatur. Roftrum aduncum,

ncJ^r '^^^ "^^xim^ longitudincduorum dodrantum ad cxtremam ufqu

. •^rurahabebatpilofaadunguesufqueIeucophacos,aduncos,acutifrimos.Di- Al^

i^f r^ffA A li.< r 1 4.."^, ^/1..- _ /" .! j : • » ^

:runi.
Narcs .

^Cs^^»^^Ulc>J,^^^"^^''^^f-^:^ii- Alui Vlula hanc per timelVre fpatium c

Putluj^ ] '*.^^"^>^'^Pr^»^>cuius ubera exugcret , appingi curaucram . Ruftici & aucu- ^'S^" *
^^«rick L "^"^^'^^rant,rogati,uix certu nomen refpondcre potcrant, Barbaianura
kh^^^^^Qij^^^ VIuIacnomeneft.Magnitudo abAriftotele

' -Ca^ '^mcm ' ^ ueteribusnihil pr;rterea

I^iui..,^^"* proditum fit,quibus ueram Vlulam feu aiycoAtov ab alijs ccrto di2;nofcerc

■^,^r,bir

idomimc^acprimum Crura.

''*uin,

jj. • ■ .1 vwitv^digno

cicaque tantum, non dcmonftrarc nobislicct. Aluco noneft. Nihilenim

diifimiliuii

540

Vox;

V\y^s\sAUroumdl

difimilius c/l:,quam illc,qucm Italia Alocho vocat. Nodua no eft daucis dei^itvit^ <^,j>
praynulgendi malefia| nemo cam accufat. An igitur fpecks quxdamlfaiq^^ "^.'J^?
uerla? Qu6 mmus audaaer Vlulam effe pronuntiem,vox ob{lat,quam non flebilcj5>ac/
qu« Vlularume/Ieciicitur, fcd pullorum Gallinaceorum haud abfimilem roftro ^^^j^i^ .
e^kbat. Si tamen ad (pecicrumaliquam referenda fit, non video , quo commodiii^d^lof ^
yiaUmreduci pofTit^quod tamen&alij videant, prarfertim criin inri p^i.auam Ornir^yiiil^J;

Vlula Gef-
neri

Roftrum

^ ^ »':>gcnus,quod aliquandomipexi,huiuimodi erat.Mai^nitudo Gallinar vd m'' • ^^ri^
>ftrum. refperfus. Roftrum albicans,breue,vt in genere No(5uarum,aduncuii^ » ' j ,bf

OcuH. ^^''■^^'[^''^"^"^^«fiflongior.OcuIimagni,n,gri,pu7^^^^

Collum. ^^^y"7^"l^^!ii"einkanan

Crura. ni"I[5;denla>,anereo fere coIore.ColIum agi I. multum rctro. Crura albicantia ^«^^^^1^^

Pcdcs . fpcria liuidis,hirfuta ad pedes vfque.Pedum digki bini ante,totide retro.H^^ ^^%tc(^^'^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.1

I

I

OmkhoIogi^Libyill.

^*bet retr ^ ^ '^^^'^'^^ X-^^* imago, quam exhiber,non rcfpondet, Etenim trcs ante digitos Pcdcfi,
^fcnes&''^ r"""^ '-^-^ ^^'^^ ^^'"^ memendi fufpitionenon carcat, Nam pr^ter Bubones,
^^tfem O ] "^l^"^'^^ lia^^enus nulli noaurnarum tales pedes vifi funt , Nodua infu|)erfa-
^"^•tos obH,"^ ^ r^^"^ ^^^"'^ antcjdigins inftruit. Cacter^ omnes arqualitcr difpcrtitos vtrinq; Paput
*'^«itio,'. '^^*?'^^'^^^^'^'^^^^^'^*^^" exhibetgrade,paris cum humeris,quibusfincvliocolli RoIW

vt ad . '^^'^^^.^-^^if^^dinis. Roftrum breue eft admodum,& inftar Aquilini aduncum,
^^UahaA"^""^^ r^^'^"^^^ tuberculo ouodam eleuetur, quodinnoa:ur*urumrcliquarum
*«<ctcnusobleruaui,

V O X.

VATERNAS fere^auium nofturnarum in vniucrfum rocis dmcr/itatct
obferuaui,quamuis plures cfle non negarim. Oti cum maiorcs,tuni minores &
Scopes nomen fuum Italicum,quod eft ChioLi,expre(sc fub crcpufculum pro-
nuntiant. No6^u«differunt.Nec cnim hanc,quam dixi,vocem cdunt,ncc vlu*
lantjfed fonum emittunt,que Ariflophanes«/x;t.z^2^]iL)minat. Aliajquajdam,

Wini v^-*^ Viulx nomineetiam lioc capitccomprehcndimus,<S<rdefcripfimus.vocem qua-
roii^^^^^^^^^^i^ii^^eiFundunt.Nonnuil^jVtCaprin^ Buboncs&VluIa^lud^i-
ftamr^I'^/^"^^-^^^^^'^^"^ ^^^^ Apulcio, carmencduut rQuare Vlulam a vocc fua di-
^ ^^"bitVarraNamvtaurhorPliilomekcanit.

vltiUnt vIhU Ugtibri voce canentes

Wfj^^^^y^^^^ recurramusmoreSeruij,quinominatamaitVIu^

uem elt , & eandem nomi-
flebilcm ac mo^llum fona
nonnihil immutata

^Mcant.Vndclii^^^ omnefer^
prxicrtim id cui ha!c lugubris vox communis eft,dcfignat,vt funt Bubo,Vlula. Et ab his ra-
. ne hmilitud|nis fpeciei ad alias etiam detorquetur . Dicitur vero hoc iplum verbum vlulo

O^j^ ^ Y ^^P'"'*'^ rtTomre Upis vUUnttbus vrbes.

proprie dc lupis, vt ex illo * Virgiliano verfu liquet .

Vlulo
quibus di-
catur .

^Georg.i,

H\x\^^^^'^^ liipinus hic vlulatus finc afpiratione vix queat exprimi, volunt quidam hululo &
3,pr«;niaa afpirationis, quar illi fono naturalitcr inhaeret, nota,€fferri, quod etiam Galli
r^^V^S^ idiomate obferuant. Eiufdem originis & fignificationis eft ciulo Latino-
^"'n^ n\ '^^'^^* ^^^^^' ^'^^^ plango. ApUn^H igitur,inquit, ^ Ifidorus,c^ UaHmminan^
^uif Ur ^?^^^^'' ^'^*^^ aut fletum uiiitacur aut geraitum , quas eafdem etiam Buboni voccs
Virgiliuscoverfu:

^ 'iU^ cuimintbus ferdl cttrmtnt Bubo
. ^licic ' ^ ^^ '^^ ' ^ longAs in ftetumducere voces .

^tiam Pontanus vxoris mortcmlamentis profcqucns, inquit:
(^'j^ ^ ^ onHcmant VUU quAjhs , geminentj^ quereUnu .

ir^ ^l^^^jr^tusipfe lugentium Vlula vocatur apud Varronem.Ea c2T\t[is Ipfimmct^ith /i?-

^ii. Ong*
cap.j.

Conueniant VUU quxjhs , geminentj^ quereUm^
-i, ' l^ratus ipfe lugentium Vlula vocatur apud Van vriicuj.ca canms ipiiu5incririi
^ ^^bro' ^^'^"^^^^o^ xnigmate quodam fine laetitia volucns appelletur . Amufum
ip/iu5 carmen pene prouerbio origincm dedit,quod cft apud Vergilium.

vcro

rusOrfhei

^IIq ^^^fent^^rCyg^iiirUUfitTityr^ ^

^jnenj i ^i^)Cum, vt ziwntjSus Mineruamymt cum quidpiam impoffibilcjaut pr«tcr natura? or*
^M^tur 11* Proprmm vero gcraitus cius feu ploratus potius,quam cantus tempus

^^^^pQ ^^^^^^^"'^'^^vt * Apuleio placuft, quiin harc verba fcribit: ^tbu/dam amhus hreuem * Z.
^\bJ^^^^^^ »^/«^4 cantttmcomm(uiat^t,HirundinibuiWdtuttnum,Nfi^uisJerum, VUltsj^erti*
^^^'f^usno^urttunu.

^ T E M P V S.

lu^r ^ "^S^^"^ pafcitur, ait * Philofophusrdic raro apparet.Noaurna cnira cft,& ^s^.Hlf.c.j.
^Uq^ ^' j^^^/^ <^ non minus eam mirantur diurnar aues, qudm rcliquai nodurnas alias,
^ilufit A rcerilaus lepido hoc dido, vt cft apud Laerdum.

^**^ ait.tcr titrbam dextra leaajjfrequentenL»
^lnb^* J%^^^'^^^.voUcres VUUm vtmiranturineptA:

^ Lib. 4. dc
ytta l^hilof.

mm: ubt taineii y}^Mif^% habct tcxtus Grarcus,id cft Noi9:uam.

LOCVS.

Vlyfsis Aldrouandl
L O C V S. V I C T V S.

0 L I T hAC etUmfaxA.^fi^dtmcAs, eodem AriR-orele ten-c. vi^usemmgtr»[^^^^'^
Diificile eft hoc quiciem loco Philolbphi menre aHequi, prim ii ni cum ^"^f
fixaet/amcnlere, qiiid Hbi veiitillud(etiara): Dcindequid inrelligat /'^''^'^^^,
getninum, Cuin nihil pr.^cedat,c quocommodumfenrum elicereliceat»'^^^
ijcio,eum dicere velle, VIuIam(quod ad prius)non folam in campcftribu^
borescaua,shabiTare,quod muIt»TaIi« no(^urn:r folcnt; aut^dium
rum ruinas turriumuc rimas,qu« eriam illi.sfamiliariadomicilia efle folet,vcriim ruP^^^L,}
ccflas,& faxofa prarcipitia tura,& ab omniimi hominum confortio remota colere .
h^clocaduplici vicfu:sgeneriacc6inodataindicant,nempe capeflria&humilioriaatyi""»^.
legendas,vt & excelfa ac (ublimia rapinis A^^miXvs carnibusq; in cibum parandis . Atq;
fe videtur,quod <\tyrtcUs enimgemmi eji, tjnquara caufam reddat,curdiuerfislocisdeg^ ' ^
itaqueiavtrumq,'vit*gcnusparata,ncq; difficuItatevIIainhocqu«rendopr^pedita,v^P ,^

tio efl:,nc nomcn Colarem fortc corruprum fit , pr^fcrtim cum ncc ipfc Ariftoteles ^^^^
alius quif(>iam eius memincrit. Cum vero antc Vlulam Aluconem Cittas,id cfl:, P^^^ ^ ^[
ri fcribat,Cittan aut Koac/ov malim,aut Collurionem .

P A Ps. T V S.

V I yfegoliusvocmr, quAteritosfne paritM * Plinius habet ex ^ A riftotele, vbi ^^'^^^^
icgitur.OrmthoIbgus pcrperam pro Aegolios Actolios lcriptum putar,id4^y(,-
noa animaduertiflc. Egoramen lucde rc dubito ; Certum tamen cO:^'^^^^^^'
Miluiis X- phum vcrbisproximcprarcedentibusdeiMiluis tantum agcre . Itaqu^ ^^V^iU

tolms 4uot rc miiii videtur , cura plura f nt Miluorum genera,rcIiquos quide tcrnos plerumqi ,
pariai. ycro Miluum quatcrnos parcre , vtpotc reliquos foccunditate pr«euntem. Quem (^^^^

vocula(fed)colIigire£leapparet.Seddo£liiudicent. '

A V G V R I A.

• I a.0»%.7 T S I D O R V S tradit Vlulam apud " A ugures, fi lamcntetur, triftitiam , fi taceat;
i oftendereprolpentatemexiftimari.

VSVS IN MEDICINA.

VL y L A auis coda in oIco,cui liquato admifcctur butyrum ouiIIum,& mel ^^^m( .
^ . . ^.^^^^^^^^^^;^^"^^?^^"^^^Pf«^iicaturadalbugines,fuff^ ^
^Z.ip,c.(^.adclaritatem,authoreft^rimius. ^

PROVERBIVM.

P R O V E R B 1 1 loco vfurpari potcft ilkid , quod eft apud Varronem , ^^^^^ ^ ^i^^^
Cuius hic eft fenfus,exponete ' Turncbo: Vlula vox , quara vlulantes &
infuncre,ut mulieres atrata: . Cum autem fullones elicere maculas folerent ^ ^^^/i'
vcftium,neque eorum induftria fit opus atris veftibus,elcganter, Varro diKk,/ull<^^^{^Lp0^^
»^^^,qu6dIu(auseosadinopiamrcdigat.Eiusvcrbafunt Twp^ (JLiiuhr7r>i,Salter»^p^^^i^' ^
fehrio Kctx/)^ ai/xov teneat atque habeat h$mines foltcitos, quodeumpeius formidanty quai^ f»^^^ ^ i'

FABVLOSA METAMORPHOSlj>

MI N Y I A S Orchomcni filius , filias habuit Leucippam,Arfippam ^^^^^c^f^
Hai operum nimio ftudioarferunt, plurimumq.aliasmulieres rep^c^^^ i^fo^"
quodurbereliaainmontibus baccharetur.TandcmBacchuspuell^i^^^^^
ma eas hortatus eft,ne facra & miftcria Dci defcrercnt. Cumq,- animum non aduei r^^. ^^^f^
digneferens Bacchusc puella intaurum,leonem&pardalimcftmutatus,fluxitq;^g^^

Ornitholopia^Lib.VIII.

'j«:'fic.um,fuutnqj filmm Hippafum adiuuantibus foror^bus

E N O C T V A. Cap. VIL

ISI nontatndignitatcm,&natur3cpraf{lant?am in ordinc intcrno£turnas
itatuendo confidcrademus , quam corporis ma^nitudinem , & alias partes
qiio,quantum]icerct,cIariirimaminter flmilcs^dco , & haacnus nonfatis
bcnc diitinaas rpccies,diucr/itatcm notarc pofTemus, iam fanc non ultimum
locuiii^ted fortc etiam primum in fuo generc Nodua uendicabat.H^c cnim ^o^^^"?
'^^'^induKiMn,' oj>i^>P/?rertimapud Athenienfe,Mni?u?T^crahabita,nec- p^tas,*;^

''^^bronat " "r.^^^^ (aj>ienti£&nrudcnti^ , quamPallascxpatris ^^""^'

proculdubi^ f?n5 forrinn.

r^^a ceteriS ''''^""^^ conremplatione & uig.Iijs diuturnis paratur,-*quibus utr fquc
itttesrn,,: auibus preftareeP^re.cn7' ni.^pn,r 0.,..^^.;;, -- obfcuro fapien-

rfiorum ratione Vigilami*

' ^^Ua cp^/.rt' u. n — ^^■••^^*"h'**'^"^"<^»^i"^nipuiuiuniisparacur,qi]

uivZ ,>T. ^'■f '^^■:^'--g'-eSi^- uideturX^^nare quujioaCiuidej.ncinolncuro fapiCT-

^ Q^V 1 V O C A.

'^/^^^ /"f"^'^.^ D'ofconde dcfcripu,Euftathiu.>A.>?haber,qua(; ydA.?
, Laa.senimcopumtaceredicirur.Huitw/uccus^GaJeno2laucunuocarn^^
Jec,uent.u(,nncoIlyri^s&hisqufmoderatarefr.geration!egc!,t!Ffte^^^

,mm,ln^3j,j quodda apud Athcnienfes genus, quod Noftua imprefsa
naDebac ab una parte.ab altera louem.eratqid^ioboius feu diobolum . Nomi-
natur >.Aau| mter faltationri genera apud Athcneura , in qua fortafs^geftus ,

laltatio-

^ ^^cutnaa-M< M o ^ , laicanoniigenera apud Athcn^um ,in qua tortalsi
^^piturteS

O^^^bftultlm iar'i fi.^nihcationcmobrincrediximus uocabuIaBubo,Scops,&

%.i»ir. V . ^'^^"^"^'*'^^^"cm,qiianinatiir-I^ :> :ii . o . , . '

; Pilcis c(t, Amerochita alias dicSrus.

» • ^'-"iLadiKiAUlCCUS.

vorAcis.

'^'^Sf^'' '^'"^ Athenicnfes,quaminuflerunt,hoceft,ft.gmatefig.«-

S Y N O N I M A.

I E B R A 1 C V M nomenKos Dn, Noauam interpretantur, cui finitima eft
I ;^ermamca vox Koutz : ali) Nyaicoracem , ali) alitcr . Pro voce lanah n:ir> .
i>eptuaginta vertcrut GIaux,id cft,Noaua,item ' ahbi,ubi communis etiam
tranllatio Noauam habcr;alii Nyaicoracem.Ianfcuph omnes Hebrari
jcntcunc aue effe noaurna a ianaph feu nefcheph potiiis e^trJ , quod crepufcu
fcf- '^fcrre nen S"J»cat. Tum temporiscnim,vtinquit Abcn Efraapparet, cumluccin-
eft /^^^^^^"^^^^^^^P^^ii^intalbinexponunt^alijNoauam. Apud*^^^
^ V i^^^^f,alii ^'^*^'^^'/"'*' f'^^^f^^»"f^ Hatbreiomnes per lanfcuph nodurna auem
\, eniL J'iiHiitProphetadcfoIatamiriurbcm,adc6 vth^Eauesinhabitature

Kt r ^Was\ M^'S^-^^"^^^ ^^^"^^^ interpretantur.'^ Alibi-^Aa^t^xa. Hierony.item Noftua
^'inl.WicaiW^

1 'M??'^3lia;n ^.^^j:^^pijita,arapacitatc.c)Dn Hataphcnim raperefienificat.Oui-

K^^^s All U r 1''^"'' ' Noduar nomina ponunt , vt Kimus & Kiphupha . Syliwti-
•^^Si^^ftuam H 1 ^^^^^ 'ine.smquitciTcnoaicolas: videtur aiitem Noctuas inrelligcrc AI-
^^^K\iXc^^^f^^^^^'^ "^'f "^" P^^^^^- Videtur autem Perfica vcl Arabica illa
"3» iNo^urGrarct >A«uf nominatur .i glaucqocujom coIorc,Nomen hoc

'Zz 2 Attici

*Z>.4.c.i55

Glaux lier
ba^ .

Aaf.

Glaciunru.
quici .

fimp. mcd.
GlauK nu-
milma .
Glaux liil-
tatio .
Amcroclii-
ta pilcis .
*^Z/.i4.tr.i2

Kos.

Lmah.

^ Lcult.ir.

Ibis.

Tachm.i>; .
Lcult.i r.

Hatuphit.t
Hfltaph.
Kimus .
KiphupiiR.
Aliaicthc-
Ki .

Halanon .

ms

Vlyfsis Aldrouandl

Cicaba .
Cicymis .
% j4uihus.
Cycuma.
8 ^.Hx.t;

H4

A ttici circumflectunt, Dorice vero & communiter acuitur , vt Euplironio P^^^^^^?^!
poeia Cicaba & Cicymis.Vnde etiam vox apud ''Arillophanem a nominatiuo

mis vfurpato Callimacho fitgignendi cafus )ti^vju.'i^o^.V[[nc & Cycuma nomen
s Gaza finxit,quo Ny<Slicoracem interprctatur apud Ariftotelem. Volut autem L
coracem eadem eHe auem cumNo6lua,vt Eucherius,& Ifidoru.s; alij diuerfara,vc AH"'^ '

Orig. & nos,qui Otum eHe potius arbitramur,vt ex Arifl-otele docuimus.Kt;6:Zt/-/a & ^Aat^^jIteii^^.^
Jto/3fl6p« Hefychio & Varino No6tuam eriamflgnilicat . Hodieetiam vulgo Gra?coruni)J^^
Aefopo »Kx«/336^ /adici tur. Ba^o; male apud Simeonem Sethi No£tuarexponuntur,qii^ ,
bones fintpotius,quo nomineetiamnum vulgo noitratiu nominantur.Tt^rdyetiamHei)
& Varino Nodlua dicitur,vtc6ijcio,forte a voce tutu,vt' Plautushabet.Iifdem
eft,vel d«mones &r ido!a.2/TT0P alij No£hiam;aIij Picam,aut Accipitrem interpretantur-^^^
£timene etiam pro Nodhia vfurpatur, alioquin puella; in No6tua conuerfar nomen . ^
Latiais,inquit Fcn-us,a temporenoftis di£b,quo canit vel volat. Quanquam vcro vm j
d:urna? aues fint, harc vna tame pra; ciEteris apud Latinos nomen inuenit,ut Vcfpcrtil'^ l j
Grccos Nydteris.Plinius tamen cuodam loco,& Albertus fa?penumer6 videntur l^^^^^^jj,
omnes aues Nodurnas trasferre.Italicc uocatur Guetta,fcributalij Zuetta, Zueta,/^'?^^^^^
Gimus & Gimetta apud Crefcentiefem non alia auis,qu:im No<^tua maior minoruc .
quamuis Giuus 3<r Giuuetta potiiis legendum rear.Suas enim uoccs illasille ex Italici^/'
^"^ f.icere uoluit. Nodhia Hifpanis appellatur Lechuza, Lufitanis Mocho, Gallis Cheuccf^ v^^j,
ca Lugdunircfiiette,alibi Chouette,Souetre,Zoetta Auiiiioiie:GermanisKoutz^'^JI! ^^^^
pleriqj nomen Eul Noclua! dant,quod quidem non ipfi peculiare,(ed omnibnTHpud ^
nos nofturnis propc commune ede fepc iam monuimus,nifi uoculadiifFcrentiam ^^'^^^^^p
damadijciatur,utcumdicitur SteineuI,Stockeul<&c. Anglis anliouuIet.lllyrijsKalu^^
laus. Polonis Szouua. Turcis Baigijisr^

TiOJtKOjSu.

p.

Bai^o/ .

'JnJMe-
nach.

2/TTOf

Ciuecra .
Zuetta .
Zueca.
Ziguctta.
Gimus.
Gimcrtu.
Lccliuza.
Mocho .
Chcuechc.
Ciuettc.
Chouette
Souette.
Zoett

StoKcu'/ ' ^^^^ minorem di llinguunt.Nodluarum etiam generis eft Ornithologo auis,qu^i^ ^
Houulct . Steiiikoutz uocant , id eft , Noduam faxatilem .
Kalus .
Kalaus .
Szouua .
Baigus .
SteinKO-
utz.

*L.io.f.25

NodtuaOr
nithologia
noftra di-
ucrfa .
Nodtu^ no
ftrae forma.

Magnitu-
<io.

Caput.
Oculi.

FORMA. DESCRIPTIO.

Roftrum.
Coior.

OCT V A AfionejiiinoreftjUt AfioBubonc.*Pliniuscnim,^?''^^j^oii^^!
Bubonemimren,1{oamsmAtor , Cum uero AlucQ OtismagnitUi^i'^^||^ot^/
dat,&: Vlula Aluconi proxima fir,utpote Galhnaceo compar,ut .^Ljii^'^''
habet;concludendum erit, Noduam noaurnarum rapacium J^^^^J?^^
excepta Scopejquamuis&ipfa in maiorem & minorem diftin^^ ' ^
Ornithologus pro No(^ua hanc cxiguam
cxhibeticonem,tridu^igitisante,unoretr6,prarditam:No-
ftra contra ante, & totidem retro digitis infignita eft,un
de uereor,ueI aliam auem ene,uel pi6toris mendo corruptam.
Num uero auis tam parua fit, uticon demonftrat, etiam fub-
dubito,cum,ut paulo poft dica, No(au£dentur, Alaud^ ma-
gnitudine uix excedentcs.Noaua nofFra uulgaris, cuius mox
imagine repr^fentabimus,ciufmodi eft.CoIumb» eft magni-
tudine,dodrantem longa. CapitemaiufcuIo,fuperncdepref-
fo. Oculis magnis & glaucis , fi tamen ha?c glaucedo dicenda
eft,quod infra in denominatis monebimus,id eft, pupilla ocu
lorum nigra,inde flaua . A liam glaucedinem in oculis aduer-
tere non poterimus^" qua harc auis quafi per excellentiam uo
cata fuir. Roftro eft adunco,IongiufcuIo,diIujc flauo.Corpo-
re toto plumis partim b«tico,partim albo diftinaus . Per alas

cxtremas,pr^(ertim remiges,Iine«jranfuerf^ , coloris cafta- ^»^^^^^^^^ I

nei, Iat.T confpiciuntur : qua: per ventrem in longum dud^ , ^^^^^'E^tfi'^?
uelutigutta:apparent,eiufdem colorisfuntiSedmucrf«,reliquumfpatium albufl^'

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.1

OrnkhoIogIa:Llb.VIIL

•'^^^ cin ^**^ «rque caudam protcnduntur . Crura plumofa & hirfuta ad pedcj ufque , co- AI»
achfi ^*^?^ b«tico. Pcdum digiti fubfu(ci,cincrci, implumes, bini utrimquc^ ungucs adun- ^*^"*'*'

''^ilitcr n T^"^ ^crmani Stcinkutz, id cfl:, Noftuam (axatilcm nominant, magnitudine c/l SrcinKoutt
^^?]j!^^bap.Crura habet & digitos pcdura hirfuta,plumis albidis: Imi tamen digtti ad Gcmiano-
I^>^1bica !^^f>ungues nigri,adunci. Color ei tota partc prona fufcus.modico ruffo pcrmi- '""^
S\x^ i^^^^^^^^ maculis dillinaus. Caput ad reliquam magnitudincm prygrandc . Ins ocu- P"'' *
"■"^^^•SllBjOcuIi magni,roft:rum brcuiffimura, Aquilinum , qu« plcraq; cum ali js no£i:urni

" ' Zz i gcncri*

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest UC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

.VfyfslsAldroumdi

Schauytlc.

gcncris auibu5 communia habct. In aue extinajyififtrum fuperiusrubebar, ciim prius in vin^
rubere non videbatur, interoculos^roft-rmn penniilx qu^dam rigent ceu pili aut barbul^j
Jnventrcplusalbidi habet,quamc«tenVpartibus. In montaniscertc & faxo/is locis vcrWf
puto, ideoqj ad frigus cauendum plumas^cruribus digirisg; habere,(nam alix No^^u^"|'
funthirfutis pedibus,& colore rurfo,e f ulcd) Cicut & Lag5p5efes,& alia: qu^dam. Noftr^"''^
Italicis Noauis fimiles,iftas faxatiles audio, fed minus alacres , interdiu fere c^cas . QB^^j"
dum an Scopes fint minimaj in Noauarum genere aurit«,quas Germani paruas Noftu^^
hcAS vocant,nofl:ri Chius vel Zus in agro Patauino , vt apud Bpnonienfcs Chiouuinos. SuP
quidem,dumde Scopefermoneinhaberemu.s,eaminterNo(5i:uasretuIimus,eo quodpWf^ ,j
rum emincntias inftar aurium non habeat,authaberedicatu.r . Si tamen talequid inij^^^' j
mucniatur, proculdubio ad Scopes referedae funt. His fimile eft genus apud Germanos,qj .
nominant Scliauytle (ab Italico Ciu^fortc corrupto nomine)exiguum,iToftradbuslw"

albidius,cauda longiorc. Sed hoclicet c^tera Noftuam referat,qu6d tamen auritu

Keutzlin.
'Lib.i.de

Collum .
Nodux .
Gula.
Cauda.
Vngucs .

J^^iimilaNoQiuam.^BdloniusnmiliterNoa^^
elle ftatuit , alteram quidem Oto minorcm,fed Scopemaiorcm ; alteram v<a"o etiam .
Scope(quem ipfe Vlulam putat Gallis. Hulottediaa) Noaruaril fortairegencris(vtnuP^
me diximus)minima minorem. His pedcs aifignat pilofas,caudam breuem , capitis ^^^^^Liii
velutiin.crgrfum excauatum; ea vero cauitas ex pluinulafum ibidem pofitu nafcitur.^R^l^^^j.
ijs,quasdiximus,fimiha.ColIum No,a:uisin vniuerfum omncs brcue,quale Bubonibusel^'
buunt; ncmpc fi pro fua magnitudinc con/iderentur. Gul.» partem infenorc paulo
& appendiccs paucas quafdam,infra vbi intcftinum definjt , & lieneni adco exiguumjfn^.
etiam Ariftoteles tcftatur,vtpropemodum fenfum cfFugiat. CaudiI5T)reucm,cuiufniof ,(i
bonielt, Albertus, fed vngues vncos Ariftotelis,Plinif & reliquorumconfcnfeip^
vnmcrfumconccdit. *

VISVS.

OCrv inquit, ' D. Ambroflus, mAgnis & ^taucisoculorum pftft^^f^'^ ^0 ^
rum tenebrarum non fentit horrorem, & quo fuerit obfcurtor nox , eo contr^ ^'^^ ^//^
auium morem inoffenfis volatus exercet. Die autem vtdere non poteft, cjuta ^^rU^

dore, vtfus etus hebetatur.quafiqutbufdam erret in tenebris . Huius rci caU^^'' ailt

r^:^^^ ''''^"".^ /lccam,& tcnuem humoris fubftantia,quc vim Iumini^^P,L/l

inft^^^^ """" ^c'^^' ■ ciifllpetur. Spiritu enim,qui vifionis

mltrumentum,cuancfcente,aaion^^

cuocandolpiritumdifgregac,atqueconfumit;itavoxopacaintroco^^^

tamen exiftimo,verum eae,quod plerofque facere video , Noauam fcili^
lus videre.Pnm um enim AnftoteIcs,vbi N^

rcddit,cur Noaua Cornici noau in/idias ftruat,^«M, inquit, non clare No6iua /W^^^r' -J^i^i

quibus vcrbis hcetcolligere no prorfusNoauam c;rc^

Idcm alibi lcntirc uidetur,illii uerbis , quibus, 5« W«;,ait,^«^/. /^^^

qukmNoauam, Non cmm prorfus omnem omnino Buboni uirioncm adimit,minoren?j .^^t^

6c dcbiliorcm alfignat,quam Noauar: quo tacite Noduam aliquid , & plufculum q^^liiU^

rcliquisnoaurnisdcdieuidcrcinfinuat. Verum quidipfe fentiatdeNoftu^jUt^^^/^^

8./^//?or rapacium uifu,apcrtc prodit,& affirmat hifcc uerbis: ^ Noau^,Ny^^''^^%i0^^

cap. ' tnterdiu nequeunt cernere,noaU venando fibi cibum acquirunt, Verum non tota no^e qC^'

fedvefpertino&matutino. Ex quibus manifcfto Iiquet,ncquedenfas tcncbrasT5oauafiy^|j^r

lis conuenire,nequc mcridiani luminis fpIendorem,fed r^cTSrmoderatam, qualis eft /if| ^

tutino&uefpertino crcpufculo,utpotcqu^ nequenimia ncque etiamminusqu^^^l ua^J^

pauca cft.Iila.enim pauci & tenues Iniritus difcutiuntuh& insLum diiripantdohac . u^^^
a^rp mii' ,,.71^.,; j: • i • ^ ^ . ^ ' ,;,Ti3ntu^^ n,/..

■•""''-'"^u^ctuMjcroacaie,autinmocieratoiumine acccacm-'-*** 7,aii^^
tquetugiu.it.Nefcioigitur,quam ucro Euftathius,& Varinus fcribant,NoauarumO^^^^.
itam vim Jgnea;Ti,tenelwsetiam penetrare ac luna eriam filente viderc. Nam mciiu^
ente uident. Nequercac dixitMartialis ; \.jcd

OrnkhoIogisLib.VIII.

^"nuerc ^{^'""^ qiMnlum maua vidtt «M»ttf j' .r.-j S ; ! .

wcuutur& conniuet (i.Iendore lurainis ofFcnfa. Vnde Plautus.ciim air.
SjfidAtsfrofudium?
^Oftuin ^o^»'»'! oculis odium me vocas .

^^°'»niue„°tesScutir«l"v"r'^

^((pen . "^^'"''^"'"^■'"^"''''^"«ra/msv/us.

'""umnonl^Hr" f^'"P°[«'"'f"^Noaua:a luminemcdiocri&minimeuehemcnti,non

'''«'««V^aS: '^^"«<"f G.*c.5k emeft,quod«A*at^T«s ideft, hallucinari & Ucutire.
Hnt. 'ocuhscoiiniuerejquod Varino, proprie Noauarum eft, eo quoddicnon ccr-

L O C V S.

QCTV AM in Crxta nafci negat ' Phnius,im6& inUeaammoritradit.
^iamobrem.niquit Aehanus, Euripedes inconflderate fineere uidetur Polvi-
toirha.K aucm in haci.ifula confpexine,atqueinde coniedafle, dc inucnie^^^
do Glauco Mmois hlu, dchuu.o . Noftra artare Noftu.is tam maiorcs , quara

r'''^CS:Wna!vrr,^!l'lk . "5 ■•eg'o'»businuenirinegatStumrfiusj fed illuc^

S-iueh mudtam^^^^^^^^

5ff,"'t^ur(nama4Noau^^,onfuntklrr^^^^^^^^^

* L,J0.C.29

<nam ali« Noau^Tiion fun lirfur s neZ? """^"^ '''^'''^ "^f""

>ullis.Pr.te\c.terasuer6regionc^
^^ T'^^r P"""^"'-''^'P^"^ Aihei,^e.Inhacenim ^1«^«^^^^ 1*1^*^°?

^'"'toperc abmSZ k^"'"'- ^^""'r^''^ "'deatur ahcui,quomodo uerum /ir, No^^uas

^■)4fer£rt?;ro r""!:'?^"'"^'"

*"bus loci», Jnn I hominibns trequentatis magisgauderfeuideantur,ut ne-

portendi aiunt/i Noaua nemore,quod inco
- ^''ccjuencior dederic Qbfcura ei alfignatlo-

Aihcnas.

Curmu!r;c
nodux
chcnis.

^^^^^\is hoc Fpigrammate,

^edes emn 4per\fedquasnec Nc^iua vcllet
^ ^iin^ ^ . /«^-^ j ^^^^ «''^^^ vetusj^cafa eft

Srerilitatis
indiciunu.

n '[^^^PPemeretrix Sophocli iara capulari feni adha»rf»rp^ • • n - •
(<;'3^odam interrogatu ,Quid ageret Archippe refno^^^^^ pnus am:i.

^ O X. P R ^ S A G I V M.

VPLICEM voccmNoauahabereuidetur,unam"Plautusinnuit.Ciim »/« Me
r ^ domofubrepta, ad Menechmuin , quem fubripuiflb fu- nech.

')Oftupco(i^fimiiibas. Ethac quidcmpartccum VluliSjiSc Otisconuen^^^^ noti^

nihil

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

54>S VlyCsis Aldrouandl

* Jh Auibus. nihil in uoce uidctur,uer um in altero difFert.Sonum cnim cdit,qucm " Ariftophatics ^^^'^^^^
^Cucubi. nominauit,aquoquidemipfamquoqueNoduam Cucubam diciciufdcm Scholialtes

w ffw^X-i- minit. Itaq; (ut ^ Virgilij ucrbis utar)

Cum Jeros exercet No^ua cantus ,

Cuctbtrc Cucabarc Latinis dicitur. Ita eiiim Philomel^ author:
quid. NoclualuctfugAcucubatintertebns ,

• Ub.z ^ Pollux author eft ^Ait^jcac tJ/^'»' A Ibertus raucam cdcrc uoccm, ^\dt ; ^ Apuleius lcru
^XJb.sJc^ intortum No<5bu^ cantum uocat. Ob hanc uocum uarietatem Nigidiumdixiflecredo ap^
•lTo7^' *r*^»niumNoauamnoncinhabercuoces. Etfi uero ideo Noduam diftam uelint,quo^.^M^^j
Quido^ca.- canat,potiirimum tamen antc folem occidcntem gemcre auditur. Vbi itaquc (onto

nat. cani cancre contingat,pIuui^ imminentis fignum efle uolunt .
Pluuioc prx

M O R E S.

SA L T A T R I X etiam eft Noarua & gefticulatrix,varios & ridiculos motus ^^^^0
pus&ceruicem frcquenterin orbe contorquens,nunctoruo& fixoobtutu ho
adfpiciens,nunc capite huc illuc ado fcurras 6c hilliones imitans. Vndc lcpidc poetaru
ftriaf ui corypheus : ^
Huic No^uM tfugnum fremit

Jlla/currafiexicoUa^ y^'^p0
Suid^HiAu Suidaspucros Noduamcircumducentesquampiamcaptamitadiccrcfolcre^fcribif*
no^xxm ejfes mortua aut vlttmiim faltares, Ea enim,\nc\\xi t, intcrdtu »»n vtdtns, velutt faltat^aut ^tf^^ii
itlcu . fiiurA fefe torqHct fdltdntss mlUr .

C I B V S. V E N A T V S.

*t.Htf.c,2. 'Jk ^OCrVAE (!rNy^icoraces,mquk^Ani\ote\es,&relt^uaqu£i»terdiu rtt^^^^^^L^it^
l^kj milu venando ftbi vicium acqutrunt . Ferum non tota no^e id faciunt^fedvefiertitf''^ ,

JL ^ tino.Vcnanturautem muresJacertas^vert/c/lloSycireitifmodialtasqua/iiambeHi^^^^ bCf^*
t&.io.f.i^ turquibuslibet quidem carnibu$,fed muribuspotilTimum^quas noducapiut,ut t^^^^^pi^l?^

{ccntienfis,im6 inftar fcUum optimc iu domibus murium uenationcm exercituratn ) f f^Jjitii

cicuraricontingat; femc/autcm fatnrsta Nodua, duorum port^ea aut trium dicruii^^||-^^f.

^ciie perfcrtfUt guidem illeair,imo quod maius efl-,nouem dierum ahi^incntia non^*

GENERATIO.

*X.io.f.i7 JP^5^^j^^OCTV ASfexagenisdiekusKye^^^ cubaretraditNigidius,rcfcrct^t^^^i^^
^ Acauda7^c^uam(^Bu6onem,\t(\\oo^\XQG^\Xc[QCodmm\\Sydeouoc^^^^
idemalihi tradit;fuod^o/fafere cap/tum peruer/it oua ^pofiertorem p^''^^^-,
uendam applicent , Argumentumhuic opinioni deditcapitis enot^l^^jooO^
cor|;>oris \^aruitate,immcKierata magnitudo. Verumleuc hoc el^' ^^1^^^
^ ncmonmnus, Prxterea quis non videt^non foliim in hoc^fediu ^^^ff^^
jii auium ^ener ^foetus iam iu ouo formari cccptos c^pitc guam cgtcris partibus "^^^^jdor^
adtoc^tdvqnofmcdv\bvocory^ot\caputpr«yvondcratc* Sutaqnce^^caxcffct jp\<^^%
id in cund^is auibuslocum /ia6cret, nempc ut pofferiorcm partem matri fouenr/*?A'^^^^^
Ert/Uihiag ntgueitj percjudam exirent. Quiim verc quoq; J^oStuTpr:^rogjtiu3m tribuant, ^ ^^^.\c^r

^*^^' t^Lc\vi^\?\nt,non'\ta fac\Vc v^t^tttcjnaYn ancnY^\W \*\dcre\\cct ;\tata\VeGaVVvnacc ^iv^^.;^
cditos redlc videre,acadcc6os (htim accurrcre probc noui. Aridotefcs \0y^^
cos in lucem producerecatuhy : Hi tamen cxci,}icctimproprie, idco tanth m a^^^^\fr
p^\V^tW\%occ\n^\soc\\\\'\mpcd\t\fv\u,\^onc^vioda][>^

Pr*Pfcrca cxa\)iendi videbantur (a(ccm Ac^uifarum i^iu^i.c^ui.tantum a6erf, ^^^'^^^(xCo^'^^
quinp>otiiis tanquam fpurifii parcnte reijciuntur,di e nido [\:jtim dcturhjntUT^f^^^^ ^)}C^^
po\vt\\v^cow\^\v\tnt\Ws ocn\\s afy>\cvav\t. Antfv cxtcraTwnv TapacvnmpvvWv ^^^^^ aw^^^
Uiut^c^iiodcarum yi(us (ccus atc^uc (ccundum i((os Nodhia iu tcuc6ris tidlluctn^ * ^ijft

OrnkhoIoglxLib.VIII. 54^

Amor No-
dux in pul

.de

^'^ivXj^ ^ c(t,vcl fairuin,quod Palladuis fcriblt: ContraformiC4s.fi i» horto habeant foramen ,
. Si cnim, Vt Tcrcntius ait, iffa lepus eji,cur aliunde fulfamentum qu/rat ?

.J^APACITAS. ANTIPATHIA.

Sympathia.

ISSIDENT Nodlua?,& carteraf minores aucs. Hc cnim vt docct Arift-otc-
lcsjdcdie omnes Noftuam circumuolant,aduolantesq,- pcrcutiunt. Quod
Ouidius ctiam tangit eo carminc :

Et coeunt vt aues fi quando luce vagantenu
h. L^*^-^, . ^ ^^'5 ^^^^ cernuntjlru^o^ vtrim^ theatro &c.

/ ^^'j^ c u m ait : ^fd^ nuc vbicun^ in publicum falte apfarueriSyCertatim 4h omnibus dd te curri-'
^ -''^.^^ ^-f//^*^ auicuU Sturnattm dr Graculattm circuuolitant.HuiviS rei caufam Ariflo

''j^conh! ^*^**^'^- ^^^^ ii^tmtis in ca oculis veluti nouu, & infolitii fpcaacu-

WI"^^ ^^'^'^"'^^^^""i^f *a^?".^"^^? circumquac],- ob/idcnt. Alij cas ex contemptu

Chriiroft hanc caufam aifignarcvidetur. iV..7«.;^/.«^, ri.;^ '^^Orat.

*l'^^uolant, Hocegofaneeasfacereputo excontemptione vilitatts infirrnttltisl HnS^H ^!/-

Cn^nr^''''""''^'^^^'^"^"^ l^^i perfiftit,illincauolant, uel vnouam ab Se'

^^?^"^^^^'^^^"^ Crefccntio populari noftro uideojqui in h^c ucrba fcribit . Cum ^ L.io.c.6,
^^^^^iunt^^^ J^^''*^^^^^^^^^^'^ A^sammanttbus vtdeamur.admira/ttureasrei/quaaues.^v/de^
^^^tlm/r '7'^ ^^^^^^'^!^ & i.nfolitam.eam^ auidttate plurima intuentur.Vcrlm Ut omnis rei cogni
V o . ^^^^ auicul?,ciim fatis fuperq; fpcadrint , armisqs Accvpitrims iaftru-
^^^cm '"''^'^"^H^"' ^?/?ean/maducrtcnnt,cum adm/rari cam de/Inunt, (&:admira-

Hnt^, • .^^^P^^"^'*"^^ contumeliam conuertunr. ^tenim, ur tradit ' Aritofde^, ad- "^-f^V-^^u

^!<s ^^'''''''''''^^ff^^^ nimirum qu« cas dep/umare conantur ^ reCupin^

Ho,^ '^^^''''^ n?"'''''^' ^ NQ^viadilildct,&be\\oqmdcmmcxmabi\i .Cornix.n.quod :^^^-74

SCw^^^^^^^M'^^^^^^^^ Coruorum uero cum eif- ]^^,^

k^^^^^^^^^^ i^eam Pau(aniam,pencs c^uem fides cius c{lo: .^^^//ttw el^ tbi-

tc^" • Ctiatn qmRcx auium appeWatur priuatas contra eandem immtchtas 1ioc\i\\i i-

^^^a ^ * CumOrchiloc^UQcyaceaudemdiflIderctradvt,v\uuirumquod<Sc hk "^"iicracu

^^rnT^^^^ Incer c^terasaucs Picxgcnus , quod Gjrrulum ^""^^^"^

ft^cs ad\u\)cnda

^^V^f*^*^'"^^^'^^"^ (b(um^(ed & cuvac^uadruvcdvbu&dvlIidet.Oacs ,utiuc\uvt itle ^eam adtrunt , CumVka
.X V^^^^^^^^.^P^^"^^'^^^P'^tCrabrotiibus^ ^Pliniococrariaeffcfcri^ gWarw.

^^^^doV^^^^^^^^^^^^'^^^^ ^^^^ rationeguam gubd\i^c m cibum ucncmr & capiat.Hoc ue Cum cfua-
''«i>>j^^^'^^^ciusar^umetuv\veftf^uod* Ptutatchusde eatvadvt^^-ittentzaeriafw Jut ^cncnsTo- «^tu^^e^Ci^h.
^P^^^K a"^^^^' ^^^"^^^-^ P^^"^^ funCyUtmuki,qu^/cribicAeJijnus , neccicra cundacio- ^"^^j"*
Jr***^/^^^^^^^' cnvm A'ycl«4j w/r4 ^uadam wjcntJffoiertiaA Ctconiifsjiihmouert ani2oU^!us -^y f '^

i^tuj iti-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

f5©

VlyCsh Aldrouandi

Accipiirr- Hax viderctuVyntfi naturap pronidcntia amici5,& patronti naaa cflce AcdpkrCyCumi Cvhm.
niic * c«terarum auium aduerfariarum iniuriam,ac impetum, & fuftinere vS,: propulfare poHct m'^
nucus. ucgotio. Jlle enim,ur author eii Plmiiis, co/Zegto quodctm nnturd, id cft occulto quoda, acn '
turali confenfu, maiore auium circundatam"multitudinc,camq3 infeftannum,e praffenti p« '
culo eripit,nec tantummodo bcllum partitur,fed Noa:uat hoftes,partim vel folo vifu;pr^|
tim timidiores in fugum vertit,partim ver6,qui reludari audcant , punit , & de ui aniico"^!
i vindiftam fumit. Qmnimo vcl ipfa Noftua? folac proprijs tantummodo fult^ viribus , J

rcr,nAt, terrori funt (ne quis imbclles prorfus exiftimet)fi verum eft, quod ' Lucrctius fcribic>^^^

negat Corniccs vnquam volare in Ath^narum marnibus,tanquara ne limitcs quidcm cius
ci attingere audeant,quo No^luas degere fciunt, tantum abeft , vt nidos extruant, vbioU^
Noau.-c - *P^""o^^"^'iexcdendairinorunr.Pra:ter Accipitrem,quiunuseftinftar omnium,no»^^"
PaVcnTa-'^ No(5lu^ amicum,quam PaHcrem inuenio,ueriim cui h.^c fua amicitia malc ceddX* N^i^^^
micitia. ' ^cribit Orus ApolIo,Pafleraliquado,dum aucupum vcnationcpctitur,adNo6iuamaccUf
tanquam auxilium fpcrans, a qua mox opprimitur. Non eft igitur horum rcciproca ^ni^^^^i'
malc cnim tra^^:atad fe confugientem,fuieqj opi confidcntcm clicntulum pcrfida
gna ccrtc qug idem ab Accipitre patiatur. Verum an Noftiiap potiiis crudclitatem,qii'^^^^j|-
leris temcritatein accufem,dubito.Equidem illud genus Pafleris^hoc ficere crcdo,quo^ .
PaiTermac gusnoftras Paflermatto,id eft,ftultum vocat,fiIueltrccctcrisgraiKiius,utpotc Alaudcrn^S j
^lih 2 Rc ^^^^^^^^y^^P^^ modum garrulum. Ad hanc mcam opinionem acccdit ^ Adluarij authori^^^^yf!^
Zal.rirm ^ ^""^ Pa/fercm,qucm cxaai^fimc dcfcribir,& omnibus fuis coloribus dcpingir,a ,rCt
ximc capi tradit.Sed & alioquin quiuis ftolidi & fatui elle dixcrit, eius tutcl^ fcfe coinni^'^^
cuius figna bonitatis nulla viderit •

CAPIENDI RATIO.

A P l T V R Noftua cadcm,qua Otus,ratione,ut tradit * Pliniu??,id4i^^*lji,^
r////tA',gencrcncmpc quodam filtationis tntcnta tri^lto.ctrcurnmnteAlto^'^ ^^^^
ro captaalijsauibus capiendismaximcinferuit, &forte quouis Accipi^^, ^^^;
"^Acowe vtilior. Nam ut fcribic ^ Crcfcentienfis: Homtnes vtdentes aUas'^'' ^^- ^„

ctrcumttoUre Tio&tiam.eamtj^ ctm autdttate plurtma intueri , excogttaucrttrtt ^'^^^,0-

(ptf modum nemfe vt his autbus ad fpe^acttlHm propofitis allertas Cdteras utjco, aut rettbus comt.U'
.tqueid eft,quod Ariftotcles, poftquam auiculas c^teras veluti attonitas NoftuaHi

^L.io.c.t6

Noduac V-

piendas a-

'l'9.H.c.z <^arc,ac undique ad eam vifam confluere retuliflet,inquit: ' ^apropter aucupes ea corifi^^^^^Jv
^ Ub, I . de cuUrumgenera mtdta,6' varia capitmt. Dcfcribit hunc aucupij modum prolixe ^ Aelian^^^^L/ '
. 2^. fcrtc his vcrbis : Mdtertbus veneftcta , dr canttones exercenttbus fimtlts eH Nacltia capttofiif^ 'O^^^
mcentmcaptafiuos tmprtmis aucufesftcfim capttombtis tnfealUcit ^vt eamveUtt ludtcruffff Jt
tn humerts ctrcumgifient . Noah qutdemvigtUt uoce qua.fi qmbufdam prafftgtfs ac illecebtis.^^^^^^^^^^
^^f^^^^^fi£^ta£iderefact^Intcrdtuverbaliaaucup^^

^mpt. c.

rapi,tantoqi ardorc ccrtatim accurrcre,ut rctia ac uifcu,qu« alioquin cxidum fihi «^^^^

tur,autnQnaduertant,autcontcmnant,undcnonimmerit6Aufonius.

Jfiwus magico cutNoUua perlttafuco

Dum
tur.

^llicit omne genusvolucrumpertmit^tuendo.
\m enim ab aucupe expofitam Noauam tuentur, incaut« in caHcs incidunC,
Qu.arelongc utihushocper Noauam aucupmm hominibuscft , quam quo^i
pacium opera perficitur.Neque cnim hic proieao pabulo opus eft , aut uocu ipf^^ j co^'
imitatione,nequcdcniquc cafdemconfeaandigratia plurimumlaborare &dcfat/g^^joii' .
tingir; Sed nequeipfa p^rtem pr^d^ more aliaram fibi uendicat,aiitaneaam dcuor^J'[^^^^ \fc'
i^cm,acintegraDomino fcruat, qui ficinfjgnemfineuUisexpcnfis cxea qucftumi^ fo^^
rumaucupimTi hoc duobuspotiirim{im,utdiximus,modisexercctur.Totcmmfu"'^
inihnmema, Prioreilcinn Noaua abaucapibusiuxtaretia tcnfa ponitur, »f ^^^^^'^Lati
tames auiculc imprudcnterirrerianrur. Alrcr udamife, ucJabiide pcra^irur . Am^ c^^^^j
pemc^ aucupali,ciuuimini quampkmma u&o obUta afcafmt,fuprem« feumcdi^ ^^^-
udenjmc3puttchnum,obeamforCm^^^

nitur,qmbus dum Ipcftaculi nomtate:i]]ea^ aueunfidereuoluntMco ohln^ m ^^^ctf
duuuVcl mQdus ab Opv^uuo propomtur.Noauim abWe feu rota arca e^Vj'^;>^

I

113-

(cr
lata

li'

iiii

OrnlthoWxLib.VIII.

^^oan.m aV^^ j*"^^?'»? circiimpofitas vndiquaque virgulas vifco illincns , aduolan-
^'''^inihuiZZ^^^^ '^''^"^'^' intercipir. Septembri menfeamitem ce-

^^'m. In h^r.-^ ^•'^'^"^* P-irarc iubct Palladius , vt ad Calendas Oaobris in prom- Inftrumcu
f^^^^rc^us Jt^^^^^^ Noc^^uaabaucupatumprodciltibus; -^-^'PO na

> vicinioW nn^^^'''^^' n ^•"^l^l^""^ vocabulo, Germanis nmil.ter Creutz , Latinorum Gmccia.
^'>^ed qu r '^'P^";»^"''- pertinere uidetur,quod de Noctua a veteribus prodi- .
^^occulto 7' „ ccrtcfuperftitionemolet, quod fcilicet,quar viuens carteras

■° ^P^^iiimil.r fT '^**^^^'^"^^'^^^ ^elicct tacitabunda conuocare c6fpicitur,mortua etiam
^WlleliK II ^^•*'^;{'^^^^"^P'^'^^''iC3^^em,vt&funeftaab«dibusabigat. Extat lunij
%it' r. 1 ^^- ^^''^.^^^^cf ^ptus kpidis 3c cruditis , quod hoc ipfum poftcriuati teftatum
^ ^•^armeneiustaleell.

^'»r Amytbaomus docuit quem^lurinm Chyroru ,
i^ocinrnAs crunbus volucrts fufpendit , ^////

^^fnas 5^ j^'' Y""^^^ Melampodem Amythaonis filiil fuffixilTe cmci Noctuas ancs no-
r^'^^'^imf,,woi^^ portenderant, eain ipCasciina^ reciderent. Pu- ^ ^ ^

«^^^inofc nr! In 1 k ^^^"£^r"^ortuas amuletum el]-e earum calamitatum , quas dum viue- afmo aureo.

7'¥is7..J.L . '""^^P^^^f^^^^^runt Urem qucmptamJoltcsth prthem ^AS furfhusvtdemus afh^t^vt auod Cuictras

.fi-sluJcrucJ.hus. Cui itcn fufFiaaratuVPaUa-l»"'"'^

■'^^ ' Koutz ftul

C O G N O iVf I N A T A. 3"«:

* cSeTrL voLi'!^''"'/"'''* ^"«'f^"^''""^' Ro.>onien/l agro vulg6 NuZia»
c.uetramvocant : eockraq,vocabulomuJieremn,hili,&lucifuea.n. Ita&'" «cch.
h.crmani liominem fto!idum& improbum plebeicconuicioappdlantein

putz, id eft.Noctuam. Scurr* & ga.icones 1 talix .lunjmos aureos oci hi de tf^' '
*-'uette , id elt.oculos Noctu» coguominant , haud dubic ob croceum colo- auTdiT'
("J^^dicerent '^'^'T* '"/trifque elucet. Alia ratio erat.cur Atbe.iienfes .lummos fuos No- Gl>u.' An
li ^us pr' !^'''p'l"^d. magi.iem habere.it Noctuar imprellam, vtlatiiis interlcones thcdonius.
^'^'''■ationihnc.l ""^^"^''^'"('''"'H^hilofophusNoctuadiccbatu^quodnocturnisM
''^H^oftdi-ccl.u"'"'''" «f<='"^^r«:ali, tamea Vefpertilionem f.militcriUumuoca- ^^^;,

tincus .

DENOMINATA

Vi ^*^^/^K"^i"o"^"^edonatosapudauthoresIed
OJiuci Anthcdoni, inDarmonem marinum mutati(nam& mare a colorc
glaucu dicirur). Item Glauci Potinei ab equis difcerpti , &aliora eiufde no- ^^^''J^ll'
muiis & Glauconis (uffocati in dolio mellis , meminit . Glaucus H.ppolochi Giaudu^'
hiius mcmoratur Horaero ^ Fuit & Glaucus quidam Samius vel Libvcus , a ;^natis ge.
quo faftum eft prouerbiumj Glauctars. G\mcctc% \x\xi proprinm appd Ari- nus .

Be

^«fc^^lai '^'*^^*^^'^"^^^^co\orumcontuUoncapuaicr\ptores rcpennarbitror Nami» / v^ n
Ci!''^^^'^ d(c! apud ' Pfutarchum repcno,ubi ait, B)j{fitincittra.^vt ^ulchrict reddAtur ^Uu ^^^«1 defcc
k^^^^ici^J*'^^^^^^ crococumcxwko ? Profecto interhosrAaoKtJ^

H ^^^inm ^^^^^^^^^^^comumoncra.liem rAauxiowv ay>udHomcrum,qui vifui^gnco, MincMi^L.

^^^^^^ •>Aat>aj5,acjuoct7Afltt/f.Qiioduer6 MineruarxttU)twr»i<cogi\omi -^KavK^^.
^^'^^^onaflcfcncciuuinUilupotc&.Ommbasinhoc

qubd

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

Vlyfsis Aldrouandi

quod opas,id eft,oculos glaucos habeat,fed hos ali j alios, quod ad colorem attinet , mt^PjJ^
Minerua^ tari uideiitur. Quibufclam cseruleos fuirte placet, cftcq^ Latinis appcl/atam car/ram , u^'' ^^^^
cxka. pra?fcrtirn,9ua/ica?liam,quod inocuJisciu5 color carJeftis;, id eft, carruleus, confpicuusei

Docet hoc Gellius. Huic confotiat,quod Paufaniasfcribit , Libtcos PalUda^ ex rrimtdc (7 ^,^
Marc ciir ftuno mtam fduUtos.idec^gUucos ocules hdcre, ut etiam Neptums . Nunc vero marc
glaucu di- <aumco/l-a:, quiacarruJeum.Huc/]miJ/ter/acit, quod 'Dlodorm SicuJu5 ca caufa ab

T ' P^^^j ^ glaucopin appellatam prodit,qu6d aer,quem Pallada antiqui credebant , g^^^^l ^^ct
antiqllT ^^^"o^^ quia,vt Gracci putant,^laucos oculos habeat. Aer ver6,ut in nebulofo ac ^^^'^^|[^giiiaJ
puc apparct,carruJeus c%2LUt yidemry fJauum nemo /bmnict. Ali; c contrd glaocos ^^^^^^^j^^^
oculos fuilVcflauos alVerunt . Hisfauet, quod Glaucopin vocatam uolunt ,quiaT«c *^yos
eft, No6luce oculos haberct,quos flauos eUe oculis ipfis patet • Sic itiulti itera Miiicru^
^ ocuioi :ittribucrunty Aut/ior Pria. \^ciorum :

^ In Elcg, Mwerua fiauo lu7ntne eU, Venus p&to . Et * Nafo.
*Dcmc. ^ pr^ciffiatfiAud Vcmis arma Minerud \ Itcm alibi .

Sif^eta eii Feneris ftmiiis.fi fiana AUneru^. ^(^(y
Necdcfunt^qui ineptc putent a capillorum colore flauam diftam . Has igitur dcj^w^ ^^^*
re fcntcntias,qua ratione quis conciliare poffit , non uideo , Mihidirticultatem indic^^
ciar, quam do(5tionbu.s cfi/cuticndam rcJinquo. Ah vtri/quc c/fucr/i i\}r\t^c\u\ GJaucop > ^^/-^
y ! \ ^.,\.\ ......j?,! ^A.,.,^; /~r»cTnOt^'

Oculi Leo £lu, qualis cft: Leonum,quorumoculi aliter etiam charopi uocantur. Ciim vero ^^*^^#*
Tiu Catopi propric dicant cHe ,in quo fplendori igneo viride quiddam admixtum fit , ut co
tMai, |i,7 3 j c:eruJcum acccc/at,atquc ita qui^iam vtrumque nempc cutn croccum,rgn^^j^^(jfii/''
ca?ruIcum,oui \i\rK\\ cognatus e/^,glaucum dici poffc puter,qu6d ii^Iconum & alior^"
dam animalium ocuUs vtcrqj commixtos quodammodo videatur .
Glaucopiu Glaucopium dida c\\ arx Mincru^ Ath^nis facra. 'ni^^^f
a^Y. Aucs, quc No(^uam fpecic,& naturs rcfcrutf rAauxaJ^f^f- Gr^cisdic6tury&: ^^P^^L-r?'''^

Gkucodcs braconniuent.H'»Aao5tMf«/ %/>tjSA%4o" eft apudHerichium,&Vafmum.ltemrx*^*'^^ ^ ^
^ucs ^ua? . [Y2i[[vicinari^c^cutire , Itcm K/xt;/>t(M7rT«p a Nodtua dcriuatutriuerbum,ideni ^ ^ /

rvpAaTT^p^id eftfC^cutirc.

M Y S T I C A. ^

^ OCTVAM iioctiuohm m Mincru^ tutehaucm effeuolant-^^iy)^^
I occu\ta auiS.Noaii uigikt,dormientibus cunftis uobt, quare ^^^^^j^o^^^'
cubratiov\ibus,vij;\U^s/\letio,c6templat\ouefoUtariajfa^iieuu

Nam v/gil infemnes ^iucgt fdlertia curas . kO^^^a
In tenehris uidet.lta & fapietia etiam in mxyLxma erroru caVigi^^^jjjjc^^
(\^levAdorem obtmct^&imlutwa bouo,v\erv\rrY ifalfo dvfcervAit;^^i^(|i^ ^
Minenia^ tam ahJitum ^(^jtarn obfcunijquod fapicntia non pcrcipiat. Minerua Grqce eti^ \c^^ i ^
cmjC^lu,^ uidetur avro <r^. a6/>«j',hoc cft-,! uidcrc cupicndo,ceU qti^prouidcar, qua? velntiU^^^^^jjq^^^
^<^a • tura funt. Sic & ^Aau v nome deriuatur a 7 AauajM^quod eft ^^apw, uideojfi^v^i^f'^ jsi^^^^ VuJ
fubalbuySc facilc uiCu c/t.Quod fi igitur yActvaj»Vy&: ddp^p uerba funilis ^'j^l"'^^^^^ j^^dU^^^uoJ
etiam qua?ab \pfis deriuantur, nomi\^a cognationem intcr fealiquam habebunt. ^
glaucvisMineruac tauquamuifupoUenti cotiuenit. Nam acriingenioeflecreduttt^^ Ijgiij^
tglauci. Etip/ajNoduaeicon/ecrataefl,nonmod6 qu6d nodu "^^^^^LV U

oculi/untgla

inodumprudentiainrcbusobfcurisre(5i:c praruidcr,&confuIit,ucrumctiampi'^P^^^^yM|^^
Comixcur ^iinem deriuationis,utdiximus,cura duo illa uerba >Aai>aja>& a^/)Sj,a quibus nomi^ ^j-^^^J
d5 ampUus ^^^"^ deriuantur,fynonima fint,ut Euftathius tradit. Olim Cornix Mincruar ^*^^^^5fap'^J^c'
^cra . repulfa No^ua accepit» Hoc autc /igmento fi^tf^iicare uoJucrunt antiqui,hon^lj^f in f^^^^ '
Noduav^f prxmeditatione,quaj in obfcuris fcpofita fint, nofccre, non aUter atquc Noftua ^ ^^i^ A
culapio la- bris,& loquacitate repudiata,loca,tempusqj ad agendum refpiccrc . Aefculapiq f^^^|Ljret^ j;^^
eft Mcdicorum Coryphaeo ac numini . Innuitq^ raedico diti noctuqj ^'^^jf ''^^^^^ifa ^^'^'■''J.iit^i'

ociiiim ia- <^ odium uini inducere creduntur; aut quia fobrictate fapienam adipifcimuO^^

1

Ornkhologla: Lib. V 1 1 1.
M O R A L I A.

foJfU^dorefihs, vrfisans hebeuw^cimfiqu.kufJam crm i» tencbris . £)uo m mduit
„ /«'^""ratah^Hosefc, ^ui chm oc«hs hahea»! ad vijendum.vidcrc m» fo/e^Kt &vi-
'^»<ti A « ''0'"<>fi"^P">g<intur in tenehris . Oe ctrJis oculis loquor , quts hahent ratie^t,, c ■

Sptrpe,„"Jl",^^^^^^ com-
'^^^'Ll^ T ""(^"^'"'«"'Mbenles ,» proximo d,em Chr,n,,& lumen Ecclejl^,& nihil P««i •

^'"i'*'^"»' FMtht^s cmlarefermorttbus.quafimL* i»

clam uero for- Nodtuis fi-

rom,num uit.t rummaiH mnocentumXmM.Ucitatem f,^,.u.,/ .T.l

tjy. ""^ >'"?'»' gent,uum,ifu tenet
^^^'JMationumoculis cernuntvtna non rcftictuut i,n,t„„r„„ ' j.^.'-'—""""""J'um,a-granai.
>ie»t,in tenehris amhula», . 9/ «« Dominus : 0<-«/«. A;,i,„, ,

^'\\isuerbi5 i.^S"/'"'"'/'"'^'^'^''"^^^ exemp\a& exhortationemuertit, f'»»-
^^/nterfSnaaio^em^^^^^

^IEROGLIPHYCA.

't^LV'^^' Noauamfacrarafuinb,/lnonexaJ/o,exveferum faJfem >\the-
mn m'"^"'"'''"^^^ ""^^^ • 1"«'^ prouerbio fecit.de quo antea dixi-

\vC V-^^- mqu e ?]^^* i'^"^

'''g«s V 1?^''"'?''''^''^ ^"'Sf »c">P-'t"'-. & contr.t illic fefc pluri.num exer-
"» Videt agendum , quod dum tactt, egregit Noc^uam imi tatur. Hinc ple-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2 Vol.l

5!f4

Vlyfsis Aldrouandi

Sapicns no run6,' Sc illud faplem viro ufu ucnit,ut apud plebcioj comparcAt, liaud fecUJ y^^^^Qt!^
Aa« com. jnaamiratione,&folusroftrisommum uellicetur , quod dumipriaccidit,INoau g^^^f.

Cefe fupiaum impeti fiait,roftro fuo & uuguibus reliquum corpus ^^f^^ '^^^^01
tc nulh au/s cdy qu« prudentiiis fefe cuaodit aduerfus al/as, quam No^^JJ.^j ^^^^^.inicr^f'^^'
fcfc contra totum cxcrcitum poiTit tueri ; qua ue\ fola mgemj dote l alladv cleaica .^.
Quomamitaque& plurimum in tencbris uidct,& illic maximum ocium agif , udj » .^^^
mmum pJunmum laboraf , 8c fefe prxterea fua foUusope contra totum auium ^ ^.^^^/,f^^

iniimm piuninuiii iaucii<«L , »^ (.'i«...w.w« ^^-^ ^^- i t! niiac d^h'^''/-

defendit, atque cuftodit iU^fam , quid ni dicamus ueieam cUc ,ud uuUam , ,^nife

dicamus ueleam cUe ,ucA uuuam , qui\C'
^.rNi\\Ktui focietate . Nonmali igitur (ut uidetur) ominis ^lbi nomcn f^i^P^^^^^^ ioan"'
tnGo,od. oUmHerulosnuncup^runt, ideaMUicofasuelcommunesNoauas, "^j^^^^^^
j"/ Goropius.Liqucthincqua decaufaNoaua Harpocrati aftct;lvquct,vuquamn^>^^^
Curno£^u.HarpocratcviiUvcfcderc,ubiplcbsdifcurrit,il(icpIurimumagcrc,ubiuuf^^^^^^^^^
Harpocrari h/nc i7/ud c/fic/. iit No^uar quoquc/ibi comparcr fccuritatcm,lo]us^ poUet tota^^ .^^0
»act. ^aes propulfare. NilVil fane ue\?a\\adi uc\ Viarpocrati cov^ucuveutvus , quam ^^^^4

habcre aftavAtcm:qu6d dc huius auis dotibus 1 n corum ducamur cognitioncm >
Palladisyvel Harpocratis fauorecontin^ent. H^c omnia de Ghuce <^oropius,qui ^ ^^.^^^
jycaur^ cruditiirimaraaat.Dcaurcautcm,qupVcfusc:nosparccattvngc^^^^^^^
Noaax . diauvA.,ob idSatyrvs aurcscae acutas,6c rurfus creaas ut diuina Dionyrlca ^"^^^.^^0^^
Satyrorum meaudunf. Midxautem quddattentiiTimc audiretSilcMium,a/]nina>aurc.sam%c ^^^i
^"^•^'^' aurisvnainrincipitccrcaaciV,vtmtcUigamusvv^ameUeaurcm,qvv«cxavMCcm^^^^

uvum (eufuum oriatur furfum adip(um viium omnium pnncipium > ^^^'V^aH'^^
M ^.,.oro Arnuncadii/cro^^lyph/cafanquam i/i viam redeam^s. Ap"d Ae^ypriositemrNu
^orcp- tiscrathiero2\iphycum,&vu\gatiffimoetiamapudv^os,cumOratorum,tumLo^^^^^

aurcs
Midx aii

tiscratmerogiipuycum,<xvuigamumocuauiapuuuv.5,vuiii w»«v^»v».»,v«..- 'j^jpW m
aa. . mouvQ lethale aliquid> aut maximum infortumum adf crre cf icitur. Cauiam rei o ^^^t/^
j>ro in/brru ^jcnio.vnam quodcum Cornix vitarJongioris/ymbolumhabcatur,copcrtum »
^'^^ . quadamnatur«difcordia>idi$cvu$magvs,quama\vatumauvumvvA(ldvarv,e^^^^^^^^^
r'TnoaistcvAcbras,vclpullosvclouaciu$muadcrc,atqucpcrd^^^^

codicibm les-as «V^ y^P iynpx^-^i roic v^asoic rci>v ^pmc^v , quodin imprciriSC%
dcridcratur:A\tcra confvdcralio tft ,qubd\Tvorsfurtvm\trcpvt,&:uoxv^to m^^

* 6. e^cn.

AccKiopcs
pi) habiti.
Hoftcs i\o-
a-iia & Cor
nicc dewo- C
rari

vtmvUo^VvrgUv

. /jf ^er^dm cUuduntur lumma noacfiu .

*ltcm'

Kezem faum venerabantUr, tmo vtnumeniUum vuigoadorabant.^i vcro 1» ^ft/r;^W
^r""'- cai^itaVv odvomtct fed\ffvdcntes,&cumdctr\mcuta& vufvdvasfvbviuuvccvtv «^^^'"i^fnvt^ V
avr.Vms mutuofaaguiaccommaculcnt,uotarc voJebant Acgyptji,ic/ P^rNo^uarc^C ^^^^^^,
.^J. ^L..;^ ^i...., A^^rA./-oii/ii<?urrijn/-.nii:jrfii7i vfoucadcoimjnorfalcsluntJiiimicitiaC/V»^ .^u^^ ^i'

m omtnno earum temperaturam oircndit , fo^
*>/rSTum7HommcmquiftV>i^

««l^b fuKntcmcfin&cbant.OuacnitnNo(au«cavipo//cred(cuntur,vtrtptfO^^"
»Apawonuc6perii,quipuerVonccv\xtr\t,abftc\mm,Kvvmoforcmtcddikti^^^^^^

tmtiimcon _ tt ■. VT. n.... »«..i<-»»,.,^A5 i/fiTnrhl/atwy!, nmninr^nriir. Vin»^''"'^ (iqW^ jjf^

K

Orn{thoIogi'a^L{b.VIII. 55^

^oau,„7 "''["^''^"^'"^"'^'•'«ate coIereoportet,& conferuare.Quadere Atticiita
■im aepingebat, ut uas, feu doliu inuerfum, & uino uacuu pedibus preinereuiderctur.

A V S P I C I A.

N T E R ofcines aues Nodus etia a Fe/^o recenfetury ut qux Minerux fen-
teutum homimbustefte Porphirio cienunciare putabatur. Plerunq; autem
pas^ams mtauda habebatur.non tam uofatu, quam uoce , ut & c^terc fermc
notlurn^ Ihncea quodapud Menandrum ,ubide miferia humanacoti' m a
quevitur,le^imus: Noduq«i

j^- ^^gi^^it^r (iH€rnutAuerit<iuis^fimAlelo([uMur ft^"^"^"

^^'^j^i^ttrjiqtiisviderttwjomrjiumyvalde
^^rtis p •'^^^'"'^"^ .fiNocUu cUrnnuertt (^n^piam timemus .

cnunpri^faga pntabatur.utex Architremio liquet.ita cancntc ,
^^uitihusfupremnshonos pr.muy/tta fatt

""^'''^^^^i^huscredcbaturcantus:
ib^tK^ Jl^i^rot^ w/iw f^,.;;,^;, ;v^^7//4 triDecanit.

'«P^//U5ccam>,unde& feradiaa eft Pacifico coucrfu:

, ^ ^^^^^^^^'^™i<-^^^c^i<'ienturvieteres Nim A*.li,.,.,o. ^ j - ■ jr-

>\o recidif ; ; *;?"^^"")f«<^ to'^™* ocu\is perterreVaaus , os & mentun^ eius pro
r^-^wewm M Maxentio pr»bu€runt Noftuc.quod" Zozymusre- " L.i. HiiJ.

f'H'iih'nitJ nn J "'^'m'"!^^ "''^^ '^"'"•'^ mo()(;)«,<bi'/3m ponKni,quem ip{eiunxerat,cr3n M,xenrius

N 4?m <^«"^^'""'U« fijum 'mm,r,f,&ho/})icm fudic. Quaremihianquic Me k r

"«"■'^«^Ser' '''i''Z"t l"-"^^'f«!'">M.neruam faatau(^Mcat6 mit^entcm Ardeaml
* |;^'"'"°"^"^h''''-v'''''''"'?''^^^-'™'"^^'?"«^^^^^^

C"' ^^^^^''^''''''Tr''^''- ^"'"P"'" '*'""" '^o^iuiinfortunia portendit, fed

3ir

be\\um cis con-

O Temi(toc(erefert,qu6d Gra^cotutn

m^^f^extr. «cpugna apud Sahminam committenda, peroransRetin'et, tum No-

maxime cf- ^»^^^^^^0

Cr^^^mh} aliognin f] m rerr^ a7 hoile cdf\exin'ent,fmedubioinferiore<:fuifset f

\^^^tuuareP 1 exi/^fma^attir. Diccbafur etemm ma/e confu/ta Atlienienfmm a Mmeiua
'%/^^Wua orii^^inehanci^beUjmcommin/fcflunmr. CumNcncu v/^^^f^*^-

^<lt,^^^^^t . h'! M '''^ ^'''^^^^ ^^"^^ '^S^^'^^ potir\,\ratUS <J vc;3<.AlcLv,/^i n,j^' mcllb-fiul-

K,!>Ucttit r '""^"'^ f^^^^" "^" > ^edquoc/ i/(i mafc Ihtuilient , fpla in bonos

K!?^Uctti7 r^^''^ tamen non m"utauit , (ed quoc/ i/(i mafc Ihtuilient , fpla in^bonos '^^^

^iiv CLt, iVoc/ttn voUair ,qu6d rcbusfeUciter, atque cx animi fentenria geftis feu

A a a 2. (ucccJen-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2 Vol.l

VlyCsls AMrouandl

55^

fuGccdcntibus dici confueuit , Vcr um aufpicia iftscc ut fuperftitiofa , & d«tnoni5 poti u5 «ij^,
trio , c]ui idis pra?/fjg[/s veCaius homitmw mentes veliit C2ptiuasy vt iam fxpc diftum c
dctincbat,iiec uUa rationc naturali innixa milla faciamus,atqj viticamus,nu ^^^^^^^^^^^^y^*
praefagia e natursc myfterijs pctita ab ea capcrc poflumus. Sane itaquc uidetur , niuloii»
tcrum Phy/lcorum expencntra: penitusrcfragamur.

P R ^ S A G I A.

O C T V A igitur lucifuga vcfpcrtino crepufculo de fuis ^tiftris cmu^|^P ^ ^
confuctudine egrerta,plurimumq^ cucubas plduiarum prxfaga ^*^^^^Lcft)
Nam maturc exic,vtciro ob pluuiam(quam utpr«(ag!r,ita fcrrenonpj^^^
fefc domu rccipiat . Antiquiirnnus ille Poeta Aratus uucr caf tcra , ^^^^^f„j,
memoratferenicatis figna,hoc etiam ponir : iit no^urnM No^iuA ^^'^^^,
- - - s Jlgnum ep , QuQd ipCump\^^^^^

Pluuiac pr«
fagium .
Scicnitatis

flgnum. jgK^i^^^M tcmfeftatis tibt dcjicicnttsjhimarcejcentis
*gcorg. I. prcflifle &confirmafl"e' PoetaLatinusuidcturhocfuocarminc:
Soiis ijr ocrafum ferunns de culmine fummo ,

NequicquAmJcros exercet Nociuacantus . ^ ^^^.

Innues Noduam, cum C\\et vefpere, ferenicaccm,ciim vero pofl (blis occafum ^^"''^'^^pff
^r.T 8.C. j 5 fignificare . A<idunt ^ Phnius & ' Aemilianus No6hiam iu imbre garrulam , ^^^'^'^^^^r qujt, j«
*TAb. 7. ie fagire,ac fcreiio tempcfl:atem. Vulgo ctiam obferuatum eft:Noduam , finemora ren t
snim.cj, annum ftenlem praefagirc, vt tradit Carolus Stephanus.

VSVS IN MEDICINA.

Ncxitu^ sa-
guisad Or
thopn.Tam
nn valeat.

O N T R A pituitam Gallinarum prodefl: cibus aqua pcrfufus, in ^^^^^\c^
Nodua: Authorefl: Plinius. Noauar fanguinem aliqui ort^^opnoic» /^4-^
dicunt,quos rcprchendit * Galenus his ucrbis : Cumaduerfus fj^irandt
tem multA paralfi iia fharfHAca habeAmus^miotlJanguine NoHua trtdigebtrntli^J^^^^^^^^
funty qui non fanguinem bibendum firopinetyfedipjam iubeant cofiam fii^r ypcj^^'
Sangutnem vero aliqui aqua inftiiiant,aiif vint mtfcent : Ego cum a quodnt^ y^ft'
guinem multeri frequenter anhelofe commendante interrogarem , quamnam fptrandi dtffictdf^^^ ^^0f
Ad pilos c- f„(giio curatamfctretynuiiam hutus ajfeiiionis dtjftrentiam agnofcebat^ cum muiter eo ufA ^jj^^' jj^j^^^'
ucllcndos .y-^^^yj^^fju5 isjo£lu« fanguiucm numcratinter pfilothra , qu« palpebris pofl:euuH^^f|^jj]5^!'
^^raWfim . bibcntur, No(5tu« carncs paralyticos curarc perhibcntur quibufdam Plinij authorjt^ ^ j^jf
5.clM^c]am- duccntibus. RabbiMofesmelancoIicis&mcnte pcrturbadsprodeflctradic. j
coliam . bus rcmcdio eft Nodu» cerebrum,in cibo fumptum. Idem uel etiam tecur cuw oleo '^-^^^r ^
Ccicbruad rictd^ aut parotidi vttie efiPlinio authore .K2C1S ctioim Ncfiu^mAris ccrcbrumtn
aolortm ca njcitlofiam curaturum . De ccrebcllo & iecorc auribus utili plures authorcs confentitJ^^^^|^^/>
pitis & pa- (^ellijs tvCwxiyNo^ua^ inquit, iccur diitgenter feruatum.Atque ex vnguento nArdtno trtto, Attrj^ ^0fi(^''\
^AA^^^ai l infufum.ceieriterpArottdum vitium omne perfanAt-^ Et Plinius quoquc alibi , Ad ^^^^^^^^.^ Qf'^^^
piani ^ * ^ fcribit No^ua. cerebelium butyro mixtHm-.difcutit entm^inquityfere cas fine doiore & ^^^^^ ^^.^/^]
^^^^* autcm in aqua marina feructe nouis fpongijs demerfis & utrimqj cxpreffis uapor^^^^^;;^/^^^
Ad angina. ita dcinceps hoc mcdicameto oblinire, & lana fulphurata totam maxilla fupf^^^^^^^jji f^^^'^,^
fuccurritur cerebro ^'^'^^«-«••Plinius. Fcrtur,cum dccollatur No(5tua,oculu alteru apert
rc, ahcru claudcre,& fi claufus fupponatur capiti hominis noU dormicnns,dormJt^^ ^JjqU^ ^
apcrtus, uigilaturu. Scd hanc pulchra, fi Dijs placet,rem Arabs nobis Rafis ^^^'"^^j^^jjnO^^^^^^
merctur,& quam uolet fide adhibcbit Ie£tor,vt & nonnullis alijs huiufmodi,qn^ u^^^
to iuditioqj legenda,non tanqua Sybillina oracula proponimus ; ideoq,- & ipl'* f ^^-^ti-
repetimus, Idem Rafis Ariftotelcm citans, iecur No<Stu« ficcum in potu ^""^R?" ^ l^^^-^^
& diificultatcm foludonis alui,& fl:omachi frigiditatcm adferre tradit . Quo^ " \^ fi f^^^V
Tcmpcncs aifsimam fane ipfius Noduae tempcriem arguct . Si enim hepatis uifceris

pardbus confcras,admodum calidi,efle(^usfrigidi funt, quales qua-fo a f^^^".^g,-irur
dandos putabimus? Frigidar intcrim huius auis temperaturx etiam attcflari ui g^jibir^^^^jjf
de ouis uini odium inducentibus,fubijciemus, paulo tamen fufius , quam
Plinius ebrtojisoua Ne^u£per trtduum dAtA tn vtno , toedium etus Adducere. Cui rei ^^^^^/ r^^^^^^/.'
^Jn yitA A' «> Philoilrati hiftoriam adferre lubct , qui ita habet . Cum qutdam Apud ^«'^^'''''^n^yr^^// /^'j'^^
fdhnij . fcturfltos jfttdm Jibt nAjctJed quamprtmum vtnum bthcrc coepijlenty emncs mm i/^ ^ J'^

Nocumeta.

Orn/tliologkLibyiir.

^n^^rltT '«^M»^^ morUHtar.fienim fupcrftites e(fent,ownt$ ewtfuros tnfanes.quodescfemine , vt

'''^^edioc r '^'^''''P'P*'fi^!f nafce»tur,ohferuareoportct, vh/ No^ua nidum facut,& tlUus
'^'^um od ^'^^^f^^^^^f //v/i//// corHcdendA ^rxhere . Si cnim ilU commederit , friufquam vmnm hiherit ,
Moa'' ^""'^'P'*'"^'^';^ quUte»,peranorJIetnaturaUscalor. Adduiitqu/c/am infaiitcs eu-
tem!.. ""^^^ ouis non folum in omnem viram reddi abftemios, fed etiam temulentos &
''''i^tull-orT ^''''"'^^^^^- ^ vero oua Noftu^ diuerf^ cflb naturx tradit . iV^;^ ex Ad cxtraUf

^'^^ucendf'' r ^ • ''''f ^'/"'^'^«"^/''^^^ • Vim tamen hanc glabritiem in partem quampiam ^ P^^^^"^^
^^rnon^; *^ *^ langumi tribuunt, vt ex Aetij verbis paulo ante citatis facilc liquct . Si Noftuac *
i ^»aturpropcforamenfbrmicarum,ea5fbgabit,authorcPalladJo. Ad fugan-

clas fotmi-

^ V S V S I N C I B I S.

M mT ^ /^'^^^ ^'^''^ Noaua? caro,^^ non nifi A tenuioris fortimc ho

^ ^"'^.'^».^s>."^^^ete6hi mehoris alimeiTti expetirur/ Rabbi tamen Mofes carnes pullorum ' Jn A^h^-

J^^&tis r^!^' r ^ '''^ ^'^"^ ^^^^''^- "^^'^^ ^^^"^ aliquando elixare vidi ,

^oau^r j r^* ^^^"'^^^ carnisboniratis indicioeflefolet. Rafis tamencarnera
^*frigidam,ficcam,6<: craflam cnc memori^ prodidit .

I C O N E S.

I N E R V A M antiq„ita,s,plemnc] ckp.nMbatcum Noftua auam tamen
nopofempcrlococo«ocabat;nu'nce'ni.n^apitiin^K^^^^
pnfci aue vnicu.<!,j Deo facras .., capite fimulacri collocare. V.ide SoZ

"il^JI^ mulacr. manu tencbatur, nonnuquam etiam ad pedcs ei aftabat.vt & Draco

i,*''ic..m ''^'^*"«'.W«/<'-Aliquando vero tcrebatin Aep.de eius piauram "'""'l^

%itei$ Noa- pr^terea honorem Athenienfes in numifmatibus tam aureis, quim Minerua;

^^•"'siuxta *"^^Si»iem ab utroque la tere frequenter exprimebant , vna cum Grarcis li- ^'^''^' pi<^"-

K>a.irv?!l ^^«NA, quonommeipfaDeavocabatur.Habebant&aliudnummi!^^-

fl^^l '^^^^^ ^^"^"'^'> ^Mi.^rua.capitcfignatum,cumantedi.^""^^^^^^

>%ie . ^maginem in nummo triobolo, id eft , humidrachmio fuifl? , cum PalUs dS,^

7,T^a'ySbAa,abad-Numus,
^^SkS''''T'T '"^^ vf ^o"" '^^^""^ fercns,qu^c icon,ut diximus c^at *

/f/^8^teiHefychio tefteuocatatuerc.Cognominabantur veroNoftu^h^Lau- Numiima-
Wnff.; ^"^^.L^urios Artic«regio aun& aigenti venis diues.Dc his Ariftophancs taqu^E no-
uimm auantiam notans,ita canit : dlux- diaa.

Aa^;t4f «VoT ft7ryA«/4«ca KoLvptmaoLi Lauriocicar

lO Ar" ^^'^'^^^^^^ ffctitM-^Htn fJUKpa. KipfA.aLTOL ,

^^^** ^'^» ^^^/ reltnquent Uureottcd
AKi // '''^'^"•^ ^erunt tn ipfis.inque loculis niduUs

^k^'''' tetrLirT^'''''^''*'^'^''^''^^'"''''' "'^'^'^"''^ • No<fluai
Re ^^ii^ini r tetrobolo numo Noftua fignato,ferui illius ^nigma cmanauit , qui rcgnlis .

eft iru.

Noifluarub
ilis.-

teiji T^*^"^*^" numilmatibus etiam duobus Metapontinorum Notlua fignata eft , pailachT ca
'^^Mcta ^^}:^^^^^^ forte fpeaare videtur,niningratiam Athenicnfium^, quorum ^^ii^r^^
potini fcmper coluerunt,credere perculla mahsiautlior cft Hubcrtus GoL^zius Aua .

Aaa 3 Quod

Domititni

cti Nodua.

5 5 S VlyCsk A 1 drouan df

Q^iod primoloco ponit,argcnteum eft, in cuius parte aducrfa PjIIacfis confpiciturgaIc^'^j!j
caput,ab altera frumenti fpica ariftata cum unico tantum folio, cui No£lua iniidct cuinui
ptione M E T A. • cr^

In fecundoucr6,quodaurcum erat,aducrfa partcNo£^:ua Lauriramoinfidet:inau
ucro fnimenti eadcm fpica, in cuiusfolio paritcrunico caduccumueIutiinfidet,cLiiD
demliteris MCTA. ^ . ^^f^

Seiuftianus Erizzius tradit Domiriani numifma paruum quoddam rcperiri, cuiusin ,
pars Noduam oftentet,&: fatis profunde fculpta his adicdlis litcris S. C Significabarea^^j
Se/ijtum maxime decereprudciitiani&confultationemiilentfum amareno<5turnU'

helmus Coulus in numifmate Neronis ,

, & ViccllijNoauam Acfculapio aibrefciibM^,
: prudcntia in ^grotis curandis opus cdc dcrnoi^'^^

Crotoniara
rum .

Bmtioriim
numtis .

fine dubio fumma Mctlico vigilantia ac uucnua ui uu* cui auui> upu> tnt «^t^"*- .
Golitonum Ifi aurco quodam TiAnrcav iiumo Palladis cffiijies nudo ca^itc^ capillis ad ceruicelig^^' uj^
numus . fpicitur,cum liaclitera A ia aduerfa parte: in altera vcro No6tua lauri ramo infidenscu
literis poft tergiis T R A H. & ante pe6i:us A. ^ .

i|jbebanti'|dcmpopuIiar[;entcum numifma, in cuiusparitcrpartc aducrfa ciuIdcJJJ^^^
imagoerat, (edgaleata cumhaclitera poftceruiccm Inauerfavcro partcLcoqu^^^^^^^
animal d!lanians,(iipra cuius tergus No(5i:ua tanqnam volare \ idetur,cnm nequcid "'YJn^
alas tcneat expanias. A fmiftra Noftu* partcuidetur ha:c literaO. ab dcxtral.Sub
fcriprumcrat TE.\HTnN. . ^ «^^.^5

A puc! Crotoniatas numus crat,in quo pariter No^5lua videbatur alis contrai^is fig^
fta ciimin fcriptione KPOTOaATAN. . {ftC'"

In Bratiorum aerco quodam numo Palladis etllgies efV,fcutum & haftam ferentis; P^^,^,iii
gus fcriptum erat B P E T T I N , antc eam Nodtua alis expanfis veluti volabatrab^^ 0
mi hzcrcci\i[it Hercul{5, leonina pelle vchtnin . Jdem qiioq; numus erat Syracvi^^^ JfiS
cum infcriptione STPAKOSaiN . Quprum item aliud erat numifmapariter ^reun^J^J^j/x
gic Palladis^ fcd Gorgoia iw Caifide tereutis in aduerfa parte altcra vcro Nod^ii ^

Valccia! nu Valenria m^g )^ Gra?cia? vrbs olim numifma habuit,in guo etiam No£tua cratf^-pjly
muUvs m\cansrAdi)Scum\ufctiptiouc VALENTLA, vtvidetur iritabulaProjF^^^eji^ a
fi\, /n co verd, quocf Go/z/usdeping/rafreuin Cciliccty in cu/us aduer/a parte ^^^^^^ {Li:f
imjgocf}:, non 2i}nim , {ed guatuor jftarcfjgna O OO O conlpjciunnir^aureNt^''
&m,v>o^tcT^usvcv6 VALENTliV. f

In Cahbria apuc/ Sibjrius in numifmacec{uodam Nodua cil c/cpi<5^a mtra cofOf^
fortchurea fuerif^cum ijjfcriptionc 2 1 BE PH NH propcl^o^uxpedes, JEratS^V*
qviodda\T\ Vau^itutvs mauus accommodum •
Tirctvtino- ^rreo quoc/am Tarcntinorum numi(mate Ncptunus Dcfpfiino infidctytrid^^^^ ,
ru numas . tra vihrans, eiq; ailat l^o^:ijji,iub Delpliino erat fcriptum TAPA::^, ^
M ni « nij ^^"^ m\nuto, cov:)-, «r co N eroms \^v»mo , cmus u-ifcript^o erat

AVG. GERM. P. M. TK. P. IMP. P. P. S. C cratlauriramus.&^^^^ ,
fusfuitAn:Orhis4oi6.V.C.8o^.lC.^4. • ^'^^

Domioanj. ArgcntcocuvdamDom\l\an\numo,\n Quo?a\UA\sima2ocrat,8iNoftux,^^^^^
[MP. CAES. DOMIT, AVG. GEKM. P. NL TR. P. V. i^^^'
COS. XI (fortcXU) CENS, POT. P. P Numusinacufuse{han:O^^0h
8 ? S.LC.^ /;.quem pa\'\tcr aViquotics renouamr.vi abund e vider»ciV apud OccotveX$v« ^t^^j

AareusGr^ tlj

CMs cu "t^o- ^ ^vi, infXL. Li. lu jcjuena vcro/janc, iiii^uai.iurcarura capurcraLwv- .^^^v .

V.CS^z.f.C. ico. Eiu/c/c/temnumuSyqu/tbrreidem fuerttyCapitein^iffiiCusJjjif^i^^/^^^^^
)e)eoi)iiJ^cbua,cuinfcrtprioneLarina CAtS. TRAlAN. AV^; *^

Sibaritarii
numas .

/inconim
ttumns .

cjuoc locis

^\iAt«oVitwt\ttmHoau3ic^,cummfav^^^^^ mVt.^KTO^ ^^^^^^^^Z^^^^

M. /^urelii dnconini Phihfbphi nunufmj cufijm tiiican: O. \nj. V. C ^^^'Jj,
Quo ab v)b /»jrfei))econ j;)iciebanjr iam barbeJcem.Ojjfcripfio ihxc A V ^ ^dX^^
^ t^K. G. V VV. E. T ^^. V VUL COS- IL AVitt^LY^itte .^^
iftuani, fmi/hra liadam cam clv[KO tenens . ^^^(0 ^^^^^-

Arbenienfcs aurcm nonjnnummis folum l^oB:uam wfcu)pehat,{ed\nttf^?^,p)j]^^'^
r^ioauanu f^^^\bus^\\vitbvs vott\sou\v\^\v\\^c>^^^^^^ %w\:im v^\\\cuTibi\\t.Qii^"jj^ (g^cti^^^

«tcpr^ctoc. cidcio d^ud/itiicnien(cidignahabit2cit<{f-iicam cum

Dcxfmiuldchroccurc:^^ ^^^o^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2 Vol.l

lltll
(ci

jil'
f

m

OrnithoIogi^Llb.VIIL yjp

^^^^t ItrM^ propofuif. Et Periclis fcuto^cui inaufpicatus Noaua? uolatus uiaoriar flgnum
^^f' Hi Liim L ' ^"^^"^ Athenienfmni opprobrium abufi uiden- Opprobrm

S^acaDH ^'V^^i'^^^ te%utaccept? ab Athenieijfibus ignomini« talionem redderent,fti-
"^f^ucranr Vli ^^''^^"l!'^^^^^^^^ Nodu» figura,flcuti A thenienfes prius ipfos Samena inufta
^^''eTiorem 'cT^"^^"? J^am^nanauigiigenus, ita quidemincuruatum,utprorarahabcatde- Szmxnz^

dia^ <^o»cauiorem,atque ita uentrico(am,ut & maria traijcere,& celeriter aei queat, 4"^^-
^AiiihjT "1^^ ^ Polycratc Tyranno prim^jm parata . Eas notas fcrunc ^'^^y''^'''

^«pnanem per ambagcs indicaHc^ubi Samios literatos faccte uocat,hoc ucrfu; '^''•'''^ ^*-

IQ ^a/Jt Itnris Sami tncoU ftmt ^r^dttu

wr.

P R O V E R B I A.

'viT^ "/ /^*^*f.''<cft,TO<7»4x^/WCAdagioruauthornonrea:e tranftulit, Noau,,
V lulas Atiicnas) fubaudiencium portas aut mittis . Conuenit in ftultos negotia- AthetiM \
tores , qui merces eo comportaiit, vbi alias affluunt, vt ii quis in Aegyptum fru-
nientum,in Qliciam crocum inueaet ; vcl in eos competcrc poteft, qui potcn-
Pfora "9"bus,.!?f nullarum rerum indigis aliquid mittunr.Venuftiusfortc fiet, fi meta-
«» «linicofi.r^"""'.^!^'"^^"^"'''^^ doceatdoftiorem,carmiiia Poiftar.confiliumdctho

^l i'^; ^^'^^ro:'i''^rurfus yAxMcci MUx;.a„ifuc adtt: Item^^alibt.^/w*; 'M Torq.

•■JMtid item atqucexponit Luciaiius . Necnon Sc nofter Arioft.i» • '^' '^*'*'

Portar{comefidice) ASnruovaJi^ moixus,
j) ^ NottoUkAtene, ^CtcodriUikEgitto.

^'•'•opararmiaindefluxit, quod Noftua in Attica plurimaeft, eicu reeioniauaf. t,er„i;,
^-^filSt nin. T'^ ^^"""Z- ^''^^''''^'''■«^''^-'«^hocfie Vufg6d.Cltur/vbi ftupi- Nofiuai..

*»«.;^"-"; "''l^'*^!^ "«S««i.v«de(ccxpeditei\equcat.SimiWA\upudGrjecos; 4/;»», ces.
^'^^^Zo^Znf^Z''' ^,^*^?:j«^»«^'^'^<=^b«ur,& Mineru*,cui facra crat,mcntcm

T*^'^'^"*» P^^^^IJ »<^^««imociauiucos,uclquideccttarvtcumVo«2fefa-uriouc».

Sit^xi^^f''lt^'''"^"^^^ Pora/Ss:>nriqut(uiabacmmtn,&d whoab. ouum.

i/w *<»*&O"g™hcabant:raW0nem pcte ex Jupcriorjbui, Tijiasi^Midcmmunefum

""'iiprxtcrc^f/osocaloscamMineiraacotnmunceil^

I EMBLEMATA.

c^^\Aemacftru\>Lematc^ PRVDINS MAGIS^ QVAM LOQVAX.
^y»>»i/cy< r;/(j ohfe^uifs fAcr/ttA Mmernd efi ,

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

$66

VlyfsIsAldrouandi

Noduac' cu

Confctd Jic culpd^celdlmiferdnddfudorcm :
Et latet in tenebris flet^j gemitjj nigris ,
^am fugiunt dr aues , & pellunt athere tot^

Nec reperit tutum pulfa repulfa locurrLs .
Imperat heu quoties mentifuriofa libido

Fasminea:re6ium nefcit hahere modu?ru •
^u&femel amijji rupitfifranapudoris :

Mente furens CAca ^erpetrat omne nefas,
^odltcet.ingratum efi: quod non licet^acriusurit r
Semina nequitix. frangere nemo potej}.

A P O L O G I.

V LT aueslato voUtus ambitucircumdabantNotom ^^^^^^J^^^^^
cio: Ex quo hxc phcido amicoq^ fermone eas aduenire perfuadebi^, ^
bati Accetlire ad me 6 am\cc,n6nc v\detis,quamf\mb\anda> '^TuT\tcif^'^^
\\\\\\\ Acc\\Mtr\Ua\iimeex:ercercra^x\citatem:^ Cui il/ac ficiem adhibei
cederunt; at videntes eam protinus adunco roRro & unguihus arma ^^^^
fpondcrunt. M\n\\nc vero, na\n etf\ Accipitcr non f\s, Acc\p\tr\s ^^^^v.
ma Uabes. Sic de Pr\nc\v>e d\cendum,qui etfi bonus fit , mftrumenta tamen ^^•^^f^VJ^^^iii'
dem cxcvcendam. loannes Tzetzes apologum quendam Aefopo afcrtptum
Kyfefopus introduxit alicuhi fahuLis futs, louem volentemfacere ambits Regem,c»nuentum his ''^^^^^/jT
diem Fe^i creando deflinatam prafcrthere. Itaqne autbus omnihusfefe exornantihus.qua ^^^^^^^^^^^^
GracaWiis pif^ma Graceu/us pf/t»isdI/drum,qu£dectdebatitveBituSy omn/busformofor Mpparun
htio^iQMs.gnouijfttpennamquanddmexfuts^primd^^fudmdhUuliffet & detnde reLtqud fimtUteY.GYdCCH f^
cordtus dbfque controuerfid Rexfdausfuiffet. Fabelia notat multos, qui percgrinis «""'^'^^LirtU'
rihuSy&C pro fu\s venditantyfurtis fuis diukes vidcriyCosqi fuperarc^qui induflria P^^P^^^p/t;/^^
NoAufpni tem acquifiuerunt.Notatur quoque tanquam intcr aucs fani confili) Noftua^vt quj^ ^
acntia . prima fraudcm pcrcepcrit,& dctexcrit. Sut & alij apologi,quibus No^ua alijs auiD" jfj^i
condlium dedi/le fingitur: Vnde faftum putent nonnuIIi,qu6d alia; aucs frcqucntc^^^^^^qtH ^
Noiftuam aduolent,tanquam ipfaalijsprudcntiorfit,&: prudcntif fimbolum ^^^^^j„ir,^
profe£lo ftultc mihi facere vidcntur,du\n commcntis hifcc vcritatis aliquid inefle ct^ ^ -^^^^
nontantummyfteriorum,fed&tiaturalium efte(^uum, qua^alioquin veritate
fblent,caufa m c fabellis petunt,quas alijs \ocis fatis fuperq,- tradidimus. A pologo.s ^^^.(C^^tf^
gumcnri narrat D. Chryfoftomus in hunc modum, \lAefopum drhttror fahulam (^^'^P^r^^fiif^'
No6iudydum ejfet fdpiens^confdtum dcderit duibus^ne qucrcum db inttio finerent crefcerefcd^^^ ^^^l^f

Nyftymc-
i^cs fabuU.

iioneperderent, Foreenim vt phdrmdcum ex ea ndperetur inemtahile.qut comprebendanti*^' ^^jj^f
Jcum. Rurfus cum homines\linum fereremt, iuffit illius femen erutum deuorare , neque entm W ^ ^/ip^'^
(rejcer€,rrdteredvidcnsqucndim hominemfdgittAtoremyiffisvdticindtdcfiyinquicM; \ih*^KA
vos anteuertet pen/fis,pedes ipfe vohisalatas arcu excujfas emtttens fa^ittas. llU veri/ his fef'^ .^^firfi ^
credehantjedfatuam exi/iimdhant,dicehant malefan/t mentis effe. Pojiea vero expertd.ddm^*' ^^^j^it
YCUCrdfiftcnuSimdmcenfthdHt. Etfroftcrca fimuLac affArucritydcccdunUtdnc^uamadcd.if^^
pi/f, Cdt:!l4 rtM fsamplnts vnquam co/tfultt^fed Um/ifatKr,

F A B V L

Y C T E V S Lcshi,uel ut alij, Acthiopum Rex, fclix fi nunquam P^^^^^fci^^,^^
filiam habuit Nyaimenem,qu^ ciim nefandum patrcm deperirct|3^ Doi^l^^
triciconfeIIaefl:,&infandumauxiIiumpetijt: Eaciimmentita ellc J^;^^
fuo Nydeo,quod ab eyitranea virginc quadam diligcrctur,vt ^
x^^^^-^r^ bus imprudes vtcretur,impetrauit;quam agnitam, poftca "''^^^^ ^uci^
cum voluiucf cxtinguere,ipfa Mineru? implorato auxilio,pcricuIo cxccpta,&i".^^^(,b
cft,qu« coiifcia conii/Ti facinoris dixeA & c^terarum auium afpe<9:um ^".^'^'^^^"^ ^.^^51!^
tum fcelus omnibus admirationi cft. Fabulam hanc Ouidius hifce verbis fcitc tV^

^lox acia pcr attras

Euehor , data fum cemes inculpata Mineru/t ,
^id tamcn hoc prodcf.fi dtro fa£ia volucris
Crimine , Nycl>mene noHro frccefsit honon }

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest UC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

OrnlthoIogbLib.VIir.

S6i

J«<f per fmm m eB notiJfimA Lesbon ,
^o» 4Hdtt« tibi efi; f4trium temerajfe cuhik
^y^tmenen , $uis tlU ciHtdem/edconfciA culf^c
^<»»fieaHmMem^fHgit,tenebrtsjffudorenu
Alii pref ' C'n''t ' ^^*"^'^ ^^P^^iffur ^there toto .

C> E S T R I G E. Cap. VIIL

v^ VD re(fte Bei/onms,af rjq; nonnutfi Strigem Cai^rimufgo eundem fiiciunt, B.Uonii «
cuin uf lpecic,& fiijurd rincdiuerrMfiini. Nam Strix noftuniM carferwahnu- ror.
S meratur,& ab Ouidio,& ray>ax,& Noauae fimilis defcriWtur. Caprimulgum
jj.. vcrd Cucii/onunorem erie Arilte te/es tradi t. Eft tamen noaurnarum quod-
^»'ngoiu5,cuiu5icoiicinAdefcri/>tione!nhkpoi)cm«j,q(W(ijrurticiJag^(7
'"''^'giim di Cayuarum ubcta exugeremihireUtum cft , ^e"certe Capri-

''''^«aturf^''^*^""'- V '^«'■'''"cumOuidianaitrigisdefcripttQadamiifrimcicompete-
™ Stng'? no-niine \ no^jv ^^^.n.,h.>j,r r.'.m ncq,- iUiacm^oueidpo.
"*f«io,S'*r v H«cfortalse quod fuaulabionmi capras emukcat, a contra-
'"'»1 lUis X.ri'/" f " " ''«'"'ifeere fa/so putata eft rupcriytio& antiquitati.NulU

;j.qvumhk deWamprt,poni*m,s,etiam CaprimulT^

Q^V I V O C A.

TR I X frumetigenus apud Hippocratem eft, tritico leuius, & uentrem /bl-
uit. Suntqui vcliiitprotragoaccipere. Striges Graininatici quidamrecen-
Hores apud Plau.um viliaolera interpretanturj Verba'Plautihsec funt: £/
hemtms ctntsfibi coqmnt ; quum coHdiunt,Vtuis conuims inu jlind au* cxcdnnt . Non
tondimcm,scvndmj,,,fcdftr.g,l,us Sed qu«rendum,an hketiam ftrigis genus il-
« •^Pbcet ,nn . "^^'«Wi^J-iO'! ftrigem Hippocrati vocari diximuj. Vel ut iam

NCuS. I Sj"'/'.'-"^'-" ^P'''^ ' V.truuiu dicirur pars cauacoJumi .x

^tas^S^tT"'"' ^-^T ^""'"1^'!^'''' ^«""«n '"«m a fp.narum {fiidore.quas tergo

r^^licum \ ' '■<'""*><''''<'''g"*)'*«C"'''n«»"'^'us, vefmodicip/erumq.. 5cri-

Nfpec;!*^"'^""PP«"»t'^etulajmaga5,quftransformaridicunturinfc/cJ,&:dIijsaiu
langmcmmfantumfugerc. Vulgo raftrea,fttia,ianara,magara,fatturca.

S Y N O N I M A.

T R I G E S, aucs inaufpicatat, Grajcis Symia nuncupantur, vt ex uerbis , qui-
buscas(tcfteFefto)aucrtcrefolenr,uidere licct. Suntuerohuiufinodi: ivpvtoL

^ ^^^>^f%rnianodiuaga,ftrixpeniiciofa,&nefandaauis,atqucucloxPnix abi-
V^^Hin^ir^^*^^"'"' ^^'J^ ^**"^^" qiiibufdam placct,&: non indod:is uiiis,tres aues diuerlas,
^o... ^ipicatasin verbis i{tisdcfignari,&cumfuis fiiigulas cnithcris: ncmpc Svrnia

Strix rnim^
rum.

S:rix olus.
*lnPfeud$^
lo.

unaic^ co-

htria quid.
Stngilcs ca
na/icu/i. '

Stuix «^uid ,
Snin vcru-
la dicuur
Italis .
Syrnia ,

Stnx pcrfti.
ciola .

■^yrpiy •"&*'"""^'"A^''»»'J^^>velocem,uclcelerem .EttortePnix,auiscrcd!
v^vd cltjiufFocare dormietes conarctur,quemadmodum & incubus, ping^Iioji

Pnix vrW
Incubui -

Gra:as,

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

)§i Vlyrsis-AIclrouandi

Schraetle . Graecis,vel ephialtes diiE^uSjeiufde maleficij monftru, fiue fpeftrum no£Vnrnu vulgo ^^^^^^
xT..Nrn.n- Germani vocar das Schraetle,NachtmaIe.Bclg« & Angli die mare,id eft,equ^ i Hollandi^J^^
nachtemerrijid eft-, equanofturna.Nifiquis Syrnium tantum Str/gem pro auibus accip' j
T^vkct yero pro incubo fpearo . Ita iMedicis Pnix hyfterica fufFocationem ex vtcro ^"^lj'.^ '
E(l igitur fiue fingitur Stryx auis noaurna inaufpicata,Latine a ftridorc,vt vult OuidiuSOi^^ ^
vcl vt Feilus a /Ir ingeiido. Illms briginis rationem " Ouidius his rcddit verfibus:
£f/ iliis Strigihus nomen ,fed nomirfis huins • ' ■ '•^^^^-^^ iiiUVtW^

Caufr .qmdhorrendafirideYenoEiefolcnt, \: S-

Huius vero caufa :ellepQteft,'C][u6d noftu pueroscontWngere exiftimentur. He/ycn^" ^id

Strip^em ve] No6huatn,ai\t<jiyAmLjisahhn nochirnam opinhri ve\imus Uam&^ Ouii^J^na^^^

Ntchtma-

Mcic.

Pnix hyfte-
rica-* .
Etymolog.

^viiTol^laL cari fcribitur.DeNydicorace qvuic fit^alibi diximus; NoQ:ua enim a nonulUs vv-^^^^^^Y^I^oS
voce ijfiff-^ro^^^^ hAS^^ Sed ab his nodhirnard auid noitiina contimdipatet; ii("^^ (

j^sdefcriptio ho Vtii auibi>y»€jtere videtur;apnd quoidam :str/^/>g proStrige reperio

KipKrnc a
uis.

^e.Fafiork

nimiru,quiV/3>^7anomimPiii accu(atiuo. Srrixinquit authot libridenatiir/rertim ^^^^
Aina^ . vii]i;6 A ma vocatunirAdrttai pnnd jHiUos amet, vel qudd ioh puWorum oH b^eum^|^^^
Ama fiue^ lethumorcvOCuUcvA\af$^i^e ttj^^ a\> amand6u6ceLatVriX t^wiuautjcvuv^^*^ .^^^^^

Aixinu o^d Amma Latina non /ir,fed<(>Grmanica,vbiama ^ue auuua per dujjcic m, vt Albef ^!^^^ r ^^-
Germams . niifrix vocafiir.Sed;&j){>ifii/i/s «^itirifaii&^^^ ^iny u?frrf \tr*^i*'}i ndn {uis ^>nJl'Sl^.^^^'^ j^/;3^^
Lamia-. . t>us\ac inftiWare uofitii exuu^gi opiuionetradidere . ^uut q^ffputcnt Lami^j&^trii^^; ^^^^^
clTe, uana utrasqj puert^mm terriculamenta . Vcriim Lamia aH.^quadrupcife potius ("^^^^ ^ip^
eft,Kj/)Wr .aii/A- cxpbnitur a i^i^nulliiMdula^eAdemi^tiYe (mrVtUf Cijm lAtmom Strig^^
pe quac & ipfadida fit a ftridcndoi ^ .: ^T7,!u;,^. . .. . '

. MM^s^^^Cr^Tt^

V I bl V S breui uerboifum compendio Strigem Koc (>aifto defrri'^*^'
. Strtgunu

^Grande caput^fiantes oculiy roftra, aptafapind, • f
Canictes pcnniSyVngntbus han/us 4nefi, ^^U'
Qw* omfif a,etfl propric no(5i-urnaf a u i competunt, pluribus taw ct^ ti''
nia fu nt^nec certo docenr, q ua;nam ex omnihus peculiari ter hoc noj^. j qC^
aa fit. Nam grande plerisq^ totius corporis refpedu,^ tcres cJiJiut efl-,& ftantes,idei^'\^(ii{i>i
l!,&: roltrum & ungues adunci , & plumis cinereis Noaua? funt. Vnde uetcres qui4^' |^
cetur pcr Strigem ijidifferenter quamiiis auem rapacem intdlexinejaut qu^nam pf^^^^
ignoraflc.Nos hocbco aui^ cuiufcjam noaurni generis dcfcriptione lubijciemus,cii^^
U^orlm-' ^ ''r''^"'^ oi^nibus diuerfa fit,tum quod quo aptius referri poirit,ignorcmus. . gaJH^'
Eft hxc auis Afionis magnitudine,dodrantem,& palmos duos cum dimidio,a j,|n/
timam ufquccaudam longa. Caputhabet magnum,rotundum,qualec«tcris,anter>^ jj^^^i';!^
plumulas exiguas>graciles^in orbem uelut flammeum pofitas. Oculi ci grandes,puryior^.^
iTig,atra?admodum^id^ morem , quibusin^^^^^fni;''

Strigis no-

Capiir.
Oculi.
Roftrum.
Color.

flammantior cft. Roftrum aduncum colore corneo,fufco. Pennar uniuerfi corpor»^ - j^jin
iie^jjnaculis fufcis prajfertim in remigibus tranfuerfim diftinaa? . Tcgetcs reniig^J^^^j^jn^^^
inacularumalharum^^^^^^ finibus efficiunt. Cauda palmo ferc aliHongio^) j)nt^

flmiliter trafuerfis,utinAccipitribus, lineispiara . Crura ad digitorum ungues ufq^^J^^^tiJ^'^
ftar pcdisleporini. Vngucs nigerrimi,non admodum adunci. Digiti pe^H^unTBini^^J^^^^j^iiiii
retrOj3itPicis,& alijs nodurnis nonauritis. Buboncs enim & Afiones ternos antc , ^^j^tii^^jj
tro hubctinftarcieterarumauium. Excipitur foIa^Sco^gu^fimul&plumeasaufe^^^j^^^^
ut Ailo, & di^Mos abjjtra£^ partc binos^utNoetua. Normanni Galli« populi marif* yjnl ^
Frcfaia . ^uandam notturnam,quam iFrefaia uocant , fpeciem Bubonis eflc dicunr,non r^^|^^f^h^^'
fufcicoIorisj&pedibusaclcdumconuer/isuolare.Hacc fortcnon temcre cum ^
eadem uidetur .

Cauda .
Crura.
Vngues.
Dioiti.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

554

TRIGISvox

phanes memiiiit

'Ijh.6.

VljrslsAIdrouandf
V O X.

proprie (bidor Latinis dicitur,vnde mpx^^nh aui5,cuius

^ it , quamque Latlnc ftridulam a >tWo\, quo gu"urisaip

tas fonusq,- raucus Sc ftreperus %niiicarur,vel etiam a verbo ^ip^^^^f L
tantur,nuila alia ette potcft meo iudicio, qua noftra Stnx . Y^.^^^j^J?
nis funt:A'Ma yAcivxa.v Ao>^o^ aVraV ^ipx^m^ . • flnit:
r/yw ftnduUrum agmen in /p/as ingruet, Nam & Author Philomcl»
Strix no^urnafonansy ^VefyertjjjQjtrident ,
EtOuidius.

£fi illis Strigtbus rtomen,fed nominis huius
Caufa , quod horrendit firidmno£lefoUnt ,
Darcs Phrygius vlulare tacit :

— ^Jibi credttla fingit
No^iu.tgasvluUjfe Striges,
Scneca vocem raucam eis afcribit:

MceH/gf cor Bubonis & rauc^ Strigis .
Triftem & querulam , qualis Buboni alijtque nonnullis noaurnis " Lucanus :

(^pd trcpidus Bubo.quid Strix no^turna querun/ur ^

EtStatiusait:

Nociurna^gemunt Striges,crferalia Bubt

Damna canens

l.i.£l€g, '^TibulIustamabfonamvocemcantus nominedignatur:
Semperdr ete^is Strixviolentacanit .

N I D V S.

O» V I D 1 V S Strigem in arboribus nidulari, videtur itinuerc hoc vcrfu :
rulturtstnramis&Strigiscuatulit. ^ Jcti^^^^

Q uaqua pro oua.alij ora legat^qu? vox ad terribile,& truculentii auis afpeaum rci

CIBVS. RAPACITAS.

ST R I G E S infantibus infidiari fcribunt , & fanguinem in cunis noaii exug^f^'
diianiato vnguibus corpore mortem afFerre. Fabulam hanc narrat * Ouidius :
No^e volant ,fueros^^petunt nutricis egentes ,

It vitiant cunis corpora rapta fuis .
Carpere dicuntur h^entia vtfcera roflris , j^,
£t plenum poto fanguine guttur habent , i^^tu,
Alij vero non fanguinem puellorum dilaniatorii exorbcre tradunt , fed quod ^^^^buloJ^^j
fum cft^virofa vbera fua inFantum labris immulgerci Veriim Pliiiius,qui «ilioq"^"
pe pro veris nobis obtrudit,re6le equidem hoc commentidum,c^aniIe ""g^^^^^Yefp^'^ J^r^*
fane omnia fun!?,quaj de Strige narrantur,iudicauit;qu6d volticrum nulla P*'^^^^ o^^i.^'^
nemmammas habeat. Alijftringereinfantumcorpora, atqueita comprimend ^^^^^c^
Strigcs putabantiVndc Feftus Striges a ftringendo didas eflc conijcit.C^erenu^
facercteftatur:

Praterea fi forte premit Strix atra puellos^ .£^5
Virofaimmulgens exertisvberalabris , ' xMX^

Maleficasmulieres fabuL-e occafionem dcdifl*e credidcrim;qua:pucliosmuner
oblatione fafcinare dicunturj vnde Mantuanus :

Tenerosnefafcinetartus .±1^

NoxiaStrix&c. - -'"^^ ^''^

•Jjb.iMe
Hmorph*

» (,Fafi.

13.0«^. StrigesMfidorus non alienis pueris,fed proprijs puUis humorcm qucndam ^^^^^^^^

eos^ vlcra aliarum confuetudinem amare,prodidit. Qua de caufa amas ^ Ji

•Hifpanicum,utCalcpin^j ,f<^

upn'

gaa,non a<idit. Sed hoc nomen Latinum non eft , reor I — ^ ,
A tque erat Hifpanus ipfe,& Germanos nutrices ammas vocare ^.iximus; ita^^^^.. itiU^^^^/
autiioribus de Scrigum natura traditur, vt enim veritatis vna eft via , ita ^^^" .U^'
^ — ' ' - ■ • • .oti^^^iuai^

quidcm,fcdmhilcam^^ V^rb*

Plinius : Effe tn malediclis lam anttquts^ ^^^^^^^^^^'''^Ty^LTrC P^^''" rlU<
- ■ ••• extaret,dubitar^» oi^c»

Vndc non immerico
I V^ta ^^^^^' constarenonarbitrer, hno vero nunquid in rerum natura
rl^pJuTi bat Plinius. * Angelus Decembrius hanc qu^ftionc agitat ' ' '

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

vab OrnithoIogi^Lib.VIII. .55

''•«^^ruiUrmmrZrvuW^

^i»e'g'!urnafainlurMes/mcarminefunt
w ^»'''9!i»'^<'lucresfaljifi^^ur^l^„„^_ '

"'f cadem Strigi putata.Lariiic ftriduladepafci tr;.,)if.
" " cfp*genus,<juod vuas.tam maturas,quam imma tm'' '"'""^'"^•'J apes fylucftres,

A V G V R TT

I AiDUlIoviolenta:

n pif ^ ^^^^ ^^^^^ violenu camt , ^ In Elegij

A , i^oaimgasvluUffeStnges^^''^''
Vtitianus infandam nuncupat cadcm dc caufa-
L M^ndAcumcarne Stri^^s
^*clusuxicoIam,quia&t^^^^

-♦/t^W^/ , taxtceUg^ Striges .

inHercu
lc furentc .
''inElegijs^

DENOMINATA

transformari perhibenturinfeles,&alia™ Sal umfl^ vocat vetulas, quat

F A B V L O S A.

cri'Ff"'^-'^r'^"'^?'"""^^"'''"*Strig;„oaur.,asa^

' ^'''^j^^^r (Cranem^ranusvjfij^cypiMffecsptf^s,
^"-^dduramverbismollibttsvfuserat.
J^p' luhet quari de more remotius antrum ,
C0mes/l(^uit»r dmitnit^ ducctfu .

Volfttica?

mulieics
quac .
Strigolum
animal

lani cwrn-»
Cranc con
cubirus.

fiir.s aStri-
cxhxxs inf»-

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

$66

Vlyfsis Aldrouandl

Stul^a , vl^let Tams qua fofifua terga gerAntuf s

Nil agis , latebras refpicit ille tuas .
Nil agis , en dtxit , nam tefub rupe UtentetfU

Occupat amylexu teque potituf , ait .
lus pro comuhitu noHro tibi cardtms eHo :
Vi rga Stri- Hoc pofitA ^retium Virginitatis habc^ .

gcs pcUcs. Sic fatus , virgam , qrfa Str/ges pellere pcJfeS ,

K^^fortbm noxAs , /'/Cf ^r^/ xlba , ^cV// ,
auida volucres non qu£ Phinata menfis

Guttura fraudahant y fcdgenus inde trahunt ;
Grande ca^ut .Jlantes ocult , rofira apta rapinA

Caniciespennts , vngutbus hamtis ineft ,
No^levolant , pueros^ petunt nutricis egentes ,

Et viciant cunis corpora rapta fuis .
Carperc dicuntur laclcntia vtfcera roflris ,

£/ pknum poto fanguine guttur habent ,
E!t tllis Strtgibus nomen fed nomtms huius

Caufa , qtiodhorrenda ftridere no^e folent .
Siueigittir nafcuntur aucs , ceu carmineftmt

Tienta , quA in volucres falfafgurat anus .
Jn thalamos vent re Proca, Procanatus in tllis

rrada recens auium qtiinque diehus erat ,
retiora^ cxorbent atitdis infantia linguis ,

Et puer infelix vagit , opem^^pettt .
Terrtta vocefui nutrix accurrit alumni ,

Et rigidofeCias inuenit vnguegenas ,
^id faceretf color oris erat , quifrondibus filiftu

Ejfe folet feris , quas noua Uftt hyems ,
EeruenitadCranem& rem docet jUatimorm^

Ponejuus fofpes , dixit , altmnus erit .
Venerat ad cunas,flebant fnater^^paterf^

Siftttevos Ucrymas , ipfii medcbory ait.
Protinus arbutea pofies ter tn ordine tangit ,

Fronde tcr arbutea limina fronde notat .
Spergit aquts aditus , & ^qu^ medicamen habebdnt l

Extajj de porca cruda bimejlre tenet .
i^tque tta no^is aues extis fuertltbus,inquit,

Parctte , pro paruo vt^imaparua cadit ;
Cor pro corde precor,pro fibris fumite Jibras

Hanc anirnam vobis pro meltore damus,
Sicvbiltbauitprofe^a fub athere fonit'.

^que adftnt fa cris refpicere ilU vetdt ,
y^^g^^s de fpina fumitur alba^

^a lumen thaUmisparua fenefira dabat .
PoH tUudnec aues cuuas vioUjfe feruntur ,

Etredijtpueroquifuitantecolor. . ^-j

Idcm Ouidius Strigis carnes enumerat intcralia mcdicamcnta, quibus A^^
f^itvi inucntam Mcdca reftituit ;

^^ddtdtt exceptas Luna de no6ie fruinas
Et Strigis infames ipfis cum carntbus , aUs ,

M E D I C A.

[X fcntentia C.TitmijPoeta;, quifabulas togatas fcripfit Q^Scrcnus P^^^^
^ fafcinato,allium prarcipit annefti pro amuleto :

Prjitcrea fi forte premtt Strix atra puellos ,

V trofa imrnulgens exertisvbera Ubris .

Jllia praceptt Titimfententia necJi ,

^ut veteri cUras exfrejfit more togatas.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2 Vol.l

Ornkhologix Llh.V 1 1 1; 557

^ilt^^lT^^ fupcrflitiofum rcmcdium nugator Kiranides adfert , & fabulofus fcriptor :
> inquit , ocukw hUn^ extraxeris alltgaueris^ vtrique brachio in furpureo fanno, abiges om^
maurnum,^ Strix.ft^ necat infantes.&fartubus infidiatMr, ^ omnis ddmonfugiet .

^'^timore.

DE CAPRIMVLGO. Cap. IX.

CA P R LM V L G V M , ctfi fjiecic a reliquis admodum differat, non tcmcre tamca

a • ' V iVA, ccnipccicurcnquo4uinuuum airTerar,nontcmcretamcii
Vj "octurnisacccnfuimus. Hoc enim cum illis communc habct, quod interdiu parum
Potiir 7-^^^'^"^ ^^^^ "^^^^ videat, qu« res in noaurnis pr^cipu^e cofiderationis cft,& quod

^^erc"^\T "^^'^^*^"^^'^^^^^^*^""^'^^^^"^^"^'^^ iii<^um,haudfeciisatqueiIl«,no<Si:c
milinf ' rf^^"^^ ^^^^ ^ fo^^^^ rcliquis noaurnis diirimillimus, & Cuculo, quam Noaua: fw
vUunum inter has locum mcretur ,

DJ^ Q^V I V O C A.
I V E R S A ab hac auis eft Aegithalus,quam Latirtc Parum dicimus. Aliqui tamcn Acgithal» ,
nominis vicinitatc decepti,cum Aegothela, eum, id eft , cum Caprimulgo confun- Pams .
iaradan ^""^- Nam*Ariftophanis SchoIiaftes,i^e'^///^^/«j,inquic,L./rf//;/m^^ " inamhus.

^nemnominis, qu« Acgothel^ conuenit, fubiungit .

S Y N O N I M A.

APRI M VL GVS Gr^ccA;r^o^«'A>,^,^«,.^ ^o^'? dryo\r,Q,Xctz,^a^n^^hAciL^ A>3«'-

nit. Noftratcs cum Calcabotto mdigitant, fortafsc quod bufones,quos bottos erymolo^.
Zm ^^^^"^.^^^careleuconculcarc,autpedibus prehendere , & fubigere foleat. Calcabot-
f^nrr— ^ ^cIIoniuseamaucmputat,quam GalliFrefaycvelEfFrayenuncupant quam ^®*
dJ^ ''^'^^^^* r ^^^coi^is quandam fpeciem pro Gallorum Frefave,fiue Effraye exhibet * ^'^'
30 quevnico,autfimpIicierrore,cumiamex eadem CaprimuIgum,&antcaStrigemfccerit' tV'^^' ■
{^^^^^^.^y^^^^^^^^ enimStiix a Caprimulgo dif- piLTnor'

^^car^^^*^ demonftrat. Normanni,alitem eam nodurnam Frefaiam vidcntur Stiix \ Ca-

^S^ioum^ r^^'^-^*^^^^^^^^^^^''^^^^^^'"''^^ erroremfuum Bellonius pi^i^ulgo

Or. -1 ^?P^'^"^"lg^,ciim vifum eum a fe in Creta veris fuis notis depineat, & eenuina cius "^™' :
• ^rmthologumiconemaliquandomiferi- ^ ' ' ■ ^ ^ F^^^^^^

.30
.40

L.I.C. 36

ift^^^forr^^^ ' ^C^K"^ -"K^^-w.i.. ^.wixxxa.u nuiucii ^^aprimuigo proprium nonnabere viden-
^iufda " "^"'^ "^^'""^ ^"^ ^^^*^ inuentu , aut nuUa fit . Turnerus tamen cx vetuli

^«ruto vr r^"*^ Helucti relatu Paphos cos, id eft , Sacerdotes lingua fua vocari autumat . PapKi cjd .
*ncHcuIinominis quacnam ratio affignari poffit,non video.

D E S C R I P T I O.

A PR IM VL G VS (inquit,' AriftoteIcs>»// motanx eft magnitndine faulo maior, » p.;:/.^
qukm Merula , minor,quam Cuculus, ^ Plinius^r4«df/^?w MeruU afpe^u efle tradit. ^L.\o.c.
^'BelloniustamcolorCjquammagnitudinefermeCucuIum eum reprxlen- ^L.i.c.
tare etiam affirmat. Hic,cuius nos imagincm exhibemus,vndiquaq,- nullis re-
clamantibus notis,iiIi,quem Ariftotcles,& Plinius defcribunt , refpondet. Eft Magnitu-
ft^^^Ium ' ^""^^ ^^^" tantum rcoerd Cuculo paulo minor , fcd prarterea ita illi fimilis , ut '
^^^t. AK^^^**^^^' inuficata pedum, crurumq,- exilitas & brcuitas , & diuerfa conftru£^:io ob-
^'^^'am ^^^^^^^^ roftro ad vltimam caudam dodrantcm , & poUuccm longus cft . Roftro Roflium.
f ^*cum^^'^^^^'^^ reliquo corpori & CApkx compares,vix Pafterino maiore, nigro , nihil aut
^^^^eiit ^ ^^^l^^^P^^'^'^^^^»^ gracilliraisjtanquam pilisquibufdam fuperne ad narcs,& inferne

"^r^ ^arbula. Caputverticelongo cft^accorapreflo. Oculigrandcs admodum,iris, ^^P"^^*
^^Vt c \^ ^^^S''? rariifuno excmplo,nifi id ob xtatem , quac tenerior fuifle videair , acci-
<^*umbis Accipitribufue fieri vidcmus,quorum oculi primum nigerrimi totiy af tate

Bbb X increfcente

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

. OrnithoIogi^Lib.VIIL j^p

»^edio7uvf ^^'f "'g^O)g^'iuco>alioiic diftinguuntur . Qu^ totum corpus vcftiiit plum^,
^^^ccimYri T ' .^^^^^ vtnuque nigrx^extrcmo apicealb^,ca?tera leucophear funt, qua«
teisiijteV I^^^H^^^^ Pr^ieterrc videtur. Kemigesalarumtantumnigr^,maculis fublu-
^^'it Gil i^^^'^^^ ^'^'^"^ ' ^'^*^^'^ ^^^^^'^^ ^'^^ tranfuerfas alas maculam albam du-
^^contin. i ' ^ f ' ^^^"^^^^^^* ^^^** ^errugineo colore dikito , & notulis feu lineolis Mcis ha-
^^^^cciDir-1^^^^]? Accipitribusquibufdam rcfperguntur . Cauda perinde at-

^^&'ieis ^^^^^/^^'^^"'"^s nonnullis rapacibus, pari exinteruallo, nunc nigris, nunc fer-
^'^orum fl exornata , quam rcmiges longifHmar binum , aut ternorum ferc di-

^^^^j^ietn n ^"Pe^^^^t- Femora, crufcula,& pedilculi adeo exigua,tcnuia,breuia,vt nullam
non n •^'j"^ ^"'^"^ minonbus,cui h^ec omnia minora fint,vna excepta Hyrundine apo
''•^ruin ^ i ^'^^^^i ^^^^^^^ ^^'^ admodum exiguos. Ariftotcli fic dida . Color ti- ' /Iif.i.c.i.
Scui terrugineus eft. Digiti tcrni antc,retr6 vnicus, contra atque in Cu-

^^'^ Ac^ "^*^" ^^^*"^ * Pfictacis, & noaurnis non auritis . Quod ' Ifidorus magnam ' ^ lOWx.

^*ref& r T ^^^^^'^^^^^^^^"f^' vci^u^i eft, nificomparationc ad minutiorcs auiculas,ut
'^Mo ihT V ^^'"'^"^^ "^^'^ e(l,quod roilro eum lato cfie dicat, quod tamcn non dc
^"^liiatu exiguum, fi c^tero corpori conferas , & vix PaOerino maius habet , fcd dc

'f^Pendicrr ^^^" " ^^»^"^"^>^^"^^^ maximam amplitudinem diducit.Ornithologus in
, ^PotiiT^ m 'r" ed|dit,pulchernma hanc icone pro Caprimulgo exhibet} noftrar in
'^•^niim r"" ^i^fimilem , quod roftrum aduncum habe^t, & tibias plumis gbucftitas, Vc-
'^^^ Caprunulgus fit,mihi minime conftat ,

rs,, V I S V S.

^^W^ ^*vuw,^?^5* -^"^otcfcs nonomnm6vifionevuiuat,(edc[arjj:ai\tvimxu\YvmQ\A\v ^^Mx-io.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

570

P

Vljfsis Aldrouandi
V O X.

E T R V S Bcllonius Caprimulgos aOent a fc in CrcU vifos,no£tu pcr vrbcs voW^
tes,clamoreac|eo horribili,vt etiam auciientibus pauorem incutiant, Is forte ^**^'^ rf
JL milis erat querula? Bubonum aut Vlularum voci . Vnde Gallos fuos FrefayoS) n\i
frayas eHe iudicaflc ait,quae vel ipfomet authore auis no(5turna; fpecies funt,& quantutn h
ra&dcfcriptiocarumdoceat,ex; /\luconum gcncre,(Sc VlulaflammcataOrnithologO'

L o c V s. ^ ;

V I S, inquic * Ariftoteles,montana cft.Vetus ciufdcm intcrprcs^utqui^J^jJ^^f
tant,ctiaminterlapides cumdegercinterdiu ait j Bellonius '^^^^"^^^^^^jsin

rupcsmontiumcircamareinCreta tcftatur. Ciunenim illic capras
montibusincol« pafcant,&ne node quidemilabulorumfeptisincl
itaque paratum femper uicinum habent la6lis caprilli pabulum . ^ ^Jj^i.
nos delineatum damus in montanis agri Bonoiiienfis natum ^^^^y.^ tjjijsf^
ci i &r in 'rfabulo caprino captum. Roma: eos fxpc a paftoribus deprehendi Petrus -^,
tulit. lfidprus,&AlbcrtusAegot]ielan auem peregrjnam faciunt,qua? in Oriente j^j
tur , fihi ncmpc incognitam , Ego cquidcm aut in Gallia , aut Gcrmania cam uix i<
crcdo.

GENERATIO.

A EGOTHELAS( authore ^ Ariftotclc) para ouadup , sut tm cum pturtM^ • ^ [pn
jfJL nonnunquamhumijjaMa^ur,inquoouaColi^^ *
foucc, fccus ac adultcr Cuculus ,

V I C T V S, '

PH N I V S fures m^urnos Caprimulgos uocat,quia>Ut idcm inquit,7»/y4J^/ ^^^^^''■ L^^;
/d,c4prarufff^ vberibusaduoUnt^propter fu^umja^is, qudimuria vbermoritur C^f
tas,quasttanmlserc, <?ibm«r,Quinim6 noh{oKiti?excatcari capr4S , arcfccntib^^;^jj(jri»
hus,fcd &: ipfas cxtingui,quorxjndam opiniq cft, In Crcta vero alijfquc regionibus, ^^. J^
non cftpccusftabuJis noaq indu(icrff,capras ctiam in montibus^ qnibns&ip^i^^
gaudcnt,dcnofteemulgcnt*

FiniiLlbriOaaui.

VLYSSIS ALDROVANDI

J^HILOSOPHL ET MEDICI

BONONIENSIS

ORNrTHOLOGIi^

Liber Nonus,

AVIBVS MEDI^ NATVR^,

noc eft.partim quadrupedis.partlm auis natu-
ram rQfaentibus,

DE VESPERTILIONE. Cap. L

^^^^ A M ETSr VeWiouoafoIam a noaurnis.verimetiamdcartcrisom '
nibusauibus.tadifcrepct,vtnonimmerit6cunaisreinaturalisperitishX

nusdubitatumfit,vtruauibuspotiijs,anquadrupedibusannumerarideiieaf
Uttoruracktiteniin n.r„r:im ■-./rfVin-f V,.A^'v\rr^ ■ aeoeat.

uctorura^ «itenim naturaitx participat. Vnde " Varro :
multa ?^fiteias fum Ve^trulio,neque

, ^"'"ifibusfUnenettueinvotucrihusfunu.
mencumOrnithologi&BeUonijcxempt6;t5mrationibus

thone^ ,

h^utlem n„'.a —""'"'"6'"^ ucuuui) cxcmpio,tumrationiDusmagispermoti,interaucs CurVefp.

''teaiif»r«f 1- L — ;'-^«"«"iauiuiu3, xu»4icuun,caicuteponus,quampenniS; mio ^mct

Bino^,? f *"«^"«PfoP""'n cft- Pennatum eflb verd noui ci^im pcunis VefpertiJio ca- ai.es ddcd

N^mff ' ''^'^''P'-- ^'^S'* • ^""'1 vero magis mirandum vi- Piolap,»,

tt^'** vd i,,r'''"r'"^o°"u^'" ^° '^*'^'^^^

^■^«ideln^; ''^'^- ^'^'"'■^''^''^'■^'"^''^•■^'^'^''^P''^''"

inais regm Mexici incolis Paulus Gryfaldus mcmori» prodidit. ^ Ex mn,

■ lnd.lib.i.

S Y N O N I M A. A.upK

TALEPH, LcuitidvndecimoexponiciirVe(j^ertilio,rcptileatatum a^**^'k
vnde pJuralis numerus Atclaphin apud ' lCuam,^^ capicur pro imaginibus Ve- Mus aul*-'.
^ U^ertihonum. Accctiir^?/ichi^c vQ.Y;?(iGra?cam AncUbiis,quodreptikc{h ^ iA^Deut.
I ^l^^^^^" ^«i^^^^^^i^Tihiinterprctatur AtakphmuremaUtum,noae volanrem, Aialarpha .

' "'^^" r*^-"^^*'^ v-j.^ •^-•^".-^«.vMiJ, uwcic: vojanrern, '"-*'-r"

.1.^ CKaWaeus aJibi babet Atalacpka ArabsBa-

^^"^OjiMc 2< iW^. Sunt^mVpupam exponimt nomciiHebr^icu/nAraleph, i^yacns.

c^uoii

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

Vlyfsis Aldrouandi

llioni-

Cap.i. quocf non budo'. In ' Efai» tranflationc Fiebraice pro talpis Icgitur peros, pro VcfpCftil
Laaralcphl ^^^^ Laatalcphim. Abraham Efra Cheporperotlcgit,quam vocem alij difiungunt, &auesn
proVelper- volaates cxpoiiunt. Auicenna Vefpertilioncm Chafas nominauit. Indc corrupta elieP
iilionc. ^ L..i^ r^.^r^r^;., ^ j ..^^^.....^. a..: ^i..n;.,^.....^K.,.,-. ,<Jr^.,.,JCt

Cl lor e- uocabula Cafefcis apud ueterem Auicemi^ gloi]bgraphum,&apud Syluaticum (
rot!^'°'^^ ' utrumq; pro Vcfpertiiione. Sizarach eft lac Velpcrtiiionis,inquit Andra>as Bellunenfis,qu*^^
*'l.2.c.77P ego uocem Pcrficam efle reor,quamquam ^Perfi pro Hebraica Ataleph,idcft,Vcfpertuio^.^
ri,orT^ . uerterit Sebperack , uoce non admodum differentc : Fiinc corrupt^e uidcntur uoccs Sceta

* de dicicur,&: hodie vvKnptSa . Graeca uocc Plinius quoque alicubi utitur, quamobrem a
' ...v^.,^ .w^^.-.,.. Vefpertilionediuerfim putarit.Dixitautcni Nytoin^utcx

alim ,& Depauidem, quoniam rc6luscorum oxytonuseft. ^

niceno notatur,quafi auem
panin,ego Nvfteridcm m,

xis fir.

Sorex auis .
Scmimiu .
Auis no a-
im.

Rhophxa
Nomniis ra

panin,e|^o i^vcteriucm maiim ,oc uepauiciem, quoniam rccius curuin uAyLuii«..— - j^^^
^ /J^. i^.dc \lc(\'chAo & Varino duo f]gnificat,ncmpc fqualorcm comar,(!^ Vcfpcrtilionem . Rl^omp^^^
Kuanidicfl^" ■ ^ v. o.^ ...... ..^..^....nrov

Cuiusgcne fpertihonc

^^j-j/zriinoini

iiiquit i.N'oniu.^^ , dictnm quod vcfpere /e ad voiatum pr^parat notiis : Vndc Ouidius :

Ni. volat.Jcrn/j^ tenct a vefpere nGmen . .jj^pj
^ Albcrti? , i)ar.lo curiodus uocis rationcm ad fingulas ufqucfyjlabas ind.igat, & VcfpCf^' ^jj^
dictum air, quafi vcfpcrc utcntcm alis. r'iiiu'us,Macrobius,& alij cruditi mafculinogeiHT
runt,recencioiesquidam,uti ctiam Albertus,f<Bminino. Vidoriiuis Vefpcrtilionem^^^^^^^^^^^
riccm appdlat.Vallafcmimurem -Sereno pcriphraftice diciturauis/rm«//j/w«/^/ ^^^J\fo\^j
NortoU . ^^^^* Itcm in Platonis asnigmatc, Auis non auis.Vcfpcrtilio Italicc dicitur NotuIa,ucI

quam uoccm aliqui No£tuam notrrel^eurtcrprctaiitur, co dccepti, quod a no6tedei^^
Ratto pc- uidercnt . Alibi Sportcgliono,ut Scoppa fcribit : alibi Ratto pcnago,quafi mus P^i^!^^.^|fi
nago. potiusaIatus,ncmpcinLombardia,ucIBarbaftrcIlo,utBonom>:item PipiftrcIIo,Vip' ^^^^^q
Barbaftrel- ViIpiftrelIo,qua? omnia a Latino Vefpcrtilionedctorta uidcntur,6<: Sanazarius uoccoiij^^jjj.

Morcceo. ^^^^'"^ Vcfpcrtillos ctia uocauit.Lufitanicc Morccgo,ucl M urziegalo,id eft,mus ^^^^^'v^ (ci
ChaulcSo^ ce Chauluc fouris,uel Souris chauuc,quafi caluus_feex,uel mus glaber, non quidem lii
uris . pcimis . lifdcm etiam Rajte^ennackiiocatur didione Italicar fimili . Aliter R,£^2:^4^^^^
eft,musuo]ans,ucl uolaticus,item Rattefauuage,id cft,mus fyluaticus,fcu fyluelTilF^ .jgn'
dicitur FIacdcrmau(s,qua; uox dcnotatmtircm,qui interuolandum tremulas alas conC^^^jj.
do fonum excrtat,licet obtufum. Hoc enim ipfis proprium uerbii Fladdercn ^igni*^^^^' jgiiH'
inetaphorico fenfu Flacddercn fumitur pro garrire,diciturc|; dc his,qui nimia loqu^^^ p Qct'
portuni funt,prajfertim apud Saxones & Vbios . Simili uocabulo utuntur Bclgar , ^ ^p^-^^^
mania? fuperioris populi . Nam pladderen dicunt de Anferibus,aut Anatibus, aqua^ l^jj^jiif
alis ucrberantibus,atqucita(bnum edentibus.Alio nomine Vcfpgrtilio Germanis ^{^^^^iiV^
5pccKma- SpeckmajLift,id eft,mus laridi,qu6d laridil lubercr arrodat, I nfcvi(^fG er m a n i Vk^^^^^^j^ ^
uls . fiue concisc V^erixujyspronunciant . Anglice a Bal;u RearejB$iUS.Polonice Mcto££L^
yicrrauyfs- ^^^^ Netopyrz. ' -""^'^ '

Flacder-
mauis .

G E N V S,

Vcfpcrtilio
an auis,aut
quadiupes.

* 4. dc part.

E Ve(}^crtilione femper authoribus dubitatum eft uolucribufne,^»" ^^^^^id^^
dibus eflet attribuendus . Quse lis (anc non aliunde originem duxit , ^ ' jjjiijJ
ipfa animalis natura, quar ita utriufq; particcps eft, ut neque huius , ^ly^^h^^
gencris cfle,ad utrumq; tamen pertinere uideatur. Expofuit ambig^^*^ ^i^fi^
prolixc * Philofophus : f^itul/rnar/mjdr Vefperttliones.quoniaM ^^^^^^^jJ^tfO^^ '
aijuatilihus^ & terrejlrtbtis^ht cum volucrihus cjr pedej/r/hus, tdeo p^^^^^^tj^) C^^ .
& neutrornm funt. Vcfperttlioncs quidcm pedes, vt volucres hahentjcd vt quadrufedcs non rJ ^^^^ ^ (jtl
etiam tam quadrnpedts .quam volucris carent ; nam quia volucres funt , cauda quadrupedts ^^^^ ^0»^ ^
pedeflrcs , volucris : quodtfs neceffarto accidtt . hahent enim cuteas pennas , nullam aul cm vo
hAhet.ntfiprnnaJcifft voUttle fit . Genus entm id caudd pcnna etufmodi consiat . Caud^ 2^^^^ja
^lnQf-^pho.^^^ ^^^^^^ '^'^^'^^'^^ ^^'^*'^^^ f^P^dtmentoetus pennts proculduhto ejfet . Plato pr^^^^^,^/^/<>/^'
* auem uocat. Efl enim.utiit Nonius, medid cmujdam intcr auem tjr murem fpecies , 'vt JcOt^'
poSJit . 6c Valla non illepide femimurcm uocat . Soks fane uolucrum ^J^^£^f^^^^\OS^^

F^^"^^^^^ ^^^^^*^^^""^ f?tmn,qucm infbr quadrupcdis parir, ftatim gcnitu mam
Hcrtilin ""^ Suatuor etiam pcdibus mccderc addit Macrobius, adeo vt cocluderc audeat,

''5in?rM; j"?'^ P^^^*"^ ^*'^ voIet,inrcr volantia tamcn liabcndum non efle. Mihi vcro nul
n... *^'PCaiDusvidf*riir itT»A n/» i-\i-il?-«t-i'/^.-«kfio /-»iif, 1-..,." .^^^ir^viTL: r.. ^ r<

Ornithologla: Lib. I X.

575

"^'n^rcd 7u voier,mrcr voiantia ta

volat 7nt^ ^^'^^f"^»"^^ pofterioribus quidem,qui perfeariores funtVScmpcr cnim

autdigirisalarum (hoscnim digirospotiusqudm pcdesdi-

''^•^eC "'^^ V ^ ^"S"^' ^ ''''^"^' "^""^* ) ^^dificjs, faxis, arboribus adhar-

^Wfi A a"^?^^''^'^'^^^^"^"^^"^^"^^^"^^^^^"^^^ P^^^^^ habcat, ncquc hisipfisinccdat
-n' *"'ArutQrpIp«ronfr^t-i'ti.*, ....„N J I * X *

I ( hos cnim digitos potius audm pcdes di-
;ialarum)a:diff''"^ ^ •«
^^Wfi A ''A "^"^ crgo,cumnequequaternosrcuera pedes hab(

%^\% nn" kr^^^j - "r^^""^ anerere vid eatur) non tam quadrupedem ,quam uoWrcra
'^'^'i^M/ ^*"^^^^^^ avolan-

^'^"^'sillis^r ^""^«xcludat.Nam,utdiximu^,femperautuoIat,autvbivolandofeauscft,
^*mvc d a P^"^"^"^ depender,graditur nunquam . Qiiarc fi ofFcnfis ad gladium ba-
H]m i \ ^'^^.^^/'^ ^^^^^^ ^^^^^^ ferram decidat,iam de co adum eft , ncc ulla cf-
Wq.ji j ^^'^ yi.^ Iiipcreft,qu6d pedibus illis fefe humo extollere nequeat.Quod fi vcl tantil
*>^4i r^ ^ i *'^'^'" ^'^^ ''.^^^^* agitandis daretur locus , iam nullo ncgotio in

SatQ.i u-^'^ J^-^^M VerLim,ut res loquirur, pedes illi inepti funt,& nullius penc ufus, haud
J«,licct cof 1 fi^Tiili cie caufa Apodes Ariftoteles dixit. Nam Sc pedibus ip. * Uku

"^^'^i^t II, ,, ^^^'^^>^^ breuitatem tamen,& exilitatem uti nequeunt , imo C in humum forte J^or.r.x.
. "^^^dr^^,!^^^^ Pofi^ut. His & alijs de caufis uolucris mihi potias,quam

'^'^W • ' ^^'^^''I'^^^^^ Vefpertilio uidetur.Etfi enim,ut ipfe Macrobius,ucIut fui obhtus,aIibi
confaifijTot^^^^^ ^^'^^'^ ^^*^^^ propius accedat, cQmmunis prope omnium

D E S C R I p T I O.

NTEQV AM ad particularcm Vefpertilionis defcriptioncm veniamus,
paucis pra^moncbmius non unum efie Vefpernlionum genus.Primum enim
lexu aitterunt,quod vel cx co conftat,qu6d more quadrupedum coea nt, ge-
nercnt,es^ membrisgenitalibuspene,& vulua apertcdiftinguanFur. Dilcrc-
P^"^4"2^"e&quieiufdemfexusfunt, conftitutionenonnu latum partium
''^'^unr *h >"S"^^> numero . (^idam murinum caputobtinent,alij caninum po-

^"^Euro ^^- "^^.^"^'*""''^^ft)^ut faltem membranaundiquaqueinuo?uta, vtnoftrltibus,

}\c.r^}^^P- L)eniquc& colorum diuerfim^ pn..^.V^.ncn,.'^ a k^. 1;J^ aliosfuluos>

laccedamus,
quem aliquando in agello Anzolar

Di (Fercntif

k fcxu .

A paicibui.

A colort .

. ■ , r. . r s ; . . ^iaiuu*, *^ucin anquancio in ageuo Anzoiar

, in tSonomenfiag^ arufticisncpotummeorum Alexandri I. V. D.& lulianidc
^ptuobIeruaui,erathuiufmodK

'>^aiiblrenenritefl-jnim rp innif R^»lIrAni'.io U l.- /: : i i

\ '^l^ia x;^i7i:^'^^"^ ctiam ■

NsinF.r ^'^'
^'^^co n fnnilitudmem afininarum , fi rcliqui corporis proportionem feruc^

U Pr*fer^^^^^ vt maiorcs (ua capacitate interiori,minores infecnc includerent,condererq;,
1)3 eni P^"^^^^^"-^^P"^^ ^^^rino fimile^ Sed caninoquoQam cfle Albertus fcripfit .
<li ^'^ftar • ?."^^^" ^^^^^^ admodum diuerfum erat,riau magno,ampIo admodum,&
riSm qy^-^^ (*'^" ^^^^ habebat uigintiquatuor,in finguhs mandibulis duodenos,

V^^^ diir inedij,tam fuperne,quam inferne c^teris murium uerorum dentibus ante-
(l/'^^^Utetn^ • Hisenimduoanticivtrobiq;obIongi, Vcfpertilioni, utincanibus.

^^^'^«Scoa^^"^^"^^^'*^^^^^^^'^^^^^^^'*^^'^^^^^^^^^ BelIoniuS.trjginja quatuor ,

^ % im T "^^'^^^^^"^^ inferiori,in fu periori fexdecim fefe obferuafle tradit. Maxillas ti
C%ii[^-^3>P'^^soblongusnigerobue(liebat.Lin

V^^^^^^m^^H^'^^^^^^^^*^^'^^^'^*^"^^'^^^ nigrefcebant.jVlammillasJn^^
C^.^^* fei? ,,^.^P^^^^>"^^^^^^i^"^ foIi,quibus mox editum fixtum laaraba^^iitT AliP cis mem-
w'^^^^^>ahh ^^^^^'^^jS^^s uix red^c ob uium, Arifl:oteles & Plinius pennas vocant exangues .

tereban-

Caput .
Roftninu
Narcs.

Dcntei .

latiHipr/-^^^'^^^^^^^^^^>^ perl^iterapcraxillas continuodudiuad crura vfque 1
^^a^^ Voca? u ^^"^ quatuQf Ji:;aj^habebant feu plicas,quas Bellonius articu-

.fii^^uli ^^^^ ^lbertus nominat,quique in plures alios deorfum flexus diuaricantur .
^ > ^"guiculijha^^^ inftrudi,quibus parietibus (cfc attigunt, anne-

Maxill» .

MamilliC
AU.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

574

Vlyfsis Aldrouandl

Color.

PcJcs.

£tebantur .Videbantur autem inft-
premts ali.squafi rudimenta quirdam
brachiorum , caq; neruofa apparere,
Gua: in vncum commemoratum de-
*Mctam.4 /iiiebant,quam rem " Ouidius innuitj
inquiens :

— Taruos mcmbraiu per artus
^orrigitur tenucsq^ includmt brachia pcnn.t .
Alarum longiruclo vna cum corpore
extenfa , (cilicet dodrantis & palmi
crat,Iatitudo trium cfigitorum. Color
corporis, quod totum pilofum erat
inftar muris,tulaus.Pedes qui inferio-
ri membrana: alarum innituntur,atqi
c vcntve exporri^imtur , ad cauda?la-
tera,bini ringulis in quinos digitos dif
(edi , vnguiculis aduncis inftru(5i:i , in
medio a/upJi, ac fi palmsim cfformn-
rent ,imb verb manui noii abf\mi\es
erant . Pedcs i^itur Vefpertihonem
Jiabere non ncgandum e/l , nequc
^ijh dc^ id^ An(\:otc\esipre ncgat^fi attente
. cius verba fegantur. Ptdes, inquit, aui-
hus atiditi /imt,cuM alimentigratU , tum
vt recie UAremyexcepto Vejpertilione.nAm
httic filthiso^us non crat.,cum ex aereali-
wentum habet ^mc quiete tndigeat ,^tfk
cnim ped\bus cum ad alimcntu com-
parandum , tum ad ftandum non in-
di^eat, non ideb tamen pedes eii ha-
bere negat , quod etiam alibi atftrma-
rat. Ex codem etiain Plinius forte ait:
Quinegant volucrern vllam ftnepedibus
ejfe , confirmnnt & A^odas habere & Ny
iTierin.Caudi cum quauisctiam 'Ari-
ftotcles carcrctradit;fiVir^«/4, inquir,
volucer diycnuda qiitidrupedis vacat^ quitt
fedejier y uolucns , quu.d ei necejfarto acci-
dtt, Habet enim cutaneas pemas.liuUu.n,
voUttle cAudam habet^ nifipenHa fciffa vo-
/atik fit ) prxterquam quod nGftrati*
bus Vefpertilionibus cauda quafdam
mcdijs,atque infimis alarum mcm-
branis fub ventrc inuolutaeft,&acl
cxtremam carundem apicem cxpor-
rigi videatur,aut quc faltem caud^ vi-
ccm,autimagincm habeat,certc Phi-
Veipcmlio lofophiargumctum eluduntVefpcr-
nescauda- ^Hfy^^cs Atricani,quibus caudam lon-
gc vltra vltimam membranam pro-
^ Lib. 2. dc rcudi BcUonius ocuJatus teftis, au-
'^ift'^^' ^^^^"^ e{V,qui in amplilfima Aegypti py
^ ramide plurimos fcfe offendifTe Ve-

{pertiliones fcribit, noftris faltem dif-

fimiles, quod cayyjdam haberent,ut .
murcs oblongam , S quatuor digitos extra alaram mcmbranas prominentcin *

Caucfa.
*ii.4.C.I3

yltiJtto .

Ornithologlac Lib. I X.

575

Obferuati funt
mihi ali) Vefper- Vefpcmlio

\ ■ c communis.

vax , quibus bmat
tantumauriailap,
iicq;!tal6g^ erar,
Vt Uipioribus cscqj
iiigra:. lconcs eo-
rummoxfubindc
dabimus.Dc harvi
/itu^Albertus Ma ^ nb.ii.dc
gnus fic fcribir : ^///w^/. "

VefperttUoAC'
cedtt ad nstura qua-
drupedts, ideo habet
nttricuUs ^Jicut qua^
drupes tn frpertori
farte capitis fui,cum
f)omOy(fC£terabt^e
^a aureSy vel earum
meatns haheat in in-
fcriort parte Uterts
caphuM ftorum re-
tro articulu maxilU,
Huius ambae alae Alx.

tudine erantduo-
rum dodrantum.
In hoc mebri gc-
nitalis meatus ap- Vulua .
te c6 rpicieba tur,
ponepodice.Ma'j^^^„-,^^.
rchmiliter expc- ipcmlionis
ne cognoui, eoqj forma.
{atis mjgno , qui
uti canibus foras
prominebat^litq;
tum arrigebatur ,
& poft hunc vni-
cum tantiim fora
men retro confpe
xi. Pili in mare ni- Color.
griores,quainf3C-
mina, qua? fljue-
fcitmagisjlicerra-
tioneactatis etiam
colorem nonnihil
variarc putem,vc
quidam,fub aluo
prarfcrrim, fului,
alijcinerei nonul-
li fubalbi appare-
ant . Aures quo- Aurcs.
que mari nit^erri-
mifunt.lnterioru Partcs in^
partiil eadepror- f^^''"*-
fus conftitutio eft,
&fonna

tt

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

VlyfsU Aldromndi

:*5

& forma in Vcfpertilionc, qu« in tcrrcftri murc , quod Bellonius fc rc ipfa ^^"^1^
Quid Plinius fibi vclit,dum mc^myCoxeniiixhuic auivn* /r4^//«r,cquidem non *''^^r^ifpf^f
Coxendix.cinm coxciidix Citfemoris ruprema articulatio, qua crura ucntri coniunguntur; ^ ^c(f^Jj,
os illud,cuiuscotyledonicaputfcmoris infcriturinhomine,atque cumduo S?^\gtCp^
lio habeat,i\6 video quomodo duas coxcndiccs habcrc no fit dicendus, fi una

^Liki.Pro

y i s V s

' L EXA NDER Aphrod/farusrationcm reddir.cur ^^^'^'^.^^!^^^^^^
diuparum, deno^cmdiiis uidcant,atqucicaprimum ^^^l"" ^f^i^y^^
yUfAq; AnimAltA videre interdiu qutAnt.noclu ne^Htiini< Sl^oniAVi ^^^^f^pA^^^^^

ItQilCSC

cenfrafiMent, Cum emminterMu ferenihtlvtcieant.Mcuceomrtiaferru^^^^^ ii^r^0 Uch

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

^,^^^^ Orn/tliologkLib.IX.

'">!■ Vnd^ p r " f''^"'^"' "">^<=" ^^^P<=" euolarcconlbt, ta.iQuam m & lucis nfo
V"dcProferp.n*tencbraruraPiinc.>iMmdic.runcVcterU ^ "''«^'"'^«oto-

V O X.

T: S P E R T I L I O cxili voccgannitum & latratum canura potiiis imitatur
quam murium fibilum. Latiniproprio vocabulohanc voccm ftridorcm voi
cant, 6c Vcfpcrtilioncm ftriderc dicun t . Vndc author Phiiomcl» :

ttUuidius:
'mmtmAm fro corfore vocenu

, SumTcrS^^^^^

ia.t d% rpiQsCXCLf iTTOVTD,

^if cT' OTi vv)cripiACy idcft,

hddutem CanimdcYrementes fequehdntMr

^olo r ^ll^^^^^^^^^^^^^^^^^^lf^rttltones .

IrenM ti-.

fio.

V«rp*ni)ib

curProftr-

•ii.tl.f.y.

quid.

>rVefpe;tilii;,reT;^:r"'''1r"^^^^^^^

iSnon admodum ^"^f^-^-I^^n-turet.am dcclcpha.iti voccverbumU"^

*bTsi T E M P V S.

^'■^'(f>tr<iMr4ilS,lfurf,MfenJc^

quid.

quid.
Troglidjr.
tarum Tox»

vox.

Cricgtm

t.OCV«

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

Pfeudolt-
byrinthu»
Crctr.

Vcfpcitilio
ncsin Ipc-
cubus mon
lium.

Vlyfsis Aldrouandi
L O C V S.

E NE B R A S inprimisamant Vefpcrtilioncs^&locaobfcurahabltant^^^^^^^^^
mas,cauernas,meatus fubterranco.SjfpeciKsin quibiis, quia nullam adiTi<t ^^^^
ccm,etiamdediecircumuolat,hincinIapicidiiia fcu Pfeudolabyrinth^
inter Gnofum & Cortynam,in quem facibus ingrcdr neceile eft, ^"^l*^" g^t^
lis , tot Vefpcrtiliones (labulantur, vt nifi quifpiam fibi diligenterab ^'^^J^^gpi
crebro ingrucntiumeorum volatu faces extinguantur. In lapicidinx autem ^^"^^V^nuJ
funtexcrementorum acerui,quimagnam eorum ibidegentiumcopiam ^^^j^^^l^y funt,
Viinandus Pi^iusiu Apenniiii fpeluiicis, atquecauernis, qua? propc Puteolos mlign .

aliquot Vefpeitilionum millia ftabulari ex propria infpeftione tradir, atque dum lucc •
nam fuiriunr,e6 fe tanquam in tuta caftra recipere.Pari paao in Monaacrio <^^^oiU^

^ Conjl.vto-

Mifni^^in Germania tanta Vcfpertilionum multitudo eflcdiciturjUt totexcremetorti .^^j^
uis multi carri onerari polfint.Vefpertiliones enim etfi dcCcru , nihilominus tamen cZ ^^^^^^^
Te^a(j. nonftlu4s celcbrant^vt Ouidius canit. Albertus frigorij» impatietes eHe, ^"^y^^^^y j(ji.itiirc
dit,haud fecus,atquc Vpupam, Miluum, Cuculum, aliasq; nonnullas aucs , quod iplc t

vocat.Tum enim intra latebras fefe contincnt,neq; prouoIant,fed loco uno,cuius tepo
dam amico fouentur,immoti mancnt.

V O L A T V S.

E S P E R T I L I O, ctfi peimis deftitutus fit,cuoIat tamcn alis P^^^'"?' ^uol'''
inquit Ifidorus, brachiorummembrami fufpenfus ^ quar huic & vulpecui j^^jj
crumfolisanaturadataefunt. Atqueh^cinexplicabilisilliusfumini,^^ f^i,,
fapienti^ pars ell, qui ctiam abfq; pcnnis uolatum exercere , 6f per ^^^^
limes Ferri hifcc animantibus dcdit, alioquincajteris uolucribus P^'
opcfieri foIitum.ltaqucetfi,vtcanit'Ouidius:

Non illas fluma leuamt

SuJlinueretamen/eperlucenubusAlis, ^

Etcnim, utidcmibidcm :

^ ^arues membrana per artus .

Torrigitur, tenuesc^ includunt brachia penna . ^^^1 poi

Volatum vcr<>,ut teftatur D. ^ Bafilius,aguntindire(^um,qiiippc qui refta nunqu^^^ illoj
funtobfemperobucrfantemtimorem; itaque tortuofo& incerto maximc uolaru ^^^^d
temcre pererrant,accircumuagantur,atquchaudita longc a terra. Vndetieri ^^^^^ljcicr
quoduisfortc obilaculum ficillimcoffendant. Cum autemlonga obuolitatione rc^^.^jigi'
quietem componunr,minimcfedere,autftareinftaraIiarumauium foIenr,uerumh^^^j^^^^^
tuIorum,quorum rudimenta inmedijs alis habent,parieribus,(axis,arboribus,autc3U .|^||;3f
fornicibusfefeappendunt . Vnde Homerus fineit Vlylfem ramisarboris adh^ercf'^ ^Vly^-

VefpertiIionum/iuc(utinquitEuftathius)adoftendendumroburramorum,qu|!'^'^^^^
grauis alioquin corpore,ucIutleuis Vcfpertilio haerefceret,fiue quod ha:c auis non m

ingrcdi,fed ab eis pendere foleat: uerfus " Homcri funt

Ho$ Andreas Diuus ad verbum ita transfcrt:

Huic inhdren/ tenebar ,ficut Vefpertilio, neque alibi pffterdm,

NcaueinfiffcrepeMbusfrmiter.nequesfcenderc^ , i^l\C»^'
Proprium ctiam Vcfpertilionum cd, vt teftatur Euftathius, continuata

feric,5^yci-

quadam inter fc coha!rrerc,ut ^ Homcrus etiam canit , vbi animas piorum,quas : |

infcrnum deducere fcribit,fibi inuicem conglobari morc haram volucrum '^^^^^^

. Ta/ Tpi^<tO-(tf iTTOVTO

(^' 0T4 VVZTipJi^i^ f^^y3 ^^'^?^ ^iOJTiiT^i tOf
T pii!^<TiiCtf TTOT^OVTetjyiTri) Jti T/f 0.71071 { (7 y)(TlV
Ql'p/U.CcdH iK TTiTpnQ f dvai T oi7<ht1 X7](TtV iXOVTOi ,

— H£ dutem frementes fiquebantur
Sicut autem cjuando Vefpertiltones feceffu antri maini

StrepentesvoUnt,foHquamiiliquis caderefecit ,
fj^iultttudine k petra fibi^ inuicem cohdrent.

Qii)

ibl^^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

%ibi

Ornithologi^ Lib. I X.

57P

mus an J h ^o-ncrus etuin VeI]iertiliones raxorum,& antrorum parietibus, ut an tc dixi-
Wte/n V7 . cumBellonius Arricanisfolisconucnircarbitratur, vehe- Edlonij «•

«aoper, l^?''"*'''""''^^ '? hamulisfele cx muro fulpcndunt.vt non femcida-

1 1-4 oweruauiijius, Sed voUntmm re/periHie, vt I^linij verbis vtar,5£/w/««//Y/^Ar4 infrmes.

C I B V S.

ESPERTILTONI in cibaru culice? ( inquitPlmmOgrariflimi runtjfcj
&mufcar,qnasrubno(:>emcircumuohns,inquirit.VcfcMt
nibus,o<: Iaridum,ca^ pinguia qiu-euis ambit inftar muiium . Succi-

diam c laqueorlfufpciif tm.ita nonnunquam txcdity vt in excauata fcrobe (la-
''srmi • Q proprij alimcnri hofpcs & incola , Itaquc eam ob caufam quibufdam

tesref^^^.^^^-^^r^^^^ """cupatur. Vt igitur nofi corpore folum cum extra , tum intra mu- Cur Spcci:
'^^^'^^4etLV" ^^^"^^"^ '^'^^^*^ ijrdeai cibis pinguibus fgilicet omaibuscum maus dict

FERITAS. MORDACITAS.

V A N QV A M Vul-arium ca quoquc natura ede dicitur, vt nudam fcr^
corp ^n^partem noa. inftar cuhcum inrrcpidc inuadanr, acri morfu impc-
tanr,&fniguinemmagna auid.ratcad (ac.etarcm ufquccxugant^Ion-c ta-
mcnmaiorevconc irmn, Vquas m fndia nouiq; orbisre^ion.busrcpcrir?fcri-
bunt,|eritasnarrarur,rjbici ^'incproxim.^.Ifidoi-us,& Albertusfcnbunt Vc-
fpertihoncs in re^ionibus cahdis.noliris k)nge maiores , &: Colimibis mapni-
HZ Y'?.^'^'^^'^^^ ^**^'^^ inuaderc,ita pcrcucicndo ^ vulncrando, ut iiucl^Sumv^^
% d P^.^^^ mutilenr. Ita CaJIam (i iq iit ' Pliuius) fahuh/a narrMuit antiqtuus .frm- CaHx. oucr
^"^ > ks "^^"^ ■ (^frca^dtides.fro^ugnantc vngu 'bus diro V tf}crtiltoriumgenne altgt ns^^firpenti' colligatur .
^"^^^"^^^fV^v^^f^^ ^"?^'«^^^'-^'''»«'/'''''^'''. ''Pcrrus MjrryrinDaricne noniorbisregioncHirpa- 'L.i%.c.i^
^^^lifc .ir ' ^''"^^]7^'''^'i^in morHbus pluriin am i,ifcfhtos fcribit,& cxhauPco fanguine in ui- ^''f
J^^^^T^ ^^J,^luftos,imo morcuos ctiam quofdim ca tabe compertos cOe. Gallum item & v^Cilio
% "^*^;' fidi dio com prehcn fos.leH tV r^n^^yw^^^c ,>.^.f7, inrercmiO-c. mbLnfe-

r.'L*rVc{perinioncsrcpcrtosfcribit,ftaa.
^do.;^ -^^-^ nia^nitudinc, Cohimbas noaras adxquanre<.ranjuam furijs pcrciti, homines
l^^^ita pnmam noacm,acdiro,<:s: morhi v!ro(o ad infaniam propcmodum adigc-

^^^H^r^ his,vcluti quod dc Har^^^^i^^uibus Stvmphalidibusantiquitas fabulata efl ca
''.'St:i^coI.e coaat tuerint . Vei^haud vcrillmilia forte vidcbantur ilia , fcd illud

'^^'!iin,''^ X ^^^^"'^ ^'^"^''^'"^"^^^^ .^' "^'"''''^ ^^'"'^ '"^^o^ orienrales re^ionc ouadam
^i^g Vefpertilionum ^gjenusgrallan, vr illac tranfeuntcs alis vcrbcratos in tcrram frc-
^f^c^ , ^^''WSRTaTTc^m^^ Tanta: autcmatrocitatisargumenta & faftigia

^^erum olla , tota v^epallfm laceiuia .

GENERATIQ.

OLVCRFM (^\nc[\\\t^V\m\m^dmmitlparitVeJpertilio tantum . Volantiacnim *L.io.c.6i
vniuerfa cx ouis prodcuntcxccpto hoc, quod , vt Macrobius air, inccrtar efl
naturie,& formatos pullos parit. Qiiod Vulturem quoquc faccrc mulri, atque
intercos Volarcrranus turpitcr mcntiri funt.Sunth.,vta mc ruriobferuatum, Vcfpcrtilid
mufculisrecens it^m /imiles,glabriplanc\&'nudi,infantis humani infl-ar,om- numpulli.
nibus ramen partibus, S*: mcmbris fuis abfoIuti.Nam & intcgras alas habebar,

H ^UitL ^^^'^^^"^ digiros diflefiios , iiitegros, haud fccus atquc parcns iple . Cum autcm &
L ^''Vf voIucrum,& mamm ilhs habeat,<^' hcfr/us ( inquit Plinius') ntttrit Ucie adh^eti

• Niduf,

'\ix fyfliSUii'^ rreicere, vt nunqua ab eis le dimoucri pariantur. Q^uinim o quod ain plius vdpcrn^^^^^
a vulnerdta:>natris,fed ne 4 morcua? quidem mammis auelh" potcranr, ranrum cnuciiat.'

C c c X abciar,

Ik

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2Vol.l

58o

Vlyfsis Aldrouandi

Naturae

abcratjVtfpontcfuadccidercnt, Matervcro vnoaut altcro d partu dic,cimi ac^ P^?""'^^^
larecogii:ur,foetus ab vberibusdeponit,acex parietc rufpendit. In quo duplexccrteproM
& fagacis naturascxcmplum notarcIicct,altcrumquidem quod ciim duo tantiim ei,ytno
fa- nijvbcra (iederit,ita geminos vnico partu,ut plurimum cderc voluerit , aliquando
{aitem,ne fi plures parerct, ladtarcomnes non poflet. Foeciidioribus enim animantiDiiS v
multitudiiii fa?tuum fufFe£i:ura addidit,in necenarijs non dcficiens , vt in fuperfluis nunq"^^^
abundans. Alterum non minus admirandum cft,quod matrem interim,dum proli
tx ob teiieritatem metuen$,primo vel fecundo dic,ad paftum euolarc prohibetur,fecu»^
quas vocanf,dcuorareinn:ruxcrit,nefiauolarct,iIlipatcrcntur,autipfadumdominiaiif ^^^.jj

* ^.Wf.c.i. tcrreftribus omni cx partc fimiilimos . Ariftoteles fanc Vefpertilionis vu!uam»duni
Q;icftiocie gcrit,accrabula haberc fcribit.Carteru degeneratione Vefpcrrilionis,apud Philofbpho^^^^^j^
Vd"T ^^^^^^ coiurouerfij efl-,ex partium nimirum varietatc nata, Quia?runt cnim nunquid g^^^ ^^^,
tilioais^.^"^" hjec^ui: vocant,vniuoca fit,an fecus. Huicquxftioni ita fati.sfacercconatur** AmbioJi%^^.
^Ui^.c.Sl Ianus,fui'; in Auerroein commcntarijs,vbi Veff^crtilioucm , uti uitulum mariuui"^"^^||[i,
pedem,fimul ac pifccm j Struthiocamelumq^ aucm , fimul & bifulcu, no.i c p^rtiucoi^^ ^^^^
Vcra m c ieminc oriri n:atuit,£> f/y/w,inquit, partes.qUiH m rpfis diHcrf^ appartnt, omms cp^' V^^.
informi corpore genitx ejje cor/jper/a funt, Neque ratto non cogit.ea.quct diceret vitulos mannoSy ^ -^^
rtes dr f^efpertihoncs inter dtuerfagenerA ambtgen/ia efe, ideo^ eortimgcnera/ioncm ex
Jieri, Narnpartibits rmllts acluappArentibus in eorumgenerattone.in oua itiforrne femen arjtcceP' ' ^^-^
euideriter fLnc animalia^alia rationeyquam partium concurfu fiert.Secus fhmt flirfium infr^^^^^'^^^^c\^
fubi(flaplay)ta locumterrd.dr fcrobis,in quamimplantetur ,fcu mfodiatur , tcnet. Vt tamcn^^ j^,
fiim Vcfpertilionem, ficut & mures ipfos terreftres ex femine procrcari confl^af, if-^ " joni^'
^ quam etiamc^putri materiagigni dubiumfortcenenondcber. Vndefibiro ^ili^^f ^\jiatC'

m rlt cf ^7^'*"^ vtrorumqj copiam ingruerc videmus,utplurimu!n fanc , quod ' Cornelius ^^^^^^^ff
9^ri .c. . morbida quadam cxcrctione. Ita,idem m^fingtdis ammaltbus Jita quA^^^

fnafed <^u4i mente tra^ari poffit^nec circumfcrtbt cratione , matertes .

ANTIPATHIA. S YMPATHI^

1 C O ^TK\ vtMelianus, PhiIcs,necnoi?'Zoroaftres fcribunt, ^ "^^lp^i
ho immici funr.Huius enim^otaftu folo C\cqv\\x oua {lerilefcunf » ^^^w^
folijs in nidum impofitis nbicaucrit,que acccdenti VefpertilianiCfi^^?^ji^ir,^
torporem inferunt. Pliniusetiamj/^d««^>2rr/^drr///o« aducrffif^ ^ 0^^^^*
A^ricmmy nc VcCpcrtiliowcs fiuI5Ier,ad ingreilus omnes plataiii^^^| ^j^r^

* Llb. dc^
dnli. cij.
^ Ih Cjeopo-
nhis .
Ciconia &

ycC^cniiiQ ^

inimici , ^ ^ di iubct. Eofdcm idem cum paulo ante citato Zoroaftrc aiitlibr^el

Plataaus cCum fufltuScodorc perimi.Pliniusprxterea&formicarum -enusclTe veiKuatut^ j-per'

pUm\. ^^]^owi non [o\am contrarium fuftmoomnibusm vniiTerrumTormicis, wKieNoCCU*^^ja(>
Cii hcdcv^ P^^^^ ^^1^5 adlwbcada c^)cumform\cas apuUis abigerc cupiunt , Verpertiliouiscoi' J ^tit.
Cum So(i- habcrit, tanqnam fbrfn/c« ctum (uaIatibuIadc(erant,/iquis*cor VerpertiIioii/>'^^'^'^^at^^^^
fugis &CU Alis Vci/)erfi]/onum -kI formicarum nidosadmoti^, nulhm iphrum e^redi Horus t
oruaib, foc Locuftvsquoquevnvmicm putatur Vcfv>cn\l\o , IWas author eft^^Dcmocritus ^^^jj^jt.^^'
MnComm, cranruo/atUi-as,ubic^uis Vc^icrti/iones cLtioribusarboribus ih(i^^"^ ^^S^

in Tlin. lib. ? ut occuJfc \i{x\u% \imri\citi3o rmo njturjhs aiTtgnari non poteft, icj nec e contri^^^ fcO^'
jg-cap.^. d\ms,quae c\ cv\m Colambis mtcrccdit. D'\dy mus cmm,qui ctiam Gcopomca f^^Tj-^^jjaa^^?' ^
Cum locu^ racuras Columbas aic,fl capuc Vc(y>crtilionis in pcrisXummo columbari\ fa(lip^ t (oCti*^'f !
i 'r Ju'n//;c utrCi Cympatheiam , an antipatheian habcat, duhium videtur, nh}^ ^ jitff '

in Gcopo- doctt,C\ cju\s vcfpcrt\no crcpufcu\o faccm , cande\amuc fcopis ftipitiuc uic^pQ^^^^^l^jloS^^^'
T-n^' - n^L. '""^um & micancem in fublimc elcuct , Vcfpcrtilioncs ad ca aduolare , ^'""^.oo^^f
caColum- ^uef ^^^^e5^dcre.Hacc/j//n raf/o/icpor//?I/n/imcaf7/ti/2ft;r, vel fi fortc fenci^r^^ ixU^Mr
_ li\uolaYur,Uerv ctvavw pote(V,utid accidat, qubdluminc cliriori ocuVi coru\T\ cxcut -j^gat^t»
Cuai r^Uu caicnturq,- ideo mccrto vo(atu,biuddvif\culter vn protculum gladium, aut facc'/" ' ^
diiii* . itque ita offcnfi dekhamur , ^ -

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

OrnithoIogiieLib.IX. 581
COGNOMINATA.

LIM muhis erant nomina auiiim. Ira Philofophus Ch«rephon Socratis
pcrfamilians Ny^eris non incptc didfis fuiaelegitur, vcl quia,uti neque hoc
aniiiial intcrdiu apparcr,ita ncque PhilofophijCiatcnt cnim & philof()phan-
tur) vclquia nigricantis erat coloris cum pallore intcrfulo , vndc & pyxinos ,
id cft, buxcus cognominatus cft, vcl dcniq;,quia Philofophi^ ftudijs cmncU^
tus,corpore ftrigofo crat,ciim ctiam a|i:is enctftatura proccra &eracilis.Vn

1'hilofoph*
NvdciiscU

„; lUl

Pro r .'^"^"ebus) putem cum eHe^qui intcrdiu morc Vefpcrtilionis latitct, no-
»nnotnc • ^*?"^ quofdam fecilleolim non dubium cft.Ne cnim in dominum,veI

• !'^ciderent.interdiii fc abdcbant.cnm foras PYtr*-nMinA.\ V^f;.^rHl.-^.,^c .1.;.

^enin .I'^^^^^';^']J>'nferdiii fc abdebant,cum foras exircnt noftu , vt Vefpertilioncs, alijs ta-
Worel ^cxico Vcl pertilioncm clle fepulcrorum vio-

^^t:ciW T/T M ' r^' ^'^'^^^/^'^:^^^ quod inrdligetur per antiphraHn^quafi no fcpeliat/ed nu-
^^iam^v ^^^'•^^^/^'^crarc foleat. In LatinograrcoLcxicorcpcriVifpcIIio & Velpcllo, vbi
^ ^xpomtur ille /'«^/w^aVrw?, hic f« wo><:,ita illc fimcrat< - * • • ' '

L

*^tore.Ti — ^^-b"-'^" ^^^'-K^xnnaiiLn.juuicxico V cipertiiionem ciie lepuicrorum vio-
^«t:ci,M T/T M r^' ^'^'^^^/^'^:^^^ quod inrdligetur per antiphraHn^quafi no fcpeliat/ed nu-
tu.. ''^^ Velpillo funcrarc foleat. In I nnnnirr^rn 1 --viro rcpcri VifpcIIio & Velpcl!- -•^ -

tor cft, hic cadaucra portat

D E N O M I N A T A.

biiS f ^ Nya.pomm fluuiaappcllari i Vcri,ertiI,o>iibus fi„git, cumc',: pr»tcrli-
b mfuU,nfo„„,,qua,rolahasaue5 procrcat.&circaeam vndU^ circUSS 'm
»»rbor« fi«tpapaucraproccra,&m»ndragor«,iaquibu5.11as aues fcdcant. ^

AVGVRIA. PROGNOSTICA,

RIMVM augurium,quodHieroniiunioriSicili«tyrannoobtigit,fiiithoc.
»-uin adhucadolcrcciw devirtute belli pe.iculumfaauruseflet.Aquilacly-
peo m(c( .t,& Vefpertilio haft« : illa quidem ex fententia augurum robuftum
corpore,hic folertem animo prudcitemq; ac regno dignum" portendcbat. Ita
J'» vete"rib„c \f '«•■rat. Ego vero ad Noftuam id pertiucre puto.quia

h^icitiCK r '^'I"'"":'^'"-^^ .laturalem rat.oncm habet : Vefi.ertiliones uc-

^'''fi^Prlf "1 "''r'' ^['^«•"™otat.Contraver6f.fefeoccultant,neque

i'^oac4iir,teuipcftatcmreunub.Iuinc*Iumpr«fagiunt.

M O R A L I A.

A T VR Vefpenilioniscdgruere natursm Diaboli Diuus ' Bafilius ait,
Hoc pa^^o.DiecnimiUa abijciethomo,.ibominationesfuasargenteas & au-
reas^quas fecerunt,vt adoreut uana , & Vc(\>ertvUoues , &: iv^gredicutur for^-
miiu folida^petrft^Scfdduras petranm d facie formidinis Dominiy d g/o-
fp; ^^"^^^^SS cius^quum rcfurrexerit,percutercrerram .Eftautcm^inguit

U^^^^^^^tcii^ n j!^>^^^^^'^^^^^^ amtnaluo8:umaccaU2;va\&appetcv\s,vcrfansintcncbris,{olu
^V^f^Iesv V '^^' ^'"^^^^^^^^^ocisperlibenterconuerfatur. Quidautem Dxmones^
fi^/^^^^ertjj}^^^^^'^^'^^^^^^^^?^^^^ ^^^^ ^^^^^^ ^w^J'

V^^V^r a^^ ^ ^^^^ ^^t"«c{vtvim aviivivaleft ^ v\cc tamcvA \-vcm\vs y^raeteruoLit , (ed mcvwbravuAa
%a(is^^^^ "^^'^^^^j^' 10:iufmodifuntScd^moneSyincorporeiquid€m funt^nullo acccfi
V^^^'^o^(/^^^^^^^^^^'^^^^ matcrialium reru a/fixi,derKkri;s intabelcenres cainis inilarcon-
V^i^^^v^ faJ^^^^^^.^^-^^^V^^^tvlvo av\vvwalculum e{\: uolatvle& auadrupcs,Y>eduiiA alvoc^uv ftr-
V''^^H^^K^ ^^'^ /^'^c/far,i^/n/frm/'e/?tio/jftw. Cuiufmodi funtScdxmoncs . Neq; en/m
'^^^ara^^n ^iiint.^Uorum qmdem di<jnirarenon funtperfruni,non)tem hominum
■itn, Dcuces Wabct VcfvKttilvo v\ov\vtciTvaUtcs a\vx . Dxvtvones autem expetcn^

Ccc 3 ci-euindi-

Nihii aif-

fersiCh»
icphonrc_j
Proucibiu.
* /. (^Hi dcc^
dc fblut.
& libcrMt,

uerf.cap.

Vcfpillo.
VifpelJio.
Velpcll*.

Hydipct'
Huuius.

Fer^.
Hicroni.s
augurium
cie regno
obdncJo .

* Lib.de Si-

yff/noaur.
Sereniraris
profj^noiH-
con .

DcSecre-^
tU.

Tcmpcfta-

tis lignum.

'Commettf.
mc. i.Efa.
Ditibolvis
Vefpechlio
ni cp!»pi-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2Vol.l

5»^

Vlyfsis Aldrouandi

DeU & pro
ximum .
Vcrpcrtilio
num amor.
*Llb.2.m c.
11. Lemt.
Qui Vcfp-
rilionibus
coparandi.
Haerctici.
^L.^.Chri
fliadHm .

dae uindif^ae appctentiorcs fimt,non ctiam angcli. Vcfpertilio ncquaquam aliarum auium
ilar gfgnj t oiiayfed aimndcuh par/t ipfo psrtus initio, Tales funtSc dxmoneSfadutuo^
ocyfifime muligji^ fuar operationi finemimponunt.Quiigitur uenerabundi procidunt
monibus , allegoricc dici podimt Vclpertilioncs . Quando autem a fc unus aliquis cxcu
incptiffimam uanitatem idoloIatri«,acde/icrit prociderc VerpertiIionibu5, tuc u^^^^P^"^ jj,
ingredi cauernas folid^E petra?, ac fcifliiras petrarum . Cauerna? ift^ feu forarnina P?^^?!.
multas illas manfiones defignant, qua: meo arbitratu iuxta analogia fingulis quibusq^ 'u
ftum credentibus funt condiftinft^,& (ciflurar petrarum pallionc iJinuunt corporis ^^"^^"
pc eorum,qui funt falutem confequuturi,utad ipfum confugiant, apprecantur/equcrcc
dant (ub eius pcrfc£lione. I tem ^ alibi, fed in partem bonam Ve(|>crtiIionum naturam

iplbs fpontc ab alijs femoueremus. ^ J (ychius de Veipertilione ita allegoricc fcribit: ^^^^^ jj'
ram uolant VefpertiIiones,ita ut pennis pro pedibus utantur , quandoambulant, quo
gnumeftcis,quiconteinpIationidentoperam, horumetiam contemplatio procuKiu
terrenisoccupatur. Sic H^reticisomnibus Vefperc lionescomparantur, quod
ni,uirtutis fulgentiffunum lumen afpicerc,tanquam folem ill^ uolucres,haud polfint,<>
fiq formofilfimas partes intueri & mete ciicumluftrare . Hieronymus V ida timorem,^ ^^^,
6c ineludlabile monftrum depinges,egregic ci Vefpertilionis alas tribuit, quoniam tita^
alitcr atque h^c auis in tcnebris (efc abdant . Canit autem ;
JulJa facitjibi mgrantes accommodAt aUs
No^Hrmritm auium^ iri^ atros fe colUgit artus^
Jam^ emertfi vid trailus obfcana volucris
Purpurei crebra ante oculos fe prdfdis eccc^
J^crtjg refert^ volans ctrcum tmportuna fonans^
Hunc fe£ius nunc ora nigris euerberat alis,

M E D I C A.

Scirni B^iJ^^SS?? V I C E N N A Vcfpertilionc ad curandum lienis fcirru hoc modoUt» ^^^^,
\^-^ yc^cYfilionem (inquit) decvlla^ (jr anfa^um tere, inde proptna cum ff^f^^Jl^^
quantum tribus digttts comprehendttur . K^ut ftptcm Vefperttltones J>^^^^^l\.ifi fr^
repurga,(^ in vafc vitreato acetum forte asfupertnfunde, & vas luto obftr^^^ ^ •^^^(1^*
num tmpone , ut decoqttflntur 3 7 tm vafe extra^o & refrigerato , f^^/f^^^^^^^^L^ifi^^
digitis d/fo/ue; inde proptnabis quottd/e pondus drachmarum duarum. ^^^^ ^ y^^^cii^'
pod»- hoc experimento confiat, Ad podagram eundem * Galenus adhibere docet , hoc pac^^^ • ^^^^tf,
gratT) . lioncs tres aquA pluntali inco/^utto^deinde h^c ad/jctto: Itm femints trttt vnctas tiif,oua cruda ^^f^l ^ iiifi^^
*3 .EupQYif. ffjf^f^ i,bubuli flercoris^cfrd vtriufque vncias itij.Omnia in vnum corpus reda£iaJubigttOt& ^^*^^ r ^
V\ 8 y?W^/^«^/V^;'/^w4/'/'//Vrf/^. ^ldem pfilothrum conficerc docetex Vcfpertilionibus
^•£«fJ>^ eorum uiui in bimmcn dimitrantur,donec putrcfcanr . Atque tum quemcunqueu^|^^^ ^0'
Ad arthri' jnungi iubet.Auicennaoleumarthnticisdoloribusutileita parat.Accipe Vcfpcrtil^^
didis dolo (jecim,fucciaImarmacor(hanchcrbamcflcuuIg6 S. lohannisVcnctisdi^tam,/*!;^^^^^^
* ncnfis , at Monachis Mefuem commentatis mcliflbphyllon ) & olei ueteris ana ^ aCj^^'
chi^, caftore/,anadrachmas iiij, cofti drach iij. Decoquantur fimul donccconfur^^^j.g5p<^'
$»nguini« feu porius fuccushcrb^^&remancatoleum.Sanguincm Vefpcrtilionis plurimiii^^^^^quo^
vis . lothri uim babere tradunt , In primis affirmat id ipfum ' Plinius , fed malis P"^?*^^ i^^iatit^j^^
*Z.jQ, ci, iniberbes e/?e uoIumu5)iJlitum non fms proficercmonct, nifi cicut^ femen , n^I qIoCO^^I
P\miu»cQv m Galcnus,etiampoftcainducatur,Neqjenimrcaeeruc?(emcn apud Pl""*^^^^^^^^/;/^'^'^^ ,^
*** * gitur,qu6d mhil ad pfilothra ualet. Sic mm aut in totum toiLunm , inquit , aut '^^^ ^f^,^tfi^m^'\

Ad tnchi» d^iecur adm/fcent, Adtrichiafin, quaoculipalpebrarum pilisinfeftantur,Arcmg -jen

^ ^'Galenum VefpertiUonisfanguincmalijsquibufdammifcet,ut& Ant. MuwP
md (cm ^^^^^^^^^^^^^^^' SercJiusquoque/I tc hocuirium infe(tcr,(S<rpi7iocuiismoie/lii^^^^'

Brgo f i u q ui t) locum cri,v/s vfdft contmge cruore
l^icm dxt am$ trentulis fimuUt qu£pelltbm alas .

; Wip^ui MarccUuSj /Ciranidcs,alijq,- recent/ores ex iiiis,utcrec/o,repctunr. Q^^^^^- ^ng^'^'
stUbi pfilotluum cx ccrchro Vcfpcnilioms, dc mulicris Udtc composfi, Ipcum 1 Jj^i

Ornkhologia: Li'b. I X. 5^3

J-r^ll^ =^''i''^"»<: vmi fa.iguini VefpertiUonis difcrte dcmir,in hxc verba diflb-
*>aii>t,uir'f'" ^^fVr^^^^^^ 1""''"" 'fi ^"■i""'"' ^^"■'^«^ illmxturMurimo « uwpre d

'«fiproW^n? "^f" <^"^'.'f*'3'fque,vbi hocfaaum erit.aucprorfum p.los non prodituro^,

'*«eref *'*''^.'"«ur,quod ncmp^ pcr fcfe partc?,(]uibus impofitum fuerit, haud ftrenuc
. 'f^^l ea« ^"""^ '3."' Pfc-orum pudendis fanguinem Vefpcrtilionis illinunt, credentes ita diu -
'''«'«lusSbus- ^"'"'""'""'^«^^'■"^"■'PoOe.qupdfoitef Georgius Piaorius diccrc vo- 'm ^mo-

■Eff volacrisfimuUt tremulis qux fellibus *Us , '

^'tUeiatfullosvberibusgJuis.
PfiUotrum referuntinamdire foffecruore^
'"litts Al &''"">'" quemuis rtddere Princifihus ,

"'«es fari^^r'^"""* '^"'^" ^^"Suiiie hoc euulfos pilos.iic renafcercntur,prohiberi pollb fpe-
"""tin^e e n ''a '"^ "'^'"'■' ^'"'^' '•efiiSCMtionc partis vchemcnti tale qui<i ,,oflb
'^mmiy"r -' henqm. Vcfpcrtilionis tamen fanguisadeo frigid* tacultatis

>» "'""iationeT, I"'*'*«f'="«damus.Natn in totum nullus (■.ngu.s frigidus cft:in « Auicenne »
r^xpuelL, '^S'tur ^«?««/«« ^r.Mfr^ , c^;«,n«<.„,„„. „^an;nalU- 2.C.74 , .

.'Mare v r r"'' '^S'^>'.'"*' ^"a"guincm Vcfpertilionis i.iunaum uel illitu Au.ccnnc^

^^dria T '^^I' ''''r"" P?^'^'-'^'"''''-^" "'"e alios uiuos Vefpcrtilio.ies... vas •

^^'^ranluinc Vcrf>;rtiIion.sproponit'"pS iStiE^^

Vheri-ii;^ Marcc lus tmpericus fuo teftimomo confirmare annititur. Auicenna ccrcbrmn t'«^ •

^&ren^^^^^^^^^^^ ^^*^ M.-.n. An.elIe.II,tumTadVXL7."

Vefi>e«n^ ' '^'' "ond"'" P'-ine cotirmatas. Si mus ara.ieus momorderit iumen-
?'''f Scerr^7 . r K M ""r ^''"'°^ vtiliter imponitur adiefto aceto. Apud Au.ce.inam le-
Vndi v,m I k ^^"•'f ""^ '•f '^'W": S.zarach, cxponitqj lac vel vrinam Vefpertilionis ) ab-
^ Vefo- '"li ^"^^''''''^ caleface.e,& curarc ungul.im , & albuginem . Alij c contra, fter- Sce„r..i-

Nreteft!n^"'V/'^.'''^''*""'"'''^^^^

^f^cu lta;r«J!ft • c"" "'"'"^y '^'l^f rtilionis uenenofam qua.idam , & fepticam ha- Si".ach.

vS r S''^? A C^';«'' &^o'-"'.& Gall, conferu.uad vig,I,am, etiamPh.lo- ''"^"-^-
j^'P«VeflS'"'''"T 'Tl '''°'''"T^'"°'l'^^

^ >ientem'^-r ^r.dum,al .gatu.n ,n dextro brachio vigila.it.s. Na.n fi ponatur fuper Vrin. vis .

^'«<^4ifll r'''^'^*''"''''*"''']'"'^"""'^^^''*^^

r!"'*'Jer,^r. I "^'■'"'"^^"'° ' ^iu^fol^f* mammisiUinebant : neutrum tamen ego

h occiy '"f?''^''"/^* ''^'^ ftomachum extcrrainat,& cibum corrumpit . Rcferunt
^'''ciam ■''''" •''''^'°'^"'^'''*^''""^^"^^^ MartyrinVrabanouiorbisamplifllma

'^^ntn^'''""^"**'^^''""'"'^'^^'"'^"^!'*''"''''"^ Vefpcrtilionesnoftii prodire Turturi- k , ,
>!tperti c, WorfM lethali Hifpanos inMare^idq; aliquos ex militibus,qui hofce mor
*?""'» m r "^**^ . ' : Qll"''"^» quofdim diem ex eo obijde , tam diram atque atro-
■1, 'Jjecfi/, "^^oru.nerteaiunc. <^ncifitstameny inquit idem, frMreieilusinterrogamimihi

'''^\l^J^'ieob"i'"''''"'"''*'''"''f"'"'''^''fif"^^^

Vcr* ''^'''''5''«'' "'^i" nocttijfe^quam fialtertus animalis non ■ventnofi detihus Ufiis fuijfet.
M '^»rir>° , 'l'.er"''ionisfiueuenenatuseft,fiueveneniomnis expers curaritraditur,uei
Ch^^ita R'r'^'^'i-'"'efife,ueJc/neretanfuinfer«enfe,quanfunitoIcraripote/?-,parteobiuta m c v

C"^'^ ci!^ k"*^ ^^'^ modcquo morfus can.s rabidi fanatur: prouocabit inprimis «.«10 .
K "'es T ^"'■Fo&-3cefo&fun</ef /t/pcrcapuf ^gr/iacrecens : & bezuar ei funt cancri
^''^ubM ^'"''^''^''''^^'''''■^^^^''^''^'^"''"'''^''^•^"^'''''"^''^^^'^'^'f^fes^fedfw

^'Itiioi ' "^ I "^*" UTipt«,quas ctiam ipfe Phnms homo Ethntcus faperc magiam dixit .
"tus iedor /icfein quantam uo/er,hi$ adkibcb/t, qua: nos tamen , ne non o.nni3 i

nohm

, 1i

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

5^4

Vljfsis Aldrouandl

Cm

nobts reciuta quis qucvi po/TIt, hic fubtexere voluimui. Huiusgenem, id eft",

firdm innerfo captte infigAtHr.amMlctum c[f?.prxferttm(j^ ouilthus circumUtum iottes^& pedibus mifj
mfupcrlimwar/, Mrj;\ \n\vtcvc^ ti-uiunr VcrpcTtilionisfiii^uinein colle^lum ^^^^^'y ^^gffi-
rum capiti imporitum libidinem moucrc , fi fagittarium Sol vel luna permeet , tum ^^^^j^,
lio.iiis alas crcmata,s,& oleo tritas febrieiitibus imingiuit . Caput Vefpcrrihonis ^^^^^^^r^^^
gatum fomnum arcct. A tque harc omnia ex Plinio. Eiufdem capu t cx fublimi arborc lu P
fum fugare tradunt locuftas. Cor etiam cxitum formicarum prohibcre tradut Cardano

V S V S I N C I B O. "

E S P E R T 1 L I O N E iM , etfi impurus fit ,& non folum iege ^^^^^]f'J^^
ctiam afped:u abominabiIis,reper]unrurtamcn,qui in cibum admitrat:ttc^^^^
Strabo autlior eft , Borfippa vrhe lUhtbntJi , qu£ MefopotaniA contun^^ »^^^^^
Euphratis conuerfiones, mAxtmtim cjfe VcjperttUonummultitudincm , ^^^^^^^^^^k^q-

fmt.qukm quiw cdteris locts capmmur , coscj^ in efum condtri . Qjiin cmrn quf

riam Nauigat.Orient. confcripferunt,in infula S.Ioannis Vefpertiliones aHcrunt rcperi^.!^^^^
tantiim efm aptos,verumetiam (^ipore&obefitatcgratifnmos . Eos feruenteacjuaexp^^^^
*>Excrcit. t^uiitq;; qualcs apud nos pulli Gallorum ^ieplumati, carncadmodum c.nidfda • ScaJig .
^ 3 ^-^- fpertiliones tel>atur,qui magna copia-ab incolis inful^ Catigan in mari Sur fit^^efitantur) i
U eJJema^nitudtne,GAUin<tfapor€ ,

Ntirricis ty
pus .

ImbcUis &

HIEROGLYPHICA. ^

jr V L I E R E M la^aantcm ac bcne nutrientem ftgnificaturi Acgypi/ , ^^^^^^^jocU
/1 nem pingebanr. Sola enim intcr omnes volucres h^c dentes ac mamiri^^ ^
r A &: magna cura fuos foctuslaftat. lidem imbecillem hominem,& temerc au^^^^j^.
aacTstvp' mondrare volcates^Vefpcrtilionem emni;ebant,qu6d hic,etfi pennas no habeat,voI^^^^^j^
Ala Vcfpcrtilionis ctim formica hominem fignalyatyqiii (e extra domum fuam conti"

P H O V E R B I A.

Vc.r eirilio prouerbialitcrvidenturappellari, quigr^^j^t.

qui di- ^^^^^^^ ^^^^^ ^^^'^^ cont.incnt,ne a cieditoribus appellcntur;no£tu P^^^^^n'"^

*'^"^"'^* ^m^L^^^ia. * y^\>i^nus\ Stqutstta(hpuU;itffp'6deat,friHme(fefHremnonejjcyf^cfpcrtt^ .^ifl'
* l>h. Tan- ^M^^m^ ^ c/fe &c. Qui Jani hoc loco legunt pro Ve{pert\\ioneve/p/llomm,aut'^^^^^^^^
de5i.ii'tit. ^^^^ ^ A\ciatus\ntcriureconlukosvndiquaquedo£lvifumisputat Ve^V"^^^^^!^
n^bi^^' ^^' ^^^^^^ ciidum (vt diximus) qui metu credicorum intcrdiu /aticat,no(5i:u P^^^J^^i^n^^
')ficomm giumfumptum ciycvidecurcx Apolo^o quoda!n,ime Aefopi/jucalteriu^iilumii^^^^y^jiil^^»
de reY.fig. Xefopo indignus vidctur) qui \iarrat V efperwUoucm,Mergum,oC Kubum (bcictat^ jcr^to^l' ^
A\)olo^as vt coiifiitis (brtibus pariter negotiarcntur. Vefpertilionem contu Wle pecuniam jyjff^^^^
de Meri^o ^^^^ fumptam,Mcrgam aliud quidpiam, Rubum uefh&m . Qjmm omnes S

VdveiuVw „,j^}ig],jfjiyent,Vefpert\\ioncm,metucrcd\torumii\terdiu\at\tarc,noauvo\aretatt^^^

nc srRii- ^^^^ obfvderclvttora , ac fubvnde coUam demittere in fundum , ficubi reperiat ^^^r

' eicSias in lictu^yucl in f indo hxrentes: Rubmn prxtereuntium adhxrere vc^^ibus^^^^^ijOf^'^
tc fi lam rcperht. Mihi tamen videtur V efpert\\\on\s nomen, vt ant c dixin^ns ^ ^^^fj'
iv^ fas;\tvuv\\i\feruutiicompctere,c\u\t\odu ab hero rolitusfittefe (ubducerc,Iaticaf^^^.^^j^cr
eufilm ef?^,ncagfio/camr. Nnn mox proximo capite pro Vcfpcrtilione erronemP ^^-fci
gifimun.J^uu/^^uisfmqwt,s^/puUta^

men ea uoce fec^^ uf\ fv\nt, u\dd\cet y^ro houwue auc\v>vt\s t\de\,ciu\ nec huius h
fius,cumucroquetamen coiludat. Veipertilio enim ficeautrumqiUtnecmtera^^^^^^J/^^^
m intermures planclocumhaheat. Vnde ' V arro,f^^7//s f//m yefperttUo, neque trt ■ pftj^ ■

thonc .

ne(iite m voiucribus fum. V cfpert\\\o\\\s co\\u\c\um torquerv potervt , & vu ^^^^^^^,^^»^^;^;.//^^ ^"^^
'^JifTrini*' ua'ganturiquos *^ P(autus uocat (atcbrico/as : , niquir, ''^^:/^ '^^'^^^^^ ^^^''^^^

^ ' • /fum ci/rrup/or. Budxus in citatum pauld antc Pandeaarum ^ocumVcipcruX^on^^^^ci^J^^^

arV\traturcft'cc\rcuuvforaneum,& ex{ormv\\aueua\\uovuv\\ defuvwv^tvvv\\,V^; ^^jynct^^^
f uv\dcm Pai\dedarum author paufb ante mvopem dixerac , ic/e^, VoCt^*^''^
8c uefpcri iuftam aciem hahct, qui Latmh lufcitioius dwmir aumm > ^ > att

Ofn/tho/ogi^Lib. I X.

585

, E M B L E M A T A,

^efpere qu^ tantum vQUtat , c^ua lumine lufca eH^

^dtcum aUsgeJlet , cxierA mnris habet ,
^dres diuerfas trahttur , maU nomina frimunu

Signaty ^uaUtitant iudiciumg^timent»
inde rhilofophoSy qui dum cdepa quarunt ^

Caligant oculis ^filfaqJoU vident
7andem ut verjutos cum cUmfe^entur vtrum^ ,

^cqummt neutra qui Jibifarte Jidenu .
^JfumpJiJJefuumvolucriexMeneide nomeru,

Socraticum authores Cherephoonta ferunt ,
fufca viro ficies , <^ Hridens vocuU tali
j. Hunc hominem potuit commacuUre nottLj

sRNStTuSSr''"''*^ MAtA CA VSA -^,,^

^ff^culiusfuperumJpernHnt.fejlum^profAnAnt^ x^.

Et leuibHsfaUunt tempus , opus^^ iocts :
frotinus involucres deum CMeneUes , has , qus

K^fero vertim Fejpere nomen hahent .
^^^^fctttnttenehras.&folismminavitans^

'^c6iafrcquenUntesMmida nocievoUnt
Mordere os hominum.quamturpia dicere pra fUi

Luc efacraforum mens vacet, os^ Deo^

N I G M A.

X >n«rtitudine&ambiguitatcnatura:Vcfpertillonb,qoanc(7ucau«nai«*
quadrupespIaae,utrumq;tamenquodimmodocflc«idetur^atumarburor

cuint^ap.denoUpuie,auemnoaue/uperarborew,6.rbomCu^^^^ ^
hic Enuchm tufcus tiUaro ex.cuait pumicemin Vefpertilioncm fuper fam-
buco. Curcmm Vc/(,cro//o mrc3UKnoHamWicatur,abudca nobisfuolo.

C'^*«tun, . ^,"' '"(«^"../o 'urcau jno«au,sdicatur,abudca nobisfuolo,

^''o* n^' quod a as & uolatum cum auibus,rdiqua {cti omnk ue dcntes,m3m'

triplici fcnariolo cnprcM^^Vctxm Qtmitm :
^^»0 , non homo ; videns non videns alitcnu
^ ^f*i*iem ', lapidc non iapide -, percuiit

t^ioncaUudScrapromiaenigmalegiturtriWhifccucrfibuscxpr^^
'^xmihidat nomen.frtmo de tem^ore noCiis »
mihinon eHiCumfif m/h/fennd vola/ifii
• <<«c6r« fcdco^cc mc commiuo diebus^

^onef.difcU

APOLa

S%6

Vlyfsis Aldrouandi
A P O L O G 1.

P O L O G V M nou qiii Jem Aefopi, fcd alrerius mm(dxm Acfopt f?m«jf *
Vcrpertilioiie, Mergo,& Rubo,inrer proucrbia rum recirauimus,c]uod jj^
ficationes Vefpertifionis dechrandas facercr. Alius ell huiulmodi, & 'P^^^^^jj
tura ancipiti animalis pccicus,vt & arnigma,quod pracmi(imu.s . '^"'i^"^^" jjio
cxulareiuflis cdi^o, WcfpcniWodimy^c murem eOe; riu fus alio
VerGpcles m irium pro nnlgato,aucm (ecllcdixit. Perftrin^^it Apolo;;us vcrfipeUesquofdam,qui''^^^^
aenocatVc Prochci cuiifdam omnes prorenata^&exfuocommodo vultus induunr, fequenufl
l|xercilio . ^^^^^^ jjj^^ riniuJanr,tcin pQii ccrtc fc accomodanres & foro,ut dicitur,uti (cicntcs.

Hift.

A

FABVLOSA.

E L l A N V S Mcneiades tres forores fuifl'e,fingit. Leucippcn, Ariftippcn,o^_.
thocn,quarum una in Cornicem,aItcra in Vcfperti/ionem,rerria in ^^^^^^^^(^^tr
— . lj,iccho mutata //f, quod Ccihcet hiinc ipfum pcum yciufquc orgia contcrnp ^
Ouidiui ucr 6 on^ nes fimul i n V cfpertilioncs ucrlis fuilVc fabulatur candcm ob cm^ '
K^t non Alcithoe MimtAs <jrgfa C€ftft
K^ccipienda Dc/3cc.
ttpaulopbft:

Finis crat diclis adhuc Mineia ^roles
yyget optts fpcrmtg^ Dcum fcjium^ pro^hanaU

Etquibufdamimeiicd^is :

lamj^eliesexa^userat^tem^Hsj^frbiBat^
^tod tu fiec tenchras nec ptjfcs dicci e rjoEiertLa ,
Ud cum lucc tAmcn dubia, confinia noClis ,
Tec7a repertte quati, pi/rgues^ ardcreviderttttr
tampadesyir rutults collucent tf^nihus ^des .
Vdlfaj^fauarum fimuUchra vlulare fcraruni^ ,
Tumida iam dudum latitantpcr teBa fcrores
DiHcrfi^ locis ignes, «c luminA vitant ,
Dnm j^ pctunt tencbras paruos memhrana per artlfs
Torrsgnur.tenues^f includunt hrachia penna :
T^cc qu^i ptrdidertnt vetcrem rationt figuranu ,
Scire finunt tem hr^, non ijlas pluma leuauit ,
^ufiinucre tamcnfcpcrhccntjhu} alis ,
Conatxj^ loqui , minirHam pro corpore vecernA
Emittunt pcraguntj. leuifiridore auerelas ,

7'cfiag^;wnfiluAscclehrantJuce»i^uepcrof/» > ^

Nocle volantferoque tenent a vcjfere nomcfu
itpaulbpott

fotuitde feilicendtui

f^ertere Mxonios.pe/agoque immergerenaMtdS^
£t laceranda fua natt dare vifcera matri ,
Et trifUccs ofcrircHuuis Mcncidas alis.

ij) (?rrilionc

H I S T O R I C A.

ONACHl cuiufdamdcfpcratomorhohhoratitisarqiiccu^ - .^1^114-
mirabiU a Vefpertilionc torte fanati, hiftoriadigna "^^^'^^^^j.Si^^^^i'
ilent VeflKrri/ioncs inflar cuficum noftii dormienres ^n^..

nachrsqif
^ uiuis exce

m\a ranquam unico pripfiJ/o/ijmmopcrc c^erer, Cbyniri^us bis rerucfcalpe\lo^^^^.^,,,5r(^^
tanr\\lum quidem fan^viinis cxtraxit.V nde pro iam iam mbrituro defertus crat a ^ ^^^^ \i

t quuAcm Van^u\n\s cxtrax\t.V nde pro \a\n\am mor\turo deVertus cra». . ^

rf eYrremoe/uj/edi\5to, curarunTcpu/crum abierunr. Addc^^loratutv., -^^c'^^^
ccifjnerebantur^poftridie msincxcucrtuntur, hojninemq; uiuum, & {o y

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

Oinithologii Lib. I X.

587

^SeS/ '^*^'^"^^'^'^^'" mordicusampuiae, vcmm aperuide, fanguinem adfaticm
&nit.H ^2P^'^^'""^-^^^^'^^>^^^^"''^^^" auolaab,venardiaaapcrta.Breuiitaqucc«nobitahic
''^"rcftitutus ad munia confueta redijt.

STRVTHIOCAMELO. Cap. II.

V I V M omnium rapacium,cam diunurum,tiim noftnrnarum hi/loria lara
nvinc ad calcem vfque perda6^a,non vidchor ordincni nobishaftenusobfer-
uaium,inuertcre,fi Vcfpertilioni.quem nodlurnis adneximus,Struthiocamc-
lum,a quo * Plinitisdeauihus fcn>furu5,ex:orfu5 cil, fubiimxcrim , fdbulofisq^ ' L.zo.c.2.
CLim rapacibus,tiim non rapacibns,q\ia? fubrequuntur,praftulerim.Struthio-
^ref- • ^'J"'^^^^'*' codem modo,ut Vefpertilio , partim auem , partim quadrupc-
^^'^Has qiiinonvrqu.idrupeS;pcni)ashahtMr; vrnonau/s,fuhl/mcnon vol/rcr,nec

\ '^^^^^'^^'"^^^*^^^!^^''^^"^»^^^^^^^'^^^^^^ etiamfiitan-

K v/'^* ^J^^^cii^ ranquam quadrupes ,cum digitos non haheat, vt aucs,fcd vngulas bipar-
MuIcq C im it.1qucinhocconucni.2nt Vcfpcrtilio, Struthiocamc-

^^co'^^^^^^^ ^^^'^^^^^^^^^'^^^^^^^^^^^^^'^^-^^^""^'^^^ videba-
9ucmag(scum vterque gcnus nonhabciic proprium,adquodpotiaspofirmt reduci.

M Q^V I V O C A.

TRV THIOCAM ELVS intcr (Iruthij hcrb? nomcndaturas lc^itur SrrutV.oc»
apudDtolcorukm,cumsraclicihusadacndos mcnfcs' H/ppocratcs vtitur. me/us hcr-
Hanchcrbam quibufdam lanariam dici fcribit^ Ifidorus.Suntqui flrurh/um •
fiue flruchionem diftam vchnt , quoniam folia cius \ trimq; lancinata pennas * ^-^^
^"^^ ^ "'^ ^fmu/c/iruo/um &'a/»^ phntx -i pc/in:jrum fimilitudinc nomcn iT^^'-^^*/ '
Nnm ^^-^^^^^^^^^FiliXjTTn^cdicb^hocelV^alara^quiu fcilicetfoha eius vtrinq- pen- oriJcp'^'
%U tr^T' ' Diofcoride^digcfta fmt . Abieds itcm,& Sorborum foha Theophraftus Fihx Ib a-
'^^^vf^a^^ ^f^^-^''''^^^^^^^^^ habenslcbosexajosadner- iiiura pen-

V(J ^'^rcT. ^[f^^^^f^ iuquit, firj^nU midtitudme partmm. Decidtmt,fed tcttm foUtm fenxfrcie, dida.
Nc^vb'^ -k p/jncarum fimilia Scruci] auis pe.uiis dicantur,idem Theophraftus teftis eft, '^•^.f.i?^^.
V*^,/ hidiarloquens; /n IndtA, mquit, arhor q,udamgfgm/ur , cu/fol/ur/ijpec/e pr^kn-

Nue 'J''''^'^ Struth!orur»,<^u£fnpergaleis imponuntur lonr^ftudirje duorum cubttorum . Struthium c l-
Krt^^'''''^^^"^^^'^^^^ '^^^^^^^"^'Struthiiimitcmproobfcxnapartcvinhin Mimis ZTlZ
^^^^^^^ fo]er,quandoquidem liar c corporis pars coniu^ium maximc promouc;2r,& ^ Z.2 2?«^
Hion^^'*-^ UKrementis. Egovero campartem id UQmmis obtiuuifte putcm , quomam fn.
"'"Ci mfi^nirerfmtj vtdicemuSj Vcncrei,

S I N O N Y M A. .^.

O N uno nomincQvtLafmisfercacGraecis^HehrgisSrruthocamelusucnir,
fcd pfuribus,ii(q; adeo confufis,vt «quiuoca potius^quamfmommavidcan-
fur. Azida iuxta Phifiolo^um A uis eadem ei}:, qu^e Struthio . Albertus Afida
legit pcr f,dicitque voccm crte Graecam,quat ab alijs dicatur Chamaelcon,fed
pro Chama:feon (cribendu eft Scruthiocamclus. Afida vero Hcbraicd nomc,
(, 'H . non Gra^cum cffe uidetur,n6 tamen Afida ab Hcbrxis profertur, fed Chafi-
13 in^^'^^^^ ^ * ^^^^ ^^^^ cvimNcclafa Auc,quamK\mhi?auonc, Chaldaeus GaWum fyU
'^^^^^Uia^?^^^^^"'^* ^ ^^^^^^^^ putatef?efi<2:nt30 Srruza,idc(^,Struthionem.njp*' nn bath
j^-^lu^f^^^ *^^^^bi poninn thcmate Ain yy, & exponit aues degentes in fohtudinCf qux vo-

Suacbium
pro mcntu

^ii^^^^tra r ^!^^^'-^'^^^ • ^^^^^^^ ^^^^ bath miuorcm^ft'c,leanim D»3y* maiores , Septua^inta
Pcnv^ ^^Y^^^f,H/ero/iymus Srruthiones.Anima/efie aiunt/emper/o/ftudmis amas.auod

^^ttil^^,'"^^^^ ;\»c:'m n2 bath naamithj ;Arabs ncamath: /^cr/apr.rterm//it,

i\w r<;i\^« \ \ -"'7'"«^' .-i.Lin..i..w.iw^.. — .^...j..w. *v^*.cuviinis amas,quod

V Aa//W\ V ^^^^^^^^^*^^"'*»^^"^^" dererraalriijscleuarinequear, quod Sfrurh/o/jiconuc-

Afida.

Suuxa.
Bstth isi*'-^

^£/aifC.iJ,

vocepohturu5,utpcrverfuin totumfecir. Scpru.? <;inrjijitcrprcrcs ^-p^^oc,

Barh naa-
miiha .

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

5SS Vljfs/x Aldrouandi

Taenath. Hicronymfr. Struthio.Dicitur & Hebraicc hcnath ab vlularu;ianpth cnim ^'^"'^^^.^^ ^^^1
do Hebr^JM vndc e(|-,quod quidam Vlulam interpretantur. Dicitur Bath iacnath , id cnj^
Struthionis.eo quod hominesfarmcllaterc vefci foJent, Scciim adhuc parua eft:, teftcR^VA
^Cdp.-^9. uidKimhiinlib. Michol. laanath apud ' lob fccunduni AbrahamcftStruthio. lobinqu^^^^
^ cncfa£lumfratrcmSyrcnum,&fbcium r/o«^ftV.r/5«^?fautcmdicir,quosnos Struth(^^

^Jn Sireni- yocamus , utinquit^ Suidas. Habitabuntcj,- ibi fihar Struthionis iaanath . Suntqui KaflJ^
Ranan. 9"^^"^ Hebraicam voccm Struthioncm vcrtant. Thalim teftc Sykiatico cft Struthw n; '
Thalim. Vctusgloflbgraphus Auiccnn«IcgitThaIi2,codiccsnofl:ri Auicennar Thaliumhabcntri .
Thalix. lium,inquir,explicauimus in capitcdcStruthionc. Voxfortc Pcrfica fucrit. Naactiam3P^,^ifl
Thahus. Syluaticum Struthionem flgnificat^codex nofter Auicennar habct Naham; Belluncnfti 9
Naam. Nham,& e(l,inquit,auis Strutihio,aIialc£l:io Nacham,quarcll:auismagna paluflris. ^^^^ ^
Nha^*^' camelus,ucl ut alij (cribunt,StruthiocamcIus nomcn Griecum cll- , quod Latini edatn rW^^
Na Jiam "^""^ ' Pl» nius , mulijq^ ali j rcccntiorcs , ut D. Hicronym us , &: eo ctiam poft-eriorcs aj'))
^ * Gaza^multkji,* uu'i ali j do6Vuii*^' ^*"**'**'^''^*"''**"''' •"^'"'••'»*" tir»riri/"fiii-«f#»n'iit-ifiiii"^fr'iifliiiunti'_

6Vilfimi Struthionem uocant,nondcfunt etiam qui Srruthiuindi
2o«3oc Valla in tranflatione ' Hcrodoti,&apud Philoftratum in uita ApoIIoni; . Synonim^
2o«3ox^ ca funt, ^-p t3o$, ut Philofl-rato,atquc etiam Ariflotcli; <rpiSczcL/un;[ii<r Hcfyclno ; '^P^^^^^^T
junAoc, C)ppiano , rccentionbus Grarcis gp,4)QiL(tiu.y)>^t;, Suntqui aucm h.nic mafculini generis
2pk^o/oxa ^'^^cdeluntqui farmininiiapud luIiiiCapitoIinum Struthioncs Mauroslcgimu-S&apu^ ^^.^.
/<>»Aor. pridium Scrurhionum fcxccntoru & r/>*^3oV 0 A'/ja/3/oc, & <;-pHbo^ xtTctyajo} ah Herodor^ K |5
XpH(po)ici^ nunciatur, & Aridotelcs g-pt^o\ 0 1 y Aty/3t;>jdixit,mafculino fcilicetgcncrc. Ariftoplia^^^^j^o
^^g^ multiq; aiij Gra^ci ^piidopfziya^lw^ ucl At;y5;;t^',ut&rccentiorunietiam nonnulli ^^^^L^,
gcnercSrrurhioncm magnam ucl Libycam diciit, Tcxtor RauiHus Stnithium uocatn^^ /-^,
6c f^minam Struthioncm, fcd abfquc authoritatc : quarc nihil cgo rcfcrrc putcmj

Poena

qujr. ait,qu6dex Africa mariin Italiam aduchatur, PaHcrem autcm qubd eius

Paffcr ma- ra t . Ego ucrb uocari crcdidcriin Paflerem, & Paflcrculum, & Grarcc $-/)fe6oV '^^•''"^''^^{o^

pcrironiam nominccompofito,uclut fi quis pyemarum gigantcm diccret, uel liotn^|^|'^jj|.iC j"
Stmthio di gjg^pjfg^jm . At Struthocameli aliud etymum eft, ncmpe,qu6d colli , &crurfum \oi^P ^^icii
Et"v i^on camelum nnitctur. Eft cnim ftatura homine ipfo proccrior . Ciim ucro & multar ^"'^miO-
Chocnoca- collum nempc,roftrum,ocuIi, caput, crura , Anfcri potins quam camelo , fimilcs fi^[ ^
mclus. camelum potius quam Struthiocamclum curiofus quifpiam uocaucrit. Apud Varif^"
A}/3uasA ^kta<jfx opvig , id cft, Lybica auis pro Struthiocamclo legitur,ut in hoc carmine :

opvic, i/^oL Xf/Svarffce,

a'- auis uocarurLarinis^utannotat^^Acronr&Vafta Auis^Claudiano.'' j^jhil^F

^jl^^^lit. ^*^"^"^ ^"^^ Ccrnmas appcIIauit,utc6ijcio.nam in tota dcfcriptioncc6ueniutoi^'|!^^^jthj^
Houu aducrfarur,ut poftea monftrabimus. Vcfpcrtilioncm auem non aucm uocant,idcm ^ ^^jfU'^
Vafta auis. camcIoquoquccompetcrcpotcft,CLim utauis non uolcr,&muItas ctiam partescumH
« iSih. i.m pedibus comuncshabct. Italis appcllatur Stru220,ucl Stur20 apud Scoppam. Hilp^ t^^/
Eutropmm. ftruz. Lufitanis Ema di Gci, Ema autcm fimpiicitcr Grucm cis Iignilkat, Gallis ^^^^\^^f\i^^f
Auis ccr- Auftruchc. GermanisStrau?s7ucI Struuf$,&quoniampcniiis ciuspileij&g^i^^^^.^^^^fiip^
J"^* • dcducitur indc nome cin StruIsle,pro quauis crifta,& ucrbum ftruflenpro co,quo^^^. p^fOSi
4nriJ b^^ccrigcre. Bclgisdicitur cca uogclftruijs, Anglis aiiOiftris, uelOftrige* llly^*^^
Auis no» PoloniccStrus.

GENVS. DIFFERENTI^.

E Struthiocamclo , quoniam ut Vcfpcrtilio partim aucm , V^^^^^^ii^tc^j^"
dem rcfcrat,dubium uidctur,nunquid potiusintcr quadrupcdes,^

reponi dcbcat . Palp^cbrae cnim, quibus folus alitum ut homo, ^^i^^ffc^^^^
tus eft,pcdcsq^ bifuloac todus corporis magnitudo quadrupfd^' AjijIiiH
cii m magnitudo Auibus paruacouenicbat; corpori.s r j.,na

fcrri nequaqua facilc cft , ut fcriptu rchquit * Ariftoreles:c6rr.i -^^oi^^.fl^
part.amm. riXpenn^,roftnl,caput,coIIu,cauda,pcdes bini,Aucm qmdcconftituut, Icd qi»^fr^
9^ yltimo. pore,pcdibus in hin^ ungulas diuifis, moribus,atquc ouorum

I

I

^^^^^Ti'^ie n habstuti caf tcrJCjfcJ qua? nonad uolandum,utilli$,rcdaduclociorcm cur- Ab.
rw ^^'^^* itcni^^Jt illjB.parit.fcd non incubat,qua; neLnpe in arcaa fepcliat,5<: (blis ca
'^^poitmodumcxcludar,

FOllMA. DESCRIPTIO.

TRVTHIOCAMELVS An fcre tota corporis fui forma rcfcrt. Quod ^'H''''^-
ad magnitudinem attinet, Auium omnium maximus ell:. Triacnim funt ani- ^^:^ ^^^^.
ma!ia,qua? ex minimis maximaeujdrir,nempecxaquatilibu.s, Crocodilus; cx q "^'"^"^i*
uolucribusStruthio;ex quadrupedibus lilcphantus.' Diodorus Siculusca- nimis ma-
meli magnituclinem Struthioni tribuit. ^ Phnius cquitis equoinfidcntis ctiam xima cua-
aIritudincmcxcederefcribir,quod fanc intclligcndum dr^clum collum quan- (lanc.
ArV^ ^^'S*^l^-Nam rcuera aliaslongc minor eft, maxiinus tamcn uoclucru,utdixi,quarc * ^^^-
\v 1 r^^^^^'^^ Rhe^e Dcorum matri etiam comparatur. Roftrumhabct, fi corpori ada:- '"^^

^^'S^''-""/<^^3CUtum,& robuftum. Capur^nferinum,id parircr paruum, & ccre- /^^j^,^^! ^
^^'^ina ^^ir^^f' J^ullum,plumis haud copertum, ut nequecollum, (ed cxiijuis tantum pi]is,in. 'jnauilus,
-^^^^ lutefccntibus , mari ucro in capitc mai;is flaucnt, collum ucro ad rubrum co- Qir Kh^»
%tg|^^S!^-.^i^iilos magnos,nigros,cameIi llmiles. Palpebras utrimquc,alitum folu5,utho- dkmis.

1 nm nn Jivnm-imo I^oftiurM.

?Mt '^^^* Cardanuspiloshabcrcdixitinfupericu;epalpebr.

^^"i^coloris qualcm dixi,quod ^ Suidasafini ni-nilcdixir,fcd qu.^.m rcCtc,ipie uiaciir. " Tj;-
^ .^^«pilishauddilfimilesfunt, a carterisauium pcnnisdifFerrcuidentur. Dorfi,cuius a

%qL ^^^^ nigerrimar, in tarmma tufcx tantiim funt, & ian^uandam fubRantiam (ua r^i^tii '
%0j ^ ^'^^•^'^^"'^•^^'*^"^r ^^-^'^'^^^ Oppianus pucrum laaantem, uel utltalicc quidam fcii- ^ JnSlrcni^
\J^!!^^^^ >nlidcntem fudincrc polfit. Alarum pcna? eiufdcm coIoris,fcd in fuperiori par- bus.
Ktk-^^^^^' Gordianum tradunt Impcratorem,dum ctiamnum iuucnisc/Ict, trecentos I^enna^.

habuine,quos ego Pha:nicx)^neros fuifle arbitror. ^ Alber- Doifum .
V f^'^k-^^^^^ cubi tis,fpicujax[u£dair),quibus feriat cos, quibus infi-

' v*^' aurhor dc hat. rer. paruum ci fubalisolficulu tribuit , quo fe in latcre pur- ^^^^^^^^
^^«^^[^^''^^^'^'^^^'^'^girar^ciim prouocatur ad iram. Ali) in extremis alis olfcosquofdam ex- c^^i finT^
\i,/^^^!""^'*^/^^^> q^»^us ceu calcaribus ad curfum uelociorem fe incitct, inffigcndo eos ^i.iL 1^4^
hoflg^^ "^>"^^" plerisq^ctiam alijs parribus corporis dcplumis eft . Seti eiufmodiipicula ^nimaL
\ Hz^c ^^^^^^^"^^^S^ obferuare non potui . Cauda? pennx in mare fubalbid^ , in fa?mina Cauda .
^^Wis^i^'" ^^^^^^^^ maximopcrc expetuntur. Coxae fanc pra-gandes ; eiuldem cum col- Cox».
ij^^^^rot' ^?'^ ^^^/ quam rarisornata,ut aui non uidSntur conuenirc,fcd quae cum magni-
|%^j^/^^*^^^atcq5accarni^albedinc,tiiin^u6din anguftum fenfimiuxtagenufiniunturj,
^Vc^c^-i^iiiyr potius imiterur . Cruj-a carnofa cruribus camcloruijiiimiIia,crebris cortici- Cmii.
.'''^^^^^.^"^'«is intecta ulquead gcminos duros poplites. Pedes bifidimorc boum,c^tero- Pcdcs.
Hl'^^c ^^^^ bifulcorum in binas ungulas diuifiiitaque pcrpcram Suidas pcdes afini , Suia^: «r-
, % p^\*^Suc una tantummodo ungula infignitus efl: , Struthioni tribuit . Verum cur bi- ^"^^-

folipedem autdigitatum natura Struthionem fecerit, e^o prorfus ijrno- Curnatura

~ - - ^ - — \ • 1 • 1 1 . ' " I ^ . ..^. • nifulcurn_.

i^^^^coji ^ Nicolaus Leonieas Tiiom^us id quidein hunc in modum qu^rir,fcd nihil ui-

^iif^^UrJ^^'' folUmmodo dxu funt ijs^vt currentes ddiuuent.qut alto^ui» ctrporum mo- i. ^^^^^^
\^^^^.ur^^^' qmd tn AnimtUumgmcre Amhiguxs quifdAm^d^vdiit promtfcuAs nAtura^rodu- nnt,

"^'^ W/f ^^isymirtnis^ vitulis,qu£ cum AquAtilta.tum terreftrtd merito exifttmdripolfunt, Huiuf
^^hi^^^^^^^^thiocAmtlumeffe^non abs reputAndum eft^vtMuisentmbipesefKpennas^ ^plumAs hd-
\^l^[Htt^f^^^^^l^rium (Jlgenere^drgenAs hAbst.qttibus /kne cArent volucres , & bifidAsgertt vnguUs .

vtd*'^^ '^^^poris tllius eB m9les,qu.t htudquAquAm Auibusfed quAdrupedtbus mAgis conueniens,
fi^l^tn^j^l^^^Vcramnunquidhae rationesrutficiant,alijsdijudicandumreUnquo. Nosin-

ii^^j^^^^^minxicoucmpriuariiuejchibcmus id aua-

Ddd LOCVS.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

Vlyfsh Aldroumdi
L O C V S.

J

3TRVTH10NES loca amant defef ta,& fcrc aquofa, vnde apud D.H

I nvmu lcgitur;F//M pofuU ma fiddis quafi Struthto tn dcfcrto. Taiira vero 1
' eiruin copia in deferns confpicitur, vr velut equitu quandam aaem ^^^jl^
eminus , atque a longc videntibus, totidem fe equites vidcre exiftunantiD ,
vit^ fua: periculo (iepiifun^ timorem incutiant. Afrfcanobis hancauc & ^
-Ub 4 m "^rat. ^ Thcophraftus \n ea Afric^ parte Struthioncm nafci tradit , in qua ""'^^"*'l.'lj].,^pi-
tUnlcap:^ Ariftotelcs Struthionem Atricam nominat,& Lybicam . Phnms Atncam , ^ A^c
^ 4./^i...«/. cam,&Poctar Afram Auem ^ctia i^oxl^' pro Struthione dixcie . PInIo«rarn5 n\
-L.io...r. nio,cum dextra Gangem , /iniftra hyphafim fliiuios haberet, acad ^^^J^e^Jek^na ^^^^
^ Ub.iM coinnereStruthionesmultosrefertfibioccurnllc. InlulaDargm , Aloyfio j,,cia
-.M ApoU ^^^^^^^ ^ Struthiones fert , quorum oua non iufuauirer comedir. Pauiu^ Vcneru^ m pit^ j.
« /1* r ^ Abafia difta Struthiones i,^raudei reperiri, Ahnis non muiores memorat.^ Xcnoj^^o
* ii^ Arabia magnos Strurbiones agnomt,eosq; no paucos,quod Dtodorus S>cidcisA
12. quoquc tc^Aimn, Supra EUf>har^to^hagos m^rahia QmqilltStrAioyru^^t Struthtophagt .^^^^^^^^,

« Lii;. i8. ^^W/.^«/«.^e.>^,4/>/.'^^^«^-f lioni^"^
rfKf«rr«/7r,a«.'/w.W/w^^.'/.'^w Strtuhtocameli . Sanc aues eas ,quarum deicnptio cum ^J^" iptis,
Srmtliio- toro a!Kidrat,ab his iiihil dikrvc arbitror,vr neque a Ceruiuis a Diodoro SjcuIo dti^ ^r.^^.^^ ^

Srmtliio- toro aiKi irat,ab his iiihil dikrvc arbitror,vr neque a Ceruiuis a Diodoro SjcuIo ^^^\ J-^^i,
P^^S^ P^- Aecniopix quandam partcmmittcrefcripfit; nam qux ipfe de auibus Ceruin ^^^^^
' m cum Strutbionibus omnia congruunt. Po^tJt ^ (i\\(\mt') qutpHrtesL^ethjopt^fupra^^^S^F 0
^miqt.z. ' Hc(hrt*^ff^rtirtenteshabttar2t,Acihiopesfi^^^ '''''f^t,
AVudeosAtiium fptctes nAtura tarepihusAnimtimtbus mixtti.vnde & tiucs Cn u/na nomi.riAt^J
magnttudineiunt maint Cerut.coUo oblotJgo.rotundts lateribus, atq-.aUits, capttetcnut, oblongo}^^^^^
\l.).c.i^. hus&iuniittrtsfrtmSftrMis,Jixopedc, Struthiocamelos Syriam quoq^ ferre " idem teltatus

V O

X.

Unih ^A.

D

t voceStruthiocamcli nihil mcmoratu dignum abautkoribus pro(iiwm jj^fC.
bra-i tamen Struthionem laenach appellantab vhilaru . lanah cnim eis ^^^^is^O^
Sunt qui proprium huic aui efle dicant , vt matrcs femper oberrcnt , ^ ^^^!-^-,.jptiif*
defcrantiitaquchos ob cibi inopiam flerc, atque vlularc,ad quod fa:pc alludit ^f-^^^^^^^^Q^^*

"MichA I. vf "" factAm planiiumftcut Dracones,&lucinm fictitfdialacnah, \d cft,ficut Vlula?,uc?l St^
Qu^ fi eorum uox fit,alij pcrfcrutentur,ego uocem eorum nunquam audiui .

V O L A T V S. G R E S S V J;,

TRVTHIOCAMELVS corpons moIe,qu^ in fu blime ferri nequif, ^[^f^nciti^^J
rcliquit Ariftoteles, impeditus, a terra non eleuatur.alas enim habet non ad ^^^^^^fib^'^
fed vtPUmanis verbis utar,-:// currentem adiuuent. Lcnth incedit,nimirum cun^ \reU^^^^^'

S,„ _

fcftinarc,nec fltquod urgeat,qui alioquin celcrrime currat,^ vrrimq,/n ^^?^
&tanquam uelaeas cxtendenteadtamuclocemcurfumimpeUitur,utPhniuseqv^ j
infidcntcm fuperare & Oppimus cumalio aditc uolantc contcnderc pofle dixerinf • y

VI CTVS. N VTRITIO.

Struthioca
fnclum tcr
rum noru
c6coc[ucrc.
" Jtj prohoe-
t»io Probl.
^L^cpifi.ii

i^rTRVTHlONEM carpophagum clTccx* Strahoriisucrbislic^^^^^^^^^^^^^^^^
re ; fcribit enim, Venatores cuth eos ca^erp rtudent femen (^ergere^fio du
^ ur po/lea dicemus. Sunf,qui fine delea:u,quicquid obrigcnr^ieuo ^^^^fin
ueramhec incoaa,& integra in uentriculo cius remanent,C^ ^ ^^^pafu
tandeui animal ad mortem , ucl ad tabemdeducunt, urin ^^''^^^^^ulft^^^^^ij
Qn,are,ii,njmcequidem crcdendumeftferrumconcoqucre, u .^^.^ j^eo
dcrunt , concoaionvsqi eius uim a caUdilfima eius natur a dcpendere , quorum \^^^^^^ tat \
cxemplofacillimcconuincitur^utquilonge ,qu:im Strufhiocameluscalid/or, j^^nt;'^\Ji-
concoquerenequeat,ut^Alex.Aprodii^ustelbtur;Necaudiendus^loann ^,^^^-^)S\fJ^^.

inhortoDucisFerraric Struthionem fcrrumconcoxiflefefe obferualtetcltac ^-^^^fevi'^^-
deinmiraStruthionibuscdcoqucndi,qu^finediIed:udcuorannt,natur;j dixi ; ^^qu<?^

OvnkhologlxLih.lX. 593
^IDVS. GENERATIO. EDVCATIO.

X fabulonfdum pedihusconttniitmfolo^cutnci^hiimilematque incdium
concauiim,labra ambicntia altc cxaggeras,ac tanquam muro circGmuricns,
ncpluuiaeminusinfluat,&pulIos etianu tenerosmadefaciatNocoit mo- Coitw.
Ql (5Mv?3h ^^^^'^''"'"^^"""^j^ed veJutCamdusBai^:rianu5,auerru5ncmpc. Jn V«oi?-
rcraproclaus cft, camqj pluries cxercet, plurimo cxcremcnto abundans,
^^ato-^A r .'Anftotc/cs,& Piiiuiist-t^^sy/^^r^w^/^^rfrf dixcrunt, numeronondetcrmi-
^^^ist,? oatugtnu Amplms excludne.non tamen vno eodew^ tempore ex ents pullos endfci, fed ['^^'

K\^^{'J!^^^^ on^informdri,&conglunnari,fmtm etiamfoueri. J^Tl'^^

^*^'> Ccdf^^^ ""merum non addcm: EifipermuluM\quit,ouiparttnintiimenommd4dfruqemper^
^''df.^n /^/^^««^/^/^rrr;.//, tantumque frugiferts tncubat, ftnml & exifs pullos excludtt, & "'^***
^^^i 'y'T^^^^ vero men(e lulio.Suntautemouama.

I *^qulfi ^^P»"^^ "^-ii^ti^ inagnirudi/ic pius minus quinciccim iibras pcndcntia , duri/Sma
^< n r T'''\^' "^''V? "'""^' ^^"^^^^ > "i^^^ Struthione foueri , atqucit*

i^l>*reH,nor ^i^^^^^^^ cred.derunt, cum quod matremobcorponsgrauitatemin^

^^^pSiL? r "^"^"^'"^ ^"•^mforfe aiiquandocam ouaccu cari/IIma

.1 ^"sUora,veluti i^ropter cultodiam mtucntem reneriflpn^ v^.. ^ . • ^**» uninm

AFFECTVS CORPORIS.

i fierevnquamcontigit. ^rr.f.jf

MORES. INGENIVM.

y.^^ ^ ^ Struthiocamclus dcfcrta incoht, mitis tzmen effe dicitur.Sctmnfue^
tUS Sed mtra , yt Phnij vcrbis vtar, eius HoUditas in tanta reliqut corporis altitudtne.cum ' X^l0.e.Jr-
collafruttce occultauertt, laterefefe extBimantis , quod vcr6 dc coUo Plmius dixit , id
^ ahj dc toto capitc tradunt. Hinc Pocta ;

" fi iam vefigia retr9

Claraftnent obittafugd ^fidt limine claufo
^idendum f euolutd caput, creditque Idterc^
^^dor "^^ ^^'fi '^'^^^*

d ^^>9Uod -1/ ^^?"" ; vcnatorcs cfFugere nequit , at naturar defidi:t , nc ab ah> confpi-
f ^^^r VmK voIunt,id faccrc ncgatjCaufamq; in hoc reijcit , quoniam corporis pars cactcris
l^^^^tiQii^^^^^^^^^P^o^^^chp^r^it, Vtutfit,egomein hacauthorum controucr/lajmmi-
^^^im • T 'jj^^^^^^^^ cxpcrtus . Vidco tamcn facras quoque hteras dc ftohditate auis loqui.
^Ob. Strmhtonem Deusprtuauit fdpentid.mn dedit iUi intelligentidm.

.^^^TIPATHIA. SYMPATHIA.

Stfij.L^^^^^^M ^^^^r!^^'it^crcciuumodi(fetr3dunt,S:contr£L2b equo tititum Semchio'
^^os . ^^^^"^ ^^^^ habcri,qui nempc intuitum cius non fuftincat . Struthio crga foetus "is & «qul
^"'^^^ flagrare fcrtur , ut ctiam paracutas cufpides , casq^ fcrrcas , quas circa ^^""^
Xk^^^^cno^ potiendorum c^ufi vcnatorcs dc%unt,ncgligat , atque ira trans/ixuJmor-
^^^^thicr^ ^^^^ ^^^^^" ^*^^* P*^^"* rcpugnare mdetur ubi ncmpc legitur apud

*f«r^ efi tnfuos pulUs,<iu4fimnfintfitiyfr»firk idhrdmt nuilo ttm$re cogente, ' Caf.i

Ddd 3 CAPIEN^

5P4

A P

Vljfsis Aldrouandi
I E N D I R A T I O.

(apite 47.
^L.io.c.j.

T R V T H 1 0 vifco aut calamis morc aliarum auium non capitur , propt^^
corporis moIem,(cd ^uis , canibus & rctibus tcde Oppiano. * Xcnopn^^^
equis & canibus profUer curfusvelocifateT^iiiiicuJrer capi ^"""^"^'f^J^;^/,
KSfrabtcum, inquit, »f capcrepotmt,ci' equites qut perfeoiuehantur mox ^wf. j
Aufu^ai} mim troculfe abducebat , pedibus fcilicec & alis ad modum
crc§d% ad curfus celeritatem vtens. Compreheditur tamen ab ^^V^^ ^ ^ni'
incurfu nimia lallltudiaCilclAflAtur. Soletenim Srruthio in orbem currerc,atqueitaab ^^-^^
tibus facilC* curfu (uperatur,non tamen ira (zcilh capitur,quippc qui obuios quofcunqu^
^ ""^^vngLihs ad id SiY^nSyZnt^ios re^rg^iujion-es, tanquam funda eiacuJatur, vt** AelianUS)

'0Io3orusSiculusmemorant: ciimenimanimalfit bifulcum, comprchendcndis ^*^P' aj.^.
vngulas (labct accommodatas , ?\\\\io tefle ; Strabo author eil apud Strutoj^h^g^^ - ^^,
bia,a nonullis Struthiones arcuvcnari,ahos vero pellihus Struthionum,corpora Uiaop .^^^
tcs,dcxtram manum peUc CQliiidete^taiTunorc animalis,dum adhuc vmebat, mouerc: ii'^
vcro fcmen c {ufpenU perac3uZfum7pargere,quo auesallicicntes, tandem easiuc^^'"
dctrudunr,atqueobtruncant.Capiuntur&hoc modo,Venatorinucntum eorum ni^i^'^ j^jjj,
acutis cx ferro cufpidibus fpiculorum more redis circumdat , & m occuLco (c AbdeiiSj^jj-j,
di)S ^rudiiones acerrime obferuat,quiequoniam perdite pigtiora fua amant,cijm ex
tiojicpaftus reuertuntur,etfiantcquam in nidum inuolcnt,hucilh]c oculos verfent,ni^^ •
tcs nc ab aliquo vidcantur,tandcm flagrantiirunojnjllorum ftudio viiti^cotemptis /«^''^^' g:
culisitaaJis \rx^\%Qim(\uAm velis conicnto /liiieexpi/caris) in eum irrueiires rrans/ig"'Jf x'^-^
a vcnatorc, quircpcntinus co acccdit , fimul cum pullis capiuntur . Sed omni im ^ur»
manus hominum veniunt,cum capitein tru^ialoiis^vecondito (e(c latere totos ^^^^^^^{i'
Iti cnim dum //r c4/f//c ( vt TcrtuIJiani verbis ytir^^fecur/funt ,ftudi qua matgrcsfunt, f^^^
fite caj)tuntur .

I C O N E S.

N libro Notitiarum Orictis, & Occidcntis,qui infignia diucrfaru^ d
ni Imperij Prouinciarum continent,animaliaqua!dam pingunturi'j|' /|j^o3r,
biic iiirigni.?,ferpentes,Struthio,& Aquila^autPhofniy. * ^^^^^^^^^r^Z,(itfi^^

foglyph.
Vmiuftity
pus.

Elcmcnio-
ru concor-
4uctvpus.

quam fratcr cius Ptolomacus duxit,imaginem in Hclicone videri^l^^f' (^of
illa a StruthfoncCs^/^i^-^^neajgert-arioftcdcrcr. Er lulius Capifo^^^
'#.<;"SI:t^'^l^ diani fvlua mcmorabile exrarc memorar,pi<^a in domo roftrata ^^^^frf/tf^"
pcij: in qua pidara etiamnum contine \atur Struthiones Mauri miniati treccnti , ^'^^^joo^
^mti 6cc, Scd cgo,ucancc dixf, Pha^nicopteros fui/?e crediderim , ciim miniatos ^^'^^ ^^fiitP^f
iiullibilegerim. Inargcntco Philippi numifmatc Struthiocamelusdepi£^usquoque^ ^pud
cumhacinfcriptione: IVNO CONS. AVG. Eratautemlunoniauisiftaccl^^^gjv^
^tntiquos. Pennar Struthiorum quoquecranrin numo,cuius infcriptio crat T /. ^ ct(\}d^'iUO
DlVl AVGVSTl F. P. M. TK. POT. XXIIII. Ineo numopinna|^ ,,111^^'^
in quoda ferto fitac funt,fupra frontem fig\lli,cui fubieda eft infcriptio I V S T H ^ ' .
mum hunc AchilUniiSySc Akxander Cakinius Bononicnfes habucrunr. A^^^^''''
Nonomittam nobililTimam Caftrutiorum familiam Lucenfem,exqua totoorbc ^ijgiii'
musortus eft Caftrucius Caftracanus rci militaris peritilTm\us,atq; dux acerrim"'^ ^i^^t^^^
busStruthfoncvtf. hrnveroFamiliahxc Monteuici,aliasMontifr€s;slis(lorety ^^p^^
mediocriter illuftrat F. Paulus CaftrutiusOrdin.Pracdicatorum facraeThcolo^;^^
PriorConuentusDominicani inhac noftravrbeprimiim, dcin Vicarius ^cu^p^
h^reticam prauitatem, tandcin Prouincialis y niihi non folLimfamiliaritcrnotos,^^
pter fingularcm humanitatem plurimum mc dehere fateor . |0

lEROGLYPHlC

C R I B I T • Orus ApoIIo Aegyptiorumfapicntcs,cum «".*^»^"'I^'^^'iJ^'^'f^!
omnihus impartireturffignificare uclknt, Struthiocameh P^^p^^^ft^^'^^-
«luoniamhoc animal pr^ter cattera pennas alarum vndiquaquc n^.^^^^|^^(e
Si quiscriam Acgyptiorum morc clcmcntorumconcoidiain .^-^^^^r^^,

-_ Jucrit, non impcrite pi^uram eam proponetj quam ip

mtntii id pr« fc fercnti»,confiderinda propo(uit,Lutram fcilicet , uel eius loco

Ornithologia^Lib.IX. 5^5

m ''i"°r^'"'''"'"'^ hominem eodem uinculo coUigatos . Lutra fiduidem & uitulr.v
«'"um mar ! '"!."^.<l"f ''^"''^' cocrcentur /inibus: qiu dimna prouidentu , cum arcnam tcr-

fuma ^;,. poteft,penii*aurem,a]«&ol>id taiitum a nafi,« ^^^^

s''^Sta'rii-t^

f "'"/'r"'r' "«^'■med.uj eftc6ft.tutus.Ita per huiufmorni
'pUrerummachiiudelcribitur. Adha.rP-rnn;n,>nim,I,cA„l;.j;:..-zr • . P*

P R O V E R B r A.

F R A vel Lybica »uis C^u^vxc, o> «.',) , efcrtur .\ Smda dc pr«grandibus quod
excarcg.oncc(eportenturauesimmai)( inagii.tud.ne. HoratiusdeprJauta
V urpauit. No»afraa,us ( Mcleagndem hic vcl Numidicam GalJinam non Afn .uis
atruth.onem intcllcxcnm) <J'./?«</4f,»x.M,„«„««;„ , i.cu.dm quam UeUdt qmc; Hoi,
- „ ^'"S"-*"'"^' '"''^^^^^^^ Gal/inas pra-grandcso/im m.rrel-.at Afri-

^'9''*&/nr/ ""''''''^""^•'^^^''''•''"'^"«"vidcturdeSrrutW^^

j7'nho;mncmpc.cgr.noa,ltuimabileSC
>ummftarvtrl.n4e.^/fc:Proucvb.um;t^^ r p^^^^

S^njreinbarbarosacmet,cuioros.Su..tcn..nUm
^/f MfhU mdgnus eji .

M E D I C A.

|*ALENVS Stnitli/ocamel/ventricuIum.fitniJiterctiatn&al/arumAuium •£/ - ^u.
cocWeariorum duorum menfura ex vino, fi abfit febris , fi adfit vcro , ex aqiu , porin.c.^6.
potum vcntnsprofluuiomederi tradit . In Struthionis ventre incifo lar.Klc$ Lapx^um
---=11 ''^■••'M^ tem.iori, progreffii ab.I/a concoqui (quai^uind

"«S»nt-^'))-''S"'?3n-tac.cnda,t,oculorummedicinSSmta;« "'"'"^

' ><^Uon '""'■"f"'"' "J concoquenci. v.m promoucant. Nam ScKiranidcJ
« '^'fari F.i!" ' '^«:''!::£l!l£^f™f!i'0:'''.collo fu^ /u.urecoaioi.em rcribir. Qua ra-
N illi ^^^«^t^^^us^^^ie^wwor ventncuU GaU.narum membrana in cibo fumpta,tanquam
r P«Ues f,» 'r"'?'"""'' 'r '•'' ? '"('^ • "'''i"®" ^^f"'«''« quorundam voracium anima-
i^^fiHconfi "'^^''T '"'^Pli^'»'* ^'^l"''^ applicatar, vt Mergi, Ciijni, Lupi ciborum co-
t^fnerit exiftimamur. Qupd calon forfan earum applicatione adauao afcnben

Q:'*au4ri * '''"''f''''^""' ''"''''^*'' ^'''' '^"

«li H M r •''°'^'^'' ^^'^'^"^ ''^ deStrurh.ocameJ/ vemnculoUhb credt putat. ' /w. ?,
V*">efl"e *°|«'»'<:corticcm mterioris Struthij vcntris,quem cumventriculi membrana ^tm.ji,-
t(U''''l >Wr-* ■ "^^*^' '"'"1'^"'" <^onterre ftomachicis, &CaJcuIum di/lblucre:quara quoquc ^*^"'-
'"^?,- liHiion?" '*'"?^'''"^* ventriculi Gallinarum attribuunt. Auiccniia cariiein nham,h(Jc Caro
»t"S»eai S?'°U''l'»'n Medicis maximopcre laudari memorat,credidiflcq; elic calida
'»t?''"'<ioc^''''"'^"'"' «citare,confirmarccorpuf,&Jaudabi/cm e(le, &coitom promoue-
cnim diificilisadmodum co^ioniSf &c fupcrahundiiitisfupcrflui'»
Kic^^^ no?^ ^uriorqj omnibus carnibus ab Rafi ftatuitur , Camel' ux naturam refcrcns . F i * Lib, 5 . rft

'-.Vv^frUfjT-^^^'^^^^^^^^"^^ nobistanqua auisimmunda a racrislireriiinrcrdicirur Phniu!> <^''^^-^cf;-
^C)^- U*n^?"'li'''*"' narrat,cum auftio rcgia pcr Catonem Vticcufcir. hcrct , fcftcrti^s
•^co.n ' ^^''"cjc/on^adomn/a ufus , qi/am //f adepMnfcnnus . Hurxcunc/cm ad/. .

— , ^ ^ ^ »tiiv4iuu3. 1 jui.x cuiit»t"i •«♦J*-

: m cmplaftro diacinnabarios ad tofos, aliost),- tumorcs induratos^ncc-

non

boni cir
rytdijuiit.
Scuum .

Vnnt.

Ouft.

595 Vlyfsis Aldrouandi

nonetiamicopo cxvulpc iii olcodcco(^a,itcraunf;ucnto duodccimoad arthriticos.Sunf
<jui pucrorumimpnbium vrina ad (blem ufta cum oui albuminc iilinanr. PUnius cfficacioreii|
Struthiocameli vrinam ad cadcni aflcrir. Hcrmolaus hac cadcm vrina atramcnti liturasabiti
aitjquafi ucro pra?(cr Vcfpertilioncra alia auis mingat . Struthiocamcli oua podagricis inu"'
^a profuntjtcftc Kiranidc .

V S V S.

fi^ff^!^$/Q T S I Struthio carncs habeat tantopcrc a Medicis intcrdi^^as , vtpotc dufi^'
masditficillimasq^-concodlujStruthiophagitaraen Arabiae populi)^'^^? jj
rccitauimus,abhuius auis efu nome ineruere,(5<: Aethyopes BcIIoiiiusrcrJ'^^
, captis a fcStruthionibus vcfci: & Lampridius author cft, Heliogabuluni
pcratorcm Struthioncs, S{ Camclos exhibuifle in carnis aliquoties , P^^^^^j^^i
fcq; Iud«i$,vt cdcrent;& rurfus, cundcm fexcentorum Struthionum^a}
*jndefcrip. vnacsna multis cxhibuifle ad edendacorum ccrcbclla. *lohannes Lcon Africanusij j.^
%^fi-ifa. das carnc corum vcfci quidem tradit/cd fuuenculos capcrc,faginarc, & fefe vna cinn "
quoties palato fuo haud itigratamepulatum fuiflc Galcnus atqueexco Paulus alas Stru
Stmthionis num c«tcrarum auiuin alis dcteriorcs efle ncgant. Africanus coxas omuitnn dctcrriij}^^
prarpaiatis mat, vifcidas fcilicct&foctidas. Quodfi ergo quifpiam Struthiones naflusad mcnlJC V
adcibum. pcrduccrccupiat,carnishuiuscoqucndi,condiendiq;rationcm ab Apicio accipi^^^» ^^/frf-*^
conditura cius hunc in modum fcribit: Piper,me»tam,cumi)tum /t/um , aptjjcmeny ^^^^^^'^^''^00
ryotds^mel.accfum.pdJfnmJfqutimerjyC-roleumm^dicej incacahobuUiant , amylo ohlfgds y & rj ^y^j,
Struthionis t» Unce perfundes ,0" dcfuper piper aJferges.Si autern cendtturam co(jucre vfiluerfsM^^^^^^^^^
Firmi Sc- Capitolinus author efl:, Firmum Scleucium Struthiocamelum , quo quidem nullun» v^^^^^
lcuci) uo- niaiusefl-,rnodiecomcdiflc:&aliasctiamHippopotamum,cuiusadipc dclibutus ^^^*
Ouorunu ^^^^^^^^'"P"'^^^ nataucrit,efltafl"c:quod ccrtc inflgneheluonis excmpliun efl:. Oua^^^^-j^^,
uTuT^^"^ num, qu« ab omnibus improbantur, ab Auiccnna inter ficciora habita , Galeno dcf^^

Tacuinocrafla&concoclu ditficilia ; fiquis etiam vefci voluerit, vitellis tantum vt^^^5'jiaiti
Aloyflus Cadamuftus & Brafauolus non infuauiter (efe comedifle narrant .
\L.f^.u ctiamvfum pr«fl-ant,vtqu3e,'' Plinio tcfl:c, proptcr amplitudinemaccapaciratenip^^^j^o^ j(j
quibufdam habeantur. Garamantcs,qui proptcr folum arenofum ac cxufl:um argiH-^n ,,oi^
ftra vafa confl:ant,carcnt,potoria fua vafa cx his ouis tranfucrflm confedlis conficiunt)"
& piIcos,feu capitis tegumenta,quibus plurimum fibi appIaudunt;Tanta ibi ouorui^ ^^^^.
tudo cfl; Solcnt ctiam hafcoua in templis fufpedi,quod quia duri/Tima nnr,& huin<^^ j^35;
Pcnnamm pto quafioflca rcddantur. Pcnnarum Srtuthionum plurimus vfus,ad conos bcllicos,^^^uo<
ulUs. pilcoscj,- adornandos, tam apud vctcrcs fuit (Plinio tcftc) quam ia nunc apud nos, j'^^ jj^inU^*
c 'infexu ^^^^ increbuit,vt vel gregarius quifquc miles pilcu cis exorncti ad quc fcnfum ' ^^^^ ^
Conful.H$* ^^^^* deditfgaudet metuens , dr pollicc monjirat ,

^0^", ^htod piEiuratas galea lunonia criHas

Ornet auis , vel quod rigidos vtbrata per armos , ^

RubraJubauratacrtJpenturfertcad§rfo. - . '\\it^^^

4 jrji^ ^ g Ifaquc' Polybium de Struthionis pcnnisloquutum fuifleomnino credidcrim,vbi ^^^^ ^^c(^^^
194.30*5.' manos coronaplumcacoronatos fuiflcolim tradit,pcnnisci, tribuspuniceis autnig''| .jpifO-
longitudinisfcrc cubitalis.Talemitempcnnammarmorcamin calfidc fl:atuaf ^f^^o^i^^'
tarum Regis,& Mineruae bellorum Deac,Rom^inpalatio lUuftriirimorumC«^«ofU ^j^jjtV:
uaui,quod fanc nofl:ram opinionem non parum conlirmat. Atquehinc etiatn ^^''"^l^tir '
po militantcs dcnotantur; nam in corum cxcquijs intcr alia fuarum virtutum monu .^-^,iun'
fidcs hifcc pcnnis peiornatac portarifolent. Non omitam ctiam 7JTt^apc//)«5 di(^os ^^^JccJ^
lios ccleres,(eu curfores tabcllarios , quod cura pcrcgrc prolicifccrcntur , pcnna5^^^ ^
ftarcnr. Meminit illonim luucnalis; . 'f

TanguAw de Cattis altquid toruis^ Sicamhis

Dtclarus tanquam dtuerjis pariibus orbis ^ ^

K^nxia precipiti vemjjet epiJioU pcnr?^ f{ot^^^
QuaspennascgoetiamStruthiocameloruinfuiflciudico,qucmadmodum ^^^^^-^r^^^^S
ccrdotum,quos7rTtj»oi5o>9 quoqucappcllabant,CLimin Acgypto hae aucs non i^^ L
fint.Apud TurcaspcnnasStruthiorum, &Manucodiatx nifl lanitzcrisCita i^'.'^^j^<;di^
mos vocit)fcrrcIicet,ei5q, i'oli.s,qui in bello c^vc^mm c\u\d\ii3im iorntULXm^i ^^^*^^*^ ^u/^^ ^
rint.Exe\fdeiniunobilvbusltal\3e vrbibus acBonouix potiflimam atqucVcuctip
tilabra,qui6u5 wohiMoics matronar «fliuo tempore vcntulum /ibi paranf. § i^i^*^

4

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

I

Ornithologiae Lib. I X)
S Y M B O L A.

597

T R V TH I O aiiis , quar oculorum radijs foueat oua fuacum vcrbis : D I-
VERSA AB ALIIS NATVRA VALEMVS, %nificat cum,Gui
admiraiiduin qiioddam artificium inuejHt. Strutliio codem modo dcpidus lcd
cumverbis LVX VI T A M. Significatcum,qui vitarafcfe,&alimentura a
radijs & fplendore oculoril mulieris,quain deperit, recipere oftcndiLNam Stru*

L ouum hominem amantcm ngnificat,

. f^mio dcgluticns ferrum cum verbis: S IM R T

••%nificat

TVS DVRISSIMA CONCO.

uirumgencrofum ponb tandem omnem grauem iniuriam clucre.
Vs r ^^^'^'^^^^^^ alas,ad uoLitum tamen incptus,cuin ucrbis :N1L PENNA SED
DijQ c/.''S'^ijicathypocritarum proprietatem,quibus fplendida foris cft, 2C turgcnsrcligio»
^^iiiic ^^^^^^1*^* uertim prafter fimulationem nihil cft pictaris,& fi ultra fcrutcris,intus dclitc-
lial^ '^'^^ ^"^^^ Struthio plurimus in plumarum oft:cntationc,fcd illis cxtoUi ncquic

f E R n^i? ad curfum leuatis in morcm ueli,cum uerbis: SISVRSVMNONEF-
ALIS, CVRSV SALTEM PRAETERVEHOR OMNES,
\er *^^^.^^^P^.^^"f>^"^^Li"^3dmctam,adquam omnc fuumftudiumimpcndcbat,pcr-
^ ^^^^^uiens,aIiamcamq,noninfima:fortisQbtineat.

I^VTHiaCAMELI SCELETI

defcriprio ex * Ambrofio Pareo.

K N^^^^s confequctur. A.Caputigitur cius Gruiscapitepaulo craflius crat,palmilongita

prodigiofanc Struthiocamcli mi^nkudOf cx o/fium eiui magnitudinc ficile Ceruix.

Gtput.

^ j in (u- ^ uerticc ad ro(brun\uJ[cjuc planum»roik6 6(lb,ad mediam ufque oculi regio-
^^^«mitatcobrotundo.jB. Ccruarrcjpcdciiongj ,/cptcmdccim htebriscoag-

mentata.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2Vol.l

5PS VlyrsisAldrouandi

metat^ ,quarum fingulaf fingulis lateiibus donat» funtjapophy/i tranfucrfa dcorfum fp^&^^
tc pollicari longitudinc, Ci primtm Sc fecundam capiti oromas cxcepcris , ut quar his carcaflf
Dorfum. ginglimoconiuna^.CDorfumbibedalilongitudinefeptemucrtcbrisconncxum.DvOsW^
Os facram. cru bipcdalicft longitudine, in cuius fummo apophifis uifitur tranfucrfa, cui magnu fubiac«J
foramen,& quod tria alia fequutur,fcd minora F.G.H. poftqu^ fcquitur acetabulumfcupy
xfs,in quam caputo/?Is femoris cxcipitur & conditur; id panc cxtema &JatcraIi profc^
os pcrforatum , litcra I notatum , perForatum, inquam, fui inkiOf mox cnim unitur, < .
tera K. fubcfl:. Indc bihircatur,<5<: in duo alia ofla funditur, quorum unum alio maius
nns liteera L notatur,ambo qua lirtera M. affixa c{t,vniuntur,(ingula femipcdcm,<S<:quatii^'[
digiros longa Gapten/m ciparti,undcpriminTi b/furcariincipiunr,(S(rciin quamconcurlui*"
a:o,unmn!:i!r,mcdiunVintcriacctforamen,quatuordigirosLnum.Longiusucr6pahiio,«fr
tcra N. norjtiir,quod oiVis ilUus refl:at, fakis uinitori» mllar habct,latum trcs tranfucrfo5^^'S'
tos,Ionguin uero trapolliccs . Adcxtrcmum ubilittcra O.fubefl-^fynchondrofiiungittif'^'
Cocax. coccyx nouem ucrtebris humanis fnnilibus coagmentatur . Femoris orta duo funt , quor"
fxmomof qugdlittcra Q^^notatur,pcdali c{lIongitudinc,cra(riticucr6,qaa:cquiui fcmoris cra(fit>'^
«qucr. Aherumipfi rubicaum (quodi-brtcoi crurisfeu tibi^poinsdicerc)Iitfcra ^'"^^J
tum,fcfquipcdcm longum cft^coniunaam liabctfibulam fcu foalcminus, eiufdcmlo^^S .
dinis,{cdquodtantumgracilcfcat,quantumdcorfum proccdit. S. tibiacfl: cuipcsadharfy'
/e/quipcdcm lon^Ayin duis ad cxtremum unguJas fifla,maiorcm unam Sc minorcm alr^^^ '

Tibu.

Cofta;.
Sccrnum.
Alz,

quarum fingulf tribus confl:ant olTibus. T. ofto cofl:c funt, qu^ in fl:crnum infcruntur,nar"
trcs medi^ oflcam produftioncm habcnt unco fimilcm. V. itcrnum cft vnico oflc birtjj
confl:as,fcutuJatum clypeum rcprxfentans, Huic aJiud os iundtur, quod ti ibus p^i^^^^V
fupertcnfum clanicularum loco cfl-. X. primum al« os quod kfquipcdalc cfl:. Y. duohu»c »^
bieaa ofla extrcmam alam littcra Z. notatam conftituentia . Totum \d animal ofleu (^?^
pcdcs Jongum cfl-,totidcmq,&ampIiui a pcdibus adroftrum proccdcndo altum.

Sed antcquam huiclibro fincm imponam, omiflam pcr incuriam VcQjcrtilionis fc^*^^
ticmexhibcrcplacuit.

nmtUBRINONl

S99

YSSIS ALDROVANDI

PHILOSOPHLET MEDICI

BONONIENSIS

ORNITHOLOGIif

LiberDecimus.

DE AVIBVS FABVLOSIS'

D E G R Y P E. Cap. I.

Ttpote f4buIofas,Poetarum figmetis pioditas,vt verirati mcndacia iure roft!
ponimtis.Pertraaandas tamen duximus, vtficimi fonh his fabularn inuolu-
'>'inl„r,m „ /"^<*"ultu,&antiquitatis ignoratia obrntu,verilatitet,iddiligetidifcu(no.
•^ile fft f . Prareri^ur,^ quj vcra fint,quiuis accipiat.qu? falfa.afpernetur.Neq; enim vcrifi-

iZ^XT!,'^ "^? conftantcr hominum animis.vt euelli nequeat, infixam,omnin6 cx
'^'m^T rl ^^'«'''^,'/"' & Hiftoricorum,dnm ve! myft.ca,vel noua, ad-
^^u^Poft^iTf ortam,mox ver6 cum alijs a^b alio perraixtam,

'^^iS^^^I ad.iciant,&eos vel mentiendo fuperent, Atque hanc auftorum difcre-

^"»'id.^^T''°^''''J-"^'^"""'"i'^'""- r ^^'^'"'"'^SI^Santiquitas ,c.ufq;

Hqui S T"-^'''''™ g''*'!^""'* ^ pr«[ta:it.ora dsceant. Has igitur quadrig* iun-

T '^ous imiguaem apud Indos pm^'ant,vt vult ' Aeliaiws,& CUudianusinnuit;
'^efiPhxhusddejl^frMtsGrjfh* ittgitUnu,

^^G ^^^'■^"^orisnuiniGrypisexcufliinfpiciuturcuinfcriptionc APOLL, CONS.
["««lo &>i°'^ ^P°^^^»^ conferuatori Augufto. Hoc Iinperatorum erte indica t.quod Sol
lo J?ntie 7?- • '^yps inter animalia. Ali;s

Y '^odi . ■yP'^"^^«^ranimiiia. aii;s tamcn vc lSMn\^Qmnim3gisphcct,oheximkm prc-
^^^'fUai>r"^*Y^^^^^^^ Coruos, ApoUim Grypcsdic^tos cffe. Furcs cnim auro inWiaiues mira
pcrcjpjun t, Vndc aures acutar ife ,

Cur dc «ry

mt?r fabu-
lofas tuci
Jlgacur,

poliini /a-
cii 5c cur.

nlmalcij,
Galicni Im
Pcm.mimi

tholo^tcis.

AEQVI-

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

469 Vlyfsis Aldrouandi

r^:TA ,Q^v 1. V O i ,

Crvpb- d *S«MWB.YPH I olimdiccbanturhomincsaaimconaro,quaiiis Aquilmm^^^^^^^
lirndiai. ^>telK% mus.TalcsnarccuruosPeir«,tcftc'Plutarcho,miramabant,vducpu^^^^^

rabantur,quod Cvrum Rcgcm ralem habuine nafum c^^.^^^^"^-^u,^

•In^poph y hflt^ffipP & adiuirat>antur,quoc1 rum ivc^cm raiciii iiauuuic .la.uwi w..-.- ' .^^^
^l"^^' \ wJyS E} cnim morum iudicium faciebant. Naiutos, namq; aftutps , vt ^^/^^^ ] .jj^a.

^^(^ facilcfuboIeat,quemadmodum c contrafimosmites &gratiolos -^,

' • banr.Sicnafoaduncofufpcndcre aliosdicunturirriforcs,quodm pa
fionis fcdes ene putetur. Inuenies nafones aliquando (id cnim nomen a nafimagnitua
Gryphos nuncupatos,quo quidem coi^nomento Syvix Rex Gryphus Clcopatrar niiu^
\atus cft.fuit enim is vifenda nafi magnirudine pra>dims: Grvpho nome proprmm J5 ^^;.f^
Pipini fia- Pinim,qui anno 748. mctu fratris in Saxoniam tu^ir,c qua cum anno (equcnti reucr
^T. ?T P^iuio Pod a comitibus Pipini & allbclis trucidatus fuit. Grypho quoquequidam e^j^ i^.^
ph dia-us, jj^^^,, Grvphon etiam nomen c(V tquitis , dc cuuis. laudibus & encom

AiXix Arioftum,quipaflanciusesr^gia fafta cclcbrat . Varinofuntpartcsdc inltiui .^^.^

Maich.o. nauis&anchorar.r/^/Vof idem quod -cnusrctispifcaron; . Ani^elus ^^^^^^^^^

Gi7pUon alfignanda huius uocis fignihcationc,nifi tbrtc imprcftorum culpa fit,hallucmatus ^ yj.
Equck. tur^ita fcribcns: Crypn Anim*itA perjnaia fnier quadrupeties ferss. Grjps dutem rubur , & /r
Grypcs na tures.vt tn Homero. Vulrurcnim Homcro , non Grypsdicitur. GrafClJKnigtn
""J^"* timfcruposappcllant,Gryphictiamdicuntur,NamvtinquuScabgcr;

^piTTO;, Serjttii/tmpUehd/t fVelvul/pfdteseregryphos, /f- fll'?"

torium * 'Qi:^^ ^ log^S^^Vpli» vocc compofita ambagcs nempc vcrboru. Huiufmodi gi7phi,id ^J^^^.
^ ab. j-de ftionesiocoiffquidcm,fcd argutar,anxia;,lcrupulofx,diiiicilesinfcllc(::tuolimiiicouH^^
polit.litcr. ponifolebant,quodciim propbana!probant,tLimfacraelittpr3?.' Athcnasusintcr ^^^/^^
f.89. ypvtpa dcfinitionem ex Clearco Solenfi affert: Gryphu^qu^HtoeJliocofa/me ii^dkra.qu^ff^t.^^^^^tf^
>f-nigmata ^tatione inuenire propofitam rem velhonork vel muUUgrAtia dicianu. Suidas vcro: ^^yr ^^^'- pUel^
gryphi di^ ^,,^1^^^ oratio , dijficilis,qu^ aliquid in fe hahet reconditum , & >/5t;?>^'«c AoVf . 1" iniUS^
Loa cr Homcrum torferunt huiufmodi grypho,Muns propitijs contcxto:Qua: cepimus,reliq ^^^^^^.
v,\f "O" cepimus, fcrimus . Vocantur ijdem hi fermoncsimpliciti,obfcuri,& nodoH, / pi^j-

*L.io.c.i7 Aiitrit ;& >/5i?5*i.? dicitur, qiii qua^ftioncs huiufmodi acnigmaticas foluit, a Theodet ^^y/*
cryphi 4ue fclira,qui /Imiles gryphos fiue arnigmata & proponendi ^ {oXwcvaXi peritiilimus ^^,
ftionis dc- fucrunt appellata, co quod ille memorise vi pollebat. Dicebantur ctiam vulgo Z-*''^"^' . j^b' ,
finino. ^vw:^ teftc Polluce,hoceft,qu2ftiones pocillatorix ,quiainter pocula proponebanfij^ijoli
^piTTiiTMA' j.^^^ feprcmgcncra proponunturex Clearco,qui peculiarcm deillislibrum lcrip"'^- L^or^^f
quoq^iic Phythagorica Gryphi & arnigmata appellantur apud Athcn^um. Fuit P^^J-^^^arn!* .
e ^^^^^ teftatur,ut qui Gry phum fiue ^nigma propofitum folucre poterat,certa por ^^y{ti- ;
Acs^Phftrc- P^^"^'i ^^^^ ^^^^^* uerotur:'c6tra vcro ij,qui non poterant,potionem {Aidm vno haul ^^jcjy
iirr. ^*^" cft,affatim & fine refpirationc bibere cogebantur,qug eorum pgna erat . ^t^'i' f
yKvY\p,cvLa, nus meminit:^/</, inquit,y««/ homines < Dij mortales. ^hudvero Dij? homtnes immrt^ ^"^'(^ioi^^^
Syvnho\:J mata profers, ^ Grjfhosgli4ttnasequtdemyVtLoxias,apertumnihjlprcmts. Huiu/inodi^^r^^f^p'
Pythagori- intricatarum in facris quoqucliterisexemplaoccurrunt,qucquidemabHebr^^s ^^i"^.
ca.gryphi pdlantur, a vcrbo Chiddat, quod acuerc fignificat , propterea quod acutiflimam ^^^^^ ■^^^C"
ai^ji.. ^Qxcm oporret,qu^ ad t2X\a di£borum fententiam penctrarcpofsit, vcl quocf homin^^
J . nia acuant. Talisgryphus fiuc ^nigma fuit,quod Sampfon conuiuis fuis quinquagni ^ |^jiaiif^,
«Xmr" fuit,calcge atquc conditionc,vt fullud folucrent,intra fepte dierum fpatium, qu^ ^ ijfo^^
iilud nu\M\Ac d[M-2\i^t,tYWna \\i\tc3im\n2 atque tn^wnz vcftcs mutatorias ab le P Aef}^i'
rcciperent,fin minus,utipfiSampfoni totidemveftes&Unteaminadare tenercnt ;^ p^^^
*lui&c.i4t. maerat: ^ De commedente cxiuit cibus,&deforticgre(]aeftduIcedo. Qu^^^ Quoi^^'^
Ambro/ius,cur Sampfon gryphum hunc propofuerit,&eiushacrationcni adtcr ^^.^^ pfO-
inconuuiijshominesmterdumbencpoti, dicaciusloquifolent,&intempcrantiu^ ^n'Sj?..
fcindcre,qua: res m rixas & iurgia frequenter erumpit. Id ne fierct, graues homni^ nrop^('L
ta fcu probJemata proponcreloJebanr, coiJoqui/s pericuJo/jsomi/Tis, &animaa ^^^^cc^^
rum rcrum cxphcationcm conucrfo . Quorum exemplumSampfon iecutus, ^^^^ prafi^^l
nropofuit,qui quxftione exp!icafict,qua(i"fcientia& mcntisacumincafficidcJ?^
pcrnaconrr.i c^kconihtutaMcmxSctarditati . VndePoctorl-abulisluisprodKic^^j^^lci^^
gcmpra?miumproponcrcfoUtum,qui3cnigm3fo\uift'et,vtlibcr dimittcvctur; ^j^m^^^^
uft'ct,Vt CljJu rupc praccipitarctur. Porro Ghriftus quoquc parabuiarum qu^^ (ccr^

OrnlthoIogixLib. X.

6oi

mm f>r>?cept3 mtilta eaq;prxchr3yS^ad uitam coramunem vtilii in con

pJrah r ' S^^^^^^^^^o^^^^i ' ^ucas fcribit. Na ^twcTo^/a? y^oj (pv?.07Tpc^T»tQ vitiorum affedum ^
W l 3"'^^^dam,qu^ Gryphis aunumerari pofIijiit,perftn'ng!t t^< Ta7r«vfyWf cTicT^^xoAs?
ncosn ^A r"^' ""^«^7«?, vtTheophylaauseleganterloquitur. Huius argumetiiiitcrncotc

^octils. quidam librum compofuic,de quo canit :
^Unt • • (^entnm gryphos qu }w paucis luftmps horis .

Ue^^^l*-^^^^ «ni^ma& Gryphum nonnihildifferretradunt, quodarnigmalufum tantum

dili(>^ • ^^^"^^^^yP^^^^^^^^^^^^^d^ui^curamqj. Scdmulta lcgentihxc inanisapparebit Grypspor-

'^Uiif^-^^t'^"^^"'"^^^^^'^^^^^^^^''^^"^ fernarionumerointegruincaiifcnpfit JibeJium, 5!"^' n ^
. ^titulusGryps elV. Circa Danubium in Auftriaqu^dam vorago cft,Gryps porcinadiaa, ^^f
naues facilc fubmerguntur. Eft demum Gryps fluuius in Gallia ,

S Y N O N I M A.

lEBRAICAM vocem D")£) Percs aliqui Qr^jpX^cm interpretantur,alij Ac-
cipitrcm.ln' Dcuteronomio interaucsimmundas Hebraice Pcres!egitur,in
trm^2t\oi\e LXX. interprctum >'/>£>4,&'/icProcopfus quoqucJiabet,&
Hieronymus,&fimihtcr in^ Lcuitico. Alijhancvoccm aUtcrintcrpretan-
tur,vt luo loco capitc dc Accipitre in gencre dcclaratum cft copiofius. E{1,&
^%Qr '^*'^*^ Ainyh Hchr^icam nomeny apud alios atquealios Accipiter, HaJiar-

'^^Qiah ^^*c^^^''^^^ Graccos TpH, yp(f7rog. Aliquiprimamcircumflcduntinobliquis , qu^qui

YUd Vergilium longa cfl.
L JungenturixmGryphcscqHis

firilji^^^^^^e^^^^^^^ci^aliAscumacutoaliascumcir^^ in vetuftis Gr«corum codicibus

^^"^^'^^ J'"^ afpirarioiiem Gr^cc non redc fcribitur.Gr^ci enim multa at-
^ Latinisafpiratcproferuntur. Vnde multi Latinorum cum veterum,tiim rcccn-
7 ^yP^^^ P*^^ ^^' icnpferunt.Nos utroque modo utcmur,etfi abfque afpiratione Gry-
icnbi magis placeat. Baptida Mantuanus nominatiuoGryphis utitur :
^'^^ifif s ^''^^'^^^^^P^rdus & Gryphts mribus vncis ,

K^X^"^ ^^'^^^^^^ legendum ell:, neque cnim dcfunt, qui Gryphum fcribunt in (ecnnda dc-
tj^. Q^J^^^S^^inqiumhos no admodum probarim,multo minus illos, qui Gryphoncs in ter-
Sir ^^ ^^"^^c*^ nomen Graece impofitum uidetur a roftri & unguium aduncitatc , qua
tcri(j^^^ J^^^^^e <J'cirur.Grvpum cnimGrgci aduncumuocant. Hofcc eoflem Picos ue-
^ictos uolanr,quo * Plautas utitur,dum feruum inueto thefiuro loqucntc introducit;
* Vkss , quiaurcos ^nsntes incolunt,
^go folus fuptro. Nam ijlosreges cxteros
Aht, j , ^^emorare nolo, hominum mendicahuleu .

Pcrcs.
* Deut. 1 4.

^ Leuit.ii.

4^.41^£lltCiJlulIi^^ peculiarc nometireperttur,fcdomnes penc ufitato
^^^'^^ior^ r'^^"^ G^ryphemapf^^ Huius rci caufam Ornithologus cHe uult , quod rcs ipfa
^^^^i}^(^^^^^^^^

Jiitiu^^.^^^r^ioi^ibusnutquamnomenindcrc homincs uoluiflent •? Namquod Gra^co-
'lomen impofuerit,miramcJ?c negat,qu^ centayros & Sphyngcs ctiam&alia
^esjj^ii^^^nominaconfinxerint. Veriimuthocitafit,nempc rebuFimponi, & ubi

rei ^ .^^^f>naminis fingendi caufam,ut & fubic(^um & fundamcntu deefle C quanquam
f'?^Be^^^^^^^ proximocapitequid/itflatuendumdifccptabimus.) 'Johannestamcn Goro-
"^fadi^^K^^ ^iocnomcn Grypisnon Grccis , utpote quiciufdem rationcm nullam queant e
'^^W . ^ <icpromerc,fed fuis CymbrisCut folct) acccptum rcfcrt, & alia caufam , cur om-
f(i ^*>/;j^^^^g2ntibus ecxicm nominc [xeniztyadfert.VerhsL eius funt. Grypes yirimApsdeterrerit,
^'4^,^ J^^quenter ad Hyperboreos proficifcamnr . Futt enim hdc pars k feris homimhus , & tmmaniffi-
^^^^fem^er inhabitata.quos a rapac/tate ScyjhxGrj/^hesj^ominant . Nam Grype» f^-^^j^JiyigUA
({Uq^^^^ ^*Pft^ & rapere. Hmc Gryps atus rapaXyqnsm eadem v9ce Creci & Latini AppeUant.propte-
ad Septcntrisnem apud Scythas reperiri putaretnr ; eadecaufa Scythicum non

Etymu nc^-
minis.
Pici ^ Grx
cc cUtli.
^ In tAulu
larla.

Cur ocs na
tioncs Gry
phcm cod«
nominc ap
pelicnc.

^ntuerp.

quoq; uocdtur A (igcJJo qujdrnpcde.Gcrmznis Gryi^uel Gre/if . AngVis i Gr)"

/oge]gri;i>. tanquam fi auem f apacem dicant »

AN

Grypen
qu id Cym.-'
bris.

Nob.

GrypHon,

Grinbn..

GryfF.

GrcyfF.

Grypcv

\ogAgnjf

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

6 01

Vlyfsis Aldrouandl
AN SIT, Oyy^RITVR.

N S O L E N S hxc eft qu«ftio , nec hadenus de vlla aue propofita , ncdu^
pertra£l:ara. Illarum enim , quod in rerum natura fubfiftcre nulla r^t^^^^^j^j^
bitantur,ftatim a nomenclaturis naturam &:genusexaminare(blemu5'

vero in re incerta & obfcura,& contrarijs hinc inde fententijs cnodaX^ j
^ ^ ^^^0 qu^ft-ioni,qu^ omnium prima perpetuo a Philofophis, fi qua dere ^
r^0»^M. pertradari foler,primus locus datur. Ea eft,num res, de qua icf

nem habemus,in rerum natura exret. Hacenim vocant, An fit,trit6 ih fcholis ^^^"^'"^'^us,
ftionem igirur hanc difcufliiri primum affirmantium , indenegantium rationesadducci^^^^^
demumvtriscjj.tqua Iancelibraris& examinatisnoftram fentendam inmcdium F^^'^^^,^»
mus , & tcllimonijs ac rationibus comprobabimus . Qui Gryphes eflc afleueraiic, "^"F ^^5,
funt,nec Icdcs. Ex vercribus& quidem Grarcis,funt Herodotus, Paulanias, C^^^^^^^^^f ^jjla.
Ex Latinis PomjX)siius Mela,SoIinus,Apuleius,Seruius. ExncotericisIohanesdclVlote^.^^^
Hcrodotus in primis in hiftorijs Poeta,Gryphes,qui aurum aflcruantfupra ^^^^"^^^^^fyjn-
'Jn Pcrfias. ynocuios colcreaitex fentcnria Ariftsei Proconefij Poct^. ' Ctefias fithabet : Aurumhi

14.C.11

*Li.2.c.T.

'cap.i66.

diajcd qnod no» repcriiur in fluuijs & ahlutiSi i>tfit in ftumine PaMoJcd multt & Jp^^'^P - Afiti
gemt.^uos incolnnt Gr)pht's,aues qtiadrupedesjupi magnitudine, crurihus & vnguibus leoniniSj^i i
tnpe^ore rubras ; in rcliquo corp^rc nigras habent . Similia etiam ^ Aelianus refcrt cum ^^^; ' joto \^
eosprope Baciroscjfe x\ty& alts k c^tero corpore diuerJaSyUcmph albicanteshabere.Cum ^^^^p^^j-
confenfit ' Mcla,item & Paufanias,Eundem , quem ipfe Herodotus fabularu patronum .^^
coneflum fccutus: vt & Solims confirmat, dum ait : In Afiatica Scythia terrafitntl(>^r
hahitaht\csta7neHMatarneauro&gemisdJfluatyGryphestenentuniuerfi,alitesfi^^^ .qU
fimtntts &c. Et paulo poft: AnmaJ^i cum his dimicMnt . Hoc tamen author hic ab Heroti^^^^^j
Mda diflcntk , quod A rimaf{ios in A^atica Scy thia collocet , quos illi ad Europ^os rci^
fupra liledones ad Riph^ os aut Hyperhoreos monteshahitarcApulcius cum Solino J^^^^
nit , alitis fpeciem tantum gererc afterens , (cd de loco non item , etfi Hyperborcos ^P^^j^^fC
mundum nouum eosgcnerare tradeiis: vcrbaeiusquia paucafunt, lubetetiam ^PP^^^,;//»
colorevariocircumnotatis/nfigntbardmmahhus, hinc dracones Ind/ci , indeGryphes Hypcrhor^^'^^^'
pctem pinnAtA alitis gtntrat mundus /xZ/f y.Hosfequitur Seruius Virgilij Scholiaftes.Ii^j^^^jum '
teiicos %anncs de Mandaui//a,Bachariam rcgionem vocat , cuius incolar tvuccs^^^^r.^o
fint,immancsatqueefFer^,hicGrvphesdariaflirnian5,huncfcrc2nmodum cxl^^^^^f' ^^t,^
nc latinc fado loquitur: Qui Gryphibus anteriore corporis formam Aquilinam ^^^'^^licu)
pofteriorcm leonmam^yeva memorant,cum reuera talis eorum forma fit: veruntam^^ . ^fa-
duntaxatGryps& magnmdme^ corporis rohore odoetiamleonescentumq^M^ls^o'
pcrat,vtpote qui uelequum^nicun^^ equite, velbinos fimulconiun^^ ^on-

ues vnguibuiiuiSyqni boucornibusmu/tolongibresfuntj&exquibunncots^^
ficiunt,abripicns e uia in nidum fuum importer. Hancformam pa/JIm quoque Gr^V^. ^jiu
ttar ^^^^^^"^^ tribuunt , vt^ Baptifta Mantuanus,cuius uerfus etiamhic fubijcerenoi^

Aftalijs Gryphesldte bipatentibus alts , ^
BtiugulofeJiin roftrumtollente recuruum,
?(amGrjps tfiammddufltx AquiUm^ figum

Parspr/or:/n Lybicnm tranfit pofirema Leonem . ^J^^"
Hi omncs uno ore Gryphem,eumq,- aucm quadrupcdem mMri ex pirte, & aurutn^ jj] jn-
cum fiuc Indicum efFoflum cuftodire, tanquam rem veram & compertam atfirman^ ' ^cl
rerim diuerfam magnitudinSeitribuant.Hifceexdiamctro fefeopponunt non rr^^^^^^cC^'
exantiquis,fiDijsplacet,Herodotus,Origenes,Plinius;exrecenrioribus AngeluS^^^j^ulO'

hibere; dum ait . Ad fimemrtonem Europ^, quamplunmAm auri vim ejfe conftat ,ftd ^^^^ Jrti^^t'
.A'de hoc quidempro compirtod/cercq!feo:dtc/mt//rtamen/dkGryphisaHferre Arimafpiy '^^^^^ [^■^QtieS^^'
fum crediderim , vt viri naftc.mur vnoculi, cdtera ncituram habentes homimbus partm. ^^^^ jvjofr^^
ro Adainantiusgrauis Theologusita pertinaciter Gryphcm cxtarenegatjVtet/'^'^^^-^^/'^
iion latis reuercnrer reprehendcre aufus fit, dum , vripfe opinatur,interimmu^^^ .^^/^tf^''
eum COilocat. Ita euim fcribit: Crvt^hum.aufm »ullu f 'r.^aa.tm rM.mtmt. vel audiuit ht^^^.,\^$ ci\

^Cap.ii. cumcu;iuL4c. i^^^tnimkrihn: Cryphum,^uemnullusvnqfsammeminit,vtlaudiu
"'In sixm.fr'^"'"^^^^ f''^'^het M^fis tn^ Leutttco .Xnicr Neotcricos fide dignos rcco _
^fiana. M jr thijs iMichouius^qui non foliim GryphesXcd Scaurum iii extremo A^uiJo"^ J^^jj^J?

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OrnithoIogia-Lib.X. 60)

Rip^i^os» quos vocant,repcriri negat. ^Mnmu». Sm^,m«,m

»4^,,!^'!"''^"^^^^^^ '>'G.,r,„ei,r,dcmJc R.ma^apyr^^ded.fp^das : Folic. liter..

'''Uproy,Z^ t''''VT'"''^'''"'"^'"*"^^^ "^«8-<
li^ n^^^^naatmaltumbifarmerneffmerrtiilaK^romm^y^tr^, :..J. i r.i , '

(0 A-w l"' '"firmem effipempla»c commemcret,a Pl,«io lamc ita Jc>,e^arifi,lc»t,vt kuif-
<irypl,J''''f''''"'''f"*PP''^'*'<l»'''' rcru.-n naiura Grjfhes appclhwur. ,^.odra,r„m cH in Pl,n„
<nlllV'"'Z' T""" """"" • "'f f'"' v^g-r"» ot.nionem loaumum
^«'i qi.; ' j '-r "'"""'^" "'g'""""', ''?^^ ct,Spl,momaxime af-uerantc.

■«^' (^rnde.ufc^'''' ^''T' =fS«.n""»'« -^"«'^ Grvphmn ftatucndum cft ? Ego intcrextrc- Qyomorfo
^u-r ■ o r ™ vtpotctutiinma, ria incedendum arbitror. G^,,» ne-

'=n^rePli^'""''''''M '«^ fiipcrioris fcriptorum partc,itacenfeo,rea^ g»»'!"^- ,

"^Vto»^ rT'"'"' '^■"1"^'«'" cflccrcdit,eumq,- no5 feq.ii po/lb, 1"«^ ca conditio-

- ?Ptunc- dcccrnit doaiCs. Goropmsli tali corpore,quali pinc;itur& fingitur.ene dicatur.

1 Gryphos tabulo(os crcdimus, cur facra fcripi
f-^maccipi. Settuagintaintcrprctes proea GrS^^

^"ic.pfam Vocc,n,fanquam mx aucn quamn/ImcxAo I' Grarcc.Exquo col gitur
^»cpol-uiire,ci,mreuera.Lmianer!Z'n""^^^^^

Qiia Auis
Oty fhis no
mineinre!-

.^"m onJ!^!!'^^^'/-^'*"^^'^"'^* Vulturismaximuin quoddam&raramecnus efle iudi

SuXv^l''' '''''^v'"u'!^'^'-'"''''''^''''°'' '"^"ditum rohur, vana mult.i ,& abfurda de fe lij^^^da
^CsQuan.r''^ '* ' u Ifa^'''^ '^"''^'■'^- Gry,>J.«cnm, quacirapedes, vt

^'^Plaoarr"-''' ^''" '"^ ''T'"' ^^1"'''« '^'«■■'esimme.ifa: molis & roboris ,nonvnl
^'f^omvf ""'^7"" °^'".''^""'';^-'f'""'»"«'^ro'-">"'nemor/a,i,Bo*tafcno(iraKex
^'IH ft-iw ■"'" ^"'^'^'^'^^«'«'«um Pontificemdcdit, quarum ctiam copia

S.D.N.P.M.,uniucrf^atqueade6
^''"■'"m f.?r^5"°^"'",''^ '"'"^';''^'" ^"'«'■f '^'•f '■" AetJ,yof.u tantar m.ign/tudm/5 , .,
>Vusd;fi '°^'^°^«"^'^'^'^^"»^^ ^•^»"'^*'^ pullisdeferan^ Paulus ^^Xbr

^ J I"-»''^'" •'"C.quain Kuc appcHat,Ill h«c verba fcribit. rltra Madaigafcar ma. .bripi^
«« r''^'*'''''^''''^'''''^'''''^^'^*'' W'/'"' ■"flotilJmumntariicurfHmdtfficilli. f ]„%, j.

r''^'^»>T'' ''^"' "PP"" mtrahiUs Jpecies luis.cfua Suc appelUtur, AquiU cjmdtm cap. 40.

f^-tdeci^''"''^'"'''"""'^- '-^"""A"''^/*' yi^crunl i^ues.plcras^ alarum pcnnas longas ejfe paf Ruc auis.
f'»icu/g f ^imgitudims menfura comemtt ■ Auem tanti roheris ejfe, vl fila ,fine ali^ut
Y"- £,0 f 'P'*>"em ca(iat, & tn fMime taftum rurfkm adterram labi finat quo ctrnihus eius vefci

ro T^^ ^^f*^^^ fimilis, mfiqHoi AejmUfACHmhtherafimtlem. Sedhi, qmtllAsviderunUc»n

r"^Ci\u/u'^^^^*'^'^ '^^'"^ r^wtf«^ efe cum vlU bcpA.dr quodduo&us.vt reliqud aues imederent pedtbus

^ — ........^. ^^.wv,. ---wx^wiciu>,tjUli'e- magi

j -H^s laKr'^'^^^-^-^' ''^ magaituduic repcriri retert , vt alis expaafis deceingc 0^0 do- •
Jn^^^^^cscfn ^*^?^^^"^' ^^^^^ vcroadSe^nanrioiuksorbis oras armicf,qJ]|7GTVpiio- ^4"^
^^^^^^''^'^^''^^'^'^''^^'^ ^"^^'^^^ mukorumfidc djgnorumaudiorumrcfti- ff'^'^''' >
M T"^^.^"^^''^ Mattdias Michouius, S.g;t(mundus BaroJoannesLaurcntius Aiu- ['^^"'^'^
' '^^e ^^lll^^^l^^Hiicai^ ^.'n/Jc5, fcci maiores, KrcLUzecdlis, Polonis Biqlozar Xrcrzer,

Eee 1 immcnla

)oucs

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

6o^ Vlyfsls Aldrouandi

itnmenCi moIcs,cum naturalem & communem reliquarum , atquc adco cum ip^^^J.
propc ruperer,caufam nonnulli in aftra rcijciunr, & in geriiralera vim qiiandam J
acquiminali|slocisvberiore,qualit vt plcriqjillicortaanimantiajcorpulcntiorafint^o^g
'^Zi.5o. de diora. Pari pado ^ Rafis medicus Arabum cclcberrimus in oppofita Septentrioni p-jjrte,
uiuib. c.$9- pc in regioiiibus ab *equarore meridic ucrlus (aiij .n. in India , ali/ in Ripharis Gryp^ -^""^("a-
volunt) animalia omnia cum corpore maiora^tum ferociora, ac admiranda magis gig^^^
ditiexcmpli gratia,cIcphantos,rhinoccrotcs,auis pr^terea quoddam genus maximum)
Ancha aiiis ipfc Anchamynefcio,quj liiv^iu vocar,ex cuius alarum penisj)hM£Xi'^s fieri condencii^ i^h^^
Yara cx vn tis perL{r5ent,(S<: cx vnguibus vafa potoiia. Ha:c tamcn no ideo adfero,vt omnibus ^^^*^ ij, jo
guibus An vclim,ied in huiic rantummodo finem^vtledor vidcat, quam aues inaudira

^^^^* giof^jiiagnitudine rcuera noimunquam in extremis &c incognids nobis orbis anguhs rt\
riantu r,qiaarmnef(ino n fatis nobis pei fpedla eft,attamen non omnino fabulofa, & ^"^^ jjj
vcritace (i:arepoifir,hiftoria. Etcnim cum do6b"ifimo Becano remcrarium cflc puf<^>!""'^^[j^|i.
rerum na^njranoncllc^qj^ artas noilranondum vidit. Alioquin fidti fufpcdiac ^j-
Pocula cx cior^quodlUianrf^Sda^ fuarum tieri pcrhibct. Rcfcrt Goropiu^ ^

^K^^W^b^' nam Hiin^arix Mariam Caroli V. Carfaris ibrorem,cuius ipfeMcdicus fuir, inrer pocui^
wu^ ^ ^~ habuilVe comu quoddam nigrediiie fplcndcns,dodrantc longius , quod aiebant viig"^^ fg
Gryphis,quamuis ipfe ex cornu aliquo hcticium fuille exiftimct. Ita quoquc Ornitl^*^J^^'^j|j|
vidiilcfcr.bjrapudaurifabrum T/guri coniu nigrum,Ieuc &: in fiimmo aduncum,^^^'^ Jj^
rupicapri-^jt; iplo fortc cralfius^cuiuslabris argentum introdufturus erat,vt pro poculoU^ ^^^^
adhibcrccur,diccns {eiiliid pro vii|^ Gryphis accepillc. Vcriim id fcrtc bouis alicviiJ^ P .
pesgryphis crnni,vrqncai Indicum vocantTautbubali cornu fuineidemiudicar. Lurctiar Parifi^''^
acdicui. ^^^^{[q p ^i^tij [^c^j yijgj-e eft pedem inj^-entcm cxaltiiruna foniicc (ii(pcnfura,tantam^^ >
• - ^ - DddidfoIcr,vehi^^J^^

:antur,&exligno^*^^^^^^^
iquodaKhodioeq"^^^^

Quodaureinquadrupedem pingunrcorpore po/lico lconino,id ncc cuhocpedCf^^^^^J^^
rcrum natura conlencic,vti nec illud, quod extrcmis aquilonaris orar montibus
(umfummacuraobferuarecoscomminifcutur. Namquotquotcarumrcgionumh'^ ^j^f*
hodie vcrioremconfcribereaufi funr,conftanter unoomncsorcncganrvcrullumil^'^ j^,
gcntura aut aurum aut prctioforum metallorum vcnas rcperiri , kd uiliora tantui^)|?. (-jo,
cuiurmodi fuiTtars,pIumbum,ferrum. Mendacium intcr c«tcra coarguitauthoruni .
Ali;eiiijnlcoiii,alijIu|^omagnitU{iincparcm facmnt, Monteuillanus uero hyp^'^ ^^rii^^f'
cnormi mendacio, cnorraenci corporis molcm , 0^0 nirairura leonibus maioreit^
Q115 auis Quaproprer hunc Gryphein mon/lrofura flatucre, ni/i a ucritate etiam dcfcifcanu'^' .^^jj,,
giyps mai- no non pollumuSjnifi hoc uocamine uolucrem ciuawpiam ue\ Aquilf , uel Vulrurii^'^ Ja,
caii po(fit. licet mufitata magniiudinc,nuncupemus. Quod taccrc nos pofle non uno uctcrum ^^^r^^ >
fed &rccenriorum aliquo monftrabimus. Vannus Gryphes intcr cacra, inquitg^^'"^^^i-ufi'
rpvTTOf' manri.*tiolucris quodoj^S id eft, Vulturem uocanr, & TpvTiof' Hefych.io eriam ^^W^^
nididicuntur.' Anftov^hanis intertKcs -vouTrcuiW cxnonir.nerei^rinafcntiinf^c;^!-!^ 'Ld^

^,,,,1 nididicuntur.' Anftophanis interpr es ypv7rai%TH; cxponit,pcrcgrinafcntiinf^go*^' ^Jjni
/ianis. e/ttm, inc\m,fMant mjtunffingere . ^ Hehodorus memori^ prodidir Ver(\nam ^^^^""^qq^o .
* Lit.io. ta,&: equorum & outum, Coturnicum,&: Giypum pracmifiifegrcges^^partim ut ^^^^L /ui^^
Pcifinc Hc horum hc^mben adornarct , partira ut populum inde alerct . Hos Gryphes h^^^^^p'
catorabe. uerifimiIce/t,qaasadHecatomben Regum&lmpcratorum adhibcrifolcrc/n

riaprolixeoftcndimus.Confcripfititincrarium lud^usquidamnomincBcniami^^ ^^^^'
fis Hifpanus ance annos quadringentos,quod a DodiG.Theoiogo. B. Aria Monta^'^^^^|7^f
hraico i6:\omate in \aunum conueriu m eft. Jn hoc ab infuMs Chefii in Sinaruw
fretum alioquin aeftuofilfimum , ita ut nauigando fupcrari intcrdum non poifit , co^^. ^^^^^^j
intcr c^cera rationem profedo miram exponir,(S(: (imul uaftarum quarudam cius ^^.^^^if^^^ \^
quas Grv[>csjiocat,natura & forrirudjne,quaru fciMcetope^imdu^ria tranfport^'^^ -^^1^^
InfuUChc ^^rctranciant.aDerit.Vcrbaein<ifiinr. Abininlis rhpn<>r^ny nnrirWityinra dicrum . (1^30«^
«crag.

iiulliraorraljum nau/gandofupcran po/firaucc/fug/. InrrudirciJ/m nau/giajn^^
guftias, undecxtncan& cffugcrc non poflunr, hcretq; cHutius, quoad comeatu .^^^o^^'
pto homines pcrcant, ncque uero raro hoc modo naucs pcricfitantur : Veruin n ^^^^q(cC^
modohommuminduikruprofpc^umei^jatqueeuadcndiratio e/l/nucnta^qu^m tJ ^cfa

OrnkhohpixLih.

X.

<lunh,.Z:"' ve.iro.iai in ill.,sanL^Mfti.r, i,un,. ^

"""fUr.lin^nili rm.Vrr r r'"'"'"" ""'"^™ ''••"•';•<?"'■ ^>"n ve.iro.iai in ilLis anguftias inti u-
r^^^l-da u??,' , "^'1' ""'■""•''"" '^"■"Plicato ira colligaiir, utacjua: aditns

Vti J!^^r^'^'^^^^^>^^^^^^e»i^ aridam a'noit.

. aar,tLim vcro depofitis in valle,vel monte inciimbut
oportuna ce/erirate viif,s ,qui intracoriumincluditur ho!

F O R A/f A.

R YP H r S /I/ius falnilofi forma.qua: ipfi .i vereriluis affinirirur, tatis cfl.Ma-
g.iitudi.,cm c. tribuit ' Philoftratus leoni pare.n; Crefias Lu,,o. Ant/ca partc, V» vfr^

capite,ioltro,.ilis&pedihusAquilarareferreaiunt,pofteriusvcr6&reliQuo ■^poU.lib.t
corporeJconcm. 1 ' »

Nam Gryps ejl inimal Aiiflex Aquilnmjjgurtt ,

„, .•"ccs Aelianusexantiquoiumtr.i< tionedcrrTil-,iM„l,,„^.,„ 1
ltV''J''"'^'''ri'<-'dr.ipcdemlu.nemcffi

xucrtui, ^uoa alij Iongos,ali) breues Gry phis v ngues muenin putarmt .

V O L A T V S.

.^'^S ^^'^^'^' Vtinquit' '^^\An^rA\\%,»cnmiiltHm.fedqutnturKparuHh*iies.Nonenif>, * uh , dt
^'''''''•'A-w./drK^wg^,,-^/^ aUrumeon» ani^IHirumfcilicetfte- ^foiwA

l^'V"^"''^^Pf'". ■ Ver/.m alas cu.nh.ibere infta!-Aq, .Jarum antc cx.Yiit
. ^^ti veUudaciam admuens.auitam pnnrn.;. ^ \ d j.vy^ j ,

. -^atem u^i \ ■ i • • ."'"'^"^^^"''-'^) vnuiquiique vidct, adeo vthanc vel

\ L O C V S.

I Vl vt f r ? ^ Riph^os feu Hyperborcos inaccenbs haud procul ab ipfo Aquilonis, Hypcrbo.
< /^^"';»"fur,exorru fnosm Scvthia A/latica,qu3m ArimafpihMuntftcrralocU' ^'^''^ Ri-
Mete quidem,led deferta,extremo(^ Scpteutrioni fubieaa, P^^^ "^'^^-

\ '^'^^«^udiW

C^^^^ircirur^l^t^^ citatusapud Indos & quidcmBaarianos, cosetiam rcpcriri 'Z.^.r.s;.

Sj^^^^cat '*ti "^"^^"^^^'H^^^^'^^"!^^^^^ Apuleius hvpcr-

' ^^"^^^fffi J»iif<^t ,t»deGrji^hes hyperhra , ^itosin f^ecicm pnnatjt Alttis gcmrdt -^M^'"*'

Ecc 5 GENB.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

6^6

Oua Gry-
phis.

Vlyfsis Aldrouandl
G E N E R A T I O.

i ID VM condruercdicunturGryphesinaltifrimis montibas,atquccxai^^
I quod c tcrra cfFoderint, fi Ctefi^ credamus, in commodam formam ^^^^ ^
Ncc dcfuit c recentioribus nugiuenda * Bartholom^us nomine Anglicu ),H ^
etiam ouorum numerum & conditionem defcriberc iion fuit veritus; i»^^.^^
vcrba. Oua Gryphis ouis JgujUfunt maioraydurtora/apore & odore grauiore, ^
te funt calidiorA.&ficciora , atc^ue etiam numero fauciora , quia vltra duo nunqU
nit,ellemmdijfic/lismrnhatioms\mb hac in retn audet Ariftotelem citare teftem, ^^^^^^!q^^^ ^
vnquam Gryphis mcmininet. Aut /1 fortc cx Aquila,de qua fimilia Ariftotcles prodidi^i
phem fecit,cur huius oua Aquilniis tanquam ab his diucrfis maiora prodidit i

INGENIVM. FERITAS.

OLINVS authoreft,/;^ A/JaticaScythia terrasefelocupletes J^hjittfMf^^^^^^
men: nam cnm auro &gemmis afjhant, Gryphes tenere vniuerfa ,
vltra omnem rabtem fxuientesy quarum tmrmnitate ohfiUente aduenis

ac rarttsfit. J^uippevifes dtfcerpere, vclutgenitos adplccicndam auartttdtcnn
Nam a (c effollum,& c cuniculis crutum
-—^hyperhoreis ruttlansin montibus aurum»
Cryphes amant aiiidi(j^ tenent^vigiUs^ tenenttit^
i^urnfn. i aitMantuanus . Hoc ipfum vero aurum,quod cffodcrcdicuntnr, fc{!cPIiiIoftf3to>P^^^|^
Gryphibus ^^^^^^^ minutiirimis confperfa:, quas hx fersc roftro difcinduvmo ob harut
kfuem."^ ditatcmdbiinuiceminfidiantur. Cumhis Arimafpos viros vnoculos dimicare, cfl^q^^^j^
Aiimafpo nec/num inrer vtrofqucodium ferunt , vtdum Arimafpi cx montibus illjs aurum J^j/i*
Tum cum. fufturari,Gryphcsfummaauiditatetutari,illuccontcndunt.Hacdere Aelianum j^j,

Gryphibiis temaudi *' ' f ....^..o ^vim^

^pugna. ncquisinf

amus , qui hunc in modum fcribit : Baclri Indisfnitimieostlltc , ( ncmpc apu ^^^^0
c iicvjuoinfoIoScptcntrione GrypheSiS:aureosmontcsimaginctur) auricupdjs ejjf ^ft,
•^•4-f-i7' ejfodere aiimt , ^ fmiuleoipfemdos conftrucre ; quodveroauriintcrramdecidertt ylndosfjo

ferre. Contra Indieosaurt\ qHodveriquider/^fmilevidetur^cuHodesefenegant.nequeent^^^^^^^ifi)
auriegere , atcontra ipfos.chmadcolligendum aurumhomines accejfertint; hosdepullts fris^ ^.^^^>i}0
tnodum feltcitos ac timentes.pro eis pugnare, atque cum alijs etiam ammalibus cocertare.ea^J^f ^tU
cerc. Contra auttm leones & ekphantos n»n ftare. Indigen^ quod abhuiufmodi animaltum ^'^
fton interdtufed ad colkciionem aurt neciuproficifci yquodfe tum melius latere arhitrentttr >
Cryphes verfintur dcfertiljlmus eft. ^mcirca aurum^quod ibi e^oditur ^venari (ludentesymille^ ftOfj!^^^
le armati eo perueniuntfimul^ fip^^^ & faccos afferunt ,filentem Lunam ohferuantes . fl^° (ti0
fallant yduplex commodtim ajjcquuntur ,quod eorum vita ab illorum atrocitate feruetur , &^ ^^nf
durttm Indidomim aufferunt . Stn in furto deprehenduntur, pereunt. Cumfemei ^oprofeciijtfj ' \^ ^lij*
Tton nifitrtenij aut quatrienij interuallo reuertuntur. Hucusq; Aclianus: qui quidcm in ^^j^tr*
• L.? tI- diircntit,qu6d Gryphcs contra leones & elephantos ftare ncget.^ Philoftratus r
IH ApoU. cos fttperare elephantes Sc draconcs aflerit, omniag^ alia animalia ptater tygridem , qu<t ^f ^^-^^t^^^f*
euadat.Szuum enim,pcrtinax ferarum gcnus & fupra omncm rabicm fcrocicns auj^ ^^i^^^
tanto prarditum robore,vt quod loanncs dc Montcuilla fcribit,boucm, cquiun cufl*
•tiam infidente, quem occidity pleno volatu auferaf.

A N T I P A T H E I A.

GR T P H E S equis prae cxtcris animalibus pcculiari quodam odio i^l^^.^f^ls^in^^^^
cft. Vndc ' Vcrgilius rcm miram & natur« confuetudincm fupcrantc aJwt»

lungcntur iam Gryphes equis, duo^^frquentt \
Cum canihus ttmidA venient ad pahula Damx,,
^L.^.decA' Ethuncimitatus^^Bapt. paritcrMantuanus:
Umit. tCfrf^ Imiolutt furs vna omnes dtfcrimine nnllo ,
^QTum, Cryphes €qui,dam£ atque canes, ccrui atque leonesiy

^gfiA htpus ^fimul errabant &c.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornithologia^Lib. X. 607
DENOMINATA.

^ E A N D F R Monachus, qiii Iraliamdefcripfic, Pemfium Scythicalingiia

Gn!f juijm vocatam traclir, ab infigui Gryphis, quod ScytJE eo adueuieiucs

">rim im fecum atculerunt.Griffonum itemhimiliasdidtas puto, ucl :i notis,

velah ingenioGrypuni,veIdnafiaduucitatc, quemadmodum huiufinodi

narecuruos Grypasolim,ut Anchiochum Syri^ Regem , teftcPolIidonio,

Wkxil r '^^y^^iJii Perfarum veteresdixcre. Cuius nominisVamilias &nouiipfcin

^^^'^orit ."^^ ."^^^^'^'*''^>^^^^'»f V"-!) vbi h.rcconfcribimus, Bononiar familiafatis nobilis Pift-o-

AldrQ^'^ 1'"^ '11 primis humanitatis ac munificenti.e plenus fuit lofephus, qui Lucrctia

Da^).^ '^'^^^'li^^ fororcm meam uKorem habuir, & ex ea lulianum & Alexandru iuris vtriufo-
_ ^vorem i-irr»/-.-^.,.... n \ .» i 1 1 • ,f •. « ..^*

Griffonife

vrbs.

Griftonnm
fimihc vt-
cic didlx .
Andochus
SyiiiE Rcx
G rvps di-

^^auiu'^^'^ r^^^^*'"^ *. ^^^'''^^ Gryphes nominantur homines barbari, clilamides, & pallia'
*^''^m induri,fed non ob vefticum tantummodo ita dicli fu!it , (ed ob ccleritatem

Homin^

.w.tTi^^ , " - , ..v«.vii. Barb.iri

'iftijll •^^'^^^'*^*^^^^^^<^^^^"S^'^UP^^'^"1^- Svlueftres bouesepijirypos dicunt Grafci' ided, ^rypcsair
'^toteradunco. ' * '

Fpigrypi

M O R A L I A.

I VV S ' Hier. montes mrd, i n q u ir, f w^'/ /r^/r^' frci'tfr C ryfhes, & Dracofjes,&
mcnforum corpornm morjsira ncn licct.o' homiruhus tmf^cjj hile est , oHendunt nohis ,
V^^lescuHodeshabfatauaritia.^Q^i^^xxxx^^i^^^^^

t(Vompar.m,quodquemadmodum]ifaur()non uturunaW tamcn abciU5
vfu arcenr,(unrq3 attinj^eribus infefti,ita ,11, pcxm.iam , qua ipf, non fruun-

, : .r, ^^¥'nu.denr,hc>c Gryph.s peiores,qu6d infanab l. aun cupiditate fla-

. > id fol nnmodo & toro ftud.o .i-e.uesutquod coni^e/Iennr ann^i.on cumulo aueca.ir.

ntlTl '"V^ 'B^i' r ^''''''^ ^'Y ''T ^^'^^'^^^^-^^Suod cius intuiru fummo,
V v ) ' Ca.nodorus: Grjpk-saurum/cgu^n^rtu^^ter cfdcre, atqne cws mfpe^tio-

S 7'''^'' r''"''''^'''"^ '/^^^^//«-f /«^'''. ctiftdHatismmmenondicHnturacccndi,^^^^^^ auta
'^'^^^^'^^.[^P^^P^fil est , non est vitup^randim quod nulUfuer/t volu^jtate lafiiuJtn.. .

^>U^^^^^^'^ ^^''^g'*^^ ' Baprifta Maucuanusuerfibusiftis coinplcxus cftiii defciintionenhi,*
quof: ' f r •

lucriftnuntU fama^

Surgat^ ^ jcceptus nares odor ir^ihuat attri,
Bleuit ingcntes alas , iumine fixo ,
^tfi potens quicofrd fixatis unguihui aufert ,
^tulta fuas nu^iftam venturum feruat in ufifs ,
Sacra Ocum , fanci is leges prxclaracj^geHcu
Scnptoresrerum egregtos^ celthres^ Poctas ,
^iprocerum laades chartisy & nomina mandarrt ,
£f quicqmd mn auget opes , aucrfa repeltit ,
Sola iuuant qu£ lucra ferunt ^ftf^t cjitera quanquan^
^audihus pretio digmffima ; catera fordcnt .
^icut tiyperhoreis ruttlans in vallibus aurunu
^"yphfs amant, auidnj^ tenent vigilesj^ tuentur^
^nde nec vtilitas opera, praciumue lahoris ,
^edjnctus dr ctades oritur^fic pecius anhelutrL»
eru 'gitts monUri grauiore cuptdinis aftu
b. S"^^^ ^?*^ cumutans.cjuis olim prodigus hares
Id f Di ^^^^^' &pingues firat tn conututa menfas .
f^jSi)^ ^^^^^ «^^irrumin medio fcxillorumanimalium , dcquibustzcchieU^^I^.loannej
^fet^j^^^^.^J^f^pi^^ecanitjCuiGryps (accedcret,eiusuideliccc fymholo lcfum Chriftum in-
V^^^ iiil '^'^:''"'"'^^' ( a'ii'nal Gryp^ diccwdvi^i cft ) egregfc compararur, quod qucm-
^^4nj r I^]^^ ^i'^ c,auis uidelicer,-'^ quadrupedis, formac funt, ita cciam Chriftus diunu
^^ftantia conft ct . Vcrliis Dantis funt :
^ fpat 10 dentrk lor quattr§ contenne^

cl ^^^^^ '^^^ ^^^^ trionfalt^ ,
^ alcollo d" vn Grijfon tirato vem^ .
ei/^ iciiea su l y^M e Nltralc^

'Epijf.^.ai
Rnjik. M9
Vdch. defof
ma rikcdl,
Au.iri Grf
ph is com»
paiad .

riur. teSS.

canr.ay.

Chriftu*
cur Gry*

It

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

do8

Vlyfsis Aldrouandl

7'ta la mezz:i?7a e le tre, e tre Itjle^ :
Si ch'a nulU fmdcndo facea malt^ .
TantofaltHayi , chcnon eran viBc^ ,
Le membra d'oro hauea quantera vccello ,

Et bianche , l altre di verrniglio mifie^-> . . «

D. Hieronymus c Giyphisformafbmmi &rapicnri/fimicrcatoris Jaudandianfiim C«P^**^
cumaduerfus Pelagianos hxreticos in harc verba (cribit: Elcphanti tantA molis infti*i^^^^^^^.^
caufcntur.cur qnatuor fedibus incedant yciirn r/*ufc£ cnlices^ c£tcra huiufrnodt animantta f^^f^^^^ .
fenospedeshabea??t,(ir alicjut 'vcrmicuUfint , qui tantis pcdibusfcatcant ,vt tnnumerahtUsfim^^P^
nulU acies comprchendat. Dicant cquidem omnes . Omnia Domine in fa ptentia fcctfit . -

MYSTICA. HIEROGLYPHICA.

Ccncrofi-
tfttis typus.
Ciir Apol-
lini fzcci:

IRYPHES genero// & magni .\nhni /imulacrnm vcrcres cxifhm.irunf/J^' J
I nonineptc Apolhni fapienii.T j^iaifidi dcdicarunt,quare aures eia^^^^^t^^J
]u6d Apollo a 1 accdemonijs 'iiTpac^Toc colerctur, cjuanuns alij Apt)iiJ|^^
)he]n facrum velinr, c|uod Sol prxcipua generatioiiis nuiiyqiwd (irvj f^^^ y

il:odircdicehantur,cau(aelicr. Ahj vero alias aifignant rationes,qu<^^^**^^^*
dciiccc SoljVf rciiquis in ciclo micanribus iguiLnis imperirarc vidctur j ita Sc Gryph^ni .y,
libus cartcris praelVari Ferunt. Vt vr eft, (omnia cnim tlibuJofa funt)Apollini facros 1^^^'"^^-^
Ci-yps cm ihr: itaquecosquadrii^a? illiusiungunt,qui Solisimagincm pingunt. Efliiem GrypS)'S'^ ^
jgnis a?(htis lymbolum , quod picrunq,- ex Aquila Lconecompo/]tus/in<;crerur. Jgn^f^''^"^.
lym- cftproriusLeonumatq; Aquilarum natura. ~"- ' K,,,n.ns.c^ ^

Aquilarum penna?, vt fuo loco dixii"^"'"^^.^^^^/!!
rarum auium plumis c6mixt^,calore fuo confumunt. tx Lconis olhbus inter fe com{^?> .

'f D^T ^'^^^^^^^1^^^'^' cfi- AcJ/anus; atque hinc fortc Ncme/i de« etiam facros Grypiies c^-^^'^"^^^^^^^^
^ Sepulcris apponcbauturabantiquisGryphium figura^, utfcilicet eaa vii^ibntibuscu^^i^^j.

reiigiosc debere oflcndercnt.Quod vero Gryphem fub pedibus Tauri caput habere i/i^P^^^|.

cev

Scpulch

lum apucJ bus antiquorum lepulcris vidcamus, diciin primis- po tcH:, quod de Leone fcripfH^ . Lod
«miqiios mus , vtlcihcetfepuki animum aut naturam trdem hiifleopinemur , cuiufmodi eft )])£

apprehcjidim videtur. Nempc fi ouem vei agnum, fepulchrum infcuJptum habeat, '"5^|-j^ir i
liominem ferocitatedemolira, manfuerudinem amplexarum : fi raurum , tcmperant'^^ ^^^0
guem,prudcntiam, vel quid huiufmodi, prout animahs , quod detcntum fuerit , f ^^"^^^^^fori'
exiger. Verum taiem opinioncm f^robarem,ni/i huiufmodi /imuiachra pro rempiof"/^^;(.ijii
bus.ac in ahjs etiam operibus puHicis pa/rim depidra videremus.Sentioitacue,vt]ibere^^^.
quod ammus fl-rt , nihil aliud hmulachris talibus exprimi ; quim huius animaUs in f^^^^tjti
iies befhas dom/natum atqiie porenriam, e/usq,- fe/-ocia viribusqi cunaa deuinci , (^PPt^
ac pumri. Vt icihcct moneamur,quicunque violentas manus ad ea,quf in eius cuftocii^^^jjfi
dita Umt,inferre audeant, pof nas fe,cuiu(uis ordinis lociue fmt,luituros: fuppUciaq5^^l^goo«
vcl i-urn, vel f^cvik^ij,viohtiq;fepulchriy cuianiniAl id pr^/ic/tur , daturos , &: quod .^tti' .
vulgo dicuur , idem de Gryphe didlum opinor , cui Leoninum corpus maxima c% ,,0« *
Grypham buunf. Vuuntur itaque cardem figure in aris antiquorum,templorum foribus,vrnis,ai^^- "fgiit^

vlui .
Grypis fi-

- ■ i*^«i^iuiwc)iviiLiaL,«i«LciiiirtupcriiitiLaLciii,t«ccrumieonmismemDriscoiTipaciu;*-' ^^^^^
cia & i^ires in eodem e/Ie vidcantur . Roftrum pra^terca aduncum tribuunt, vt (<^'^^^^^^r
custcneat,qu«illicommina&concredirafunt. H*comnia ccrrc cuflodesac P^^^l^^fdU*
cent . Haudquaquam enim bonus cuftos cfle poteft , cui aureshcbctcs, qui pig^^' ^^-^pf^'
ef|-,quiiangu/dus,&:m/n/mc tenaxrerum fuidomin/. Mcrito igitur Gryphcs cu^^^^^^^tuf
ficiebantur,quibusabundcfuppctunromnia,quaradcu/l-odum munus perrinerep|i.^ jjjC'
OrnantGryphesiaceUum,quodinvrbcnoftra,iuxta Afellorum vulgo chftamt^^^'^ q^o$ <
dio quai/( niio cxtructum eft, in cuius anguJis,nunc Ieones,nunc Gryphes fpe^^^nru^' j^^^^ii-
cuftodiae vigilanticq,- caufa ad/noros putli 'im,vt fciUcct ucl facrum locum rueanrur,ve r^n'
nes ipfos moncu m facris rebus & precibus,qua; Deo & Diuis adhibentur,vigiiare,<> j j ^^r
rc/n e/ic c)por.erc . ^thenrsin ra//adfsarce fir^u/acrumc(\cfctibit Paufanias,^/'^''-^/''^'
tcmvtramij^Gryphcsadditif4nt,cr inmedioimagojfhtngisincHmbit. CiPrcrura Gryphu^^
praspoccntcm tyrannis cgrcgie denotatur .

guuc hgni-
ticatio .

icen.

Tyr.iii!clis
typas .

OrnithoIoabLib.X.

E M B L E M A.

^ nZ^i^l^o^^^^^^^^^ rubLcmmatc EEHIfiN ae *

/>*/r/ .^* f puro Gryps nidtttn conpuit4ur9 , ^^^'^ ^ '

Occupat dr celfd rupit in arce locunu .
Solus aues vincit cuniUs, quinarihus vncis :

£luemLeo , quem Tigris , quem fauet acer e^ues,
5 Cuius vt e nido fub rupem decidit aurunu ,

^ccola fimtimi quod legit Jndus agri ,
^t^ quos Heroas mundi rerum^ fotentes

Sukltmi magnus vult Deus ejfe loco .
Imperij tueantur tpes ceu munera DiuAnu :

^ articipes alios vt Jtmul ejfe vel/nt ,
^f^ferttm fanBdpietatis dr artis alumnot

Ingenua: per quos regna domusqj vigent ,
J>iuitis hdc aurt virtus efl vna : benign*u .
^tprofint alijsy mente tuuare honos,

^ONES. INSIGNIA. NVMISMATA.

PVD Xcnophonrcm, ncitat&exfyomt Plutarchus,mcmoranturcana.
thra qua. imagmcs funt Grypu ac tragclaphorum Jigne*, quSSent^

Sphmgc${Ws,vt* Hcrodotuucftatur,quilapisPariusfortauem. Gry^
^^^^rubantr.rirrnT"'Y'"'^"i nobilitatis Catfiorum inngni monumcnto infciil-

^'^Honnmr^^ pcdum aJtefo tauricaputhabcrc videmu5,quodin ant/quo-
SnnlTr i^^"" "^^^^"^"^ ' compcritur . Gryphis imag nc infigncm clvpeum quoq^
• r 'faha familia.lnagnia itcm ncpotum meorum Gryps ornar,

r*xim"! ' r T^"^^""'^'^ anbrunt,a quo Peru/]am Gryffoniam (ii6^am fupra cx Lean.
N W ' 1? ^"f?^ campoc«rulco infignccrat naoisjArtirij antiquilTimi Hcru-
S^^X^^^^ hodicvfurpant. Gryphcm rubcumiu

"^K}^^^^ inIuccmcdidir,Bononicnfes vfifunt adexrcU

^cNo p^,^^ ^^"Jici>*»^^ Tradit pantcr anno 1 37(5. cCim hacc cadem vrbs hbertatis auida a
fe. W ^^^"^^''^^' ^^"*'» Senatumqi immutafle,nccnon tribunos plcbis

4^^^* ^Uii]! P^P^^»»^%"ia,qu« hbcrtas cft,dcpiaa crar,ia reliquis vcro varia fvmbola ; Ex
0>fertiM^'^* Gryphcm fcrrcnt,vnum,quod aureum mcampoc«ru!co, altcrum,quod
^'^iilibr ^^"^^"'S''""^^*^^^*^^ incampis ciuftjcra coJoris . Vidi irem, cum Romar
W ^^iiii r ^ ^^^"^^ antiquis conferibcrcm,troph^um pulcherrimum in ? dibus IIIli*
V^^^^^yi* 1 Fano,Medufximaginc pcrornatum,in cuius medio peaore Gry phes
C^''^^^tat^^ ^^'•^^^"'^* i"^d/bus Kctierend/75mi JEp/fcopi de Ru/l/ds infer c\uzn\}A\xn'
S^^ ^ueMfl^^'^*^^ cornicibus mqltas fculpturas,in quibus Gryphum eflenr.^ A/i-
evi • Romxpariter in ardc Diui Pctri raultps Gryphes inlapidc, Scinmedio

pomene .
CxCiomm
monumcn
fwn-..

Artirij na-
uis inngn&

.^^"^«^^^brum, magna incfu/lr/a chhoratiim confpcxiOe^ audiu//?eq, ta/es ex
S ''*^^'Jc$r ^^.^"^P^os fuifle lcribit . Irrigctus Martincngus Pirtaci filius , & Lanfranci
'\^^^.^^ec>n^^"^^"^^"^'*^.^^^^^ ftrcnuus, fadlionis Gclph:^, cuiuscafteri iVlartinengi accr-
'^s f '•^fe, vt ^f^ ^'*^"'"> ^^^^^ fprctis cxtcrorum fAmiUx fuxavmisj c.uscAqiuU crar
^ Vll^'^^ch;.u ^^^^ diftum cft, Gryphcm vfurparc voluerir, cum quodam fvmbolo. Hu-
'1^1 ^ Mr?.^'^^^^ ^"^'•^^""^^^'^''^"^cumhocepichaphio. HAFC F ST SEPVL-
C^^^Ne ^^- MILJTJS IRRIGETTI DE iVi ARTINENGO.
^^^Pkiej^^'^^^ ''^^^^^^^^^ riobici repcnuntur quamplurimaarma, acaliamonu
quibus Gryphes cxfculpci funr , quos Fracifcus Sanfouinus IkancaJconiTm

numifmati'
bus,

lrrig;cm
Maiuncn-

infjgnia

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

Vlyfsis AI Jrouaridl

l' v' ■,

Barrilx fa-
iniliac infi-

Martello-

• L. Ai Rcp infignia fuiflc crcviit, cum tamen Lconem illis pro iiifigni fuiflc paulo poft allcrat. Bap
Th/ilrHms -^^'"^^^*^^^ Pannofiix Rcgein Gryphem in armis fuis ferrc innuere videtur, iu c^nens:
" -^^^ trepides nihtl est tecum Deus /h/t in hojicnu ,

Vcr mare yper terras qtucunque Luaucns alte

SAn^ium in(i.gne crucis Grjfhcm^ i^quilamj^ hirofirenLs . .
Gryphem aureumalis expanfis cum roflro rubro in campo c^ruleo v(\irp3it noMis
Barrilla Neapolitana,quam Carolus Gallorum Rexprimus mapii admotiumfecit,vt^^
tisadmodum (cpulchris conftat. Ex qua loannes in primis fuit koberto comdcm ^^^^p
ti;Timus , vtpotc quem legatum Romam mifcrit, vt Petrarcham laurca condccorarct» ^
MartcilorLi non ignobilis apud Florentinos familia,qu3B Gry phc in armis vtitur . ^''5'??
ru rnlignc. qucinantiquF/Timis quibufdam numifmatibus depiciusconfpicitur.Lilybitjnorum i J^^^
r Jm numir ^"'^ ^^^"^^ numifma Golzius depmgit , quod in auerfi partc Gryphem illius figuf*>^"jjfiil(;
"^"^ plcriq,- ci tribuunt, in aduerfa tripodem ApoIIinisrepracfcntat. Eiufmodi numifni^^^|j^,
eos populosidcm Golziusexiftimat,quoniam corum vrbs SybilJaf Cumanar,quafVO/^^j-^
de rcbus arcanis & vaticiniorum plena Tarquinio Prifco regi obtuliiTc lcgitur,hofpit^^^. j-j^f,
pulcro cclcbris fucritc kidcm quia putcus in vrbe eorum Lilybafo \\dcirco commcnfl«'^'^^^ji
nt , quod i) qui cx eius aqua bibiflent , Pythio furore afflati oracula ac refponfa darcnt V
mirum itaquc, inquit,fi Apollinis capitc Gryphoc^ Apollini facro & tripodc
Hyclirjim ^^^^ ^i^^ ^ua numifinata /ignaucrint. Rcpcriuntur itcm nonnulla HvcJitarum ^^^-.^ifA
numirma . tum acrca numifmata,vt apud eundem autliorcm videre cft,in quibus Palladis galeat»
Giyps cau* vidctur,^ in galca Gryps depidus.Inter qu^ vnum e(t,quod Gryphum habet ^^^^^^^^llioir
da tormo- tcin caudam tortuofam dedncmcexquohciVc uidc^s^ahantiquisnon vnam ^^)'^]: (Ttft^
«laafcriptam.EiufmodictiamGrypspariterin cairideciufdem Dcaein Romanoruy^.in
dam numodepidus rcpcritur,nccnoninmultisalijiseorundem numis in caflidc^l^|jjf|^
qua item Grvps ille communis confpicitur in numiunatc Brutiorum: vndchis quo^l»^
crLHn fuiflc Gryphura pronunciandum eft» • • ' ? • ' ■

Pnorhanim iconu Gryphcm a fa-
bulofa antiquitatcdiucrfimode depin-

gi folitametia dcclarat:auribuscnini . \\\\\U]\ '\

carcf,quastamen,vtfuoIocodixiraus, ■ mlMViSil Jlllillm )

Grypliisno plcriq; alij fuo Grypho addcbat.Hanc
auridima- autcmiconemantiquilTimamcflc con
fio- ftat,ciimcara llluftrifs. (^pdin. Bcm-.

busintcr alia hieroglyphica cxtabulia

arreis vetufti/fimis exccrpicrir. Dcxtro

pcde gerit quid ad inftar vcru,fub pcdi

bus vero fcrpens rcpit . Antonius Gi-

gas vir humanifTimus mihi cam com'

municauit.

AuisRuc Altcra iconRuccft,cuiu$ctiaminhacU-
/loria mcminimus , crccrpta cx tabulis Gco-
graphicis Cornclij dc Iuda?is Antuerpiani ,
quJCjfi vcra funt,qu^ dc ca trtdunt,nihil planc
refpondct. Roilrum cnim CoJumbinum po-
tiu$,quam AquiHnumoftcndit. Nos,ncquid
in noftra Ornithologia dcfidcrctur, talc, qua-.
Ic depid:um zccepimus, ctXMalip tradigias»

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

lilia
0

\^
uo-fi

ca»

r

Jn A K P Y 1 S. Cap. II.
AE V I V O C A.

5 A ri^T ^'^'""f-^'" rapinam iiotac. Grammatici uari/, ( vt Scholiaftes Home-
^ \ Pac« n!' Miio modo Harpyias incerprecantur . Alij cnim ra- H.rpT;. c.

?P''cabui r u uolunt. Sed quod horum fignificatorum qu«dam allegorica fint, alibi ni^.

k

S Y N O N I M A.

''^^^^"^^^^P^citatchabent. apvra^c cnimGr^cisrapioeft.Vndeharpap-o- Aen^mon
tur.Hinc & harpax apud ^ Plautum : ^ nc-s quc

cundemharpagarcvcrbum,uriremin cademcomed/a •
Neqtte homtnes magis afinos vnquam vidi, ita fUgis coji^ calUnt
^os dumferias, tibiplus noceas, etemm ingemo ht funt fla^rtcid.

A

ftnimenta .

>»cl^ deTeVe S,^^,, y "'^'^«'^8^"^ coahtamcum Y litera pr^cedenti, fed proconfo"
l«SCCaturi ^««'a'^V"q">t,modo pofitione fongam iieri.fl vocalem

redd ,,ir'^i"T''''''^ ^*"" Ioui5,furi*,dir», & aues. Qiiorum omniS ^ ,

'^"""»efuUs4fitd'' y,rgdmmabnfm>,t,qui,d FurUrumeiL ?"

% '""■[.'''^""^'"•f '"■'■•" P^"''J"°'J Frtisabftine-t.Furias efle pauI6 p6ftidemteftatur: ^'T^.Aen.

\!j^y , >^ obts Furtarumegomaxtmapando, ^wi. ,

3 funt Celene. Furias autem cancs dici Lucaaus tcftatur, vt :

, ^tygiasj^canesinluceJupcrnA,

\ ^ ^^fiji vluUrefervmhrAmy '

^N^^dc Hn ^"^^^ dicuntur &cancs,apud Superos dlrz & aucs : In mcdio Harpvi* di Fu..i*ni

V^^^ac ^^^^^^'^^^^^ ''^'^^"'^^^'^^ tollen$,qujctamen etymologia non ngo.

alii ^^^^"^^^^^^ vicictur.Ocypete ab ve/ox,& tt-jVo^o^ volo , qua/i ceJeriter vo- Aeii6.
'O*^ rapi ^^^^ ^'^P^e^^s- l^-iri ratione * Sophocles Harpyias vocat catarrhaaas,qu6d prc- p^ypcrc-
^Vtit^r ^^"V^^^^^^f "i"- Celjenum vero Gracce nigrum vocant . Hac fignificatione Ho- ^^*'**
>Vdi citMct K'cAajpov id dh cmorem nif^rum appellatlnde Celxnodidam putant

GENVS. ORTVS.

AT^T>VT NcpruniU

I J A S quidam Neptuni filixs efle prodnnt, Isfere omnium prodHo- ^"^ ^^^P^
'^Umpatereft.Vnde' GeorgiusPiaoriusitacanit: ^ iaru pater

Nettunm ownit Cyclopas, & Vohvhcmum , f^J^ii"^ *

Vincii Har^jtas vngmbus, a volucres, ^j^^
Atllon Ocy^ct^n nign^ colorc CcUnen. s,cntUium.

^Hefio^

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC,
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

^lnThcog.

F/c^cia a-

AcWeloen.

Ocyporc.

Nicochoc.

Ocypodcs.

Ccyrhoc.

* li.Azn.

Thvdliu,,

15 12 Vlyfsis Aldrouandi

^ /^6/i:o(iu5 cx E/c£ci .1 Occani fiJu genffas ^ngit patre Thdumante &Iridis fbrores. -AlijsPo^

Tcrrar filiaf clicuntur,vn(ie in Infulis' habitare putantur, qux partem tcrra?,& partem»
ris tenent. ^ Valerius F I accus Plutonis filias videtur facere^dum Typhonides vocat :
Infitper bunc Typhonides Harpyia ira tonanfis
Bepoptdant, iffo^ dapes fradantur ab ore.
Nam Plutonem Typhonem vocabaiit.Quodfortc Virgiliusfiibinnuit:

Peffis dr tra Dcum Stygifsfife extultt vndis, , '

Fabuk etiam refcrunt Phinsei filias Erafeian & Harpyrcian aucs fuifle , qu« cibum ab or
nisdiripucrinc Scd Harpyias Virj^ilius trcs fuirtedicit: Ocypetcn,Aello,&CeIarno. "^y^^ iO
Hyginus Alopen,Acheloen,& Ocs\^ctcn appellat.Sunt qui Alopen,Nicothoenvoccn •
fiodus Ocypctennuncupat Ocypodem, nonnuUi Ocy thoen, Apollonius duastantum
q:iem Vir^ilius alibifequutus vi(ictur,cum ait;

Siu;}.gcminjcpeBeSjd^C^ ^ '^:'^*

Sant qui putent tribus Harpyis addi ab Homero quartam nomine Thyellam. ^Vr^^VJi
terprc,-; Thycll.i;n /iybcrno5fIatus,(S<rproccJL-isexponit,&Homcrum pcr /ynonimiai»
las,& Harpyias pofuille vult,quac(& ipfae vcntosnonnunquamrapaccsfignificant.Hat ^
ximam no'nin / CcIa.*iio Hoincrus Podargen nominat, fingitq^cx ca Zcphyru Achiil^^

B^liuin (Sc Xanthgm genui/Ie

F O R M A.

^ A Pv P Y I A S ' Virgilius ita dcpingit :
Zl IM'<%1 Pi 'Trijlius haud illts monHrumy nec fduior vUa

\ l^ja^ Wi i'c'jlisy& ir^ Dcum Stygijfefe extulit vndis,

2 (S?^^ (il r trginci volucrumvultusfcedtffimdventrisi

gg^t^i^f^;^^ Prolnuies, vncd^ manus & f^UidA femfet

Oya fame , &c^

OrnkhologixLih.X.

Si$

c^S^ *"'^^P^.^"' t'^!'^ Vultiirum, auribus vrforuin fiiidh fcribit. Hygimu divLZ rfas fadc , ncmpe
p4o ^7"^-^^^'^ pcim2ti5,Sc ihtAS hr^ichijs pedihusc^hummiSyCcd vnguibus moniirohs,
'*7^<* ^^^'^ • f-Kminco. Harpyiam Euftathius fingifecundHm fabuUs, incpxtydjimonij c»-
»m^tc^^^'^^^'^^^^^^ ^ /'-f;^^/^/ eqtius eftdUtus.Mt^ eam fr^firtim.qHam Homerus Podargem Poclare«i
«5on/f r^^^^^^^^'"^^^' carterisHarpyiff fabulap manus attribuantad raptum idoncas fcu forma.

. '^*-rOlOS vnp-llM. Pnf1ariy<»

l*AeneUU

ciem j ^ vngues, Podargc tamcn manibus praidita vidcri non poteft proptcr cquinam fpc
• Voiiicrcs etiam alat« ab omnibus (latuuntur. Vndc^ Virgilius; *
c ^ . magms qHatiimt cUngorihus aUs»

Exterruit ales /fe/lo, Scc.

^Lih.U^e^

^^^quid propric fmtjfiuc Dc«,fcudir«,fiucobfcan« volucrcs apud VirgaiumipfumduW
^ CQD^quati^ cxhibuimus , cum Vcrgiliana dcfcriptionc conucnifi.

L O C V S.

O C V M qucm Harpyi» incoIuiflccrcduntur,cx his •Pocuf Tcrfibus ha- ^L,pAem
bcmus:

Stro^hadesGraiilidntnomine dt^d

JnfuUjdr lonioin magno^quas dira CeUn»
Uar^ji^^ colunty dlid. vhtneia foflquam

Sduit hjems, u^4t^ virts Strophadum^ rece^tos
j; Vortihus infidts exterruit ales Aello..

^^'"^"^ Z^^^'^ Calai Borcx fiLjspulfar,ium ,

C^^^^i!:?^"^'.^ J^"^i'^';^^^^"^^umOdryfi«Rcgcm,n6Arcad/;rfuifl^
V ^ ^'l"^^^» ^cxtcnditur vfq^ad Bofphorum Thracium . Exhac ^^;."^"'-
C'* Trophadas infulas pcnicncrc, qax Echinades quoq,- olim, & Plotia^ did^ fucrc . ' >
^^^tncn vcro Strophadum fibi indcacquifiufrc, quod Zete,& Calais iuucncs alati Harpyia- '
^ W P^"^^^"^orc$ ab iridc moniti,vt a canibus louis abftincrent,illic fuos volatus conuerte- ScrophacUe
.2t/)o^;; cnimGrarcisconucr/iocil. Fugatas'ApoIloniustraditconicci/?efcfc in fpccus,
m Crcta vifcbantur fub Arginuntc/Ludouicus Arioftus fcdcs carum in fnccubus quidcm 1^^^'"*
^^agnofat,fedininfcrnoeascoIlocat,itaautcmcanit: t'2tn ^

UraUdtnc»lfuonoorribilvenne ^Cant.^^
Lehutiey1rpiecaccfand9infHg4,eitfro/td^ /la»,4^ '

TdntOycha ps^ d^ vn monte fi riteif;*e »
Oue ejfe erano entrate invndgrott.} ;
, L'or€Cchie dttente a U fiirdgU$ tenne,

Ef arid ne fentt percjjfd, e rottd
Z)4 fidntif e ttvrlit e da Ument» etern* ,
\% \ ^^Z"^ euidente quiui effer 1'Inferno,
^ ^^b dc caufa,&: quomodo fugatar, proximo capitc cxponcmui

^APACITAS. INGLVVIES^

Foeditas. Hiftoria deniqj tora.

R A T I fcruntur Dij Phcnco Odryfi* Regi , quod in noucrcx noniter du* PKeae'^
ftargratiam iiberos fuos cxcxcsi^ctymtyVt^^^^qubd^rc^r^i louxs coiifiiia ho
minibus prodidiHetjHarpyias tanquam louis miniftras,& iniuriarnm vindi- ^^^* i^^cft*
ccsimmifillcexcafcato. Hanchidoriam* ApoIIodorusprolequitur hocpa- ^"^^ i. a
^O . Haypyr^ vhi vhtncn faratam effe menfam sntuebantur a cdlo dyuoUntes tnaio^ Dcor.orig.
remfercuiorum ft^rtcm a(?r/pieh.inty reliqua perpauca^d* ca qutdim tAm ffy&ui odo-
^ , tnt,vt ptrft rri tnintme pfcnt, Hic igitur tS^rgonautis , qu^ adnamgmonem fuaf^e"
'u>l^^ ^^^P^fi^^^'^ ' Commodttm,tnqu}t,de naufgatione tnm miht verbafaciatis ,ftmuUc meah
\ ^^^eraueritis. T um In ihnuo menfamfiermmt, in qua fimuiac tdultd appofita erant ,

'^^fytd vaHum cUngoremfutidtntes dettoldntyCr cfcuUnta dtrtfuunt . idverh, vbt vtderunl

p f f Aqutlonis

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Calais Har
pyias abi-
gnnr.

Tygris am-
nis curHar
pys dicatur

Strophadcs
in/uia: vn-
dcdida: .

Vlyfsis Aldrouandl

^ftilomsfilij Zctes,(jr CalaisaUtiiHueHesnudath enpusiffasperderemhfequnnm Caterumft^fi^^
Harpyis Borea fliorum ma/iibns /um moriendum erat :fialdr Borea fii^s iam fnm cjuoque chm infc^i^'^^^
tur,& eas adcpttfttijfcnt^erat fereundum, Cum ita^jpueriperfequerentur Harpyias, earum altera ad ff^
fonnenfiim m amnem Tygrem decidit ; qui nunc alf iia nominatur Harfjs, Altera Ocyfete fer ^^^f^^.^^
fi^gtensadBchinadasv5j^infulasferuenit.ExnuncayilUStrofhadesaffelUntitr,quiffe,t^^^
feruenijfet,it€r conuertit, qua vhi littus attigijfet, fra labore cum ferfequenti decidit . Verum J^r^^^r
adStrophadasinfrUsvfq; Boreafilios Harfyiarum infi^ationemtenuifie refertyfteq-, mali quicq^t^^f /
fasfuijje.quod tureiurandonihtlf oB ilU in Fhineuminiuriarumamfliusmoliturasfromijerini'
tus igitur Phineus Harfyiarum foenis reliquam Argonautis nauigationem exfUnauit : eos^viam ffi 1?
chosperHeniendidocun, Hxc omiiia VaJeriusFiaccusproIae^acIuculcntcrfcqucntibusV^^
libuscomplexuseft:

Pojiera non cajfe Minyis aurora retexit

JSJocits iter : noua cunBa vident : Thynnea^ /uxtM

Litt ora fatidici foenis horrentia Vhinei

Dira Dcum, fummo^ lues vrgebat in dU0,

^ufffeneq,extorrem tantum.nec lucis egtntem

Jnjuj)cr hunc T tfhinides Har^jix ira tonantis

iJepopuUnt, ipfof^ dapes fradantur ab tre

Talta frodigia , (jr tales fro criminc foenas ^

Perpett/ur.Jfes vnafini, quodfellere fruam

Sl!i<)ndam fata luem dederant aquilone creatis .

Ergo vbiiam Mtnyas certamq^ accedere Phineus

Scmn opem,primas baculo defertur advndas

^cfigatq^ ratcm , atq; oculos attolit inanes ,

Tunc tenuemfiirans animam. SoUe o mihiUnguHS
» ^■'^S^^^^^^fnanusngUrisAitagnitAvotss.
£f quibukiam intcriedis.

I^on ego nunc magno qttod cretus ^genore Phi/siHft

Aut niemorem mea quod vates infedn Afo/U
Peciora, frxfentis fo/iits miferefcite fati,
JVec miht dtucrfts erratum cafthus orbem
Amijfas, aut flere domtfs^aut dulcia temfus
Lumina confue/is rerttm efi ex ordine fatif
Jngemere.Harfyia femfer mea fabuU feruant ,
FalUrequasrttifquawmifirolocus, iUcetmnes
'L>eueniunt,ntgerintorto ceuturbinenimbus.
lamj^ aits procul ^ fonitu mihi mta CeUno i
J:>irt^iunt, vrunt^^dafesfadata^ furbant
PocuU , fiagrat odor frrgtt^ miferrimafugntt ^
Par^ mtht mortftrisq^ famesfj^reuere quodomnc^
^oUueruHtQ^manu^quod^vnguibusexciditvnciSp
Has mthifert in Uce moras, nec rumferefatA
Mme Itcet, trahitur vi^u crudeUs egejias,
S ed vos obferuatefrecor fradt^a Deorum
S t non frlfa mihi : vos finem imfsnite faems .
Nempeadfunt, quimonHra ft4gent,aquiloniafroUi
Non externa mthi, nam Rex eg$ diuitis Hebri
Juneiag^ veHra meo quondam Cleofatra cubiU
Homen ad A 51 ea CaUis Zetefque fororis
ProfiUunt. Zetesq^frisr : £luem cernimus,inquif^
TunctlU Odryftd Phinens Rexincli/usord
Tu Vhxhi comes.dr nojlro diU6iefarenti
O vbi nunc regni, generisj^ vbigUria ? quam te
ixcedit Ubor ? & mifertsfejiina fencBus f
^n agc mttte preces : Namq eH tibi aofUa voluntds,
St non tra Deum.velfipUcab/lis vrget,
SupUthicgeminas vhineus adfiderafalmas

Teqi a//,imufii, qua nunc fremts iraTonantU^ gfill

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

OrnitliologbLlb.X:

«5

eprecor mjlrx tsndem ir^m parcc fcHC^a :
Sit ^odHs.^ftnre credo equidem : nAtn noftm volunus
^^od iuHcncs finc facc Deum , nec credite ctdfAm
^Auitid^ fcelerumj^ mihi nunc crimina pendi.
^^^^ ^oquax mentem^louis,qudci', dbditAfolus
Confilia ^tcrris fubito vcntura parabat ,
^^^dideram miferans hominumgenus: nuncmihitanlA
^e^is, effufi media inter dicia tenebrdt
J^m tandem cefscre irdynec aufus ab alto
Jffi volens noBriSyfed vos Deus appulit orit\
^tc ait : ^ fatisita iam cedentibus omnes
^^pulit.c^ dura commouit imagine feena.
J»Jiituere toros.medtjs^ tapetibus ipfum
'^^(^ipiunt.circumg^ iacent,fimul aquora firttam»
-^firafimul, * nefciq ; iubent,ac mittere curas :
^^m/ifbitus mifero tremor.drpa/ientia primd
Orafenis fugcre manus , nec prodiia peftis
•^nte, fidin medtjs dapibus videre volucres ;
^lagrat acerbus odor,patrifq ; expirat auerni
^Alttusy vnum omncs incefiere planMus , vnum
i^fcftaremanus, inhiat cocytia nubes
Luxurians,ipfoq ., ferens faftidia. 'vifit .
Tttm fi/a i/iuuie,atqi t//ufis Hramtna menfis
I^ada rigant,ftridunt aUjpr^daq; retenta
Sauityvtrimq; fames, ncc foltm horrenda CeUn»
Phinea , fed mifcras ctiam prohtbereforores
Emicat hicfubtto,fefcq ■ aquilonia froles
^umc/amore/cuat.genitorfimulimptditalasl
tioftenGuoturbata hies, tpfiq - rapin<t
^Aucibus.^primtim pautdx Phmeia tecla
I^em/itant, mox aitapctuntj/antiittcrefm
^^^^pai I ^^?^^^"^' ^^*^^^^i^^^ni'ta monftra fequunturl

lamq -^ ^ ad Jonij metas,atqi intima tcndunf

Saxa ^vocat magni Strophadas nunc incoUponti i

H tc feff^ /etiq ; metu propions^ anhe/x

Du?n trepidant^humiliq', graues timidoq; ^voUtM

Implorant cUmorc patrem Typhona nefindo,

^xtu/it affurgcns no5iem patcr * vnaq\ fitmmis
\ ^iifcuit,^ medijs vox exanditA tenehris,

lam fitis huc pcpu/tjje Deas» cttr fenditis vttra

^rt famuUs fiuire Jouis ? quas fulmina quanquam

^egidaq-^ ilie gerens,magnas fibi legtt iniras .

^ff»c quoq; ^genoreis idem decedere tedis

^^perat : agnofcunt monitus^iuffaq\ rtcedunt »

^oxtameni^vohisfimtltsfugacumpremetArgp

^^tifer, iJarpyia nttn^rtam notta pabuia qudrent^

^onec crunt Diuum merttA mortaUbus irx

^*fitvtcrq; poio.dttbijsq; eiangutt aiis.
h X ^^^^y ^ f^^tA viclor petit agrnina puppis.

S^W^^ ^^^c fabula nonotnnes authorcs confentiunt . Flaccus enim , quem fequutU5cft
Sttx^^^^?>f^limeumab ApoIIine vaticinandimuneredonatu voiiinr,atqi d louc ideo ocu-
Hau/^^^^epriuatum^qiiod DeorumconrjJ]aeuu%a/]"et,& Harpviarum,qu.Ygci]iu;n eiui
^^^tj^j^-^^^>^ormentum additum,quas aduentantibus Argonauds a Boree filijs ciufdem claf*
^ Wu, ' '1'*" cieras,(id tlii^atas dXc tantiim a/2erunt . Hcihcius quoq;', Antiochus, aiijqi
iJ^j^ep * ^Po^Jodonis vero coiitra id affirmat. Atdiicrepat Orpheu5,dum canfam c^ci-
^ Wof (^Kinco iwRiiXx recenfet . Phineum enim intanientem 'philtris vxoiiis abieciQc
^'Jtuin jt. Quarc a Zerc,6c Calai^vtperpercrctur duriiis exilium a Scrophadis com-

F f f h pulfura

* Fort^ n»
fcirc legca
diJUTi.

•Forteim»

quc lcgcu'

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

VjyfsisAldroumdl

piilfiim m Bi(loniam,&Iuccabci5pnuatiim c{\h; vtdcmortcfiUorum Clcopatrar^qufpff
'/ib< rcr ^"^^^ ""'^^^^ ^ncrat^vindiaam fumcrcnt. Veriim omifsis fabulis^vero ( fi veriras fub hi5vll3i|
^nti q.c.4,. ^^l^ P^^ji^/^^ ) pro}Mora vidcri ponuiit,quar ' Diodoius Siculus rctulit . Phineo dno fucrufl
de Argon. Cleopatra , ai(; CJcopana vocan t , c[ux ^Jia fuit Orithix cx Borea , nam & Harpalif

habuit antc , cuius luafu libcros fuos oculis priuauit , Clcopana repudiati ld«a Dardani!>cr
rharum K cgis iiJfam vxorcm duxit. Adolcfcentcs itaq; matris impulfu noucrcx fli'P^"'I'^/{
tcrunt, ob quod fl.jgitium arrcpti a patrc czpitcdamnantur. lam tum,cum ad trifteltipf'"^.
trahcrentur,ftarcntq5 in Iittore,cafu illic Argonautar appulerunt. IIH cum miferabili fui Ij^^^^^
cuio,6^1upp]fci; atrocitateliofpitum in feoculos vertiilent,im plorato corum auxilio,mci"
ratoc^ lenis aducrlus fc odio,& contumelia in matrcm CIcopatram,orant, vt vcluti ex i«iP'; ' j
uilo tanquam Dij pr^fcntcs fuo appulfu adfuiflcnt, nunc fefe fupplicio indigno Iibcrcnf- v
tat i hincus occurrcns Argonautis quidquam moJiri. Nam patrcm {cfedehhcris fin"P^"^" >
minimc fuiac pocnam , nififcclus corum patcrnam charitatcm fuperaflet.Territi Argo"''"^
Kcgi5 prxien tia,& r. lv^ionclittoris hofpitaUs non tcmerc vioJandviihil au^i fuerunf f^'^^''
/^etcs, ik Calais audito fororis nominc,& mifcrabili eius apud Phineum fortuna, &c hlKjr^'' »
qu^ multo cflct mifcrabilior, iuris gcntium,& propriar falutis immcmorcs , in littus ex' '

adolciccntihm mncif a abrumpunt. Orituribiatroxpugna. Atpoflrcmo muJtisb:«iJj
rum,& intcr eos Rcgc csefo,rcliqui fugam faciunt, & capitur in ipfo tumultu rcgia , atq;
culis benchcio Idxa ad patrcm incolumis rcmittitur. Fcrunt Id«am a patrc poftea occii^'J
cxquo apparet,coinuito,inClcop2narcontemptumPhineonup/i/]c. NonnuIIi memof
filios a I hinco cxcarcatos ipfumqi viciffim a Borca oculis orbatum. Itaq; adolefcentcs P^^'
lo liberati re^no matri pcrminb cum Argonautis Colchos naui-arunt. Scd dc hif^ori^
nus. piunc ad Harpyias rcucrtamur,quf forfan autpclliccs,aut fili« Phinci,quar fcilicetv^^
aiiio]uti/fimam»& mcrctriciam viuercnt,atq; ca rationc nimio luxu patcrnas opes oir^^'%[
<lerent,non male dici pon*ent. Has Boreadcs vlterius pcrfequi prohihitos fuidh ah Iri^^ %s
lomus , & Neoptolemus , qui Naupaaica confcripfit , tradunt. Et Phcrccides author
n Lrctxipeluncam qu« fub coJJc cft Arginontc, fuga dclctas. Maro vcro a rcdiW i^^^^
in btrophadibus, rcliaas quas colucrint :
• rhtneidfostquAm

AmxLy Scd Harpyiarum rapacitatcm , ingluuicm, focditatcm,pulchre quoqi • Vcrsiliui cxpO»^ ' '
Acncamlicloquentcminducit; t v 5

Tuncltuorecurua

Extruimus^ toros, dafibufq-, efuUmur opimit .
Atfubttohorrijico Ufjk de montthus adfunt
HATffiA, magnis quatiunt cUngortbus 4/4/,
^frt^tuntj^da^es.contaauq; omnia foedant
immundojtum vox tetrum dira interodorem,
Burfum in feceffu longo fub rupe cauatd
^rbor,yuscUf4ftcircum,4tq- horrentibusvmhrii
JnftrmmHsmenfas, arifq - repontmus ignem.
Rurfum ex diuerfo caU cactfq; Utebris
Turbafonanspradampedtbus circumuoUt vftc/s,
Poilutt ore dapes.focijs, tunc arma capejfant ,

fi.107.108 ^.cr^^^q^ofi ali; dePhinco,VcrgiliusdcAcoca,id'LudouicuiAfioftuid6SinapO'^^

pi« Kcgccanit, qui ( vt vcrbis illius Poct« vtar)

quantunquericctjijfimofichiame,

CruciatoeradaperpetuafAmc^.
Seper mangiarfo ber quello infeltce f
Venia cacciato dalbifogno grande ,
Tojio apparta [tnfernal fchtera vltrice ,
Le moniiruofe Arpie hruUe , e nefande^
Che colgrifo.e con 1'vgnapredatrice
Sparge4no i vaji, e raptan ie viuande ,
£ quel che no» capta lor ventre ingordo ,

V t rimtnea contAminato , e lordo , ruci*^'^

Didt autcm Rcgcm iUum licet ditiiHmum, ac potcnti/lImum,pcrpctui umen f^^H^^i/^

H

Omkhohgix Uh. X.

617

^t,^,^^"^^^ ,ft,c pcrquamelcgan.

f ^rcn Jr""^^?^ primis Virgilium fccutus , depineit , in hoc tamen ab illo

& R? '''''T ^'^*' T?'^"'' Plutoncm quidcm apud intcros fcrrc potuiffc ftngit, fue«-
,oci\egemabcapcftcliberatumtraditmhacverba; & ; &

^M/rf> r/f f 4 fkU immantmente
^l>pareccfffoffi ilconuitofolenne,
jj ColSenaposaffifefoUmente

DucA Aftolfo, e U viuanda venne ,
^ccoperl'arta lo Hridorffente,
^''^cojjointornodalorribtlpenne ,
£cco venir lArpie brutte^ e mfande,
Tratte dal Ctelo k odor de le vtuandc^,
^ranofette in vna fchtera , e tutte

yolto di donnahauean,pa//tde, efmtrte,
Per longa fame attenuate, e afciutte ,
Orrtbtli a veder ptu c/ie /a morte ;
l^aUc ce grandt haueanydeformi, e hruttc ,
Le man rapaci.e ^vgne tncurue,e torte ,
Orandeefa/do // ventre, /unga coda ,
Come dt ferpe, ches aggira, efhodn^,
S/Jentino ven/rper/Ur/a, equafi

Si veggon tutte a vn tempo tn su U menfk
Map/re i cibi , e riuerfare i vaji^
£ molta fccc/a i/ ventre /or d/Jpenfa }
Tal ch'egLt eforz.a datturar t nafi ,
Ato nonfiputpatir U pu\za immenft .

, C ^'^^^"'"^^!!^ vidcre cft Harpyias monftra qu«dam dcformia pingf, & volucria on*
loqoicjualore,palioretetro,&pcrp^^^

>%en/ r "1 1""!?"'""' <^in\Mcn^i^ fcdulo iauigilarent , nunquam tamcn famcm
^'•^ir) r il?^^^ auiditate cibis inhiantes. Nam vt Donatus in nuperrime citatum

Wvi{i?^""^r ^»^^^/t'*^**""^vcntcr non rctinebatcibum ,fedftatimeffundebat,quic. ^^^i^* »P

>^PPeti

SSoKrH 1 vocant, vel coeliaca paffionc , vbi ob frigidum humorem ,quios

^ ^W"'' 'Tx ^'"^^'^'''^ &yelnuila,vel admodum cxigua partccor

^^^^^^

fs^^l'^^^^ ParirationcHarpyi^cas

N red^ profluuio foedabant , & mtolcrabiU quodam putore aucrni patris

"n-^* inquinabant, vtqu« ^orte rciiqui/Ient, autauolantes elabifiuiflcnt , cfui
^ PoJ/n L . ^^>^^^ "^^^ odorc,im6 vifu naufeam moucrent. Q m\mo non cduJia fo-
^^iiebant , fed vt Baptifta Mantuanus canit : ^
vcntref/uto
^^«luuiefa^da thaUmos,canacuU,menfas,
^»»fita,temp/4,vias,agros,mare, fiumina.montes

Vergihoobfc«n^ volucrc$dicuntur,&aUbii

h " fct^d/jfima ventrts

^'3udiano:
b '^^f^^ ^qua/e dabunt pro/j/bere fdpaces

cruciefcm ncmpc rapacftatem r
'^^fyi^sj^truces trfopitfq , refufum.

Vt^i.StiUc,

FtT

Auida:

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2 Vol.l

VlyCsls Aldrouandi

•Ijb.t,Chi

Avddx Scnecsj,
^ Terr^t^ ; 7>tenfas duteia Phineias auis,

Xlm. 3 4. p;jjnelic« Ariofto,fer-e,& iniqua?, vnico ho2 vcrfu,

OfAmdtchey mtque^ e pere Arpe,
' Lib. i.ftt' Huc faciunt ' Kmli) verlus qui Harpyiarum rapacitatcm fic dccUrzM :
^^^* Non olim facri iuHfffimus art/ter dui,

Circunfjlcntes re^fultt Harpyias ,
Harpyias,quarum decerpitur vnguibus trbis

^Afcdeglutineoquodtetigeretrahunt, ^ ]/)nC|t'

^ Enimucro non tantu m dapcs cfurientibus cx orc eripuine fcruntur , quin ^^'^^^^"^:, %

Odyp.Y. ^EuftathiotcfteduasPandarei filias orbas, a Vencrc cducatas,iamnubilcsab "j^^^PYdci^
ptas,& furijs traditas ait. Quo loco notandum cft Harpyias a furijs diftingui,cCim alij ^^^^
faciantj His vctera figmentisrecentiorcsnoncontenti,plurainfupcrcommcntifu"^' ^^^.
pyiam ( inquit author Jibri de nat. rerum ) primum homincm , quem in dcfcrto ^^^"/5^*
dere ferunt,& fi poftea fortuito aquasinucnerit,veliuxta mare c6fcdcrit,facicq^fu^^."^
tcplata fucrit, moxquod fui fimilem homincmoccidcrir, fmmo(iicc tMarif^ om^^J^^u^g^
re vit3C fuac occifum lugerc. Sed ha?c( inquit Albcrtus) fabulofa videntur,tradita ^^0'
& lorach. Idem author libri de nat. rcr. ineptiirunc mcndacilfimeqj fcribit,Harpyi^^>|jyjS
uisr^tioim cxpertcm aucm, afiquando tamen cicurafam,voccm humanam cxprii^^'^^' ^^/^^
non fatis fuiOct Vcrgilium Harpyiarum vni fcrmonem humanum tribuide, nifi
PhiIo(bphividerivoIunt,&faniingenij,aIiorumc|jiudices,huiufinodinugas,&pIuf^'^^
lia dcliramenta longc infaniores,&c dcliri Cmplicitcr ceu vcra proponcrcnt.

MOKALIA. HIEROGLYPHICA-

' O A NNE S Tzctzcscxhacfabulaalicgoricumfcnfumcrucf^^^"

fcribir.

Boreas T hrax ex O^tkeniSyOrythryram , chm rapuijfct , jil
Zeten generat dr Calain, adfn^^um cafarie ornatos^
Et Abefilon ipjum denfitatepilorum vtncentes,
^uos (jr volare filis dixerunt fabularum fcript<trts j
TanquamelatosfilisfuiSy&infolentes,
Hos dicunt vna nauigantes cum caterts ArgOHAutts
A Phineo fene expubj^e Harfjias
K^fues ex ore eius efcasrapientes
Atci ; cum ipfis dtcunt,(jrhos occubui(fe '.
Veram auttm ailegoriamfic ipfe mrhi cogito

SteroniJiePhincuscdcuseratprafene^a . j
. Braftan vero Harpyiamj^ habensfltas : li' j "i :
- Fmentesmeretrjaffimam^at^; diplutijjwtamvitam ,
Omni vi6iu ab tpfts prorJhsexhaHrtebattir,
paupertate affligebatur ate[ ; fame execranda,
Zctes autem^^ Calais has chm raputjfent,
Inuijialicubtfucrunt exparttbustlits
p /ide in fabulas inciderunt^ qu.e de his omnia:

Apollonifts autem rcfert h&nc htjloriam, " u' S ^^^ ^

Sanc quani pJurcs pra?ter Tzetzen ita fen^i^Ie vidcncur . In primis cnim ^^/^^^^fytaf^^sl^i (
fabulam hiftoricc inrerpretantur, m ulicres fuifle Harpyias in luxum prodigas» n-^fcfi^f\pt^ ^
tradcre tcftatur. ^ Athcnaius Ana\ilce vcrfus recitans,nihil aUud, quam fcorta fu' ^ jgtUf '^J^.
de /imilitpr maJis Harpyis pro nequiilimis muJieribus veJuri ex nda^io vfurp^f^ ^ ^///^
leiuSjCLim inquit : Scdhcus ffjueniscaue dtligcnterprincfpumhu/usauuatisflff ^^^^^ .j^fU^^ [« V
py/sprobc cupdtas , Nec id fanc infcitc , quoniam peirunsB mulieres inftar
bant,&raptuimraundocun^ftaprophanabant.Ali;s'ver6 rcfte ^^^^^^^y^^^^^^^^sicvri^%,
riam venti intelliguntur. Ita SchoUaftes quidam Hefiodi flatus rapaccs '^^^^f.r ^tiS
aquarexJiaJationc nafcantur. Vnde nimirum Hcfiodus cx EJeara OccAni ' on^!.'
QuemadmodumScIrisin nubibnsab exhalationeordsapparct,cuius pt/^^t^* fr

ncmo non admiratur,vt merito Thaumatis fingatur ftUa,quemadmoduKi ^ pcw^^^^^^

Merettices
rapaccs

Harpyix

'Lib.i.de
Afinoaur.

veniis.

Ornkhologia^ Llb.X. 6i p

P^^ctnnt Haiic fcntcntiam A polfonij interprcs confirmat,qui in illis Poet« verbis : ''^mn. t

*^fcrib' tf y^^'^ ^duerfr raptim retro iferehartt:
^'^^MeHZ/ft^t'^^^^^

^'"''^^rpvZ ^^^"^^Y '^'^'"'''^''''^^^^^^ tnftrnefubleuant^actoUunt, conm^

''*^>^^/L7'''^'^'' ''^^'^^''^^'"'''PH^^^^^^i^f^^^^pt^ dmwinr, ciu^cunque quomodo euanue^
HtxuLS''*'"^^^^^ ^^y^pH^To. Hinc ortum

^«Ximrn '"^" r ^^^^^^''"^^^^^'^^'^cquosBalium^&XanthumexHarpyia^^ Cebno 'lUkln.
'^o8'f, Vt^',m ^^*^ odargenvocat,& Zephyroventogenitosdicit.HocfabuIoscPocra/fn Achillus
^ij^at j ^^"^ equorum celeritatem , quos eapropter & 7roMfAh<, , & atMoTrocTas cogino "'^"
*"3ftcs f!"^^" ^''^^^•^^^"^^'^'"^"^^^^^"'^^^^^^^ rcdcfcre vicfcturHomeriScho-

"^lf"' ^^«/>.r««/ . Sed nomen etiam & etymologia equi vclocis , quc
'^•-e collntr T^'r^' """'iT ^^^^"^' VocUrgc Harpvia natum c/Ic, pu/. Eqims afc.

^'nim7^^^* C^tcrLim quod ki Achillis cqui celeritate dicuntur ventosad«qual]e ni- P^^ib-
?3cis for^?. m;'^ parabolicc accipicndum eft.Nimium enim audacis,& mcn " ^'«'^^«^^

'^^^e/iS iVJax/mcautcm cc« ^^"^^"^*

^QnesdeLV^ / ^^^u ^ Harpyiarum fignificata^qua auaritiam rapinas , & crudeles exa- Auaritia,i»
^*iis,qui nE!*"^^ r^* Hocpaao Sidonius ApoIIonans procrucntis {an^^uinarijsck rapto- P'"?4; Har

Ita f^nguihus trepdrat nummos raptura CeUno .

\T^^»mnvA.v.,- . j- ^ V . b ""^^^^^^^"'^^"fjS^o^^^henaconcu

"^'^^xpcd/rajnuadimu^^noftremo n.Hi^.^.r-l-r.kr^^^^^ o, -., '^^^f

h!^W.,r'^''^T^n^"^^'*^^/^''f''''^''^^"^'^ famiiurcsciixit; CredoHarpvfa<; illas ad
K ^l^ncm .K f^'' A^f"^' domicilium fuum cxtruxille.Et fimili guoq; fcnru ^ Home- ^ odyM
1 ^^^-py^ (ublatum ait,procos intelligens quidomifu» omniaconfumebant ,
^dlUltum pertcaaperaulas-

^mantuani vcrhis utar.' lohanncs Tzetzesplagianos quoi^am Harnyis cop^m . i K v.'^
^^^^^^^7;/^>n.quit,^«.W4«Y^«, ^ ^ ^^'^'^^^^

*JJineo ctbum rapuerunt exore
^Attsfiri^ta noHrA arripere expetentes
JJ^^^^t^ '^^^^'^^nos alimur multis tranfer/ptts.

ccf^^-^^^^?^^^ prodigos HavpyiAS dkemusy qu\yqubd aVijs uiokmcr evimunt

"^^^CokriT^"^^ r ^"'"^ ^^^P)'^^^''^^-^''^^^'^^ nunquamfatiant,qu6dingeftos

tineant,led coatmuo fluxu/imulat<^ allumpti funt, cxccrnant; ira lios aifidu j

furta

6io

V\y[m Aldrouandl

cult.

furta,aotr4f>in« nunquam ditant,non,vtfcruent,rapientcs, fed vtpcrdant. Atq;id ^fjFig,
Acn^at,& Troianoru excmplo nobis fignificauit. Ea enim auariti« vis cft, vtctiam ^"^^^^j^'
mi Cmtf fame perire, quam vel minimam acerui partem imminuere malint. Cuins itaq; '
vt pellatur, Aenea Troianisq,-, hoc eft,viris robuftis,acgenerofi animiopus fuille i""^^^^^^
luit. Portcnt deniq; 6c Princi pcs hifce monftris comparari, quibus illud tantum in ore citi

Sicvolo.fic iubeoyjic prorationevoluntas, . '

Talcs enim,qu6 fua extendant pomeria,per fas & nefas nuUa ciuium fuorumhabitaratio >
inore Harpyiarum cunda diripiunt, atq; velut (angui(ug« multorum fanguinem CXUgu
^ Cant.S4. ^uos inuehi mihi videtur ^ Arioftus fic exclamans : ^
Ofameltce , inique , e fiere K^rpe ,
Cl/a laccecata Italia^ e d error ^iena ,
Fer punir forfianttche colpe rie
In ogni menfa dttgiudttio mena ;
Inmccnti fanciulUy e n^^dre pie
Cafcan dt ftme , e ve^on clfvna cena
Dt quefit monfirt rci tutto dtuora
Cto cbe del viuer lor fojiegnofora^,
Porr6,funt qui putcnt Harpyias fingi Thaumantis,& Elcftrx Occani filias , vt innucf^^^ .^^^
\x\t\3iS ob adniirationem hominum cxpeti, ciim tamen flexilci /int, vt Oceani /iliic- ^^^^
cnimexpctuntca,qu« funtadmirationi.

ALLEGORIA. ^

N gratiam Theologorum non prjtteribo hic ' CoJlucei FJorentinijiU<?S?^jjj3-.
quam in Phinei fabulam fcribit. Ponit enim Phineum quafi Phileu,boni

Juminibus pnuat. Ha:c enim pro vcro bono falfa obtrudit,& pcrfuadet . Irafcitur C^^"^ j^f,
Jii non spprchauiciiti difciplinam , & perit e via iufta , Jumineq,- rationis ami/lb eXC .j^^,
Huic auaritia,»!^ ambitioneinfcftato Harpyiac efculenta cfuricnti prscripiunt. Vcrui^l^^jjjio,
gonautasjid cft,virtutcs hofpitio cxcipit,& veJuti poftJiminio reucrtentesrccipitjP^^. ^jitif
6c Calain, id eft, per veri inueftigationem,& probitatcm, Harpyias,id eft, vitia fog^.^^^^^^nti^
2it, rcftituitqj priftinum mentis lumen,ac tranquillitatcm, quani amifcrat, Dei omnip^
bciiignitaSfik agnira mifericordia, qiiam Sc nohis Jargiatur toto corde expetimus »

I C O N E S. ^^^,

• AV S A N 1 A S mentionem facit pulchcrrimx, amplifTim^^atq; 4^ ^^\)\^'
fimx CypfeJi Corinthiorum tyranni arcar e cedro, aureis & eburn^.^^^f pcr" j^o
matis variegatar , & multis ijfq; diuerfis charaSterihus dcpiaar , f'^'^ ^itpT
multa Hcroum monumenta,& Phineus Thracum Rcx, & abigent^^^.^qa|»
ias Borc^ fili) in dextro arca? Jatere ex(cuJpti adcrant. Quam ^^^^^L l\tcr
jicmpc Calais,& Zetcs a Phineo Harpyias arccnt,vidcri quoq^ tra<i Jjj^jd^^;
luftria opera,qu3c Amiclis vifuntur. Idemauthor Polygnotum tradit Pandari tti^^ ^ P
de quihusVenclopcn Homerus diccntemfecitidum virgines etiamnum
Deorum ira parcntcs, orbas a Vcnerc cducatas. Tribuiflc vcr6 illis & alias Deas ^^^^j^fgitj^^*
ra : lunoncm ccrtc prudcntiam,<8<: tormontatem, corporis proccritatcm,Dianain| ^.^^j-,
iam vcro a Mincrua edo6kas hniRciumySc quicquid m ulicrihus didicin'c in hude au .^^^^^e^
ftrcmo Venercm in catlum afcendiftc, quo a loue pucliis fauftas nuptias conficcrc (0
vero Vcncre abfcnteab Harpyis abreptas,diris traditas fuiftc. H^c dc illis ^^^^^^j*^^!"^ ^^^q^
rum numifmaribus Harpyiarum quoq,- icones expvimehantur. ^ A Jitonius V^n|y/^ri''^!*^v
pyias no in numis fc,fed in coi ncola quadam obferuafte tradit. Romc in Palano ^j^ipicjt'^
rum Farncfiorum intcrcxteras pulchcrrimas (iatuas etiam funuhcrmn naturx ^^^^ui^^^,
cui inter .ilia animalia Harpyia; ctiain infuicnt . nec non ite fmiulachru vrbis ^^^^^0c^l^

^lnEliacis.

Cypfdi ar-

Pandiri fi-

&abHar-
pyis raptx.

Chiovu nu
nii/inara .

^Dial.^.de
Nnmif. nu.

pvia? propc pcdcsadftant. Vidiineadem vrbcprope arcum Camilli Harpyia"^^.^ .ari^cf^P^
rhi Epivotarum Regisjin xdihus Leonardi fculptoris , <S<rant/quan/ cgregi/. ^ J^fj , q^l^
llluftrcm Carclum dc Fano fpo\ium,& troph«um pulckerrimum vna cum ^ct^^^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Mi.

I

OrnithoIoglsELib.X.

ryphes,ncc non Harpyiarum,& Leoi

621

£MBLEMATA

SuU-ardns mf/r/ nomint neu fori .
y^cMJictm bene nummatifaugunt^ lelvllrt

"^'""ftrumg^mtn^.quemtanquimPhinearaptm

""'■fyt^.vtfrofrysfcMbuseiiciam. "
"ilcgrttas noftra,atq, animus qu^tor honeUi .
Wm». r """^"'^""'''""■fifi^tCalais.

^l^^JYMPHALIDIBVS. Cap. IIL

^ manas carn« vJrSe tra<2nS'r?tSlrt^?'"*"''*^"^™
' acLconcsAPanther*f«uiam.SSc?mJl^
carnmorarumvoIucrumfamililmconfeSrvlfelinr'" "P**^^

OtYMPHALof I O C A.

^^«iamIacusvrbicidcS"S'^^'"''*P'°P^^°""^'^"'"'^S^y™P'^^''«»^

Jos oppit

opp/tiil,
Stympha -
Jusainnis..

SYNONIMA

« sl^ffiiclSrS^^^^

Martialeraanimaducrtoin diaLcSr! "uT"^^"'.^'"™'^Scnecam,&

c* f ... * .. Sclcucidcs»

. ""ongamponiteovcriii: ^

"«'t 0^777'"^'" ''^'"''■"'J''-'"»^'}'»th»lidcsvndt;

0, T . f'"^P"'*^''*™5<l'clirononeft.qualiccntM<M /- ^

XSP(i8^4r?«%f^^,ToAo^),j. "r,quajjccm« Homcruivfoeff:

.K j^artialijinftiuar,

C^lias St ""^ ''««/•'"r^

^ ^™P''^'"i«»"«Arabicasvocat,qu6dArabiiquoq;dcfcrlae«fer«exhU

C>IFFERENTIAE

^Metam.9

*L.s>.£fi.

Srint.

'InArcai.

vtfnoLwT ".""9"'^ StyiiiphaJidei aues Arcad/ar cum Arabicis

"w^ T"'"^"'^^"'"'''"^"""' n>'»ra conueniant

DESCRU

622 Vlyfsis Aldrouandi

D E S C R I P T I O.

[RAMMATICI quiciain Styin phalides aues tan ta fuf/Ic magnimdiii^^^
. duiir, vt Solis radios obumbrare dicerentur,quamuis hoc ^^^^^^^^^^j^^^^^

"^Ci I .C.3 7. ^;^;^^^ '^''^^^ '^^ ^^'^ Plinius cirrhatas eas facere vrdetur , ^^[^f',f^ifrh-
^ '^'"^^ p^«a> ammaltumy nec nifivelucribus apices.Phafinn^ cornicultSyStjmfhaii ^
Hincauthorobicuru5,qui de natura rerum rcripfit,Vanellum auem vulgo q^icv
\ Ariftotelis, Stymphalidcm Plinij eflearbitratus eft,non alio, vt apparet, argiUTien^^f^^.
fus, qudm quod Stymphalidi Piimus cirrhum tribuit . Nam & Vanclius ^."^^^^^i[[oniii^

V ancllii
Auis cui 1
■btyniplialis ^ ^

cicdica. lUalUS,*^uaiuc{uuuocyu4;iXdi.ux. liiixu^ciuuuixitiiuu.t. x^a.xxwv . -

^e^r^on.z. elh Sed eadem rationefelem Mincruamfeceris, quod carnj vtriqilint ocuii. ri\ ^^^^^.
milfilcs carum pcnnas fuide fingit, quibus tanquam fai^ittis homincs vulner^rint. ^ ploJ
dem,& naturar orcfincm fiipcrans Ciaudiano Poct^ cvcdibilis rcddita cft, Hiikric^^
dc quoitacanit.

: A.; . Judieum mem$rxnde tuas Stymphale volucres
Spicu/a vulnrf.co quonddm /parfijje volatu ,
Kyftiick -^Vf mthi credihfltsftrrata fabula pinnM

deiaipdo. • VifadtUydaiur eccefideSj&cogntfusbjHrix \ i j

lUrculcas ajjirmat AueSy^C, ^ l 1 »

Huiccnim

, fiat corpore toto

SyluAminAX iacults^r'tgem mfrdlid crefcif
Piciurata feges , &c.
Sed non hjtc acies ritu fylueUris echlfini
Ttx.t mancty crebrispropugnat ia^ibus vltre ,
Et longe fua membra regtt tortumj^ pf r auras
Euolat excufium natiuc mijjde tergo , ■
InterdumfugiensVMthoYUtnnioreyfecjumiem
Vulneraty^c.

L O C V S.

7i agro Stymphalorum , inquit * Paufanius , fons efi , c^tto Aartanus^j^r^j^^ ^if .
aiiur.m intra mj>m^ dedmctt. In opptdo Hagnans hyeme finslacum ^^^'^''^^^fftinffljii
liis amms extt, Aejhie quidem lacu ficeato amnts ^matoUbitnr alucOy^^^^^^ Stff^^

fubiicsStamus. cUm Stym^halt^. DianA.cui co loco templum erecium craty filerr/neficrt'^^^^^^
cmnt exparte faclum effet, ac in primis patrfritus pratermijfiy lucus repentefuper cam cAit^^^ 0^^^
quAmfubteY Stjmphiius amnis meat . obfepto igitur oHio aqua refiuens Ute omnem ^^^^^^^fcf^^^!Ai'
iiadiorum 4<^s,pi'rictiipfagpifccctipaHit.Forthttaaccidft,^^

illa fi tn eiuspaluclisctnum ahieciffa.animi impetu concitatus per acjuas natans, cum '^^^^^^i^vf^t 0i
fierityquam tdem hiatus &feram & vcnatorem abfitmpferit.mox &fiagnantcm ac{UAm^ ^nopf^^ sA^
cia conficMtaWyactotampaltiiicr/ivna dic ficcatam tradunt. Sacrum DtarjAapparatius,& .
faamn . Scd ScympbaUdes aues ^ Ifniorus marinas eile dicit , & in infulis ^^^^\ l\\o^%^
dicunt, agerc. f^askinen Authorum nemo, quod equidcm fcio, memorat . ^^jj^ha^^^Jj^j^ (j
circa Arcciadcn iiJ fuljm colJocare viderur, quiim primujn ab Otrera ^^{"''J^- ^fad^^^^S'
fuiflcferunt. Meminite.uumTimagenus,&Pifander inScythiameasauou»! pfOp -.s^V^
& primdtn venerint in Arcadiam , iiinc poilea ad Arcciadas infulas ab y ^'^^ n. paii/^^^^^
Eafdem Ar:ibiaJ quoq; defcrta pnrter cajteras feras volucres ahiine , author Ji'
fupra etiam meminimus. Quadcreetiam Arabicasaucsvocat jfufpicjitus ^^^^^z^d^
^rabia rcliaa Srymphalum Arcadi« cranfuolailc, aiioqiun n jtura eafdem ,

uerfas efle.

V I ^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

I

'0
Ifll

OrnithoIogiaeLib.X.
VICTVS. FERITAS

62}

D EM Paufanm humanacarne vefci fol/r«refert,3Jc64fuif?eferas, vtm
homuies non m,n«s,q,,am Lcones,ac Pandiera^ -raflarentiir. Quin & mifli-
i.lnis pe,,,,« armatas rcferunt, quibus haud aliter, quam fagictis eu
aJfi!n?o ^"V''''^'^'"'^''''"'- S<^d&roftro plur/mum va/ered/- Rortr/
^ ct« uint, quo ,n lilos, fi qui ad eas cipiendas accederent , fcrebantur, vuhie- St)mph»lS
'raret ' l ? '^' tantadur/ticfu,(Ie tertur, n velferrcahominumfcu- <la J"'"'^^

r« ^""«'usvngu,bujquoq;formidab,leicflbfcnbit;
T^/^^-Off* B,flonUsq,fUgas, »tq, Ifmarafrmcr J',;^ ^

l'»''fereo§ceremvab,s,vrH.fq-,t,mcl,dl
^Snem ? - ^""^'■''^''Ixcres Stymfh.ila ceUntes.

'-*»"'ii'bHsSiyn,fhd,c,s,cumAm^oluei»rin,4uel,m 'ifPaf^.
locy^ ^ •<&'"" enmtimorcScc.

SSZmmnlZTl^'"'^^^^^^^ veftesfibicontcxere PhIoin,,squ,^u, roftra Qucmodo

'^^^ quQs 'T'*» ^^^"^^^^ /abu/oras , cafq; rapaces reponi quoq; pofle
^ caiuus lui lenocinio ad fc pelliciebant, deuorareiin^erentur

StymMidcsfepultt volucres dtfmmtne qmnto,
^^3udianu5, vbi Herculem alloquicur •
^^///x A^^*z.omochnHsStymphdidasarcM

Vl.. ^'''''^'^^''^P^^iodcteriQrtshcrt,
^^^quoq;Aufeiaduinmemorat:

, ^'^,^^^^^

iccm btatius inter c«tera Arca<iia? loca recenfet
""^ — ^^rcukosvulgdtos robore montes

\ mu&^f '''"1^'°''*'"^ '•eccpt.s,portas ciclaufiflent. Phereci J

C^^«ntcs^n; ^'■g«'""t*,„iqu,t,cum ad Infulam Diam vcm(!bnt, & aues p5nis fuii pro
«iutnpferunt,exqimoreCurctumfonitueasfugarunt, ^

nTrsffit,
pH.frofcr(k

(es
.1-

le vidcntur.

AEQJ^IVOC A.

^^^P^ris ff ' ^ ^nocentauros ' Efaias darmoncs quofdam vocat , qui
^^ro c.,.^^^^ aHumpta ad dckhtioncm dnkms al/cu/us ira numinis miXx funt. Syri

ccrta quadam *Ca.if,^

• ' , V' ,- -. '^aiiuuums miifi^unt.Svri '4*

mtcrpretantur. Hi cnim loti ex aqua furfum in aerem voJaiit, & fuauem

qucndam

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Cap. 50.

Sircn aui-
Cuia.
SciTS auis
Gallis qu^.
Siicncs *-
ftra.

S^rius ca"
nis.

j. 40.

i^.

Sirfn infc-

Siren pro
mnica.

leanim.
Itymolog.

^24 Vlyfsis Aldrouandl ^

qucndam cantum eduftt.VndeMob : Fratcrf^lus fim Sirerfum.&focm fiffcfm. ('^J^^^pj^^
thiocameIorum,vt ni hoc loco Suidas accipir.) hoc cft,calamitatesmcas canomo
Nefcio quis in Lcxico Gracolatino Sircnem aliam auiculam quandam dicit ^^^^J^ Qti^
apud nullum haacnus prohatum authorcm me Icgiflc mcmini.Galhauidcm vuig ^^^^gj^^,
aucm qu.iiidam paruam,& ruaui/IImc argutam fua Wn^MA Scnn appcllant , lortc |i • j^,
ncm. Eft autem illa vctcrum Acatbis. Sirencs etiam aftra dicatur,ut(cribit auttior 1- .^^gj
thoriciaucrbo (ruptiv, quodcft fulgcrc, luccrc; undc & Sirius(canis fidus; P" jcclii
pcrcxccWcntum ita diaus ell.Eft (S^apud ' Ariftotelem Siren mafculmo g^^^i^V' „01;]''

;.,r-r*. \A^^ ;n,w4r.„rAnn^f'^^»minrpmnnandam (r>iMM6)cr»l,ldeit,ruti'

A^ts.Siren sr>{. cUm eji ceripcttm ylpt conjmtle. Mrcn (s^^^i^ uicuur
fpicu2c,qunlan fcilicct fub Sirio, id cft , in ir.agno «ftu geftari
taI//5 tnnKti. kx'\c3i cflc^ cu m &rrcj & noincn conucnkt.

NOMEN. ETYMVM.

EPTVAGINTA imtcrprctes pro Icanim vcrtunt Sircncs , c^f J
ctymo muita cxtat apud Grammaticof. Sunt qin diEtas vcUnt '^'^^ ^^^c^^,
hoc cft a trahcndo : hinc Syrcncs fcr bunr pcr y pfclon , fcd pc^P^J^.f.flai^';

Graccis <■

aaplwi^; pcr n dipthongdfcribatur. Alij a cr:^p«\qu?u^f^a j^^ia*
gniricar,e6qu6diibidinisuincuJumSirenesfucrint. Alij «Vo '^*^J|,^uef^

conneacrc ud rcdncrc,quod prattercuntcs fuo cantu retincant. ^J\^oA

v^^^y quodHcfychio quandoq;fignihcat cryxapayr^^^qui&additfumptameflc ni^ ^j^p
uTTorm ra moS^pvst anovrm, Sed friuol«nimisifl:at orammaticorumconiectur^ s^^tffl^
tamcncarumunamihirccipicndaforet,putarimappcUata$ Traoa tUjj (Tapdvy J^i^U f'
(iucfunc;qu6daudicntcjjrcilicctuocccarumcapti, abcatanquam fune pcrder ^ ,nuj.^
quam alligati trahcrcntur,utab Hcrculis Galliciorcproccdcntccatenauin6Vi^^ J^^ £ft^.
lcquuntur apud Lucianum,quod ad dcmonftrandam cloqucntix uim confi^^i^^^ n»^''^>
troipd^*iy ucrbum intcrpretatur, ^-/otW, rtviaarcHv^ quod ab eodcm nomine (Sf^p^ ^^^^ u^^^ f
jficantc faftum conijcio. Nccmihi intcrim cdam difplicucrit,fiquis a SarHcbra^^^ jjci'^'
ZarHcbr^; riuct,quodcancrc,&:p{aUcrcflgm'ficat|Cum&cifdctti Zarligarccft,undc 0"^^*
quia, cftfunisj&uinculum.

FORMA. DESCRIPTIO.

E forma figurac^ Siret\um,ctfi non bcnc intcr fcriptorcs conucn^^
mcn 111 co confcntiur, utmonftra manna fu/flc (^\Acnt\sx> J^^^
O^snjlra maris Sirenes erant^qu^ vcce cancr^
^uaslibet admijfas detinuere ratet,

Sunrqui fupcriori fui partc virginisformam rcruliflc,& ^^f^^^? fa<^^Ln^
dam dcrmifle finxcrint, a quibuj fortc * Homcrus non di^^^"^ 'sX<!fs[ci^i
•Oi-^Sf, M. (;riahtisc{recredidiflet)fcqucntcs,&aduoIantcs ad fugicntcm Vlylfis nauc^^^^(^d
ctizm ^-^iSiorcs noikri xni in^crius pikcs cas cffingunt:fcd pcrpcrim^nam ^^^^L^^t , ^
ncmo pifciumfiguramcistribuitiquamuiscnimHomerusalatas cfle non ^ '^fiif it*H* jii,
fadum putcm,quoniam dc alis carum loqucndi occafio nu/la ci data fit. ^^J^^^^^d ^f^(f '
^L. i-j.it tcribusrcftc^Aclianofpecicmathoraccfurfumhabuiflbmulicbrcm,mrcrji .^^^^ ^

' Seruius annotat, itcm& Suidas. Contravcro Grammatici Gr«ci \ Li\^^pr
hoceft, Paflcrum jininferioribujmulierum/brmamiiii5 rrjn ^^^^ O^^^^^l
•V Alk^rir. iirnnhili frrinforf» virp-incum cis cornus vmbilicotcnus, pec^. ;ni»^^\.#

•^'«"•^•ciem . , . .

tiusexAlberio ignobilifcriptorevirgincumcis corpus vmbilicotcnus,pe .^^^u^-^^^p^
* /n Comm. ccos atngnat.** Euftathius rurfus a Vcncrc,cum vugincam (Ibi "^.^^^^^^f^f^ o>^''^°'^°'l^ h^^^

iVcncrc,cu... - ^

formara\^efletradit;hocenim//gniiicar opvi^co^^ac^^ ik Ifacius "T^f^!^^^ /pcfi^^^ ^
^Mctam.^ pellat . ' Ouichus eos fecutus eft , oui infcriorcm corporis partem auuwm,^ k
nam fuifl'c,fabuL\ti fuiu,vt his verfibus cxponit :

Fiil'// Achelo/dcs vnde
Tlumifcdefq-y auium,cum Virginis orageratis ?

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornitliologk Lib. X.

62$

quU cum legeret flores Proferpina vernot
Jn comitum numero mixtd Sircnes eratis ?
SluamfoHquam toto frujlra. qusfijiis in orhe^
Vrotinus vt veflram fntircnt ^quora curam^
^^JPfip^^ flu&us alartim inJiHere remis
Oftaps.faciles^ Deos habuisiis, ortus
y tdtsiis veUros fubitis flauefcere pennis .
J^ec tamen ille canor mulcenda^s natus adaures
Tantaij^ dos oris Itngux dcperderet vfutn ,
y irginei vulttfs, (jr vox humana remanfit •

ET OyOT FVERINT SIRENES.

O M I: R V S c7«/3^o/> protulit in duaU numero tanquam binse tantum fuc-
nntSirene5,quarum nomina quibufcfam putantur Aglaopbeme,& Thelxie-
peia, Alij vero binas fuille quoqi putdruntjfed fine nomine^vt Euflathius an-
notat. Alij rurfus tres, atq; haf c earum nomina faciunt, Parthenope , Leuco-
/la, &'Ligfa. Scholiaftes uero aJia earum viommz recenfer,videlicer ThaJ.vio-
, pe,vclThelexin6c,Mclope,& A^laophwnos . Alia item Ifacius Pifmoc,
°pc,<S<: Tlielxiepia. Suntqui quatuor,nec defunt,qui quinq;fui(lehnxerint.

O R T V S.

VEMADMODVM denominibus,&:numero Sircnum non conftat^ita
etiam deortu earum diucrfa authorum opinio efi-, ciim alij c fanguine, qui e
cornu Acheloi,cum lu£b ab Hercule uincercrur, dQ^\\h\x\ty natos vcJinfi aJ/i
uero ac fcre omnes Acheloi quidem hlias faciut , ideoqj Acheloides vocdrut
fcdexcongre/lu eiuscum Mufdrumaliqua narasnugatifunr. Horumrurfus
fO|)g - , ahj cum Terpfichore feu Melpomene, ali) cum Calliope,alij deniq^ cum Sre-
^"^y^^-^Q^i^ ^^ia cocubuiQe illum tradidere . Sunt prxterea qui dixerint , Sirenes luno-
^'Cu.^^ ^^"^^ ^^^' ^^"^"^ Jiannonia decerral]c,cumq; a Mu/is facilc vincerenrur,iIJas
Ju^^l '^H^eiinas euulfilVe, fertaqiexijsfibiconfccine. Non dcfunteriair,qui eas a Vencrc,
^tQfg^^^.^^^^^^'^^^ ^*t)i uirginitatem elegi(Vent,irata, in Aues conuerfas fuilVe dicant. Alij tadem
*^Ou?r ^*^^^^"^ '^^^&^'^^^ comites fiiUTe produntjSc in talia monilra mai ina murata5,atq; id
r^io paulo ante recitauimus.

L O C V S.

E R V I V S Sircncs iuxta Pelorum primum,'qui Sicilix promontorlum e(l
PtoJomieo,(S(: Jiodie CapodelarorredelFarrodicirur; poflea ucro in Ca-
pn-eis, quf infula Tibcrij Principis arce nobilis cf}, rcfle * PlhiiOjin mari Tyr-
rheno habitadememorat; aquo Euftathius nondiflentitinTyrrheniamcas
auoJaHe, qua? hdlix parirer regio efl, & Anrhcnuifam quandam infuJam in
codem mari incoluiOe tradens : fed fortalVis id ex Apollonio defcripferir, qui
'"^^idifl' 7 nauigates infulam Anthemoeflam C^ic & Hefiodus vocat) & in ea fe Sire-
^lotiQ . ^^^J/f-^^PJiiiius ^^^^ Surrenrum Campani^oppidum a Grxcisconditumyquod
^«iHf^- J^^^^icitur petr^ Sirenum, vna cum Promontorio Mineru^ Sirenuin quondamfc-
^ ^radit, De quo ' Virgilium quoq; loquutum volunt, ubi canit :
^4%^ . adcojcopulos Strcnum adue^a fubibat
^Mc^i ^^^^'^^^ quondam muUoYumq^ offibus alhos.

^^^oris ^^^^}^^^^^ ^oca incoluine conftat , quamuis Dino apud PJinium CJirarch i celebrati
P^tcr ia India habitafli: aflirmet, mulceriq; carum cantu, quos grauatos fomno Ucc-

Aglaophc-

Thelxicpia
Partheno-

P^- ^
Lciico/ia.
Li^ia.
Thclxiopc.
Melopc .
Aglaophw-
nos .
Pilinoc.
A^laopc .
Thelxicpia
Sirenc') ciir
v^cheloidcs

Scrta cxSi

lenum pen

CANTVS. RAPACITAS

PcIoru5 jp^
motorium
<.]iiaJe .

Anthemu-
iainfula .
Anthcmo-
e/fa inlLih,
SuLTcnuim
Cn mpanfsR
jppidum.

Lib.2.c.$.
PetrarSiic-
num.

^^res pleriq^ vcterum Sirenes fuiHe dicercnt,tria etiam illis inftrumenta vocem ,
^'^Jclicct,tibij«, atqacJyrama/Jignarunr,quibu.Uanram edcrentharmoniam, ytnon

^ . __TT-r._ 1 . T- n t • . , |.j^^\ccrcnt, SHpvjC)»

lauiiliiTK^J^^b'" -^«^^.
nnis.

^itg t^*^^'^^^ hominc^ , fed ventos etiamCvt ex Heriodo recitat Euftathius)dcm
^^S"'IJius redderent . Vndc acipnviov f^iAo^ apudSuidamdecantu(uauiiIi

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2 Vol.1

525

Vljrsjs Aldrouandi

mus . Scd pcn:jfcromnin6,acperni>ioru5pr«ternaiiig3ntibiisfuitearnm cantu<,utpotc^ .
t..lidulcedine,tiinquam illicio detentos in vltimum vitafdifcrimen ,atque naufragid P''^
pirarcnt,deiner/o5q,-deuorarent. Qiiaremuki Sircnesin pratis , vbi multa confpjceren
mortuorum cadauera , depingcbant . Qjiod vero cantu (uonauigantes occiderent^pai'
apud diuerfos Poetas legere e(t , quornm roca,quoniam omneseadem repetunt "C"*"
una res fsepkis repedtn moucat , /J)onte breuitati conftJcns prarterco , &fblms ^ J**^"'
UutLim vciba adduco :

Rapid/s Achcloides alis

Sublat£ : Siculi Utus obfidere Pelori ^
Accenjdj, mdo itim non tm^Hne canorAs
J/j pe/hm vcrtim lyrasyz ox bLirjda carinas

^lUoat, audtto fr^nantur carmine remi . j^jj
Cam itaq; mufico illo concentu omnes intcrimerent, vnum VIyflem,que fbrfCtlain J
cir , interiicere , ac fubmcri^crc nou potuerunt, cum cera /ib: focijsq,'aure5 obturallcfjH .^^^
segrc adeo tulilVe eas hnj^iK , tanroq; animi dolore affedbs fuirte,vt in mari fe praecipiw^^yji
& ab undi^ inIoca,qua* poft ab cis nomcn rcncruarunt,cie6l^ fuerint. De Sirenuin

• Vih.^. de fecollaquio,quoilIumdemulccrelindcbant,carmeiiliocceapud * Ciceroncm cXWtS

fn. bonom » q dtcus JrgoL cum ^«/^/ ^u^iJim^uiis Vlyjfcs

& mahrk . yluribus, v t rjojircs pcjfs cogyiofccre cantits^ ^

2iam nemu hdic vnquam efl tranfue^ius cerula curju^
^uin [>rius aft/ter/t vocum dtdccdine captus,
lojl varijs auido faciattts pe^iore rmtf/s
Dociior adpatrtas lapfus perucntrtt oras^
Nusgraue certamen helli ciademq^ tener/.us >
Crdcia quam TroiA diuino numtne vexit

Ornmao^fe latis rerum faU igia tcrris , . . ,

* LikiXpi Memincrun t eiufdein f*a buJar , quam muJti aJi/, atquc inter cxtcros ^ HoratiuSfUhi '
fiol 2» Sirenum voces C/rcts pocttla noHt^

^^<£ ft cum foctfs (lultus cup/dus^ hihifft , ■ j

S/ih domina meretrice futffety t/trpis excors ,

Vixijfctcanisimmundusyd' amica luto fus *

5irenu/ar
inlula: .
* LA.Geog.
Pcuac .

^L.^.c,io.
'Lib.4.
Aiuherao-

lAb. 6,
lcuco/ia-i
inlula.
'Li!,. 6.

VI bs .
Apteria.
^Lib.^.c.i 2
S;« Pboii^
cls.

Snenci fco
pulj.

^L.6.Notl
Auic.c.%.
Philofo-
phi:^ con-
tcmplauux
typus »

denojMinata.

IRENN VS AE ^»pm7cLi Ptolomaro, * Straboni,&SrepJi:i«^^^^f.W
ful Jf in finu Cumano . Pomponius petrasi SoUnus Sirenum faxa vof^ ^^jjci'
mu/aus vuJt Sirencs quoq; a ^ PJinio Sirenuras didks, vbi in impr^^^^o^^^
bus vulgo Tyris , Erannfa legitur. Sirenufar ab ' Apollonio ^^"^^ qC^^
rxM^^lxiCo^cL appcllatur . Duas^iumerat Co lenutius , & Carrafa ^"^^^ ^^^i^^ .
n\coUe3ipo\{tmo,ei(<:[^ WG^Wo.^^MoVietvo nominat. h^^^^^K^p^^^
infulas defcribit ^ Dyftes Cretenfis inter Calypfonem infulam,& Charybdin. Leuco ^^^^i
Sirenufis eft infula conriuenti propior apud ' Straboncm, Pxfto tamen obicc^^'^
dTjnpxLucixvi hs Srepliano, veJ Apreria aV^n/j/^z, Crerar infuJa? oppidum PtoIoin^^JjSi^^'
ron fortc ' Plinio, A ptera Suidac:Marius Niger Pakocaft ro nominat , ita di6tum JijC*'
ncs eo iii loco d mu/is vit5^:ar pennis exut^ fingantur.Sic aptera animalia dicuntur,^ D^^P^?
rcnt. s P^nfanm hanc vrbem Apter:eon vocat,& a Ptera appeWatam tradir,homUi^ •|^tj5jO
ied deSirenibusnonmemimt,addittamen non aPteri,id eft,filiceherba in ^'^^■^^q\ji^/
crelccnte denominaii. Sireniorum fcopulorum meminit^ Aulus GeiiiusiTt^^^^^'
tlUs DiakciicdgjrtSy at^ ; Ai eandr/sjanquam apud Sireniosfco^ulos confencfcas*

M O R A L I A.

jP^l^li^; I R E N V M fabula varie interpretantur, moraliter,hiftoricc A P^y^^j^j^
^^^! "^^'^ ^ allccpvicc, Moral/rcr cnim fi^nihcare uidentur iJJam ^ '^^^^Jai^^^^t
^^-^^' ^^"'^ contem} lationi rcrum inciimbir,cu m aliarum , tiun c^*^^^
^•^^^^'■'^'^>^- marhercos co^Minoni,qu{eta & ab aftionibus remota • '^^^ ^cf
apud Homcrum omnia (c no/]c,&hi/loriam beUi Tioiani,Siq^^^^^^^^ coV

caencrinr,&: quifquis ipfas audicrit , illum cum Ixtiorcm , ex uoluptatc pcrccpta , ^-^^itj

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

itiir

n,5 I ^^^"^^or^Hi ^bire. Quanquam autem Iiarc Pliilofophiar par5,(5.: uoluptatis,& eruditio-
^^iiiiri ^.^^^^^ic-i ut homincm vix a fe dimittat,& ad oificia aftionescjj humanx vit^ ne-
fiuv^^^^^^j^^^i^^^^resin^-amili^ autrep. gerendasprogrediuixpatiatur,( vndeetiam hgatus vlyfTisfa*
fei^j>^^^^ v"es,tanquam ad omnem aaionem impeditus^Philofophum tamen,qui per Vlyf buL mora-
iiet>yn jS^^^^^^^^Of^J^^hiiium hisftudijsimmoraridecet^fed contentum hanc voluptatemre liter cxpU-
^fiiitar^ ' "cconinino talium rerum cognitionis (c expertem e/]e,ad ea , c\ux in hominum cata- .

^^"''^^'^*ft^'V^da,& prudenter gerenda funt^pergere, uinculis,quibus agere prohibe-
c^n^ ^ "^*^ ^^^^' tatum,red alijs quoq; natus uideretur,& perfedus eHet philofophus,

lo ^.'^^^^'^^ conremplatur, tiim alteraquf agit,acmores,& virtuteso^ciaq,'exercet.
cis K."^^ ^'^^ Sirenes plaltrias quafdam & meretriculas fuine conijciant, qu^e tranfeuntes viati- Sirencspfal
^er^jr ^^V^o" mori^quidem ( ha:c enim fabulofa hypcrbole elt ) fed miferc in pofterum vi "'^^'^
^UrQ -AIijlonferuntfuin"elocacaua,cquibuscontiiiuusquidam ipmzvis emirtcrc- ^^^"^"^-

ki^^r fift^-il-^s quafiam ab incolis appofitas fonum tam fuauem ediderit , vt pra:tereun-
Hio^ij ^p'5eret,&: in admirationem aliquandiii immoranres rraheret. Et ^nic con{\:athm\('
^Ks ^J- m fpontc natura: mukis in locis edi,non modo cauis ore angufto,fed in litto

^t^A ^r^ ^^"^^dicc- cauis, ad quar vndx per motusdiuerfos allili , (bnum non ingratum eU-
^^finicl ^^^^'^ ^^^^^^^^^^^'^ ^'■^^^^^^ Sirenuiii fabulam iocAntis.hxc fcrc veVba rcck^t,

^^Hte '^'^ ^-'^^^'•^ in^iittierOyidpUnefuturum vidcbis.quod olim circa Strefies cotigtt, Prx fua-
^^^^tisTt "^^''^''^^ ^'^*'^"^ pcrproximum uicitm tranfirepoterit.ftdaccedens cjuittts htans adforcs tanqua
'^HiiL t ^'^"^^ "^^'^^ cj^t f/um naytbits obturatis adcurrens cttm abdraxenl. Hcc OllHVa Euflathius
^yiiecunum Odyl icc, quaj Ornithologus iatina fecit .

HIEROGLYPHICA.

1 R E N E S , qu^ fuauitate cantus,& mollibus quibufdam illecebris WlcEko^
homuies apud fe,ad mortem vfq; feruntur detinuifle, Veneris ilhcium fi-nifi
care vlirati/nmo hieroglyph/co ncmo non nouit. Adc/unr & perniciem qu«
lublequiturexnequitiapjrSirenisimaginemfignificari,eoq; tradunrnauras

.^, !^J^^;M^tidHomerumille£tos,exitijfuicaufamco Sapientiirimuq;

^jftal • ru- ^ .^^y^^J" iingunr,quod fociorum auribus cera obliris \tcxci\t\d\ periculu'
Vf^^ • l^' ^r^^^^^ quicquam,quod impcraret,aut nutu fignihcaret^tacerer^ad ma-
fcj ^^'^^""^ ^"^^'^^* paaiis,neq; pr:us dillblui , quam in tuta fuperato periculo euafiflet. Sa-
%K • ^f^l^ ^ -if ^'^^ hieroglyphico cXoc^vicvxtxx , fcJiciinmaq,- perfuadendi vi pofue-
^UsT ^ ^ ^^^^^^^^ ^^^^ Grammatict^s.LattnusStren. Et Apol-

Celi..,, ^'^"^"^ ^^'""^ ' Philoftratum in A poJlinis tempJo fu({ienfas etiam aureas Sirenum lUe-
i^^emorat in huiulmodi fignificatum.

P R O V E R B I A.

IRENAS prjtternatttgare :i»pyiuvctQ Trctp^TrXi^., prouerbiali tropodiciiur,qui
Philofophi^pr^ceptiscommunitas,voluptat(im '\\\ccchY.\s dcrpu/r, aut quo-
modocumq^ vitioruoccafionedecUnat.Socratesapud Platonem s*»' op7eQi
^ctMyofxiVH; TrapaTrAm-m^ o-^pa^ cajTt^p (T^pbZ^q d)in\)vT<<.c,idc^ySinvideant
»os fermones conferenteSy ^ilJecebrisimmobiles prsiternauigare ipfos tanquam Sirenas
>«t>i» j ,"^'^'tcr* allbietia dixit Bict ^W^p aVo tS-/ aeilwcav iTijj-^ouivoi; Tu (l-nt^Oi^o/tzcLf
[^^p^iXi^ '\ ^'^^^^^'^'^y utmmthiadhibens, tancjuam a Strcnibus attres ohflruens . Defumptum
}% Uni^ notiifima fabula de Vlyile fociorum aures cera obturanre , vt periculum fibi ,
''■^'/■''J/''^^^^^ efTugeret. Strenem Pica im i t an s ydeincpto imitatorediO:u eft, dmTra tIuj cra-
!QV^'^'^eiv^"''* ' ^^^^. StreniidmuU. Sfrenes fumma dw\ccd\\\c cccimiXc fingunrur , & virrutum
^%e:n '^^^'^^s^u't>ufdam fignificant, vndeapud Italos templ.i habucre, vtalix De^ , qua*
^^^ro^^^^^^'^endarcu!:. Adagium hoc efl: apud ^ Galenum,&: Doricum videtur,quid enim

Vcnciis '\\r

Eloqucnri^
hvcrojrly.
phicum^ .
Cato giara
maricus 5i-
ren didtus ,
* /// yita^

Sircnas prc
rernauiga-

* In Simpo-
fio,

Sirenc Pi-
ca imirans.

'^ecobHreperu Pica,cum argtira Sirenum voce.

^ Lib. 2. dt

S

ALLEGORICA.

c.it,\ I ,^ ^ exiftimare conucnit illecebrofas,& fraudulentas efle voliiprares,qu.T dcli-
Ui\ ^ t^cHitisq; pra:ftigijs omnes grauiter irretiunt,quicumc]; prxlaucm viram
4^'»^un marequoddam nauigant. Has voluptatesillefuperabit,qt>? c\'cmplt]in Vlyf-

fis

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2 Vol.1

Vlyfsis Aldrouandi

VlTffis cxe fis imitatus, animaf facultatcs,^ fcnfuu inftmmentaconnata,diuinis rationibus, aftioniW
plam. veiuticera rcfarfcrit, corporcosautem impcrus roluiaifilmo philofophi;^! vinculoconip"
rit, cxtevimq; machiiirs inexpiji^nabiies cftcccrk. hioc enim padro, licet {cnticns, non le»"^
videbitur, & audiens obaudire'; illx autem frullra occinenrcs admitti conabantur. Etenifl?
luptares fimphcitcv expertum e/lc non arim aniniam corrumpit,{ed per omnem vitain jf
adharrere veHc tempcrantia: optimarum a(5^:ion'jjn nnmemorem,hoc uero eft^, quod pr^cl
temanimarinternecionemafTert.Quod vero Sirenastres fuirie fingant,tribus etiam
hominc^ in amoris illccebras pertrahrfignihcarujit,cantu icHicctyviiu.Sc confuctudinc- ^^^^
numerusre6UMiobisfignificatmundinii,carneni,(^humanigcnerishoftem,quorumca»

fugi^elliones funt,Infrrumenta pr;cfentes deliciar,diuitia^& honores. Sircn qu? vocecan^y
D;emonejn dc/iotat, cLiius vox,omnium vitiovuni /ifggcilio c/},q[iibus irreriros homin^^ .^^
tinet, detcnrosq; perimit,iuxta illud * Efais : Ent Tyro^najicantciun: merctrirum. Qu2e ^^^^^^
flat Siren carnis fymbolum c% quar nos ad luxuriam,Iibtdincm, & gul^ illccebras ^dl^^^^^^^
iuxtaiJIud ^eiufdcm: Cvmcdamus ^&bibamus., cras enimmornwur :Tcrt\2i Siren muntlii^,^^

Gttr Sirc-
jjcs tres di-
i\x.

tyjpiis .

bolum .
^Cap.i

Harretici cuiq; imp(;r.ir,& in eo omnem operam fuam,atq; induflriam coIlocat,ut ex tali amici"^^
typus . Itunentuin cjpidty nihil dc damno iJlius folicitus , dc Jiis Joquirur *^ Apofi-oJus . Cr^^^^^ ^'^Li
nUip.i. Jnnt.aiuxrHrit^iGn qu^runt Jtjit clmft.Hxrctid eodem modo Sircnes dici poflunt,'cum P^.^'
fuis nnpoRuris alios a vcra,(S<: Catholica fide reducere ftudent, fedudosqj in ^ternasin"^.^/
'Cap. 6. pr^cipitarc,dcquibus ad ' llomanos fcriptum cflr. Per Mces fkrmones,& benedtcliones^^^^i^^^
Ambinori . ''^^«^^^ inmcmtum . Ambitiofi Sircnibus pcrquam appofite etiam comparari pofl'u^^^'V ' fpt
iicet,qui cum virtutcnon pofIijnt,arte,atq; fafJacijs,ueI ad EccJcfi«,ucI Reip.gubcrn^i^^^^^^^ii
rant,quia fi ad ea recipiantur,alios honores zmV\unt;v\ccipvi\xs l\ taJi inftituto aucllu^^^i^^^^jjf;
c^teris a c;ubernacuIo depulfis,foli rcrum potiantur . Sirenes demum meretrices f g'^' ^^^-
vt enim iJJa? tv3iV\fcuntcs in nmfvzgiz dcducchzn t,- ita hx amantes fuo ainore irreti^^^^^^^' ^Qt^
nibus fuis fiicultatibus fj^oliant,& tandem Iro pauperiores reddunt. Licet enim ^^^^'^^^Kj^

Mcrctii'

poris fui principio fa?minas rcfcrrent,hoc eft,amicas,& benignas f^ pr^lbrent : r^^^^^f uilcUi
partibus auitijs, vngnibus nempc,atq; alis infignit^,rapacitatem,atq; auaritiam i"^^^ f.nr,^
denotat. Qiioddeniq; Sirenesin pratisuiridis^inquibushominumofJa difperfai^^ ■jwf'
qui bufdam depi'a:x confpiciantur,id mortem fignificat,& calamitatem extrcmaiJ^ ^
bris lafciuii proficifci,

S Y M B O L A.

SIREN inturbidomarinatanscumhisucrbis CONTEMNIT TVTA ^jjniif'
C E L L A S, fignificat homincm qui proprif virtuti confifus^aducrfa omnia ^o^^^

E M B L E M A.

iM B L E M A cft apud ' A/ciatum,quod mcvctvkihMi nihilctim d^^^jfj^?-
figmficat, uel poteft intcUigi fub allegoria de malis,&r ineptis Poeti^.n ^jo^
nts infefti funt,& fuerc fempcr, fed qui demum a bouis , ^ ^^^^^
Abfq ; dlis vclucres, & eruribus abf(ji',pue//as

RoHro abfq • ^ pifces,qui tamen ore canant ,
J2»is putet ejfe vllos ? iungt Imc ftatura negauit (f
Sirenes ficn velpotuijje docent.

lllicitumefmulicr^([UA in fifcem dcfinit atrnm
Piurrma cjucdfecum monfira Itbido vthit.

y1Jpec}u,verhjs,an/mi candore trahuntur
Partbenofe^ Ligia^Leucofaj, viri,

Has MMfte.\'l'Iuma/7t,Lis atq ; /liudttVlyfcs ,
lciUcet eji dociis tnm mtntnce mhil .

P

ro.
Lib, II.
mos,
pocu-

Oriiirliologia^ Lib. X. 62p
DE SELEVCWIBVS AVIBVS,

Cap* V.

T S I vero Selcuci(ic5 didix aucs , dc quibus niodo inflitutus cft fcrmo , «ctcribu^
^^^^ ii^inimc rapaces uocentur ; quia tamen, quac de illis tradidcrut , mer« fabul« funt,
^rTir n- ^ carum hiftoriam casteris uolucribus fabulofis (ubiungere,ut nihil in hoc
lo ^ieciie mdeatur, quod libcralia ftudiaproraouere poilit,

i^:aVIVOCATIO.

SE L E V C I S apud Varinum,& Hefychium calceamentum mulicbre quoq,- %ni/icar, ^clcuds ^
necnon & pocuh quoddam gcnus quod a Seleuco Regc nomen inuenit,Selcucis diaG ^^^^"^^^^

^(rejjf '^^ fabricatum eU ,m hisprd' jycip}

^f^um.quod efgura angufttore m amplmem extendttur.cuifoculumwfiHit. Pro |

S Y N O N I M A.

Ji ant, md.centue . Qumis ui tacile tnihi perfuaferit . De nominis «ymo
«ejan.tuma.deo. poflit tatnen qu.Tpiam fufpicari a Seleucia regione Seleucide S'
1« d Z0Z1.T11US Comes non uidetur iiegarc. ^fWJnquit. quod ejl of[id«m cHicUteJtlum
^^""'''^"'"^''''(''^''"'"'"'^'''"'^&ineiior^^^^ De hocqmdemDeo ,qut ferhihenttir &
mmbus ab tllmte locuHaru vexms Seleucidasdarefclilusfuerit, & cu feteiihus e4s dimittereficc

F O R M A.

bE forma Seleucidum,& majrnitudine nihil fcripfit antiquitas. Galcnus tamcn auicu:
Usyocat,undeparuasfuinequifpiamarbitretur,maximcuer6 cum locuftisuelJi Dalecham
^^coKm . ^^\"^g^re"t"»*> 9"; "'^"5 P^IV»^ potiiis,quam magnis auibus conucnit. Doai/nmus "^^^ '
5 ^fSm g^^^ ^'^"ft & pSSs ^^^^^^ ^^'^ exiftimat, fed id non placct, Elorius enim

LOCVS. VICTVS. NATVRA.

V^RACITATEM inexplebilem Seleucidibus fabuloG antiquitas tribuit , fed
9U3rum tamen aducntum agricol^,qu6dlocu/^as,qu^ alids fruges {uzsdeua^zhmt
%.Q^^^^icuorarentfolLim,fcd fola etiam vmbra fuaeascnccarent,ab louc implora-
^^^ih^^^ longe alitcr recenfet Plinius : 5^ /e«aW(e/,inquiens, vocantur, quarum aduen/um a Toue
]^ ^^iXl^^l^^^^^ ^^^^ ^^^/^J" incoU, fruges eorum locuHis vaflanttbus . Quas ita deuon tas Galc
^^^^"terexcreuifl"efcripfit,vtSuidas, opviov «w^^tttov tc^' dxopi^ov Kfj Travlipyov^ \\oi

^n^l^ V ^oncoc^utntem fiue tnftiabilis ventriculi , malignam , vel aftutam , ^ locuflts dauoran-
Pro ^^^'^^^^^'^^'^^ff^rtt^Quem uerbhcum mcgierent, unde uenerint^quoucahircant

hoc

f ^ ^ ^^cuftarum iniuria frugibus defifterent,neq; etiam ampUus reucrtcrentur . At-
^iuc dc Scluc/dibus (ahuiati (unt ueteres.

53 o

Vlyfsis Aldrouandi
M O R A L I A.

*AdHebr.

SELEVCIDES Aues,qu« nifi a loue, hoc e{>,a Deo Opr. Max. in terra milfic^".?'
banturad cxtirpandam Locuftaru illuuiem , Angelos cjcleflesdenotare po^li'"^'^"
ru nos conditio fui;ir, nefcimu<».n.vndeilli veniant,autqu6 fe recipiant,quiniiTi^"".
qua nifi a Deo miifi ad nos veniunt j Vnde D. * Paulus. Om/fes funt admimHratonjfiintusif^ ,
ntperiifrvnnfjK Nos itaqj vt Seleucides aues Cafij montis incol;e a loue impetranr,lfic quo^^^j
Deo noirrOjCum Iocullaf,hoc eft-,vc I carnis huius titilIationes,veI D.rmoncs, vel Tyra"i^'» ,
deniq; harretici fruges noftras, hoc eft", animi noftri dotes,fidem fcilicet,& charitarem,^^^^
bona opera noftra deuaflant,impctrarc ftudeamus,vteiufmodi locuftas u nobisfuget • .jj^
pc aurem Angclos prohominibuspugnafle, & parta viftorii cxeorum

ocuIisfereefiFU"'^

lacra Biblia teltantur .

Q

Y M B O L V M.

QFLEVCIDES Aues cum verbo A L 1 1 S, fignificanthominem,qui fempcr^^^^
loomnemoperam collocat, vtalijsprofir,

APPENDIX AD HISTORIAM
D E G R Y P H E-

N T E Qjy A M ad vndecimum Librum mc copferam^nonnuIIJ/P^^^^^fgf'
nes cx arrca quada,at vetuftiffima tabuh,hierogIyphicr,hoc cft, ^^^^""^
priorum fymbolis c^Iara ( quam cx Torquati Bcmbi Mufaso public^ ^^^j,;
tiscaufa Imperatori Ferdinando Aeneas Vicus Parmenfis ^^'^'''^^'^''^rvphi
cauit)depromptas infercrc voluimus,non tanquam per incuriam "^^^^.1,^11^'
&■ Harpyiaru hiH-oria omiflis,fcd qu^ iam modo ad manus noOi-^' ^^^,Qria^'»
rcrnam & ha? ( quatenus auium fabulofarum effigiesgerunt) Harpyias , & Grvpl^^^t! ^f^t»
quam vllas alias cxprimunt. Ncc obftat rudis earum pi^ura : nam & ipfi eo a-uo 'i^^^^i^ie
& imperfe£i:a. Hafcc vero '\co\\qs Anronio Giganii Forofempronienfi, qui,CLim 'j^^^^LtU?
de lireris meritus eflcr, hifce diebus non fine magno bonarum lireraru difpendio li^^^^^Laii^'
cfl:,acccptas rcferimus,vri eriam multa pra^terea alia ipfi debemu>: Hic inrcr alia^qLi^^^^^^f

tcbit locis noflrarum hilloriarum. Verumtamen nos , qui cum h^c per tri fenn^^^^
modo fcripferimus,alios rogamus, qui naturar arcana diligcntius perfcrurantur, vj ^>i:
ftra,& qu« fupra dc his fabulofis volucribus a nobis didta funr,fi qu^ habent , 3^^^%,^!^^
randa,fatuq; digna. Verifimileauj^^ facerdores illos AegyP^''|;,.nbK^

pcr eiufccmodi animaIiun!;acaTraru rerum naturalium piduras , fymbola fua I^i^j!^^ 'iii v^^'
c6fcribeb.pt: perharcetiamnonnulla^^

litatiscau(a,quam fcmperanteocuIosTiaBemus,haslcones depingi curauerim"^» jj^iir^'
minime fuperuacaneas iudicaturum omnino exiftimamus, {ed cum D. * Augu , /^^//''^'
^km innumerabilia varijs arttbm,& oftfcijs in leFitbns.caUeamentis, vajibus, &^^^^J^^'\0it^^?
* nh. 10. tionibus,ficlurtsetiam.,diuerJisg^figment:s,atq. hisvfumneceffarium,& pam figntfcaticne^ rlVp^^'^^
C4/^. 34. gredienttbus, Ex his etenim vcrbis piduras, maximc vero illas, qu« ciufcemoJi bi^^f^r|< co^'

conrincrcnt,interreIiquasartespropterfinem,quemrcfpiciunt,vtiIiffimas edch^^^^-^^j^^^'
ftat.Siquidem ex ijs diuina elucefcit admiratio iuxta illud ^ Ariftotelis: AV<//'^'^^^^J^ri'^^-! ('
quamuts perexi^tumjiiytn quMmnJit dmina adrnnatio. Ad ha'c eiufmodi hieroglyT»^'^^ f^- ^'«ii^^

'tsper€xt^(umjii,tn qu^mnjt dtuina admtratio. Ad ha'c eiufmodi hieroglypn>^** j \^^^'^ \
s indicata non oEleSantTolum liomincs ea contemplantes,verum 6^ eos, ^^'^^iibU-^Pp
fcrutantur, ad yirtutem, quar omnium adionum ^w\^ efl-, pcrducunt. ^"J^q.ato.^'^''' '

Uh. I. de turales

partjb. ani ea perfL.„^«.,i^^,,^^u y,,tu(.«-ijj,»^u<cuuiiiiuuiciLT:iunumnniscir,pcruutuiiL. Q-atO'''' <
md. cap. 5 . 6turis,qu« alracontin?5~ant myfteria, pra?ter Aegvprios,H^H?Fos etiam olim dd^^^^^^ b^^f '
le I acra hiftoria tcftis cfbTAtq; hinc in templo Saiomonis palmas,mala gr*»»!^"^'^^,^.^: m)'^ 1
mulraquc alia myfterijs plena depiaaextitillFT^us , qu^ a Theologis , ^^^''^^PoiiV >
*ljb.2.cap. rioruminterpretibuspaaim enucleatafunr,&dilucidata. Verum,vtadicones cieF^.^^bfi<^
^-^o.depicl. reucrtamur^lcdorcm de piaurarum,quas diximus,vtilitate plura defiderantem
J'i SK^i.h, lii Cardinalii Pal«oti,6c^Pinti fcripta^qu^abundedeeaagunt^ablegamus. qu^^

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

I

0'

llll'

vel
'a-ii

Ornithologia? Lib. X.

531

"'ocodepi-
%ura,
^■•^lofoGrv'
^acccdit,

"'"«urf^par,
^7SUadrupe

,7''^ nuUus
""^ap'te ocu-
^VnuIIaau-
"^guasnihil-

f".'bulofa
, «fasattri-,

''C^^at.vtin —

'^Os^nen *mulans. Haber prftereahic Grn3
^t.umGra.cifinxerunt.Su;raaaterioreseiu/pc!^7anaS;''''^^^

j!"nu$ modo a-
'''«1 , qu« quo-
^&ipfaGry.
'«^^«m quodam.
1">do exprimit
TOmuisenimti
«.vtpotecum
P^ijicequada
ij'««mcapil.

^^fauis c» P"3:uram potiuis.quam Harpyiarum iudicamus, maxim& ciim alas habeat in-
& '^*. nim^ ' quadrupedis,vt Gryps fabulofus. Adpjfta eranthuic figur«,& alia hierogly-
\ qui i^r P . quardam e vafculo enafcens , nonnuIlM; litcr» , necnon baculus erc
i««miupe„onpartcfceptriinftaradmodumeratcraflus.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
I72/D/2 Vol.l

Tertio

VJyfsisAMrouandl

6s2

Tcrrio loco pofita Icon fuperiori in omnibus ferc fimillima. Eft autem tnplicis eMtaW^^
rar,capitenimirum barbato,coq;ceugaleaindutohominem,alisauem,ca:teris paraou n

drupedemreferens. „ , . • ^ i„,rfimfli*

Quarta figura,&ipfa Gryphi potefta.mumerari,& Tetrapoatropos d/c.,quodp3r^

druJredem,partimhominemreferat:Capitefcilicetcapillametisqu.bufcamtortuolisuiio
to mmlierem,alij retro caputfurfum vergentibus aues,caeter« quadrupedcs.

APPENDIX AD HARPYIAS.^^^^

NV M iftsec priori loco pofita Icon ad fabulofas veterum Harpyias, an vero
adi|ccrequirpiammaueIif,permcnonllac.Totaautemauem«mu^
cie, qua humana eft . In tVonte capiUamenta quacdam gerit lurrefta,vel cin^
dextram, & finiftram partcm conglobatos .

OmkhohgixLih.X. 6-33

DelnceJ^M
ammaL

LihriDecimiFi

ims,

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2 V0I.I

VLYSSIS ALDROVANDl

PHILOSOPHLET MEDICl

BONONIENSIS

ORNITHOLOGI^ >

LiberVndecimus.

D E

Qiii cft

PSITTACIS-

DE EISDEM IN GENERE.

Cap- I .

^((nj^ S I T T A C O S Auibus rapacibus abfq^ vlla quidem necefTitatc,© ^^jfj,
tes attamen rationes fubiunximus . Etenim corporis habitu , j|,ujdi^*'

turioiic, cxTrapaces, nofturiias priefertimjVt V]ula5,&No(5luas e"^^
Ncqjitemrefert,c|uod trudibustrugibufue,dum tcri funt,maxima ex narteviu^i^^^^^fcs^^
cures fa6li,quoduis ab homine oblatum cibi genus,acq; adeo carnem iplam deu^r^/

qiiims ludJcer.Nullum enim aliud auiumgenus tam ipecioium cit,tam vanuni,*»- er^ c
autfeptem,vc!odononnunquimcolorumdiueifitacepinguntur. Ingenioin^up^^'^ ^^^Kiif
hus vc\ homiiiem ipfum, fi qiud aliud animai, quam proximc«muJantur . ^^^^j-^ pi^iilc?^^^^
on paucisaliisbrutiscumhominecommunem facere nonnuUJ^^ prop'^^'*!

Cuc nuc In
dis in
liof.nt.

tantiim, quam non paucisalijs uiunicuiiiiiv^iiiiiiv,»^vAi*iii«aii^ti* ia^-v*v. nv^. — ^ pror ^%
( errantes tamen) aud fanr, fed etiam oratione, quas fola homini peculiaris eft > J^^ci^^
Vrrde non mirum, fi tanris apud Romanos etiam inte£;riores,& nondum planc
deuiai orbis (polijs, luxu eneruatos, in delitijs haberetur,vt non mediocri,imo y^jlup^J
do, quam mancipia pretio venirent, &non fa.miinis tantiim , fed & viris ^""^^^^.eS^^^ 5^
clicnt. Qu^ rcs M. Portio Catoni teprehendendi mollcs ciuium Romanoruny^.^^^j^^ibu^J.j^'
prxbuit. iVxdcm c um corpoiis,tum animi dotcs faciunt, vt & hodie a noftris I f !^ ^ ^ qu^
magnatibusomn/hus mircexpetantur. Hinc& JndisoJjm,quibus ^^^^^^^j^^^^^^JiiiT^rM^
frequentes funt,tefte ' Aehano, facri habebatur,atque ab efu eorum rcligioue ^^^^^^0,^^^^^^
nebant,ac fi diuinum ilhs quippiam inedct. Hac tamen tcmpeftate ob vfum pei| ^^[o^^^Q^ci
bus diucrla cum veil-ium , tuni aJiorum eriam vren/ilium ornamenta multip^^. j^^[,enf •
rictate intcrftin£l'a coiiLexunt, in pretio eos onmcs,tam E6i,qu.im occidui n- ^^-^a^^]^ {lci^
Vtquidam'"'" i. /:..... . . .Ur^c ../AfJ^n-i i^^«rr'r.^ .S/^inribuini^^^" , :AeO'.

ricovii

poi

|uidam eorum Pfittacis parcere, ita aHos tclis cofdcm pctci c, & in ciDum ^ ^^^^^ ^-.g.
jrum hiftori^' traduiit . A tq^ ita dupJjcem eis vtiliutcm prarbereconirat, q co'^^^^^ri
ci>, quiaobcopiam,qua!forrcnunc apudillos,quam oHm maior "^\^^^j.yni J^^^^^ p^'
quentia,etiaaipretioruuir,avilclccreconungit) rcucrentiar,&admirationie .^|.;.if^
detraftum /ir, vndenecdiuinum cislaonorcni,cc(i adhucpagani/int, Indos ^

mohiftoricoiumretert.

•i'

E

OrnithologisLib.XL C^j
AE Q_V I V O C A.

/imit i'*'"" 8^"«"^ Rom.inis prarfertim , Pefce papagallo ob

im (em colorum var.etatcm voctur. Pfittace vrbs eft iuxta Tigrim , vbi Pflttaci., fru-

^'«piuno! ^''^'^" ^"""Onafcuntur . H.nc P/ittac/us I^P/ittaccni^ludw^^^^^

S Y N O N I M A.

Pi/cis pnp«
gallo didt*.
P/irraco
vibs .
P/ittacia^
fiudus .
P/ittac' vn
dc didlus.

Pfittaccn»
rcgio .
P/itcacia-»
fruclus .

Vividis A-
uis Pocta-
rum .

An h Sittau
didus .

S I T T A C V S harc Auis diaa eft Grsecisjfed incertum qua oriirinc. Quod fi
confea-uns]ocu.<Je/l,a tnrc^K^, quare/l/uxta Tigriu in Per/Ia celebriT^rbs
Cs: totiregioniPfittacenfnomen dat,appellatus uideri poHet, quod illic ali-
quandocopioCifuerit,etri Minius folam Indiam huius auispatriamfaciat.
^^cei^iJirr*? " "iocio,& ab eacfem vrbc P/]rracia fruc^us, alitcv Piflacia diaos nomen
d/c,K u ''''^^'^^ • ' ^'"^^'^''^' pfittaceis , feu aliter pifVaceis nomen mutua-

^'ren ; ^-^^'^J^^^^^^^.^^^f "o ahqiui faJrem parre v/rear. Max/ma fua par-

r; • ^'''^ ^^^'"^ ^^"^^- ^^''«^ ^'^'•ttacio fruau , non in extimo

^'^^^scon^^^^^^^^^^ ^T^^' imo&intota nucleicarneinfolenter admodumimbi-

PPortt., /crupu/um mouet: Verum & fine p. Sitrac. X ^ ' a '^'' P ''ff^"

y<He(ychii.s&V.,ri,,u.Sitt.nnaPf,tr..couixdX^^^^^^^
J qua:dam,aliqui Pfittacuminterpretantur.Picis.temo 3u "^^^^^^^^
; d,r, no.W. euim Grarc/. va.4tum fig.,.fet . qua. .^oml^
>axunc conueuut , no., mirum fi nome.iclarura eri.,m P.ci ei ,>o ,nu ,c",am " ?

>m -..rlfti/i r n " " ^'''"T '^■^°f«.'dque nomen fumn^o apud Chriftianos fa

'■''»'.imKf/^^.erf^«Mr£o^,tanqu.xm Oricntis aiitum K.e.x denique
'liis r icru celeberrim4: glorU^entrs. * ^

^"«iSS? ''^''"'ii""""^ appellatur: Quod fi quis Hifi^anos, Gallos, Germanos ab hac
"'f"^refc„''f u '''^^ ^'^"^/^•{'^ ^P^g^'' "0""'''"t .huicquoque fat.sfacere
de,!„"?,„° ^^^^^ ^ ^^"'^'^ Germanis infe. ioribus alecreni , h,la

^lnJndich,
Cur i^iitca-

CUS PiCUS

aliquando

VOCCCUJ.

de™^^^ "^^^^'^^^ ^ Gallis,& Germanis inferioribus alecrem , hilarem , a(
C ^'^^aq. . r*"^"^ £Pithcta Pfittaco non male congruunt,qu6d & nulchritudine,& facu
cr^catio p ^n/mum cxhiJarer. Eadcm cratctiXimud prifcos Latinos Gaii

C^^^ero,!^'^^''^^^^^ coniungcndusfidemq;datuiusdicere(o!et: Tu/Js mhJ

iC^ i^romi^^ ) ' V . "^'■^'^ «nuicem rcpetitis lucundam kmm^ fibi mutuo focictate
^all, 1! r """^^ ^^^^' Cymbrico etymo Gjliinomtnis Cui oriiiincm tra

. Nr^L . ^'*^l"nilGoroniorrpdimii« tinni

Papagaij,
Gay quid.i

iles,

^^^^ri i^ri " Goropio credimus,tanquam Gav li,id eft,homine5 fcu uiri alacre.s, a-

\S ^ernf.n f •''^'^;^''^^:^ exa^hfhmc cxpnmere audiatur , vt re4ur

\l Pom m '''^'^^'''^ Pappengey,quo eodem& Flandris venir. An^licc a Popi-
'^'^s,Ceu F^* ^^''"^^ PappaufecJv. Polonicc Papjgi.Turcicc Dud. Ind.s uero Occ/.
^ ^mencanis teftc Thcucto Cofmogrjpho GjJJoru Re^is Carmdiindipratnr.

Galli vndc
didi .
Panoquer.
^L'iL6, de
Auih.c. la.
Siitkh. .
SicKult .
Papengey .
Popiniay.
Po^Mngcy .
Pappr.u-
(cui.

Papwija-'-.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

Vlyfsis Aldrouandl
DIFFERENTI;^

RISCI vnum Prittacorutn tantummodo genus^idqueab Indi^ ^^^'[^^q]^.
quantum ex eorum (cripns licet colligci c,agnouiflc vidcnnir . PlinJiis,
'er^ nu.s,vbi Pfittacum depingunt,illius foliim meminerunt,qui miniaceo rorq
„ . , . No/l:raten)ncftnte,pofteaquamn5f

r^^M collum infigne liabct, viret ca:rei
im^^ norum indullria ad noui orbi -i in

fubs adnm rcclufus elh

P/icracoiu
licriitaj vbi

Pfittacoru
tliffcLctix a
magnitufti
uc_^ •

Plirtaci ina

el^quamplurim^^^ ,
adnosdelatarunf-'';

dem c^cnera,fibi mutuodi[runillima,veteribusi£;nota ^^^^
ca tamen hxcipfa nobi5ha(^i:enii5 viCa funt, fi cum hii,qua[r in di^is infulisreperifiiti'^; ^
feramus. Qui enim nauigationes fuas in nouum orbcm nobis defcriptas rcliquerC)n|^>^^^
inauditademultijuga eorundem varietatereferunt. Tantaenim CLimmagnitudjni5,tu ^^^^^
lorum prarcipucdiueriltatceos di(^in^ui tradijnt,vtomnes diffcrctias enurnerare fit ^ -^^
& vt penicillo potius, qu;im|calamo,fi quis cas exprimcre ad vnum omncs volet,opu5 j ^
dicent. Qru plurimos Prittacos,quoad licuit h adtenus obferuarunt, fupra ccntenas co \
magnitudiiie fpecies difcrepantes ponunt , qu^ illis locis reapfe rcpcriantur . ^^^'5 (^ij/H
£tione plurimas,oculo vix plures, quam hic videntur, varictatesobfcruaredatum cu*
smtcm reliquo corp^ris habitu,&rigara roftri pedumq^confbuclione nihil diffcrant^ .
gnitudincp3ti!rimum,colore,voce,&ingenio: Itaquchinceorum non malc differen
temus. Species in primis d magnitudinc non pjuca: lunt. Vefputius author eft iir ^^^'^^^e^^'
pra Promoiitorium Bonxfpci d Pfmacis co<^nominata P/irtacosiu tantam p^occrit^^^^^^j^
Grefcere^vt brachium cum dimidio longitudine cxpleant. ' ScaViger latie magnitudinJS^j^^^j,

Piirraci par

Differcnti^j
a cauda .

/ colorc: .
Albi.

Rubri .
Septcm co-
lorum .
Vitides .
Purpurci.
Vcrficolo-
res .

Cacmlci ,
Cincrci,
Kor.
Cachi .
A voce > &^
in^cnio.

fc vidifleapud incrcarorem quendam aVirmar,vtchthrati* fenerfra? (patium peu^'^^^^S^'
Grachana occidentaliorislndiar regio Phafianismulro maiores habet, & quos uo5 vjir
renitfunos Mantua: Principes olim vidimus,paul6 poft & icone & penna exprimen" ^.j^^^j
funis nihilo tiiiife minorcs ccrtum efl: . Sunt ali| frequciui fatis numero, qni magJ^^^^^^^itf^"
Gallinisccrtent. Infula Indica Bandan Pfittacosnutritnon vniusgcneris,
te haudmaiores. Quidamdeniq; Turdum,quidam Hyrundinem,n6nulli Pallereni^^^jjjfi' f
tadinenon excedunr,quoruin primi caudam f;incIongii/imam protendunt . Ho*» P ^^j^
ter Gallis Perroquets dici quidam volunt,& Germanis Sitrich,vt maiores Pappei-S^^^ j^^bc'^
maximo illi Gallinaceo Indico pari,cauda pradonga efl. Mcdiocribus,qui frequei'^^"^pjitc^'
tur,minuslonga. Kerum Indicarum fcriptores in Lalecntana rcgioneaues quad^^^^^ qu^
cis vulganbus, inferiores quidem magnitudine , at cantu longe luauiores nafei tr^^J!'^ 'uat^'
num in!:erP/irrjcoshabendie/inf,necne,equidem dubito. Nam cum in vtraq; .^'^^^^lr^[
plurimacauicula?minutioresreperiantur,&mulLiplicicolorum varierarchai drec"^,^^^'ij^>?
taci piduratar,certe harum fpecic prima tbonte multos ab initio deceptos fuifle «^^^LjicO»'^
eas a Pfmacis minufculis argrc digno/cerent. Tales fuo loco fub nomine Padcri^^^^ ^fji^'
aliquotdefcribentur. Coloreuero praecipuc difl:inguuntur, Scd his tam multip^^j^^ jj^n^'^^
a:enusneminioinnesdifferentiasminutimperfequiiicuerit. In Manafapan
u^, & Cunam, item in Aethiopia quida toti alhi funf,necnon ^ Scali^ero tedCji^^ ^.^\n^^'^^'
Aethiopia, & vltima India . In Terenati Molluccarum vna , in Braniia,inAetht^r .olo'
Inregionecirca Tarnaflari India; vrbemPfittacilonge puIcherrimifpciSlanturKr ^^jfCp^'
rum generibus pr^ fertim difl-infti . In Calechut ahj praffini , aii/ fcutulati , alij P"^^^" . CB^
riuntur. Grachana regio grandes habet,ahs quidem verficoloribus,fed rubros caf te ^f^^ii^
dam itcm toros carruieos,aiios cincreos vidcre eft. Badan infula efl: ad Iauam,i'' ^isJor»'^ l
rum fpecies tres. Prima rubra,roflroluteo,altera uei ficoloi, vtraq^dicitur ab ^l (^^cl^^lij
lucida,fortc quod fplendor quidam in pennarum coloribus emicet.Tertia candit ^ ^^^^^o ^ ^
Jis,quod pretiofuin fi^niticat, In Aethiopix fyhus phmmi nirides , al/j uer/icolores^^^^^ JiJ^
nigri degunt, quidamleucoph^i : Bellonius magnos quofdam totos canere, ine<- p^.tct^-

Guaccma-

cx rubro uariegari, pufiilos nonnulios prolixa cauda ornatos totos uirides ^^^^^-'^^^yiii^^
gnitudineni,& colorem etiam vox eos di{^in'^;uit. Suntenim aliqui dociles&^ ^^'•'^/is ^''^'^f^,
lcs,quimiUashumanasuoces difcuntexprimcre,atq; adeo nihil prxter vnicanTJr^^^^ jjjj (uJi^J
uocem, Parroquet, c[ux ideo apud Gallos ipforum nomcn eff,proiuincianr. pfn^^^^p
maxiini , ad duoscubiroslongi , quos inuto.s idcircb non iinmerito uocarunt. ^ .^jC^'^,^
ctiam,quam ad aliud auium genus^potiiis referenda: funt,quas in India,te{^e M ^^^,5-0^1^'
Guacemaias vocant, aues P/itcacis maiorcJ", icd coiorum diucriita tis ucnuil^ ' ^
funilesi p H ^ ^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2 Vol.l

I

li'

r
n*

y
%

n

V

,,}}

1-

Ornithologls Lib. X I.
D E S C R I P T I O.

'"^dtSr^.?.^^-^^^^ i"e/urfab/fc propemodum Pfit«corumm fpecie
I *ueiritaseft,nosuaqueeapnmum,quae,ngenereomnibuscompetunt per-

tf Uint,f.gillanmdefcnbemus. Veteres,qnddac/ituad occiduiorbisinfMb« nr„ m

r;-«'"propte^:atKri^"t'^^

alii N '^P^ucij uerbisdcfcriptum reliqucre. Eum Ariiloteles.Plinius Soli

'Atseis^rtT'"'^"^

'''nenK^r a ' .''•''^^^^^ Conftncit.,/

i;^ ^^*^^^-^ ^^^^ f ^''^^c ^vr/i^/j regriator Eoa , '

. r.m, ::jpc£ht:^dtdi no» Vhafidis alcs.

'"d.»s,n mortcm Pfitt.,c,Jude„s/>uerc?tera,ita canit •
Tiiiclagerensruhopmkaroitracroco

Hl^^U.terP/lttacumWentcmt"'^^^^^^^^
^ %i isnnaJ»nf/*M.,o '"^^y[jmfbo, TergorePaui. loima^.

'>?n^n^^^^^^^

S'"-.n (^rad/oferreS/^^ r ^'"''J"?'"'''^^"'^"'"'^^

^«»0 ^ >^T('"»^^ tmpidJia Umina cornn.

5«RU'tP)i,/J/;;X^™;|;"°^^^^^ Hincetiam««.W./,
CP-;metiar,vtfradtu„momucLt"^^^^^^^^

t?- eius dii-
rities, viui-
que.

dl^-P^rr/m eaam.vt fruGa«niomuc"^...rx. " r • ^<^'"'""-«'«. P^«"n compe'-
r'«fvlu,sdeTuntS4 t^^^^

'1«am "T f ' ''r'»* equiaem vix vid
S^'^«e.Tif^,n,f f .^"'^^'■'''^'''^*'''"'^*^"*'5'P''*=^

, br^^nt. So!u. Df^"' "'"^" '^''i^' ' ''"'•'"'«"■an et/ara apprehen/ionem adimci
!ip»hir ^'^'USautemPfitrannrM.v. r..^.-«.4;i i;u..i r ^

bl ""it. So!, / . i>r ' ^ 'P' nr,n'"rem etiara appreiien(,onem adiinci

' r"^ 'entent , '"^ j"' Cro^^o^^ilo mandibulam fuperiorem mouet,nif, ex Op. Ma„aibu -

trf"'nt>rei Po^^m addamus, vtcarteraanimantiaomnia infcriorem tantiim . f"P<= "

h ^'•efti Srri;^^''^"J' " 'o 'I ?'"'g'f.'J'''-' <^o'Jo corain/tt,fur,/nfcn,e fub fauc/bus apertu '5"^
i^fiftocX ^^''^'^"""^•^^'^^''^^'^"'«'^'bun^oftH^capitisanatomefufm

Ct''^«useloQu.mr j^^^

^■lltj-M;!.. ^"S"'lcpeciili.ire,M onsndam c.inifisVl^miiiJikMl _ <-/ . ;

^Ki, vtauatomicamfpeaio uos cdocuit,habcre compcrtus eft. Repr«i

Hhh

ipenbrum
Kfentat au-
tcm

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vlyfsis Afdrouandi

tcm Pfittaci lingna>cucurbitae fcminis figuram,vt Scaligcr notat. Hinccft^qu^d^vc^^o^^^^T^fjJ
cum dicunt,qua/i iujmanam Ungucim reKTat. IWi-us ei rotundum. Pedum ^^ec/e5n?r3,o^
1 icis, lyngcq^ , quam Verticolliam appellat Scaliger,& no£turnis quilHifdam tantum cj^^
munis. Non enim tres digitos ante habet,& vnum ponc,fed vtrobiq^ binos.Iuaniiesdei
dauilla tamenne(cio,qu imiidus nobiste{l:i5efr,iiide(ertisPrarsbireri Joannis P^^^P^.^^jj,
arenofum bina reperiri lYitracorum gener3,vnum,cui fexin pcdibus digiti fint,narurali

Di Mci. ^ plerumq,' fufca,vnguibus interim aduncis,ov: magnis in pcdibus armata. QLiod vcro ^
Apulei,8^ gitorum numerum attinet, Apuleium certc,& Solinum fcedo fefe crrori inuohune,cui^^,,^^^
SoUni a- naturaeignorantia,tuminPlinioIegendoofcitantiavidcmus. Ita cnimSoIinus. ^^^^^J/^^a'
ror. ^ Plebefos, inquif, dtfcretionem digttorum factt numerus ; c^ut pr^lUnt,qtunos in pcde habent a'c> ^ ^

^Lib. lo.
f.42.

VngLics.

tert ternos. Et Apuleius ita habet : Ad dtfciplinam humant (ermomsfactltor eH Pfttacus .^,
i/efcitnr,c^cutus tn pedtbus, vt homtnis^c^uinc^ue dtgttult numirantur , nin enirn omntbus id^ '^-^ '^j^ pfO
Sed hoc,quod ex V\\v\\o pcrperam tnteiledo vtcrq; excerpfir, illede Vxds^ non de j''*^-
didit. Ncq; cnim Pfittacus pcculiarisquifpiam eft , (cd Pica eo nomine di8:a Gland:!^ ^ ^
* i^Iiniui non P/ittacorum, fed Picarum fcribitj ftct//us dif ere humanum fcrmoncm [^'^^ ' l^^^y
qutntfunt dtgttt inpedihus: quajtamenquatuor tantum digitoshabent. Pici uero bino^^^|jj^jtj5
antc,& totidemrctro habent, funtq; ad formanda verba multo illis incptiores. Vud^ ,^pj.
eo5 Vdtticos, cum Vicis co/ifudi/Ic. Vngues ^&.mcos Jiabet P/ittJcus,quibus efcam
cium compleditur,& humano morc,ori admouet. Hanc cnim digitis capram eleuat, ^^^,
non quidcm in trorfum,fed cxtrorfom conuertit. Hoc loco (upcruacancu ludicarc^^^v^jC'
► i\c\mA C3l\W\\\^ mm\ in/l-ituar,quaLrerc,num Piirtacus bellus potiu^,'] -q^^

s bellas, formis vocandus fit : nifi Philofophos, viros acrcs , ac graucs in huiufmodi qua^i^^^^^jLniJl^
s chce^i" "^^l^ J iigcnium excrccrc uoluille uidercm : Cardaiium dico noftrum, & Scali^cri^' jcljtfj
s Tix^' ^^^^^^^^^^^^^ Pfittacum. Eftnamq, inquir, vartetas Pfittacorttm in colorthus magna^^vti^^^t j^tj'
to.^"^ w»//^^^ 'W <ipud Indos exijlimAntur ^nam prditer colorum aptam vartetatem illam Jplendor cti'^^ ^ol^'
xeYLit. /»^^//Hic vcro c contra ncgat pulchrum dicendum,&' hb uerbis^acrationibuscof'^ ' /^///'^(J
ttndit. Pulchrttm ats Pftttacum. Specrem declaratam oportutt. t^uts entm forma non admO^^ ^f^j^'
Nihily inquam^pulchrt pr£ter oculos. Caput excreu/t frpra modum indecora magnitudtnc^- '^^
dunt-». Crura fcedtjjima^. Lingua nihtl turpius. ^tn et/am fufc/sfiue cincrttijs color trt^iSyf^^ .-^j^sO
ne A colore genus commendes vniuerfunL,. Aftute hoc poftrcmum velut tacit^ occurrei^^^ r jjjilii
ni idiecit Scaliger. Suboiebatenim iiemmem fore tam ftoIidum,qui non llatim 'P^
rus eQet; pulchrum eHe Pfirtacum non roftro.aut pcdibus,fed colorum vanorum ^^^^.i^^ici^;
ctiam proculdubio Cardani mcns erat,quam ex uerbis paulo ante allatis , facilc ^"^^' ' tt^^''
get.SedludicScaligerynondifput^t. Muita a viris etiamdoai/nmii f^pe cxtaniii^!^^^{ifff>^
ccndi,aut forfan excrcitandi ingenij ftudium,qu.T alioquin vtpotc non undiquaq?" .^^nit*^
proculdubio tacituri erant. Vt eni m enunciationis huius , pulcher cft Pfittacus , ^ (^if
proht^ ueriras ft-arepo/fit,non necdTc efk fhatim nulknn omnmd Pfittncnnh<^^^ ^^^^l hiS^'

periri.Sarticercquiuisdicet,utinmaioripartelocumhabeat . Scdiftac dcgcn^
nus de(cripto Pfittaco fufficiant.

CAPITIS PSITTACI ANATOM^^;.

E ciini in Pfittaci magis,quam in carterarum alitum capiti^ ^^^S ^^^^l
raflefagaciflimaminomnibus Natura uiderem,ac mirofancartt/J.^^^fiin^'
itaque pkcuit faaiadeeoanatomefm^ulas eiusparticuUs intus^ U^^^^i
ri, fmgulisq5,quantumfieri etiam licebir,fuasfunaiones ^H^^^^'^orMKi f
fi fortc legentibusnonomnino fitisfccero,ucniamhumiIif^.^P^^^yi^l:uf^ ^
, eaaI//5 di/udicaiida propofi?i/?e contentus : Huiusitaq,'capif'^' PtJ^ /

qvubus ao j-it^ imelligcmusjfi primum qua in rc maximc differant Pfittaci a cartcris dixcrim^'^' ^^^f
aiijs diirc ^^^. maxiin^ di/lerenti^, quarum altcra eii loquela, qu? alijs auibus haudquaq"'''
"^•^- tit,uel non tam exaaa,& copiofa alrera uero e/l,qu6d rollrum fuperius J^^"^ /;,^Ji;5A;^
uel planc immoto, uel exigua motione,atq; ferc falte ad latera pr^dito, fccus atqj ^^^^^^^d^^
bus,quibu5 i/iknor ro/lri pars mobiii5,/upei ior uero immobiiis e/l. Verum j^jun'^^
caufam qu^fo pruniim indagemus. Rt quod ad loquelam attinct, certum cft ^^jnii^^*'

prirraci in

num humaiiarum,tam bonarum,ac malaruip,quam animaj,& corporis,pcr om ^^^^icS

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

. OtnkhohmxLih.Xl. .vCjn

'igaciutp ' ^'«P'^^'"»* nieraoru , prudcntij, Siraias ffcfticuUtione Can«

^^"o"aaX£r''"""^ ^"q.huic.^nftrumS £«

foffri h;„» r ^ humanis non multo mtcnora . utinfri uidcbiraus aMiHit ^TiVa

«■•"lacolliVm,, ' ^""^'«'^* " dwerf.taseft. Aues enim frugilega: acuraine roftri fi^ ^•'""^-
foJiim r u"^ ■"•«ft'cat.ane,uel p.-f panitione, utin lioraine At Pfittacus Pftucu,

^if> A?t cra Jiom,ne con' <^'^-

" ■ ! o ,± ':•-"« 'ntenus roftru

^ Potuir. Vereor iMque,nc main

ctacu,.,quodexaAro ''^ii'"'^.""^'*^'''t>«S<='^"nm«ta-

'c. 5>cd quid nam iUud eft f Pfittacum.quod exaainnW.Wi"'^ -v^auunii legem nnmuta
^«Vacerevo;u/t,&pcrarbor«domoru;\-,arS^^^^ ,,^.,0,,
5uft.sped.buspra=teralia,&obti..entib.,sUud*penn,r^^^^^^^

'>cram,&pelespro.nolecon,ori mH^^^^^ ""''•"
Vum/ltaq;aliudfXfiSral r?^^^^^^^

'^um qucndam pri.nm '^'■^'•""' "f "P^" ^du'icura,robuft.„„,qu

io^iiuin quen(i;im nr.t,, - '""."'I^"" ackiiair, roitrum ncmpc aauncum,robuihim auoW i^^f u ^^^*^ •

icracntcrinJigerent.&vbirirmiiis

''''' foftro i„ii, ^n- ■" ""'^i ^"^ ••«'^"'^^

'■«dibusconft t?f?.' ''?°'' '^''«'''''-■/"•"nendo vcJ,

>r,,quarainferior,parte,,atur^^^^^ curpot,usl,oc.nfu- Cur toftri

l'''?co.iferuarc.Veruntamenidraaximci,,co.ru^^^

t';jmcrat,&v.,cus.ni,c.c.,dus,&colloob3uraS^^^
^e,>'^.ninori„egot,opcfi;cit,&canuto/le.,,r^^^
^5^MUamf,gnis1ncmLada4inlin'gr£™^

fc^^^'^quodno,minus,quamaddcntcsinferior«c .^^^^

h^'''Su*i-^.uHf.?'. V

>'l«efficS 7rit "'■•^•'''^'^'i^^ fu.t m lupremum roftrum tra,«ferrc v.iura, &,llud
'"cotn^^ ;„ <icccd,tquod lam roftrum mfcnus fuperiori quafifubfidio fit ,dum inicfto

«.'"^«noxUludVH.virf^^ Tf 1™'°'""'"!,^^^^ '"Pf^onquafifubfidiofit^duminicao

^')>^pS&T f"™'^''='°>'"'»^"> Pf^ttacs ab alijs ambus diucrfitatis caufa cft: qS

> pirs ' ^'''^'"^A''*''^ '''^^"''''^'^°'''^'''''^'*' u'deamus.Cranium Pfittaci fc li r

^'^4&;urr' /'^'"^^'"'"^"f'"'"'^''"'"'''''''"'"^"^'''-^'"^
^'^''"''^"''^"'^''''^"Sun.eft^v

'crcucumr-'"''"^^'""'" "f^"'"""'' &"'«rro/^,un,,&init,u,n ceruic?

anlj

Pcrri..^ ---~.«*^.iw»uiux*i i.rt^^ai,iiiiiiiu, cx i'itcrroirrum,o<:initium ceniirK -^.^ r^^f
'tde M3tq;u.Xin,ne(iionmriiheiviMc( nmm ii:irf/.iT....,Q..-.iL ,. ...

it« , 'nocficA ,„,, ;. -•••- ■>""|. - "'"">v «^^ucm.catcsiarum eliduos

«ca,tur « ' r L ccru,ccmuehemc.u.«s qu,dem,fed tamen non inconci.i.,c

Frons .

^^^itur ccruiccm ueiiemcutms qutdem,fcci

^ctro lubaunum tQramimbuii Cuberculum lunc uuie crumpitcauitace cxigua

Hhh 1 caquc

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2 V0I.I

6 ^^6 Vl yCsis Al drouan di

caq; phna, in quoJ 05 qHodclam dmerfum a toto cranio diuifum, rotunJum, dcquopi^'
Aitriam fo poft (ermonem habebimus^fefe inrinuat. Aurium fbramina partim ea tubercula condiw?^*^^»
ramuiA . parti m proceniis,qui ab illo olie^de quo fermonem fa^turos promifimus, furfum cxpIaMfi^;|
Sciii finulum quen<:iam,qui interforaminu fupri Hexum &aJium proce/lum , quem q"^*^!

nominamus,intcrcurrit,inferitur,tam affabrc flida,& in orbem afta ,quafiintegru in ho^^
iiecraniumpcrtufumcllet. Abhinc quartusedhic proccHhs cumcraniocontinuus,fJ^^
po/l:pculiorbitam,niedium digitum longus,cS<r ferc cum primo proceflu contiguus.Oculi
Oculi oc- |>ita fitis ampla eft,media quidem fupra integra,at infra in marginem aut fimbriam

cxtenuata,ade6 vrnullumosadinteriora, verfuscerebrum, vtinhominccxcurraf,/*^^^^^^
ad palatum aditus patcat . Hacigitur magnitudinc& partibus totumcraniumconftat •
Rodrij fu- roftri fuperioris mirabilis certe , 6c quoad loquelam maximc apta confirmatio : quo ^^^^^^^
pcriu* . morum reuera iniokns, Roftrum ergo a principio ad duos ferc di^itos hnun cft^pl^"^'^ ^,^
pra,ck mox in acumen,<& velutdorfnm c6ftri<!ium,vndc fenfim & honeftc ac Aqui^i^^"^
uatum in vncum acutiinmum & robuftilfimum defmit . Huic fupra narium foramina aciw^^^
vcrfus cercbrum pcrr(ifi,quorum cxaxivir;3tcs fupni qua/j triani^ulum iacentem ^-^^'"^^* m
ius bafis fit ad roft ri iunfturam cum cranio. Roftri margines infra haud quaquam in j,,
cxcinduntur . Sed vbi progreOar vncinn effcccrint , tum ampliantur& dcorfum proren
rur,adc6 vtinter fummum roftri dorfum & oras hafccdigitusintcgcr & plus i"f^^^^^^^^*^jjj/i
autcm roftrum totum a cranio diuifum,tribus tamen in locis, ncmpc in mcdio& in ^^}^
2tn<j^ulis cxiguis capitnlis, quar ibi fclc in cauirates minimas infinuant,cum eo dcartJCUi^,^^^
circa qua: velut cardines quofdam circumuoluitur . Sub hoc intus fubtcr nares collis^J^
protubcratjperpetuo dorfb ab vno latcrc,nempc vcrfus ccrcbrum,& ad palatum,^^?''-
via paterampliifima,abaltera vcro noua oriturcaucrna,quf vfqucad extrcmam ^^^^l^^fyui
excurrit, adeo vt totum roftrum intus eximie cauum fit . Hanc tamen ab ingreflu ^"^^"jjjjti
quoddam oblongum,atqucab coUicnli lUius m. dio in fundi ip/iusroftriintcrnam^^^^^jjj».
tc.n rc£to duftu implatatum interfepit. Quod certc vicemgargareonis mihi obtincr^^.^j.^
tur , ad quod allifa vox partim frangitur , partim ad nares repulfa , Sc ad palatum pfoP^ ^ ji*
Vcra m hxc cxigua funr ad ca,qua? (equuntur . lam longc maior rcrum copia cmerg'^; .
cendiopera: Atquc vtinamegoharcproviribus fatiscxplicarequeam,vcreorvtc^ -j»-
quam concepi, aut longc rudius & obicunus eloquar. Faciam tamen quod pofluiri' *^ ^
re dixi P/jtraci roftrum fuperius mobilecfle. Huictamen roburadcft^vt&duri/Tiniii^
^ amyg lalarum putamina effringat . Qno iL^irur 6i roftri & mufculonim robore,^
apta inncioneopus /if.vnufquifque videt . Roftrum perfcdurilTimum &fortifliin"'^^0V-
patet,nccminusmufculis vclcorpulcntia,velhbrisdeficit.Atimplantatiocorumvtco^-j^-
Mur ulo-a ^aefletinhac Auevehementcrlaborabat. Certumeftcos in roftru (liperius impl<»"?^teit*
toCzdim- ^"^^^- quo^nam/iidcapitiscwn cranioiuna:uramimpIantarcntur,vixvllam vt/l^^„j()
planratio. habiruri erant . Quodmanifcftea;>paret,fiquisoftium rctroiuxta angulos coitjP.^^^^^^jit»
affatim ^ vehe iientcr occludcre vclit . Vix CAim atquc fenfim impcllit ,'e contra n '"^^joc»^;
comprinus , atque ma^is in extrcmo marginedc citi[fima & fumma viokntia ^P^^^j^i efg^
tiens . Accedit,qu6d vbi explanari tendines poffint, haud quaquam locus eft . ^^^^^^(ttf^
dorfuiTi,vtcomprehcndant,oportet. Atquarincommodafcquuntur,nempcvt "^^'^^{[lai'^'
aut vix,neque mrcs promineanr, ncq; iUi fatis tutoloco collocentur, atque tandct^ \c0^i^
fignis hiandi copia intercidat . Quid ergo in tanta anguftia natura molita cft ? ^"^^LsdiJ^'
fecit tri^ona oilibus pteriogidibus no ab/lmilia,at vfu diuerfi(Iima,quibus qua/i v^^^^ cr^o^^^,
busimpellcreturfuperius roftrum&comprimeretur.Nam&angulumillorumii^^^^^^^iiOt*
aut proceflliSjVt dicam anteriores comv")lanauit , & in intimascaucrnas circuolfi*^'^ ,

- , J quilibrio , itaque ap'- i^id

fuperiores proccifus fam aptc coniunxir,vtcorum articuhtio vc\utfe\hm ^^^^^"^jjjori^i^?
internam cranijfuperficieminfpinam velut, autdorfum, coeuntibushinc indeoc ^^^^^^

hitis cdftridam obcquitct, Iibcra,( certe veritatem dico) & nullatcnus ibi cum ^'l^j^iii
ptcrygoidia in homine coniuna-a . Q^io ctiam hiarum eft , vt fupra bafim ^^""^J^^iug^^';,
capite inferne duo proceflus modo attollantur, modo dcprimantur , non fecus nf^
in trutina,cuius partc vna fub/ata,altcra dcprimitur & dcprcfla Atcra iWa f^^'^^"''' -^tro^^^^f J
hic pedem natura fixit, fed longc admirabiliora edidit . Nam fl qnis oHis fitum * ^ ]oCO^^
faciic illud in mcdio nullo fuffultum roborc pcndere vidcbit,atquc procliue ;^|-jjcnt»^
excitat. Imd ^ alia incomoda adfunt duo. Nam dorfi i\hus pars,cui ofla fup^*^ ^ ^ii^^^^

Ifi

tll

ti

)!
II

i
i

Ornithologise Lib, X L

Wcm^^V^ ^^'^^ prarriipta . Itaque facilc fit,vt vel retr6,vel ante oflk illa exiliant. Antc
^^cidat i!l ".P^^^^^y quoniam ram antc ad rofe" ^undum in/ixa funt , vt niH ipfum roftrum
* offic I ^'^^'^"^""^ acieant . Retro quidem id licet periaalc . Iraq; in hoc loco duo

lumrctro ? ^PP^^^^^^^^^ws fecundos proceniis ) velut antiterides obiecit, ne velhi- ProcelTus

^^''culnm • i"^'^ ^^^' ^^^'^^^^y inferforem oilis cuiufdam rotundi eminentiam fiue tu- ^^^""^^

^tion ^ '^^"^'^^"^'^'"^^^^ potiiisabipfoexcrefcunt. Atquehocilludoseft,cuius de- ^''^''^*
^^^^um eTf "k" j"*"^^ foraminibus loqueremur,fupra promifimus . Rotundum prope-
^^inar / ^^^^^^^9? «uo tubercula infra vnum , vnde akerum diaorum o/IicuJd^um pro^er-
^'^^ iiolilr'"^- r'^''' '^^^^' ^""^' ^^''''^"^ ^""^^'''^^ protenfum ; i quo aHud os erum-
^'^^ruDrJ"^^'^^ L^' qnamiiJud&admirationis. Ab Jioceodem procenusilJepauIointro
^^Wis 1^^^ ^u^erculum , interiedla velut vallicula exurgi t, quem ex anteriore parte fora-
^^^oudiri, ^"^^^ obie£lum eae diximus,& intra flexum eorum,& cranij proceflbm in fummo
^^^uusamr ^"'"^ ^ P^^^etiam non /ineftuporedabimus. Formam id Jiabetdifci,

KobfT Duo ergo illa olficula prima,quo minus vedes illi retrofi-

^^^^in^^l]^'^^^^^^ Diximusveaeshofcetri-o- Vcdlcs tri-

'^^^cedun?r f "^-'^ ^acilcdelabipofle. Hoserg6ead5oiriculanonfoIumretroJabinon goni.
^■^^ ea rl f tulciunt,& ad fedem furfum compingunt . Os enim illud rotundum re-
, ^^^^ li^rl^^- 'J'^^''^""' "^^"^^'^"^' ^^"S^' ^'i^erius, a cuius infimo tuberculo , ut dixi-

'l^untur M , ' ''^T'^ ^"^'^^"^ ""'^ ephippium refto duftu exporriguntur & delabenti ob-
^ecliu^ r^u?: J^T^ Pu^^ erant, quo minus retrofilircnt ue^tes,c direao ea,aut etiam per

'''*Ue oKii 1'"^ eraiit, quo minus retrofilirciu ueites.c dir<

"'"•ra uaiSl'';!?"; ""'■<^<!7''"^' «^o-n^ocio qu:5 m ..ptc , qndm lciri n,pientillima

iam r.? I ^ •■ "°<*"'" '■"ft" Jitis proCpeaum erat Nam ex his

^> '•«m retulimus,3pparct quidem ue£tes,nequeante Jabi i>o(7^ Jl ,1 ,-1 '
^•^'dtnodum cum roftro.ut diximus,connexa funt aui^) r, r,^ > ' 1-' quoniam ar-

>rmufc„,o,rupremosVetroaaum%afecun^^'^^^^^^

f apatiantur? uidenturquidemill.fecund.procef^us, o ,S
^ quopaaoco,u^^^^^^^^^

Kcnnc^i^..^]] V ^^^^^^^"^^^^^cS^^^^^ueliugaclanorisdoarin^pratil r„,, ^

rotun J;' " !f *"'■ conneauntur, h.s kcund. proccm.s.h.s denuo Ofllum pte

s>r„?uSaraK rtiJ^^^^^^^

b, * Quar '^™"^ ^"^^^ ^^^^^^ lupenons motionem compofita ,quam bella &

d *^iuitic f ^ animantibus reperiri poiJe uix mihi per/uadeo.Sed ear funtfa^ads na-

;f> J-^^- lcJ e^? ^i^"^^ quidem paucas numero tribuat,ad multiplicem tamen ufum accommo ^"P^nons
Jh'^^^^ * fec, 4 " ^ uenit.Nam tertium proceflum ad aurium efformationem antea

^d fun "^^^'^ maximc primo mufculos impofuit^c^ui fi illum detrahunty no mini-
Q ^*^en , ^^^^"^ ^^^^" motionem conducunt , fin mnuis , bafnu ad interioris roftri motum - Vt'
^!^^^ ofli?,!'*'^"'^'^"^^ Jiadenus ncgauij exJiibent, quod in mufculis uidebmnis . Sed l^^^.Z

k^^^ficarnT^^ r'^^ '"'''^^^^ ^^^^^^ appo/lteintr6dilatauit,atgueinuiceiii fcduxif na- ^""um
^^erior ^"^erlepiantur,egregiam concamerationem eiiiciant.Nec fatis.Scd duos il-

ad rofv'""' proceifusficattenuauit,Sc a pri/po iJJorum exortu circumduxir, ^^: .

C^'^'^^U5 co pcmenerunt,ita fupra eius tundum ad fextuplum illud, quod <;argareo-

^'^^l^ r^^^^.P^/nauit^denuo rurfus terc coniunxit,ut quod intereft uacuu,f.-uram oua- uun Pn.ccf
*^»^giulcuJamolkndat,nonaha, utcrcdo decaufa,ni/iutca'Jumautpalafum, ihs ,

Hhh 5 'quod

Early European Books, Copyrlght © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

6^2 Vlyfsis Aldrouandl

quodinhominecficanus ad loquclo! vdun condcret, inquamrem roftrum concinn^^^^ ,^
excauatd eft, o<r fjmul vc pitukse in palatum adirum pcrruinperet. Atque ha»c mihi
tis in Pfittaco ftrudbaram^fi oQa fpedcs,& cotcmplatione & diclu digna vifi funt:
irrideat, Sc vana cV comuientitia exiftimer, ipfe vclim accedat, introipiciat, rimetur, q|{-,
rcr,arque fi vidcbunti?i',probct; Sin minus,aIio5 (f.u ujn partium in medium vfus ^^^^'^^V .jt
illa atque fic conflru£bi C:>: inuicem connexa adclle certum eft . Non igitur fruftra ea e
natura. Quod fi ticin^^ nos illi condonabimus,'S<: infuper^ratiam maximam ob ^^"J^yiyd
Ro.^lruin i^iuikyniin pro e^^^his Jiabcbimus,- Sed inferius rofh um haudquaquam omittend uiii^lt*
iiifciius. potiiis vniforme eft,& vt in alijs auibus oblongum , intra ad infignem digitum inter uni i|
partcm atquedextram patulum acieobtula,prona (?<:decliui,qu6 Ht, vtin^ens fpatnitih »
I lingu^ circumaftionem peroportunum conccciat . Latcra tam altc exur^unt, & ^^"pLi-

diftant,vt totum fupcriiis roftrum, fciHcct vbi iunguntur,circuncludant . Vnde fi rc^tc
Pfirracus cum nfpicidsfit vtintumcfcentias quafciam,ac qua/i mahs in eo adiicrtas . Huiccni^^ - Jds
quafi ma- culiareeftintcraues,atcommunecumhominc,vtmaxillas,autfaltem,quodhi(cenon ^j^^^

xillas ha- re{pondeat,habercciici pofTit. VnusSuidasintervetuftioreshuiufmodiquidpiam ^^i^^j^ipt,
biuL^. jjj^, videtur,quoc/ cx cius vcrbiscoUi^itur. Ataufn, ait, qiucunquc linguamfunilcni humi'''^^ ^^^^^

Pfittaci,&: tcriscnim auibus impropricmaxilIasftatuas,proquibusipfisomnibuseft roftru- Sunf
Vicx y air har Pfittaci maxilla;», quf> mcJius Jioc nomen mercanrur, mukuJis quaniphirimis pi"? ^ X 1'
hamanum rum auium morem vcftit2e,adco vt ialtem analoi^ia quadam humanis maxillis non 1^'^' ^^^.
(crm oncm fibus, led il<<:carnea fubftantia velutibuccas quafciam cciam efformatc, rcfponc/creu^^'^'^
imitari pol j.x di^af fintrcuiufmodi oris conftitutiocum ad robur roftri,tum ad articulatam voc^i^J^^^
^"^^ • nunciationem,quantum conferat,ipfius hominis exemplo fatis docemur .. ArticuUtur^^ jj^,
roftrumlioc retio, <&cauiratem planam fubfmnmoiiiiusoflisrorunditubcrcoccuf^-^f^^jj.j
fernum eiufdem ofiis ambitum fua quadam cauirateprofunda, velutcanali cxcipi^) ^^.^^j^j-
in obuerfo iatere maro;ine includit . Hoc tamcn liceat edam addere , quod aures m"^^ (gd

fuis procc.libus inoueretur. Munc igirur comn^odc aMquo infercrcdchuit. AtcX L^Jifi^
planum ck aequum eft , itaque eo aitii^i nequit : nec caput lUud in roftrum circum^-i^^^ ^j^j^fit
cranij parietes infigerc,atqueab i/s fu(pendcreopus erat, quocJ imbeciila foretarti<^'^^*^^yiti5
tanti vfus os effra<^lu facile . Pra^terea hic procelTus vnicum faltem co pa^o vfLi»i pr* ^^ii^
crat . At natura diues,&: ingeniofa,qusque non partibus funftiones , fed funtftio^^^J^^jusC^'
metiri lo\ct,6c paucis partibus munumu Jtn obir,proce/]iim huncad aurcs obiccir,<^'.^ ^^^i
tremum ad fluxum foraminis,non tamen vfque longc,vt firmior eftetjoccurrere jfO'
nibus veluti obuijs fefe exciperent,vt mutuum auxilium preftarent. Accedit quocJ J^gf^f'
tundum totumJibcrum:2baii/smuni/s,pra:tcrquamabi/s,qua?antcdiximu5, (^^^f^\^it(\f j
Itaqjvtalioetiamconferret, eius partem fummamad inferaniauris partemapp^^^^^^.^^eil^l^^'
dem,non tamencumcranioconiunxit,ade6 vtretro&fupracranium perforatun^^P p^r-
antcjfubf us vero o/Jls illius apexintejrum foramen circumfcrihant,Quare nc tot ^^^^^nin^
Crat>ivT>fit tiumcommodaperirent,tieretqjmaiori,quodahasfiebatminori,difpendio; '^^^^'^Ht.^f'
tncioiVcL. fupri integrum rcliquitySc aures ad hunc iocujn natura in%ni certc artificio fi*^'^. pU^^^^
dimflmia . fuicquomodonatur^omniaarcaruinueftigans AriftoteIes',ali;a-prfftantiifiJ^^^ ^^•^ju^*^''
iftscc fubticuerint,c li m tamen Phnium minimc oniiiia latuifle perlpicuum eft, ^^^^ iit,^^r
fima in capiteoQa aicribentem.Atque iftarc Jia<3:enus cJecranio P/ittacidiaafuift^^^^phii^^^

. - opportuna tranRuht. Ailcren-' ^^^^^v^

mum ctiam valere ad fcnfbiliter demonftrandum , cum omnipotentiam Creator ^^^^ftrJ ^
t(n-xipfiusinaieftatem ; qu.^ambo nuJJis obiiL^ara matcrici Jcgibus,ciariiiirncd^^^jjij5r
fibi omnia inferuire. Admiranda fanc eft,&foiiv Pfittacis,quoad nosobferuare,^ ^^^^^M
Pftr -ica ^^^''^^^"^ ^^^"^'^^^^^^^^^^^cc^^-^t^^isoirmmcapitis Quacvtbene intellig^f" ^^^iqU^

pitis^ibdc- ^^^''^^^^ capids fcclcton cum fuis iitteris ofia iinguia indicantibus cxhibcr^ P i
tos. ^ priustotiuiVrJttacifcclctQudcdcnmus, ^ S^t^^^

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

644- ' Vlvfsis Aldfouandi

A

C
D

E

FFFF
G

HH
11

K
L

MM
N

NariumfoMmma,' ^
Oculi orbita .
Vertex&ruiciput,
Foramina aurium .

OjTjbus ptervgoidibusfeualaribuj rimiliaoira,gu«tri^onac/rcdiximUJ'
Roftrum inferius . '
Scilares proceOhslongioreSfquos /uga, ve/ primos proceflus vocauim^^' oHc^^^
Stilaresproceflusdefmcntcs adcoitum alarium procefluum: Suntqi^»*

c^uje (ecuiidos procedas appellauimus .
Os hafilare dici potei}, fiue fpina olfis bafilaris . . ^Mti^^

Osiftud vocauimus tertium procelTum, polTitqj ctiam dici proccflus

propterauriumvicinitatem. . iung^

Tubercula fiue proce/Jus, uhi prim us & fecuiidus Mares proce^^^
Vertcbra fuper quam caput mouetur .
A(pcra artcvid prona & fupina.

1

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

r

Ornithologi^ Lib. X L
DE MVSCVLIS CAPITIS.

pfoccd'^^ ."^f .^'^ P^^ uitcnia cxpanfuSyCamofus eO:, qui Sc ipfcah mtcriore fuperficie totius
^"^^lifoT ^^""^*"^^^^^^^ ducit, & infuprcmam maxilla? inferiorisacicm implantatur. Hi mu- '
ii^ / ^^^'^ ineptQ mailitere^ vocari poflunt , quod fimilem , atque in homine mafTitcrcs '"^^f""'
^-ioiet^* r\^^' ^^^^^^ iiifcrius roflrum fupcr alrerum fcrtur, velut catillus in mola fii-
iiio^e^ J*^^' ^^^'^^issuod ^"^^^ ^^^^^ monuimus,nos dubitemus, nunquid inferius roftrum
iiioticr T • ^ ingcnerali defcriptioncfolum CrocodiI.Jm ,& Pfittacunj fupcriusroftrum
^'^^C^o f^"^^* ^9"^ uerum eft, quod nobis ratio perfuadety haudquaquam inferius ro-
^it iii^^ ^^H^crius, led contra fuperius fupra infcrius uerfabitur. Hoc manifefte nobis oftcn-
3Nun[7^'" l^pidumin moIaratio,quorumfupcriorfuperaItcrumraouetur:hocctiam,
'^^^'^^^ml 1 ^""^^"^i^ oftcndunt, qu;^ cibos ad fuperiorcm maxillam immobilcm,per in-
'^Us- Q^^'"^"^^^^^i^oscomminuunt,atq;contcrunt.RegulaPhyficacft,quam antc habui-

^^^k ' en^'' ^^"^ mafticationem, quam ad validiorcm fupcrioris roftri depreirionem con-

^su„emtlatKatAaFO.eJ,busfecundis.ntr6o.itur.Ambohi«^^^^^

A.,efaoqu,dci,camquoad.notu.n,n,7?quoddeai/,id/x.mu5. Danturautem & aK, mu

" cxplantati, atquein proceflli.s ptcr>goidei inferti. Horum nrimus pul Mnfr r
;^^,naturaropere,ortu,nducitapofticaparteproceflus pnmi.&totapofteriori fuperficie max.fe ,„
''Vn c"""*' "'■"?''<""^«^<^<""P"'cn"or fi(ftiM,obl,qHe deorffim tendit, ubiin tendinein feoris .
V i^!* A " Procefluum lUorum dcfmit. Alter mufculus carnofus tft , qui &ipfe explan-

. Xut ''''T ''•'"•''^: q";dd,cemu.9adha-c.> Jnconfe/Ibe/trupenus ro/?rum eo

f«n 1!!"'^'°"' ■""^^i'''"" "i'"'"? 'nuen.niuj. Indagandum /taquee/l,quomodo ri-
»»fcir '"^""'^."'^•^^""'''**^''^''?"*'"^^''"''="'"^

' E D quoniam mulculis quoqucopus crat,quibus tanqua funibus partcs mo*
' uendaf attrahuntur ; agitc hos etiam paucis profcquamur, & magis, ut nun-
quid,quat diximus fuprd,vcrafint,appareat. Eosautcm tradcmusmufculos,
quosincapircab(ci/Ioob/eruauimus . PriniusigirurmufoiluSjCxiguus eft, Pnm' "i"f
Utus,carnofus,exoritur d primo proceflu, indc dcorfum oblique dcfcendcns •
in maxillam (uperiorem nonprocula roftriinitio inferitur. Secundushuic Sccundus*

Mufculi

S inter explantari, & per mcdium verticem ad roftru refti fcrri, atque ad planam

r^Perf ^T""^ foramina,&iunauramtendinibus latis implantar/. Jdiocasvrairip/c,ma
Yv^^^^ue fi quis Pfittacum manducantcm uidcrit ^fempcr cutem in uertice mo-
Uoft ^ «uc,mod6 Hluc ferri aduerret. Portiinc aurcm c/Ic hi mufculi vct cutanei , vt in
H^^-^^^attolf^'^^^^^"^^ admodum & plani,& fub cuteperrcptant non fecus atq; tendines, qui
^Sncm ^^^^^bc^tctcnuitranfeunt:necmaximoroborcopus cft ad f\mplicem fubW
'^^iUi'r^^^^^^^^ Sedhxc
0 ^^eiijn^ ^^"^^^ccrct > riidcommoditaspatercmr. Itaquenoncrit, quod h^

Ihacin

parre

^t^tiof * 9^^^^^ tameneftaliquoseftedebercmufculos, quihuicprxfmt oi^icio, &fi
^^^^^'^^PPf^^fo locatos. Non enim credo vedes illos ah aliquihus mufculis ftb-
''ir-^oue • ^"^^^^ lingua & foris,&:

^{^^''iotv^ V^r ^ ' ^^^"^*^ ^ ^^^^^ ^^^^^ raufculos conl^Kximus vtrimq; in extremia maudibv' lie
k^^^^i^ JJ^^^^^it)usrcrro, exigiios,quoruma]fer erarcxrcrior,ajrerinrenor. Exrenor/jr/or
^C^^ixilU^^^ '^.^^ ^ po(\cnori capitis partcortum ducens, in fupremam aciem , & cxtre-
CQi^ in(eritar. Internus uero gracilis eft, curtus,carncus, a procenu quocia
Picuoexo]iens,&iiiii)ternjm , (ijpernamqj eiufdem maxiUar iiiiplanrarus. Sed

quem

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2 V0I.I

tcJ.ia .

^46 VI/AisAldrouandi

qucm vfum hi murculi habeanf, certe,vt iiigcnuc fatcar, cgo conijcere fiori potuI,qiicm W
viris do indagandum propono. Atquc hafc dc capitij irmfculis fztis fmt,

DE LINGVA, ARTERIA, ET GVLA;^

iingii« . I N G V A huic aui lata cft-,admodum craila , etiam humana crafTior , fi propo^^^^ljj

I rationcm habcas^fupcrna fupcrficie ad palatum cornca, molliorc tamcn multo,
, M> cornu,membrana obuoluta,parti$ ucro interioris apcx fimilem quidem i^^"^ • r.n; '
habetjfcd duriorem, vngulaf aiininap non ab/imilcm . Tres fub lingua ad radicem po"^' .^^ii
proccflusjduo quidcm extrcmi oblongi,onei,acuti,ad latcra colli infertinnedius uero br^"^^^
& carnofior.Hofcc proccdus aut uicem offis hyoidis,aut Sc olfis huius & mufculorum ^^^^^^
gercre autumo . Lingua enim auium harum ferc oirea eft-,aut carne duriori,n ec adco ^^^^^
rainibus plicatilis & ucrfatilis . .A

Principium arteriop afper^ non ut reliquis aurbus,& homini cum reliquo canali
at rnpr:i lub glortidc multo latius . Annuli ex quibus componitur , uhiq,- intcgri , fir^^' yjjj
riufculi funt,& parum abc{l,quin contifiui , Artcn';t diuarica tiones inFra tani breiH'^!^^'^ '
utrimqj in pulmoncs dirtribuuntur, ut limulatq; carperinr,ftatim terminari uidcantu Wj,
pe nujjie c/Ie,fecusquam reliquisauibus, quibushidiioartcr/a: rami oblongi iiinh^^
mQnes per latcra fcruntur , uiici^^^^^

Artcrijc,quod pro colophone dicamus , ad paitcm dcxtram adiacct , aut potiuS (^^ 1
|;uIa,dcorfumcf^ fcrtur,donec fub iugulo dilatara ini^^luuicm coii/]ifijar,tandem exfrc^?"jt^^f
in prirtinas anguftias coardata prunem locum reperir,&: uerfum liomachum ^^^^^^ |j{jfcf'
itaque pauca, quantum tcmpus, locus 6c commoditas palla ett in uao tantum Vfitt^^^
.uauimti5 ♦ $ed iam c^i^tera profequamur ,

L O C V S.

'-—"'^ l^^^^^^^filf ^'^J^ "Plinius^&^PaufaniasfcribuntfoIamlndiamniittcrcPj^^^^^^^^f^^^^^^^
/n Corjn- ^^^^^^ ftra fanc hac tempeftate ucl in primis ucrum efle dcfiit . Ego etiafli i^^^c^\\ .0
thiacis . ^ f ^^jS^ tcmpore ueritatiund jquac], confenraneum fui/iefufpicor,ciimi'^^|^^i//'
^ L P« f «i^' l yjR nius alibi icribat /n/ulam ef]{ CUgAudem in Jeihiopia , tndc^ ^rimuf^ '^y^j^jfl^^^

^O^^^^ tAcos 4 Tieronis cxptorAtoriht4s . Crcdo tamen maiorcm eorum ^^^^^^^0,./^^
prcfiUa ic- ^WTa^»^» tijtic apporrato.s ruillc,pra;(ertim ciim & eam rcgioncm,quam ^'^^ i^ci^'^*^'
jjio. nuncappellamusjin quaetiam Pnttacifuntfrequentes,Indjenomineueterc5C0ilip^^
rint » Vnde eriam ab Ouidio is,cuius depIoratintcritum,dicitur ;
PfntacnsEmAksmthimtjfusAbln^is^

EtStatio:

rfittacusilleflag^viridisregn/ttorEoa^ /1^1*^^
Qui cos apportari c rcgionibus ad Orientem & Meridicm fitis fub a;quino£lia!; ' ^^£tP^'''/(C
trAdidcmntyintcr quos ep: JSiicephorus Califlus, cuxn maiori prudentia loquuti /^^^^^^rti^^^'
dorusinultimisSyriaJctiam nafcifcripfit. Hictamcnut&illi,fateor,poft Plini,"]^ ^^^giiii^
Verum Pfittaciin Taprobana maris Eoiinfuld primum inucnti funt,ciim Ak^'^Yyxti^^^^
Oncficratem in eam infulam mifit, qui nonnullos indc rediens fecum attulit. hui^ f^o^^^^l
per Orientem foliimjfed per Europae ctiam magnam partem,& maximc in urbcn^ jyL^^S
Catonls m ^ ^^,,^3 fi-equentia fparfi funt, ut ca res reprehendendi Romanorum ciuium 1^'^"^ i^c^^ 0
Romanos ^^^f^^^^ pracbucric,cum uiros non puderet, hos tanquam dclicias poti(nmas P"S|.^^,[i pug^
rcprchc 10. ^^^^^q^^^qj.Ii^^{c atquc nunc optimates Accipitrci , ac Falcones uenatuni ru5 pio^^' ^ ^^jn
Qup carlo ^^lcfcrunt . Vt ut eft,calido cum cxlo , tiim & folo eos maximc gaudcrc , nafcit]j ^^^ifq^rcg'/
gaudcanc ^jf^j.^ magis fmiiliaribus,rcipfa conftat.Non en'm in Germania,aut Noruegi^»^ ^j^^ u^f^'' f
Phttaa. ^^.^^^ frigidis Plittacos gigni uidcmus,quia nempc ibi ca:Io propitio non urunrin^ ^'^^jefti^^
illucfiimportantur,obtorpefcunt, <S<:uigorilIc natiuuslanguct^&uixhypoc^ii^ .^j^u^^^
Qucirc ctiam hac noftra a;tate uix alibi,quam regionibus calidis , quamuis mulro \^^.^^ ,j
rescoi^norint, pluribus&propcinnumerisprocrearicos uidemus . Equibus ^jnCj^y
- ^ ' • • ' VT _ ??rcrq";

■■'it^'"

pfvttacor'^ (. j cprum cft multitudo,vtnouae cuidam telliiri fupra caput bonac (pci (itar, ob n^^^^
^^'i^^ * dibilcm copiam primis illorum lacorum.rcpcicqnijus nomen i'\dideivACf arcji ^^^^^^c(^^'

P/ittaci

Ornithologi^ Lib. X L

&^dinll' ^^^}!^ r"^/^ proptcr eorundcm proceritatem,vt:qui brachium , & dimidium lon-
Sudmii L " Quin&aff>smu/mrndr«Occiduarregionibushaudminor,

^^c Pan'^^^^?^'"'^ "^^ cicadx. In Cuiiam , & Manacapana infdis plures fiint Pfittaci ,quam
^"i'Iiter k r^""? '^^"^""^ ""^"^' ^ fcriptores. Hifpanioladiaa regio, & Daricn Pfittacis p/i„,
^^ftodet^^u^L "^' luregnoCalechut tanta Pfittacorumeft vbertas,vtinagrisincol«oryz« vbiviles

^ ^ "^"^'"^ depafcantur. Vndeviliadeo arftimantur, vtfinguli non plu-
gritLl ^ denario,id eft-,media folidi parte veneanr. Rcgnu quoq^ Senegsc , quod Ni-
) "^coiw^ t^tQ^yj^ Pfittacis fcatet ,y t &c Aethiopia,& eius vicin« infute.

V O L A T V S.

5 1 T T A C I etfi his regionibus pigri vidcntur , funt tamenfub ca?lo fuo in?
Indianerapc,ytreFerunt,perquam volaces. Nunquam vero foli,fed bini fem-
'w^l pci' volanr, vtpotc mas,& fxmina. Rationem cur hlc minus volaces fint, ean-
^^^^ quisaflignarepoifitcum ea, quare hic minus quam in India.gignantur,

C^If ncmOC frt2"idioris inclemf nriam. nna vpfnt-i nKfrkrn^»friinf

c^If ncmpc h igidioris inclementiam, qua velutiobtorpcfcunt,vt minus agi-
^^^pot lcsyaccxpediti fmtad voJanim. Hanc tamen, quaapud nosIaboranf,voJal:us

^^'Ho S^*^^^ quocunq^ modo recompcnfat reptandi flicilitas , qua furfum , deorfum , quo-
W^,r'"?f q^^^'""'^^^"'^^;,<^^"^cm,mira induftTia,&promptitudinefcandunt,in

KfinnoadminicuIofefeappeilfosf.ft^^

Ptatum omnium appofitifliimis, vtpotequibus non incommodiusdeorfum^quL Qrlm
anfue,fim etiam prasruptiirima quacq; , non arborum tantum„fed& padetum per^^^
^iimiJes omnino facere voJuic, vr fua n"'-'»^'--' « — ^ . - > ^^''^^
fendo prouolant,nepedes alioqui debi:
^^^jj^t , tum roftri robori confidcntes , hc

^^'aquopiam adminicuJo apprehenfo. Raro admo'dum,tamen aliqu^^ando, & quantum"i'i
• ^^""^ P^^'^"^» prouolant,argrc tamen,rariusautnunquam fubuolant,fed>^
^imus,rcptatione facililoca fupcrioraj^ac ardua qua:uis petunt..

V O X.

V AND OQy IDE M humanusfermo P/Tttacominimenaturaliscft,quf
nempcartein primis magiftn, iS«:difcipIina, tum ftudio , vlu , ingenio huius
auis addifcitur, ideo de eo hocloco nihil agemus,fed relegata eius trad^atio-
nein(ub(equenscaputdeingcnio,denatiuacius tantummodo voce hicdi-
cendum putauimus. Ccrtum porro eft P/ittacosnondum cicures^cum fcili-
"^^*^ . cet in fyluis,&:natalibus locis deguntyinconditam vocera, cuiulmodiaues in-.
!^g^^^^f>emittcrc,non autcmicxprc(]am,& explanatam habcre,vt tradit Aelianus. Quia . .
%I^P^rientiadocetquoddamgenu$efl^^ dodlcTTd
{'^t.lj ?^^'ium adhibita^aliam quam naturalem voccm nonlecusatque Cuculus doceri iuunana va
^^tijjj/^^j^fmodifuntmaximiilli , duoscubitos longi ,.qualesad viuumefformatos fuo loca cem expii-
fS^ K ^ enim non (blum adimitandum {ermonemnumanumiaonhabileserantiverum menda qui,
f ^iii pene^&:muti',exceptavnrcailla voce Perrochct, quatiam tanquam ipfis, pecu- Pcnochec
^^^^^ eorum abijt. Harc tamen vel fola,cumarticuIatafic,,&: admodum cxprefse , ^^^«accora

^j^^.^l^hominepronuncietur^atquc cum literam caninam hominumetiam plurimis
r^e ^j^^^^^llimam , accurattffime exprimat, aptitudinem imitandi humana verba: admo-
\ p^j^^3^e ita inftituendi fefeoccafionem prarbuifl*c vrderi poflit. Quamuis & cafu id acci^
h^^huH/^^ Videmusenim Pfittacosfua fponte nulloetiam docen^

vox naciuai.

jj^l^l ^^^?etriuioacceptas,&qua[esfarpereiterariaudiucrit,re^^^ Efl: ver6,vtannotat
% J>^^'am natiuarvoci$quoddamintereasdifcrimcn,vt fcilicetfonumalij longe mol-
^ant^&gratiorem^ ali j c contrarioduriorem^ afperiorem.

MORES.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

(S^Z VlyCsis Aldromndi

MORES. INGENIVM. ^

T interbmtaqti«dam ma.?> acj humanar natur^ fimih>udinem quodammo
acccdunt,cuiufmodi funr^exemph" gratia FJephas Simia, ita oC in ^"^^ ^^^^^
racus ; idque non moribus tantum leu afFeaibus quibufdam, quos patn ^^^^
&pairiones vocantM timurnunc his vocabuhs tanquam ab hom»"^ ^ ^^^^
tM^^M noftram obfimihtudinem quandam tralatiti)s) inah)spra?tcrhomniei
intibus obferuatu raris, veriim & ingcnij figacitate,& fermone,qua: intellei^tui no i^.

An homiiai mantibus obferu
foli

ucniar.

indulfit, quid qu^fo homini reftat, aut fupereft,qu6 brutis emmeat ? Sturm. ^^^*';^^^^^
quon/am loqui Mfamt.&vocis ffiritnm, ait Plutarchus , tamfcquaccmjam amulu?n,pejf'^' , ^,^.
mandumn. doceritthns^r^bent.ea ipfa doctlitate adc(fe,patroctnartg, c^tcrts antmaltbus ^^^^^'^^ . ^,,,,/
ium non voee tefiari, etiam citeris omr.ihus frofrendt ferfnonis,& vocts articnlanda vim nan
fanu. Ouod quidem Plutarch i diaum, fi de vlla alia aue, in Pfittaco in primis iocum
Suprao^riianamj,Cn\G^n\tn^mms')lm^^^^^ Etvndc author ^^^'^^^"^'^.^iiila'

■^L,io.up' omnibus alias,& proprias voccs attribuit,easqi rudes ^ in conditas, ita Pfittaco humai

^^* latn allignat^inquiens ;

pfittacus humanas depromitvoce tocjuelas^

Et non tantum Imperatores falutat iuxta iilud Statij»
l//efalutatorrsgtiminomerj(j^lofmus
C^fareum.

Atq,fiodomin9 X^^tPh^^^^^T-^ft^^^' /i nt- ' ty60^^^'^^

( Hoc enim parum eft,& plurcs ali^ hoc faciuut ) fed qtuaccipit verba, tefte Plinio,^^^. .^/3-
omnia , eac^; antcHlatapemtus.vt^^xt^iioXmvxSyelociuttur, &quidem {ermocinatur,adeo V ^^^jiuS
nc ingcnio orationem quantumuis longam non interrupta ferie pronuntiet. Narra ^.^^///
^f-V^ri- ^iePfutacomiraculuminfignefuistem-foribusviiiun. rfittacus An<\\^\tJ'uit 4^''^l.,^^„&vt^l '
tiq.lca^ap. ^^^^ ^^^^^^ ^^^^-^ ccmparatus yramm '-s,qni artictdntijfmc conttmatts pcrpituo verbts Chrt^^ ^^^^ ^
' * ' tatisfymbolum integre pronuntiabat,peYi:ide ac vir peritus entmciaret . Quare de hac potl U>

« In Xenijs. maiori iure,quam de Pica " Martialis canere debebat.

P/ca /oquax domifium certa te vocc fa/ttto ,

StmenonvideaseflcncgahtsattenL». rus,'^^^f
Teftatur fmc hoc de Pfittaco difertisYerbis Apuleius,cum inquit : id quod dicit ?fitf\^ a statJ^
, . tntltter nohis cami.vclpotih eioquittir .vtvocemftaudiasJjominemputes. Vndeiuremcrito
^JnEpice- , . ... . , ^ ' ■' ' ^

^.^ hisepithetis,actitunylalutatur.

rfittacelux volucrum^domimfacundavoluptas-i

hlumafidfoUrs imitator Vfittace/ingua. . jfi

* Slcg. 6. Etab " Ouidio, qui abeunti hoc iufti(rimum,ac veriiTmium encomium celebrauit*
lih,2 . 1^0 n futt in terris vocum fimulantior ales,

Reddi^bas bltcfo tambeneverbafono:
rlenus erdsminimOynecprdfermonisamore

In rm/tos poteras ora vacare cibos. iCC^'^^
Nicephoro quoquc Califto auium loquaciiTimus,& ad «mulationemKuman» f^^ocf.
inodatiilimus re6lc notatur. Verumen/muero non ^^^ntxxdo tantti m, ^ed & P''^| -^^ lW.
dam naturalis,iin() ftudiujnmaximum ei addifcendi ineft , vt ex Ouidij verbis,qu ^^^jjfcen^.
mus,etiam eft coliigere , quod tanpm in fuo I 'fittaco fuifle dicit , vt pr« i^^'^'^^" ^^j^ini
amorecibum fumercneglexerit.Quinetiam,fiCardanonoftro credimus, "^" jjlutl n / f
difcuntf ' ^r.^^.-^r..;;,.ii;o.^fJ-..^.,,M,!<r..-.o ^mno auociai/* ^^^^tt'

ininisproprium
docilitatem "

inquit Aelianus, quermdmodumpuericrudtuntur,ficrfttaciexpiurtbttsIndtdgene7t ^
nAvocnvfumaddfcunt. Caftigatur euamin ipfisdifcenditarditas, P"^"^|^^^
inquit Plinius, loqm cUfeunt, fcrrco vcrherantur radio ( feu ferrea ctamcu/a , ^P ^JeO {^^f^^
nus.) Non fcntit atitcrie/us : nam capitt eadcm diirities.quA rojiro. Dum puUus elt, a ^.^ ^ ^l^l
alcerum ^etatis fuaj annum,c^ux' monftratafunt,& faciliiisdifcit,&tenaciusrc ^^^^j^ W
fLlh. I o. c. j-^ fegnior eftA" obliuiofus,& indocilis,^'t ijdcm Apuleius,6c Solinus tradut.
4i.

Ornithologfae Lib. X L

''«^dixim^ f ''''''^ .nanifeftum euadit,quod

^tibMsa-i^'^'''""^'";"'""^™'"'^™^^: 'l"» "nquain potimma nota hominem a c*teris ani
S ho^nin! u'''' ''"• ^,''"^''" "'*"* competercVnde pariter alij alio confugientes fo

'"m Uoir"''»"^^"'^^"'" "mencuique nitenm,quid fentireaurcrederc malir, per me re i-
Hm h ift ■ • ^^^*? ^'-"'fl^ologns C res niaxima certc) fibi reciraram ab amico quodam iu- pr„ ■ s
Pr*to !T"" '^^ P/'"!'^"'^^^ ^'cbat Londini in Angha palat.o Kegis Henrici Ofta ,,,,

r

I

11., .i^^nn

Sii, '^"'^the knabe d grott,id cft, da nebuloni folidum. 1 nde ereo au im r^/r^l,^"'''"'
.H2,f''''«^'^-"'^«'«Pl7"'?'''«.q'JodPhereci<iesrefert,/>fittac.„nmafcurjm

,ncle,<? pcncs aufhores eflo) mi '\^no/cir, il
i Piittaco uideri adelVe ingenij '1"'^

I' f> r ' ' "7 «-"'^^•"^"•i%natuiLidico.Nequecnimrem acu tcrii^iHemi- """^ '""^**

SZ \ "^"^ ''^'^'^ artificiofa: huius auis loquelar caufim indagan.s ( vc exemplo fci- I"^ ^"^^"^"
> ab in. J ''7'^'^^^ HonoreA pra^mio artes ali otlendeiet ) non aliam qu Am neceili- Pe^ius rc-

»^ Perduis tum Romanorum moribu^ iUuderec:
expi'd.'uit Vfittaio fuur» x^ip^ f
Coraos qui oltm concAuum falutare ?
^'^(asjj^iocuit vcrbi nofira conari ?
^'tagificr triisjngent^. Urgitor
^('nt'r, negafas arttftx fequi voces^
' ^^^ifidoLftfpcsrefuijcrttnummi
^ ^uos Poetas Pvetnas picas
^"^^^arccrealjs Pegafeurnme/os>
^9^e ancntior Horatio, CiU! inquit :

^'Urts &fund' paupertas tmpultt sitda3t]
h ^'''^^ frccrtni_i, Cuculi he-

pr^terventrem.^,"J"S-

e w"'' obcundas >n hac aue agnofcere, ac ftatuereoportet prarceter.s pecul.arem. (c Pfma".!
1 rl^am ?i"l'"","^"'"'''!"^'''^ '^«ni«,& afnduo inftruas, vt human".. for.net verba,.n 'omparac.
ViNisr r ^K.iimCucuhiseft,non Piittacus,aut Lufcinia. Innuir hocipfom
"^Cof. ^ Mnquam difertum Piittaco.aducrfarium vcro.vtpote illiberalisi
""^Urnicicomparat.
() — Credtihac l'r/f!e

\ '"'^'cer '^' '"?*'"*'■ ''/5'""'"^ Coturnieis T

)>'Je,S7^^'=';^'-''f"''?"^''''^"" ^'"•«..f' Cotiirnixhnmanauocevratur,qi,od Pf,tt.ico po
H^^-icft &if ''"''"'■"''''" ^"^"•"""^ eodocc,ui.i.igenio,ea aptitudine,qu^ m Plitra- »lf

£,1 o':S^""'"."^ nu,iiero& ftruftura conhrmata. Ea tria poriiii.num ef- '»

^^^^CrSlT"'!'''''^'''''"?"!'''''"'^'''"'^'"^^"^''^^

1 ii ^Hid

\

t nocipuim ^^'^*
'SiiJgenijho^^^^''^-

*^ ' C.<.>curnia

irnicu
ingcni.'i itt

piiiin.

ncta
dinis

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londt
172/D/2 Vol.l

VlyriisAldrouandi

gnitudinem, «ra illiuj compof.tio .,c ftruftura , qua™ in cuj$ «"^//j^" „m pro""';
tiationem lini;uaffl, quam fccundo ioco .10* «iam propofunnus, refer , V^^^^^^^^

-*/««/(qua; verba Pfittacum auditu fihi, non eti.mi vifu notum ^"''^'^"«''^^l^j^.y^n.'*'
. . , li„2u^V^dthumana..qu,imfm,ilfima. HiiKnontemerePfittacum*^^^^^^^^
u.vJ!>!>>7ro- f> ^ s», , , ,.. ?_/:..^,j.t„„,,„i.i,,,,.ii;<T«.r)emci:amdut.vtmqi-it^",, _,,fp(

Lingiii fi
Ciua .

Lingua *

lin2ua:ii^ufa dtliumana..qu.im fmi.irima. Mmcnontemere i ^^j^statius:
cu.it,fmeiddeformalingu;e,fmedeIoquelauit.!l,gas.Demq;qu.d^

r„onUr<,y<iireddcrc vcrbx T««/4. /// , & ad loquendum tam cX^ ^^^,^

'ramarteriameo,quofuolacae.iarrauim,is,.tiodoconformatam,.io.ipolt.^^^

canijcio. Ven..itamen non in loquutione tantum.mge.i.) t<?l";'^°^°^.^"" ,r exCO&>^

ACpera ar-

teria
A\ia

„"c- mus? Quimprobc pra:tereaf,brpcdumIuorum ■■'•'.«"'«"^^"'''^;'';'^"*;;,^,^/*^'^»
n, " A^Pic. ha,.dirmaca;>a.n,.,e,«A.x./«/-^W,v'tA^
xL incU- vtSo!inusextraordi.urif firmltat.svtuurf Attamcn&loquacUas..iP.ca eya ^^^^
vtadqua:ftio,iesterpondcat,quoddePfittacotrad,tur,nemod.xenf;&n^ '^^^
fa/ert^conftr..crc,&OnoIo,&l'ara,aI,;rq,,ecomm,meeft:multact._amluntpt ^^^„ptJ

. . v^.W^. laem ficliabet : mper tUam au,damfide d.gnus mtht ^erutt , ^V.^^^^^^^

nntJim k VCutaco , vti)bd.Cce((iim etm fer^per lugeret ^ur, .CT ^muUttorfe erga altos jf^

^ ' ,//4;« r^>vv-« ^«e^ /091»; /i^df/cttwt.Qvvx c\e pviens a PCvttACo avtvatvs fcrwtms "

imqj puerorum pukbe\\orum,\vt etvam uvr^\mcu\aruin alv>ea .^p^"^^^^-
ttcv^sv conftat. Quinuno & (ibidinofum apud homincs fami/iarms conaiecum - J^^^y f y

ofTar-c tfcuiurri,Adeoiokurhm,vttxing[imecthuswosred^^^ q"'' i''^^ rt/

tjenir:).i(i libiainem referunt,quamuismv\i\ quvdem Arvi^otelis \vocuocabuio p^^ta
tvaviA\vtv-U3ema^vmcri?;uificareuvdctur. Adufationfs suidam emii ^rgutint,^ -^^^^^
nofler. idu/jtorein cum uocat, Vcriiwnon auis ilJud wtium e/^, fed '^^3/^^^'
lula* aarai folurationesA uer\>a adu\atoria\oqu\ d\dvc\l, ctfv*^ MaruaUs aUcubvaec ^
pfittACus k vobis aliorutn nomtnA dtfcanu , ^^(f
Nequaquam credendum eftPrittacos(uafpo!ite,autpropT\oMartc,^«var t ^^^^
ncm,tauQuattYCUVTvnouvaeut,faluereiu(riac; Verumquod ^^^'^l^!^''^^^^^^
U cxprimcrcdoai, promptcadco Impcratoresahr^rent^vtidfponteoc ^^^...ajrj/;
rc uidentur. Ouo fenfu & Pcrfius inquit qu^rcns, ^its docnit Jl/^^^^p^^^.^/olu^»
dlvtatievusidomuvuo afcrvbcudumcft.quiutquafuis, nempc non ^^"'^^-".y^^^^
ruin ccijm brutomm uoccs nullo nef;ocio imitAtur, /t^tf^-^^^cJlJu5,aeperrcw ^^^^9
cererisl-rcqucntiusaudicrit . Itafi inter\ugevitescumagerCCoutvi^pt,ian j^.^^^*^^^
& fufpvrva luud fecus exprimit,att^ue fi reucra eum morcui mifcracia tin^cr^ p^^f^

Early European Bool^s, Copyriglit © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

K
II»

Ornithologia: Lib. X 1.

^51

fclatu H^-^ Mehoris Atcdij cclebratur, vtcjuerultqusndAmvicefunausamici. Pulchcrri miim , &
OPer^ ^'S"^^;"^^^^ exemplum ell:,quod de afperis fqrtunar cafibus Imperatorio filio , Pfirtaci

r T p ^^/"^^"^^"S' qu^-J eiufdem lugubres querelas ef^underet,Cou(lantinus " Ma- ^« ^rxnd.
0crfi,.r ' -^^^'^^"^ Onentis Imperator Leonem filium in carccrem compej^it,Santabarcni ^^'^ ^^^''^
Hii r • ''^''^"'^ ^'''^"^'^^ texeret, etiam fi ipfe reuera innocentiillmus cllct.

CantlT •''r^^"' ^ ciulationes matris^cafum hli j lamentantisA apud patrcm pro eo deprc perU
y. '^'•"^^"r"^ erat,<ScnulIis precibus molliebatur. Adhibebantur muliercula. lamca- fc uUr^
lconi '^"f v^''^^^^^^""^^" niorem neniasquafdamlugiibrirer occincrcnt, &calamiratcm
Qii J ^ dcplorarent. Domns vniuerf i pIangorc,<!^ luau perllrrepcbat, Aderat auicula
'i^ ad l"r^^^"^^^' q^^^ fi cqucnter uoccs illas lamentabiles exaudita, & edodla cum muliercu*
^cm exprenb Leonis nomine,dcpIorabat. Q^um cum aliquado Bafilius loquen-

{^(^[^^■'^^^"^^.^^'"x/rjm/r/us ta-^di^mj^ mor/turus tandcm huncipfum impcrio pr^fecit.
toroi ^^^^ auis,cui non qucrnca,quar ciuis icruatori,aut }aurca,qiig I mperatori,fcd cui ^wvcx
ift '^at ^:^^^q^iam ipfa Imperatorem feruauerit,aut cui publico fumptu in Prvtaneo vi^lus pr^
'^^(^ Co/i(^ant/nusnomenauisno!i addat,ego tamen Piittacum omni-

^n>hunc ccrtc maximc inhumanum ^Wumhommum aflFeaum pali fcimus, cbr/efare/n" ?. "cu
^^mm,qaar/nhom/nevixa/,udeft,qua^ rfmtcus

.m,r/5 aur/^a cxcu/la V/dejnus ef/.?/n c^ /n.7Yi/nc hnjf^,q/;^/na/or(?cam homimhuslu im ^^^'"^
ft;?''^-'^ . ^''^''''^> ^^^^^ ^^^^^"^^^^^ adeaariA ad ebricratem expleri.quod ridicui/ ^ &: X' .
%/avqa/hurc/am a^f^ibus produnt. Dc SimiaKocexpcrieutic,mUuconaat,aviuv fem^cv
^W^^^^ EIcphntesatq;vmicapiuturpo- no </c/cc"/

k{i ^^^^-^^^^^^ redcamus , Hunc etiam Ariiloreies,ciim vinum biberit dxoM^6ripoi> rcddi '^"J--

crum Qm!i

, . , . jJgafuin,vJr/dc5cJa-;joa^t;(ycr.

""^Vr ^^^^'^f ^^^"^^i toemuras (lolidiores. lufu^ Badan trium ^euerum vuum ferut, Mou.m
ct^J^^^^^^^^^^ bc viridibusiihs ma^ Miccaciscfi

^tni^^.i^^^^ereadifcere, Quod talfumcomperiaefecxperimeuto ^^ftrmat ScaWgcr. Vnus
l%(txJ^^§!^^^^^''^^^^^^ Exquibusfacilecof
^^k ^v}^^^^^^^ ^^^^ ci\e,qux inrer ciereras humanam nafurjjn nuxime Upk, vt np im'
ta» c ^ ^Crcurvo,cuv omuva avAvmautva vu jeuvofa facra eraut ,faccr quoque antiquviiis habi-

1^'"'^' Fce^itus PfittACOsnmxqmm^Liit rarenter humarKas voces rcdderc^Andrcas Ti- ^^^^^-g/^

hiietas.

^ ^^JirnpYichate ciufdem ahquid dicamus,dcqua'?etrusMartyrabAng]eria
*^'o/? ^^,^^^^t3inoh\s ttadvt: Vfitucoi muntin infulis S. MichMlis^^ Ditis infuU finm occidtnti

Me.

nfifUfinmoccidtntAltbus ^ L.io.dcc»

^"^^^kf^^^ Of^ , vtad crocitdntem Pfittacumex arhore^ift cutusramis Auce^i latet , multitudo ingens S-reWce^^
%if^ f^ctle^ capife patiantur . litl enim vifa auciipe tcrrenturjfdvt laqueo trahantur ad collutn
^Hf^^^^^AHi^ncfyAufugiuntAlij^vno rAftAto^^mmanticA^t^uAfriKin^useJivcnAtoriiffiscfrnin^

V I C T V 5,

' S J T TA CI ctiam num fcrifrugumomne^cnus^ ^^^wn7cnt5,e(/unt,<S<:fcgumi- Nigmn
: vndeNi^riris,apud quos copiofos cflc diximus,plurimum cxoh funt, qubd to Vinx^
tatn ferc rcgvouem civcumuoUutcs frug^cs deuaftcnt* lino \n Indla noua peue vbv- odQm^
% . S^cmaxittum (iragem granisinferunt. Adfrumentum vero /ndicum , feu Maiz
^^^uate aduolaiir, vt l/uii cuftodc5 aruiS;fuo5 cogantur adhibcrcpucro5,9ui cos ctiam

lu 4 majuvfc

(3 5 1 VlyCsh Aldrouandi

inagnis cld-moii^trs arceant ; quod item Calechutenfes faciunt , fuo damftoi cdo£li , Pfittacof
_ om\iem alioquin orizam,qua potidiui um ea gens vi6i:itat,depopu/aturos . Sed & alijs om

^cneTiS femiiiibus ucCciintur, Hoc iiero Plittacii peciihare prar cxteris eflc notatur,vtqu

f:;irii\ami admodum Hclleboram Coturnices, Sturni Cicutam , ita illi cnici feu carthami f^^^^^^'^"-^.

fcininc P/Ic fiomini catliarticum efl,non innoxic (bium afliimant, fed & eo nutrianttir com

taci gaii- gucfcanr. Fruchis quoque omnigenos,Gum molJi,tum duro cortkeinteftos,Guiulmodi
nuces, comedunr , imo hifce mire oble6Untur,& eosroftro pcrrumpunt,quodnaturaH
in ciun etiam ufum trrmiiruuum dcdit,ac robuftilfimnm: vnde Ouidiiis Pfittaeum luuin
tuumdcpJara^i>,f>aaJloquitur: Nux erdt efcaubi.caufd^papauerdjemm. ^ . lO

Seminumian<: ^nnprimisnucleorumciboadeo impcuse capiuntur,vtviriru\t,quiitia ..
Cji ande totum rort:rodi(ciiiderenr,ac terebrarcnt, donec ad fcminu/a '\\h matura V^^^^^^^^^,
coj)rei)rapeiietr.iiites,ca?rcMisabic(5tis,hirccToJis \^:\{ceicntm . QiiihKlornm rcs ^^"^"J-^,

%\\zi\ m\- tarijsconrignarunt,ininluli?>andaarborcsi\las,quaenucemmyri?licam ferunt, frag,taii^^^^^

riihcaium. tx^am lougc latcq; auraui dc k fpirare perhibent,& qu^ pro maiore,autminore dmcno^

uirent,aii

r prxditi (lint, ir.i uciiuil-a iiucum uci/icoJorum ornatii mirum in

_ _ . _ vero cvcurcs rcdditv pavi^iphagv funt , & prxter iam dvduvn cvbum ^^^^-^, p

<liio cibo cdunt,& panem,Ticcnon qucmuis cr bum ab Jiomine oblatum. Sacchaii cfu f n pmni^H^^
iulcantkvr. (jdh} uero iiircr cdendum urunturilngulari, ac ipCis proprio . Pcdc enim lublato,clca

iion fccus atquchou^o i\ianu admoucnc,&: quod mai^is mirum eft,cibuvri uii^itis captuni _

iiirroriLmi ad os conuerrunr,(ecf e:v'rrorri/m,more vri in/oJenr/, Sc ridicuioy ira , vc v/dctufi
Potm. commodo. Qjiod .id potum .irriiier,quod Ouidiusdefuocecinit,cui

i(iomnibusaccommodari potefl. Atramen v/num multo bibuntIibentius,i7Judq;miJ'!^^^^^
rc .ipperunt, cuim ctiam potu non foh'im,vtinguitPliniu5, Ufctui&filnoloquAcmesn^ \^^\,
ToiaAi mo fed & inebriantur humano , qaamuvs inhumano more , Dum autem bvbunt , vt inq
f/us. berrus ^a^q^US^^^cdibus fttf^enficaudaminaltumj&caputdeorfumadaquamextertdu^t. Id ^ ^^.

fdccrcputat,nc caudam hume£lent>autl:tdant . H4/2C emm,inqu\tydfh^c»ter cu^lodiunt , .^^^,
- -a<Tpiyj compomint . Alcacus Pivttacum yct<^ptov^\d eft , ventri deditum vocat , fed vix video q"^ jjt
P6' 'irc^coc Mcndum fubcfle fufpicorySc Pittacum Jegendum apud PoJJucein , quiAlcs^um cit^^y

edouis proprium Tit .

N I D I F I C A T I O.

V 1 patrumnoftrum memorii terras antiquisignotaspcragrarunt)^^ ^^^jjit
fias Cadamuftus,mira folertii nidos conftruere Pfittacos aftirmant- ^^^^^ ^
proceram admodum arhorem /iiue/?/ganr,ram/s tamen
exilitatenequcminimum pondus ferant,tantum abcft,vtgraue a^^^^f^nS
neant,ad quorum cacumina penrvlcm furcuium alligant , &nidu?i^ ^^^^j^^
tam caJJ/docon/iJ/o,quam artifiaofo fadum iufpenduntj pilxinodo ^.^^^d.
dumS^f^i^ perauam exiguoToramine . Quod quldem eos moliri aflcrunt, vt ferpj^i^, fe-
dvjs vvavT\ prascludavit. Neque cnim tam tcnuvbus & gracilibus furculis ob molein ^^^^' e»^'
fccrediturosauramanf^nequc/uperncnidum inuafuros^oh cafusmetum.PLcuit^^^ g^^u-
dem,quam Cadamuftus cxhibet,iconem hoc loco maioris doftrinaf gratia exhiberc • .^^jji
teucuo- tevnea,quamfcquenspaginadabvt. Quodvcro Teuctus cos in arborum cacumin»D"^^j^^jui-
pinio /l-ruerea/Jerif, quo ab awhusra\yacibus tatifmt, id mihihiuolum v/dcrur, qudd ^"^p^cti'^'
Pilrcacoru buSjautanimantibusarduafintjSc inaccefl"a,ca facilc Aquila?& Accipitrcsfupercnt. ^^j^juv;

vado cxplo ^^^^^^^ corum haud leue argumentum eft ingens illa i n natalibus locis copia . Videtur ^^^^
l^' , bis,quibusaJ:oquinnarura?quodam occuJfo/n/^/n(a-uam/c//fim/funt, hac in p^^te ^.^^cd
^%Trr-^^ abrimiles,qu6d vn:\ cum illis caftitatis coniugahuigidiji^^ . Raro eniiTi ^

CLCi .1- , ^ 1 C^^i,^^ ^^(..-«X^-ifr/^r^T^rTl^TTr.. C;^^>rkr«itn rtllOrUnaai^ 7 L/j-

bini femper,mas ncmpc & fasmina volare & ascreij^entur . ^tc Ficorum q^^oruna ^^,^^[,0;

ios cC- Oi-ioJosjiominanr,in nidi {}:ru6tura in^ehium reterunt. llUenim /imiJimoc^H^lH^^^g^ pi^^.
f^* rumramisIufpcndunt,vndenontamalijsrebus,qu;imetiamhacinpartePuttac^^^^^

...:..v.}.--^ . .. - ^ • -.MaximienimiJJi&bic^^^^^^

CO'

CaCtos

Oiiolora conucnit.Oua pro magnitudine ponunt,aIij alijsmaiora . Maximi enim ilhckbtcii ^,^^^^
nidm. ]/njce/"sJi^udiI3i^^

Oua l^fitta . ,^121^7^^ rapacibus ficri aflolet, minimo^fultum eft , quod i^uo

€oiam . ^^^^ fi^^tftoiraiiMrjpraj tjiimuidine moxpcreant. Adulti tantuin fupcruiuunf^ T;}AV^' '

OrnkhoIogkLib.XrJ

f D morcs fcu affcftuj anirai pcrtma taciu quxdam & occuffa P/?tfamrum

fortis. Quem cnim potiorem homiSfo n^nrif? P'"!'"'^^^'^^
Si. ''"'procaqJ^damncclufgarisintSitS.n^^^

^t™»/«*«.«'>mn«tnfcrus.nf^ tantopcrehumanocontubemiodelc-

h^^S^ T ^«^^-^CoJumbsnoftras fuum ^p,^p.S.«,reuifunt.Habcntin-

fi"''*C'I OpfManusteftatur. P/««»xtJ.i„^^/«,w^4/««/«r:s,««| J« . .

j ^fi^^^(^t*sEotsdt(smjhimifusahlffdh
1 /V// , exequidsfertefrequcrjter ahss

^^»es,qux liquido cetchraits in aere curfat^
tAmcn ante alias 7 urtur amicc dok *

Cum Tur-

TlaiM

Plltcac* ab
aqua oifen

Pleff^ fuitvohis^ omni concordia, viia , ; •

Bt Jletit ad fnem lo/igA tenaxij^ fides ,
^uodfuit Argolico tuue^ns Phoc^us Orejli^

Hoc tibt dum licutt^ PfutAcc^ Turtur erdt .
^id tamen ifta fdes, cf^.

AFFEGTVS CORPORIS.

S I T T A r V S dift illafioni humoris in raria^ corporis partes irruentis o *
noxius eft.Ita plures tubeicnlis c gypfea pituita cum alibi, tuni in articn f
riiTimiimoborris, vtalios podagrico cruciatu intenfic vitlii^i"^'*'''*!^^^;;^
Nbgnus A(^uas aliaSymQ\\\\t f quvcunque modo j/atttur.Jed yluuia rKoritur . /^^^
ntontibus Gelooe ntdijicareft nur^tn quibus raro, velnuHc^uam flutt . Nocet 1 ' ,
mador a pluuia,nin ad k)Iem,autad ignem re/iccetur. Aliqui vifi foj^i^j^^^
fponte aquis iefe immergerent , aut [)luuia? dataoperaexponerent, poft tamen rctrigci^
corpore toti trcmebundi tadi pcius proculdubio fc habituri erant, nifididta rationc,^^^
fole aut foco fuccurfum ellet.

Pfittacus
heiba .
*L.26.c.7.
Marauiglia
hcrba .

D E N O M I N A T A

A P A G A L L O S, hoc eft , Pfittacos vocant Flandri folia flirpis cu^"^^"ji
qua? Symphonia Plinio,tradenreLicobo DaIechampio,& Gomphrci^^ i^,
qui Cremphenam fcribunt, alij Symphonam,alij Comphenam,alij ^jjy^ib^
nam) exilHmari potc(i,ab Hetrufcis hodie herba de la marauig
mirabilis di£la, ob exceHjpnte & admiradam coloris varietatem in f<^^'l^ '
dillimulandumtamen, inquit,Plinium fcribere Symphoniam elVealternis viridibus yt
' per caulem folijs , confiderandumq; num velit per caulcm fic difpofita efle folia intellig ^^jj^
ynum fit virideprorfus,idfequatur aliudrofeum ctiamomnino^&fic deincepS' AL ^|^^,
inter Amaranthos recenfetur vocaturq^ Amaranthustricolor,a Trago Gelofia: ^orta^'^, jjjj
Amairatus oinbrotum eft Perfarum apud PIinium,inquit Pena.Nori c fIoribus,fed ex folioruin t^
tricolor. coloris maculis fcite dift:in6^:is vcnuflas huius a*fi:imarur , qux funt Ocimi, aut Blitii^^p/jftr

Gclolia. 1..- j; -I .-„;..l:-; ..;„: j; o,V,. : : _ . _t^.-iimA^ .1

Thcombro
uim PUni),

piUtlco"^ rurgo inftrumeutum vocatur chirurgicum glandibus, alijfqj corpori extrahendis itio^^'

iuftrunien-

V S V S I N C I B O.

T S I Aelianus Indos olim ceu religione quadam tadtos , ab efu P^^^^ fyfjttf^
abftinuifle tradatin h^c verba : Inhorttslndidre^ijs Pfittacf altt^tur ,O^U,f0
di orftim vltro citro^^ circum Rcgem verfintur.nec Pfittacum tdctrco ^ndorti^J^ ^i-
( tfmagna tlltc n^ndtitudo fity catt, quodeos facros pitent dr Brachmanes 1'^^ ^^^^Ccf^'
busplurtmi hunc cx/fitrrient , vtcjU! folus humanaverbavocis confor^^'^^^^. ^^(^^'
iur : hodic certe cam minusfintfuperftitiofi, frequentes, Americau>^P. ^^bi^
tim»in inenfas veninnt, Author efl: Chriftophorus Columbus incoIasGrachan^J^^^^^ftU'
infMl i?,enamri vbiq; maximam eorum habeant copiam , Pfittacos tamen faginafCJ^i^^^i^^^r*'
du),3c in ciborum delicijs haberc.Vt autem id fiat, quo uiui in manus fuas ueniant , '^^^pfr

Qni P/irra
cos CiUenc.
Plirtaci ia-
ginati .

Pfutacos
mira lagit,
tadi ratio .

Hcliogaba
hluxiisd^
prodrj^ali-
us •

prascipitantur , oc pauio poir naua lecus ac u '.'"""^^iLim'
fent,ad ineitem & fanitacein redeunt.Hac arre captos,ut nos Capos,Coturnices, .^^j vn^'^
Anferes,Ggin2emancipanr.bencpinguesincibatugratillimoshabent.Exnofl:rati . ^iti-

lego Heliogabalum flagitiofilfimum lmperatorem,ac tanquain volutabrofuem >^ ^^^^^^qu^
iiii gencns vitiorum ca iio immcrfus ac cotaminatus erat, 6c in primis luxu perditi i ^^^pu^
matore^ (umptus taccrer,& vna c«na ingenres opcs abliguriret . nihil enim nifi r^^^^^^^^ph^'
& picnoium pIacebat,vfitataoniniafordebant,ingenresdapescapitibusPfittacoru ^^^^^^^

fianorum rcferras l^dUums exhibn:c,.:i' quod nxims c^k.Vfitt^cis atquePhafianis .iossco-
theras alia animalia pauit^tefce Lampridio. Apicius etiam,quo nemo Ro"^^"^^^\,/,i^ue

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

S I N £ X T E R N I S

PSJTTACI etiamolimcum Gallinismikids ScMeruUsalbisi^^ . .

rone , ornatibus poni ioleiit . Vidi ego Romx in palatio lUuftrifTimorum Farnenorum Rc.Ruic.9
lotcufp^ "^[^^^ ^^^onem cdeberrimo monti iili , in quo Hercules taurum dicitur fuperallb , in-
?^WuT(S^^^^^ tiimvthumanifermonisimitationeobleaentjama-.

Satur*
no ^^^*

Cato

popu

f^^etio en^^r ^'^^v^^" cft totius orbis principem adulatricem auem in pretio habuil]"e,& ma^^.v.
^^erat V \ n''^' ^"r^ ' ''^^ ^^euenerat, tantisq^-in delid/s Pfittacus apud Romanos

^^in Sen r ^'""^^ I morum Popuh Romani cenfor & norma,coluxu offeiifus aliquan
^^nr^n,,"^^^^^^ OPatrcsconfmftL O RomatnfauJiA , mfcto wqu^tmi- Uim Rom:

Obl '1°^^^'^^'^^^^?^^^^"^^ J^om£ videdmus, vt viri Pfmacospgno gejlcnt , multeresenutriant ca- icprehedit.
"^?^^^ ita .^^^^^^^" "^"l^^^a^hqLiod ex auis ciim afpeftu, tum auditu capitur,gratia, vti
!?kt, n„!f """^ caueis,ej% eburneis, argetiteis, aut alia materia pretiofa conftrudlis, includi

TaJiserat,inqua Atedij P/ictacusobijta

Attibiqu:tnudumusruti[atejliidinefi$rgtnt,
Connexujijf cbori virgarum argentcus ordo ,
Argutumj^ tuo Uridentia luminit cornu-,
£tquerul.i.iamfpontcfores>vacatillche4lus
Carcer&exiguinuf^tiam conuitia teai.

Sem ." ^;' •u''^^"!^^'^ Eoi.quamOccideHtales^quibusPfittacorum frequenti.Tunus
Vian r-^^^^^nr "^^'""'"'^"'''^

^'•^005^? ''"^"'^A eiufcemodidifcoloribus auibusalijsfruaumn6runt. Non
' inv.mTrjf "'"'^''""'''^'''^'^ qinbuldamvefcantur, fedvelideo incl.muk.

^fician? ''^'^''''':'''=?'>"^'^^^f'**.^^'l"^"P"escontexant,aliac,;quami^^^^
M.'''»nt,q„^exhisfummalnduftria,&miroarti/ieioadr - • "mavtenima

>«t ^"^«nismmma mduirria, Otmiroartiiieioad omnium ftuporem concmnare
k«iionommeTommeidiaa;:Hasn3mqueMeincantmaximitadunt.Qui

Tomind
aues.

rxx^T-^^^T'^? ^^^^P"^ pubhcarunt , auiculas ibi repcriri tradunt tantx exiiuiratis , vt
P Num?'^' r ^ ^ ^^^''^^'^^"^ verd cohrum pennis veto,vt vdhx fok ope^
j^col);^ lulticiantiadduntq; eiufcemodi auiculas rore folo , auem anum more ex^ilori-

rudine .
Aue5 diucr

, quem apum more ex flon- ^^^^
tica.

tir ^^colo ^y^"^^ g^^""""^ "^^^r obdormire.Habent prxterea multa alia auift

ror '^etit,^""^ ^^^^^^ ^""^^"^^ Amer/cus Vc/iiutius eoru diukbiS foliim exauium pen Vcftimera
JH^^^^mir ' ^^^^ *^ ^^^"^ abundcnt pretiofioribus, vcriimquia,fi his carerent,ex ^ f^pcrcs !
vjisirjv ^S^^cunqueadviaumnecertariarequir^ alia
^5 '^eaj. Pi^blicas de eis nundinas inftituunt . Themiflhetafli refcrente Teueto, qui & '''^^'i^^^a cx
iJ^Q • ^>^^petes,atqueid genusvtenfiliaaliacpenniscontexunt^fexfeptemuedierum in *"

J^r„.jf ^r^* "iuo omnium mcrcatorum oculos in fe conuertit, cui aurum intertextu con- 'i' F^"'""^'
Cfe/i-/^ plumariorum artiiicium attiiiet, id quidem m nmn^ .n-^.f^, conha.do

i quidem magnum e/Ie vide-

^it Po ''^*' ^"^^^^'^^ perquam arduu: verum quemadmodum nihil uolenti Lmdlc efl, cinos uca.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

l ll

6^6

VljfslsAldrouandi

ililigcntia-»
in plumaci
\i opcrc tt-
xcn cio.

t). Hicio-

■Xijmi imL-
•go cx plu-
mis a.uium
cofcdi cd
niir.tbili«.

D. Franei-
Cciivmgp,
cx plum»ti
li operc co

LAhoromnUvtncit

JmprohHS,&dtirisvrgensi!irehsegeHAs\ ^ . . i • r^.. irttslti**

Ita pariter prarter Indos alius qiioaue pr«:(lare queat : Sola ctmn piticntia ^^"^"l^^^' j jota
eiftra cxiftit, gua forta/Tic quafcumc^- n.-.tioncs Indi fuperant ; quos ne tames , quam s
tiduo tolcrant , ab opcrc fuo auelht : xn quo alioqui, fi quis inamuis nmetur , ^>
nc nullura exiflitartifldum : nquidem plumasmortuisauicul/^ pai uo quodam ^ ^ /jta?
fas dutinc peculiaritcr ad h.-nc rem praeparato quam ocylfimc conmngunt,prout pi ^^^^
rei color expoftub.t , lofcphus ^ Accilr^qui de his populis nupcrrimc hiftoriam ^^^^" '^^^^^ i«
<Iamautorc(tibirepcrin,quic;uicquid pcnicillo exprc/Ium viderint, etiam plumar .^^^^
imitcntur,& ranta id cxprimant excellentia,vt ipfammet fupcrent piC-turam.tquK ci
mufeo viderceft D. Hieronymi Saluatorem noftrum tlexo gcnu adorantis '""^'"^" '
luaviCs. Card. dc Burgos^Iliuflrif . Card. Pala?oto dono datam , & ab ^oc poitmoau
fr.-o mco dcdicatam,quam ne Apelles,fi reuiuifcat , vel alius qmipiam pr^ft^"^^^^^^'" tt'
peniculo meluis cxprimat. Hanc imaginem,ceu rem pretiofiinmam in toto mui^o> ^^^^^^j
ac microcofmum , fmc Natur^ ipfius rheatrum dfxeris , in quo nimirum L^tup'?'
partus refcruantur,atquc innumer;T penc aiis piaurar,lufpicmnt omnes, niira^^tur ,
fcunt.SixtumV. ferunt Pont. Opt. MaK.ciimahquando eiufcemodiopercpluman . ^^^j^
& tabula,inqua D. Francifci ima-o ad viuum crar exprcfia,ei allata foret, diccrecq,M ^^.^
ad ferret,ex diucrfii; auium plumis conil:are,non obaupuiftc duntaxat tanta operis a^^^^
etiam manu per auerfas phimas duaa,vci itatem exploramflc. Ncquibat enim adciuc , .^^^

Imaginc.
cxccllenti{
fimx ex .1-
uiii plumis
apud Rc-
gem HiCpa
iiiarum, &c
IndiaiUiTij
rhilipp;..

Phimatili
opevc Indi
templa , (k
idola cx.or
nanr.

PJumariiia
opera mul
tsu Corrc-
/10 donara
i Principi-
bus ilndo -
luxiu.

etiam manu per aueriaj» puiui.iiuuv.,».rf,^ci icaLv^.» v...^,.v..« .^^^^-^^. ~ advi""

derer auium pennas ita /imul coniungi polle, vt tam luculenter Diui ilhus imaginem ^ ^^^^
exorimcrent.Philippo Hifpaniarum i^rincipi aiuntpr^ceptorcm fuum plumarioru ^^^.
rum quorundam typos donauifle ranta induflria faaorn, vt dum Princeps lile P^f.i^^.^ ti^
pc Regi Carliolico ilios oftendilTet^hic achnirabundus pronuntiauerit, nunquam *^^l.^f^ru!^
t« exiguitatis vifas fuiflc imagincs, in quibus tanta operis excellentia confpiceretur. ^^^y
eiufcemochimagincs te(tc,que paulo antea nominauimus,Acofl-a apud Mcflicano , ^^j^i
rinos optimf /iunr,& quar reliquis praffcruntur. lam vcro practcr imagmes varia pr ^^0-
cxpenms lndi,vtdiximus,conficiunt,maxime Regum,& principum ori^am.enta, ^^^^^f. >
pIorum,& idolorum. Nam & ipfis eiufccmodi opera in fummo honorum gradii ^ ^fcU^'
His nimirum feic exornant,maxime Principcs,& hi potilTimum, cum ad beUum r.. jj^iSi^*
tur, vt in apponcndis iconibus apparebit 5 quinimo ^Lidios fuos , clypcos , atque ^^gftuH'
fua condccovjnt . Amcricanos tnidit Teuetus , quando vi8:ores c prxlio <Jomimi ^ ^^^,j^i^
tur, pcnnis varijs fefc cohoneftare,fed nunquid etiam plumatilibus veftibus fcfe iij^^^^l ^fc,fr
addit:'at hoc (altem probat^eos popuIos,quod pariter omnes,quotquot de Indip ^^/^^^^j^e(^^
piusrepetunt^pcnnasalitum in furAmishahcredclicijsiatqueidcirco nofl:ratibuse^^^ y^^i\y
pro fuigulari muncre varias pennas,atque ipfa opcra plumaria obtuhfle legimus : ^^^1
ma Rex Ferdinando Cortefio gratihcaturus prartcr aiias innumeras ones , etiain ^y^^ loC
j .,1 j :.. D ^r^: h^,.u^iir-r^^*-',^^ ^^^^f^.^t- Tl ^cr/»m Pt^rfimm m^' .rtnll*

,1!«'

Idolii Me-
xicanorum
plumatili
opere ador
tiamm.

Saccrdos
Topilzin ,
coron.i plu
mea pcror
oatus.

dam plumaria donauit. Regi Catholicoetimmemorant Regem Periarum ^^^^^o^n^^}]
pulcras diuerfarum volucrumpennas in duodecim tafciculos colligatas , quas ^^^^^^ ^^^cA^^^.
plane erant aurei coloris,tran(mifi{le. Mem ini me, cum Rom« eflem , in mu(a?o
illudrisacpatritijordinisviriD, Thomx Caualieri/, cuius pofl-modum neptim ^^^^^^Uj
D. luhanus Griifonius Sororis mcx films in vxorem duxit , clypeos viduTe ^^^?>^\^^ior\^^^ g
fcemodi plumario opere elaboratos,cond€coratosc^,qualibus nempc Principcs i ^^^in
bellum euntes vti diximus, Ad quos vtrcgrediatur orario noflra, ccrto adhuc ccr ^-^jf/nO^
illisprctiofius,deleaabihus,gratiusq; , atqueinmaiori xftimatione extitiflc,qii^|^.^olof^*
plumariaopcra,quibus deniq; non feduntaxat, fuofq; Sacerdotesin P^^^'^'^^^yait^^y-
fuorum fcftiuitatibu5,ceIcbradonibufqj,verum ipfaetiamidolainftrucbanf,tanq,.^-iM^
meto, quod omnibus alijs prxcelleret. Vitzilipuztli,quod pr^cipuum ac 1^^?^^'^ l^iixi In^!^/-^, '
ficanorum;idolumefl-, tcftclofepho Acoflra a plumisjnomen meruitrflgnflicat c^i
nomen fcncflrram rcljilendentis penn^ . Erat fiqmdem pcnnis pr«cipue adonia ^ ^it ^
crificatur« etiam virgines brachia fua Pfittaconim pennis dccorabant , Tezca W^ct^ti
terius Melficanorum idoli nomcn ) armiUas habebat ex auium pennis V^jibu^ ' 1
in huius quoque Darmonis rogationibus,puelIi puellxq,- coronati "^^^^.^t^^' iL^^
chijsr]3plumariooperccohoneftatis. Poftremo ipfefaccrdos Topilzin illis voc ^
rumviuoshominesilhd«monimaaabat, plumea corona erat coronatusra ^^^.^ ^^nir
auium,opcraq^ indeconfeaa in fummo honoris apice Indis fempcr fuifleiam p\\}^^^^,
arbitrcmur. A t quid fi quis eiufcemodi dicat idoIorum,templorumq; (nam ^ juiu
opcreapparabant)ornamcnta aSacro Hebra:oruraritupromanafle,<xpoi.n

»1

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Omitholagi^Lib.XI.

o ^^7

ailcrtiirimw verbis cU Polymita-

<^ncra-n,vn^ ', ' hy^ctntho ac p«rpura , ccacj, h,s tmao & byffo,& tcxcnt om»U . A C

Pio Icao e .i ' ( ""'f ?f ' D. H,eronyrao plunwriuin opu5 , ac polyiuitarium fit.

^'''fe ferS p.aorum crt non item pbmarium.at textorum,qu. operan-

M«,r i'^"'n^en.m Hcbr^.sidemfonat, .-.cLatinisacu.s.' Dequare, PU,„.a

[iioci actis
pud Hc-
bra:os .

Lib.i.de
laud.Jhflin,

>^ operi ? ^^^^^^^ adiungcntes ex eiulcemodi eciam nlu- =^P"<

"'^'f^ ' Qll Z^f^^^^^^^^ iuftinuiu Imperatcris fuiile exornatum,dc

) ippus AtTJcanus cand:>at .

^aratmn fcAudcns filmm ^fidem^ taternam ,
ConftruaAmplumh.fulcrisj^aapet^^^^^

;>.rcrumc,, .uturalium peritiffi,nus,at i.^namraf^^^^^^^

VCdemoTlra C'^^ pen.iaru.ncalami i.,fcriu5reti alligabautur eo moWo,quo
S^-^ta L^itrill ,^°^"""^""'cobreratcoccineuselcgantiir.mu$. Alter longcdi-
^"''uftm Sol?nI?'l5'^ ''•'T'"^^^^ ^\ tenu/onbu5, mmoribusci; pJumuI.s,uccno.i ma.

NdoE fi o mclufasenafa. Omnesautempluma;lutc*,afqueq..o.

yC^^^r^l^T^T ^^^^^^^

({^^^^fubfequentiumlconum c/rehomfnis [yluC'
\ ^^^^^^ cucullo induti Antonius Gigas arbi-
/^^^t , alteram quam fecundo loco dabimus , repi-
^^f^l^Florid^.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

ta.cns ncgl
cgit ftiula

f*roMcrbia

CSL .

Piicfacus
pro cloquc
tc poiicus .

Cociu-nix

Apfephas ,
icii PlhpiTo
Deu lc clVc
quomodo

65» •Vlyfsis Aldrouandf

P R. 6 V E R B I A.

O N abfimilis illi, S^is»>utarc de Pfitraco pararmia vulg6
Xrsf.v Pfnucmne^-b^it fnuUm. Diximusenim antccx Apiilcij Hondis I litra-
co feimaiiemnoiVrmnaddircenti,ferreacl.uiicuIa (qu« ferular]oco(it)ca-
put -i maciftro timdi ob capitis duritiem, eoq; maiore , quo annolioralcsew.
D,fatM\'mMV^K<\a\z,iiMtmpllt>tvfy^^
,>^* ^i„dmUs, &ohtwiofis . Qux poftcriora verba Apuleius,vt vidco,a bo-
lino mutuatus cft, I.ic a Plmio . Et quanquam Plinius hatc de Pu:a,non de ^^''^^^^^^^^^^^
ponnnt tamcn foitaffis huic ctiam conuenire : fln m.nus , ratio f.ltem proucrbij non impeA
ur . Vfitatum eft ai.ud Gcnnan» s quof.iam prouerb.um ; Arb.trmm feu libertasaur. pra: e
r.-ndaaicbatPfitt.;c«scaucarincK.rus. VvillegehetfurpldtfagtderPapcgeyedafafser.m
korbe , Eft & aliud co.um qu.buldam in ore . Er kan klapffen vv.e c... Papegayc, 'deft,l '
caco facu..d.orcft,c.ira diftrtiiHinum qucmpiam vohi..t .nnuere. Nullum cmm exan.maU
busrati.>..isexpertibusarricnlatiiishumaiusvoccscxpl.cat. Vndepcre.uscffig.cmq^^^^^
homi..em eloiuentem,qualcm Ccero fe rcpcrilk ..cgat, ohm fign.ficaru.u. Poetam bonuffl

cius .lomine per tropu.n, i.idicauic MarMal.$,cum ait :

Credishac Vrijce

Voce vt UaMtitr Tfittxcus Coturrticis .
Vndehocetiamnatumcftadagium : , , .. **

^_Jini voceFfittacus, itlia Coturmx loquitur. i
Vbi Coturntxindoaum, c contra Po^tam Pfittacus notat.

H I S T O R I C A.

PS EPH A S, qucmalij Pfaphon vocant,RexLibia;,c&mv.rcnetperd.t.ffi-
raus.&omnifcelerumobfc«.iit«econtaminatiUi.BUS,viamexcog.tau.t,qu»
nonmod6fcexpurgaretinfam.Veddiuinosetia..iho.,orespoft.norem^
queretur. Pfittacoscnimmagnonumcrom feduftum penejrale...cliW
msm^ cicuratas, ncminc confcio docu.t canere M*>»5 0.O5 A 4^P*., •'if .Se- *
f^eus Pil^n : mandauitq; morie.is, vt pcnetrale .llud nulla mterpofita n.ora, MiclliSta

tliaginelis
Deiim clVe

rin: . Simileatiid legimus de Hannone Carthag/ncn/ium Ducc,c\\xi etiam auesCcrcdidcr
P.ittacos aut l^icas) alebar,3tque ha?c verba docebat : Hanno Dcus cft .

EPITAPHIA ENCOMIASTICA

Ouidij,& Statij^dePfittacis. ^

CO L O P H O N I S , & vdut corollarij vice adijcere lubct PCttaci a fflaximij
nonexiguohonorecelcbrataEpitaphia^quod&fcitudignaAlcauwdajavw
ta de hac aue Contineant . Ouidianum pnmum tale eft .

IN MORTEM PSITTACI.

^fit tacus tois aks mihi mi^us d oris

Occidit , exequids fcrte frequenter Aues ^
he fiA vclucrcs , & fkngite fe^ora fcmis , . ,

Et rigido terjerasvngue r/otate genas .
Htrrida pro m&ftis Unietur pluma capdlis

Pro longa refonent carmtna vefra tuba,
^id felus Ifhjartf querer/s Philomela tjranrti

Exflcta est annis iHa querela fuis .
^iitis in rarA mifrum diuerttte funus ,

Magna ftdantiqua caufa doloris Jtjs,
^mna ^ua Itptdo ctUhratts tn aere curfm ^ fp^

*4
?0

30

Ornitho

Ita tanmt ante alias Turtur amice doU '
^lma fmt "johis omni concordia vita

Et fietit acl finem longa tenaxj^ fdesm
^iad fuit Argalico iuuenis Phocaus Orefti

Hoc tihi dum licnit Pfittace Turtur er4t l
^mdtamen ifa fdes?qutd rariforma coUrisf

^HtdvoXy mutandis ingeniofa fonis ?
^ttjdtunat.vt datus es^nofra flacmfe fuelUf

hifeltx autum gloria nemp<' iaces ,
Tu poteras vtndes pennis hehetare fmaragdosi

Tincia gcrens ruhro punica rofra crocBm
Nun fuitin terrisvocum fmulantior ales

Reddebas bhfo tam hene verha fono.
Raptus cs inmdia.non tufra bella mouehas

Garrulus , & plactda pacis amator eras*
£cce Coturntces inter fua pr^ilta viuunty

Forftany& fiuntinde frcquenter anus^
Plentis eras mintmo necprA ftrmonis amorc

In mtdtos poteras ora vacare cihos,
Nux erat cfca ttbi, caufxij^ papauera fomni,

PelUhattj^ fitim fimpltcis humor aqud.
Viuit edax Vultur.ducttj^ per a lera gyros

MilurttSy^ pluuiA Cracculus authoraqu^.
Viuit , ^armtgerA Corntxtnuffa Mtnerud,

llla qutdem fxclts non moritura muem^
O ccidit tUa loquax humana vocis tmago

Pfttacu u extremo munus ah orhe datum»
Optima prrma feremambus raptuntuTAuaris,

Implentur numerts dt teriora fuis .
7* rislia phylactd^ iherftes funera vtdit , ^

]amq^ cints vtuts fratrihuSj HeCior CYAU
^uidrcferAmttmidjt prote piavotapuelU

Vota procellofo per mare rapta Noto .
Septima lux venit^non exhtb< tura fequentem ,

Et yUhat vacuo iam tiht parca colo .
Non tam^n in tali Uupuerunt vtrba palato,

CUm/iutt mortens Itngua.Cortnna vale,
CoUc fuhElijto /ttgra nemus tltce frondet , -

Vd^kj perpttuo gramine terra viret .
Si qua fdes dubifs vnlucrum locus tlle piarum

Dtcitur, ohfc^nx qtioprohibentur aues,
lUic innocut late pafuntur Olores y

Et vtuax Phcemxvnica femperauis,
BxpUcat ipfa fuis ales lunonia penms f

Ofula dat cuptdo blanda Columbavir$l
ffttacus bas inter ntmoralt fede receptus

Conucrtft volucres infua, vota pias •
cfk tegit tumulus ytumulus pro corpore magnm .

^up lapis exigtius par fibi nomen habeh
CoWgor ex tpfo domina placutp fepulcro
0 r4 fti^' ^ ^^^^ t^^^ dMa^ loqui .

11

Pfittacum Melioris Atedij mortuu Statij carmen

PSIT TA C E /^AT volucrum , domini facunda voluptas ^
Human£ folers tmttator Vfittace UnguA\,
^rsttiA tam fubrto prdcltifit murm/tra fato^
Hesternas mtferandc dafes mmtttrus tmjli

Kkk

Nohifcumf

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

V]yfsis Aldrouandi

X^^oh.ifcum ^ d^grAU carpemem murjeramenfr^

Errantern^^tons medt4 plustemporeno^is

V/dirnus /af^Atus etram, mcdttata^^verU

^'ddtdcras , aut nu»c £terna filentta lethct

Illecanorm habes , cedat iha^tontia vulgi

fabula^ nec filt celebrant fia vulnera Cyrni,

/It ttbt quanta domus rutiU teftudine fulgent

Connexus^^ ebori vtrgarumargenteus ordo ,

K^rgutttmt^. ttto ftr/dentia Itmtna cornu ?

f / (juerulatam J}onte foresvacat tlleheatus

Carccr. CrangnHt nufyuam conuttia tc&i ,

Huc do^i.e ft 'penturauef, ejueis nob/Ie fandi

lus natura dcdtt ; plangat Phdheius ales,

^tidttasj^ memor pcnitus dcpromere voces

Sturnus, (jr Aon/o verfx certaM/ne Ptcx:

refjrt lungcns iterata vocahttU Perdix .

Et qtt.t Btftonto qtteritur foror orbe cubtli .
Pcrte fimiil gtm tus. cognata^ ducite ft tmm/s
Funna , ^ hoc ctm6lA miferandum adductte carmen,
Occidft aer/a celebdrrima gloriagen/is
rjittacus lUe pUgAi viridis regnator Eo/ty
^emnon gernmata volucrts lunonia cauda
Vinceret ajpdhygeltdtmn Phuf/dtsales ,
^cc quAs humentt Nurnid^ rapucre Jub Atijlro :
Jlle /al/ttator regum, nomenj^ loquutus
Cdifareum , cJ- cfuerult quondam vtce fun^/ts amici
Nnn conuiua kuts monHrata^ reddere verba,
T am fac/I/s , cfuo tt4 melior d/Me reclufi
'H^uncjuam Jolm cras ; at non inglortus vmhrti
Mi t/tur, '[yfjfyrio ctnercs adolentur amom§»
Et tenues Arabum refpirant germtna pluma,
Stcanetsj^ crocts^fento nec feffus inerti
Scandet odoratos Phoentx feltctor igne s .

cgitur ctiam in Pfitracuni vocaJem T. Yefp^^i^^^
^nozzxUh.6. Eroticon carmen non inue-
nu/lum.quodfic habet.

PhtUoroentanta fedulttate vocas ^
Pme frecor, f^rce tnjkms ttugere dolores ,

Het* perijt, quamtu viuere forte futas ,
VAyce,meotottesanimamde peaorev/^lis,

P htlloroen quoties bUnduU Itngua refert.
Hettpertftnequeiam fpes amfltusvUavidendi

^ampropternoh/sviueredulcefuit,
Sifertfis ttbt, firatto eji, vt habere vtderis ,

C ommunitrisiem te decet effe malo . .
mn fum equ/dem oblitus ttbi qud refponfa vocdnti
Pajcentij^ dapes fipius tlU daret.
nO tj^'^^^^^^ ^^^^i<^^^^te frodire tuheret

Carcere.porre^amteinfilu/JJemanum.
Atque tllinc djilcem memtnt parcente faliuam
SuxtffcilUfismolUtereUbiAs.

JJ -/'-"''vtwttr^ ct«t/wj.

Po^ivb/d/u/n^Uudaras Jidcra frontis

2{on homo dtcebasJedDea Philloreeefi.

Ornkhologk. Lib.XL

6(S}

10

frifca fAlutato fi faucis C^pire verbis
Nigranteis atas nokilttauit aueis ,
^id ftbtfacunda fingenti flurimavece

Tambenc, tam cloCte Ifittace Uudis erit >
tdudo eqttidcm , ingenium miror, debere fatemtfr

Tios tibi , nulU tuis gratia far meritis .
Sedratio, '&temfus fortuna^ lubrict certam

Dantnojirislegem, rcl?us, (jreripiunf,
Hac igiturnos caufamonet defiUere capto

Nonnttnc^uam, placttum fle^ere propofitum,
^td loquar, vnde mc£ tanta inconjiantta mentis >

S>uod modo damndram Pfittace nunc cupio •
Forfc mcis aliqua ratus este pojfe mcdcri

LuUibus , hos vbi fum di6lus adijfe Ures ,
J^odquc ita fit cum me trifii ma^rore jilentcm

VidiJ}!, multo rore madentc genas .
Tu quoqne commotus gramter fociusq^ doloris

Ecce pijs iacrymts lumina majia rigas,
Funcius es ojftcio vcri , a^prudentis amici,

Nilijj reliquiHi, quo maU noHra leues^
Pcrge prccor Domin^eg^ tu£ communis vtrique
Semper adorandum nomcn ab ore Jonet ,
Atquevtinamin feuo pietastua vulnere fint ,
Tam dulci elo^uio Pctiashafia m/iji ,

D E P S I #T A C O R V M

Speciebus,

'°ET PRIMVM DE PSITTACO

Miixlmo cymocroceo . Cap. IL

"j-ii^^uJ^ r"" pnmum exorri,qui extraomnemcontrouerriamommum,quoshuc-
tM^iq urqirevici/mu5,max/mu5e/l. V/cii /taque hunc Pfeacum Mantuar m aula

bcrenin^.miPrinapis,acpucisVvilhelmianno i ^y^, ma^nitudinefpeaa- M.agmm-
, , . ^aius corpus Caponem bene lagmatum adaequaret . Loneitudine erat ab extre- •
^Oro.^lroac/ex-tremjimcaudanTiicub/tafe. Roftrumaduncitatefuaexadum hemicyclum ^otem.
J^mponebat^extrinfecus in perfeftam dimidi/ annuli rotunStatem conformstum; palmum
ategrum longum,qua incipit, femidigito minus cra(\um,fi vtramq^ mandibubm commetia-
^« Supenon5 roihi hngitudo Juobus propc digitis infer/us excedit , quod inferiore parte
JJ^orrum conuexum, ac teres efl-. Totum autem mgrum eft . Oculi albi, S^^nigri . H05 rernar Oculi,
, nigrae a roftro ad coUi initium duaar , figuram literse S iacentis reprefcntantes in lon-

fuccmgunt. Vcrtcxcapitfs p/anus,ac viridis . Guttur veluti torquis nigfa ambit . Pcaus, ^'^^^^-
5o ^^fer,femora,uropygiiim,accaudainferiorvniuerfacrocea . C eruix/iiperna,dor/ijm,aIcT,ac ^^^^^^-
J^^ds^ pars fuperior amxniirimo colore caeruleo veftiuntur . Cauda binos plus minus dodran

^onga. Crura breuiifima, tibia; cra(Iar,fufc^, vt & pedes,digiti longi, admodum magnis ad- TZdT '
^J}cis ^ iiigri^ v^nguibus armati . Hzud ita d/u e/}, quod huius ipfiusPfittnci miaginem,ouam Cmra! '
^^^S^in ante annos plurimos ad viuum per pidorem Principis Manrua? depiftam habcbam
7^^Uer.admodum,& illuftr.D.Dionyfius Ratta Rom.Rote auditor mihi pro fua humanirate D^°"y^«s
^^^no dedit , cum /uccin^h admodum eiu/c/em hi/loria, quam 9 ad Piltraci naturam coe;'no- ^!^^^
g^^^^^davtiliillma/lt^totambicapponereiiograuabor.Pulchcmmaaurv^ n^ndt!^^
•^ior« Coimti, exercitus Poniilicij in Galliam,m fubfidium Rcgis Caroli j X. adnerfus lia?- uir ;

Kkk 2. rcticQs ^

1

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornithologi^. Lib. XI. 66$

tctkos anfio 1 5 » ^-^^iin fuprcmo Daci,ab aul« regiaj quodam aHccIa pro munere raro atquc
cxocico donata fuit,vt qu« paulo ante illum annum ex India occideiuali a Gallis Britonibus
tuiflet apportata . Et quamuis Pfittaco per omnia eflctfimillima, proqj eo ab otynibus pa;lim
habcretur, quidam tamcn Coruum cn"earbitrabantur, eo forfan argumento dutli , quod vo- Curcoruus
cem ederetgrauem admodum,&raucam,flatura prx»rerea enetgrandis, quod rorfrum adeo #>-ifda pu
robuftumhabcretdcnique,vtnuIIoperficorum,atquc amygdaIorunio(Ia, aliaq; non minus ^^^^^^^'
dura confringeret^muroslatericios excauaret,Iigna,ofla,aIiaq;fimiIis duriciei corpora rumpe-
ret,finderct . NuIIum vnquam verbum, aut vocem articulatam praferebat,pr^terquam hanc Vox .
qua? ei apud Gallos nome fecit,Parroquet,quam reddebat,fi qua re opus fibi efle homincs ad-
monitos volebat. Quotidianus eius cibus erantamygdala, nuces iuglandes, panis , caro. Se- cibus .
ic; mel fingulo dic bibebat, idq,- inftante vefpera . Qiiod fi alius quifpiam frudus, vt funt poma Potus.
omnis generis,ei obijcerentur , extemplo roftro diflb£lis, feminum intima loculamenta vefli-
gabat,& his nucleos quantumuis m!nimos,ac (eminula miro deledtu , & auidc euellebat,ede-
batq; reliqua carne afpernata . Notis, &c familiaribus adblandiebatur, roflTO linguaq^ contre-
6tans ; ignotos e contra fero admodum morfu im petebat. Ante annos plus minus dcccm ,
eo ferc tcm pore, quo D.Francifcus Sforza Comitiflie S.FIorar,qua: hanc auerjR (emper penes
fc h ibuit,aluitq^, filius in Cardinalium numerum cooptaretur a Pontificc iMaKimo Gregoi io Ou».
XI n. oua pcpcritjuix noilratum Gallinarum minora . Raro aur nuncujm ferc ,atquefi ali-
quando cogeretur, ftanm in arborem murumvc quenipiam quicturus deuolabat, autetiam
humum iptam . Priufquam autem in pedes fe(e conihtueret roftri fummitare defcenfus im- Afcenfus
petum excipiebat,quopedum infirmicati fuppetias fcrret,quorum quidem,& roflri fimul (czniio,
opera in quamcunque altitudinem tdm furfuin , quamdeorfum afcendendo,&defcenden-
do, vcluri prorcptabat j ii modoaliquid dabatur,quo apprehenflo niri,arquegradum promo-
ucre poflcr . Hyberno tcmporeloca afll-dabat calida, & ab hominibus frequentata,quorum
focietate fupramodum aficiebatur : Aefl:iuo autem aquis fe frequenter immergebat,aut plu-
ui« exponebar,donec totus maderet , At d madore frigore correptus,ac tremebundus ad fo-
lcm,vel foc' un calefa6to,& exficc ato corpore mclius habebat . Paulo antc vero,quam more- Morb* quo
retur, pcdum ^Egritudine , feu podagra correptus, fi forte ingruentibus doloribus in pedes fla- "iten;*.
30 bat, cefpitabat, ac prolat>ebatur, & per 0(^auam hora? partcm lamentabiles,& altiflima voce
cIamoresedcbat,quivehcmenti ipfumperidinteruallumdoloretorqueri manifefl:6.indica-
bant, quo eiiam tandem extinftusefl-, menfe Fcbruario anni 1 5 91. in atrio antc memoratx
Comitiflit. ea ipfa , nec non llluflrri Cardinale fuo filio pracfentibus ac aftantibus , qui d pran-
<lio clamorcauisob ingrue!itesdoloresexciri,accurrentes vitam cum morte commutare vi*
derunt. Ha£tenus ergodehocomniummaximo,quos vidimusPlittaco.Huicfimilem alium
Vidi apud llulirem D.Ioannem de Biron Marchione Puifanij Regis Gallorum Henrici I III. loan.de Bi-
ad PonnHcemMaximum SixtumQuintum,Legatum,dumRomam Bononia proficifcere- lon March.
lur.Tcrtius deniqueliuiusgeneris mihi vifus ^jfl: Bononi^jquem foror JIIufl:riG.Cardinalis Ale
Xandrini habebatanno 1 81. Dicipotefl:hicPfittacuscyanocroccus,&inregno,Coulanno-
ui orbis gignitur . Allo in Mexico dicitur,& Guauamaia. " uamak"^"

DE PSITTACO MAXIMO ALTERO.

Cap. I I L

; LI VS reperitur Pfittacus,apud cundem SerenifTimum Mantuanum Principem Magnim-
mihi vifus, fuperiorenihilominor, eademq,- longitiidine,fedcorpore,vtvidetur do.
haud itacraflb. Hunc nuperrime mihi tanquamaueminfblentem Floi-entiamifit
. celeberrimus Hieronymus Mcrcurialis, vir incomparabilis doftrin^ , & fmgularis

iri me humanitatis.Roflrrum ei,qudm fuperiori brcuius,nec longo adeo hamo incuruum , tres Rofti-uift ,
propcmodum digitos longum , & totidem , qua capiti committitur latum!, mandibula fupe-
^■iorc alba,inferiore nigra . Albet oculorum regio & tcmpora . Capitis vertex palmo longior, Oculi.
<^ompreflus. Dorfum,'aIae incipicntcsy <^-\hy pectaSjVcnter, femora,deniq,-cauda rota Iiiperne X^^^^^'^^-
Puldierrimo colore puniceo decoranrur . Sed ik remiges pennx interiori parte fimili colore ^''^'^^'
^'ubent.Remigum tegetes fecundo in alis ordine lutea? Uint, puniceis marginibus, cserulco ve- Rcmiges
''ut ocello prope apicem ornato:. Remigufn exterior fiiperficies,& vropygium interimm fatn- pcnnx,
' carruleo tinru nrur. Cru (cuh breuia ac pedcs, digitis oblongis, vncis unguibus armaiii com-
Pofita, fufca, feu cineritio obfcura .

' Kkk 3 E)S

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

666 Vlvfsis Aldrouandi

66%

Vlyfsis Aldrouancli

CauHa.

Roftrtim ,
Lingua

Oculi .
Color .
Vcrtcxi

Crura .
Vi?gucs.

Mtgnrtu-

ap.

Roflrum .

Oculi .
' Color.

A\x,
Cauda.
Tibiz .
Vngucs.

I non omnc5,quos haacnusobfcriiauimus P/ittacoSjpr^t-crdcfcnptos^Kfc
qucm iam dcfcribcmus, magnitudinc prarccllit, UtcmnMlccdk.pYXicV'
Quam qui obraram fpeticm,&:admirandam clcgantiam omiiiumoculosin
fcconucrtit. Erat olim Illuftrifnmi,& Reucrcndifnmi Principis Alexandri
Farne/ij pi« & vcncranda? mcmorias Cardinalis ampIiiHmi . Longitudo cius
dodrantis cum palmo , pullo Gallinacco par», feu Columbo domcftico maxi-
nio. Longftudmcmautcmmetior afummorof^ro ad cxtremas rcmigcs. Namficaudam
commenfurare vchmus ,duos plus minus dodrantcs explcbit . EH cauda ipfi prxter aliorum
i /ittacorum morcm nonrcaa in longum cxtenfa, fcd furrcdta , quomodo Callinaccis Galli5
. lolct. •Koltrumhabetcmercum,adnigrumvergens,quacapiticommittitur,naribuspatU'
lis peruium , ac harum medio tuberculo quodam tcriti cliuofum . Lingua lata, rubicunda.
v;culiiridelutca,pupilla nigra . Corpus vniuerfum candido plumarum tcgminc vcftitur.
eapitis vertcx plumis grnndiufculis , fcfquipalmum al tis, retrorfum nonnihirincuruis, acut«
apiccdeniio antrorfum icflcxis,candidis,dcnis velut criftapcroinatur. Cauda pari pafto
in altum furrca-a eft plumis dodrantalibus, quales in Gallorum Gallinaccorum caudis con-
ipiciuntur, frequentibus, cnndidis. Crura cum pcdibus fublutca funt. Vnruiculi exigui,
vixadunci,nigri. Iconcmhabespr^ccdcntipagina. ^

DE PSITTACO VIRIDL ALARVM.
cofbrupcrnarubente. Cap. V;

L B O, & criftato Pfittaco nihilominor , fi non maior eft hic, qucm nuncdc-
lineatum damus . Eft enim dodrantem , & dxgms pene fexlongus , Columbi
domefticimaximi, vel Pullaftri anniculi corpulentia. KoftrumfupcriuscX-
tremo nigrum, poft fubca?rulcum, rcliqua rubicundum ; infcrius vcro album •
^Y-rm^^ Oculisiridecrocea, aut potiusrubente, pupillanigra. Vertexluteus . CorpU^
rcliquum totum virct,partequidcmprona flauefccnre acdiluto,alisver6, &dorfofaturio-
rc virore, & qui in maxima , & extrema penna remige ad carruleum nonnihil tendat . Coft^
lupcrna alarum tantum rubet , vti & cauda eag,- breuiufcula,parte inferiore ad latera rubra in
longum macula infignitur,fupcrnc vero flauefcit . Tibi« & pedcs funt corore cincrco . Vn-
gues non tamcn ita adunci , nigricantcs . lconem proxima pagina dabit

Roltnim .

Veitex .
Color cor
poris.
Alcc.

Caiida.

Pccic

670 VlyfstsAldroiimdi

D£ PSITTAGO POIKILORINCHO.

Cap, VI

S I T T A C V S hic, cuius iconem proximc fubijcimuSjinter mediocrc^ ma-
gnirudinefacilcprincipatumobtinet. Eftenim Jongusduosdodrantes,nan
Galiina mnior . Donomihid.itusfuita nobili S.Stephani equite Florenti-
no diaoB^ns, & anatomi:^ f7 j bie£his,qui certc non vuli2;arium rcrum , vt in
generalitra6batiidemonftrauimus,materiam nobis pribuit. Lonj^us erat
ab extremo roftro ad vltimam caudam binos,vti diaum efl-,dodrantcs. Ro-
Itrum luperms in hiperiori partc ex viridi ad C33ruleMm,ad latera colore ochr^.in cuius extre-
niitate macula tranfuerfaliscandida percurrit: inferius rolbum circumcirca coloris plumbei,
inmediolutefccnns . Vertice plumiilis aureisfeu luteis ornatus. C«tero plcroq; corpore
. virelccbat, dorfo obfcunus, diluti tis pcaore & vcntre, interluccnte luteo , radf cibus vbiq,- ci^
nereis . Remiges partecxtenorc, vciurcm verlus, inicio viricics , paulatim in colorem fubc^-
ruJeum, leu amei:] lydinum, purpureum vc poti us terminahantur, nigra cxteva , Secund^ in
brdine Jongiirmia: tota: Jutex erant . (^15 medijs fermc ahs confpiaebanrnr,ad principium
latcrc exteriorc,nuod vcntrem rcfpicit^^ primum viridi, deliiiic miniacco obfcuro, indc viridi,
pofncmumapiccipfopirtimviolaceo^partimnigro vicii{im variabant, Cauda duodenis in- 20
ll-ruaa pet)nis,quarumquie c I:itereiunt,vcrinq;quatcm^,quaenafcuntur,initiofui prfmum
vindcseranelaterc extcrion,Jute.^intcnQriViiiderubQo,coccineovccoIore,terr!oordinede-
nuo vindi.pollrema lutco vanegatir , Reliqua? quatuor media: tot^ viridcsat h ne.fui nonni^
hii Jutei h abebanc . Pcdgs plumbci, quaterni iUi;[ti, bini ante, retro totidem,vt in Picis Mar-
ti)s uitcnores quidcm exterionbus multo breuiores.Vngues,vt rapacibus,adunci.Tibia' bre-
uiifimc,ncmpc uiter poplitcs & taIos,digitum longa?,(ed cralfuifculx, iconcm habes pag.i^y i .

10

DE S-L T T A C
Melanonnclio .

o viK

Cap. VIL

I D L

<]o.

Rormim.
OcLiii .
Color toti*
coiporis ,

L l V p repcritur Pfittacorum genus mediocris magnitudi nis , quod a n
iiigro tanquama pra:cipua nota cogciominareJicer.Longusefrhicdod

roflro
Iran-

tem palmum . Roftro, vt reliqui, craHb , at nigro tatq: Ad roftri initium
in vertice,&fubguJacoIorc«ruJeus adviridemtendit. Oculi iris croceo fa-
turo,pupiIIan!gra. Caputreliqiium «S<: peftus luteafunt. Venter interln-
^ feurn, & vindeambigit,quemadmodum&caudafupenor. CoIJum,dor-

lumq,- totum cum alis virorepleno tingumur, adeo ut penc totus vireiet, niH cofta al^, qua
corpon adneairur , eKTCrema coccineoruberet, dehinc penna in extremis alis , qua uentrem 4^
Ipedtant, (cquereturnigra,remigum deniq,ruberetextrema. Pr^eter hxc & vropveium in-
fenus coccmeo ruljore tinaum eft. Pedes fuki . Vngues npnnihil adunci,nigri . riuiic P/5t-
tacum uindem melanonnchon a roftri nigredine appellare libet . Palmum cauda plus minus
longa eft , Hums 1 Yittaci Iconem habes pa^,6jz.

DE PSITTACO^LEVCOCEPHALO.

Cap. VI 11.

Majrniru-
do."
Rodrum.
Oculi
Color toti
corporis

S I T T A C V S Leucocephalus a potiffima nota dicctur hic , quem ab IHuftri
Comite Rodulpho de Ifolanis Senatore noftr? vrbis amplilllmo dono accepi
Dodrantem & digitum unum longus eft . J^.oftrum duos di^itos craftum , al-
bum : & pars capitis roftro continua item alba . Oculi pupilla nigra,ins ferru-
jS^2*^<^ ginea. Vertex(&frons,qii«aIbcnt,macuIisnigris variegatalunt. Occiput,
co umjC or um^a ^e^uropygiunifupcrnumobfcuroacplenouiroretinguntur.

Gula&alarfi

cofta fuprcma rubore cmnabarino . Peftus ac femora uirent denuo . >ars uentris inter fe-
mora & peftus mterieaa fufco {ubrubido,aut eo colore,quem piaorum uulgus tcrr? umbr?

uocat,

5^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.1

Ornithologise. Lib. X L 671

'»ocar , infignitur. Alariim latera pcnnas quafdam,quar rcmigcs tcguht, easq,- cxtremas ca?ru- Alae;
lashabent, albo tamennonnihil admixto . Venter poftremus uropygio proximus lutefcit. ^^^^^^*
^«luda medio nibra^ad latera rubro & luteo,indc carruleo uariegata eff . Penn« pene omnes p •
CKtremo apicc nonnihil nigrc(cunt,c2etera uiridcs funt.Tibi^ & pedes cinerci.Poflct ccrte hic ^
^cieai ob mulciplicem colomm uarietatcm Pllttacus TromAo^^ id eft, ucrficolor appcllari . Eft
cnim coloribus non paucioribus quam feptem diftinclus, quoru tamen pr»ciputts eft viridis.

Pfittacus Leucocephalos ,

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Imcges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornkhologisc. Lib.X L 575

D£ PSITTACO VERSICOLORE/
feuErithrocyano. Cap. IX.

' V A M V 1 S fiiperiori Pfittaco TroatiXs nomen non malc conueniat , maiori Nomim«
tamen iiire hic,quem nunc dabimus,ici nominis fibi vendicare debetj quod i)f i^tio .
dem & Fortc non paucioribus,quam ille coloribus,euidentioribus tamen con
fpergatur , fic toto vbiq; corpore permixtis,vt nullus ferc dominatu obtineat;
quamuis ca?ruleus & rofeus,feu rubicundus c^teris coUati potilTimi videantur,
vndeetiamerythrocyanosforfandicipoteft. Eft harcauisdodrantem vnum Ma^^nitu-
longa,fic fatis corpulenta . Roftrum haud ita vt prioribus grande,fubnigrum. Caput, collum, cio ^
pe(^uscarruleafunt. Vertex capitis fummus macula lutea infigniseft. Oculorum regioalbi- Roftiunw
cat . Pupilla nigra . Iris fufca. Ventris latera fub fummis alis lutea funt . Venter viridis. Femora ^^^^
e viridi albicant. Vropygium luteum eft . Summum dorfum dilute ca?ruleum eft . Alarum te- y^^^^^.
,^etes viridi,luteo,rofeo promifcuc coteguntur . Sic remiges & cauda totx rofeo perfufac funt. Fcmora*,
t^orfi extrema pars feu lumborumregio flauefcit . Caudar denique pennar paucula? , earq,- viri- Cauda .
<ies obtegunt . Crura & pedes cinSto imbuuntur,ca:tera rofeo. Hic fortc ille eft,quem in Tar Doiium .
nafari vrbe Indiar pulcherrimum ac feptemplicicolore diftindum reperiri Ludouicus Patri- ^la;.
ao tius fcriptum reliquit . p JJ^^;

DE PSITTACO CINEREO. SEV

fubcarruleo. Cap. X.

^POTISSIMO partium colore Pfittaco huic,vt & reliqu is plerifq; nomen Nominfe
I impofuimus . Eumacceptum referimusllluftri D.PeregrinoZambcccaro rado.
Bonon. cuiufmodi omnes ex Mina ciuitate D. Georgi j I ndica adferri aiunt .
Eft dodranti'» vnius & digiti longitudine,Columbac domefticar magnitudine. Magnim-
Roftrum totum nigrum- Suprema taraen pars,quam narcs perfora t, & mem do .
branula,qu2e roftrum capiti anneaic, candidac, cuius albcdo ad ociiloi um re- Roihum .
gioneminambitum,&paul6 infraextenditur. Corpus reliquumtotumvniformicoloreci- ^«loi" cor-
ncreo obfcuro,feu potius «qualiter fubca?ruIeo eft, hoc excepto quod remiges paulo faturio- ^^^^^ ^
*e fint . Vnicam tamen & ijifignem notam,qua ne reliquis Pfittacis, qui penc omnes funt ver- q^^^|. '
ficolores,prorfusdifcreparct, a natura obdnuit,caudam fcilicetrotamcinnabarinocolore, (jr^ra.
Oculos cingit macula candidarquorum pupilla nigra, iris lutea . Crura & pedes eodem pror- Pedcs .
fus, quo pluma? corporis colore prardita funt. Cauda admodum breuis eft , & vix vltra extre-
^as alas protenfa . Fallitur Bellonius , qui canos leu cinereos omnium maximos efle putauit . Bellomj ct
. Non viderat ipfc bicubitales illos aphonos, nifi forlan erythroleucon proxime fcquentem di-
cat/ed hic non canus tantum,veriim & ruber cft .

DE PSITTACO ERYTROLEVCO.

Cap. XI.

E R E T V R hic oh molem corporis infignem inter maximos reponi. Etcnim Magmtii-
Caponi etiam grandiufculo par eft,longus dodrantem & palmos duos . Caput do .
collumc^- crafla . Corpore toto candicat, modice tamen fufcus, vt cineritius vi- Capur .
deatur . Roftrum ei nigrura,vnco quara in alijs longiori . Poftreraa tergi pars , Coilum .

„ vropvgiura,caudatota,alarumremiges/raniaceotinguntur. Pedesvtreliquis ^^oftmm.

f^bnigri . Dc hoc arbit ror loquutum Bellonium , qudm inquit e Pfittacis canos omnium efle
'^iaximos . Hic enim reucra canitie quadam totus o^fitus eft,6<: magnitudine corporis, vel ma
^mis illis aphonis non ccdit,hoc folummodo illisinferior , quod caudam breuiorem habeat .

LIl 2 P.SIT.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Qui Pfitra
ci, Si quan
do in Euro

t\o
Roftmm.
Oculi.
Caput.

Torquis .
Vcntcr.

5/8 VIjfsLs Aldrouandi

DE PSITTACO TORQVATO MA-
crouro antiquorum, Cap, XIL

E S C R I P T r S dclineatiTq; iam magnis , ( qnorum alijs cauda longa crat,
alijs breuis) Sc medi»>cribus (qnibus curra,vel la^em non ita longa, vt in lub-
fcqucntibus ) nuncminores macrouros^hoccO:, quibusprolixa caudacft»
. enairarefempelliuum cfl . Intcrhos primumilli locum dedimus,qui veluti
3 torquein co]|oexornatur,ca?ttra viridis . Hicomnium Pfictacorum primu^
ex India in turopam albtus,antiquislongotemporcro!uscognitnsfuir,nc-
poitaTh a temporibus Aloxandri Ma^niad Neronisartatemv(quc,acuiuscxploratoribus,teftc
Plinio, aiibi quoque, nempein Gagau(ie Acthiopi.-e inluiaconfped^i funt. Quod autcm ab
antiquis,qMorum vei ba in generali defci iptione retulimus, non exade defcribatur, nos viui«
Magnitu- fi,is cum coloribus ad vngiiem,& ad natur^ imitationem exprimamus.Auis efl: fefquidodran
'^" tem longa.Roflro toto Uiiniaceo colore eltjcraffiufculo.lris oculi lutea,pupilla nigra . CapUt

^ corpus reliquum omne vn er,{cd colium, pe<ftus,& pars tota inferna,& prona dilutius,c«-
tera pleniiis . A roflro infcriori fub mento liaea ducitur deorfum nigra ad pCulroris vlq; i^i-
tium, quac vtrimquc ad colli latera abir, doncc cum circulo , feu torque illo miniaceo,qui po;
fterioicmccruicem, &colIum cingit:,ad lateracoeat. E(i torquis is retro ad minimidigi" j«
ladcudiiicm,ad latera camen pauUiimgracilelcens . Venteradco dilutoviret, vt flauefcerc
pene vidcatur . Alarum pcnnps e:vtim^,ventri proxima*, obfcuro^C fufco virides, circa mc-
dium in (iiperiori parte rubra nota diihnguuntur. Cauda binos propc palmos longa,c flauo
fimiliccrvircfcir.Tibia?^ pcdcscincreifunt. Vndehaud rc£lcfoIa torqueminiaceacomdi-
ftiiigui Solinus referr cum & roflro rubeat, nec Apulei js extimas vircrc palmulas vere dicic
ob pedes cinereos,ni(l aliam huius gcneris ab ijs delcriptam arbicrcmur • De hoc iutclligen*
dum puto illud Ouidij ;

T//;c7 * ^ere^s rubro PutticA rofira, croco .

DE PSITTACO MINORE MACROj'

uro.totoviridi, Cap. XI 11.

O N G I T V D O huius par efl: cum proximo , (ed minor corporis moIc5.'
Neque enim totus Turdo maior eft. Koftro rubro, parte prarferdm fuperna»
Acies tamen,& inferna pars e rubro nigricant. Oculi pupilla nigra.lris rubi-
cunda,& crocea. Corpus rcliquum herbacco viroreamoenum,ventcr tamc^
diIutiorc,faturioreremiges.Caudaanguftapenccxtrcmoacuminatadodra»*
tem fcrc longa. Pedeshuic& dbia?contra atq; carterisomnibusrubicundif
autcarnei . Mic peculiariter Scincialo dicitur in Hifpaniola nouiorbis infula, in qua rcperi- ^
tur . Italis ob pufiHam (hturam Parochino , & Gallis etiam , vt vult Bellonius Pcrroqucf ,
vcl poriiis , vt ego credo , petic Parroquec . Vox cnim hacc , a qua vniuerfo Pfittacorum gc*
neri,quidam nomen indidcre, etiam maximis illis, quos bicubitales efle diximus , pronuncia-
tur fola , mucis alioquin , & nomcn tantum fuum a natura fbnare doftis. Hofce longiori*
bus caudis Indos Sciafibi iadigicare aiunc.

DE PSITTACO ERITROCHLORO

Macrouro, Cap. XII II. j#

' S I T T A C I huius iconcm Taponenfium reguli Gregorio decimotertio , a ^
quem obediendam fuam,fuorumq,- monftraturi vcnerant, pro fingulari mu-
nereinteraliasauium illarum regionum iconesobtulcrunt,vticxlIIufl:rilIl-
mo Marchione D. Ca?fare Fachinetto, ampliifimo noflrar vrbis Senatorein-
tcllexi,qui eas apatruo fuolnnoccntio NonoPontifice Maximodono ac-
ceperat. P/ittacus ifle inter mediocris magnitudinis Pfictacos enumerari dc*
bet . Longitudo cnim cum fupcriori fermc par,at color diuerfifTimus, vd ex collata vtriufqu«

defcripuonc \

Magniw-
do.

Rolbum .
Oculi.
Color.
Venier.
Cftuda.
Pcacs .
Scincialo ,
Parochino
Petic Parro
quet.
Sdafibi .

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.1

OrnitlioIogiac.Lib.Xr. 62i

ro 1 fittacorura genere reperias,natn inferm. etiam aduncum.Totaamsqua?uortantura co-
onbuspr«d.ta,qaorumpot.or«funtviridi.s&ruber.Etenim^

»calarumpcnna5vcftitr.ccsimpense3dmodumvirent,pr«tetquamadlaterWupcriora7ad

Pfittacus eritrochlorus macrouros.

6%i VljfshAldrouandi

Tcapulas rtempe , vbi penn« fuperiorcs carrulear funt . Remiges omnes duabus extcrionbus,
Qwx virides funt , exceptis, intensc funtc^rule^. Omnes vero alarum penn« tam r^^^^g^^ J
quam veftitrices fcapos habent albos .Pupilla erat nigra,iris rubra . Roftrum rubeum,leniter
admodum aduneum , Mentum ferrugifieum ad fubrubrum quodammodo vergens . l^-etr ,
&anteoculos, macula c«rulea elt . Peftustotum&ventercolore rubeo mmeaceo , quora
penn^in extremitatibus lincolis perlongitudinem duaisinHgniuntur, Cauda corporicom
parata longiffima , "vt qux toto corpore longior eft^ . Eius autem penn^ , quac carteris dupi
maiores funt, virefcunt , &fcapos habcntaroos:inferioresadmodumrubra:,lcaposnigro5.
Tibia? & pedes funt nigerrimi . !•

DE PSITTACO ERITROCHLORO

Criftato. Cap. XV.

I C quoque Pfittacus in minoribus reponendus cft. Alis erat, cauda ac crifta co
loris rubri , cxtera viridis.Criftl referebat Pfittacum criftatum lUuftriffimi «-^*
dinalis Farnefij , cuius antc quoque iconem exhibuimus . Oculos babebat pu -
cherrimos , pupillam nigram , iridem rubram. Crifta cx fex pennis conftabat,

tribus maioribus , & minoribus totidem . lconcm hanc eidem D. AntOiUO O ^

ganti , cuius paulo antc memini , acceptam refero .

4'

Ornithologiar. Lib. X L 683

DE ALnS QVIBVSDAM PSITTACORVM ^

Genenbus. Cap. XYL '

RNITHOLOGV5 alia prarter hspc Pfittacoriim gcnera defcribit, quoru ErytKrocy
vnum erythrocyanum :i pra?cipui.s,quibusconrpicitur,coIoribu5cognominat anus Oini
ac huiufmodi eHe tradit.Parte.inquit/upina rubet, alis fupei ius in flauo vividi- thologi .
bu.s,carter6 ca?ruleiscauda partimrubra,partim ca^rgfe . Gaputcum collo vn- Color .

y diq> f ubet,nifi quod color candidus circa oculos efl . Cauda , quancum icon ab ^^P"'^ •

eo pofita indicsLt^ei eft Ionga,& duplo ferc corpore reUquo prolixior . Cauda .

Huicfimillimum per omnia altierum ponit,in hoctantum difcrepatem,qu6d per medium
^larum plurimiim flaui coloris habeat,nonnihiI etiam in cauda . V nde eum erythroxanthum Erythroxa-
^ppelLit . Cierulei enim mult6 minus quam alterhabet. Pfittacis e Brefilia,idem inquir,coIIu, •
5»l«&dor(um viridisferc funtcoIoris,feddorfumad ca^ruleum inclinat. Caudafimiliter,ia
S^^Iongiorespennarrubent.CaputcinereumeftjVentercolorisflaui. *

Bohemicum Pfittacum in Germanid quidam appellant cum,qai viridi,Iuteo, rofeoq,- colo- Pfitraais
'ibus in cinereo depiftus eft . Bohemic'.
Captam aliquando (cribunt in Hi(j^ania , loco nuncupato Viadagola auem quandam ma-
2q &^itudine FringiIIar,roftro nigro,adunco:capite,collo viridi : vertice vtin Garrulo Bohemico
^nfta infigni to ; alis carruleis , extremo tamen nigricantibus : vropygio ferrugineo , extremo
pta?fertim,vt&ventreinferiore,aIbisfemoribus,pedibus nigris,digitis quaternis,binisantc,re
^to totidem,quemadmodum Picis. Hanc cum exa£tc contemplor, non alio rcducere Uiihi ,

SUam ad Pfittacos pofle videor . Etenimfi roftri aduncitatem,coIorttm varietatcm , fi peduin
ru£turam ,& reliquaseius conditiones penitius introff^icias , Pfittacum efle non temerc pu-
tabis . Neqj mihi ftatura: obftat paruitas,cum rerum Indicarum fcriptores rcperiri etiam Pfit-
tacos non minoresPanere,vnooreatteftantur, Atque iftarchaftenuscum in genere , tum iii
fpeciedePfittacisinptisobfcruaU,diaafu& • Utxk adCoruini gcricrisaues propcra-
ftiUS. 'p.'''^'"V'. ■ ' .i,..'^.;

. - > '^^^^^

6U

VLYSSIS ALDROVANDI

PHILOSOPHL ET MEDICI

BONONIENSIS

ORNITHOLOGI^

Liber DuQdecliirjus .

Qm eft

DECORVINOGENERE.ET DE ALIIS NONNVLLIS

Auibus , quibusroftrum durum , ac robuftum eft .

Ratiocur
dc Coruo
agacar.

Vi<fbus Cor
mi.

Gorui'<lo-
cilitas .
AuHacia.
Honos .

*JnAuibus,

Cur Apolli
ni facer.
0(cePh(»-
beus.
Sacra Co-
racina.
^ JH EplsL
V.Tauliad
Jlomanos,
Corui pu-
Vicum fa-
nu^ .

Coruus in-
iuile ft ul-
tus didrus ,
Sc vilii •

D E C O R V O. Cap. 1.

V V M Picos ob maximam , quim cum Vfittacls connexioncm habcnt, pro-'
ximc fubneftcremeditarcraiir,&ad id nosaccingcbamusj en fuocrocitatu
Coruus muflitans , de haud leui iniuria fibi illata conqueritur , qu od ha6tcnu5
loco eo,& honore,quem tamen naturac quadam praerogatiua non ante ?kos
foIiim,fed & ante Pfittacos multis de caufis merebatur,deie(5tus fit . Nam etfi ^
roftro adunco careat,rapax tame eft , aut faltem ad rapaciunl naturam quain
proximc accedit. Vtpote qui comuni cum Aquilis,& Vulturibus,nempe e cadaueribus men-
fa vtatur,atq; h^cauide confe£tetur,cum P/ittaci e contra frugibus potius,& fru(^ibus,quani
carnegaudeanc. Imo vero viuas etiam nonnunquam auiculas,vt Alaudas,& Paflcrescaptas
iugulat^&ad venationem farpenumero non minorcdocilitate, & vtilitate, quam qumis forte
Accipitrum,inftituitur . Miluo prartcrea inter rapaces non infimaf claffis aui,ferocia,aut robo-
re non cedit,taurum,& afmum impugnare audet, lepori terrorem vel (bla voce incutit. Tanti
vero apud Veteres fiebat Coruus,vt per eum,haud fecus ac per louem fuum iurarent, vt patct
exhifce* Ariftophanisverbis. omv Qfxvvvi tov Jtopctzctj tqv ^tct ^\dG%quando iurabit aU- 4
quis CoYHum, & louem . Coruus itaque non di£^:as tantum ob rationes,dignitate , cum Pfittacis,
& Picis ; tum 6c alijs plerifque auibus prsccellit j verumetiam quod apud veteres Ethnicos lon
gc honoratior efl"et,ob infigne augurij priuiIegiuin,quod tam vocc, quam volatu facere crcde
batur^adeoc^futur* plurima prxdicere,vt vati cum ApoIIini,&ipfum vatem confecrirint,^^
Phocbeiura ofcinem haud vulgari dignitatis teftimonio appellarint. Quinctiam Coracinafa-
cra , dc quibus lcgimus apud ^ Diuum Ambrofium , vcrifimilc cft ea intelligenda efle , quac iij.
Coracis honorcm folita cflcntcclebrari . Nemincm enim commentitiorum illorum Paganii
mi Deorum Coraca vocatum fuifl'e,Iegimus. Sed nonne hajcadorationis quacdam fpecies cft?
a Populo Romano orbis Domino publica funeris pompa a morte cfferri , quod etiam Impc-
ratoribusquibufdamhaud contigit ? Anmaiorvnquam apudaliamgentemhonorexhibefi
potuit ? Tanti fecere & tantopere mira ti fuere omnes auis huius ingenium, quo tamen ppUe-
re eum quifpiam vix exiftimct . Sunt enim qui ftultum eum nominarunt, licet haud fine iniu-
ria . Nam etfi ftolida auis,& amufa vidcatur , reuera tamcn alitcr fefe res habet , alij vilcm vo?
cant,vt Fauftus :

Hoccint de vili fortitus frdmia Coruo :
Quibuflamdefpicatuscontemnitur,vtScaIigero: \
Cui ipfa c^li comparata maieUas
TUtetur , ejfe dt fpicacior Coruo ,

Verum

OrnithologlVLib. XIL 685

Verum ipil h^cepkhcta ideo potiflrimum attributaiudico,lio(iob iiigenij ig'iauiam,autftupi Comi an-
<Iitarem,red quod tuneftus femper habitus fit, cum quod mortem fuo augurio prxdicere cre- g^ria func
dererur,vt pIuriminn,tLim quta cadauera auidiirunc confedari folet. Neque id ingenij dexte *
ntariquicquam dctvMty quod ' Plinius traditad tegularum fimihtudinemdeceptos imagine ^ j.c. 4
aduolarte . Id enim maximam pi<aura; illius ( loquitur de ludis Claudij Pulchri> in quibus Fe-
neftella Elephantosprimiim pugnadeauthor cft)admirationem teftatur.

AE V 1 V O C A,

O R V V S antc omnia fidus cxle{\:c eft. Authorcs Aftrologiaf, Aratus,Cxfar Corum fy-
Germanicus,TuIIius,Baflus, Ruftus, Hyginus tre« imagines, Hydram, Crate. ,{^5 cJki^Q
rein, & Coruum , quibus vna ratio fiderea; fublimitatis aflignatur, in vnam fa^
bulam collegere . De his ita Aratus : Prdterea quoque, inquit, dmdcmmus voUt-
tur fi.^us^ id vero viuo fimile longe volutaturjatque ei ca^ut,fub medium cancrum pergit^
volumcn vero fub corpa Leonis . Cauda autem pendct fuper ipfo Centauro . Vorro medio
'^olumine Crater, extrcmo autem infidet fimulachrum Coruifpiram mordtntifimik» Horum poftrema
partem hifce^Ci cero vcrHbus reddidit: * f^ag.

In m':dioj,fimi ( nempe Hydr^r ) ftttgens cratera relucet , Arat,
Extrcmum nitens plumato corpore Corms
RoHro tundtt , ^c:.
^ompledtitur binis om nia verfibus M. Manilius :
Squammca difpofitis tmitatur lumina flammis
Et Phccbo fac' r alcs ^ magno gratus Hiaccho
Crater^ ^lc.

%dra vero cum Coruo & cratere 4 1 . ftellis conftarc dicitur .' Ortus eius eft chronicus 4. ca-
Jcncias Oaobris . Sira fint harcfigna in partecxli AuftraH. Caufam vero obquamCoruura
cratera tenentem in aftra retulerit ApoIIo,hoc carminc prolixc Ambrof. Nouidius docet: v» Ea(i\s
PoHcra mendacem lux promet ab athere Coruum , ' ^ ^ ^ ' 1

^a facer eft cratttr, qua ferus anguis erit .
Forte Dei tufu Noe deduxcrat alnum

M erfaj^ ab iratts terra madebat aquis .
An placata ira eft , dubitat dum numinis , vnd<t

Signa refer nobis , / nigra dtxit, auis .
Dixtt dr efummei patefectt puppe feneliram ,

Jlla hac egredieas iuffa fccuta, volat ,
Sicca erat innumero^ fed te6ia cadauere tellus,

Fit mora , Chaonidem tunc quoque mittit atiem .
Protinus hjtc ramum fclicisgejiat ohua ,
Serus adeH CoruuSyfe folmtjj mora ,
Ver erat, ^ la^ens palUbat in arbore ficus

^uum pater huic tam me fallere qu^ris , ait ?
Es quod aquaftgno mthi faSlus ferfde mendax

P^na ttbt.vt far ftt^vere fttttor erts .
Firmat dtBa Deus ^fenis dr dum fa^a prectirat

Fama hic cum multis fit tibt Coruus ait ,
Dixerat ille polo, qua Craterjiabat anguis
^ Fabula quo caderetftdere fculptus erat .

"erum facra noftra prophanis Ethnicorum figmcntis admifcere , quod Nouidius fecit , mihi
Ijon arridet. Idco fabulofe rei, fabulofam quoque expofitionem , vt fimiles labra laducas ha-
"cant,airignandum reor,quam ex ^ Thoma Radino Placcntino darehbet : ^ Cap.±.s-^^

Numtnafacrtfcorttuplacaretonantis deral.Jbyf.
Phaebus amans : Coruum ferreiubebat aquas .

Concitus ille abijt , ^
Et fontcm vttreipetens fluoris
Confpicit ficus.fed acerbiores ,

^as cupit : at mens
Hortatur Domini iuffa modo impleat ,

Hoc votum modo compleat ,
Sictandem fuperat fcedi libido
Maturas^ montur ,

M m m JttgluHies

30

40

5o

m

Early European Books, Copyright © 201 1
Images reproduced by courtesy of The Well
172/D/2 Vol.l

685 VlyfsisAldrouandi

IngluuiesvohicrtscfucietDeum
Sacra^ cxpta atijs perfcit vndis
DiHentus aquas detulit aured

Mitenti & patera .

Hxc omnia fpernit ,
Mentis ApolUnedfuror ingens

CoBa quoque tempore fcus •
(^od fit fcena ) fitim tradit CoruOy lumtnefoBqum

Sidereo indutt : hinc beatnm

Pateramlocauit : vndis
Suauibus intplens:focula qua vetent,
Hinc (laiuii fauces hydra feras .
Hanc fabuUm idem Thomas moribus applicat hoc paao :
Stc pompas qui odcrit ob Hudium
ihaebofAmulans ^t^temnataquAS

^dmodefa Utitia

Ingenium UJfum confoUdant
In fludijs maturejcentibus ex Ubore arefcit

Hic tamen ad cdos tolUtur , tencbris
Tulfis flAmmidis^ithcrtsigntbus jo

AmpUus hic non Ubor
Non molUay non fames
Tion fomnuSj non impedit angor

Lymphigert haud opus
Crateris bUnda ope ampUus ,

lam regnans hydra pob
VaHts membris

JncontempUtudettnet omnU^Szc, tm i kt

Sed vt ad fabulam rcuertamur, hanc totam cxlo vchit in^culptam voluit Phoebus. Non cmm
Cormis cnr contcntus Coruum c«lo locare,fed fltim quoque eius fignificare voluifle dicitur, & ideo inter
ca-lo locac» {^^^^^ cratera conftituit, fuppofuitq^ hydram,qu« Coruum fiti5tem moraretur. Videtur enim i
roftrocaudam hydra: extremam tundere, quodfe,nebibat a cratereprchibcat. Vtautcm
hanc fabulam concludam quJeram cum Scaligero :
Num qu^fo deUraJJe Grdculum
^tcunque cdo afciuit hydram , Coruum
Epam,capeUamyClypteramjac^uas,vrfai?
Comus fco Coruus fcopuli nomcn apud Petrarcham in itincrario, vbi ita fcribit : Nonprocul habebis contr^
pulinome. extremos Januenfes finesCoruum famefum fcopulum , & nomen a colore fort/rum . Saxum fgnihca
ComusSa- piutarcho dum fcribit: perituscjfetaquAinuentendx&conducendw ( quod de HcrcuU &muUtl
e * vetenbus narratur , ; is profccio non obUcliret fi , aUqua agrt extrermtate apericndo fonte , quaUs tlU
4hMo^h fi*^^^^^ f Corui faxum Arcthufx fcd flumims aUcuius perennas fontes prcpagando ad vrbes capOJ
T>Thidpihus ^g^os regum cuUos, atque lucos , Corui caput Alchymiftaf etiam vocant,qua ratione ignoro , luaS ^
conniHcat . quintas elVentias . Fluuium item & montem Coruus notat,de quibus ita Blondus. /'^«/f w, in- 4
Comiis Al- qmyOppidum a Pontedtaum Narem tbiprope ftuumm, iungentempr^tergrejftadfcxtum mt:Uartum,0'
chimill^ ra. ueniunt.Caffiam noui nominis oppidumfedpopulofrequens atque Ubertate confpicuum.quod fluuius atttrt-
Comus llu coruusapudaUi[fimumregionismontem,qui&ipfeCoruusappelUtur,oritindus,&inNartmfltnitf^
Ji'''' . apudTripontium caHeUum deftuens,cutus caJieUt pojjtffionis iurtfdi^tonis^ caufa Nurfim Spokttnt^ crti
^lTrmbZ dcUfftma inter fe proximis temportbus pr^ia commiferunt , in quibus captt fiperaticj, concertatortsjangut-
dcfcrlpt ' fff & vit^nuUufpepercit . Ell: item Coruus vna infularum,qu« Terzerar hodie nuncupantur, vc
Coruus in- tradit ^ loannes Botcrus . Coruus quoque pifcis eft,quem Graeci ^opctyuvov vocant, penanflexu,
^*»'^ • cuius mentio fit apud Palladium in rcmedijs aduerfus arborum formicas . Non enim Coraci-

rallarlius 0>ruus.Quare Gaza in hoc mihi cautus fuiHe videtur,qu6d nunc Coruum,nunc Coracinum
corrcaus. verterit,etfrHcrmolaus& VoIaterranusfecusfcribant,qu6d videlicct Ko/)^;c7roc cltto t« ^op
itiv^v, id eft, a frequend oculorum motu , non a xo'pa§ dicatur . Gazar certc aflentior Corac -
numqj puto eum,quem ali) .ippellant Coruu : eft enim gibberofus Coruus , latus propor none
fua,fquamofus,qu2fc omnia Coracinis congruunt. Huius pifcis carnem Lucilius Pccta innui

Ornithologix.Lib. XIL 687

thynnocletcriorcm. N^mthymo /mquk^capfo Coruum exclu^lufjt , HuncNili accok,inquo Penm:
frequens degit , Pelliii vocant, & qui media «tatc funt, Milloy ; MiIujco Plinio,& Coruus, JJ|{J°J^'^
Miluus Saluuno,faperda Athena:o;Plateftachos,Coruulus,Narbonenbus vulgo Corb. Auis
itemeftCoruusmarinus Ariftoteli a Phalacocoracediuerfa, eftqjgenus, vtvidetur, Mergi i ub^^l.i.
inaius, Magone & Mergone Italis,Cormorunt Gallis. Corax & Coruus multorum olim ho- coruus raa
niinumnominafuere. brthopoIidisfiliamChryforthen,vt putant,'ApoIlo compreliit,&ex linus.
€a nacus puer Coronus appellatus.Coroni filius Corax fuit,fine liberis mortuus,vt ' Paufanias Pl^aloco-
rcfert. Coracis Aurig^cuiufdam meminit'' Aramianus Marcellinus. Corax Ithacusquidam ^^^j^*
fuit,a quo denominata eft Coracos petra, cuius meminit' Homerus , qui Vlyffis bibulcum ibi ^^^^^^.^^i
porcos pauifle refert. Corax, & Tifias Siculi dicendi prarcepta condiderunt . llle Rhetoric^ ^-^^^ J^^^
initia propagauit , vt Suidas teftatur , fumma authoritate apud Tyrannum Hieronem polle- pieira.
l>at,quouitafunao,quum candemrequireretpotentiam Corax,viderctq,-populumtyranni- coronus .
<lcm amplius pati nolle pro concioncorationisartificiof^ rudimenta tum deprompfit.Difci- '^/n Corin-
pulus huius Tifiasfuit. Ab hoc natum feruntadagium.Mali Corui malum ouum.Corui Rhe- ^^^^'^'^-
toris ftapidi mem init Seneca. Hic tfi Or»»j,inquit,^/// chn tenuret fchoUm Rom^. fummo lUi, ^."^'^^
^^i JudxosfHbegeratJecUmauit corjtrouerfiam^de eaj, apudmatronas dijferebat.liberos non ejfe toUendos. k ^
Archilochum Poetam a quodam cui Corax nomen erat^inrerfedum aiunt.Coraxdiaus fuit > odyjf.:^,
fraterTyburti,aquooppidum Volfcorumcognominatum eft. Hicenim curafratreCatillo corax Ora
Qppidum Tybur in Italia conftituit, authore Seruio in illud " Virgilij . tor .

2^0 rum gemini fratresTyburtta. &c, . /^/^^«»-

Coruus oculi morbum Medicis fignificat , tefte ° Manardo ita fcribente : Hahent & cculorum ''^■^^l^^^^^
^^guUfua maU. Horum non lcue eft agyhps a Grdtcis vocatum.ab K^yiuicenna Garab. £// autem abfcejjus ^^^^^^ ^^^^^
'^ter mxgnum angulum.d' nares medius,quifi rumpatur, & inddtgentius tra^etur tn fifuUm vcrtttur, ^ ^^^^ -^^^^^

ad os vfque protcndttur . HaUabas Coruum nominauit. ^ [ \\n \us cpiny&ides vocart dicit vlcus aciem
^ebetans in angulo ocuU perpetim hamore manans.^^Vitmnm^ machina: genus Coruum rccenfet. corax Ty-
^rAierea tcrebram , & afcendentem machinam , c^ua ad murum pUno pede trdvfitus efe pcjfit, cr etiatru burti fra-
Coruttm demdttorem.cfuem nnnnuUi Gruem appeUant. Coruus autem hic uidetur illud inftrumentu rcr .
nauticum cftc,cuius mcminit ' A thenscus . In Hieroms nauifrreum quoque vaUum natU circumie- Volkorum
£ium fmt, quodafcendereconantes arceretcum fcrretsCoruispertotumambitum^qutinHrumentis^ro- ""^Jf^^^o-.

. iecithofltumnauescorreptas propeadmoutrent ,vt faciUusUderentur ,ac ferirentur , Hos primiim ^i^^^.^",,,,'
apud RomanosaCDuillioImperatorenon excogitatos quidem, fed ad vfumadhibitosle- -^amd.j,
gimus,coconfliau,quoadCiparasfubmerfa,&fugataPoenorum clafle,profperc pugnauit. coru' mor
Apud Gr«cos enim multo ante ab Anacharfi inuentos harpagines, manus vero krreas a l e- bi genus
ride A thenienfi,author nobis eft, ' inquit Plinius, ' Nepos Cornelius . Has autem manus fer- "^^^^''^^^
feas Coruos aliter uocant. Ita Diodorus Siculus dc^c?c'\s Alexandri, Coruts, &mamhus ferrets, ^^. ^ ^^^*
^^'^^wkyhoftes arripiebant ex propugnacuUs . Nominatur,&apud Appianum Coraxcum ferreis ^ / jq,^^,
f^anibus,interinftrumcnta pugna? naualis. Verum aliud naualisinftrumenti genus eft , meo cbkecc.ip.
^^dicio , quod Polybius habct, nomine faltem cum illo conueniens . Eius delcriptio talis eft. coruus ma
^'gnea columna proris inerat longitudinis quatuor vlnarum, Utttudtms palmorum tritim . Jn eius apice chinrc gcs .

' ^f^tam conHituerantyhuic pr^terea tahuU inhdrentes fcaUs confciebant^ quarum Uthudo erat pedes qua- 'Lib.').c,S.

^ ^'torjongitudo fexvln^yforamenautemtabuUtieratoblongum , & circumambibatcoUmnam ,poH pri- ^

^^s [iatimfcaUduasvlnas. Habebat autemveUti fepem ad vtrumqueoblongimUtus genu tcnus al- ^^^^^^^^^.
. Jn Uzni extremo fcrrum erat infiar maUei peracutum ,prdterea annulus fune aUtgatus tta, vt h£c

uis machi-

^^china^machinis frumentarijS fimtUtmavtderetur . Jgitur fimul,acnouishofiiumadttentabat Uxato ,,^3,,^-,,.
f^nefcaUdcmtttehantur,ferrumpondere.acvtUgnifupcrhomumnatiimdeUpfiirnfigchatur.fiad^

• • ^ f / / : ^^^^^^*^^ r.... l.^.i, l^tPY/t IniHi trcfe- ^hiiiiYit 1]}

ii ^

'nterpicic i^iwv/irtv» * wwi-v^ . ^^^^.^^ ^^^^^ — . > , . - ai •' coraxlhel

^^ebanturinprxceps, vndefrequensapud Ariftophaneni taKopaxac, . AbiadCoruos. AIijs ^^^^^
■ ^oraces in Arcadia carccrcs erant caui , & obfcuri ,quemadmodura Athenis barathrum , in

corax car-

^ quofontcsdetinebantur. Ko^^? etiam fupplicij genuseft apud " Lucianum tefte Bud^o. ,er.
Corax.&Coruusdiciturannulusferreus,quo fores pulfantur, &attrahuntur,qui&rhop. -jnMenf
trum Diaus ab auc Coruo , cui collum flexile , per trandationem tefte Euftathio . corax, 5c
Mulieres quafdan, Hifpanicas Artemidorus monilia ferrea collo circundata geftare re- ^'^^;^
fert , qu« xoW Coruos fupra verticem incuruatos habcant , 6c ante frontcm longuis ^^^^^^^^--^^
^e extendant , & ad hos velum , cum vehnt attrahere,ut extentum faciei pricbeant wt^ .oruus mo
^t"aculumhofquem3gnumducereornamentum,vtauchoreft ' Strabo . Coracas,id eft, nile.
^oruos^vocantquidamvncinosillos, in quibusinftrumentacoquinana fufpendunmr. hlt -Lib.s^
' ^ Mmm A i^^cm

68S

Vlyfsis x\Idrouandl

Corax
d-ms .

VII- item Coviix paftilli iiomen apud ^ Actinm/ortafsc eiiis , qui Galeno KopuKm cr(?pa><rtficit(ir.
^ Galli Coruum ( Corbeau) appellant partem iapidis c muro prominentisfullinenci* tribi^
nus clra^x '^^^.^^'^ ' ^^^'"^ 'T^i^itu^Lnn . Scapum in borro , feu vua , ramofum illud, :i quo acini dependent,
.1i6tam. q^^^I^f^^ Germanorum appellant Rapp , quod eifdem Coruum alioqui fignihcat: Lombardis
^ Tctrab.4. grafjia dicuntur uuanim rcliquiorjua^r uero unA cum acinisgrappo.Vndeab ijfdem (ccundir
fem.2.c,$Q rium uinum^quod dolio infufis>utgenerofius fiat, acinis alieruatur, grafpia. uocatum efl .
MLicuhiin

Tt^ . S Y N O N 1 M A.

R.ippquict

Oieb.
Vi-cba.
Gerabib.
•Calak.
Gorab.

E B R A E I S Coruus ^i-^.i'-.. Oreb . ciicitur : pro qua vocc Deuteronomij Clid la
djeus vertititn-T^j» , vreba : Arabs :i':3^i*iJ , Gerabib; Perfa*]VD , Calak. Vide-
turautem( vtvirquidamdoftusconijcif) omnegenus Coruinum hocvo-
cabuIoindicari,vtprartcrCoruum, Cornix, Gracculus, Pyrrhocoraxto*
Nam Deuteronomij i ^.\c<j^k\}v Omms C^ruus ruxfagc/ms fuum . & Orebin,i<l
e(l, Corui numero plurali Leuit. 1 1. Pfal. etiam 1 47. & Efua: 34. pro Orcb»
Coruusa Gra?cis, & Latinisrcdditur. Gorabintcrimapud Auicennam Bellunenfis Corni-
E ymolo- ^^^" ' Syluaticus vero Coruum interprcratur . Sed conciliantur, (i Gorab vel Oreb nomei^
gia_, . generis efledicamus. Coruus apud veteresG:;«cos JcopaJ, hodicxopay.acdicitur. Dicitur au-
^[..11. An- tem d colore nii^ro ( fj^^poc cnim nigrum elt ) vel Trapoi ro x,6pct» fxvyatxluj ^x"^y a capitis magni-
uq.lc^.c^. tudinc. flicvero in ^pov *Ca::Iius vIrtmamacuit,quod placet,vtdifferatA fubftantiuo ;co>^2fl
ToiniQ . qiiod non nigrum , fed fatiem fignilieat . Tomi g Corui Hefychio , & Varino . Eorfan
Koc0o^. GrcTcisauisdia-aefc,:! vocefuacoras, feucras . Suidasfancaverbo jcpol^'^'^ Coruorumvocc
^^^.'^^ nomendeducit. Idem Ko/j/Sif?, iaquit, Romani vocant,quos Gra:ci Jtopdjcag, CoruuS
^Uh.iTo- -^^'^'^^^ fam mas qu:im foemiaa tefte ^ Varrone,a Grajcorum y.opct^(^fi Perotto credimus) de-
rig.c.j. . " liidorus vero d cordis voce Coruos didos vulr,quia fcilicetgrunniant pe(5tore,lua^*

Phcrbeiiis

voce proditi rapiantur . Ouidio Pha:beius ales , & Aulonio Phabeius ofcen per Antonoma'
Alcs. ^«1", ^OfcenfimpIiciter**Horatiodicitur. Coruum Satyram auemdixit * L.FIorus,cuiuS
^ ^.Cdrm. iiaminis caufam funr,qui ad fellationem referant,de qua ^Martialis .
* / H hiJWa Coruefalutator quare ftlUtor haherts ,

In caput intrauit mentula nulla tuum ,
^_ Et ^ Plinius Coruos,inquit, oreparere vulgus credtt . Vndc quemadmodum Semidei , & femica-
u.. .... di- pi*«,Eauniq^ fyJu^f^resSatyridiaifunt,qu6dadlibidinemfemperpronifint,d virilimembro,

^his CoL- quod veteres Gr:^ci (t«W appellabant,ita& Coruusob eam,quam ipfi inefle vule:6 exiftima-
banr,falacitatemfatyriamauem tortafsedixcre. Mriftotelestamen veIorecoire,autparere
^lnxen^, Coruos dlfcrte negat..i9«,^//;inquit Xa^lius, adSatjram paludem feu faturam rclatummalts?

Jnim c 6 ^'''''''^lf^^^^^^^ridemFloriisefi^riecnorf A. Getlius ,&T.Uuius.etiamfi apudhunc PomptinoU'
' L.2 9.^«- ^^^'''^ • .^P"^ Florum non Satyram , fed fatyriam quatuor fyllabis auem legunt . I tali , Hif-
iiq.lec.c.2 5 P^^^' ' ' ^ Latmo lua vocabula detorferunt . Jtalicc enim Coruus , Coruo vel Corbo uo-
^ ^.«.7. ^^f^.»^ • Hifpanicc Cuerup. Gallicc Corbeau . Germanicc Rapp,uel Rab, qu^ uox autab Hc
Comi 6^ braicoUrab,ueIG<5rab fada uideri poteft per aph^refin, uel potiusduernacuIoRauben, ^l^
Moneduia: quod illis pr^dari & diripere fonat . Auis enim omnium furaciffmia Coruus eft, & Monedu-
h.ibiTob generis^a moneta rapienda nomen inuenit . Qiiinimo qui ab Hebr^o Orab dedu

fermt c 1 8 ^"'^ ^ ' eadem prorfus uocis Rab fignificationem & etymi rationem inueniat.Quip-
Arabeska peut teftisquoqueeft ^ Drufius Hebr^is Orabab Arabdiaumuideri ^x>teft, quod Arabes
pacicate di populi Iatrocini|S dediti & rapinis,hanc ipfam ob caufam ab Arab nomen acceperunt . Rap-
di . pen feu rapen G'ermanis inferioribus eft conquirere, coIIigere,difperfa congregare; unde fof
Kapio La- tc Latinorum ( fi Becano credendum eft ) rapio . Et Raffen Tungris eft per uim extorquere,
tinora un- undceum,qui pcrfas&nefas opes parare ftudet, &undiquaquecorrodif,roffraftluderedi-
Raffllufus ^^^^f^ Raffa apud Italos,Bononienfes maxime lufus genus eft,quod tribus aleis peragitunin
k\cx . ^^9 " ^^^^^^ ^l^^ ^"^ul omnes eundem numerum reprxfentent , uidor euadit, unde apud
Raue uri- eoldem prouerbium eftrraffa gaffa,hoc eft, cui talis numerus obtigit, ocyus cil auiditate nun>
de^, mosabripit.AbhocRafffortc Raue defcendit, quaruox ijfdem Germanis inferioribus&
Kolkiabe. Anghs Coruum denotat. Coruipropric didb & maiorestefteEncelio, Saxonibusdicunti

krij Corui-

Satyriaa-
uis cur

Corrake . KoL<raben,nempc d fono uocis.H^c uero uox Kolc Perfic^ Kalak non eft abfimilis,quam

iplain per Oaomatopoeiam d fono cofiaam uenTimile eft. Aliam fpeciem Corui ijfde uocari
traditCorraken,qiu^ uox ad GVc-pca nomenclaturam ueteru Corax qudm proxiine acceiiir,
& longc proprius ad hodierna Gr^corum appellationem ^^«Wr.Ita K ulah Peifaru,&: Kolch

Saxonum,

OrnithologiiE. Lib. XII.

68p

10

Saxoniim,Corak Gr^corum,& Corrak Saxonum,omnes haud admodum difTmiili vocabulo
ab eodem prope fono erfidb videri poflunt. Illyricc Coruusdicitur Havvram.Coruum Bel- Hawran,'
lonius admodum cxpeditc & diftinde hanc vocem Colas pronunciare ait, ideocj^ Gallis vul- "^'^* ^*j5
go edam co vocabulo dici . Hanc autem nullo negotio Coruil addifcerc credo,qu6d ipfi pro- ^^^'^'
Penaturalis fit,& voci Gr^ca^ Corax,Perficie CaIack,Saxonic« Kolchmuitiimalfinis. Vulgo
Coruum vocem Cras, cum crocitat efFerre aiunt .

GENVS. ET DIFFERENTI^.

N T E R Coruini generis aues, qu« Gra?cis dicuntur oV«a 5w/w»o«fir? , Coruus
ita propric di^us omnium maximus eft , & huic magnitudinc proxima Cor-
nix fpermologus,dein nigra& varia , prarterea Gracculus, MoneduIa,Pyr-
rhocorax.

Hi[ce omnibus tamen communia qu^dam ex Ariftotelc Sc Plinio pr^mitte-
mus,antequam pardcularem Corui propricdi^lidefcriprionem in n edium
^dferamus.Poftaliquotnugasexalijsrecenfcbimus. C^?r«/;?/^<:w//4«/^///,inquit* Ariftoteles, * Llb.^. de
^obuflum ^ pr^durum roflrum cjl . Minus Vcnere valent, (f raro folcnt coire . Ex his Corui , cr Cornices (jcnx.6.
^oniugia feruant . Gregatim deguutfere . Secundum Plinium vero Corui, & cap ter^ omi ics Corui-
nigeneris,pra!ter Cornices pullos nidisdepellunt,& volarc cogunt . Albertus in addu6b Ari-
ftotelis loca : Curant pullos diu ettam poHquam euolauerint e nidis \ comttantur emm volantes pafcuty
f^Acipue Cornixy deinde Cocix (fic ipfeineptc genus quoddam Cornicisgraniuora: vocat ) quod
^ojlro efl alhicante, maior Cornice, vulgo C errftamce Em Kuch ^ dr Moncdula , er plura autnmgentra his
fimlia . iofephus ^ Acofta apud Indos quoddam aui.s genus illorum idiomate Aure vocatum,
& Galinazze Coruis congener Lxcit , & admodum agile enb tradit , \'\[us acie ^ ollere , oppida
Viasq,- a morticini5,alijsq5 fpurcitiebus purgare,nod:Li extra vrbes in arboribus , & alris fcopulis
confidere,mane ad vrbes reuerti,& ex iedificijs prxdam obferuare,pullos ederc candidiiHmos,
qui poftmodum nigrefcant. Sednunquidifta^comniaCoruinigenerisaui competant,viris
dodisdiiudicandum relinquo . In vltimis SeptentrionaIibus,vt Bothnia, Liuonia, Coruorum
ao quardam genera efle tr.dun:, a noftris longc diuerfa ; inter qua* vnum,quod marinum nuncu
pant pifciuorum quidem,fed cui roftrum dentium ferc inftar ferratum fit, quo arreptos pifccs
3canguillas,quaruefu maximcdeIedatur,integrosdegIudt,&fafpc vi jasetiamnum peranu
^eijcit. Alterum iamdidominusefle, feptemdieruminteruallofobolispropagationi ftude-
re, & feptem alijs incubare, & pullos exclu.iere, & poft breuiirunc eos e- ■utrire . Qux omnia
^unquid veritads limites egrediantur, alij indicent; mihi, faltera qua: deprimo tradunt, nou
perfuaferint.

F O R M A.

nat.& moY.
'fndor.c^l,
Aurc .
Galinaz*

Coiuorum
gcnera_> a
noluis lon
c!c diucrfsi,

Magnim-

do.

Color.

piam . „ , . .

tet , nifi eam Coruinar , vtpotc omnium exadlilHma & pleniffima? comparet .

^ ^ Ira in facris Canricorum libris fponfa fui fponfi c^fariem a Coruina nigredine

^ommendat.Hincextat itcm Martialis vcnuftumdeLentinocapillostingentc, vtcaniticm
^egerctepigramma :

Menttris tuuenem tinBis Lentine capillis

T am fuhito Coruus , qui modo Cygnus eras «
Non omnesfallts.fcit te Proferpina canum ,
j. Perfonam captti detrahet tlla tuo .

Hft autem atror torui adeo intcfus,vt pr^ nimia nigredine c^rulus quodammodo appareat ,
^puleiotcfte.HicomniumanimaIiumcoloreefletenaciirimoab Arift.traditur,quod reliqua
^i^nia colorcm ab aquis mutenr,pr^ter Coruum,vt citat Scaliger . Alibi tamen albi reddun
vtroq; tefte.Oculi Coruis lucidi. Vnde qui tales habcnt,homines,Coruos hac parte referre,
^libidinofos efle ' Ariftot. tradit. Roftril ei robuftil, pr^durum,craflum, acutum , nonmhil
'^^uncum,aterrimri,vtrifq;marginibusincidens,aptiflimrinonfoliim adcadaueradilaniada,
^^^Kiuriora,vt nuces,tnglandes & fimilia rilpenda, verum ad pugnandil etiam, ^^^^^^^
^^^i Aquilis & Accipitribus aduncum.Huic.n*aduncitas ftadm a roftro incipit, illis non irem.

Mmm 3 Q^l^^'^

Lctinus ca
pillos titi^
gens.

^ Lib.i.de
cauf. plant.

cap.ij'
Albi Cor->
ui.

Oculi .
Rodruni.
' In Thyfi-

6po

Vlyfsis Aldrouandl

Tmpiiu?eii QuareComis comparantur ab Ariflotele, quinafum ftatim a frontc dduncum obtinenf,
tium rhy- (^iyrrypuTTov'^ ac imprudentesliabentur.Linguam ei natura largita eftnigram,cra(]am, laramin.

Liiv-^-u* radicem vero probe rorun^iam . Vnde cum iuxta Ariftotelem aues, quibus lingua

Coruu^ eft lata,ad imitandum fermonc humanum,c.Ttcris fintapdores, non mirum ri& Coruus,qu«
• i. Hijlor do£i:us eft,verba facilc pronunciet. Hoc habitu,ac forma pra?ditum,multi,vt video,dubitant,
cap. 1 2. pulchernc,dn deformis vocandus llt . A pud Apulciuni a callida vulpc aftutc tanquam fpecio-
Di/puiatur fus Iaudatur,his verbis : .^uantunj ad dccorcm, pluwa mollts , caput argutum^ rojlrum validum . Uns
an V .oruus oculis perfpicax , vngutbus tenax j Narn de colore quid dicam f Enimucro cum duo cclcres praHabtlet
pukher an jr^y^^f^ piceus , & ntticus.quibus tnter fe mox atm die difjerunt . Vtruvi^ colorem Apollo fuis alitibtiS ccn^
fit dic5d' ^onauttycandidam olori.nigrum Coruo . E contrario vero apud Martialeni.
^Lih. I . Eoi "^'^ ^^^^^ ^^P^^ ^*'^^^ ^^*^^* fi^^^ Cayjlri ,

grammat.

Intcr Leddios ridetur Coruus olorcs .

Coruus ab Sic in ea parocmia,qua tiicitur, Coruusabfinte Graccufo pulcher, tanquam abfolutc dcfbrmis pcr*
fentc Grac (Iringi videtur,&ctiam Graccu lo, qui tamcn ipfi cflcongener, poflponi . Verum ego hac in
culo puU paitenil iudico,hocramenan'ero,ijs,qui Coruum ii gcnij exercitandicaura prxdicare,tan-
quam fpeciofam auem volcnt,non defutura fua argumcnta,vel ab eo,qua- maximc in Coruo
ridetur,fuurrima,Miigredinis fplendore, a quo non puduit fponfamfui Iponfi infacris iilis
Canticis comam commendare,'vbi ait : Cincmni eius condcnfi.c^ nigri vtlut Coruus . Pofient in
hanc rem plurimsc coloris nigri laudes in medium adferri, fed c as, quibus otium erit,rclinqui-
mus . Hoc obiter dicimus,fi Coruum nigredo fua dcformem fjciat^omnia nigra pari ratione
pro turpibus reijcienda efic. Atque ita maiorem auium partem. Si vero color is cuipiam adeo
Corui pulli cxofus cll , haudquaquam ille deformes Curuorum pullos iudicarc cogetur , qui inirio a^tatiJ
quamdiu , miuus nigri en"edicuntur,ade6 vtob id a parentibus taquam fibi difhmiles derelidi, tantifpef
& quare i alimonia dcftituautur, donccproprium ipfs atrorem induifle viderint . Quinetiam aduko^
5*f • Tcur^ Coruos albos videre eft,oIim quidem raros,iuxta illud luuenalis.

Cor^uTalhi' ^^^^*^ V*^^^^ ^^^^^'^

''xi.ip.c.s'. nunc noftro feculo frequentiores . Scribit ^ Olaus Magnus in regionibus Septcntrionali-
bus quibufdam Coruo5 albos abunde cofpici , & Gybertus Longolius Coruum album , inqiiit;
in Tioruegia videre rarttas nulU e(l : vt & in infulis Oceani DcucaIeonei,qua? Dania? Regi parer, jtf
vt tradit Boterus . loannes Carus,qui cum Hifpanis in nouum orbcm nauigauit, albas Meru-
las,& Coruos frequentes illic fe vidific afierit . Eofdem in Anglia quoquc reperiri fidem mihi
Coniits al- fecit Regis Gallorum Henrici III. ad Summum Pontificem Sixtum V.Lcgatus D.Ioann. dc
bus apud VuIcob,qui vnum apud Rcgem ali aiebat , ipfiqj a Rcgina Angli^e muneris loco mifiiim , fer-
Rege Gal- monis & vcnatus peritum,aipcd:u pulchcrrimum. Viium fibi fimilem vndiquaque candidilfi'
*'^CU i '^^^^ i'^^"^'! ScreniHimi Cliui^ Ducis optimi D.Ioannis Vvilhelmi, coniugi eius lllufl:rilfim«
ce ui« . p^jj^cjpj lacobx Marchionifia: Badenfi Heroinar picntiffim^,ac fidei catholicar proput^natri
ci fortilfim^, donodatum,fandignarum,mihiafieruitpi^ mcmoria! Leonardus CanfirfS
Hafielcnfis Tungrus Medicin<e Do(5tor,mcus difcipulu5,cuius opera in hoc operc plurimuwi
vfus fum . Similiter patrum nofi:rorum memoria apud Alphonlum Sicili^ Regem Perottus,
dum Ncapoli fub Callifto Pontifice &?iQ.t., Coruum miro candore fe vidifie (cribit, & a Rege
BritanniiE illi mifilim. AIbertus,qui ante trecentos annos vixit. CHonedulasAnquky tam vtdtmus
fropter frigus regionts nafct albasyCr fimtltter Coruos ^jigura quidem indicante eas vere efe dc fpecie Cor^
uorum, & Monedularum, « Ptolomaeus rcfert Leftorum India: regionem extra Gangem , cuiu5
incola^ fyluefl:rcs , ac fcri in cauernis , ac fpeluncis degunt, Coruos & Pfittacos candidos ferre

^ %.deCje' Quinimo ipfe ^ Arifi:otcIes Corui albifua rcmpeftate vifi, oculatum fefe teflem prsebet.
fiCTaUQa.6, Alioquini^^/V^^/^^rrf, Q^^Xx^Qoxyxw^t^^nunc^uammutari , niftpereffecium ^^ky idg^ raro . Multi
uai^^dba ^""Mi^* alfirmant ob afpedum niuium niuofis in locis fieri,vtanimalia multa czndid^L nafcan
euadlnt ^"^- Vidcmus in Scythia,in Pyrcnxis,in Alpibus Vultures,AauiIas, Accipitrcs,MiIuos,Vulpes,
Vrfos,Coruos albos. An vero ciufdem aqu? alimcntum,an (olum loci frigus id cfficcre queaf,
confiderandum id efi*et accuratius j Sed harc res alterius loci eft,& inftitud • Imo vero fi qu*
fabularum efi: authoritas.

Albus erat quondam volucris Vhoebcia Coruus
Nunc importunA prdmia vocis habet.
■* ij.i.^rot. »"<iuit' Strozza ; nempe ab ApoIIine ob linguar intcmperadamin nigram auem mutatus,
Coruus vt quaderepluribuscxOuidioinfabuIofisagemus.Nondefunt,quiartenigredinem,quamin-
«Ibus fiat. leparabilemfacit Arifi:oteIes,d Coruo tolli pofie nugantur . Quidamcnim dcalbatum iri
Coruum affirmant, fi ouum cius pinguedine, vcl ccrcbro felis illitum, Gallina? alhx loco frigi'
doincubandum fupponatur.AIij vn-ica minori ouum fipiusconfricari voiunt. Sed li^chi-

uola

Ornkhologiar. Lib. X I L 691

Qola ego,5j nugls fimilia cxiflimo . Quod autem ad albos Coruos attinet , ciim nigredo Ari-
Itoteh in Coruoaccidensfic infcparabile,quod nempc d fubicao citra illius corruptioncm
ncqueat aul-crri,dubitaucrit quirpiam,nuin ciufdcra reueracum nigris vulgaribus fint fpecie F'''^"^ ^^'
an vero difcrepent, pr^fcrtim cum ^ Galenus in Lycum inucdus , ia h«c vcrba fcribat iLycus ^^"".^^

^^sdysamtfcenfoffucbcoU^^ Veriimci\mcoIoromnis.neq; gro.

ipeahcamaliquamdifferentiam conftituat,autreinaturammuter, pr«tercaciim inciterij k
omnibus,ciim externis,tum \\\tcm\% adionibus^vt funt magnitudo, figura, vox, in^enium ac r
«^ores ijfdem omnino vterquc Coruus albus fcilicet, & niger conucniant, ftatuendum plane c\
eft,eas cnentia haudquaquam difFcrre, tefte Philofopho haud vulgari Alberto Magno, cuius con LT
Ji«cverbalunt. Coruostamvidnms prfpter frigusregioms mfcUlbos ^figuraquU^^ wdicameeas difFcrccii.
^ereejfede fpecteCoruorum, HxcautcmextrinfecaCoruiconftitutiocft. Cm/«/,inquit, Ari- CoruusaU
^^otc\cs,proingluHie gulamhabet patemiorempropevemriculum, ideft,oefophagumquadefinitin ^"^^ '^'^
Ventncuhorificium,Iatumobtinet. HocipfumexAriftotelePliniustransfercnstradit: Aues ^P^'^^»
^u^dam caremfmu tllo, in quem ex gutture demtttum, concomone maturata , fed gula patentiore vtun^ cTV^
tur vt^ Gracculi,Corui Coruis, idcft, Coruinigeneris auibus,alijs vcntri, alijs inteftino fcl iun- ui, '
g»tur Anitoteli. hel renibus , & parte tantum altera iungi tur inteftino in Coruis &c. Plinio . ^ i.HiJior.
^'^ccs leu excremcnta Coruorum alba efle Horatius teftatur co verfu : ^^P- 1 5-

C^tentior.atfi^mdmcrdfscaptttino^uiftcralbti ' FelCorui.

Cfiraorum» Fxce*.

L O C V S.

J OR VI, quantumexcorumnatura,viau,&anthorum fcriptis coIhVimus
I non vnoaIiquoIocodcgunt,fedcumpoIyphagi,&pcn pamthagiiiucomni ^^^^
uorilmt,modo humidisIocis,quopiiciba$iiiIittuseicais,acmortuispa^bn '
tur,modo agris cultis,ut infeaa,& vermes infeaentur,mod6 locis defd^
- cadaucribuslecxpIeant,uiuerecomp€riuntur.f«pcctiam eau
oc m cellis ardihci|s,turribus,arboribus, ubi fruaus& fruges congerc re folent in hycmem, ni- ^^"t coW
oihcant . Aquis infigniter obleaantur in primis, ut Theon Aran interpres fcribit, cum uc rc- ^^'1^''- ' ^
^orrida luacorporahumcacnt,tum uthumidum inde cibum, fcilicet L^cJ.armq.

Suos freta deHituunt nudos in littore pifceSy Lacus cor-

Jancifcantur . Hocargumcnto ^C^IiusRhodiginusCoruum a Floro hiftorico Satyriam
*UemaSatyrapaIuded,aamconijcit,tanquampab Coruorumfrc ms.

SUentia apud Artcmidorum lacus ad oram Gallici Occani Coruorum nomen fortafse inue- ^L.,.gcog.
^ ,cuius Strabomemmie. Inagroitemuberrimogregatimferuntur,cuiusbonitatcmfre-F^^"l^^^^^^
^^^^^t»^^onumcroprodcrcfoIcnt,nosq,sutmonetCat^
4^ 40 tnfequentes. Contra ucr6 perfiertkm agrum, & infruauofum. uc inquit ^ ^7'^

rec^ Ariftoteleincolunt. VndcinCranoiieTheflali^oppido.uxtaTcmpc^nunquam plu- *L.^.deam
*es duobus rcperin Coruos,Ha?catcus," Anftotclcs,& Plinius mcmorant. Quin & foLtudine ^.4».
^arc eos commune hoc prouerbium, B«aa* i ; xo/^axat^:, innuit.Cum enim cadaueribus delc- ^ 9^ ^'^fior.
^entur,fit,ut in locis folitarijs, & qu? ob cadaucrum purorem,& horrorem homincs fu^ianty 5?^'^
lunt ea,in quibus dc fontibus fupplicium fumicur,aut ubi iumcnta.aut alia bruta morbo cx ^^0"''"^"'

^^<^aadegIubitonbuscxcoriatur,coirepIcrumq,-acconfpicifolent.VndcHoratiusdiccbat.incoln^^^^^^
NonpafcestncruceCoruos. * jn mirL

^Qmum folitudinem afFcaarc ctiam facr? liter? teftantur. ^Efaias Prophcta, cCim urbcm dc- bUlbus .
5t oiaturamiringnificat,&habitatoribusdefcrtam,inquit:^ tan- cur fbliai-

ij^amaucsfohtudinisamicas. Summa edamnonnunquamarborumcacuminaincolereui- J^^^camcr,

*»tur Mt'U.*l^.-.,.*«.,o e A ^ r . ' . . ^ Cap.^4,

«. f - - — - I . ...^«.....x.w w ».-'.VWb7V«>. bM. > • **Wl.VH.i\J

^ ^8nusCoruosinGalIi?quadamciuitate,qu9Coruatumuocetur,annos plus quam ccnte- Coruarum
. os condnuosin turri quadam cgine,ncclocum unquam mutane,etiamfi fubtraftis pullis in- calli? vrbs
^*aal!icerentur;exquo&conftantes&loci,cui femeIanueuerunt,amatoresefleinteIIigi- ^"^ ^^^*
tel!^' ^^g'onem edam nunquam mutant,autin latibula fcabfcondunt,utmuIt^ aues ingrue ^^^^^
^^nyeme. Semperapparent,utpr?tercxperientiam Ariftotelesquoquedocet. Naruraigitur ^,^'^''^'
^tempcneseorumcuiufuisacrismutationemfacile tolcrat,&quemadmodumobdiuerfif- ^,^^^'^^

fimuoi

6gi Vlyfsis Aldrouandi

fimum vi£ium non hunc,aut illum peculiariter fibi locum cleligan t , fed dummodo Jilimctum
fuppetat,degerc facilc full:inent,ita etiam non vna aliqua orbis pl.jga,aut regione, fed vbicL fe-
rc terrarum abundant, Theophraftus tantum citante Plinioin Afu nonnafci,fediuueditios
Coruosefleafferit^

V O X.

Voaimnu ORVVS maximcomnium auium,inquit Aelianus,multosclangores,&variasro^

mcius. t ccsfundit. Quarummultitudinem Fulgentiuscerto numerodeterminareaufuseir,

\^ vtauthorlibridenaturarerumcitatjfexagintavidelicctquatuor . Hanc varietatem

rnh. -^.de ^ Porphyrius in diuerfos alitum afFeaus, nec malc referre videiur. HuicfufTragabatur Virgu.

b ^n m Verttmiur fpecies animorum , 0" peciora motm

* Nunc alios,alios dumnubiUventus aiebat

Qcore. I. . . *

Conctpiunt .

' Lih. 4. dc i^Q^^ c Lucretius :

Et alibi

Longe alias alio iacittnt in tempore voces
Et cum de vtciu certant pradaQ^ repugnani .
Bt partum mutant .

Mutant cum tcmfeJtatihns vna lO

Raucif(/nos cantus Cornicum ficla vetusfA
Coruorumj^greges , &c.
Itaquc cum Serenitas aduentura ell-,

Tum (vt ait VirgiIius)//2'«/^'«/ Coruifrejfo tet gutturtvoces ,
Jut quater tngcmtnant ,

Plauiarnm E contra cum imbres imminent, grauem vocem fubinde repetunt , autmagna? pluuia; ftilja^
piaeragiu . voce imitantur & fubinde proferunt JtAag, vel confufam inft ar ftillarum pluuiac voccm eddt ,
vt Aratu5 docef , ve/, vti/iquic Piinius , velutt fmgultiendo latrantes carptJm vocem reforbenr*
Venu. Quod fi veutofa iuftet tempeftas,eumlacratum continuant. Alioquin propriam,& naturalcm
liid '"^"^ voccm tefte Nonio,crocitum veteres e/le voIucre,quem nullo patheraate, autaeris tempefla-
'^^^lnAuXyk immutatus occmat,vt ex ^ Plauto conftat de Coruo loquente :
y^-^^ Simul radebat pedibus terram, voce crocibat fuct^ •

Ita lcgit Nonius, vt a crocio verbo quartse coniugationis , crocitus nomen quartar item decli"
nationis deriuetur. Alij tamen,& pleriq,- pro crocibatlegere malunt crocitabat.A Corui eniifl-
Coruus \ voce,a qua iuxta Varronem haud fecus atque Cuculus,ali^q,' muIt^,Coruus nominatus fuit,fif
voce did'. fadlitium verbum croco & crocio,a quo crocito . Inde vero crocatio, & crocitatio , & croci-
tus deducuntur,quar (unt,inquit Pompeius, Coruorum vocis appellationes.Etfi igitur croci-
* Uh.i. tus fit Coruorum, ^Plautus tamen eos cantare dixit,vt Nonius refert. Mihi fanc admodum i^
In Aulu- propria videtur iftaec cantatio, ingrata cefte & obftrepera . Allegoria eft quod ^ Symmachu^
_ habet . .^iid tib/,\nquitymter rauca cornua Coruorum Hrefitusblandiatur . Cum enim hic locus ali'
Symmac"^* ter aliquaudo ledus fucrit,nempe hoc modo . ^idttbi inter rauca cornua eorum blandtatur firc^ ^
coiTcaus . fiitds ? Francifcus luretus omni pignore contendere audere fe ait,reftituendum efle locum, eo
quo diximus , modo . Vt videlicet hic Ct fenfus . Quid tibi inter media cornua & caftra ver-
fantijlenocinari polfitoratiomea tamiiiconcinna,tam illcpida,quam Coruorura crociunt\^
, ftrepitus ? Nam fanc per rauca cornua tubas intclligit , quarum frequens vfus eft in exercitu *
verofcriptoremCoruocompararinon nouumeft, cum Perfius in anteIoqui<>
«o compa- Satyrarum ccu rem nouam & infolentem proponens,dicat Poefas Coruos,& poetridas Ficas cart'
lacus. taturas pegafeum melos ,fimodo illtsfpes nummi refulfertt . in/inuans Coruos nihilminusquamca"
nerefolere,ideoq,- multo minusdulcemelosperfonare. VndeLucrerius, etfi& ipfecantuiri
Coruis attribuere videtur,di6tionis tamen improprietatem appofito admodum epitheto m^- ^
nuitjcum ait: 5

Mutantcumtempeflatibusvnaraucifomscamus y&c.
Hinc& alij quouis porius,qu:im cantus nomine vocem eius cxprimunt . Albertus auem, V^'
Auis cia- de clamof im vocat. Eodem fenfu Coruum vocalem Ca:far Germanicus dicit eo verfu :

. Vo<=^lisrolhoCoruifHpcrhydra^lucet,
^ oruus vo pj-j^jy^ i^fjrare dixit. Vergilianus patria,& cantu Baprifta ille increpitan
Lari-ans . Jncrepttans Coraus volttcrcs^ftrasj^fi^garct .

liiacpuis . Quod quidem cpidieton ex (lio Virgilio defumpfifle videtur :

lEte^dfltt

Ornithologiie. Lib. XII.

5p3

e fijiu defcendens agrnine magno
Coruorum increpuit denfs exercitus alis.
Auienus Aratum transferens ftridentcs Coruos facit.

" £f tenui dum Hridunt guttitre Corui,

£x his intelligimus Coruo vocem minimc fonoram eHe^fed raucedine, & ftridore quodam au
iesottendentem,ac velunafperitatequadamradentcm . Q^iamquidem Grseci verbo quo-
«amproprio,quodafperajfitpronuiiciationis,exprefscre. K/ja^C^/^/cnim^aut ^pcorup vtdocet
Varuius,verba apud Grxcosdicuntur de voceCornicis , aut Corui peronomatopeiam pro-
jo Pfer afperitatem , & vocis vduti fcabritiem . Audio Germanis voc5 fua Cyrabrica Kratzen
Klemenequod fcabere. Sanc voxilIacras,tamerudit)s,quamidiotiscumolim, tumnunc
^oruino,idefl:,Coruo propria perhibetur.Autlior libri denatura rerum,C^?r««j,inquit,rf///xf/4-
^<ifa,mhiUhudfonare nouit.quam crascras. Huc non incocinnc adducere licebit, quod D. Atha
mOo accidille ' Sozomenus inter fcriptore* Eccle/iafticos non infimus tradit, e quo interpre-
t^itionem huius Coruini cras , dikcrc poterimus . Inter cajteras , quibus virum hunc diuinum
cum pagini,tiim Arriani affecere,contum elias : in crimen ab ijfdem falso vocatus eft , quod
qu«dam per pr^ftigias magicas ficeret . Nam fama cft,quodam tempore,ciim per plateas cu
uitatis incederet, forte fortiina Coruum verfus eum volitantem crocitafle, turbamq^ Gentiliu
caluaftantemeum,tanquam prarftigiatoremirrifiae,atqueade6poftulafl'e,vtquiddixinet
ao "r.^''""^ eis memoraret ; Illum autem Jeniter fubridentem dixiflb,cras ; quod Latiiio fermone
«lem proxime fequcntem fignificat. Qu,ire ciim iftam vocem emiferit,obnuntiat vobis diem
^raitinum vobis peraccrbum tore, pra:monftrat cnim vobis mandato Imperatoris prohibita
,nc vcftrum dictn teftum,qui proximc fequitur, celebretis . qua. A thanaflj prardiaio , licet
iplis videretur ndicula,vera ramen exritir.Hincortum eft,vthomines diff^^^^^
craftmatores Coruos imitari vulgo dicamus,& Coruinum cras canere. Q ua dere ' D Aupu-
ftlnusira fcribit. ^rascras Corutvoxef ,ipfaresefi,qu^multosocctdttyun,d^^^
to ofttum claudttur, Rcmanfit foris cnm voce CoruinaMuia non habuit gemitum Columbinum 0 1 1:1
redemonetPoeta: * N^u^ic

ToiIemoras,»ocuitfemperdiferreparatis.
Et antiquus ille ry thmus incerti authoris .

50 k ^^"^^*^ ^^^^ ^"^"^^ ' ^^^^ Coruis.vana^ vanis.

nidorus vocem hanc fuam naturalem e profundis haurire prsccordijs Corunm,ac e pedore
vdutgrunniendo educere,vnde Coruos a cordis vocenefcio,quam reacdiaos efle conijcit.
Vuar yero haaenus de Corui voce a nobis expofita funt, de natiua faltem,& quam fua fpon-
^e,nullam etiamnum hominum arteaham edoaus edit, mtcWigedz veniunt. Alioquin & bru-
orum,quam pIurium,&hommum vocesfolertiifimc imitatur. Oiiar ratio eft, vtprarterfu-
Periusenumerataalia ipfi epitheta,quxnimirumad vocem pertinent,abauthoribus attri-
i^uantur,dum nunc loquacem,nunc garrulum,nunc aliofimili nomine appellant . Qua de re
"ura pluribus agem us .

Smdcas.

Kratzen .

Cras vox
Corui.
D.Athana-
fij praefa-
gium i vo-
ce Coriii.

Procrafti-
natores cor
ui ciiAi,
* In Euang.
Matt.c.iy,
Procrafti-
natio no-
ccc.

^ Lih. 12.
Orig.cap.-j.
Ifidori cr-
ror.

Coruus a-
lias voc»s
imitatur. j

40

ODORATVS, VOLATVS.

CO R V O R V M odoratus fagaciffimus fane eft , & Vulturum fortaflls haud impar,
de quo abunde cum loquuti fimus,fuperuacaneum iudico . Lucretius Coruos quietc
odifle,& frequenti obuolitatione gaudere innuit,dum ait : Volam*'.
Conueniebat enim Coruos quoque /dpe volantes
^ . lEx alhis album permis ia£iare colerem

^imili ' - - -

Voi

ratione,& Baptifta Pius mobilitatem ijs attribuit :
\JMohilior Corui$,fatyrts^ fugacibus . *

, .^latum tamen grauiorem , & tardiorem eos exercere quis coniecerit ex hac ' Plutarchi * %\
5^^utoria. Tituslmperatorcumin Ifthmijs aliquot Gr^corumciuitatibuslibcrtatemdonat n^nlo
^^ca per Pr^conem promulgata prac immenfa vocis gaudenrium muhitudine,ac magnitudi-
^^3ccidit,vt Corui,qui fortc fuperuolabant dcddtrcun ftadium,acrediui(b. Nam cum vox
Pcrmagna,inquit,editur,ipfius vi difiun(5lus aer nullam volantibusfirmitatcm exhibet. Vnde \
^^^sclamorisi£^utanquamfigirtaquadam fauciaticexanimesconcidunt. Poteftetiamqui- '
jj^maeris vortex.ficut&pelagi enbqui violentoimpctu circumagat. Idem Dionteftaturin
ompeirebus, fcribens popali clamoredinbnofuperuolantem Coruum grauiiis \di\xm dc-
'^uflc m77r%p ifz/3povTi^Tov tanquamattonitum. Veriim,vtuidetur,fiCoruiautr3mpernici,

agiliqj

Comi c*
aere doci*
dunt.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

OrnithoIogisE Lib. XII. 6ps

«giricj; tamqjvcgcfo, nc veliementi impetuinvoIatufuovterentur,niore Accipimi,autalia- Comi cui
nim ettam amcuLirum . non ita facilc uocum iftu uelut dcturbati in humum delapfi fuiflcnt. ^^cidc-
Sed ciim (ut Faufti uerfo utar ) . •

iVc>;f regcret volucris nigrantes Delphka fenuASy
jutabcorporis pc>ndus,autobimbeciIlitatem,feu impotentiamquandamuolandi, hincfa-
^tumuerilfrmiIeeft,utaen5uerberationi refifterenequiuerint, quemadmodum & pifces in Pi^ccs^u^-
procellofo mari diificilius multo nare confueuerunt , quam in tranquillo ; ajij tamen alijs \ >
gnus,uel commodiijs pro innata uelocitate, & agilitate , (\c Delphini impctum non ita quid-
^^uisremorarur,utaIiumquempiampifcemc?tumue. Volatui fane natatus ualde fimilis efl: , volams &:
fiaptilh MantuanusnatareCoruosdixit his uerbis. natamsVi-

Et nemorum denfas crocitans natat agmen ad vmhras* miles ,

Miluus caud^c fua: flexu in aere,gubernandarpuppis in aqua rationcm vidctur docuine.

CIBVS, POTVS.

CO R V I uoracitas multis authorum locis famofa eft,alioquircip(a notifrima.Hinc Lu-
canofamelicusappdlatusfuit; Voracitas.
Vtdtur edaxy auido Coruus fAmelicus $re.
i rudentio vorax.

Nam fi fcrina immanftas

CM anfu efcit , ^ clementix ^

Coruosvoracesmitigat ^

Et alibi:

^od canibusdonet Coruis^ edacibusvltro.
Similiter LuchnwSyParafitos quofdam Coruis comparat,qui nufquam nifi in mcnfa adfint : Salue
here, inqui t, fac vt tfios adulatores facrilegos obferues, cfui mlfquam adfunt.nfiin menfa.praterea k Cor-
uisnihil dtffcrunt . Coruus autem , (\ quar alia auis , unde uel maxime uoracitatem eius \kc:Lt Parafui
coliigere,poIyphagos eft,uel pamphagos.Hinc Macrobius . Corui,& Cornices.mc^un^fnultipltci O
^tbovtuntur .omntbus cadaueribus inhiant yvmuerfisij^/cmimbus infidtanttir yfru^us arborur/? perfc- P
^/^«/«r . Reuera profeao inftar rapacium, carniuori funr ; inftar Gallinaceorum , frugilegi ;
inltarPicorum uermiuori;inttarStcganopodumpiiciuori,denic|jmulraiumaliarumcarpo-
Phagaru more feminibus,& fruaibus uefcuntur.Carnem appetunt ciim crudctn:, ^ua Orni-
J^ioiogus Coruiuos pullos aliquandiu fenutrifle teftatur, ( nosauiculas uiuas e-f corr ;uilie
^ccipitrum inftar, easq;& deuorafle uidimus.) tiim uel maximc morticinam, idelt, ariimnlis 4.,,.,.
^"ufpiam non recens ma^ati, fed perfcnulla uicxterna> at morbo cxtinai, quam auidilfi- ^ eoi i ur
haud fecus,atque Vultures profequuntur. Cqiuus.

Ntgrantesjfpetuntproie^4cadauer4Corui.
"iuc Prouerbium Ba AA'!^ xJpanac : & illud * Horatij •

2{onfafcesincruceCoruos» •£p'^.7»

llf^'"^" fii^f^cndcris,quodfu(pcndiocxtinaorum cadaucra CoruisgratiilJmafint. Vndc
^Vlantuanusinquit:

w Cortte vorax tnuade iBud mortale cadauer.

Beroaldus inter f^da animalia ipfum cnumerat :
JnseBina canesy omentumydr vifcera Corui
K ^ Difcerpanty rabida catera nembra lup^ .

Jtem^Scaliger. .^,

K^iB tlh caputy atque rotantia peeiora circum, ^

Funduntur Pic£ ignaua C§rui^ feguaces ,

Sollicitata^ Vulturij gens improba odort*
5^ Latinos fequuti Hctrufci. " Arioftus :

D^ogni falute hor defperato Gano ' ^dl!$^'"^

^ Di Coruiy dr Auoltor ben fivede efca , ^ '"^^*

^ *tcrum; ^cam.iZ,

lo non ti poffo dir, quanto niincrefia ftaft»i6^.

Del mio Signor che fia rimafo al piano

fer Lupiy e Corui, oime troppo degna efca ,

oruis co-
aiari.
'orLU oin-
nluori.

Etrurfus

6p(} Vlyfsis Aldrouandl

Et rurfus vbi Orlandum Gabrina? Comites occidencem introducit :

£t qtidlr dtt€cca per vtuAnd^t 4/ Corbo
*Cantl 2 7. ad (brbum arborem fcilicet^vt fuperiores eius verfus indicant. Item *^ alibi :
Stan» 3 4* Eglifecton veder come il fidde

PcpuipredadrLupiera^edtCorbt.

^cantk.19. Icem ^Torqujtus Taniis,quem do£tiifimuPoecam,Homerum HctrufcumnominarefoIeO;
hikrolymx itaTancrcaminducitloqucntem ;

^'■^^'■"^^ • i^dunque rifla

llvalorofo Argante ai Corui inpreda?
Ahper Dio nonjtlajci ^e nonflfrodi ,
O dc la fepoltura ^ odele lodt .
^Cantg^ Et ^ alibi firapliciter de Auibus,quas ego vcl Coruos,vel Vultures interpretor,dixerat apud ea-
dem Argillanus Ariodinum moribundum alloquens :

Hur tH qu} mori in tanto

lyaugei pafh , e dc Cani , indi luipreme
^ Col piede , e ne trahe taima , el fcrro infieme .
Item rurfus alibi Argantem ii jducic iurantem,iuramentiq,' Hierofolymam & ca:Ium ipfum tc
fles citantem,fefe nfiquam cnfem a lateredepofiturum,priufquam Tancredim occidcrit,Cor
cadauer eis expofucrit :

Odt GicrufaUm cio che prometta
ArgantCi odil tu Cieloy efe in cio manco
Fulmtna fit l mio capo , to la vendetta
G ittro di far nt thorntcida Franco ,
Che per U roUei mortc a me safpetta ,
He quejia fpada mai depor dal fianco
Jnfin (h'elU d Tancredt tlcor non paffi ,
JE7 cadauero infame a i Cortti Ufji :
Diogcnis^i Non iniuria ergo Diogenes dicere folet multo prxfl-arein Coruos, quam afl*entatores incide
iflumdeVa re. Illosquippt mortuos^hos viuentesdeuorare . Joannes Boterusrefert Azzanegos popu-

lalicis. ' ' - - ' — ^ • ^ ■ rt' -r- • ■ L\x

Azzaiiegi
Coruas

Aa^arium tur.Thucydides refcrtin fa^uiirima illa Atheniefiu peflilentia,'cadauera paffim infcpulra,& ab
pcfiimum . omnibus animalibus intadb iacuiilc,aut /i fortc ea gufl:aifenr,f ronnus inrerempta fuifie.Hin^^
Acheaiciiu & Corui circacadaueraobllTuariminime confpicicbantur, ita vt vcl illud aliiiientum ,quod
rnaximapc naturali quadam propenfione(quantumuispntidum acputridum ) fummaq,-auidir3te,ccii
Piu<^iblis S*'*^*''^ admodiUB cupedias alioquin expetunt, auerfarentur . Licet vero morticinijs vefcantiif
vl.v^anrur ^'^^"'"^^ Iubcntiifimc,nonnunquam tamenfrugibus vi£bitant,fi illa dt{\nt. OriiithoIogusnJ'
Comi . puUum Coruinum pane aqua madido aliquadiu aluifle.QiTod prserer naturam eius m»'

nime viderideberrcum alia? Coruini generisaues frugibusatquecibo potifiimum vefcanfurt .
Spermolo- adeo vr Moncdula , & Cornix fpermologa carnes Qmnino non gudent , ideoq^ Spermolog| ^
gi An/lor. Ariftotcli^idefl:, h ugilega? a frugum efu dicznxuv, Pi/ces cdunt cum viuos fi forrc narf^
Piices edu- fuerint, tu m mortuos maxime . Ita Delphini cum pompylum guftarint , inefficaces & ftupi'
tur aCoiuo redditi,fla(^^usq; in littora eie(Sli, a Coruis , Gauijsq^ & cxtenVmaritimis auibus exeduntur»
Angloi um vt A elianus cradic . Hinc apud Anglos lcge cautum eft, fub graui mulcla , ne quis vim Coriii^
lex de Cor- inferat,c6,qu6d non folum cadauera eius infular,fed & ^xict^ a mari in Iktore deftirutos abfu'
^^^^' m uit,quora alioquin putrilaginofus ac foetidus habitus aerem inficeret,vt author eft ^ PetrU^
A^dhci ^ellonius. Vermiuori prsjterea func,vndefit,vrin agroreccnsvomereprofcillofrequentesa^
Verme/e- g^cgatim obuolitantcs confpiciantur,nempc vt Lumbricos , aliaq,- infe6la,quae ante tellus oC'
tlir Coruus. culebat,nunc ver6 aratro aperta magna copia promit, dcfiafcantur. Docethinc cerr« bonit^- ^
Coi "us cur tem cognofcere Cato.quem Plinius Vicans ni h;^c verba {cribit: lerra temra eft(yx. Caco vocat} f
hydrum ce colore fulUyttwptratavhtrtattSymollts factlts^culturd,d)LC, cjuamrtcentcm exqutrurjt Jmprob&aUt^l
pi/re djca- vomcrtm eomttantes , Cormj^ aratorts vefltgta tpfa rodentes . Quin & hydrum'ab ' Ouidio cepi^^
^^^l dc FJi ^^^^ ' ^yjiod etiam ferpentibusforte uefcatur . Fruftuum quoqueomnegenuscibumip"
Fiudibus r^f '^f ^^^"'^ poma, tum nuces, & in primis ficus, vc Archilochi apud A thenarum hoc docc^

Coruuspa-^lft^cI^O"^ .

fcirur. ff^f^^t^u^^pafcttCoraos^petfnfavidetur^
^ Lih. 1 3. f^^P^f externos hUnduU Pafphtle •

Occafio

OrnitliologL-c Lib. X I L 6^jj

iine ille-
arbore

Stahnt Acihttc (icns duris dcrjfijjima pomis,
Tcmnt cdm roflroy non crat afta Ugi .
Immcmor irrjfcrtj. fcdiffi fub arhore fertur ,
I>um ficrent tarda dulcia fom»mora ,

Adianus aliter rem narrar,& a fcgete moram Coruoinici^am fabulatur,inquicns; Cornusma^
^ l**f^gcte inuenta adhuc vtridi inueHtgare volcnsgranum frumenti, exfelians donec maturutffct.manda'
f»m Domtni neglexit. Verum quamuis hscc fabulofa fint,neutrum tamcn Coruorum natura re-
PUgnat,non minus enim frumento,quam pomis eos vefci paulo ante docuimus.Neque a Cc- CGrmv^ cc^
«jJiorum efu quoque ab llinent,imo vero tam auidc ea appetunt,vt cum pediculis fuis funul ea ^^^^^ ^cki-

M ^''^"^'^*^"^""^ ^^ben-,vt /ntus redufi o/Iicuh refpuant. Verum hoc loco obitcr lulf j Cirfa-
f is Modcrtti Ariminenfis viri fide digniinmi, & in arcanis naturx indagandis indefelll obfcr- nVModc-"
^antiunculam (uper hac rc,ciim quod mira fit, & auditu infolcns , tum quod ncmo quid talc lad obia>

co mcmorir mandaucrir,adijccre placuit . Eft autem ifticc : Ciim vir illc Coruum forte do- uatio .
11 lu« aIerct,carncmq,-,panem,nccnon & frudus cxhiberet,fortc in Cerafa incidcns, ca quo-
S^e 1 h manducanda tradidir^qu^ Coruus auidiifunc arrepta vna cu olTiculis^necnon & adh«
entibus pediculis dcgluticbar , &cum mox a binis horis pulpam pcr fcdcm rcijccrct, eodem
empore pediculos & oHa per os rcuomebat. Tum vir illerei infolenria miratus, pcdcs agno-
rum ui frufta concjfosCoJumbaceos uero & GA\m:icco% integros,exhibere coepir,& horum
Suoqucorta pcros codcm temporc rcgurgitafle uidir.Nunc ut Corui pafVum abundc omnifa
no eduliorum generefplcndidum cxplicuimus, fupereft-, utctiam quo gcnerc porus & qu m- Potii
do utatur,uidcamus . Fons aqux gelidx fiticulofum Coruu rccrcar, rcliquo quidcm anni rcm ^^^"^ '
pore,ucrum arftarc immcnfi fiti torqucri fertur. Idcirco anrhori Priapeac fiticulofus dicirur;

autCoruusnouitfittculofus. ' fit'

1 toi*

ueamr.

Huiusjci caufam exrccentioribusLeonicusThomarusindagansitadifpufat.Cur Corui^fla Cur .rftarc
te,(ex^enisCutaiunt)diebus a^grptarcdicuntur? idautcmfitimaximc contingerecredunt, .Tgiouc 4-
|cjUiide6^<iticuIofifuntappellaric' ^"^u^^^^^lui profluuiotunc maximctentaturhieuolucrcs ^io.
<x malc habent? Nc igitur cogenito naruraliq^ morbo humidiras extrinfecus addita incrcmen
ta ruggcrat,ab omnimodo fe abdicar poru. Non igirur,quia firiunr, laboranr, idcirco fitirc na-
tUralircr cupiunt . Solutio huius problematis petita eft ex ' Aeliano ita fcribcntc : Coruus qttod ^ny^jj^
^J^fff^ftrmporea/uire/axationefe/ahor /\t Simocatusnon Minuc.^^.

»0 humidis cibis,fed a potu Coruum abftinere tradit,propter uetris profluuium. Hyginus alia
^dfert caufam, ne^ins cum, quamdiu iicus coquunrur , biberc pone , quia runc gurrur habcat
pcrrufum,quo quicquid haurirur,dcnu6 effluat. Alij caufam in fabulam refcrunr, & Coruum
Apolhnc^quod adaquam puram efonrehauriendum miflus,diuriiish«nflbr,hacccf?ario.
i^«s pofna muiaatum,utquamdiu ficus maturefcunt,id cfl:,anteautumnu fiti aegrefccret , quia Quim
^^Uklehcetharumedciularum dc/idcriofacrificaturoPhoeboinmorafuifletaquamcxpc<5tan- non bib^u
^•Namque apud Ouidium Coruo hoc oadio minatur :

uif tthi dum /a^cns harehit in arbore ficus ,
De nullo gelidtg. fonte btbantur aqu£ .
Xi« (ane poena, ficfatisgrauisipfi inflida haud lcuitcripfum cruciat,ciim natura fua potus
*^^modumfitappetens,&£tis impatiens. Q^odquidemueIexeocoIIigcrelicet,quod^Pli- ^L,io.c.^y
j^^Us,uti rem gcflam narrat . Tradendumyinquityputauerememuri^^uidam, vtfum Coruum perfttim Com
*9ides congtrentem in fitulam monumenti, in qua pluuia aqua durabat ,fed qua attingi non fojfet , ita de^
f^^^derepauentemexprejjiffeta/ieongeriequantumpoturofugiceret. Verifi-milc/anecftintoUcrabilcai
fitira hoc a CoriK) cxtorfiflc ingenium,iuxu illud Virgilianum 5

Lahor emnid vincit

Improhtts.drdttrisvrgtmmrehsegjefidSi
*^tilludPcrfianum:

r^fertds inxtnH artts ,

Nnn RAPA-

Coiiuis ra-

()p3 . VlyfsiJ AldrouanvS

RAPACITAS, PVGNA.

Ff^?^^^^^ A P A C I V M fanc rutnram etiam Coriius atmubtLir,quod non mortua tan

I viui ctiam animalia impugnet, rapiafjdeiioret. Albertus Alaudam
lo :i Coruo deuorjtam feobrcruarte fcribit. Ego fanc media hyeme
ifuperte6lum afledentem ex infperato a Coruo correptum , & nc
f^r^w '-i» ' ' "aliorumPancrculorum,velquerclis,vel ftrepirumotQdilaniatum,
Partcr ca- ^js^ s^,^| [^^^^ parum e1>,ri cum eo comparctur,quod Aelianus (cribir,ncpc

*!l<V de ^'^^^^^^^^"'"^^^^''^'^^^"^^'^'"oniadeft-itutos ipfuminuadere, acdeuorare,tum prajfertim
anim.c. 43. ^^}^^. ^^^}^^ confc£lus,nequc vi£tum quacrcre,neque aggredientibus relu^lari poteft.Quod an i'o
c:oriuis a "i^"'-» famcafi fponrefjcJant,dubitarequispolfit. Atcum Coruum etiam ad venationcm in-
pullis dcuo Accipitrum,inflitui,a!iasq;auescapereexpcricntia,necnon vcrcrum authoritas tcftentur,
ratus . veriflmile videtur rapaciratem impiam hanc ipfis innatam ell^e . Nam & lcpus Corui , vel vo-
Corims ccm haud fecus,atque Aquil« teftc ^ Aeliano formidare dicitur . Quod fi verum eft,ide6 fieri
nlluiuuT^ pi'^babile cfl-jquod d Coruo Jepus capi metuat, aut aliquando capfus fuerit , ^inimo CoruuSp
Lcpus vo-'^^^'^^'* funt*^ Aeiiani) Aj!uUruhUcUmimoconcedit,qnominuSyqt4hm hxc sudAx fit ,:^on enim con-
cc.w Corui pt^fi^* txntum ammxli<i venire af$dct, fed contrA aftnos bottcs pugftat . quorttfn tn ceruictbus con-
timet . fi^^f*^ (os pcrcMtit.Ac mnltoritm effitdit oculos . Sic Ariftotcles aduolantem Tauros , & AHnos fe-
^L dcAmnu rire, & eorum oculos lacerare tiddk . Venim iftarc animalia non tam cibi , quam vindi<51:a:,
i}.ca^, i r . aut iaimicitix cuiufpiam occult^ caufa iuuadi a Coruis conftat . De quibus in capitc de An- 18
L.i. cyu cipatlieialadus^
Coiui au-
dacia-, ad ^ ^ ^

.^.uac- NIDVS, GENERATIO.

Educatio,

*9-Hif.c.^l

Qviot pa-
riat.

^Lib.i. de

^^^^^"^^ON^ opcram datnrus Coruus,nidu aut in celfarum turrium
for^miiiibus, aut alciirmiarum arborum cacuminibus plerumqj conftruir , in
quibusaurl orc*Ari{lotelc,nonbinamodo,vtaIiquivoIunt,parit,verumctia
plura,quatuoi2iempc,autquinque, Paritaurem,fouctqiOUa,coit,&nidifi- '
cat mcnfc Marticvt aflerit ^ Oppianusidque,vt volunt eruditi& cxpcrti, ti-
^^"»'dusto!iirriuimficir, aquibusoua_eiiisnerdiaiunt. VcramdecoituCor-
Cm^rti- "orum,qua ratione fiat,non parum inrerfcauthorcs conccrtant . Docet nos in primis ' Ari-
metionitru ^^tclcscuius aurhorifatc f^andum nobiv iBcrico putamus,Coruin^ fpcciei aucs minus valcre
De toiru Venere,Oc rarocoire, ?ipn cotnntmtem Corui mares cum fxmtnts , inquit Oppianus , prmji;u'irt
coruorum. car,ru quodam v(,ut hymcn^o cas dcmulfcrint . Hjt vcro martbus tta conctltatd admittunt . Hinc lia tu*
cotroucdia vulgi crror,quod vt ^ Pli nius fcnbit CoruHm ore coire. & parere drhttratur, ideo^, grauidas, fted. nnt
.dcgcner, Coruinum oimm pir ospartttm reddfre.atque in totum dtficulter parere fitecto tnftrantur . AriftotcIcS
'^tio c 1 2 J^eg^^^'^^^ j^lam in ijs en'e,qualcm in Coluiiibiilipi' cernimus , Sed ' eundcm .

«"dc Grmr. ^P^^'^ audiamus,qui liac de rc ita fcribit , Sttnt qui Cdrucs,^^ ibtn ore coire opinentur^zntcr quadrU- ^
Mim.i.c.6 f^f^^^ ettamCMuH elam ore pnrere . Hxc entm, dr ^^ruxagoras, cr altj quidam naturales authores firi-
<Zoa\i la o bunt.fimj/bcitervAlde, & inconfid:rate,qui tn auiurKgenereratiocinationeffia faUuntur.qticdraro Cor-
cernumur uorum cottus cerndtur, roJlrorunconiuriCtio fipenumero , qua omnibus id genus auibus foUtA e/l,qucdirP
coire. C^fjncdtilts^^quas manfietas alimus, plammefl . Genus etiarnColurnbimmhH idit^ flctt . VernmhAC
Non pcr os quontam cotre vtjHntur , ea fama carucrunt . Corttinum genus li^tmftim non eFt , qutff pe quod paru0
^arere. fAtundum ftt^coire tamen td qttoqtie vfum e/i . Sed entm non cogit&jSquemal^odum femcn per vultu^m
deuentAt ad vcntrtculum.qui fem^er quod ingefium est concoquat, vt fatet in ciho perjictendo, abfurdum
finmtno cH , VuluasjuUn» id quoque auium gcmts, <^ otiahahere ccrnttur iuxtjL fqtu?n . Harc A n^o-
teles. Albertus hunc locumcnarrans ^J^icennaf\\\Q^-\i^diligcntiusconfidcrans fcrtbtt fevidijfe
duos Coruos coirc.non Aluer,^ukf^^ autim tn homtnum confpdtu coeunt. Jtaque mul*

tt, cum vtdentcosofeulatnter fc confcrre.cotrc putant. Mihtvcro vtdcttn kas aucs foUkAjmlucem, &
... crepufculojoire.quo tcmpore ab hominibus non videntury nec ohjeruatur ecrum coitus , Sic ille. Chri-
^nce^x] cr- ftophorus tame Enceims in tam clara luce cum vulgo potids ineptire,quacum Arift.vt Philo
Kolcijirabs ^^P^-^^^^^ decebat, bene fcntire maluir, eril 3^x\qc\^s eius /it fcntentia,verba eius ii^c (mt- -^^f^^t^
^ ducs ore C0nctpitwt,(<r coetint.vt Corut ex ojctdaiionefacla ,vt ft in Coiurnbisjicet hoc ncgat jlrijt.nec €g9
multli adjirrno.quta non vtdi coeunteSyCoeut.n^Corui ctjxa^utnocitumyerniijoqidor nuc de reris.gj}- rri'
^nts Coruts.qut afbno voctsSaxonibms Kotckraben dtctitur.O^pcr qHadragefma excludiit pultos ,& fouct»

Ornithologl^Lib.XIL

Ccrmsmntnrts frugibitsoutrefert,
^^'''(IfnhvtCortit.mvcriorecoeintmfrigore.mrnfivu^^

-»jt tnctdens tn m»ric,dam corrum^eret , & proficTo ex fpecics, qn^ tempU sncolit , 'Mo„ed„U diclx

10

on eaiKiem ob caiifam c^cer:e eciim aiiim.intes.quaccuiique hyeme coeuiir, id ore taciunt >

quomodo Irig is non etum peros irrumpere «que, ac in macricem po/ier per r
jnulto quam vuluaampliorcm ? Sed inquibus rebusanfit afHrmarenon poirumus

meatum
curfinc

^^i^Corao nunquam mcmbrum inos a mare infertum vifum fuerit. Addequod hic locus
^ageneranoncm lc-.niniminimcidoneuseO:, vt ex Piiilofophi verbis Jiquct? Quareetiam
'^uinam ficn Coruo inniiuatab his,qui Fcllatorem eum vocant,&:turpisi!lius volmuans
^•iur,quo J tamcn faluillmum eft.Itaque ^Pocca Epigrammatariusita fcnptum rdiquir.
Corut fiua^ti^r qu.tr e fdUtor haberi^ ,

«peri iarcnti., cibum ncJmin.ftr.rc. /WW.v.V^,, /nciuic ^ k^^^t^^^^roZ

Jrt capat !,v[r:.mt mcntHla nulla tmnu ,

Coruui rn-
aCCU ruftc fclla-

cnptum rchquir. ^or didus .

^ In ^pO'
phorctis .

uorum a ru
inuen

m Coruosobh^^^ Seruuis fcnbit) &plerunq;minimcadnidosfuosre. ^ Jn ni.. r.

40 ^j^H» reliai aUatur interdum . Horum obliuionem eriam ex rebus probar,quas cum abfcon^
«erint,dcrehnquunt. Huuifmodi flintnuces, ahjq,- fruaus,quo. f^penuniero rumciin fub. ^^^'^" ^'^'
^erraneos fpecus a Coruis in hyemem recondirosq'iidem,atp6ftobhuionc, vt vcrifimileeft,
*^egleitos,inuenirc folent. Caifio.lorus ca?lelti rore Coruinos puUos inkioxuds , quum mi- n
*^as nigricant,pafci cred\t PropKccici Pfahni aate addufti authoritarc perfuafus, ilio nempc:
(de fummo ac benfgniifimo omnium rerum largirore Deo ioquitur) ef^f» tumentisy
^pulUs Coruorum tmocAnt.bus eum . Agnitos deniqueab atrore Coruus reuerfus cousq; pafcit,
onec firmas vires naa:i volandi pofen res fuerint - Qup tempore ^nmix m ni^at os expelhr,
Poftea fugat lon^ius , arque tota regione exterminat, vt Ariftoteles, & Plinms tradunt, idq; "^i^il^.c.jt
P^oculdiibiofiurriendir^dio. Siimmarenfmeorum voracirari, prar/errimiiplure5funr,lo.
5o exiguusnon fuScit. Vndcvtidem Ariftotelesinquit : LocisarBiortbHs, &vhinDr2 fattsci,
rttjuot&mlm tncolunt.i^7 tn paruts "jtcts (^v^Wxms^nonplusbinaconiugia funt .£)Havt-

^'';^%^4W,neinpcquod tahonisiurc,iuxtai)ludparpari . Cum cnimquod parcnribui
^Uis fecerit , id^im a hh]s expe61:are iubeatur : itaque Coruus, qui fimili impietate in paren- Corui '
^> ^^'^us eil-,5^ /enio confc£los non aluerir, hac animaduer/ione iure percurirur, vr & ipie^ra- ^

g^auitatc quJerendo vi6tui faftus iwmlx'^ a prole fua deferatur , omnique cibo deAi-
fjL^'^^^ -.^eriim illud omnemimpi^arem fuperat,quod inaudira cnidelirarepulligeniro- ^
\W eciam pra? nimia , 6c iiifadabili voraadi libidine minim^ ^^iixere dicantur > ^^^^

Nnn z vnde

are
aiur.

ler.isih

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

/

oo

Vlyfsis Aldrouand

Ccw\ ci . vnde gra»iirimi parricidij fceleris iiulla ratioue tolerandi pocna , feu culeo omnium fuffragi^^
leo d:gni digiii mdicari dcbcrent. Qnare&illud prouerbiumhaud temerc natum efleputandura eft:
' Mali^orui, walum outw7,C\.m% tatneii e!: fupra aliam originem tradidimus. Etenim iuxta illud.

Filiiis patri Sdpe folf^t JimiUs filfus cfji: patris ,

fimilis . His ramcn,& prorcipucs quod prolcm fugari, &'ab eo Ioco,vbi parentes fint, exterminari ex
Arircorcle tradidimus,his inqnam nonnihil repugnat, quod circa Cranonen Theflali^e oppi-
dum ilngula perperuo paria degcre, & genitores (oboli loco cedere Plinius aflerit. Sed hoc
aliquid peculiareeft-, & forfan illi locofiltcm commune. Atqueid Philes fortc etiamdice-
re voluir, licet tamen nullius oppidi , vel loci mentione fada id omnibus Coruis pcculiare fa-

* Dc propr. ciat . Ait autem :

AitimaL Kcpa^ KctKZ}<, t«\ icxkh\ ro^x.bc, rpi^pm

Oictv \7n<p\ zc&i /Spaxvi; Trffvng xpovof;,
hopoiv ia.VTOv rut^yov^ic: dvnij^pipii ,
Id ef^ , vcrbo ad verbum reddito :

Cortius auteminalemalos fcetusafens

Sluos ipfe ( ex ouis ) excuijit ( propagandi)^f//fw ^^t^fr

Cum vrqett vel breue fatnis tcmpus

Ctbum Jcfe fcvttbus altrnentt loco infcrt .

M O R E S.

^5?^^^ y O D igitur ad mores Corui attinet,fcirc !icct,vti ex proximo prafccdenti ca-
"1%^^^ pitc, eriani ex Ariftotelequiuis colligat,Coruum minimc libidinofum eflc.

Olcula vcro illa , quibus crebro columbatim antecoitum inter fe mifceri con-

OfculaCoi ifi % Wl '^>'icuia vcroiiia,quiDusLTcijrutuiuiiiLMLiuidiin-*.wiLuiiiim.».i
iiorum ca- ^^^I^ fpiciuntur,nonad libidinemaliquam faxiam, vtalij putabant,fedadcaftum
ih amoris ^^^..^^1 ainorem,acconiugaIem,quem interaucsprajcipuc coIeredicitur,referend3
indicia . f^jj^j.^ Tradunt enim Coruos ad trigefimum, quandoque ad quadringefimum xtatis annum
Coiuorum ^ ^,^^^^(.^5 coniugij inuiolata vtrimq^ conftantifTime feruare. Ariftoteles fanc coniu-
caih as. p.j^j^^ jj^,.gj.gQj;^^^{fin,atquetidumcclebrarifcribit. Hanc fidem non fol u m ad mortem

guim inter eos mutuum , atque tidum ccicDrari icriDit . riancnLicmnon loium aa inorLti» -
Jurare Athen:eusinquit,verumetiam defun£loaltcroconiugemakerum peromne vi-
pus viduuii^>erjl^anere,neque akeri nunquam marito copulari . Merito igitur a Sca- .

tdt tcn
ligero ui

D Lucretise Gonzaga' cncomio Coruus his ver/ibus laudatur
CcrueloqrtaXyCaHi^^ thort feruatorhoneHe ,
Cui nihtladp^encrts fxdiffima gaudia notum ejl
InUruc cjtto caflos Ocnus ftcletur honores ,
Et vindis nitidum viu feruabis honorem .
Veriim quandoquidem .

vittjsvacuum viuit in orbe nihil ,
vt cuio,- aliti fu^ dote.s,ita etiam fua infur

Corui fu- fiirtiCoruumaccufenr.'Albertusmultum

it vitia,nonaIiteracin hominibus. Sunt igitur,q"^ ^^
n furari fcribit. Author quidam anonymos Coruuni 4

a natura ad furta committenda procliuem hoc experimento com probat . Erjordia; Saxonic
ciuitate,inquit,Coruus cicvw paulatim demenfi , in qua pecuniariacere confueuerant in hor-

racitas .

*Lib.2^. v.«xuc»^^,x.->j... , r , , , ,^

Coruus nu vicinum fub lapidem nummos aliquot,qui pretio quinque,vel lex florenorum acquabac,
mos cdis . ^i^^j^iit.^ Itaille. Eduliafialiquando in locum quendam fecretum congeri vifus/it,prouiden-
Corui P^-^-jj^ tribuojfedquodnummosfurculinedicitur,nonhabeo,quiddicam,autinexcufationem
' eius afFeram . NuIIa hic equidem auaritia; culpa eft ; verum aut fpecie ^ris,autargenti,vt crc-

Opontius captum , aut aba quadam nobis ignota caufa fanc naturx inftindu adduftum hoc facerc
Corax ai- ^ Hinc non omnino temerc Opontio cuidam.vt Ariftophanis annotat Scholiaftes,

quarc ^ Coraci nomen indirum fuitjiomini nimirum rapaci & furi , vt qui hac parte Corui naturam .
c:oru'*Gcr exprimcret. Scd&CoruoipliapudHebrieosGorab,&GermanosRab d raptu,& f urto ap- )
manis a ra- pofitiiTimo ad rei naturam vocabub appellatio impofita fuit . Nam Conuentttnt retusnom/ff
pacirace di fipe yi/j.Hucreferrelicet,quod^Aelianustradit.Coruos quod precibusnon impetrarut,pc
^us . vim veluti extorqucre velle latronum more in recufantes iniurios.Verba cius h^c funt. ^^jJ^
Z-i^. 2. de corui Nilo ^ccohntcs mui^wttbus quafi fiippltces ejje vtdentur , fibt quippiam largtri ffPf^^^^lJ^
Anm. eisjiquidets dono d,tur\ce{]antes,nthil ^rnplius molcUt funt ; autem hortim.quApoHtdarunt r

atibus"lT hilimfetrauerint, tn nan^s roUro infidcntes.infequnntur natitas.funes arrodunt.acvtncula confctnduv •
piices H«C Aelianus,qui mihi quidem fabulam obrrudere videtur . I N G E-

OrnichoIoglxLib. XII. 701
I N G E N I V M.

[ O R VV S noiiin via» foIi\m acquircndo.aut incolumftate fua conferuan- Ingenium

I <'a,autmho(teoppugnand6,uerumetiamdocilitateinfi^ni,qua&uenancii
ritum,& loquendi artem.mira t'icilitateab homine addifeit , deniq- fa-^acita

i te.&memonaegregia.haudexiguamingenijfuiuiranobisdeclarat. Ouod S"',-- •
-v*^ iA attinet,in co parando cura noii uulgaris ed, dura non nifi ea iSc:. !"

^-^Cl Cl^^"^^^^^^^ S,mil>ter,inquic^Annorci;slo'cis ic?-

C"sai. ' i""" prudcntiatcuinkiam uideripoilic.etfi priraa frontefe- ^i-

^^•5 Sri,'r ^'^"7'"''"'^^^^^^^^ Neqaeenimeosni^fiiam^oiaces.&fibrfoofTr

'^^'m na ka fcls2?,em-, • Annonidem in ^ Ge.™ani

^oaluco r ,1 campos circumiacentes lon-',\ lafe6- emJhwU ,.r,\.,l "P"" '""' m^ar, effii-
ginmo iuterual o di.Tira^ tcrras imiQm v^^n,^^ P'om tantiim.fed & I6-
«omina obliteratis prifcis^ c ide u,,t F ' ? collocarunt,& uanjs regionibus uaria

Utearece,iferefuper Sn mt^^^^^^^^

tannis ui.Iere eJn^ZTT. V ^„""''^ '>'"'» '^-epublica huius rei quj Ap« cr al

fturZ on iant,? r'^"* nmMi^ , & idem alucare pofthac haud (uffc-

Pi^m o n^i; ,'!?,r Coruum folum.tanquam in prolcm fu;.m hn- Excufamt

nmeimua.itur. Hac ig.tur m qu^rendaalimoniautuntur lolertia. Sed non m n i h ^'T ''^
,!^MniameKam.ne%.citatepollent.Namquantumuisnatu^^^^

«i^c W ^ T^^''"'^ Cham^leontem Coruusoccident^&d-eguftarK^iij^no Coru'

•^Usorn^ k ^^*" ^^^"'■'P'"^- '^•'''''''^' quoqije <^rpentis, tanquamfianimanti- clo idn l^u

Hat,/'.' uenenum agnofcac.efu furama prudcntia abftinec.uc Nicander ',o,Ticcietuc

'"'^' *nb.S.c.2f

PlnuUquoquenuMiusaurx

CoruusMC quxcunque firt per deuU luflra

f ! 'uturaliter maxim_a f*p& affligitur, fedanda, quam ingeniofo fibi fuh.ic- V. fKim fc
Ae£ ^^^^^'•^"'•'-f g'ft«exemplu,na ' Plinio.cuiusuerbaiamfupranorauimuUtem d«.
'"^«/S ' V '•'"''^ defcriblt ; C^W Lyh.cfifitnclmmesroHrorumtdunctUtem, quoad poPunt '^- ■ °
"'loj "tqiieinleruat, qtuhommes fitts metu nqux compleuertnt , ac fi,pra tecla ad L • ' t^^-^-'''

're *r" ^""f"» tqitam pDfuerant , itaque fottone fiuuntiir . Cnm aquimdeficere V'd'at ^"'""■'■''^

" 'c7.ldt7 ' V^'- "f""r! fP"' f^^d''"» detruduL

^'^ vaa- ■ ^ ^"■f ""''^" ^""^" '^fi'""^'"'""» "ccHfattone cilculorumele;M fyerio-
''•^xtHr ' f"' "' 'n^^hmmo-ne Cr.u aquam comin^.ntes potione rcfier-

, non tgnowms , fufenttias tn medi* fhilofiofhit rectndita fiunt , atque abdiia , vm„^

Nnn 5 &eundem

f Lih de fc
lcn.anmd

Ciu- ab a
quis abui-

702 * Vlyfsis Aldrouandi

Cref^vacmlociP^.JMocovpor^caperertorifcjfe. H^c Aclianus. Idcm AriPiotii)-;US CorUG5 flbi jn
ArricahicicMUc:\irosix^FertapiKi^4'IiKaixhum. Ncquetamen adco intcmpcrantcsluntj vt
fe vclab ingenci fiti vinci finanr^eo tcmpore, quq potu citra valetuchms difpenilium lumi non
pone co<-norcun t . Q»u de re Michacl Glyca ita fcribit . De Cornis noyj ah re hoc qnoquc quts mj-
Canu nro rciur, aMcdbulcrJus wdicuturr, non eft tnfcnus . ^ Uiuo quoquc tcmpre Corut quodam r?.odo laborat.
^^ZlLtsrr^orL^crttr^senproflunn^^^^^^^

nevcr hurrtorcrrt verHris tlU fiuxto rrt.gis AduigcAtur . De quo fiUtcct etiaru mulhgttur ch^t^ rattonetn
dconHe»icntcrr^CoruosrJo»ignorare.quartquamrtecHippoc^^^

\ut prxc.pta tcncant . idarco fluuios autdcrr, intuentur , fedde his ?nimme haurrunt . A hu tnentiam
hancal!iinaliasfedfabulorascautaMxi)ciunr,quocl&rupradixniius,Hi^^^
concoquuntur,bibereponiMiej;aturidco,qu6dguttureotemporcpertu(umhabeat. Atii
tuncei.^nitturpcrtufum ef>,curnon&reIiquoquoqueannitemporeeademrcspotationUTi
Phir.iais i^^^^^;^, An i-irur f]no;nlo quoqucanno noux quardam cuticuhc fauccs ocdu(ura? gencra-
Clus roftiu ;|^\|,^^^enda ed' & rur{us eiufdem corruptio ? Profea6 vt illa com mcnti tia ita vana, tn-
~ L uola iKVc ratio e.iftimanda eft . H cuera auium vni Pfittaco roflrum qua collo coniungitur,

infernefubfaucibus apertumeft,quodnulli alij contingere Muluis Scali^/^cr etiam tefra
^Exerdt. qmhocquocucannocauit,&nosineiufdemauisanatomcobfcruauimU5. C^uare ingcni ^
2 3 6. fa-,cirati id.quicquid ci\ potius rnbucrim . Neque minus prudenter in -encrationis,^ edU'

^'^•^•^^^'"^'■'Vjrrjnisi^c-oricw

na-mir mal^r.o ftudio ea parere,incubare, & pullos cxcludere fcranat.ancequa vis tonttruun -,0
";'"'T'i>iitrrcr!apkMamvciein^^^ Qiiocl item cditos pullo5 pafccrc differat, ic Aquilinapotui

u.<^cniu4rfpicacia,ac;7,cnerofitatequaciam,quaodioidfac
CurplloMt:nmi-cmpc:Ucptir.;o,vtvolunt,die,agnitosprofuismaximac

clcrcranr. y^i,,,ai faculrarcm,ac lobur plcnum adepti fucrint. Relinquunt verc^ cos tantifper patcnio
^'-''^' . uxilio delhturos, quod ob colorcm diuc rfum a fuo , qucm fibi propnuiiTi , cV nilcTarabilem
ciu.laui mn ^^^-^ ^^.^^ivum fi Ariltotelicam philofophiam edodi enent, reac norunt, fpunos, & auultcn
• r- nosVufpicentur. TumenimalbipotiLis,quamnigrividenturpulli,vtccontranoCygnorum
umoX\nillostWcencTevidemus.ImitaturfincinI^^^ Aquikalitisnobiliffima^ indoIcm,quar focaij
narun. . Ls non prius enutnt,quam legitimos eflb folis trutina cognouerit . Non pariim quoquc ao
Coruus c6- ij^crenii felicitatem in Coruo tacere vidctur ea,qu? fe homunbus ad venatum docilem pr?Dc ^9
pencies ca f,^^\i^j^^ haud multo fortafse,qudm vel in Aquilis minor, vel Accipitnbus . Citilfimc in pr^
P^'- i-nismanfucfcit,quamuisidCardannsnegct. Auescicur taaushomim capit,& praicrtim
Corui^no- nuod mirum eft,& pr^tcr rcliquarum rapacium morem . lnBothnia,Lapponia'

,tiTfq!ra^alij^q,M|scircumiaccnribusregionib^

ftra-^es c- yt noii cuiiiculos duutaxat, & lepores in campis intenmant , fed agnorum eriam , & ancrujj^
danc. niaximamftragemcdant,indeqi |egecautumen'e, vtquieosoccidennt^conUitutum c pul^
Pui miu in pj.^inii,m referant . Hinc edo6ti quidam,captos eos Coruos alunr, mftituunt , ^ telicu
Coruorum j^i/jj^ ye^^^tione vtuntur. Coruum venatilcm rcfcrenteBaldo Angelo AbbatioLudoui^^^^^^^
'"'c Gallorum Re2;em primum indituiflb affirmat lulius Scaliger . Albcrtus tefiaturvidille ^
i:"n?!":"! r..rnnm vcnaticum, qui Perdices capcret, aliosq; Coruos fero5, f auxilio hommis ]n'2cku^ 'j^i^

& alios Coruos,6^ PhaHanos etiam venaretur. Apud Indos Coruoi um haud fecus , atq;
^ uorum pullos cicurari, & infcitui ad prxdam folere Aehanus author cfl-, vn cx hoc in Aqu» ^
hirtonarctulimiis. ' Pliniusquoquchocipfum teftatur . i?.r.;..,inquir,r7//;;^4C../^T/^^
JndiCor- r.ocerottscognorr.'ne tn Er^na regwnc jfi^Coruorurr;cfcravcnantts .coquod^
uos inai- ccirid-'t"S Cornutdishumensfyili vcsttgabant.agebamc^ coferduclti confuctudwe,vt excuntepc ccr_
tuucadpr,^ ^fl..^ . Perottashunclocuinaliterlcgit.//y7r^raY;4rf^/^«^^y7^C;'./^T/^

• rlvenari folttus, proditur, quos d^ucLbat in fjluas tnfidcntcs humerts , //// vcro Ccrutculos "^ O^^&y f

• : Zv Aaibi»tfi &c. Quod !i iraie;2;amus,cntcaiectioiui:erionDu>».uiuuiiun,v^u...u. v.^ r-\au

aoci vocem Corniculi. ad Monoccrorem forte non malc ref crct, vt qui ab ilus nomen tprus^^^
Htas inaa- deatur. In cademque,;u{ quam,tanquam ad fummam metam,auibus ir.gcnio pert^^^f '
diCccao lui eil,loquutiom.dUciplma, imi.x eft Corui docilitas, vthoc in cenlu Cardanus ^ ^^^^^^
mano iei- fe..indimi Coruumconllituerir . F.xprimiteiumcumauiumaliaiiim, tum maximcnui -
r^^'- . vo--'nmiromodo. H-.irroCjrui verba,non verbaeircairexChrylippo,quod isilint-M^^
uiuamdicatur, qui (uo loav]vi vcrbum (aens, ponit, Coruus m pronuntiando gun^

Ornithologix. Lib. X I L 703

d^i/Hgut piJi/if{mum,ii\q{m^ScAigcryVfitisr, Itr.qttcdffficillir?}umelementKmo^tfmeextr!mis , ll- ^ Excrcit,
{udjn^HAm^quod Demo/ihe»es fero fron»nctevftymihsyaro ftvS JiCt cer/untietur , Fnum akbant AU- *17*
^ncbivicininoftri , qtticoquum Conrddum norr^in&oim tn fAtm imjtlorAbat , adtoexfrifse^ vtabhomrne
vocAtum arbitrnremnr . Ridicalum cdfcnbAm imicntum Uhm^i muficum.qu^if/ not^s legeret fafjim per-
fudis, Hxctlle, Aelianus niii^.iri mihi vidctur,moreruo,cJutn Coruum humanam vocemedo- Aeliani nu
^um aliter ciim ladir,aliter'ciim ferio agit,loqui afferit. Veriini loquciiris,6^^ falutantis Corui •
veriora cx iMacrobio exempla hic fiibnedtimus . Cum ex Aciiaca, Vitljna reuerterctur Auguftus rnfji^^Sa-
^ccurrit ei inter grAttdanteis^qutdam Corxum tenens^ quem inptuerat pfoferre hac i 't rba . i^ue Cafar tur.c^
^i^or Jmpera:or . Ol firatus Cczfar tam ojjiciofam auem vigtntt milltbus eam em/t ijjoc eft quingentis au- An«;ullus \
lo rcisfolatis, Mult&s pr^Cereo fmtles comparauit , J^uo cxemplomotus pauper Sutar tnfiituere quoqueipfe Ccmo Talu
^^^'fftts eH Ccruum ad farem f&lutationem ^fed impendto exhauHas ad auem non refpondentem dicere latus.
folehat . Opem & impenfa perijt . Ccspittamen cltquando Coruus optatam falutationem exprtmere , ac ^^^^^^
firte 4udifd,dtim trr.nftret Augu/hsyrefpondiffetj^ , Satts tdium falutatorum habeo domi, fuperfuit Cor- ^^"^^
memoria,vS dr ilU quibus dormnum querentem folet audire.verha fubiungertt , Opera eJ- tmpenfa pe-
. i^d qteod fubridens Cafar emianem itsffit , quantt nulUm aliam emcrst . HaJC Macrobius .
Q^ntoperc Corui ingenium admiratus , qu.xntoq,- honore profecutus fit populus Komanus Corui ho-
l^iinius hac hiftoria teibtur . Reddatur, inquir, & Corats fta gratta, tnd'gnat/one quo^jue populi nor apud
^omani teUata , non foiam confiientia . rtherio Princtpe ex f<etu fkpra Ca Hjrum xdcm genttus puUus Romanos .
h oppofitam futnnam euoUuis.etiam rel/gione commendatr.s Sutrtna dommo . Is mature firmoni ajjite-
fi(^us emnibus m&tmnis euoUns in rofha^in forurs verfus, Ttbertumjetnde Germanicum, Drufum ^-^i^^^^-q ^
^^^fi.resnominntim ymoxtrAnfenntemPepnlum Romanuw falntahtt , p0?ied tdtahernxmremcans ph-
rinm annorum ojficio mirtts . Hunc fiue .tmtiUtione incitatus m.tnrep< proxtma Stitrirt^ , fiue iracundia Coruus i
fibita^vt voluit videriyexcremensis einsimpofita calceis maada^exantfnautt , tanta plebts confiernattonCt Sutorc occi
ift primo pulfi/s cxea regionCimox (ir interempttts fit^ funusj^ innw^.irti altti ceUbratum exeqiajs. confira fus, Sutoi ^
tum lcfium fuper ^thyopum duornm hmnerosy prdcedente ubtane^ & coronis omnium generHm adrogum plcbe .
vfique.qui confiru5ius dextraviA Appidad fecnndumUpidem tn CAjf^po Redicult appdUto fu/t, Adco '-orui fun*
fatis iufia cauft populo Romano vifia eft exeqmarum ingemum auis.aut fuppltcij de citte Romana tn ea vr- ^^"^^ ^^^*
he, in qua multorum Principurn nemo duxerat funus , Sctptonts vero Aemtliant pofi Carthagrnem Nu-
mAntiam^^ deleSaa ab eo,nemo vindicauerat mortcm . Hoc geflum AUSeruHto^ (j^ CSeftio Coff.ad s .Ka^
lendas Aprtlts , Haftenus Plinius. OiaefFabilispopuiorumfcmpcrinraiiiainea vrbcHetum, Romanorfi
& fepultum Coruum, & eius interfeaorem Komanutn ciuem mortc muldatum, in qua nec cicmentia^.
Africanus maior fepulchrum habuit,nec minor vlrcremjC^uia fi Dijs pl?;Cet,Coruus hic popu
lum falutabat,vt diximus : llli autem non falucabant , fe. 1 (alutem i^loriamq,- populo contule-
rant : adeo gratior vox Coruorum,qi:am Virorum virrus illuftrium , Neget nunc aliquis tu-
tum fe(e populi coafenfirteiudicio,quanquam uiris .'j:llimacoribus non fit mirus publfcus hic
uirorum fortium contemptus,ciim ab his Coruorum uolucrumq^ loquacium miraconbus,&
diuina? uoccs^&c^leflia fpcrnanturoracula . Sed hoc obirer dictum ello. Coruus ucro c'i ob Comi lo-
ingens,&ad tajdium ufqueatiditorum loquendi tiudium, ingrarum nonnunquamfepra:be- q^^^^^f^^ i-
ret,loquacis &garruli cognomen meruit. Loquaxiu primis dicicur° Ouidio, « o4^^?^-

Corue loquax fubtto nigrantcs verfus tn a Us^ ntorph. 2 .

40 Garrulus Pamphilo.

PiCMmnmi»e,gttrruUmg, Cortiiim,
Item&Pindaro. Fchementes garrHlttfJe,velnsCormnMticUmisant , Hoc tamcn ad feri etiam-
num naturalem,ac moleftum ftrepitum,ob quem alioquin,3f uocalis,c^ querulus dicicur, per
tinere poteft . Atq; ica prorfus incoucinnam eius uocem fecifte uidecur Mircialiscalem ei at-*
tribuens,qualem Maro obftrcpero Anferi,cuius etiam uerfum imitatus uidecur,aitauctm : ^^r^^

Inser Ladatos rtdetur Coruus Olores * fticptr" cti

Etalibi.

Tam fuhisoCoruusyquimodoCygnusertis?
ticeret hic maiora longc ingenij Coruini monumenta in medium adfcrrc,qualia (unt prxia-
gia,qu«diurnamquandamuacicinandiuim.qIiciineneoftendereuidentur,ni|i id potf Nsad
^aturalem aliquam,atque extrinfecam caufam,quam ad pracfcientiam, qua: loliusintelieaus
eft,& uix humani pertinere,uel ipfe ^ Virgilius moneret,dum ait.

Hxud equtdem credo.qutA fit diuinttiis tllis , ^ a^.Aoo^,

(ideftanimalibus) cap.i/

Ingentum.aHSrerumfatoprudentiamaior, ^ . Biutaaai-

t^-fane *^ Chryfoftomusdogm itaquorundam Philofophorumimprobat,&:ndet,quiani- nialiarado
^•ilibus brucis , uc Coruis , noii foluin radocinacionem , ueriim & futurorum prar fen|ioneai carerc.
' ' addunr,

7^4 Vlyfsls AMrouandi

^ddmit, & rcligionem apud ilKi cfle prapdicant. PoteH: taincn Coruis rcrum prajteritarum in^J
moria concedi,quam & Porphyrius ipfw tribuit,& fmc qua uix audita longo antc temporerc
tincrc poflent,& eloqui . Scd lioc ci cura multis alijs loquacihus commune eH: . Vnum hoc
^1°^^^"^ ^oj*"^i^"^l"^cepo"3r">Coruumobegreg{am,quaponct,dociIitatem Ph?bodicatum,eiq,-ceu
Ph?bo di- fcienti«rumdirciphnarumc^,-omnium,im6 xMufarum ipfarum Prarfidi, ccfi u/uncrog naturafua
f • apparcat,facrum putatum,o^ Phocbeiam palTim a Pocds ahtem appcllatum efle .

SYMPATHEIA. ANTIPATHEIA.

1^^?^ ^9? Cpi^uus^iitdiaum eftpr«cedenticapitc,depaftoCliam«leonteuiriii

t^t.Jlip.i2. \ j ^"^'"o>"f='f"r;qu6dfa!iceAmerina,feuViticetaiiquamamuleto

iNqr^ JIJ quod,im contra fafcinationcm nidummuniat.quod ocnutta feexhilarer,&
gjjj^^ coracio herba uim toxici degultati frangat^vt Ari ftotele?, Aelianus,& autho-
. TT"^- «'"e''''.f"«u"f>"^ omne,n iuftiori trutma examinare uolumus.non tam in
genio, ( alioqnm enim nitiocmap.ai uim.qualis in homineeft,tribuere ipfi necefl-e eft,) quam
Tu a=n,.ta "«''^/-l-^-df ^Aoccultat (nempc cuiuscauflh tamnos,quam Coruum ipfum lateat)con-
hctha Co. '^'Mfcm fympatheiam uocant,adfcribendum putabi.nus . An uero f' ontc fua herbam
ui iymp.v «""ff* «^'«'■^^^''^'^«'^"rfiii^-ambigo.Certumraraenefteam.utcuaque^fiucflwntc.fiueho t»
,l,ia . nimum dolo aflu.nptam Conios ueluti inebriare,haud aliter,quim fi temei um bibifli-nt, atq-

Comus c- ''''le';n;erturbatoscapi.Habcteuimoenutauino(umquiddam,qt.oC(MuiscerebrumM^

^ r ' Celus,»iunt fh4rmacum,,dejlherbam ve»cmlin, cjfc xermum MUm.m*

cu coucio " 'Hl^mort tHfermr,eofrgnUsi?>Jlc,u»tMHerfush>cmuenlum feruntnmediimcorncernquercs ;
liaba. ' ^^"''"■i^KjMmdtmdiuerfam, quam Mpiy.,o, Coracitm nomincnt, ciqaed Ccrax,,de<7, Conui ah eit
'In Mirah, '»'l<^ums fu ,qu,cvrr:xer,ico iuHalo fer,clnare,ur ,qu4,ohcc foUc deuor.i,oi cor<p.al„erit Videtuf
hhrn. autem xenicum .llad.non aliud efli,qua uenenofiiTlma herba,Toia hodie dic^i, & Coracion,

ba . '■^'''"", "'<lef "••>& ^;.""' •■«' rationem haud ita tacilc- a%nari poir.t.fi modo res ue.a eft O nid

,,,, al.,q; Phibfoph. 'dexproteflolitterarummonumentisconfign5runt,nonuo!ui filentioin
„o ucrc. Cau^m .nueft,gareconaturauthorlibri.quiScala natural.infcribitur, in harc uerba

P" «>an !^Tt : f <='^^-'^'^^"' J-^^IJ-iccircumuolantes roftro ignem deferre. Ca.ifim autem

Sefa^„t. curhoctemporehu.ufinod. effeausconfpiciatur,afl-erunt Pllofophi quida.n ,q d Juo

temporeft.lmmag.gnuntur,atquedeorfumemittuntur,multa:fauilla:ign,s,exh.Jati^
accenfs,defceadant,& ocul. tunc te.npor.s Coruorum obfcurentur,& |,ia ^o t^nore Com
peraerem ,g,ieasres atqucrubras u.dent^credenteseflecarnisfragn/eMt occurrunt,.' con"
ineda,it. V''Jeocul,snoftr.sapparet.Coruosignemroftroferre%.tqnee.ta!,etiamre-
ptione papihonesad lume,i lucern* accurrunt. Haftenus Scala .laturali.ago f„ic ap,ia^"e ^
potms ,ft«c a([ieam noftro,quacunque tandem rationc.qu :\m reuera ica fioi ev ,fti„!i r,!

t.oneraveroeara,&lo,igum,&praeterinftitutumtorfaneflethicexamin.re Sit^,rie-^i^n?
fulm.neum oregere, e verum eft,quod ipfain perrinaciiis nesare -.iit p , ,K. ,1 ^

nolimcontendere . fortafsccauLm a naturdiquad.i,n,at!aSc rnlll "-''T''" •

patheiapeterepote.i,nus. Vtvnc,fehabeatloeffc4ra;S:icSlm nS;^^^^^

cum vulp. am,u„,,taquequ.d fent.antal,j,tac,le pat.or. D,citurtandem,&cum vulpeaS.m q,

cL^c^!':^"2 f^''"': ':"^'^/^':;^*''----^^%~«^--W.,iempce^adduausami

S,"^ , P~ ^"''^"'■o.atquealteroamico.q uAm plures Coruus „

•"mi,coshabet,utpot^cu,uorac,tate,atquerapacitatepauciparesfiiit hJiufmo^^

am.ct.a. pr.- enti umttate nitatur,qua nulgus amicit,as probare folet . Alioquin 11 res aliter frnt acer-
XiW..^ run. manu5Conferu„t..^..,rf,,,,,. Au.cen,,aW-

femi

OrnirhoIogix.Lib.XIL

;o5

Conii

fe.&po/uh eosfimuU &pugnAuerutfortiter Adinuice.&Vu^cs nsomordu cafut Comi.&eximt Otnguis.
CoruuspMusfutsfrinxjt lahra Fulpis.&nonpotuit Vulpcs apcrireos.&fupuoit ipfum cum Picd. HjtC
A'iK:ennxinterpres. PrartercacapicaLseflbhoftes Coruum & Mikmm Cicero, Ariftoreles '
^ 1 Iinius teftantur. ^^^^»^e/i^uoddamhe//umAnqm'Cicevo.quafnaturalecumCoruts.^^^^ Miluo''''"
<^'^'jfam addit ^ AriftoteleSjdum ait: Coruum Mi/uus im^ugnat , eriptt enim Mi/uus a Coruo qukquid i/ n i
^enet, vt^ui&vn^f4thusfitpr£Fiantior,&voiatu,itafi, vteosquoquevieiusratiofaciAtinimtcos. Pli- mt.Dcom.
|i'U^ feiifum Ariftotelis inuertit,dicit enim; Coruus y&Mi/uus diffident , i//opr^ripientehutccibos .
^ erinde ac fi Coruus Miluo pra?ripiat,vt Pcrottus etiam (cripfit his verbis; Coruus Mi/uovo/anti Pcrca-
f^^ipitefcas.\\Mittd>C Pcrcnopterum verberare,AquiIamquidem,feddcgcnerem, vt Arift. JP^^^°;
10 ^ ^limvxs tradunt; forfan non alia,quam vi6tus cmu,Aefa/onquoqueparua auis , inquit ' Plinius, \ ^'^^^f'^'^'
ouaf orut frangit ,cuius pu//i infefiantur a Vu/pibusJnuicem hdc catu/os eius iffrm§f vei/it,quodvbi vide- r^^f^^^^
^^iCoruicontraAuxi/tantur yve/utaduerfuscommtmtmhojiem . Vndeetiam Acfalonem hoftem phTrPcla-'
J^^bercinfenfLTmiumconftat. Mutuo ctiam vtcrquc in altcrumodioPclagius Accipiter,& gio:
^^ruus flagrant, Aeliano tcftc . Pliniusjnfupcr aliam Coruoinimicam auem ponere videtur, ^"m Chlo
^'^^ridxti Pugnant Corumy& Ch/orio notluinuicem oua inquirentes , Vcriim Ariftot. eocxquo Pli-
^iuis ha!c tranftulir Ioco,ncm pc 9. dc Hiftor. Anim. Corui non meminit^fed ita habct : Trivip^
"L^^X^ooidc. PipramautcmalibiDryocolapten,idcft, Picumnominat. Cum Turture, in- ^ Llb. 6.dt
9^iit Aelianus , Coruus & Circus infitas inimicitias gcrunt, & vtrumqj viciiLim Turtur odit. cLmm.c. 46.
^•^erquadrupedes haud contemnendos fane,nectantillxauiopponendoshabet, Ariftotelc ^"'^^ "^"^"
10 3^fliore,aduerfanos,nejnpc annum,& taurum,quorum tamen vaftirate,ac robore nihil terri- oIladrM
tusfed ingenij aftu fretus,alis aduerfos fcrit, vnguibus oculos lacerat , & fic irritas eorum vircs clcs Como
[eddit.LiocLi[ospoti:ri!numinuoIareeosq,-!aceraredid^ inimidQ.
^Unqii,)damcrgioculosnobiliiruniinftnimentafenfas,odiolaborareconijcicmus. Vti^^^^^ Cuiuu ocii
q;ios • LKloro criam vel in cadaucre primum lacencre, & magna conrctionc e/rodcre iXxckwr . ^^^^ P^'^^'^-^ •
Vadcapud'^ Anftcphanemlci^itur: ^ ^ ^ ii.OrUrf

rpoaxrTctuivoc, iitKd-^» tov 6^3ct\uov 3ira;r, ideft ,

Coruus adueniens peierante c/am

Aduo/ans , etjciet ocu/um verbcrans .
Et CatuUus :

Ejfi^Jps ocu/os vdrat atroguttttre Coruus ,
Intefitna Canes^ cxtera membra Lupi ,
^robare hoc ipfum licet grauilfimo facrarum litcrarum teftimonio,quc parcntum irriforibus Trou.^o.
^ contemptoribus tale exilium minantur : Ocu/um quifubfanat patrem\&vtiipendit do^rinam
^(ttrts.hnnc erucnt Coruitorrefitis deuorabuntjj ipfum pu//i Aqui/d . Ifidorus etiam loca ipfom mor- ^^^^"
tuorum occulta peculiariter petcre fcribit. Chamxleontem quamuishoftiliodio profequi- *
fiir, uon tamen impuneimpugnat. Nocctcnim vcnenatumanimalcontaaum ctiam vi^o, ''L.dcamm.
S^i^i nto magis cfiim . Scd periculum propulfat lauri folio . Mirum quod Aelianus & Philes ^-^^^ 4^.
''eFerunt,erucar feminc Coruum interire. Scd h.ec ipfi authores videant.Quod fi verum eft,oc ^""^ ^'"''"^
. culca. infigne peculiaris inimiciti^ cxemplum eft . Nequc enim ratio reddi poHe videtur , cur *
^nica homini non folum innoxia,fed&proficuaintcrdum, foliintcr animanteis Coruolerha
*^sexiftimetur.

AFFECTVS CORPORIS.

CORVVS, inquit * PUnius^abdlta/em Mtumnum morbo csnfii^aridicitur ,^\x\{c\\\ctl .jr ^ ,
profluuio . Vnde tunc tanquam dioeticjr mcdicinar partis gnarusa potuomnifibi ' * '^*
temperat,vtpcrhibent,ncmalum ingrauefcat \Philes vero ntim illam morbofam ef * Dr anim.
crediciic , ta ntum abeft,vt.profluuij eara medclam vocaucrit,verba eius funt : propriet.

Arl'!xZ cTi To'p }to'pctJLct (paa)v imOTTCi)^

e{p i; iv oi)t,un $vc^vyj^<, yritppvy^tvof

n\ noLf Tpaycahjv dvciyme, top ttovov^ id cft,

Stt/re autefn Corttum atunt pr£t er modum

Aciiate adidta mtferh torrefd5lum .

Vt& tragice canat ( vcl fl jb ilitcr cmzt^ necejfitate (adaftus) mtmnam iilam .
^*^fUum non mutari^ Ariftotelesindicat, whi^nxrit.: Curammaliaqu^iimmutantttr, alianon? ^^ssElio. lo.
'^'^^oruus qttifempcr iji:om:n:Uxbi/is perfifit . An quorum natura vinccre perdmare^ humorem nonpO'- Trob.t.

. ttfiyVt

70(5 VlyCsis Aldroumdi

tatio , teles . Albertus autem Coruum,& Picam pennas fuas pautatim mutare,coiitra atque Accipi-
tres,qui eodem pariter tempore deplumeicunt, aflerit ,

AE T A S.

O R V T N A M viuacitatera omnes paffim cdebrant cx Hefiodo , antiquilS-

uldiz^' '€f/^^M moauthore.FabuiofamtamencumPIiniOj&Scaligcromeritofufpicor.ni^^^^

*Z.7.f.48. (j;£^%^ ximcj^fijVtvulgusaitjtotannorumfxculaviueredicitur.Hfy^^^^^wjjinquit*
vms^c^mfrimusalii^uadehocfrodiditfduU^^
^ Cornici noucmhominis attrihuit dtateSyquadruplum eius Ceruisy id triplicatum Coruis ,

p, ac relicjUA fahuhfihs w rhcvnice, ac Nymphis . Coruos ver6,vt canit Hefiodus,nouie$ excedit Phoe

LrlT?''^'' niK, Phoenicem dccxcs Nymph^ . (Vuam Hefiodi fententiam his vcrfibus reddidir, & cxprcl-

lio . Ter hinos decies^ muem fuperexit in annos

Jnfla fcnefcentum quos complet vita virerum .
Hosnouies fuperat viuendo garrula Cornix
Et quater egreditur Cornicts fdLcula Ccruns ,
Alipedem Ceruum ter vincit Coruus-, & illum
Multiflicat nouies Vha^nix reparabilis alcs .
-yma. .ipnd Vidcmushic Aufonium rcvh Hcfiociiinterpretatumeneficulum, vtPIiniumaftatem. Sed
ilcfiodiuu quid per^^^^iaVPliiiius intcllexcnr,annunetantiim,vt Cleombroro Laccdemonioplacetapud
<liud . ' Plurarchum,an vt Hcraclirus vulr,annos triginta, an ofto & centum , vr alij ouidam j an no-
'jnlib.dc^ na<j;intafex,vtvctLisHefiodicarminum!iitcrpres,ambigitur; vtPIurarchuspfuribusdiflerir.
()racit.dL'fc- Sgj ji^^gj^ inclinatanimus, ywctv prouno annoaccipi, quodintraid fpatiumgenerentur&
' perficianrurnonomniatantLim,qua!terraprofert,(edetiamhomoin vtero, &vtannu5vnus
dicatur yivi^\ id cll,ajta.s, qua tota deinceps hominis uita & a?tas menfuratur,ita ut unitas etia
numerusappellarur, quinumeruspropric noneft:, fed aliorum numcrorumprincipium,^^
menfura prima . Qiiod f\ a?ratem proanno vnoaccipias,Cornici.s viram nouem annorum f^-
cicmusrCerui rriginta fcx ; Corui centu &ofto; Phoenicis nongentorum & fcpruaginta duo-
rum ; nympharum denique nouies mille {eptingentoru!n,& viginri . lam vero fi quis pro
nct centumannos,vt pleriq>faciunt,eflc contendat,quiu'sfana?Tnentis videbit,quam inim-
menfum huiufmodi fupputatio progrediatur, &quam nugaxac friuola ea opinio futura fit.
Pofletautem denuo contra probatam a nobis vocis y^viA intcrpretarionem obijcere, Corni-
ci ab Heflodo, vt author efl: Plinius , nouem hominum «ratcs tribui , & ita Coruo , & reliquis
plures flmiliter . Huic ea ratione,qua paulo ante diftum cfl:, refj^ondemus annum vnum hoc
lenfu,hominis «tatem dici pofl^,qu6d intrahuius terminum tota hominis generatio perflcia-
tur , quodqjfit totiushuman.^ vita?menfura . Sed quocunquemodo artatem feu ytvicLv inter-
VI '(T 1 pretari placebit Coruum certc longaruum efle conftabit . Vnde Vlyfles a Lycophrone CoraX
CoraraT' di6tusefl:,idefl:,Coruus ^)^ rov 7roA'^;t/)ir;or,quoniam^rateiam fellusinterieratabTelegono
ciiis . ' interemptus,qucm ck Circe fufceperat . Cuius rei Oppianus commeminit, vt ex TzetzeLy-
Comus vi- cophronis Scoliafle tradit Ca^lius . Viuidum igitur uocat Palladius Soranus hoc uerfu : ^
uidus did" yiuidus a dextra Cortms habcbat iter .

Theophra- i^i^^ j Thcophraflus moricns naturam accufafle diciwr,referente La^rtio, qux Cer;
ftus namia ^^j^^g^ Coruis longv^uam uitam dedifi'er,hominibus non irem,qui uira Idnga maximc digni ef-
*^^nArlJlot' fent.^^AIbertusMagnusexemplo quodamrei gefl^de hacuiuaciratcira tradit: Retul/tmif^f
<>.Htji.c.2o qurdamfide djgnus.qnodCorui a temporibuSyquorum ncn eH mcmcriajm efl phfquam per centum annoSr
Coiuatu ci tn turri quadam manferunt apud Citiitatem GalltAyquA Coruntn a^:pcllaturi6' quotannts pullosnntrittif^fi
uitas . ^ quanqtia ftthtrnheremtir illi, loctim eam ob catifam non mtitafft^ . Vnde eofde fempcr fttiffe appareat . S
certc , fi Albcrto in his fides adhibenda efl:,c6uenier cum pr^lata a nobis in Heiioduni expoH-
tione,ueritas huius hiflorix. Illi.n.anni centum & o<5^:o , fi fupputaueris ad Wta Corui dantur.

CAPIENDI RATIO. '

C^RPSCENTIENSIS ciuis & Senator Bononicnfls ruflicarum rerum in prim»^
egregic peritus , fcd quas infclici illo ac barbaro farculo natus , haud ita elcganti ftylo
conHgnarc potuir,!ntercitcra agricultura; utiliiTima dogmata ( res enim hic, non
uerba aucupai i cPc animus ) Coruos capiendi artem his uerbis exponit : Multic magn^ aues

capiuntur

' Orni?hologi.T. Lib, X I L 707

capiuntnr m^gnis uir^!;iilis iiuiifcvV:is, prxcipuc Corui, & Corniccs cum auxilio Gimmi (cgo Cimnii.'
icnS-rcm 0« mi, id efl: Afioais^qnem Gia,aut potiiis Chiu hac tempedate Bononicafes uo- •
c«^'at)hoc mo J j . in ijs locis,qa« frequentare folcnt aues,truncatur ramis aliqua arbor, qusc ^j^*^
^>>al!)s arboribus niultumdiftet, fed ahqui rami frondibus nudatirelinquuntur in ea, uel per-
J^'«aliqu;E fuper eamponunturjhisleuiter mfigunturuirgnla: uifco illirar. Gimmus,uel
^^uuusiii tcrra ponitur, inloco parumeminente,vtfaciIiLisabauibus volantibusuideatur,

ciim aue^ vidcrintjcircuuolitanj^^uolando felTa? in ^rboremvi^co illitam fe recipiunt, h^ j^^.^^
J!^Me ia terram dccidunt . Eas auceps pertica perfequatur,&QCcidat . Nam fi manibus per- c^j^ ^^'^j^,
|j^quererur,autcaperet,laedereturabeis, Haftcnus Crefcentienns; Eofdem &retibuscapien- taic.
cios ^idem docet,fed ne longiores fimus,c6 curiofum aucupem remittimus, Narrat Brafauo- Corui iru
lus Coruos dououat^ c^rt^e nncis vomjca? puluere confperfi poft breuem uolatum in terram Anglia non
^';-cidere . Herba ctiam oenuta comefa inebriatos capi Ari(tQteles,<S<r ex eo ' Athen^us refert. «ccidutur ,
^'c prxcl ?rum fcilicct uoraaf^tTsau^ ebrietatis fu«, & dignum quidem prarrnium ferunt, vt ^^^^"^(^'q^^
prius fcnfujac mairucapti,mox totocorporecapiantur,nonfinecteganti ebrioforum exem- ^^^^J
Pjo,quorum mentes cam uinum cepit, ipfis a proprijs facpenumero uerbis irretiuntur, 6c ca- ca rapianc^
piuntur. Sicenim; ^lnl^oma^
^ K^^ircAmtm demcfis detegtt ehrietas ^ ^^^-

AiigJi^uero Coruum capere,aut quacunque ratione k^icre le^e uetitum cft, cuius caufam ^?!^^^^ \
^^itea a ilgnauimus . Quidam ne d Coruis,Cornicibus alijsq^ id ^enus auibiis , pomum puni- c^^^J^j^^/
cuin bceretur,ium & pomis, nucibus alijsq; fru(!^ibus eos uefci luo loco diximus, fpartcisrc- Coracefia i
*^*^>un,u!: docet lo,Baptifta Porta arborem circumcirca obfepiunt, Coraxis.

Corax mos

DENOMINATA. ^ATo!'

Coracius.

ARS TaurimomisiuxtaquofdamCoraxisappelfatur PlinioCoraxicus, ^^^'"^
alijs Coracefium . Eft etiam Coracefium locus in Cilicia>cuius incola^nm im ^^^fj'
probitasnotaturabEuftathio. ScraboprimumCiiiciarc.iHclIumcnc in pr^e- i.T^aicamIn
rupta petra pofitum tradit . Coraxis apud alios memoratur mons,qui a Sep* copia vbi.
tentrione Golchidem claudit^PtoIom.-eo Corax di£lus , & in Sarmaria Euro- Ko^^^^o^
pa:a quoq; collocatus,c quo & fluuius Corax diftus oriacur . Stephano mons Trci^os
^odem nomine elt inter Callipolim, & Naupa6):um,cuius memineric ^ Polybius,a quo gcnti- Coracon-
^^Coracius.Cjracij regio'ScraboniappeIlaturinmediterraneis Arabi2e,ubi maxima Indica- J^^"-*^.
^'^in arundinam copia nafcitur . Kdpctitoc, Trciyoc mons Europ^ in Nicandri The. iacis . Cora- j^' Jf^^^^^
^Oanefus,iafula quajdam Stephano,cuius memiuine 4ic Alexandrum. Locus item, ubi La- ^
^^'^ Arcadiie fl.iaias prorumpic in Alpheam, Coruorum infula appcllarur Paufiia.r , Vap , Qj^^f^^

aicr <Joracis I-
1Utu5 rhacimors.

4o ?^minis fontes eciam alibi fiiiit in Smyrna,in Chalcide,^^ Argis.Corucinus color mcmoratur ^^^i^'^^'^^""^
.^itruuiohisuerbis : Ex potu fiHrninumquormd^m pecord ^qu^mi^is ftrtt aW' , frocrctifit mlijsbcrs f^^J^^g
^^^^ophna Alijs pulU ■ aUfscorac/nocc/m.Huudocum enarrans Guil, Philjnder,^ Srrabo, tntiuk f ^^^./^

» (jcogr.

:^ernas non reite interpretatus elt . i aus coior u quiu lu.tu-.tc^v^ lerici uuiuu vit,v,u^.. ...... ^••^-^

^cluttim dicitur.Coraxorum Lanicium omnium pulcherrimum ex Turdttania Hih^air,.ij ^^^^J^o 3,
^^^^'>>u t tradic ^ Strabo. ' Plutarchus Coryban lapidem quendam colore Kop^or, id di,(atura^ ,
P '^'Sredi!icfpIendeteminInachoHuuionafcifcribic.ldeminStrymoncflauio./w5c; xop^uc; ^^^^ ^

V[^S'Ht)T^X^^'^''>"^^^ fimiliterforte xo/3^?o;iegendum,ut&apud Srraboncm locoiam citato Coryba la-
!o \ ^'^^Jlandro . Confiderandum nunquid reaias xo^^^^V xpoh legeretur quam )to^a5/r> per pis .

ulcima.Kx,')^fcx/of' emplaftrum defcribitur a Galeno,Paulo,6c Nicolao Mircplo,a colore Kop W
^'^«>ut apparet. Recipit enim gallas,& chalcitidem. Kop^t-^t.o^ penanilexum nomen pifcis efi", emploftra •
^'^'^^^ fic mencio apud Palladium in remedijs aduerfus arborum formicas. Non cni m Coraci- K^px/^os
^^ix illic , uc t lulg iti codices haben t , fed Coracinus pifcis legendum , ut conftat ex Geopo- p^^'^
l '^isGr.^cis. ldernCoruusmarinus,feuNiloticusdicituracoIorehauddub!o,nigr Romar k^^^.c jes
quoddam macellum a Coruis nome obtinuit'. Coronopus,inquit Hefychius,id eft CoT; Regiei aU
.p^'H;>esherbaeft,qaam&»o/3*^oW^6UOcant.^Aui Algerab,ideft,pede gerab.

^^minum,ut internres reddic Eft autem Gerab Arabica; aomeu comtnuiK ad Coruum , oc Gerab,
' ^ Coraicem,

*/* ^ffj-
ibn.

Coracob* -
taao.

H.oft:r«t;ij
coraiuum .
Pulmona-

chyrus-i-
cum .
Niix vomi
ca coroi £>-
culus dic^a

ficus.

Gcntiana
rninima.
Kirchcoitf.

'Coracias
GliccuIus.

aiiis .

pilcis .

ipnos.
Os Acro-
niij.

UapXKO:,Sii

Haoreb.

corui im-
poramiras.
^ Lib.2.de
anim. c.48.

cominus
viri nomc ,
^ j.Canw.
21.

cranit^ mo

^ cS ' ^lly(%k AMrouandfi

CornicctTK' 2ft «Jc ramimru!! fpt»cics cinCritm iiGminis^quar (Jiumca clicitur , quibufdam fals^
ftrdcni^ hcibcj . Ccfacton nomeii cf^6:>:!%,lli»c hcrbft* Aridotcli, dcqua fupra fufmsdiftum
clt.Coroiiopodem Fuchfius Gcrnunice Krjtcnfufs^d cll^Cornicis pcdcm interprctatur. Hip
poglorton f n rnoiKC Athofrcqucnttin hci b.tm,yr trKdit Bclloniusvulgo nominant Coraco-
bitar.OjUoc e(l,Corui hcrbara . Roflrum Coruinum.inqisit Syluaticus,herba eft,quam inwl*
nt<5nro!fd;t fpecicm faciunr,fed fitlso.^Eilcnim hcrbji modicc pilofa,odorc boraginis,vi con-
g^Litmjindipollcn.? . liafcSyluaticihcrb^tfortc puhnon^rii Phnij fucrit, quar confolid» fpc*
cic< dki potc{V,c^borjgineirircdo!et,fol!jshirfutis. RoftrumCoruinumdici potcft ,pi"0*
prcrfoIia^pr.Yrertim minora,vtconijcio. Chirurgis quoqucquoddam inftrumctum roftrujH
Conujiiim vocatur,quoglobulos ex vuhicribus klopcto inie£lo5 cximunt.Corui oculum ali-
qui vociut niiccm vomicam . t.ops^Ho^ ficus arboris fpccics Ariftophani.vbi Schohaftes cio-
cct Coracion eti-am dici^quod fru6tuseiuscolorcCoruumrcferat. Ko/jojmoV avm memi"^'-
I krfnippus hoc f crfu :

Ciratur rcrfuj ab Athcn^eo . Inter plurima ceralorum gcncra qu^dam Plinio Aftia,&: Ceci-
Biana dicun:ur.H^cdo6liiriraus lacobus DalechampiusGalHs vulgo Corbinc,idc{l,Corum*
z^-fptWm fciibir, quod coruorum modo nigriceni.Q^u»,inquit,cum fint duriufcuIa,«S: dulci*
gufcui non liint iniucunda,fcd^quia manus labracj,- ?.tro colorc inficiunt,mcnfis rcro apponuii
tU2|. ilhf ti Alpini gciitian.5m omnium minimam,fed florc maximo cAlathiformi in alri/fim'^
montibus nafcentcm fu.^ lingua rifchcorff,id eft,radicem Corui appcHant. Hanc alij Geiv t
tiancllam vcKant.Phalacrocorax, Pyrrhocorax, & Ny£licorax omncs a Coruo dcnominat^
ancs ruisquarqjlocis cfcfcribcntur . Coracias Arifloreli Gracculus cfl: , vt Theodorus vcrtitc
MoneduIarumgcnercab.xrrocorui colorcdithis, dcquoHcfychius: Kc/jax/a^ 0 ^
Ko>.o!toc, . Suid.7S licp&xix^ fxixoLi . Ornirhologus vtruinquc locum corruptum arbitratur,ot
legit yiopayja; 6 fM,\a<; »o/\oio«, , vt fi: fenfus,CorVcius cd Gracculus niger . Koraconios gcnu*
auis Hefychio,&: Varino . Kopaxivc, gcnus pifcis ijsdem/ortc idem cil Coracino,cui et &: qu^'
admodum C oraci ab co diucrfi pifci a CoFuo,veI nigro colore nomen.Ego coruu Niloticui^*
aterrimu fcruo in niufaro lincis aureis fquammas intcrfecantibu5,a nemine dcpi£lu . Et fi
racinum quidamdiftiicxidimetabafriduopupillarummotu, ^/^t to cTmx/oc tci? x^pcl^ uy*^f*
Thcodorus modo Coruulum,modo Gracculum vcrtir. Speufippus Kopujiov inter malacO')
ftraca numcratapud " Arhen^um. Os Acromij,id eft,fcapul^ proccflum ad fummum huin^^'
rum Galenus Ko/jaxc/Jn nominat. Arabcs pi haoreb , vel pi aIgorab,id eft,Koftrum CoruinUf
non autem porcinum,vt quidam pcrperam vertcru nt.KopaTT; r, itopci^ai cft improbc,& pct'
tinacirer quidpiam fiagitare,du(Sba translatione a Coruis,fores circumuolitanribus,nec difc^'
dcntibus. Importunitatcmetiamteftatur,quod Ael!anusdccoruis,qui Nilum accoUinO
fcrihityfi a nautis pr^ternau/gantibus,nihil eorum qua; importunc flagitarunt,impctrauerinO
infequentes nauium funes arrodere, ac vincula roftro confcindere . Coruinus noiRcn pf^
prium viri apud ^ Horatium :

^octmque Le^umnomine Majjicum

SerHds , momri digna bono die , ^
Dejccndc , Coruino iubente
Promere Unguidiora vina .
Cranita?montesrunt u Coruorumfrcqucniia ficdidi apudSamnites,TtfcribitZonara3»f''
fercnte Abrahamo Ortclo *

I-.Valeriu»
coruin'cur
3ta didus.
* In Laudi-
hus Jnachi
tJHendocij,

Maflklo^
Coruinug
orstor.

COGNOMINATA.

CO R V O cognomen dcbct L. Valcrius ille Romanorum Hiftoricornm montjm^
tistantopere decantatus,quiqu6d in monomachia aducrfus Gallum prouocat<^
rcm corui auxilio vfus enet,eiusq^ beneficio vidor excitiflct,ab cuctu Coniim coff^^
mcn adeptus cft, qua de rc ita * Baptifta Mantuanus. ('
Cedite Cfruinit qutbns haccognomina Corttus
Tradiditjjac veliras fitperant pracenia laudesm.
Et^Maiiilius: ^ ^

Et cum militia volacris Corttintts adeptus

£ t fpolia , (^- nomcn qni gcBat in alite Vhabwru, , ^ ^

Ex hac famiiia Maftala Coruinus orator nobilis ortum habuic, qui cfi prouc&ior «tatc cfl^ >

Ornithologi^e. Lib. X 1 1. 709

ter? 9''^'"'«'>'-erccur,ade6 memori» fenfumamifit.vt vix pauculi verbaconiun- VJ.r. c

jui , vti Cj: u.Ca cnijninus, al/jq,- tcftantur . aliud tamen in hanc vfque.ttat. m en^m inflt

Hungar.stelhbusdeipfopercrebuit.= AriftophanesOputiumCoruun^^^^^^
Su.ocuIovaocar^at,eafor^rat^,ec,u6dCoruus^vtc^^^^^^^^^

AVoriL><iA. AVGvKlA. ^^™'"'

■ .^.^ aucs Coruus Fefto,& Porphyrio numeratur. ^,,iu„u '"nMh«s.

inqm\\\c,vocaxfq,ic*deivarufimtfrodmerJiseorumajfca!hus, vtvarteiatis d,f- Coruusol-
ferentias omncs ohfer,iare difficilUmum ftret. ItaqueCornicts , & Coruivecumdilfe- "'^ '^^'

cafir^v^^r "'^""^'''/''"■^ ^?"^^ ocanuinenr,pra:fentem f?Iicitatcm , vt c coutrario ab oc-
'u,cxituim (up: rftitiofa; gentilitati anportare putaba'tur,ut Acron fcribit in iUud ' Horati j : ■ z «™
OfincmCiirmim frcce Jiifcitaho '
Vtf r . . ^ Solisabortu, Corui.iu.
^ • ■cantu luo iter inl..irutum amici dirimat.Plaga.n.mundi Orienfa!i,s Romanis I«ua eraf. A '5»='"
irrit „r,*f " f "'•""^ fp»:'" "«'^ dubiain,& 1? tum aufpicium farpius fecit.Contra vcro a (Iniftra ' ^

i>iuidc(lro C«ruo,oqual mancha Cornice c , ^ ,

Ca,uiilrn,oFa,o,oqudl>arcat,naffi. Item Plautusalibi : \X. '""

Ni JuOuenijlet Contus fcnffem mifer.
mn temctc cft . qmdcantat Corms mihinuncab Uua manu
Simulradd^it p.'Ji,usterram,drvocccrocitahat (!ta '
cniniam vcroCoruorumfi- lificationem P]iniusnorauit,r«,«
Ut. Augures item Coruoru.n ..gmcn.fi in unum locum congre|arcntur,in fu ,r r , ■ ■

retul<^rnnr;i^o.al,araaumm,qu^c.dauer,bus.nhiant,utVultur^uri,AqnlSNW

Co,n,cum.^fecen,m,jocetancum,fed&eeftu,&uolatuaufpiciadarecred

Jmucplur.mumu,fel,c.a.V,,de&inau$icatihabiti.PLaimafaneaduerilt=^

g ,r,' "^."^'■'^^.'■^i''^"» = P-^IP"* t"'^"",!^.» uix ulla,aut perquam pauciifima . Infauftum au-

S^namcft,quodN,phmrcfert. ^p»dlnd,sreg,onemquandamejfe,qu^d,catHrnuncPharcelos,.<,

^''""'^''>'f*''''»'»'frttum'nd:fig„,fi^^^^^

;^^rch.onumBadcnfiumclomu„cu.parens),...,.„„...«.c.^^
W^rW.z,«/W;«W Etfaneetiamnum plebcculc iinperf """"

«^om ^^p^^^ Multi

•'codfmoncm p!crunqueharumau,ume .?ig,capparerecredunt. Sed utillude.-cuetenspa- OcfcT,.
0 uuincrroribusmanatle,,tahoenonomnin6 a ueiitarealicimmeni'pjulo pdftoftende- =n*^^°""im
•liah^"^ "'"'^ poceft,ut ea,quo ftrages edenda eft.aut potias edita eft loco.frequentes conue ']'""''

'far r a"^^" T"'"'"'''''*'-^'''"*^"''''''^^*''^^^ 'conii
aeri r • ^'"l*" ^^^' u'" editam,& inopinato appareantjuolatusq^ fui pernicitate immcfa r,pnavc.r,t'
^ sipatia tambreui tempons interuallo emctiantur;fic ut c^dem faftamprieu diHe crc- vbl ftraaei
•ite IVi '^' '" acc.dcr.c apud Pharfalem,ubi ' Ariftotclcs,& ' Plinius tradunt f «W,i.mi- '"it . "
'ea u l'^*-"^'^*^^^^ '"'^ ' '."^^'■^'■etariuidetur « Petrus Viaorius,fi.n.cancumhofpitcs,utc6is >'''fl-<:-3t-
SOyij^^^^WDet^intcrfeaifuiirenr^no^ipocuifteccantusodorexipforumcorporeexcicaii^utCor- '^-"^ "
emoti etiani non magno fpacio ccrrarum eo fe conferrenc,pr?ccrquara <p fepulci fuiflent- 1^% ^'^'
ipicura fuorura corpora inhumatamanere?) /.^A-j-^^f,^ uldixt^

Athpviiiviiyki Pfl/itinii/ipfhi Affui/Ti». Cp d m opmmp t /m /i(Ta> • \.T.rv., ^ -

prouo-

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

Vlyfsis AldroiK

i Dcl- i,rouoIauitDelbhos,& mutilauitquafdatn fimuIachriMitieruEaurati(«rtcsaurumq:roffris
l-o- ih eodeni dctraxK. Addit idem ha(bm fregiflb Coruos, & Noituas, & qmccjuicl ad nr.itatto-

Marij 1

Ciceronis
mors .

Co u

} hoS pLO- 3^ eQcleniCiCCraXlU /^UUltitn-iuiia»tuiniiwc,.».w ww.., ^ , ,

^'^^^"^- nem fruaruuni autumnaliiim erat, ad palmam arneam ab Atheiiienfibiis Palladi dedicatam
^ ^^'^'^ cuius fimulachrum ci {uperpofitum erit, quod A ttici pro re bcne, ac tclicirergeita conmuc-
i7\- : rant.Id ipfum quoq; ' Plutarchus telbtur,add5s Coruos trudus palm^T qui ex auro fabricaa
ctff::- r^tpaitimd^uo?^^^^^^^^^
arpalmcf^saSicuiiseratacceptu^

aurcos dc- narrat , ^'^e^^^^ mOccam Bntmmct littorthusel]c[qf4em^uorumCoruorumvulgocog^^^^^^^^^

uoranr. , j/eo quidem affarcreGoruos dextrts dbtcartttbus abs ^t igh^^^^^

'^'^'^^'^''mHcaccedere.irtrublimilocopofi^

^n""' alttes parttm commanducare, fartim dtjjipare . Cutnsautcm Lagana dtffipentur ^tllum vtclorem.cuadcre.
" Alexander Ma-.iusvtrefcrt in eius vita Plutarchus,Babylonem ingrenurus contemptis CUai

rrMa-dxommmom£pr^^^^^

l^^eZexquibus— llipenesipfumdelapfirunt,ip
ij '^^^^-^ defimc^lus cliSimileprodigium narratde Mario,qui,ciim Romar pernitiofiamiam ledition
molireturCquaplurimoranguineinteripfum,&SyIlampugnatumeft)interc?teradiu
vt opinabantur tres Corui pullos in viam produaos deuordruiit,eorumq; rchquias intra^^^^^^^^^
retulerunt.Marcoquoq;Ciceroni,vtauthoreft'"ValeriusMaximus,morsimminensa
Corui'prxdiaa C^.Ckm enim in vtlk Caietana cJfet.Coruus tn conj^^cclu ctus horology ftrrum loco rnO
trri^e^ uttens.protinusadtpfumtetenMt.aclacin^

eZmdacsvek^m.ttarct. Sed ha^caliter Plutarchusnarrat: Htc Jpoiltmserat facc//um r,ar
immincns.ex quo cam Cfccro adremtgaret Itttort, Corut ciattpennts magno clangore nautculam tmpctunh
dci^idc fupcr vtrtsi cormhus antemiarum trjidcntes parttm cla??7ore Urcpcre, partim capttajumum c%'
aottare. TnmmmhHStdinfaupmoJlentumvtfumeU ■ vcrumdefccnditcpupptCtccro &tndiucr^
r1o V luti qutetcm ca.taturus accuhutt.Htnc Corut fuper pojles fcdcntcs magts tumtdtuofo clangore pcr/n
punt Horum vnus dcfccndem in cuhtculum Ctceronts, palltum,quo cubam erat opcrtusjofiro ab etusjr on
« nh. 4Mc te deduxtt . " Appianus quoque eadem ferc refercns,dicit : Tactte acccdcntthushts^qut Cjcerom
bdUM ^nqutrcbant.Coliaduoilcsl^^^^^

aLKnecqtucfccnttscorporc.quoadferutadfignumaDeom^^^

m.re per profJndam fyluam octuJt. calledetulhe . L. Sylla QJ>ompeio Cofl. Stratopedo vh. Se
r • V 1 natus haberi folct/Corui Vulturemtundendoroftrisocciderunr,vtreferc IuIju.s Obiequen^.
n^cm occi A Piutarcho Sibillinum iftoc oraculum de futura Gr^corum maxima clade adducitur:
/m^r . Corue opcrtre mger, dum 7 hermodontts advndgs

FuncUa armat£mifcehunt prAta gentes ,
AauilaCor Tuncmultahumandcarnts fatiahcreprdida^,

uos 'cIlios Contraftisad Bononiamtriumnirorum copijs, Aquila tcntorio Augufti fuperfcdcns duo
afiii^cns. Coruoshincindeinfeftantesafflixit.&adterramdeditnotanteomni exercitututuram qua^^
Collegaru ^^^^^^ futuram interlcoUegasdifcordiamtalem, qualis {ccutaeft,acexitium nrarfagiente.
diiTidi) prae o^^j.|^qj. Suetonius.Rar6 profperi euentus fignum dedere,aliquarKio tame,fi antiquorun
fagiu'^- fupcrftidonibus fidem adhibcxiam putamus.Tridit^ Plutarchus Alexandrum Magnum,qij
^ln ^AHgii- j^^^^^^^j^i^ oraculum per deferta loca , & araiofa adiret,iamq; dud^ores errare c^piflent , ti'' k
na ^ylhx. fperHs ex iVnorantia Comitibus,Coruos duos itineris habuifle pr^monftratores,qui & eu n f
inagno . dacerent,& tardiiis fubfcquentes pr^ftolarentuf .Quod vero loge mirabilius eft,tradit CaUi
Corm Alc- (^[^^.^^5 ^^0^11 palantescantu,ac vocibusadfequeiidahominu veftigiarcuocafle. ParipaCt
xan.Magni ^^^^ Metellus Pontif.Max.vt narrat Valerius^Tufculanu peteref, Corui duo in os eius aduer
cxercic^ co- ^^^^ ^^^^^. ifgj.ii^pedientes aduolarunt^vixq^ extuderunt,vt domii rediret. Infequente not^f
MereVl' ab ^dcs Vefta: arfit, quo incendio MeEcUus inter ipfos ignes r. ptum Palladium incolume ferU^
incelio Ter uit Scd illud longalio modo narrat^ Plutarchus , Metellumncmpc fuburbaiium luum f^^^
uatus . tentem vidifle c^edentes feinuicem Coruo.s,augurJjque rcligionedeterritum,Romam redi)
i£dis Veftc fe cumVeftx templumincenfum fufpicatuseflet,Palladiumq;enpuiflet,oculiscapiU
^"'""t".- faifle &poftmodum vifum recuperaflb. Feliciteretiam Corui aufpicio vfum fuifle L.l m
T^7raUc riumCurforemhuncin modum ' Liuiusrefert: Tertia vigilia nodis iam relatis hteris a CO
Z lega Papyrius filendo furgit,& pullarium in aufiMcium mitdt . Nullum crat genus horninu^ ^

'Lih ro. in caftris intaaum cupiditatepugn«,fummi infimiqucarquc intcnti erant,Duxmilitui^ '
Papyn' pu milcs Ducis ardorem fpeaabat . Is ardoredamomniumapudeos,qui aufpiciointerera^^^
gn^ aaulus peracnit . namcum puUi non pafcercntur,pullariusaufpiciummentiriaufiis, ^^n^^^dmm
Aurpicium ij(^ifnam Cos.nundauit.Cos.l^tus aufpicium egregium efle, & Deis authoribus rem g^^*"
pallaii' mc p^Q^^m^ciat/igiVJmqj pugna: proponit.Exeunti iara in aciem nuciat perfuga, vigmti coh^

4

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

OrnithologlxLib. XIT. 711

Samnitum ( quadrigeiiariar fcrme erant) Cominium profeftas ; quod neignoraretcollega,
extemplo nuntium mittit.Ipfe fignaocyus proferri iubet,fublKiiaqj fuisquarquclocis , & prar-
feftos fubfidijs attribucrat.Dextro cornu L. Volumnium : liniftro L.Scipionem ; equitibus lc-
gatos alios, C. Ceditium , & Trebonium prsefecit . Sp. Nautium mulos detraftis clitellis cum
eoliortibus alaribus in tumulum conf}-)ecium properc circumducereiubet, atq; inde intcr ip-
^im dimicationcm quanto maximc poflet moto puluere oftendere . Dum his inrentus Impe- Alrercati»
Tatorefliet,altercatio intcr pullarios orta cius diei, exauditamqjabEquitibus Romanis,qui P^^li^i'^®'^" •
rem haud fpcrncnda rati Sp. Papyrio fratris filio Confulis ambigi de aufpicio renuntiauerunt.
luuenis ante doftrinam Deos fpernentem natus,rem inquifitam,ne quid incompertum defer
ret ad Confulem,detulit,cui ille.Tu quidem ma^ie virtute diligentiaq; efto;c«terum qui aufpi Papyn' au
cio adcftjfi quid falfi nuntiat,in femetipfum religioncm recipir, mihi quidcm tripudium folifti
^um nuntiatum populo Romanoexcrcituiq^-cgregiumaufpiciumeft.Centurionibusdeindc ^^^^"^^*
*mpcrauit,vt pullarios inter prima figna conftituerent.Promouet Sc Samnites figna,infcquitur
adesornata arautaqj vt hoftibus quoquemagnificum fpcciaculum eflct. Priulquam clamor
tolleretur,coiKurrcreturqj,emiflb tcmerc pilo pullarius antc figna cecidit,quod vbi Gof nun- PuHarius
tiatum cfl:,Dij in pr^Iio funt,inquic,habet poenam noxium caput. Ante Cof.hafcdicente Cor- ^^'iiio «locb
*Jus voce clara occiiiuir,quo Ix^tus augurio Cof aliirmans nunquam humanis rebus magis prae ^^^^"^* p
lcntes interfuifle Dcos,figna canere,6c clamorem cxtollcrc iuflit. Pr^elium commiflum atrox, ^^^-^ ^^J^
cajtcrum longc difparibiis animis. Romanos ira,fpes,ardor ccrtaminis,auidos hoflium fangui nic .
nis iii pra^Iium rapit . Samaitium magnam partcm necclfitas ac religio inuitos magis rcfifiere Pr^Imm ia-.
quam inferre pugnam cogit , nec fufl:inuifl"cnt primum clamorcm atq; impctum Romanoru tcr Samni-
per aliquot iam anno.s vinci alfueti, ni potetior alius metus infides peftoribus a fuga rctineret . ^
Quippc in oculis cratomnis occulti paratus facri,&: armati facerdotcs,ac promiicua honiinu ^^^'^^^^ \
pccudumqi cladcs,& refperfa? fando ncfandoq,- (anguine ara?, & dira cxccratio, ac furialc car- ^^^^^^^'^
mcn detcfl-anda? familia: ftirpiq; compofitum.His vinculis fug;e obftri(5ti fl:abat, cincm ma<^is,
quam hoflc timcntcs . lnfl:arc Romanus a cornu utroq; & mcdia acie, ac cardcrc, Dcorumq;
hominumqi attonitos metu.Rcpugnatur fegnitcr,vt ab ijs, quos timor moraretur a fuga . lam
propc ad figna c«des peruenerunt;cum ex trafuerfo puluis,vclut ingentis agminis acccflu mo
tusapparuit. Sp. Nautius ( 0£bauium Metiumquidameumtradunt)DuxaIaribuscohorti- VxAm^ nn
bus eratjpulueremmaiorem,quam pro numcro excitabant,infidetes muliscalones,frondofbs mero mirr-
ramos per terram trahcbant,armaq; fignaq,- per turbidam lucem in primo apparebanr,p6ll: al- tum impar.
tior denfiorqj puluis equitum fpcciem cogetium agmen dabat, fefellitq^ non Samnitcs modo ,
fed etiam Romanos,& Conful allirmauit errorcm,cIamitans inter prima figna ita ut uox eius
ad hoftes accederct,captum Cominium vi£lorcm collcgam adefle , anniterctur uincerc prius
quam gloria alterius excrcitus hcret.Hxc infidenscquo.Inde tribunisC^enturionibuscfj impe-
rat^vt vias equitibus patcfaciat. Ipfe Trebonio Ccditioq,- pr^edixerat,vt vbi fc cufpidcm crcda
quatientem vidiflent,quanta raaxima ui poflertt,cocitarent equites in hofl:em. Ad nutum om-
^ia,vtexantepr2cparatofiunt;pandunturinterordinesuiae,prouolat equcs,atq; infefns cufpi
^ibus in medium ruit,[>errurapitqj ordines , quacunq; impetum dedit , inflant Volumnius , &
40 Scipio,&pcrcuIfo5 flernunt. Tumiam Dcoru hominumq;uidaui,funduntur linteatccohor
^es,pariteriurati,iniuratiq> fugiunt,nec quemquam prastcr hoftes metuut.Pedirum turba,qua?
^^perfuit pugTMe in caftra ad Aquiloniam compulfa eft,nobiIitas equitcsq; Bauianum perfuge Samnimm
^St,cquites eqaes infequitur,pcditem pedes ac diuerfa cornua dextrum ad caftrum Samnitiu, •
^«uum ad urbem tendit.Prior aliquando Volumnius caftra c«pit , Ad vrbem Scipionimaiori
Jcfiftitur ui,non quia nlus animi uiftis eft,fcd meliijs muri quam vallum armatos arcenc. Indc
*^pidibus propulUnt hoftem.Scipio nifi in primo pauore^^priufquam colligcrentur anuiii,tran
f^fta res cflet,Ientiorcm fore munic« vrbis oppugnatione ratus,intcrrogat miIites.Satin'«quo Scipionis
^^imo paterentur ab altero cornu caftra capta eflc,fc vidorcs pelli a portis vrbis ? Rcclaman- audici».
- ?bus vniucrfis,primus ipfc fcuto fuper ca put elato,pergit ad portam; ^cqmxx ali j teftudine fafta
lo^nvrbcm prorumput deturbatisq,- Samnicibus,qui pauci circa porta cranc,muros occupauer^
Penetrare intcriora vrbis,quia pauci erant,non audent Haec primu ignorare Conful, & inten-
^'i^ recipicndo cxcrcitui cfl*e,iam cnim pracccps in occaf im Sol erat, appetcns nox periculofa^
^ fufpefta omnia etiam viaoribus facicbac,progrcflus longius,ab dcxcra caftra capCa uidef, a
*^ua clamorcm in vrbe miftum pugnantium ac paucntium gemicu cfle,& cum force cercamc
^<^,portam crat,aducftus deindc cquo propius , vt fuos in muris videt nec iam integri quicqul
^^e,quonia tcmeritate paucorCi magnse rci parta occafio eflet, acciri quas receperat copias,n^
giiaq^ in vrbc ferri iuifitjin^reiri ,p;dma ex parte,quia nox appropinquabat,quieuerc,no(ae op
Nuabhoftibus delertileft. CiefaiiU diead Aquiloniamilliatriginta trecenti^o. capti tria

^ Ooo X millia

712 * Vlyfsis Aldrouandl

mili!a,o£lingenti,<S^ fepwag(nta,figna militaria nona^^inta fcptem . C^tcrijm illiicl memor?»
traditLir,nullum tcrc alium Duccm in acie la;tiorem vifqm; fcu f japtc ingcnio , feu fiducia rei
bcncgercndo?. Ab eodcmroborcanimi, neq; controucrfo aurpiciorcuocari ii prxlio pon?!^
& in ipfo difcriminc , quo tcmpla Dijs immortalibus voueri mo.s crat, vouerat loui Vidori ii
legiones hoftium Fudi(let,pocillum mulfi priufquam temctun> biberer, fefe fafturum : id v^otu
Di|Scordifuit;S^:aufpiciain bonutn verterunt.Hccomnia itaq^ie Liuius. Ambigua? fignihca-
^L r^.Cri- tionis,in bonumtamcnomcntra£i:iim faitauguriuma^Clitophoncmemoratum,&a'Plii"
fcon . tarcho repetitum huiufmodi . hxu ArArim fluuiumfitus eH mons Lugdunus.,tn eo Momorus (jr Ate"
^Lib.defln- pom^jrffs imperio pulfi a Sefironeo,ciuitatemcond/turijdum fundamenta fodiunf , dcrepcnte Corui apj^drue
^lrrciwm^i ^^^^'^ circumuolitando arbores circumquaq^ replcuerunt . ,Quamohrem Momnrus aufpiciorum perttus ur i ^
moas . Lugdolum nominau:t.L\x2p^ cnim Celtica lifigna Coruum fonat Diilon uero exccllcntc,fecl

Lugaolu fortc Danu,qua: vox aliaru etiam ciuitatu quarundam nomina ingrcdirur, pra?fcrtiin mariti-
oppld j ciu- marum aut qua: iuxta fluuiu infigncm fitx funt,Iegcndum cft.Dunen cnim Ccltis ac Cymbri^
fic cliaum. arcnarios colles in maris littorc longo ordine difpofitos , atq; fortc ab seftu cxcitari folitos, feti
Plararchiis per translationcm quofuis monticulos l]gniticat.Qu«IcAio illis verbis congrucntiorcrir,qui-
dTiI Ccl * paulo antc dixerat . Lu?dunus esi mons tuxta Ararim fitus , Aut fi voccs halcc , nempc Liigos
lis cmid. ^ Dulon retincre voIumus,cquidem non vidco,quomodo verum fir Lugos Coruum, aut Da
Lui^os non lon cxccUentem Ccltis flgnificari.lntcrrogatus cnim Cclra,id cft, Gallus,num,cum Lugosauj
figmhcare dir,ca voce Coruum intclligat,proculdubio id conlbntcr ncgabir.Q^uod fi anriquam Celtara
Comum . lingaam,non autcm,qua nunc vtuntur,confulendam quisdicat,adibo Gcrmanum.Nam Gcr iO
manica , feu Cynibrica lingua olim ctiam Qdtx?^ vfos mihi videtur \^zx{mAzxc rationibus fitis
iirmi.s Doclifs. Goropius, qui quiduis aliud,quam auium ullam , nedum Coruum notare afie-
uerabit SimilircrnequcDuIonexcellcnrem fignificarcadmirtcr,fed infanum podus. Qnam
rem Do£^ifs. viros,vt Turncbum aliosq; Gallos miror non aduerrinc, fcd crrorem CIitof)hon
tis potius approl>nn'e.Q^iinim6 di£tiones hafce,fi penitiiis confiderentnr, id penc, quod dixit
CIicophon,ngnificarc quidem audio . Sed ordincm didtionum , quarum fortc fignificatum a
Cymbro feu Cclta quopiam edo6tu$ erat,eum taquam linguap ignarum, aut nlioquin obliuio--
fum inucrtiflc. Gcrmanis cnim etiamnum communi ipforum refi imonio no Lugos Coruum»
Dulc Mo- fed D jIc Moncdulam auem Coruini gcncris defignar,quar fiue indigere vocabulo,fiuf Larino
ncdiilamii MoneJuIadetrLicatoitadicitur,Coruuscertcgencralinominedici porefi:,uti criam Hcbra^is
omiicau Gerab,adomncs Coruinigcnerisaues extenditur.Non igiturcxccl!enrcra,fcd Cbruina aiiem
D'jlen/S<rad Grapcam terminarioncmelfidumuocabulum Dulon denorabit. Contraria vcro
Lu-os c^d rarione Lug.quod Grarcus Lugos pronundat, non Coruum aut Monedulam, auc aliam Cor-
figmhcet . uiaigciieris aucm fignificat,fed profpcritatem,& magis propric,quam exccllentiam . Qiiam-
uis omnia \)Xo{\^tv2L , faulb, & fortunata aliquando cxccllanc . JVonuncianr autcm Gcrinani
Momori pc ^*^^" "ocem paulo durius,!<C pro Lug adicda Kappa Lugk efferut . Vnde profcdo Momorus

* r„t ...r.,.- ^ C^.i Q-r r^^x^: 1.-.«^ ..;,r . : j r. j_

non folam aufpiciorum,fed & Ccltica! linguae mihi pcritiirimus fuifie videtur C fi modo Gras-
culus,& non podvis Celta quifpiam ei loco nomcn indidinb putandus cft ) qui (anc aptiori ^
fignificantiore Celtico vocabulo aulpici) omen exprimere non potuir,c>^ ab co ciuitati, quam
ftatuebat,nomenimponere,quarauocabuIoLugdulen,quod ad veibum felices feuau(pica-
tos Coruos,autMonedulas,autpro/]^eritatisnuntios Germunu-^interpretetur- Quanqua mi-
hiquidcmhaJcl-abellaabaudaceGriBculo conficbvidcatur, occafionc a Cymbroquopiam
' accepta,qni ei uocabuli uim explicare conatus fuit ; ai bitrerqj Lugdunu Gailia! urbem potiuS
a colIibus,qui confluentibus ibidem Rhodano.& Arari imminenr,denominatam fuifle, & uf
bis conditorem boni ominis QA\M7in(K\ gratia felicis appellationem 2L(K\tc\KQ , ita u t Liigti linuni
nihil aliud quam fortunatos coiles defignet . Ab ijfdem collibus ^ pari pado plures alias uf-
Lugaunu bwS appelUtionem fimile fortitas uideo,ncmpc Lugdunum Anglorum , item Lugdunu Bata-
ArtS^orum uorum,quarura vrbiumillj ad Tamefisripam,hKcad colles illos fabiilofos marino littori pro
& Bauuo. pinquos fita e{i:,omnes profe6t6 mcrito ctiamnunc, vtpotc emporia celcberrima felicium no
f^^! tnine digni.fim^. Ab huiufmodi collibus nomen etiam fumpsercNouiodunum in Gallia tan-
<quam nouos collcs dicas,& Dunckcrcken in Comitatu Flandria- , quar vox collium ecclefiam
Belgis fonat,qu6d haud loge ab ifl^is collibus in littorc marino pofita fit,quam ante annos paH
cos fortilUmus heros Alexander FarncfiusParmx ac Placenda; Dux sererna memoria dignif-

fimus,acerrime oppugnandoccpit,cxquanuncha;redcis maximadamna inferurur.Scd harc
obicer tanquara parergaintcrieda funto. Nuncad au(picia,&auguria Coruoru,vndedigrei

[ipofturi

poft <

^^ternifoljs

«xhibitiJ

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest UC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

Ornithologla!: Lib. XII. 715

^xhibitis fubinde luiiufmodi prodigijs ceu prajfligijs quibufdam imponcrc, ac fidem aliquain
diuinitatisapud rudcmpIebcculamimpctrarcconatuseft,futurosqjnonnunquamCoruiper-
fonam indutus rerum exitus monftrauit. Qua re fanc hoc cfFecit,vt Corui quicunque tandem
^i", fiue veri,ac naturalcs fint^fiue ipfemet illc fub Coruorum cffigiefuturos multo ante bello-
rum cuentus credcretur prxdixifle, hocinterimagens, vtfibi tanquam futurorum pr«fcio
cum in his, tum in alijs etiam fides adhiberetur, ipfeq,;^ade6 in rcbus dubijs, aduerfisq,- confu-
l^rctur, qua^idololatria^fpecies eft."Lambertus Schafnaburgcnfis Percgrinum quenciamre- " ^i^^^
fet, qui celebrandaj fefliuitatis crgo Coloniam co anno aduencrat,per fomnum vidifle Cor- ^™'
Ijuni quendam horrendaj magnitudinis per totam volitare Coloniam,& terribilitcr crocitan-
1 0 ' Pop^^^Jni vero tali fpedaculo attonitum, huc & illuc fc agitafle, fuperuenifTe pofl: h^c vi-
^uni,tamvcfl:c,quamformapriccellentem,qui&Coruum horrifico (bnitu perftrepentem
VrbeexpeIIerei,& populum mcnte conftcrnatum, iamquecxtrema omnia formidantem caf-
*^formidinc abfblueret. Cumq^ fbmniansille a circunfl:antibus interprctationcm fomnij hor
^'oreconcufliisquxreretjaudiuifle ciuitateproptcrpeccatapopulidiaboloinpotefl:atcmtra-
^itam tuiflb, at iiiteruentu Gcorgij martyris liberatam,in(lantis interitus nccefifitatem cuafifie.
*^e6le iutcm dixit populum in diaboli potefl:atem vcnifle,CLim hunc loncatum,galeatu,igneo
^ucronc terribiliter fulgurantem,nec vlli quam fibi flmiliorem pro populo illo cotra Archie-
Pucopum Colonienfem dimicafledixiflct,eumq;ad D. Petri templumvfqueprofccutum ibi
cuanuifle.'' Saxo Gramaticus author efl: in exercitu Vualdcmari tam crebros interuolafle Cor '^^•M- fJi'

lorDankf.
Vualdema

Sed mfrttm quo nam pactu multo ame futffet

. / , {, >3 ; MiiLiomm

JUacrrauts puzn^ claaes mon trata volucrnm _ ^ i

Frodigijiy noJirtanndlesteJtanturyCr tpfi pagna,'
Sic folttus narrare fater Troiana ptr arua
Sluafuit huc nobis nupcr via, dtcitur aer
Caligaflfe auium tttrmts in bella voUntum
Et frius a Mtluis quod rosiro atj. vngue recurtfg
Fr£ualeant, caftcntj^ alts maiortbusauras
Profltgata ferimt Cortmum ingentia caftra,
Sed faucis foH bella iterum renouata dicbus ,
Atque vtrumg^genus volucrum quaftfo^dcre fafi»
Concurrtjp ferunt tam atroctter , vt loca fajjim
Omnia c^dis odor toto m£sUuerit anno j
FlumA iffz rtLfiente Koto venere fcr auras
Vfquc fufcr felagifiuftus vtrtus^ fonanteis
y/que fufer latitimy ncc adhuc obliuia temftts
Fecit, adhuc fuferant. qui tum fub rtge merentes
^lituum videre frius foft bella virorum
^ £t tandem Coruis Miltm vi^loribus ifjc

PrdcifiteSjlaceris alis i^tergorevulfd. ^
^imilchocilli cfl-,quodrefercnte^ Aenea SiluioinGalliaBclgica haudprocula Lcodio vr- Europcc^p
*^^^m«na,(8<:amplaconfl-anti famageft-umferunt.iV/^^w^inquit,/»*?/^^^^^^ 5^.
^^fibifaratterat, ouaquefouensfulUsatudus exfe^abat Jjunc Corui fuferuenientes toco turbatiere ,otiis Corui Fal.
'^^(ffra6tts acdeuoratis. SfeStaaerunt id efroximofubulcifugientem^trefidumFalconem annotauere, conis f^cnc-
y^^idie ( mtrabtle dt^u) FalconeSyCorui^ quafi ex toto orbe ad fugnam vocatt, ijli fiftentrionalem , tlli rationc tur
^^^idionalem fartem tenentesy ordinatis actebus, & tanquam rationis cafaces ; alijs qui cornua obferua- ^^^^*

; al^s qui media ducerent agmina, difjofitisy atroXy& fcrocijjimum fralium in aere commiferunt . ^^lconum,
^ V^Oyciim modo Coruiymodo Falcones cederent.dr iterumrefumftis vtribus certamen inUaurauerunt » ^^^^"^^**
kfKf^^^^^^^^^J^^^^^^^^^g^^^&f^^^^^^ ^dextremumvi&oria fenes Falcones ^^^^^^'

^!^' nonfolumrojroy fcdetiamvnguibusaccerrime dccertantes Coruosomnes ad tntcrnecionem de- Corui^Fal
^^e* ExinfaruotemporeinterieEtOyCumduode Lcodtenft Fccleftacontendentes alter aCregorio Tcrtio- conibusvi-
^^t^o, alter a Benedtlio duodectmo ( Icgendum arbitror .1 Gregorio duodecimo , & Benedi^Sbo
^^cimotcrtio,nampoftGrcgoriumdccimum tertium nullus Benediaus ex Pontificibus di- ^P^^-Lco*
cfl: ) t„ Efifcofum eleilus (crant enim inter tllcs de Romano Pomtfce difeftantes) ambo cum cofijs [^J^r ^ -f'
f^^^aturi in eundem locum venerunt» loanncs Dux BurgundiA, alterum armts iuuit,alterumfOfulus Leo- ^^xmT^Xt'
^^^fi^ferfequebatur. Pugnatu eji coilatis /tgffisftimmavtrimgfCotetione,horrendu cruentujjfraituficith ccrwut.^ * '

^i^ ' Vlyfsis Aldrouandl

2» auo undcm vtStof IdMnes 2)«Af tngmu miUU hofiium cccidit . MtmorMe eius mf^num conditvfn
esi.qttodnospopailUctriinfmntesc^JorumoffihHsplenHmv^^^^^ Sedde hoc Falconum ,atq^ CmiO^
rum ccrummejuam cuiqtte opinionem relinquimus, veri ptruHlopemsfamam reU6ie. H«c ille. hqui-
dem Iia:c ita f efla efle non negem, ac fine darmonum impoftura peraaa nunquam mihi per-
Xnim.ntit ruadebo. Vnde quemadmodum veterumilIapaganorumauguriaCoruisatmbuta,diaboli
bruta nihil haud dubic opera fiebant ; ita & h^c poftrema apud Chrifliano.s ad eundem auchorem rete-
futuru pr?. renda funt. Quid enim ftultius, Chriftiancq^ hominc indignius, quam crederc Coruis, carte-
' uidcnt^. risa- rationis expertibus animantibus,vim prxuidendi f utura incfle, qua? hommibus denegata

r • r ^ n r». 1 • • J: ^*.,.^*.:,.^U^r^^(\'f^t^r,i.t^t\'\ QuiAntrridltU'vaticinorUrn

Smpu . ^ - . . -

nio. fi^ animam eorundem tn jc recfptunf,qrf>

qui exillimet non viua tantum, fed & exnnaa animalia diuinatidi f acultate,quam etiam pric-
terea in hominum animos transfundant, pollere. Ridet & merito humlmodi PhUofophoru
*7/.mi/.5.impiadogmataD.MoannesChryfoftomus,eaquegrauiter,&lcuercm^^^
l^f'^pO' Semperperdloshocc€itdMuSyVt .fiendcretnoUrumgenusnMk hrutts dtffcrre ^c^uandc nonnuLU tn
^'^•''^' ppimonemtampcregrmam^&ahfurdamvenerunt.vtanimdia ratioms cxpcrtu dtxertnt rattondia.'

VidesveroquammultipltctterdebacchatuseJlinillismentihus.poUUquAmqmfim tntert lospmt - C.C'
cuertmt ammam nonraminmufcas, canes.&^nimantia hrutatranfmigrarc^, C^terumhtsjuccejcrunt.
quthocvcritidtcerc.inaltamahfurdttatemddapftfunt,ornnemrattonaUmp^^^^
con,rmunemfacicntcsAc dcmon[}ranies ea. qtupernosfa6iafunt,meltoraejfe,qtiamnostpfts. Nonfolum
autcn^hocJcd&futurorumpr^enfomm^&religionemapudtlUcJfeprad^^^^^ ^'J^^J'';/'^' ^rif
Dcum.&Cornix, &prophetu donum hahent\ futttra^^pradicHntiquin & iufittta adert tUts,a;reJpuOli'
ca&Uges.d-apudilU canishahet inmdtamfcctmdtimPUtonisfnieniuttu. HacciUe. Verilimileita-
DTmoncm quccft imo vcnifimum ,D«monem fepe in Coruum tramformAtum , ca portcnta ,vt clixi-
fcpc- V. Cor mus cdidifle. Q^i igitur Corui haftam,Noauam & fru^us palmar palladio appolita roltris
uum mura ditfrcgcrc apud Athenienfcs,antecorundem in Siculos cxpcditioncm , ciajmoncs tucrunt^

domum reeredi, quo Palladium feruaretur,coegerc,d?moncs mali tucre,qui huiulmodi pro- }•
di^nts & oftentis idolorum, id eft, fui cultum confirmare nitebantur. Pari pa^o qui tnumui- ,
romrli futuram difcordiam, qui Ciceroni mortem propmquam pr^fagire vifi lunt, dxmoneS
fuere qui licct futura non cognofcant, difpof ^tiones tamen no(cut prorfentes, qui Coruorum
fpecie hominum oculos, <Sc animos ludiftcabaii t, atque hac via falfis illis Dijs , atquc adeo fibi
opinionem diuinitatis,& futurorum non minus ac pr^fentium fcicnda, non apud im peritam
plebemtantum,fedapudmunditodusfapientilfimos,& potendifimos aftutilfimo concilic>
conciliabant. QuodadeosCoruosatdnet,quiinftatePhoccnflum cladeomncs Pcloppone-
«morum ^^^1^^,^!^^^^ jefertisad cxcidijlocum certadm conuolarunt,horumraaumforfanadna'
) ilcef turalcm caufamquam cjctcrorum multo citius ac mcliiis referri poifit, luxta lilam Chnfti len-

Comorum
cx (oliio Jo

co dilcer- tiiraicmcauiamquaiu*.*-«.wiwi«iii*iiL**wvy ..v.- ^ , — ~ \ w r>i:

rus natu- ten tiam, rhi cadaucr, illuc congrcg4ntur & AqutU.icw Vulturcs i contni prorius Anftotcles & 1 ^ .
ralis eft. nius arbitrad funt, qui eam ob rem euentorum, imo fui ipforummet augurij nuelleaum

tribuere conantur. Quis illc fuerit Coruus, qui Valerio profperum augurium,viaona,cogno-
^^^*"''^ incndcniq-dedit,agitepaucis,audiamusquidfentiatStephanus forcatulus Gailus in co Ii-
Coiuusc^s. j^^jj^ iijquoRcgiam Valefiorum ftirpem exdnaamnupcr,abufque Monrafgo Senonum
Valcrioru quockm Rceulo dcducit,quem ob deuiaumL. Valerium Pra!conium ab codem Valerio
ftirps , ^ coruino oriundum, fingulari ccrtamine,& patn« Valefiorum noinen deciiae,& genti iuv al"
"""^^' feriiR-auiore faltcm litcra R in molliorem S commutata, eodem planc cum Valerio Corui-
no excmplo & facinorc. Hic cnim , ne quis nos folos in hac eflc fcntenda opmctur, non almct
Coruum illum, quam malum Gcnium faiHe, fic ferc declarat. E Gallis, qui ad pon tcm Anic^
nis &tertiumab Vrbclapidemcaftrametadfunt,vnusproceiritvltra praifidia,&vcciterans
Titu5 Ma. Quemnunc,inquit,Romafortifrimumhabet, agedum prodeat, vtnofter duorum euentu5 )
li.s Coiiii oftencjat, vtragensbellofit meli^umTitusManliusTnbunus militum a DidVatore pu-
opaa Gal- ^^^^^^ ^^^^^ impetrata, GallumTiio atquealtero idu in peaoreachumeris fauciatum, taii-
lum v.nch. c^^^^^. fuperatum aurco torque,fanguine refperfo fpoliauit, cundemq,- fibi circumdedit, vncte
Torquad Torqu^ti cognomento.&aurcacorona, aclaudationc paIamdonatuscft,etflnon um^^^o-
vnde aitti. virtute , quam Corui opera vi^or , nerapc haud dubie fuperandus , nifi Coruus repente
Coru* Gal ^^^^1^,^^ qs atquc oculos Galli ftrenuc dimicatis tamdiu lancinaflet,quoad pcrterritus often-
Us ocuios Valcrio Coruinititulumrelinqueret,eiusfamili«inpofterumperenem. i of*

Ornitliologiar. Lib. XII.

715

ro Comum iIIum4UxiIiarcm,'S; tantopere Manlij ftudiofum, citiiVs Salomonis Regis murmu
abaduin iri puto,quam al cuiuv Galli viribus. Rex eiiim ille edocuit d«mones pop ulfandi,

Da.'mf5 Cor
ui imaginc
Maxcnciii
incirac con
tra Chii.*
ftianos.

cdlce(t, Galium,quocum depugnauit,niriprajftigijsfuperari non potuiOe. Hadenus itaq; " Srephani
rorcatulasceuincompeadiumcontra£tus,qui,quantumadCoruum attinet,&: remrefte ForcacuUla
n.irrat,,Scexplicat, acduasmonomachias Romanorumcum Gallis,&gentem Valeriamcum P^^^*
M mliana contundit, imo ipfum Manlium Torquatura cum Valcrio Ooruino eundcm facit,
Xo quos diuerfos eire,v8c diuerfimodc pugnafle, atque diuerfis euentis diucrfa nomina fump/ifle,

vel vnus ^ Valorius Maximuslocupletiirimusteft:isefl-,nequedenic|^ vcrum eft:,gcntem Vale- ^Lib-s-cap.
Ji;im primo Valeriam didam fuiHe, at contrd vel ipfo Quintiliano teftc Valen/ priui Vale/7j fortitHd.
dicli fant, ficut et iam Fufij, deinde Furij. Carterum, vt vndc digrefla eft oratio,deraum reuer-
tatur,infpccicm Coruinamfajpc transformari D^mones'' BaptillaquoqncMantuanusfen- ^LiLi.Pat
tjrcvidetur,cumD.Catarina:ada &laudescanen5,Per(ephonem mifluma Ioue,Vtanimum ^^^^-
Maxenti/in odiiim Chriftianorumconcitaret,Coruiformam induiflcfingit.
Perjiphone msnclMU facit Cormj, figurAm
Indmt, (jr trartans 4Hram fernicwus alts
Pr.^tertt Ammunis templum admtrabHe quondam
io Diim lofiis im^erium mateHatem^ coUbant

Terri^^emy (^c^
Et pofl: pauca '\i\icncdi^.

Jntrat ad vrbanos (Ireptus^ ^^^fi^ refedit
T arpei/ fifper arce louis, popnlumj. patres^
Et tria dijjpietens fora , p// delubra ionantis
Solisad exortum Roma. decova alta fuperbA
O caputy 0 fiorem terreniglorta mundi
Dixit.vtexcelfotetigifliverticeccelum
Indigetes oblita tuoSy gentos^ Ures§^
K^tque loaem ^ natos, demens ad inania chriTiiy
Tam cito degeneras docmnenta fidernj^ nefandam ;
Stc ait.c^ Petrum quater execrata, columnam
Inuolat^^ Coruus tam deftntt efe, breuem^
Se trahit in nebulam (^Mixentia ie&a /ubsntrat^
Sed nonne Herodotus,Plutarchus, Suidas.Strabo, ad vnum omnes Gr«ci,& Plinius quoque, Ariftaei ani
^Latinisteflantur Ariitici animamexorein Proconnefo Corui e.figie euolafle vifam?Qiiis ™^ Corui
Vero dubitare poterit, qui Hcrodotum aut alios legerit de Ari<la?o hoc Proconnefio, quin in-
feiis magas fucrit, & magicis artibus, mir "inda ea\ qua? de ipfo referuntur , perfeceric , atque ^*^"
'^ieod hicaponnnls ad^niratusacdiuinoaffeiaushonorcfuerit. £go qui^^em potias credi- Axid^tum
^erim,fi vcra illa f int,hunc Proconnefium d«mone fuiflc,qui vt hominibus imponeret, nunc Proconefiu
^flumpta forma humana, nunc denuo,ubi uidebatur,ca depofita, Coruinam indueret, auM- Magu fuiA
^emhominemnefarium, qui Diaboliopera in uarias fpecies fefe transformaret,aut animo
^^ntam,aut animo 3^ corpore fimul uno momcntodelocoad locumtran{f)ortaretur,&rc- ^^^^^^
^|uiuiapudimperitam plebem fibifamam,atqucgloriamconcitaret,urpote,cuius cp^pus ,
^•im in oificina fullonis uifum eflct cxaminc,nihilominus tamen quidam e Cyzico ueniens, fc
^Utn ibi conuenifle aflerebat , unde mox in fullonia oiiicina qua? fitus , ab amicis , & cognatis
'^^^quam nequecadaucrapparuit. Qua?omnia,ut fatisauthorem fuum detegunt, hocta-
^enpracterc«tcraadaflertama nobis ueritatem confirmandam etiamfacit,qu6d ApoUa ApoIIinis
jQn(ultus,cuitanquamfatidico pr«cipua (emper intcr da:mones Mcs habebatur, diuinos AriftcEo
j^onores AriAxo^quos aftedabat, confulentibus Metapontinis deferendos efle refponderit,
5^ hac ratione, aut difcipuli,aut focij cultu,proprium fui cultum augere ftudens. Sed de Arift^o, (-^^„5
^,^^Coruumfefefuifll(antequamhomoeflet,ipfeMetapontinisafleruit,h^cdiaa fuficiit. lum gcniu
HS!plurauolet,authoresaddu6los adeat.SacrasquoquclittcrasCorui nomine malum ge- fismficar.
'^^uin nonnunquam intelligere Thcologi tcfl:antur,& in primis eo loco 'Salomonis : oculum l"^'^^' ^^'

30

V^^fubfannatp&trcm&vtliptndit docinnammatrisyhunc cruent Coruttorrentisyci^c, N
uideatur ei, qui cum ea, qu« a nobis di(5ta funt, tum ctiam hoc confiderabit,ir

cquemirum

in tantum

dc-

^^Qncmin idolohtricofui cultu hacaueiibiplacuifle, vtnonej^ aliamateria,qudmexarbo.
qua Coruus polt abreptas facrifici j carncs primum confediflct , fimulachrum /ibi tabri-

C[UU

cari

fi6 VlyrsfxAlclroiundi

Dcmonis (i cariapud Platafcnfcs olim voluerir. Refcrthanc rcm ' Piufanias his verbi^. LucHscfl in lAOtH
tniilachrii , Qfi^jfinfr, mtixinjns, f^wn Ivfjge Aldlccmems^ M'if>€ruettres o» : fcus qt^rt^^lurtrnx. )n eum lucum vefJiefi'
«piid^ Pla- pUtxctrfes c.»riTipm frKiiA elixartir* exfsmwt. Et (ine curn ^uiij^^ alijs mt/ius efi ets ntooUj^ Ccruorii
^^lnBaQUc '^^^^^^^^'^^i c^ncd ij orftniummAxirric ii^ extninwjUnt ^quam dibgir-iffjirne arcent: obfiruah! mtennfi
' qua earum altttif» ci»rnLm abrifucrity tn qua conjcicrtt *ik rc, Nsm ex ca fola matcria cdidunt ad D^dx'
lum fabricandum. Hoc cntm nomine figfiumvocanf, Fore (cilicet fhilti credehant illi,vt flatuxilli
fiiigularis qusedam varicinandi vis ab Coruo Apollinis nuntioinfundererur, qua refpondenrc
futuros quofuis ciim publicos, tum priuatos rerum fuarum cuentus refciicerent. Verum vrH-
nem confutand^ vana: huic gentilium in vana auguria fiduciae imponam, vnius M. Varronis
Vel de ipfb Coruo verba ifl:a?c adducam , qui Deosdixitociofosy ^fert^tos forefifua, confilta Cornt'
fuU credercni aut Coruo hDmimbus indicdndv.

TEMPESTATVM A CORVIS

1

AE S A G I A.

E D forfanpoffitquifpiam, dehorum,qu«diximus, vcritatefubdubitarc,nc€
omnino vanadicere,qua? deCoruis vaticinantibus vetcres tradidcre. Vidc-
mus enim totam ferc claflem optimorum authorum, & Philofophoi um , &
Coriios c^- It^^^^^SI ^^^'^^^""^ mutationis acris fcientilfimum a(lrucrc,& aliter crocitare cum fere-
li rtAius pi<^ aS^^L^J nitatem, aliter ciim tempeftatcm prxfagit. Cui equidem fitebor teilimonia ,
la^irc , non m ^j^j^,. voj\jcnr^(\ grauilfimii^authoribus minimc defutura : Dico tamen longe

lioiu^cuca- ^^'^^^^ ^^^^ ftarum,3liud praeliorum exitus , rcgnorum autdurationes,aut mutariones & iot
lus. ^'^'^^ dcniciiic priuara? cafijs Coruum praxiicerc. Hxc enim cii m d naruralibus caufis no pen-
deanr,nonaIici,qu:im ridiuina prouidentiapraffciripolfuntjquac tamen malignus ille fpiri-
tus iioiiis humani gcncris capitalis mira , oua eft , narura: mobilitate, & fagacitare cerris qui-
bufdamindicijs,conic£turifuc pracuidet aiiquandoetiamdiuinopermiflii,quo impios luos
fequaces iam lemel captos, aut quos diuina (apientia inconftante.s6(: rcbus fiiperniiiofis & ita
pijsdeditoscogn6rit,auxiIiodetra6Vo irretiat. Aeris vero mutarionescum lcnfibus exrerio-
Cnrbnira ^'bus maximc percipianturquo animantium,quarque mentis minLis,6<:perfe(aionishabent»
aeVis fta^u ^ fenfibus maximc fant exad>is,& exnr>ijs,vtpotc quorum anima tota cft,moii corporca? im- 3*
pnE(agi:^nt. mcrfa & tota corpori deferuit, c6 facTliuscuilcumq,- aeris mutationi fubijciuntur . Vndehaud
* Li'j. 5 . de mirum fi vt " Lucredus canit :

rcr.nat. CMutantcum temfeUatihus vna

Kaucifonos cantus Cormcum fxcU vetufla
Coniortim^greges^vbi Aqttam dtcuntur (jr imbres
fof:ers , interdum ventos aurasj^ vocare^ .
Hoc vero riulia rationequa?naturam fupcret,ab illisfieri; ncquc comm,quat indicanr,quic-
^ Qcar I r^b^ ipfi^qi inreiligi, neque ingenio eorum tanquam diuinitatis participi afcribcnduui
- ^ • • le, Verg iius Poeta vt di ferti/limus^ita doaiifimus rede docct^dum •tic :

Hdud cqfndem credo, qn -a fit dtuimtus tllts ^
Jr^gemum, attt rerumfato frudentia mator, ^
Vcrum vbi tem^efias,^ cdi mobtlts humor
Mutauere vias.^ luppitcr humidus Jtifiris
Denfet ,erant .qttdi rara modo & ^"^^7* relaxat,
Vertuntur fpecies animorum , cr pccicra motus
Nunc alios alios d'4m nubiU ventus agebat
Conctpiunti hinc ille auium concentus in agris
£t lxt£ pecudesy ^ ouantes gutture Corui,
HafcItaqucratioefl:,h«cdiuinitas,qua du£liCorui,Cornice$,atqueali« prafagat auci, aut
PlauiTPra: ^^"^pc^^atcsfuturas, aut ferenitatcs nuntiant. Cxterum vel hoc,vcl jlludforeCorui \\oc^^' ^iS
laXim. hgmficant. Coruty inquit antiquilfimus Pocta Av3it\xs,&Gracculi,cufS^regattm apparcnt,&fi'
o ' mtlem Acctpttribus vocem edunt, id eft , acuta vocc clamitant ( talis enim Accipitrum vox cft )
fluutampr^dicunt^ nempe vt Auicnus eum locum Arati tranifcrt ;
^gmine cum denfo circumuolitare vtdentur
Cracculus &tenuicumHrtduntguttureCorut.
Corui pr^tcrea immincute pltmia vocem,quar magnas pluuic ftillas imitctur,& fubindc y>^^i
proferunt, vel contufam cam iiSlar ftiilarum,v cl grauem ingeminant. Rurfus ftContus, inquit

'^Aclianus

Ornithologix, Lib. X I L 717

^\d\m\x%^eyepufcak vefpertlfiovocaliseft.tempeHatemAnmtncUt. CoruidearborcpencluIi^vScalas * Lib.j^d^
^«peauni To motitanteshumidastcmpeftatisnuatij aatiquis exiftiraati funt. Ouemadmo- ^nim.cl-j,
«umciiam,vbi vtait"* Virgiliu5, ^Ccorz i

pafid difcedens Agmtne magno ' '

Coruortwimcrepmtdenfis fi exeYcttttsdis ^
f ™i3s deuunciant, Corui raucum crocitantes,&: voccm identidcm re(brbcntes,vel vt habcC
I Iinius,r///» fingultfi quodAm dihmtdtum^latrantes; dm^nCyVt Kdm^us^escc^^^^ iSc ?q,

^^^cttantestempeftmm.mt plumam hariolantur, aut,vt inquit Piinius, ventofttm imbrem pr^fa^utnt,
10 p ^*'^^^^^^^^^^ hocloco Scruius Grammaticus mouet, cur fit, quod Corui p?urcs, fimul pa- 5ci-uij dabi
^^ca:es,& tenue quid,'Sc purifiimum prarter naturara clamitantcs, ciira fcilicec tatio de ccr

— , Lrfiidas prefib ter gtttture voces pr^la^ 3

Aut (jtiatcr ingeminant,

FUuiain fignificent, cum c contra Corniccs magna vocc , &(bl;e fcilicet , vt Virgilius habct :
'Tum Cornix plena pluuiam vocat improba voce ,
Et fola in ficca fectim fpatiatttr drena .
M quod ad Virgilij locumattinet,& ad Seruij dubitationcm,ipfc Virgiliu^ non pluuiam,fed
f fj'f^fcm ijs Coruigeftibus xwd^Km {cxhxi. Poft enim m ilta ferenitatis ligna,quaj a Stellis,
Halcyonibus, ab nebulis, ab Nodlua, ab Alauda, & alijs defumpfcrat, tandcm fubiungit :
Tum liqutdas Corxi preffo ter gtittttre voces,
^ Mt quater ingcmifjant, dr f^pe cubilibus altis

Nefcio.qua pritter folittim dulcedme Uti
Jnter fc filijs Urepitanty itiuat imbribus a£iis
Progcniem paruam dulces^ retiifere nidos.
^unt tamen qui Seruium fequantur,& caufam rei \\\ ficcam volucris naturam conijciant Ita-
Slueipfum aduciitante pluuia voceexili , & frequenri volitarioneab vno ad al^erum ramum
%q,-gcflibus quoddamlajtiri^figmimedcre. Ita fancTheoa Arati Scholiaflcsf^ntirevi-
ilctur: Cormx.&Coruuseiufdem ^^emns aues citmcorporead^nodnm ficco fint.plnnmnm ^atident hu
inea.tntibus.M{\ Vergifij parte^ feaaatur, ab aere nubiIofo,3c craHb grauatum corpus aiunc
*ieri inerrMs,vndedenfirate ob inllranrefn ferenitatcm remota,&exhaIantcpaulat!m coszlu
^ ^riorcs reddi,'S^ hanc alacrirarem voce prius fingulas feorfim, deindc vniucrfas fimul repetira
^requeatiq; abvno ramoad alteriimobuolitariorievelutludibundosattcftari.Siccempeftat^
^wiante c larebris prodeunt,atquc per aera libcrius volitant, & cuiu

. — Jtiuat imbribus a^tis
^ Vrogcnicm partiam dtilcesj^ rctiifere nidos,

J: erum hanc Coruorum fiueI<etitiam,fiuegefticuIationem, non ad particolares tcmpeftatcs ,
Jf^ ad vniuerfales teinporum mutariones refcrt Theon Arati ScholiJles, cum inquit:
^rttos , cJ- Cornices fer initia tempeUatis gfident, in frogrefiu vero crefcente fngore non amplms gaw
^^'incipientedeindefifiaterurfus gaudem.exceffusenimtemportimnon ferunt . Sed,vtad progno-
jjca redeamus ; Corui ciim placida , & varia voce la?titiam teftantur, fudum ac ferenum c^- Scxtmim,
^%,%%nihcant,ficpnuatnnprimocrocitantes,moxturma pr^fagium.
^'^u fob noaurnum crepufculum gregatim vcr(entur,&dum feparantur fumme crociendo
^ i^idos aduolent , idcm quod antc,prarfagiunt. (Qiiod ctiam facient,fi contra (blem \\\Mt%
*^^i^c pcr arborura ramos plumas, & alas cxpanderint .

M Y S T I C A.

I O R V V S in noftra pietatc fua etiam habct myftcria,qnf prius dicemus,deifi
' qux paganifmi impietas agnouit,cxpofitun\ Huiusalitisnon vnoloco,fed
rribus,autquatuorad minus mcntioncm faciuncfacrarlitcrar , nufquam non
fub litcra! Cortice,aIIegoria: fubtilis nucleum contegentes.Primus locus eft in » ^^p, %,
Iibro*Genefios,vbiCoruusa Nocdiltiuiicxplorandigratia arcaquidecmif ^ Lib^s-t^
tnt 11 • . ' rcucrfus fcribitur . Hic igitur D. ^ Cyrillus per Coruum infideles ^^»^f'

<:or^^^^ dum ait : Sjiod nonnullis temportbtts aliqut ex ifradttico fanguine k fide dtfceffuri effent , ^
f^^eP '^^^,'^'*^'^ "^^^^^ P^^^^ fig^ifi''^ ' ^^fi inquit, Coruum ex arca, vt videret, ^^5/l]i'ni.
^iffe^^^ ''^"^' rr^^-iy»/ esi , Demerfus est enim, vt opinor.cum mdhtm fibi quietislocuminue- ^^^^^ '^"^^

^ix \ ^^^^^ ^*^ ^^^^^^ recedunt, fej, a Chrifio feiungunt.mortt fe prorfts obnoxlos reddunt . Ec paulo comfi cur
. J Sed djficc quomodo ex immtmdis volucribus Coruus quoque defecerit . Erant namque nonmilli c^^i

ludAH

7(5 Vlyfsis Aldrouandl

: V. joan. i, udms cfuicum in ChriBumcrediderintMhis vtiquevmbram rurfmfe conuerterunu Dequihs' hAn'
nes virfanaiffimus ita refert : Ex mflris dtfcefferunt.fednon erant de nofirts . namfide noftrts ejjent.^^'
^TmaMn bifium vtii. permanfijfent ,&c. D. ' Auguftinus IiuncNoachi Coruum homuics Imcommo-
Euung. M. i^uaiofos ac prauos figtiificari inauit . Coruus a Noe tnre fntt de arca mifius y & non eB reuerjus .
'^^'^' fjim cft Columha, & cH reuerfa . lilas duasauesmifit Noeihabebat tht CoruumMbebat& Colur^^^^rn,
vtrumque hoc ^enus arca ctntinebat, & fiarca fgurabat Ecclefiam, videtis vti^ quta necefje eH , vt tn ti^
t>ai Corui, diluuio ftculi vtrinqueicnus contineat Ecclefia, & Cormm & dlumbam . ^t funt Cerui ? qut fia qtt^^
Colum runt . kt.c Columb. ? ^i ea, ^ua Chriftifnnt . E t alibi : * ^od poB quadraginta dtesemfts Coruus,
hx . non eftnuerfus. uut aquis vtiqne interceptm, ant aliquo fupernatante cadauere tlle6ius Jtgntjicat hemtnci

■mTiL,m.^x ' i - ^:J:^^^:.u^^ : J^.LL.^.J^^ ^..^^^m-irnjvitiMU/irmuvi/lnnimisiMtentOS^autre''!^

^ais . Auertat Dms hutu.

. utus Corui mortem.-Nam quare non efl reuerfus.nifiquia aqu4 interc eptus eB , &c.

tH^lmndc l^- i^u^em 5 loanni Chryfoftomo Coruus co loco Diabolus eft , qtti ex arca Ecclef^ eltmmatus. vere
sPmtJan&. niger&tenebrofitseft.fuffocatusinaquisbaptifmatis, Cctcrum vt notat pra^ter c^tcros Oiyca,

yi( fUC L UmpertO tUmfW* U.t*rjt9i. ikm^rfm, i, m.^vm;y t.j- . ..w...,jr,^ . «<^.^.... — ■ .

coniunda . Dimifit Corunm qui egrediebatur & renertebatur, doncc ficcarentur aquafuper terram. n»^
aJ vngucmetiamChaldaica confentiunt. Vndequis nonmalc colIiget,&funtquiexiftimet»
Moyfen aliter,c]uam textus Latinus habet,fcripfifie, vltro citrocjj meaflc& reuertiflc dcnuo»
* H Anm- & fic lofcphum Hcbrarum facerdotem & patriorum arcanorum fcientiifimum fenfiflc. S^'
tatmibus. gudinus Eugubinus F.pifcopus Chifamenfis deprauatam efle hoc loco editionem vulgata aiC>
dclendamq-^cflc ex illa,particul3m, ?(on: codices vero Hebr.-Eos vcritatem cominere. Vulg^'

^^j^^ r^......^/*;.,4... *^..«,^«^.,.^f /-n,; fl/- vr/i' tt.m^er»tXi TCV Jt^"

j O-CdTTii , .^. w..,- y j j jj ' ^ " •-TT' /1

HomiU^ 6. y^n^yfis eU.donec ficcaretnr aqua fuper faciem terrd. Ego facilc aifirmcm tcm pore Diui HierO*
'^""McXs nvmicodiccjHebr^os hocloconcgationem habuiflc,im6 tcmporc ctiamlcptuagintainter; jf
LHcifnU- pretum,& ita Mofen defcriprifle.Scd Hebracos pofl:ea,aut ncgligcntia,aut malitia,vt verfion^
rfos . noftram calumniarentur,negationcm ex contextu abllulifle. * Hierony. ex Hebn-co fic lcgit*
''jnEpif-ad Dimifit Cor»um,quiegredfebatur,&nonreuertehattir,lE.t alibi:f«!////>«r,inqinr, Coruusdearca, o
Occanum. redtt,&pofteapacemterrdColumbanuntiat ,Et^ alihi : Statimgj Columba Spiritus fan^i expuly
Coruus tc- fgfgyyi^g alite deuolat ad eum . ibi per teterrimum alitem Coruum figni/icat. D. Au^ufl:inus iteit^
lerXdtus . "'^^^ negatiucjVt cn|)r«mi{fis intelligi potefl:,eam propoiitionem intclligit . Sic Glofla Gr^^^
Coruus lu- afl'erit,& per Coruum ludaicum populura, qui extra aream, hoc efl:, extra Ecclcfiani mann^ '
daicum po per Columbamvcro populum genrilcm,qui ad EccIefiamconfugit,intclIigit.Ciimigiturto
pulu figni- patres tanta vetuftate,fanditate eruditione prxditi, ita legerint & explanauerint , vt nouf^
ficat , Co- habet vulgaris editio,itaque eam verilfimam efle,Hebrara uero hoc loco deprauatam credeH' l
lumba gen (}Qix):nec mirum cum videamus,ut Elias etiam fatctur do£tus intcr lud«os, Hebrajos codic^
^^T' huius temporis longc a prifcis uetcris Synagoga? uariare, id quod perfpicuc profitctU .
cod'i^cs''l Bruno Amerbachius trium linguarum cognitione celebns,in pr«f*tionc in Pfalterium Di|!*
noftris di- Hicronymj, vbi aflerit uetera Pialterij exemplaria Hcbr«a manu fcripta , a Pfalterio Venetip
iierfos fuil imprcflo multis in locis difcreparc . Sed quid nomino Feccntiores,ciim luftinus martyr antjj
fe^ • quiffimus in libro , qucm edidit aducr fus ludatos apcrtc oftendat , iam tunc ludacos aliquj^^
Pialm.Hc- Iq^i^ diuinam Scripturam deprauafle . Poflrea vero , ut ^ Lindanus Dordraccnus HoIladtJ
nuTd^^' tradit,multacommutatacfleconfl:at. Quareiam nunc folida & pura fcripturarum ueritj»^
amcdos^ cf poti»^* ^ vulgata cditionc,quam z codicibus Hebraicis petcnda efl:.Commu«cm noftrarn coj'
tioncm Ecclefia Catholica merito approbauit , vt uetuftiffimam , grauiffimam, in tcgerrim^'? f

pbone lU' deturcontrana Hebrafcs. Ittera, ideo fic poteH cencordari . ^tj egrediebatur, & non reuertebatur , *vtt
Ih d ^^^^ ^^t'^^*^^^ intentio Noe. Adhoc enim eum mrttebat.vt per fuum reditum haberet altquod fignum def
apt.intcrpr ^^^^^^^ Aquarum . Std qma non iuit fccandum intentienem Noe , fed magis reuerfus eft , Batim f^^^^^M ^
fcript. gcne '.. a pportato.tdeo litera BcbraicAfxaum Corui exprimit,cum diciu Slui egrediebatur exiens , &
XCJ» Sed fecundum hoc di^tm non remanfit apud cadauerdfed quia aquA adhuc erant fufcr terram vniuerj^

Ornithologfae Lib. XII.

fAkem pUnam.vt dicitur infrd reuerfus efi in arcam^vt haheret fasfum . Veriim ne ea pars,qiie I ie-
braicam liceram, ut nunchabecdefertam (equ^raturCquamuis prerer rationes allata^ truilra
Columba a Noe emilla uideri polHt,fi Coruus ad arcam reuerfus ellec) itaquemyfticum fen-
*um,q"aem ijdem ex aliirmatiua propofitione eruunt , hic apponemus . Quidam igitur Neo-
terico ' um Theologorum non contemnendus fic interrogat. Cur N$e emifit fnmo Coruuin^f Coruiis cur
^»nne cogmuerat trihu» il dtuin<£ iuHiti^ ejferhutjfe in fcelefiosillos ^qui i» no£ie feccatorum erant tm- piima eraif
^srfi^voluit emittere Coruum,auem nempe rapacem,crfurem,inde prouenientem.vnde & diuina iufiitia »
(Tcum ipfa fymholum habentem . Htnc fcriptum cjuod ipfe Coruus exthat , redthat ( vt hahet uerttas
^i^hraica) exultans in eo feruori iuHitia, cum qua hzhehat fymholum^ ^gaudens vtfpere illo feuerttatts^
1 0 vt (ff nomen vtriusj^ conueniens indicat . lifdem enim literis apud H'jbraos frihitur Coruus , quihus ^
'^^fper . ?{am Coruus ys^ horeh dicttur , vefper autem hereh y^'^ mutatis tantummodo pun^iis . Vn-
chm adhuc Noe^videret iuHitiam Dei fautentem fttper terram extre nequaquam volutt, Cur vero Cor-
^^'f^ihat^^reuertebtttir.quQUsj^exftccarenturaqux ? Nonne quia.etfiexlatere fimftro,^ dimnAtulHttA
^^atfidus tamcn minificr mittenti effe voluity^ non inmdus,vt irety&non reuerteretur,qu£rens cihum^^
^^daiterihi4s anim tntium ftcut vulgares dicunt^Reusrtehatttr autem^quafi referens rerum fuccefCHm:V nde
^^mme fpernendus eH Coruus j de quo (cri ptum ell . pr^parat Corm efcam. Et ali bi : J^i dat
^ftam pullis Coruorum inuocantibus eum, J^ii, & {iuhente Deo ) Hdtam pau 't,cut ettam in Canttcts ajfi-
^ulantur eoma. dtledi/um dicitar : coma ettts ficuti elate palmarum, ntgrje ficut Cornns , &c. VerLim
S^^niuis ex patrum fententia,atq; adeo ex vnanimi totius Ecclefie confenfu Coruum ad Noa
io .^i^miinc reuertiHe d!camus,tamen fciolus quifpiam id mordicus forfan nobis,& vi volec expri
^nere,dam ait {xq^z fcriptura,donec ficcarentur aqu^ fuper terram,non enim particula donec
oiniie futuruna tempus excludit , fcd i d quod dicitur aliquando, fere {dXxctXy quando talis res,
?^lt tcmpus,aut occallo acceflerit-Sic Terentius : Nunqnamdeft^titorarc^vsq, adeodonec pepultt, ^ndria.

ed^oraMit diu,fed dcllitic criam aIiquando,fciIicct vbi exoraHec.His tame;i egregie occurrit
GloiIa,Ck: fimul quafdam Hajbreorum mcpcias reuellit , dum dic : ^od fecundum communein^
^>(pofitionem Coruus dicitur non rcdffeMnec ficcarentur aquct noa tta efi inteUigcndum qiuftrcttcrfusfit
ad Noe aquts reftccatis^ fed remxnfit apudcadiuera.vt communiter dtcitur , Et eU fimdts r/fodus loquendi
in^J\^atthjto primo de lofeph,& M trta df-eente.Et nonco^nofcebat eam.doncc pepzrtt ftimm fuum primo
genitu^ , non qujd poH -a cognouerit . In Hebrajo dicirur : egredtehatur exiens , & reucrtens .
Tellitur hoc D. ' Hieroaym l? . exponunt Hehrat dicentes , quod Coruus emtffus de arca mn Lib.de He

fecit legationem fuxm prout Noe tntendebat, fed magts extra aquam volttabatyquarcns rangndt in arca. ^*^'^* ^^^^'
^aufam iutemhuius ajfignant aliqui Hebrat.qitod Certius habehat fufptctonern de fdimella fu^-. Exquopa-
'^/ in ets Citcitas magnayqut tam abfurda dicunty credunt . imo etiam in hoc fibi contradicunt . Dicunt
tnim^i^ fatis apparet in T extu.qftod roitus futt fi ^npliciter interdt^us a Deo intra arcam , H adtenus ^
*§icurGIo(l*a. Secundusfacr^e ^ fcriptura?Iocusen:,dcHeIiaPropheta,cui Coruidctulifle ^'^^^^^'^
P^nem (cribuntur,& Qxxr\QS> manc, vefperi, idq,- diuino iuflu. Qncin D. ' Aurelius Augufti- Coriiis nu-
'^'^sdo^Sti Iime,vtomnia hiftorice incerprecatur. Internpore /ff//4///,iiiquit,4 DominoHeliAdi- tiit^s .
^^tuf^ift tn fpdunca torrentis Carith fe abfonderct, vbt Coruis mtntfirantibus pane, & carmhus , (sr aqua Uh. 2 . dc
^^^rentis tllttm fatiaretyduplici fctlicet occaftone^quatentts cjr tempore famis haberet alimoniam^c^ perft- mlr.xbiitb. fa.
Ptttorum .iuide fe qturentittm turbidam effugeret iram.ACoruis veromintfirari ProphetJi prxctptturM ^^'^ f^^iptu-
^ f^^iltcet culpam,qfi/im in diluuto commtferat, in terra purgare auts tlla videretur ; dttm vt ftdelis mmtHer

^^cit^r Hdi£,qui negltgens & fallax erat antea Noe. Prjtterea quoque in hoc minifierio illudesiam efien- ^ ^q^^^j-^^^^^J
'^[^^r ^qu^litey homo finon peccaffet.etiam infru5luoforum antmaUum nunc minifferijs vteretur.Vnde ve- niilratum .

^os pancsy& carnes tlle Coruus detulcrit.ipfe viderit,qui tale offictum commtttehat. In quo tamen inttien
^^m eH^qtiod fiex altqtmum hominum fcientiumyaut nefcienttum indufiria Corut hac acciperent.qut co-
^'^^panes.&carnesquaslihetquahtercun^ praparahant, " Idemmyfticum Coruihuius/igniiicatu ""Scrm.d^
^.^ponit,& gentes co figurari docCt,inquiens. Heltas entm ab^t.c^r Chrifius ventt tn mtmdum.He- tcmpv. 201.
^^"^^indefertoCormsmintfirantihuspafcebatury&ChrifittstndefertomundthuiusgentiHm fidereftcitur. ^'^(^ tdelk.
^orui enim illi,qu'' Beato Helia iubente Domino miniUrahant, gentium populum figitrahant. Propterea ^
"^f^gmiumEcclefiadtcitur.NigrA fum.fed formofa filidHierufalem. D.vero Chryfoftomus pau- Serm.in^
h aliccr facr^ huius hiftoria? myfterium rimatus,Iudaicum populum per Corui pullos intelli- ^^^'^
Setc videtur,perCoruum uero nondiirimiliallegoria Heliamipfumin gentem fuam plusiu- ^^^^^^*'
duriufculum,nt ex hifce eiufdem uerbis apparet . Odit,mquit,Coruus prolem fttam.^natam
educatJdqtiod ^ Propheta tnftnuans dixit pullts Coruorum inttocantthus eum.£)uomam emm pul- y pfal. t ^S,
^oruorum tmo omnes auium pullt recens nati infirmtores funt , quam vt ipft cibum fibi parent . Vndt
*dhuc implumes a parentthus fuis enutriuntur . Sed ab ca parentum cura Coruortm pullt deftituti,atta-
ah illis etiam non curatum permanet Coruorum genus . Vnde Dauid diutnam nobis mifericordianu
J^^^ndc (ommonftrans eorum edncationm Deo Afcrthit . Bxpofitis mm ad aerem vtpote aparenttbtts ne-

' gle^is

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

720 • Vlyfsis Aldroiianclf

gleclis ohmlitant animAlcuU quadam diuina fromdentia fupfecUtata.quA caffantes illi crcfcitnt,6' ^^^^'
iur . Vndc dicit , & fullis Coruorum inuocantfbns eum . Proinde fcr patres tlhs filiontm fuorum ofres
apudHeltamyqui IttdAis.vtflijsmaUfrugtsfnccenfebit.DeusirAercedityquciftadettm filenter ita diceret.
i{etanto ludioium filiorum tuorttm odto teneare.quanio (-r^4 pHllot fttos Corui , ecce illi nttnc conuerfi
fr4t,vide veleorum mtfericordtam^ qtti nxtura funt immfericoriis, inhHmnni > illi ipfivt hoffites tm
Hclias ]M'fert(ittnt . jbfurdMm efl o Helia.qmdapud te mifericordtA ?^eA patrocinantur CormMt autem pro JudaiSj
beruu Cor- inquos fruio,nonintercedis.Erubefce,&velCoruorumexemplo Tudxis eftoclementtor . Egotnim vttuA
tuun i\xi\i^- fententix. honorem dojta & iUortim qui affiiguntur, miferert veltm . Heltas ctim Deo nondum cede-
• ret.reuocaturalumni Corutbeneficittm,& alia reconciltandivia qtiaritur, ncmpe vt fameviclus fenten-

tian% ipfe foluere cogatttr . Fcritm ipfe Coruorum miniJterio deUitutus, nthtlo mittor, tnediam ettam i[f ^
fuHinuity&inquit, Non ingratttm ejfi.vt fame crucior.tantum vt impios funiri vidcam.percat etiam cof
fus mcum cum his.qtii fame ajjiciuntur . Itaque citm defctente fer Coruos altmonia tranfiret multum tertt
forisyiternm corripitur Hcliasy&in aliumlocumtranftreiubetttr.vt fameltcus ipfe fameliCA vtdud , qi^*
''■Ij.i.epin. &Ethnicaerit, fi4fplexcffet &c. Hxc D. Chryfoftomiis . S/Ifidorus Pelu(:otes myftice pcr
57.ac/ Her- Coruiim racerd[otemmaIum,diuina?nihiIominusgrari.T adminiftruintcrpretaturjvbi inquit:
mmm Comt Gitodfiqtttd cttam.quod magis mirandum ftt.intelligcre cupis per CortiumM efl immundam auem^qu^
cxltpetam illttm Heltam fafcebat . ^ocirca ne dttbttes , quin fer ftxgitiofos quofdam facerdotes, ( nequt
entm omncs ccntcmncre ofertet , neque aquum eH ) dittina , & natttra fublimiora benefcia tribttuntur .
Ita D.Ifidorus hoc Corui exemplo appofito certc Deum quandoq, indignis ad bonas opcras
vti oilcndit,qucmadmodum,vt Coruus impura ales Heliam Prophetam aluit . Eundem locd i«
hocmodointerpretaturIacobusdeVitriacoSan6U»Romana!EccIefi«CardinaIis;Legimu$
autcm,quod Elias paftus cft panc fubcinericio,C^ ambulauit vfque ad montem Dei iri fortitu-
» dinecibiilIiusquadragintanoa:ibus,&quadragintadiebus. Panisautemillefigurafuitpa-

nis Euchariftia;,6^ panisdo<arin« . Si igitur tanta fuitvirtus&eilicaciain vmbra,&figurJT
quanta&quammirabiliseftvirtus in reipfa,inipfo fcilicctpaneverocorporis Chrifli,quore'
fjciuntur anirn» populi Chriftiani ? De quo paftu Icgimus iii libro Regum,quod Coruus pa-
fcebatEliam,idc>,ChriftasfideIemanimaai,dequoCoruoDominusin fobait: ^isfraptt-
yt^^^'^^^^^^^^^^ C.)ruuuliciturChriftus propterfi-

uus '^^^-militadinemcarnispeccatijquicumfitcandorlucis^tern^^quarinigerfaauSjdumvidimuJ
cumnonhabentemfpecicm,neque;decorem. Vnde&Ecclefu nigrafitpropteripfummun ^
dodefi>e£i:a,&varijstribulationibus afdiaa,ficutipfaaitinCanticis: 'Klgra fum.fid formofa»
Vox Chri- VoxadtChriftidiciturCoruma,quiafemperincraftinumfonat,ciimbonafuturapromittat*
fti cur Cor- Hapc enim viraquafi hodierna dies eft in promiffione,craftina autem die , erit in exhibitione^
""^a • Cras enim refpondebit nobis iuftitia noftra,id eft ChriftuJ,qui fad-us eft nobis a Deo Patrc fa
pientia,virtus,& luftitia . Efca autem huius Corui,non quia pafcitur, fed quia pafcit nos pulIo5
fuos,eft caro eius . Hanc efcam Spiritus Sandus in vtero D.Viiginis pr^parauit . Mater au-
tem in pr^fepio nobilem efcam in pauperefcutella pofuit.Chriftus autem hancefcam in cru-
ce codam efibilem reddidit , quia pullos fuos pafcit, dum eos nigrefcere cernit defpeau fcili-
» C 8. cet mundi,& carnis purificatione . Tertius facr^ fcripturar locus de Coruo habetur in ' Can-
ficoruoi^ ticis,vbifponfacapilIitiumdileaifui Coruorum pennis praratrorefplendentibuscomparat,
milc quid. • Ctnctnm etus condcnfi funt, vt eUte , & nigri ficut Corui . Qux verba verfibus fapphicis

^ quidam rccentiorum fic exprcffit :

Etus efi aurum cafut.&comantis
, Vertici falm<z fimilis cafillus

Nigrag^omnis Crfaries fenisiam
K^emtiUCortti ,

Caput autem, vt inquit idem ipfc, comfaratur auro tanquam tnter omnia metalU ferfe&ifflme , Sedcd-
pllorum fulchritudo in ordtne non abs re falmA ,feu cerebro iffius falma.qHam Craci eUten vocat,aqud'
tur.videltcet addenotandam virtutem cafillorum.quibus euulfis Samfon ferdidtt robttr, haud fecus atqtt^
falma cerebro euulfo emori dicitur . In colore vero Cortto ajjimulatur ,quf e/i,vt fequamur theologiam Hc- ^
^ br^oruminter frdcifttas aues amenfuraroboris excelfi frouenicns,vt non fine caufa tn^ Pfalmo,& EUA» ^

' T^-^iX- ¥t ^*^^^^ Co^^^y*''» ^«^» tnttocantesfafcere dtcatur . Quartus locus cft Salomonis : Ocnlum qui
mones qui. fljh''''^ f^trcm,&qtttdefpicitfartummatrts fu£,effodtanteum Cormdetorrtntihus.&comedanteum
^ M '^i'*'!'^ • Hicpro Coruisintelligcndosefle voluntdarmoneshuiuselcmentarismundi, qui
veluti eorm nigerrimi,ac teterrimi vt plurimum apparent. Hi lumen mentis toIlunt,quibuS
vnuierlalium,& naturrclegum obferuatio haudquaquam curx eft,qui Sacrofkna« Ecclefiar,
qux nos ni Chrilto velun materfpiritualiter genuitjpr^cepta&monita procaciterafpernan-
tur. Quintus locus eft apud D.Iobum , qui dc Coruis hunc in modum qu«rit : ^is fr^far^*

C»rti0

Ornitliologix. Lib. X IL 721

^ffyMfi cfcAw /bam , «jMAndo fulli eius cUmant ad Deuv9,vAgientes eo ofuodmn hdhednt cihum . Hoc ip-
^confpirat.cjuinimo a(l D.Iobi intcrrogationem refpondet Regius'' Pfaltes,dumfummam ^^fili^^
Dei clemcntiam mirifice cxtollit : dat tumentis efcam i^forum^^ ftUlts Coruorum tnuocanttbus
eum Scc. Hunc locum commcntans Cornelius lanfenius Gandauenfis Epifcopus. Coruorum
(inquit) hicobid fitmentioadnotandam magis Dei erga homines prouidentiam, <S<:beni-
gnitatcm . Si enim Deus etiam rapaciirunos,&: odiofos Coruos benignc parcif,quant6 magis
^oinines ab ipfo pendcntes.Deindeidcirco etiam Coruorum meminit,qu6d voracilTimi linr,
niulco egentes cibo, ob quod fugant longius pullos fuos iam robuftos , vt (cribunt Plinius , Sc
10 Ariftoteles fuis locis. Atqui ob has eafdem rationes Coruorum fingulariter mentionem ficit '"Lmcx 12.
^^ominusjvolens ex prouidentia Dei erga eos,eiu{cIem prouidentiam erga homines arguere .
ponfideratc, inquit, Coruos, qui non feminant, neq; mctunt, quibus nonellcelIarium,neque Coruos
^orreum,& Deus pafcit iIIos,quant6 magis vos plures eftis illi^? Pulchre autem pullos Coruo- ^^""^ ^""^
ruin,Deum dick inuocare,nam c^terar aues fuo cantu magis videntur laudai e Deum , & Ifeti- jj^^"^
tiam teftari ; Corui vcro fua crocitatione non nifi famem teftari,& penuriam . Simul & Dei ^ ^^^'
jximiam notat benigniratem , & clementiam , qui iilonim crocitationem velnti precem ad fc
fufcipit,ac proinde etiam folum gcmitil hominum illi efle pro oraiione.ln eridem locil
P^Auguftinus ficcommctatur.F-Ioc forte putabimus,inquir,quia Corui Deum inuocant, ncc
noccogitetisirrationabilcmanimaminuocareDeum.Non uouitanimain!iocaieDeum,nifi
lo jola rationalis. In figura acdpiente di(Sl«,nec putetis ficut impij quidam dicut, icuolui animas
l^nmanas ad canes,ad porcos,ad Coruos. Anima humana fadla eft ad imagincm Dei, non da-
bit imaginem fuam caiii,& porco.cZjujd ergo pulli inuocantcs eum,qui funt pulli Coruorum ?
Ifraelitx fe folos mftos efle dicebant,quia legem acceperant,c^-rcros omnes omnium gentium
homines peccatores diceb.uit.tt tcix omnesgente5,in peccato,in idoIolatria,in adoratione la
pidum,&Iignorum crant.Sed nunquid ficremanferunt? Etquidipfi? Etfi non nifi Corui pa-
tres noftri,tamen puIH Coruorum nos ipfi inuocamus Deiim . Dat peconbus efcam ipforum
& pullis Coruorum,qui inuocant eum.fpfi funt pulli Coruoru,quibus dicit Petrus. Q^uia non
corrupdbili auro , (S^ argeco redempti eft-is de fuperuacanca vefl-ra confuetudine a paren tibus
veftris tradita . Proficienres enim pulli Coruorum , qui llmulachra colere videbantur pareii-
tum fuorum,conuerfi funt ad Deum.Etaudis modo pullum Corui inuocanrcm vnum Deum.
C^id crgo dimififl-i parentem tuum dicis pullo Corui . Dimifi planc , ille enim Coruus non
inuocansDeum,egopuIIusinuoco Deum &c. Ha?c Diuus Auguftinus. Incundemetiam
I^iui iobi locum Diuus ^ Gregorius ita fcribit . Quis prarparat Coruo efcam fnam quando ^Llh-^o.ev-
pulK eiusadDeumclamant,vagantese6 quod non habeantcibos ? quidenim Corui pullo- M'^-^''''"^'-
rumquc eius nomine nifi peccatis nigra gentilitas defignatur ? De qua per ^ Prophetam dici- g^^^",^;
^Ur : Qui dat iumentis efcam ipforum,(!i: pullis Coruorum inuocaniibus eum. lumenta quip- " ^^^^" ^ '
Pe cfcam accipiunr>dum facr^ fcriptur^ pabulo mentes dudum brutat fariantur . PuIIis vero
^oruorum filijs fcilicec gentium elca datur , cu m eorum defidcrium noftra conuerfationc re-
ficitur. IfteCoruusc(cafuit,dumipfumSan(aa Ecclenaqu^rerct, Sed nuncefcam accipit,
40 ^^ia ipfe ad conuerfionem alios exquirit. Cuius videlicet pulli,id eft, prardicatores ex eo cditi,
Jjon in fe prarfumunt. Scd in viribus redemptoris fui.ViKie bene dici tur. Qiiando pulli eius ad
^eumclamant.Nihilenim fua virtutefepoflefciunt. Etquamuisanimarum lucra pijsvotis
^fijriant,ab ilIotamen,qui cun(5taintrinfecus operatur h^cfieriexoptant. Veraenimfide
S^niprehedunt,quia neq; qui plantat eft aliquid ncq; qui rigat,fed qui incrcmentu dat Deus . •
^od ver6 di(^um cft,vagantes, eo qu6d no habeantcibos in hac vaga; ione nil aliud, quara
^.^Uantium pr«dicatorum vota fignantur,qui dum in Ecclefiar finum reciperepopulos am-
^*^nt,magno ardore fuccenfi,nunc ad hos,nunc ad illos colligcndos defideriu mittuut.Qiiafi
^^«dam quippc vagatio eft,ipfa cogitadonis arftuatio , &c velut ad loca varia mutatis nutibus
^*'«nfeunt,dum pro adunandis animabus in modos innumeros , ac in partes diuerfas efuriente
lO ^cnte difcurrunt.Hanc vagatione pulli Coi-uorum,i.fiIi; gentilium ab ipfo gentium magiftro
•^^Jiccrunt. Ipfe quippc qua valida charitate flagrat,ta nimi^ ex locis ad loca fc vagatione per-
5^^tat,trafire ad alia ex alijs appetit,quia ipfa eu,que implct charitas impellit.Longc namqj ^ Rom. u
^^omanis pofitus fcribit,memoria veftri facioseper in orationibus meis,obfccras li quomodo
^^^idem aliquando profpcru iter habeam >n voluntate Dci veniendi ad VOS,defidcro.n.videre
Vos.Retentus Ephefi Corinthi|s fcribit : Eccc tertio paratus fum venire ad vos . Ephcfi com-
^orans Galatis loquitur,dicens:VeIIem raodo efleapud vos,& mutare vocem meam. Roni«
^^.<^q; cuftodia carccris claufus,quia irc ad Philippcnfes pcr femetipfum no permittirur rranf-
^j^tcrc fe difcipulum poIIicetur,dicens : Spero in Domino lefu Timotheum raecito mirtcre
^^Yosjvt&esobonoamino fim cosaitis,qu2Ccirca vosfunt, Conftri(^^:"5etiamvincuIis,

Ppp atque

'22

Vlyfsis AMrouandi

atquc EphcG rctentus Coloneiiflbus fcribit . Nam Ci corpore abfens fum,fcd fpiritu vobifcum
fum.Ecce quomodo fandlo defiderio quafi vjga tur : hic corpore tenetur,iliuc fpiritu ckicitiir,
& paterni amoris affcaum iftis pr^fenribus exhibet,illis abfcntibus often.dit,coram pofiris im
pend!topera-audieiuibusexprimitvota,e;ficaciterprxfenseiscumquibuserat,ncc tamen il-
lis abfens,cum quibas non erat . Cuius vagationem melius cognofcimus,fi eius adhnc ad Co-
rinthios verba j^enfamus: ait enim,Veniam ad vos,cum Macedoniam pertranfiero.Nam Ma-
cedoniam pertranfibo ; apud vos autem forlan manebo, vel etiam hycmabo . Perpenda

pellir . Qj.iod tamen tanto araiiis in Deocolligit^quanto latiiis per fanda delideria Ipargit-
Prcdicando igitur Paulus vult fimul omnia <licere , amando vult (imul omnes videre ; qma ^<
in carcere permanendo vult omnibus viuerc,& de carne tranfeundo per facrificium fidci vuU
omnibus prodcne. Vagentur Jtaq; pulli Coruorum,id efl:,magiftrum fuum imitcntur hli) gen-
tium,torporem mentis excutiant, & cum animarum lucrum,id c(t, cibum fuum minimc repc
riunt,non quiefcant,ad profeaum fc ex profcaibus extendant , & «ftuantes in vtilitatc mul-

Plcbs Tii- PoteftetiamCoruinomincnigraperinfidclit, , ....

aaica pcr li eius ad Deum clamarc rcferuntur , vt cidem Coruo a Domino efca pr^paretur : quia nimi-
Coruu cic- ri^jT^ Sanai Apoftoli pkhis Ifraeliticarcarne gcncrari,dum progcte fua preccsad Dominum
%nata . fLinderent,quafi pudli Coruorum cu,dequo carnalircr edui funt fpirituali intclligcntia parcn-
tem populum paueriuit. Igiturdum pulli cius clamant Coruo cfca pr^paratur . lllud tamcn
in hocvcrfudcbemus{oIcrterintucri,qu6dhuicCoruocfcadiciturprimumpuIIisclamanti-

bus,& poftmodum vagantibus prarparari. Ciamantibus namque pullis Coruo efca prajparata
eiViim priedicantibus Apoftolis verbum Dci lud^ea modo in tribus millibus,mod6 in quin-
que millibus fpirituali cft intelligentia faciata • Scd cum reproborum multitudo crudclii atem
luam contra pr^dicantes exerceret, & quafi puUorum viram nccarcr , ijdem pulli in vniueria ,

^ Hom.ii. iudiaad fidem veniret.Vndeeft^fcnptum : Donecplenitudogentium introirct,& ricx)iii-
nis Ifrael faluusfieret . Quia igitur fummopere Sandi Apoftoli,&ftuduerunt prius audien-
tibus pr«dicare,& poftmodum refiftentibus exempla conuerf^ gentilitatis oRenderer : qiiaU

efurientes pulli huic Coruo efcam fuam prius clamando,(S<: poftinodum vagando qu^fici ut"
Vndeenimuaganturpulhjindeefcam Coruusinuenit;quiaduiii pcrLiborcm prxdicarium: ;
conuerfam ad Dcum gentiHtatem ludaicus populus refpicit,ad extrcmum qu.indoque ftulfi'
tiam fu« infidelitatis,& tunc fcriptura: facr^ fententias intclligit,cijm priufquani fibi gcntibu^^

innotuirte cognofcit,atque ex!pleta vagatione pullorum ad perfpicicnda Cacra cloquia os corr
dis aperit,quia pcraftis in mundum curfibus ApoftoIorum,fer6 ea fpiiituahter pcrcipir, ;i qi^'
bus diu fe perfidia aftringente ieiunauit . Qux quia omnia folius diuinac potentiai virtus opc^
raturjrefte dicitur . Quis pr«parat Coruo efcam fuam,quando puUi cius ad Daim clamaii^
uagantes eo quod non habeant cibos ? Subaudis nifi cgo, qui infidelem populum hlijs fuis ,
cxorantibustolcro, & pr2cdicantibus,atque adaliauagantibusconuertendumquandoqu^
in finefuftineo.EftadhucaliudquoddeCoruomoraliterpoffitintclIigi . Editisnamqucpub
. lis,utfertur,efcam plcncpr^berediiTimulat,priufquam plumefcendo n{grcfcant,eo^n:inedi3
aflici patitur,quoadufquein illis perpennarum nigredincm fua fimilitudo apparcat. Qjii hu<^
illucq; uagantur in nido,& ciborum expetunt aperto ore fubfidium. At cu m nigrefccre c^p^-"
rintjtanto eispr^bendaahmentaardentiLisrequirit,quant6 illosalcrediutiusdiftulit. CpruU^ ^(j
Prjedicator profea6 eft doftus quifquc pr^dicator , qui magna voce clamar,dum peccatorum fu.orum
aod' ^o^-memoriam, atquc cognitionem infirmitatis propriar,quafi quandam coloris nigredincin
UU5 ell. ^ (-^- (^^j^iejn nafcuntur in fide difcipuli, fcd tortafsc a peccatis pr^teritis memo-

riam auertunc , & per hoc eam , quam aftumi oportet contra huius mundi gloriam h^"
niiliwtisnigredincm,non oftcndunt. Hi relut ad accipiendas efcasosapeiiunt,cumdo-
ceri de fecretis (uWimibus qu^runt . Sed eis Dodor fuus alimenta pr^dicamentprun^
fublimium tant6 minus tribuit, quanto illos peccata prxterita minus di^^nc dcflere co^
Cnofcit . Expeftat quippc , atque admonet , vc a nicore uita: pr^feiitis prius per poe-
^ ^ nitenua:

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornkhologix. Lib. X 1 1.

723

^^itentia: lamcnta nigrefcant, & tiim demum congma pr^dicationisTubtililTimaenutrimenta
percipiant. Coruus in pullis ora inhiantia rcfpicir^fed antc ineis pennarum nigredineindui
corpora qu:erit . Sic & difcrctus Do6ior interna mylleria corum fenHbus non miniftrat»quos
^dhuc ab hoc farculo ncquaquam fe abiccifle confiderat. Qiianto igitur difcipuli extcrius per
^'iltum vitx prajfcnris minus quafi nigri funt,tant6 percibum verbi interius minus replentur:
^quofea corporahglorianoneuacuant,e6 a fpirituali refeftioneieiunant. Sivero incon-
^eiHone vitar prarterita? lamenri fuigemitus velut nigrefcentes plumas proferant, ilico in con-
^'-mplationem Dotlor ad efcam de fublimibus dcferendam quafi pullorum refe(5tionem co-
lo f^'fans Coruus volat : eiscjj hiantibui in orecibum reuocat,dum exea intclligentia,quam cepe-
^^t>cfurien!:ibus difcipulis alimenta vitar loquendo fubmiaiftrat . Quos tanto ardentius de fu-
pernis reficit, quanto veriiis a mundi nitore nigrefccre pceaitenti^Tamentarione cognofcit.
^ ulli autem dum nigro fe pennarum colore vertiunt,de fe etiam volaru promirrunt,quia quo
"^'^^isdifcipuli abieiiade fe fentiunt,qu6 magis fe(edefpicienresaffl:g nt,e6 amplius fpem
pi*o[ev5^'.is fai inaldora poIlicctur.Vnde&curat Doftor feftinanriusalcre,quosiam perquar-
'}'ijri indicia proiiidet pofle, &alijs prodene. Hmc enim Timorheum Paulus velut plume-
p!-^^ pullos follicitius alere, dumdicit qua:audifti a mcper multos refl-esharc commenda fi-
<leIibushominibus,qui idoaeierunt,(Sc alios docere.Qua:doftrin«di(cretiodum caute d prc
^«catorecuflod{tur,ei diuiniruslargiorcopia pr^dicationisdatur . Dum cnim percaritatem
io ptnpati afflidtisdifcjpiilis nouit,tum perdifcretionem • ongruum do^lrinc tempusintelligit,
Hnc noa fblum pro fc.led eciam pro eis,quibus laboris fui tfudia impendit, maiora intelligen-.
fJ^muacraprx-cipit.ViidehicquoqueaptcdicitunQjiispr^cpararCornoefc^^

pulli eius ad Deum clamanr vaganres e6 qu6d non habeanr cibos ? Ciim enim pulli vt fa-
^jeiuur cIamant,Coruo cfca prarparatur,quia dum verbum r>ci boni Auditorcs efuriunr,pro-
\ ^iciendis eis maiora Do6>oribus inrelligenti^dona tribuuntur . Hadtcnus itaq; D.Gre<^orius.

^ lacobus de Vitraco S, R.n.CardinaIis,Epifcopus Tufculanus : Qi)i.'{ pra-parat (inquit^ Cor- ' In dleNa^
Uo efcam fu im,quando pulUeiuscIamantad Deum ? efca Corui,qna pafcitnoscaro cius eft: tiu:Domm!.
hanc efcam in vtero virginali pr;rparauit Dominus,qui dat iumentis cTcam ipforum, & puilis
Coruorum inuocanribuseum.Recljnatus in pr^fepio faftus cftfoenum iumentis, fad^us eftca
ro,pullos Coruorum carnibus pauit, id eft,fihos peccatorum ,fcilicet Ecclefiam degennbus
congregatam , vel !uda?os filios Patriarcharum, vtCoruus fumaturinbonum ,iuxta illud :
Nigrafum,fedformolafi!ia HienUalem . Vnde,&ChriftusCoruusdicitur,Cjuiin vefpere ChrifcLis
'^^uadicarnesnobisoStuIir,nonquiapeccatorfit,fcdpropterfimilirudinemcarnispeccari,& Comus di-
S'jia pullos non pafcit,nifi quando incipiuntnigrefceremundomortui^&rdefpeftui. Cum.n. ^""'^*
^^et candor lucis humiliauit fc,vfque ad mortis nigrcdincm , cuius vox Coruina eft ad futura
oona nos inuitans,& bona futura promittens.Coruus ctiam ille,quem populus Romanus fo- Conii a Ro
'®<im adeo (uncm pompa mortuum profequutus ene,ac honoraHelegitur apud authores pro manis ie-
l^j^3nos,apud nos tamen myfterio non caret,quippc qui fine vlIogarritu,voIatu, aliouc augu- puld myfte
''^Q Chriftumiamad jeainecertofignificauit,&breuiomnem darmonum poteftarem, prarci- "^"^*
40 ^}|^, vero Roma,qu^ ipf i arx Idolomoni^ erat,profternendam,exterminandam,& perpetuo
^Wiuionis fepulchro condcndam forc. Teftatur hoc doaiifimus Thcologus Gilbertus Ge- r^-p^ chrom
*^^i5rardusitafcribens : K^nnovmAnte fAjfiimDommum M,Sermlh,^c.Se/itoCo(f fun»sCorm /y^i^.
^^^^^rihus exequijsomnium genertmcoroffis nou$ & tnufitAto fAcinore curtitumk roff.Komarfo ,aNihcre
*^Unio j fignificAnte ffiritu San^o Coruum^ id efi, atrum tllam Sathanam mox extinBnm iri Rom£ , vhi Co rtius fe-
f^^^f^ipHaetus poteftas cultusj,erat,& gArritus , Quodad Echnicasfuperftitionesatrinct,apud has P»^^"? I>?-
^^^que Corua videmus fua habuifle myftcria , Eum enim facrum,& A pollinis pedincquum J^'"^^^^ ^^J:
^^ePlti:archo,& " AeIianoenedixcrunt,ciimqufafuturacantu, &volatupr^diccre,&
^Pollinis fentcntiam tefte Porphyrio, vnd cum Accipitre nuntiare credebatur , tum quia ni, ^ '^''^^'
|?J*^ft,&tenebrofx no3bi^(vtCycnusobcandoremdiei)apprimcc6uenitjquorumvtriusq- Coimis A-
jQ*^ctbusdominuscft. ItaquenonfoIumCoruum,fed&Cycnumeiconfccrarunt. His afti, poUinispe-
P^Utur Apuleius,qui vbi de Socratis d«monio agit,ita inquit: Cum duo praHabtles colorcs pkeusj (Hireqnus ,
ffitutis fcrent.qtubus inter fe nox ctim dte diprrtnt ^vtrum^ celorem i^pollo fuis alitihus condmauit ^ ^^^^^ '
^'**'^*onigrum,Cyc>ioalhum . Hinc h^onxo Phoeheiusofcen . Silioltalico nuncu- 3'^^^. 7.^^

P^tur.Xertiametiam rationemquidamadferunt,qu6d Apollo,cumgigantes Dijs bellumin ^n,m.t 'i^,
^^^ent, iii Coruum murari voluit . Phornqtus tamcn c contra Coruo a Phcebo ahenum ait,
^Uodvel ipfocoloreprophanus,acimpurus habcatur,ideft,/w/a6/)0f.VndeilliCycnuiiipotius cygnas cur
^^^fibuit,(ju6d is auium maximc muficus fit, & candidiffimus. ^'^^^^0 la^

Ppp z MORA-

ViyrsisAMrouandt
M O R A L I A.

;£S,^ Y S T I C I S moralia squalia funt,'aut fubnexa . Corui Noe hirtoriam V-
. , rl.^.^n* 'Aml,rofiu5etWccexponit: Perfi»eJlr4m,mqMt,Cor«un,fnmi.mmrfusim^^^^^^
tUeNot, y\U(3/i K /5>. cJu^c„d^CA»ftmcur»c»Utet,qu»«lu»=4dlun»rnfmet,qHU fler,q^^^^^
n«ca^.n ^aS^M h \„„^cmmfm,.rorurr,Corm>mex,(l,m<ir,t,&vocc,eimfferu^>'t,volM^^^

W^rm B tnr SerirusMemAltiorfi^^nAt^quidomnisiuftus^ijitandomunciarefetm^ftt.qii^itc-
gS^Mid^ nehrop, fi,«t,&,mmuadt^&lemer,tria,frimo iferefelUt. Stquidem om„,s ,mpy
dentU,a,qHecurp.tenSrof'-&mor,uisf4fcitur,f,cutCoruus. Lum,ni»utemv,hna-v,rtus f,,r,tMe,(T
r,mrl,u,lerefflcndet. E,,dcotMr,qu,memitt„ur,a,quefugatHrculfa,&fuferatur*h,nnocent,a,vt^,»
„,hdrcma„ea,inviriiuH,rmntetenebrofum. Denique egrejfusCoruusnonreuert.turad ,uftum,qm
f„znansomnisculfacJl^uit4tis,necfrob,tatividetur,&,uHiti,ecom,enire. Demqrn euaj^e je crea
im,,r,,,s,,anquamdevincut,s,eUmi,,sfusaheiHSco„fortiofefcfarauer,,d,luu^^
farniUaris, v, Coruus, qu, ciimficctaicmterr^ nufquam inuenerit, mn reuerfus esi ,fedremanfit , do»c
frccarentur aqu* . Confiderandum eNam quare „on regreffum dixerit Coruum,donecf,ccarctur aqua aj
eie ,crr4,qua/ivero foftea fit regrcffus . Sed h^c loquutio famiUaris eft fcriflur^ d,usn^. S"iu,dem,^
inrManiel,ohahesfcr,ftLdeSa„a.^AUr,aquod„onc,gnoucriteamIorc(b,d^^
vtiquenccfofi coJouerit . Dcindc qu^ cft loqu„t,o ifta,v, diceretjoncc ficcarctur aqua a terramn terfj
abima . £, quidem vfus loquend, hoc e„am habcrc confueui, . Tamcn mnnull, an,c nos '=''sl'm-<runt,
e,uoJn''modla,aqu^damvisfaff,ommv,deaturexfomhacloc,,tio„everbor,,m,qu,aturh,d,sfaffwn^^^^
h„s & proceUofisco„fi,mal„r.in,ma. Dtficient:bus autcm &velut arefcent,iusv,rtutemrefumat . m
redn ioiiitr culf^ rpecics ,„ ammam iuH,,quafi ftccam.&mortuam dcreltnqucns, & cu, ttm amfUus
cercm,, folTet . HiStm\l>, iHe.D.Tliomas fcr a„,mal,a Coruini ge„cr,s, mc\nn,fignificantur ,11,, q"
^^^^^.^.^ f,,,,tvol„ftat,busded,li,velq,,,fi,ntexfertcsuo,,^afidl,om^

SBj""'^"" hieroglyphica.

/ignanr.

Comi typo j^T^jiOTn O R V V S veteribus hicroglynhicum erat patris liberos fuos exharredanti5'

q^» ^eii- W/^^g CoruusenimpulIosruo.siamadultos€xpellitnido,imo& totarcgioneinter
guenmr. | jjcit. Emanrorcm,&defertoremeodemrignificari,tamdiuinx,quamliuiiia-
^^^^mM n.^litersedocucrunt,quippequiveldiutius,quamcon^eflumerat,altationej
^^^^ abenenr,vel eafdem perditc deferereut. Et vt Phabi apud Pocta$,ita apud no-
ftro^ii tamen licet prophana midere Diuini^ , guod inconueniens maximum piito) . Noe
Hgrcncoi-u arca eminusdefertor fuit . Hic Coruus eos defignat , qui ab Ecclefiargremio dilcedentes,
typiKs . puritatis , ac fanaimoni^ decrera abiurantes ad netanda , & obfc^na h^rcticorum dogmac
Abraha.TT. defcedunt. Has volucres Abraha frumentadepafcentes abegiOe dicitur : vnde nomcn meru
Abador di abaaorisindicans nimirum futurum aliquando, vtlibcratoris aflertorisq; nome aflequcretur,
a^sA qua tolle et,defacris literis animorum paftu male fentientes.Pcr hominc Coruis obic

Homo Cor ^^^^ intelligimus , qui ignominiose repulfam paflus eft , aut c confpeau heri lui , & dmnu
u,s obied'fummotus.Etquoniamd^monemaIonihilmagisabominabiIc,nihilcontcmp^^
qaid figtn- aiusjitaq^ Euchcrius cum ipfum iu diuiiiis litcii. mouet pcr CoruiuTi intclligi , co balomon n

u ^if^Ja, . \n iifdemdiuinis ^ literislcgiturapud Gr^cos ^« cTro^^opm quodnon
nulliadhocprouerbiumtrahunt,verbumq,- «Vo^«o,p«>c/^''^^/ Suidieagnitumdicunt,eo^
Dauidico citato ver(u,& m5tione ignominiose repull^ f.iaa,Lattni fimpliciter AV repdUs^.'
f eddidere.Sed.n.Euthymius id verbum etiam c fcoru delumi pofle innuit,qu« Ipurcitia eu
omni metalIo,& tanquam f?x inutilis proijcitur,inde/]; fieri a7io<i'A.6pcf...',C^uv contemncrc.NC
^v..uu=> a Coruo Rhctore hieroglyphicum defumitur,qui poft Hieronis obitum primus Kethoricu
Rhecor. Syracunsdocuir,quocelebritatemotusMetellusDiodorumRhctorem,quomagiitrov ,^

faerat,iam dcfundhim honoraturus,Coruum Lipideum lepulchro impofuit,cjuali q.^o-^ ^ V |l
quiinmo ihi Coruo fimil5 indic ire vellet.Carteru Ciccro rem alio detorfit cauillatus in Mc
ApoDinis eum.f feciflb,propterea qu6d difcipulu non dicere,fed volaredocuillet,inconira

hierogly- Metclli,qua tnalc audiebat,hoc diacrio perllringens. Quod vero Coruus Apollinis liicro^^^
phicmiL phicil haberetur,nonnulIi ea de caufa fa^um exi{limanr,qua caprum Baccho.bilcno ai»

Ihilta antiquitas dicauit inaufpicatilTimu aiunt animal aufpicatiifimo oracnloru ^^^"^^ v^,
molari meruit.aliud elt hac,vcl ipfam Deo cuipia facere hoftia,aliud fpecic Deu ipium c. \^^
care.Hoc modo animaliil figuras huius,vel illius hieroglyphico elle dicinurs. vtpotc qua V

ta Deus ftatim ims coguofcaE, Igitur alij dicilt quod medijs ftatis teruorib^ ^'^^

.cez.

Cornus

r

Ornithologix. Lib. X I L 7 • 5

Coruus ideo pr^tcr aliorum animalium iiaturana aliquid Coruo peculiare datum efle, in quo
cum folecaloris authore conueniat. Yndelcgiturapud Petronium : Arbitrum .
Si contrA rcrnm nAturAmuner£ notA

Cormis nitnr£ frugibus oua refert ,
Sed cnim ciam ^ Porphyrius dicat : Colorem nigrum Soli dicatum , cjuod eius calore corpora humarja hj^iyjg
^^Um fufciora mgnoraq^ rcddanuir : & CLim Coruiis intCr aucs maxime niger fit, itaq,- manifeda ninen. car-
caufa eft,cur is Apollini ficer habeatur . Porro Brachman^ colorem atrum in primis vcne- yimm,
rantur propter Solem oinnia dcnigrantem . Nam & Salomon rem egregic nigram oftenfh- Rrachma-
10 rus Canticorum Caiitico : Crines^ ait, eius vt ahietes.nigrificut Corm, Aucm autem Apolhni ^a- ^;^^. ^""^^^^^
«^iliarem fui(le,atq; inilgiii candorc pr?dita,ipfius vcro mox indignatione,qu6d ab fe dileae
Coronidis crimen detfihiler,in cam nigredineraderautatam,tabularum fcriptores HefiodLmi
fequutimcmincre.Sed ArtemoPindarumcommendat,qui ApolIineiplumnulIaConu m.-
^ionefaaaperfe Ifios,&Coronidisfurtumdcprehendineait:Coruil fitidamnarumab Apol
l'ne,qu6d facrificantcni aqua moratus cflet,tam antc diximus,idcoqj fltis liieroglyphicum cft. ^|';^^j;;^;5"'
^J^iare& Nicander fcripfit frequcntiores eiusalitiscrocitatus ventura? pluui^ ip.dicium efle . gj^^j^^^;
^ed'quoniam ob vcntris profliiuium,quo per afftatem fexagenos dies laborat, Cornus a potu ^^^^^ ^
^^^ftinet,fobriecatem conuenientiLis,qudm fitimhanc vocabimus. Impoftorem fignihcarc imponroiis
^oruum infiftentcm vrnar,& fixum ore tenentcm noii immerito quis dicct. Vt enim lam an- ty^xis .
^ meminimus,qn.T auij> huius fagacitas eft,fi quando aquam in vrna fubmiflam adeo , vt eam
roftronequeatactingerc,repcrerir,tumver6 lapiflis vnacongcftis,&immerfisaquam fublc-
iiatjt^ fiti confulit. Idcm decanc Pliicarchus fcribir,qui lapillos in amphoram oleariam con-
jjciebatjdonec oleo redundaiire l imberc poHet arbitratu fuo . A t vel argiirum phyficnm, aii!:
fubtilem mathameticum quis Coruiimai'bitretur,qui rerum otnniiitn plcnitLidinem efle, &
niutuamcorporumpngnam,cac}; inuicem fibi cedere,altcruin maltcriuslocum fucccdere,
grauia imum , lojuia fummum perereapprimc cognoicat : aut quafi eam Archimcdis ratione Aichimo ^
Sntelligat,quacorona^facomaquammire c^latam ob infigneartiliciumHieroSyracus.Ty- <h.singcniu
rannus fraudem fubolfacicns cuin refundcre nollet , fraudem tamen percipi maximc auebar,
ipfc Archimedcs callido ccrtc confilio deprehcndit . Veruntamen non ea Corui mens eft, vt
vcImirasnatur«affeaiones,veIfubtiIcsGeoraetrarum fpeculationcs rimetur . Vna in cor-
pore conferuando cura eft , h^ec vna mentem acuic , h^c callidura tacic . Sycophantam re^
uera, & irapoftorem eius imago , ut fupra annotauimus, refcret . Qua in re hiftoriam Vale- ^.^^^^^^^
riani,ex quoraulta huc retulimusnarrarclubct,qui non abfimilem Corum^ impokurie hma ^,^^,^^^^^ J
lum habuit,&incouit2caIendargenereapprimccalIidum,fcd verba eiusjpia alcribamus. ^^^^^^^^
Fuit mihi Komx fimulus-iit) natione Gallus, patrta Vcrdunenfis, nomine Rolandinus, tacc-
tulus,& morio non faneillcpidus,&cuni primis officij iui mcmor. Allatus ad me fucrat Ve-
i^etijs uini Cretici cadus, generofi admodiim, atque fuauiffimi . lulTi^uti mos eft, talia non cre- f^^ip^Ii cn-
derefamulis,feddiligenti'isafleruari\amicisaduenientibuspotius,quammihivfuifuturum.
Iinerduratamcnvnciatiraminimumquid hauriebatur. Inrermonebatfamulusfubindefu-
^^irum vt neilarC fic cnira ipfe vinum appellabat) fi ita aflcruarc pergercm , in maflam obdu-
^ raretur atqueedamlaprdefceret. Putabamegodclirmitate dici,quam vinumindics vetera-
fccns acquircbat,atque benc fane refpondebam . Quid autem ? Venit «ftas,vifumque eft ca-
<ium, neconciperetarftura,Iocodimouerc. Cumquc in commodiorem cuppam rrans^crre
VeUem , vix duobus inde fextarijs eff ufis nihil amplius etfluebat , ipfo tamcn pondcre perma.
^ ^cnte . Q uid fit miror . Operculum fuperne tollo,introfpicio, rera immiflo digtto pcrueltj-
go,atqu^cccviraibiglare«ingeiitem,quantanuxiugIanscft,magnitudinc^
<ucLuraaggeftam,quamnonincuppam,fcd;nvimnieumcorbemtm
Wt. Itaaftutulusillev^^cratorquotidi^aliquid fubduccbat,&nctubulus,qui pau b intra
<=adi mcdiura iraraiflhs erat, aliquando reraprodcretad exhaufti vmi modura apiUos eos
^motofuperneopcrculo,qualiquorinfundifolct,imraittcbat,o^

• Corauipro

, clitons fi-

fu*aliosdefcrendi libidinis pra:mium tulit. Quodf^runq;piod.tor.busaccidere loi«.f
P«uscumipfispoftea,quamquosdetulerint,agatur.LllctumreiuagxAi.KO.iftanti5f>m-P«^^^^^^^

•olutniuxtaillud Horati;: fvmbolmn
£Baliquidciuotendis,&inquoddirtgisaram

An pAifim fequcrfs Coruos ttjU^ kto^ f A ISJn

* P p p 5 ^

^26 Vlyfsis AJdrouandi

lurnti.T fl- A Moeex arca ablegatus Coruus, iuxra Theologos diuinx iuftiti* fyinboliim gertbatj aiia*
gnum . hominis improbi nota eft , in quo (cnfu etiam luucnalis dixit :

Das veniam Coruis , vex^t cenJurA Columbds .
EtPrudentius.

CoruosmutareColtsmhis .

PROVERBIA.

MaliCorui ^S^.^^ffqA^ ALI Coruimdumouum Ka;c5' }topetzoc,^xaiiov mv, Apte vfurpabitur,quotie5a ip
malu ouu . ^^r^^jiP tn alo prarceprorc difcipulus malus proficifcitunex improbo patrc improbus
^ filius , ex patria illaudata , vir illaudatus, deniq; facinus fceleftum ab homni^

paucrint . Alij,vt Suidas.& Varinus,ad huiufmodi fibulam referunt.Corax quidam

torlccndo^' P"^ mortcm Hicronis inilituit rhetoricen mercede profiteri . Ciim hoc adole-

j^jj ^ ^ fcens quid im Tifias hac legc pa6tus eft , vt tum demum mercedcm perlblucret, vbi iam arte
pcrdidicin'et,Dein vbi iam artecognita prarmium reddere cundarctur, Corax in ius di(c»pu-
lum vocauit. Vbi iuucnis huiufmodidilcmma proponit. PercontantiquisefletartisfinisNvbi iO
Corax refpondiiferjpcrfuadere diccndo, Agc,inquit,fi perfuadeo iudicibus mcnihil debcre,
non reddam, quia vici caufam : fin minus pcrfuadeo, non reddam,quia non perdidiciarrcm •
Ac Corax T\(\£ dilemma tanquam vitiof im , & antiftrcphon in dilcipulum rctorfit ad hunc
modum ; Imm6,inquit,fi perfuades,dabii,quia tenes artem, & debes ex pa£to : fin minus da-
bis , quia fcntcnria iudicum damnatus cs . Quod commen:um tam vafrum , tamqj- calliduui»
vbiiudicesaudillentadmirati verfutiamadolefcentis, f icclamarunt, Kaiw iLopax^t, zuilov ^ov»
Coruus ^'"^^ ^'^' narrant , hoc fucclamatum a Corona circumftantium , cum alter alteri litcm intcn-
tjuat. deret.Huiufmodi fermc Icguntur in Prolcgomenis in Hermogenis Rhetoricen. Coruus aouat^
d\c\ fblitum, vbi quis non citra negotium,citraq^ tngenium,quac cupcrct,confequcrctur : Aut
vbiquisremnouisartibusclficeretentarct. Du£tuniadagiumaCoruofitienti, &:IapiIIosin
Coiiii '^Lu ^"^^^^ congercnte, quod ' Plinius vt rcm geftam memorat . Corui Lufcinijs honoratiores : Kdpa^ l
frinijs ho- dnS^ovcou^cii^ijijucoTipoi Cum indo6^i doc^is prarfcruntur, improbi probis,bIatcrones elo-*
noiatioics . qucntibus,rapaccs ac furaces cordatis viris,& integris . lilud apud Martialem : l^tcr L^dats ri^
^lnBucoll- deturCoruusOlores . ajquiualctci , quod eft apud Virgilium : IntcrHrepere Anfcr olorcs . CoP"
cis Eglog.K uusabfenteGrAcculo pdcher , Adagium in Theophiladi epiftolis legitur «oAoy^ ^am (parsWf m
f^ntr^^rac ^^'^P^TTi^Jt K^T^\oyn^tl(riTci,i opvt7tK idc(t, nonab^arentcGracculo inter feciofrs aues numer

culo^ pu^ ^J:^^'-^^ Coruus , Non inucnufte eo vtemur,cum duos fimiles propc deformitate compaiamus.
cher . Elegantius fonabit, fiad ingcnium transferatur,vtfidicamus, SaUiftij immantm illam in Ci-
' 2. Serm. ^eronem dicacitatcm liifum elle prx effrarni illa Caleni Furij apud Dionem in eundem viru-
Jjr^. lentiam . C£';7/«w^r//^//^/4»/fw,didumcftab ' Horatioineum,quicapta

fruftratusfuerat. 4^

Plerumjj reco5ius

Corarii tc- ScrthaexquinqutuiroCoruumdelufthtantem ,

ftrme"ntum Loquitur dc Corano, qui Nafica: focero fpe tcftamcnti oftentatapcrdolum moricnsnihil
pra?ter plorare reliquit. Videtur autem hoc adagiu cffiftum ad illud Grarcorum Avtlo^ ix^^viu
id cft, Lupus mhiabat . Vt itidcm diccre Iiceat,Lupum delufit hiantem , & Kopa^ ^x^v^v , id eft>
Coruustnh/abat.Coruus nuncius . Adagium cft apud Pol}dorum Virgilium,de co,qui rliquo tcr-j
rarum miftus,non rcuertitur. Allufum cft ad Coruum illum,qucm legimus Noe mififte vifum
an vfpiam terra appareret , quar diluuio obrucbatur , qui mii;imc redijt . Si brcuis apologul
authore Fabio parocmixgcnus eft,curnon illud etiam Proucrbijs,annumeremus,quod fcrip- i
«tHoratius: )
\, Scd tacitus pafci fi foffct CoruuSy haheret

^ . r\ 'A ^^^^^'^piSy6'rixamultominusinuidi£^,
LiJepeo Quidam fumptum exiftimant cx apologo , qucm ^ ApuIaVs dc Coruo prafdam na^o refcrr,

c^ocratis. quam Vulpes ita intercepit,dum ab ipfa perluafus^quafi egrcgie,& fuauiter cancret,ad catum

Comusfcr- j-ii^^^^S^i^^^^^Y^.^^^l^^iJn^appIicarct; Quadratincos,qui fiquidboni,aut incuriofitarc,ai\?

peatcm . aliorum blanaitijs deliniti, id finunt elabi . Coruus ferpcntem. Kopa^ tov o<piVy vbi quis fuo ip^U^
inuento perir,fumptum cx Apologo Acfopi . Coruus cfuriens ferpentem iu aprico dormien-

tem

OrnkhoIoglxLib.XIL 727

tcm confpicaNis rjpuit, a qua morfus pcri|r . Cognatum eft er , quod alihi referemus, Crmix
Jcorpfum,! orquetur id in homincmobedacitatem periclitantem,veluti Diogenes Cynicuf. C3
"lefopolypacrudoperiic. c//Z> CORFOS K*aa' t5 xoWac,ideft. Wcm/^.f, peria-

ac fi dicas Abi in malam.rem. Ahi in malam cruccm . Frequens eft apud " Ariflophancm, V» T^uhlk
'^itemfimplicirer i\ xo,oo6y.5t? , feu ad Coruos. ^PlutarchusHcrodotumtaxat,quc)d Ifa^^o- ^?nCbmen,
nm ad Cares,veluri ad Coruos rclegarit,!d ell,qu6d cum Carem (cccrit. Zenodot s fcnbinn '^'^''^^^^

bus e ^pellerentur,<lmulatq^ Corui albi apparuiffcnt, cuenit deindc vt adolefcentes aliquot B^otiorum
perIafciuiam,'3i:temulentiamCoruos,quosccfwant,gypfooblitosrur(rimeinitterc auguriLim.

vidiOent volantes Barotij,recordantes araculum^arbitrati adefle tempus , quo fv'>rent luis e SYP-
ledibus eijcicndi,fum.nopcrc perturbati funt . C^tcrum adolefcentes terriri , & ipfi tumultu |?
Pfohigcrunt, ac locum quendam fibimercati funt,cui nomcn Coracoii, id eft, Coruorum .
l^iuigit aliquanto poll, vt Acoles cieais B^eotijs Arnam occuparcnr , apud quos hicdcindc
"los obfcruatus,vt i^aleficos in cum locum,fcilicet ndpxKMv rclcgarcnt. Ariftophaniv intcrprcs
P-iulo dtucrfiiis rcm cnarrat,nempe B^orijs aliquando a Thracibus fubuerfis,ac profligatis re-
ipondi(lepeum,vtibi fedcin figercnt, vbiCoruosalbos refpcxi(l'cnt,confpexiflcautem in
i> , ^ "^* luxta fmum Pagaraticum circumuolantcs Coruos quoiaam Soli ficros , quos piieri
^ erlulum gypfatosdimif^rant^ Bxoti>ver6 rati , iam pcrfeaum oraculi fymbolum,inibi fc-
^inconlhcuerunt. JjiintquiPar;cmiamad Coruorum volatuai referant ,qu6d in defertis
ferc locs vo itarc conflicuennt, 6^ cadauera o Wcruare, vr prouerbium conueniac cum illo , in
extrcma. folitudme< publici deportandum . Stratonicus cirhar^dus detorquer in nf^l en
quendamapudMtheaanim. iscumeinefcioquidmoIeauseflbt,4«AA»,iiinuic ^LihX
deprauata per locum vocc 4^aa. pro ^iA.». Malum id etiam Germani imprecantur ne^
Coraos,vt rc Corui depalcantur V rirur huuifmoai mipiecandi tbrmuU Stiozzu Pater •

De4^ luo jrnp^ His fii rix* cadaune Ct>tu/s .
Elcginter diaum crf o r>iogcnc Cvnico fariu5 cflc ad Cornos dcuenire, qunm adadulatorc., Aaukrorc»
quod hi & viuos etiam .V bonos viros dcnorarcnr, iUimalos tantam, & (upplicio pro fcelcrc Coruis pc!
atfcdios . Porro apud ^ I uuen.dem verfus ille : iores.

OdtvinfAmCorum rxntCiKfiiTitCoUmhAS. ^ Sat,2,

proucrbialitcr clicirur, qiiafidiccret poena legum cxcrcetur in humilcs quofiM^am , & a quibus
^bmgeirj manfuetudinem aliquid emolumcnti poreft aufern, rapacibus ignofcitur . Pro-
"erbium lumptum videmrexapophthcgmate Anacharfidis^qnihocdiaoclufitftudium So
^nisin confcnbendislegibus,qfTemadmodum refcrt^ Plurarchus.Lcgcsarancarum telis fimi ' InSolone.
|esdtcebat,proptcreaqu6dinilIas,fiquidleams,autimbecilIumircurrit,hxret;fmma^ L<^ges aia-
Suui,diflecar,ac fugit . Ad candcm fcntcntiam pcrtinet,quod ait ^ Tcrcntius : nearum ce-

^ia. nvft rete Accifttrt tendttur , nei^ut Miluio ^"^'lcs .

^tmdle- frctuntttobisyfUisquinihtlfActuntjenditur^
V> . ^iti enim in illis fru6lus efiyin illis opera ludttur. fnmc*

Idem adagium tribus duntaxat verbis exprclfit Polydorus Virgilim : Coruus eff.

M E D I C A-

MEDTCVS quidama?tatcPIini7,vtipfctradiVcFcbri>,CoruosduasmcnfcMarri(> romi pul-
fublatos c nido,combuftos &in laruiffimumpollmcm rcdaaos^cpilcpticis propr ms ad cpi-
nabatbisjvel ccr in diedrachmar pondcrecumaquadecoaioni* caftorei . Altqut icpiiam.
i:^ruumexcoquunt,&n(»acconcubiain prumbcumvasconduntaddenigrandoscapilios*
HiUm vim Philcs ouis citis afcnbitdicens : .

UAlw TSTO TTi^ov cng fJLi^Wti rxt, Tpj^a^ capilio*»
KopctKOc mv auVTiSiv t;; /unpJtvtf, id cll,
u^t hoc credt dtgnum nemf e pilos reddcre atros
Sf Corui ottum commifi um mjrto .

^ im,yt iftharc vcrofimilia funr,ira quic fubit, ciu? cancellos mihi vidcntur cxccdcre, fcd pc-
^^liosiudicium, pcncs ipfum fides efl-o, aitautem ;
X/D)j yonj fictcrtACj rov ^oAovvtol tIw MafiUJtJ

MvUaPTCt T$ ^dflATi 7VV%X^lV ^'^^?

j2% ■ Vlyfsis Aldrouandi

Oportet igitur, o Imperator citm qutfucet comam
Comprejfo ore fermentAceam offam continere
Ne candor dentium repcnte

Vertaturinatrumohpr/icedentemiyife^uram . ^

Janguis. Suntquifanguine&cerebroCoruivtantuivcumvinonigroadeandcmvrum. 1 latcanusitt-
inantur,inquit,fcrupiai tres fanguinis a fpatulis per fcarificationem extraai, & cum ouo Cor-
u i den tur rn fine acceffionis , argro adhuc ftupido . Rhafis fanguine Coruorum fubtiles reddi

Sciium . pilos tradit . Seuum vero Corui & rutam recentem cum oleo mifceri luhet , quo muntti ca-
pilli uierefcant. Cerebrum Corui cum ftillaticio liquore verbenacx epilepticis prodefle ab
amico quodam fuo tanquam experimentis comprobatum remedium fibi pcrkriptum Urni-

Fcl . tholoeus fcribit . Tradit Rhafis fel Corui mixtum oleo de aliuiule ( quod equidem qua e fit igno-
ro -) & corport iott ilUtum f$luere Veneris vincula: Vidctur autem Rhaiis lelaminum oleum vclie

a / ih de \n diccrc, Quod cx ^ Conftantiuo colligitur, vbi fententiam ilhafis confirmat . Verba eius (unt .
' oportetaUquandohominum cogttationesfaUereme^tcum. & eorumperfuafonietiamfalfrfeaccommoda^
re&remedta quxdjm etiam contra rationempermittere , quibns tUis conjidant.Memtm egv quendam vt-
rtm nobiUSmum iurarefe ejfe Ugatum , ne cum muUeribus coiret , qnem cum abhacperjuafone nuUaarte
reuocarc p^fTcm , finxt me quoqut credere iffum omnino cjfe Ugatum , ne cnm muUcrtbtts rem habere poffet .
& YcmecUtlm ojiendt ex CUopatra de tnformanda muUerum fpectoftatejn qttO promtttttur ftita legatusjd lO
CorutnumciimfefameUomtJceat,actotttmcorpt>sinungat adittiumtri. Hoc tUe audtens confifus eji Ubrt
verbts, &cum tdfectjfttjiheratus coetindifotefiatem receptt . Quidam , vt author eft: Rhalis fulfie-;

Fcllis vfus . bat fc felle Coruino,vt redderet capillos albos,quod quidem confccutus eft. Mirum fanc cll-,li
veaim e(^,tam contrarias partibus Corui diuedis inelle taculrates , vt cerebrum Corui nigros,

Cor. fel vero albos capillos rcddat . Pfellus Platonicus author eft Coruum etiam ad uigilias contcr-
re . Hinc dicunt/i quis Corui cor fuper fe portauerit,non dormitaturum , donec depofuerit .
Idcm pede Coruino a collo tuffi laborantis pueri fufpenfum eum curari tradit . Dentium do-

Fimus . lorem ftatim abire fcribunt fimo Corui,laiia adalligato,vt docet Plinms: Jmo vero, fi Marccllo
credimus fintus Cortti UnuU ohuoUttus denti cauo infukitur minut*ttm , ac Jine dolore eum dfcuttet .
SextUS Cauo denti,inqii\t,fmum Coruifiimpofuerisjentem rumpit & dobrem toUtt . Eundcm CorUl
{imum Una adaUigarum infantium tuffi mederi Plinius {cribkfuffitttm autem Upram ettam albam, &

Ouum Mos \urare Kir^nides ait . Ouutn Corui grauidis cauendtim conftat, quoniam tranfgrfjjus ahortus afie
ros factt Plinius . Oua eius denigrant captUos.fi pilis rafis capiti tUznantur, tefte Rhafe . Huic fucci^
nunt,PIinius,MarceIIus,& Scxtu$,qui modum utendi talem pr:efcribunt . Corui ouu in arf eo,
feu cyprio uafc permixtum,& di li agitatum,donec mutct colorem, illitumq; (ierafb capite , ii^
vmbra per pcniculum pi£toris,donec ouum confumatur,nigritiam capillis affert . Sed doncc
inarefcat,& ficcctur infeaio,olcum in ore habendum eft,ne dentes fimul nigrcfcant,tata eiiis
tn inficiendo vis cfTc folet . Et feuo Coruino faciem perungi oport€t,ne diftillatibus guttis m^-
culetur . Vel ut inquit Sc%mSyWedicamento iUtcito caput Ugahts.nec ante quartum dtemfolues,&i hoC
facit ut *ne cani unqua cxc^itiquarto ^/>,inquit MarccIIus,f^/>«/ Uuari oportetpo/l mcdicamen ir/jfofi ^
tum bua coruorum ab Arnoldo Villanouano ad Epilcpfiam commendantur, dum ait : Cum
etikvCia fit ex meUnchdtaJlercus Columbinum trttum, cum ouis Corttorum mifce,& ceu cataplafmafplf
Ltrnporttumtuuahtt^appofitispritts fanguifiigts ; hoc enimcatapUJma matertamtrahtt acapite adfiU'
nem &2enerat febrim,& fic eptUpttcum ltberat,& maximefifiat in auttm,no,Tresgutt^ , mquit idem ,
a„^tmsdefpatuUspattemiseptlepticiperfacrificationmextr^^
uHupido,inpotudar£mdtumprofunt,

I C O N E S.

NE M E S I N Deam , qu« putabatur facinorofos & dclinqucntes punire(quidam for-
tunam dici credunt ) coronam geftare in capite Paufanias rcfcrt, qua Corui 6cfortu-
nic parua infignia contineantur^ficut in manu altera Fraxini ramus crat , & in dcxtr^
^SoxmAs phiala. Dcah«c,vtfcnbit* Macrobius,proptcrfuperbiamcolebatur.

VSVS IN CIBIS. ,

ABDICANTVR Corui in cibis omnino ob pabula, qu;c «lagna ex parte funt
ex hominum,v€l aliarum animantium cadaueribus . Quare immunda velnt^"'* » ^
quiccunque funteCoruinogenere infacris literis Hebraeorum mcnfisarceb^iJ '
VndePrudcntius:

OrnkhologiaLib.XII. 729

Hac mihus, qttk nudx ^atent pajjim^ vondntur *

ImmunMsj^ iacent fadn ad ludtbrU CoYuis.
^ntcrdicitur autcm, vt iiiquit Procopius Gazajus^ quod tenebroil , & maligrii fngenij homines
^is auibus indicentur . Auiritia quoque ex Coruo prohibito,prohibetur,vc * Ciemcns docet. * Strmat. \
^orui carneiu unqnamvaldc noxiam Acci pitri dare vetant Accipitrarij . ^^oi^^i

in cibo pro

EMBLEMATA.

ALCI ATI EmWcmaquodinfcribitur. JVSTA VLTle^
XdftabAt volucris captum pede Coruus in surds

Scarpion andaci prdmia partaguU
AfiilleinfnfofenfimpermembravenenO;

Raptorem in Stygias compulit vltor aquas^
O rifii res digna, alijs qui fata parahat ,
Jpfe perit proprijs fuccubuit^ dolis .
Aliud fiuc emblema,fiue (ymbolum eft apud Claudium Paradinum,quod infcriptum eft I
GfENlI LARGITOR, VbiCoruus ,vt ante ex Plinio , & Aeliano recitauimus , extrc-
jnafiti laboransjdum bibiturus,va£culumaqua altius refidente,quam ut exorbere pofl*et,lapil-
jis ordine callidus taiitifper implet, donec quarin imo fuerat , furfum fupernataret, vt ita fitint
Ieuaret> pr»cipuo fanc qusereiid^c fubtilitatis , & artis remedium necaifitatem efle nobis argu*
mento. Idcmemblemaiiiteraliamultapulcherrimainfuburbanomeodepiftum cft . Sed
cumhoclcmmate:INGENlVM INTENDENS VALET,

F A B V L O S A.

V M faturrimae in Coruo nigredinis , & fitis acerrimar , qua in seftate torque- ^Q^^^^^s al-'
tur,caufamfruftraantiquiqu3:rerent,infabulascas rciecerunt.Aflerebantau '^"^ "'/^^^
tem album antc fuifle Coruum , fed obloquacitatem & accufandi libidinem ^^nl^Tepi
ab Apollineinatrum commutatum,quam fabulam * M. Antonius Trito- tom.Meta'
niusproIixe&cxa(5te pcrfequiturinhajcv^ba: Coruus Coronida Coronei morph.Ouu
Phocidos Regis filiam, Apollinis amicam in adulterio deprehedens,ad Phoe-
Dum crimen delaturus aduolauit, quem tamen garrula Cornix, qua ipfa erat Coronis , huiuf-
modi uerbis infequebatur . Refpice, amabo, 6 Coruc, rcfpice vt ego etiam fim uolucer atque
audi , qu3c fuerim , & quonam pa£to in tantam inciderim calamitatem . Nam cum Minerua
Erichtonium Vulcani filium,quiin terram examplexu deciderat,fuftuliflet,illumci,- Pandrofo
Herfe, & AglauroCecropisfiliabusciftuIainclufum cuftodiendumtradidiflet,vetuifletquc
^eillum cuiqj oftenderent. Aglauros ciftulam cum aperuiflet,puerum mihi vna cum (erpen-
iacentcm oftendit , quod ego imprudcns Deaj ftatim nunciaui . llla vero iram in me con-
^ertens,ne in uirginum fuarum focictate ampliiis cfl*em,'prohibuit, ficq^ ciim in littore infelix
^^iuagarer,Neptunusmeproculconfpe(^amadaraauit,iamq5-uimmihi eratallaturu5,cumab Coronis ia
cademDeainCornicemfui commutata . Vides igitur 6 Coruc, utmcum hoc crimcnucnia Cornicem.
Potius,quamulIa fitdignumculpa . MaiorcnimfuiterrorNyftimenisNyfteifilia^quajef- Nydimc-
^nata libidine concitata una cum patre cocubuit : quo fcclere Dij immortafes commot i , in in No-
I^uftuam illam tranfmutarunt,quac cxteris uolucribus iuuifa nef ;ndum fcelus noaurno tcm ^^^^ •
Pore occultat . Plura erat di6tura Coroms , vt Coruum ab huiufmodi abduceret accufationc .
llleuero celeriter aduolans adPhocbum peruemt, nunciauitqjuidiflefeCoronidaiacentcm Coruus c»
J:^miuuene. ApolIoindignatustelopueIlamtraiecit,qu«adhuc puerum ipiius ApolJinis fi^ ^lbofic
"^m geftabat in utero . Idq^ ciim uidiflct Phoebus, ft itim illutn fa^i pcnituit fui , cumq; illius ger .
''ei!Coruus incaufafuiflet,auempofthacodio profcqucnicx candidoillum in nigrumcon* ^L.2.J^c^
Ucrtit . Hanc fabulam ^ Ouidius ita profcquitur : tm^tph,^
£luam ttt nuper eraSjCum candidus ant^ fttijp^'
Corue locjuax fuhiio nigrantcs verfus in aUs ,
JSIam fuit hdc quondam niueis argentea pertnis
Ales ; vt dquaret totas fine Uhe Columhas :
Nec feruaturis vigili Capitolia voce
Cederet Auferihus:nec amanti flumina Cycno .
Linguafuit damno, Itngua faciente loquaci
Sltti celdr albus erxt^ nunc ejl contrmus alho ,

FHlchrior

730 Vlyfsis Aldrouandl

Pnlchrtor in totd^ efuam Larijfed Ctronis

Non fuit Aemonid :fldcuit tibi Delfhice certt , ^
Vel dum cafid fuity vel inohferudtd '.fed dles
Senfit ddnlterium PhabeiuSyVtjg Idientem
DetegeretcttlfdmynonexordhilisiMde}^
Addominumtemdehdt iter : &c.
Jgitur, vf iiit Strozza patcr :

Albus ndt quonddm vducris Phceheid Coruus ,

2lunc tmportundprdf^idvocishdbet ,
(s,%.Fafl, ^ltgr^ra vcr 6 de Coruo ob ceiTationis pcccatum fiti muiaato fabufam * Ouidius fic narrat ;
Forte loui Phabus feflum folenne fdrabat ,

Nonfaciet longd fahuld noftrd mords ,
Imedy dtxit auis, ne quidfid fdcrd moretur,

Bt tenuem viuis fonttbus ddfer dqudm .
Coruus inauratam pedibus cratera recuruis

Telltty & aereum feruolat altus iter ,
Stdat adhuc ficus duris dinfijfma fomis ,

Tentdt eam legi, nec erat apta legi .
Jmmemor impertf fedtffe fub arbore fertur ,

Dum fierent tarda dulcia foma mor4 .
Jamgjatury nigris Itngum capit vngmhus hydrum

Ad Dominum^ redtt, fifid^ verha refert ,
Hic mihicaufa mord viuarum obfeffor aquarum

liic tcnuit fonteis o^cium^^ meum .
Addisait culpAptendacia PhcvbuSy craudes

Fatidicum verbis fallcre velle Dcnm ?
At tihiy dum laltens harehit in arhore ficm

De nullogeltdafontc hihantnr aqud .

A O L O G L

V

> ceiiit,anemc),- his verbis compellauit. Equidem,6 Corue,nnlIam lcio auem,cui
^ tupuIchrirudinismeritQcederedebeas,NametriCycnustecandorc,turanc
4 ..,^ .^ ipllimfpiendorefuperas.Qnantumaddecorcm,plumaraollis,caputarguti^
roftrum validum . Jam ipfe oculis perfpicax, vnguibus tenax &c. Taceo , quod Apolio te n-
hi minii>rum ifiter tot volucres elegit. Qjjod fi vox tibi, quantum raucam efle dicunt, tantoi»
fuauis e. :et,& (onora,iam fylua f nc harc tota tibi fimilem alitem nullam haberet . His verbis j
qmbus aftutc prarconium eius decantauit Vulpes,alled:us & (upramodum delcftatus Coruu5, 4
neqne tamen hifcc contentus,fed amplioi-es laudes promereri volens,ne id quidcra, quod oni
nes fibi dcneganr,fibi deeilc oftentare cupiens,fe ad crociratione componit, & canerc cocptu-
rus,roftrum aperit . Cafcum itaque excidere laxatum finens a Vulpc hoc ipfum expe6tante irt
humumdeiapfumconfcftim ante oculos obripi uidet, &ipfeluaj miferiarinfpedordolet»
Adulatoies Fabula hac graphice admodum Clodoueus adulatorum mores depingi aflbrit ,quibus nil an-
per Vulp6 tiquiuseft,quam commodumfuum edamcumaltcriusdctrimentoaugerc,quamlepidis(**
^ffignaa, rjc verficulisexpreGit.

Valpegcrente famemy Coruum gerit arhory efcam

OregerensCorausVtdpeloquenteflet , ^
Coruedccoredeccns Cygnumcandoreparentas ^ J

Si cantu pUccas^plus aue quoqueplaces
Crcdit auis piCl^q^ placent pralu^ia lingud

Dnm canit vt placeat , cafeus ort<adit ,
Bocfruitur Vulpes , infurgunt tddia Coruo ,
Q^^^^^ r Afpera t in mcdio damna dolore pudor ,

pe°!rcm ra- AHus apud cundem apologus talis eft : Coruus cibi indigens, vt ferpcntem in aprico quodai»
ims , locQ dormientem vidir,huuc deuoUdo rapuit.Hic cum fe vertifset, atq; momordifset ipfumi
* Coruus

OrntthoIogicTLib, XIL 731

^oruus moriturus dixk : Me miferum,qui rale reperi lucrum, quo etiam pcreo . Virum figui-
^cat,quiobthe(aurorum inueiitionem defalutepericlitatur . Item aliusfichabet: Coruus
*grotans ait matri,mater precare Deum,nec lamentare . Ea vero fufcipiens, ait ; Quis Deus ,
9^ fili miferebitur tui , cuius enim tu carnes non comedifli ? in illos , qui in vita multos inimicos
'^abcntjamicum in neccGitate inuenturos neminem .

H I S T O R I C A.

[TSTORIAS de Coruo, tam facras, quam profanas in myfticis & augu-
rijs aliquot defcripfimus, ideoq^ plerasq^ hic minime repetendas duximus,fed
eas tantLim,quarum aut nulla,aut obiter & velut per tranfenna fa(5ta eft men-
tio.Exhiseaeft-,quardeCoruinoRomanoab hiftoricisrefertur, quam* A. * Llb.p.c.
Gelliusaccuratccompleftiturhisvcrbis: DemAximo VAleriOyqmCoruimsap- i i.^jyo^?.
pelUtus eHjoh Auxilium propugnationemj^ Corui alitiSi haud qnifpiam ejl nobtlium fcri ^tticar.
P^yHm,quifecus dtxerit . Ea res prorfns admiranda ftc profeclo efl in libris annalibus memorata, Adolefces ^;^^.^'- 'i
^l^io taligenere editus , L, Furio, Claud, Afpi» Cojf fit tribunus militaris . Atque in eotempore copid Gal- ""^^
^^^ft^ningentes agrum Pontimm infederant , injiruebantur^ acies a ConfulibuSy de vi, ac multittidine ho-
^^i^^fatagentibus,Dux interea GallorumvaUa^ ardua proceritate armis^^auro prafulgentibus gratia
^^icandi ingredienSyCr manu telum reciprocans^ incedebat, per^, cantemptum , fuperbtam circumfpi^
lo ^j^ns.defpiciens^omnia.venire iubet dr congredtft quispignarefecum ex omni Romano exercitu attderet.
^um Valeritts Tribunuscateris inter metttm.pudoremj^ ambignts, impetrato prius a ConfultbttSyVt in Gal-
^t*^ tam immaniter arrogantempugnarefefeperrmtterent^progredttur intrepide modeJleL obtiiam,&con
gndiuntur,& conJiJIunt,& conjerebantur iam manus,atque ibt vts quxdam diuina fit. Coruus repente im- Coruus Va
pouifus aduo.lat,&fupergaUa Tribuni inftUit.atqtte in aduerftrij os. atque oculos ptt^nare incipit, infibi- lciiLi luuac
lat,obturbat,vnguibusmanum laniabat,& profpeetum alisarccbat , Atque vbifatis fruierat , reuolabatin contia Gal
galeam Tribuni . Sic Trtbunus fpetiante vtroque exercitu,& fua vtrtttte nixus, &opera alitispropugnan- ^""^ •
tis Ducem hoftium ferociffimum vicit , interfecit^ . Atque ob eam caifam cognomen habttit Corutntts . Jd
fa^um eU annis 40$, poH Romam conditdm . Statuam Coruino isii D. K^uguHus in foro fuo Hatttendum
curauit . Jn eiusJiatuA capite Corui fimulachrum efi^reitj^ f^g^'^^ > ^''^^ dtximuSymonumentum . Ha6le-
|Q nus A. Gellius . Ex hac familiacrat Coruinus augur , qui Flaminium vetuifie fertur , ne repu-
gtiantibus aufpicijs pugnaret,qucmadmodum his verfibus meminit Silius Italicus : ^ J^if. de

Atque hic egrcgius lingua, nomen^ fuperbum ^^^^^ ^'^^^*

Coruinus phcebea fedety cui cajfidefulua
Oflentans ales proauitd infignia pugna
Plcnus & ipfe Deum focium terrente pauore

Jmmifcet precibus monitay atq^ his voctbus injit: ^

Jliacas teper fiammas tarpeiaj^Jaxa

Per patrios conful muros fi*ff^jifr% noJlrA

Euentupugndnatorumpignoraycedas

Orammfuperisjiempus^adprdiadextrum

Opperiare, dabunt ijdem iempus^ diem^

Pugnanditantumnededignarefecundos

Expe£lare DeoSy cumfttlfirtt ore cruentam

^dftragem Lybiapofcet:tumftg»a fequentur

Ntilla vulfa manu vefcig^ interitus ales

Gaudebit^nullos^vometpiaterracruores*
^eliaixi Prophctam facrar Iitcr« tradunt in fumma annonar caritate a Coruo panem & car- ^
"^^^^quodfatis eflet,mane & vclpcri iuflu diuino laccepiflb > cum mxta torrentera Carith, Comoci-
S^i potum fuppcditabat, profugus iatcrct. Vndc Prudcntius : batus .

NamCoruusHeliddatus ^l-Reg.i^j.
K . Olimciborumportitor.

.^^^* pafto D. Paulus primus Anachorcta miniflros fibi & famiharcs Goruos habuit.Mic De- $, pauJus
Jo Valeriani fseuitiam fugiens fedecim annos natu$,mox folitudinem petens,feptem & no- Anachore-
[J^ginta annos in Eremo cxegit,quantum aliorum ncmo . Speluncam habuit in regione The- \ Coruis
^?^^^e,palinarum fruaus ab initio efitauit, annos dein fcxaginta dimidium panem illi pr«buic palacur .
^^ruus, atqueminiftrauit, aquam bibit , nudum alioquin corpus palmacea texit tunica , nun-
5^am poft difcefliim hominem vidit practcr Sanftum Antontum , qui fuprcmo vit« die illi af
^*^) prouidentia, vt credere par eft, diuina. Inter itaque SS, Antonij & Pauli fcrmocinationes,

73 2 Vlyfsis Aldrouandii

quod accipio dimidij panis femper Fragmentum : veriim fub aducntum tuum militibus fuij
Chriftus duplicauit alimoniam • Haiic dc Paulo Eremita hiftoriam " Baptifta Mwituaaus fi*
emi^ dcfcribit:

Tum folittts Pdulo Cererem deferre fer auras
^0tUie;vi6ius inops plus attulit crgo
Hofpitis Antorti^fofrit^ in limine Coruus ,
Coruus enim , vel forte aliquis fub imagine Corui
Angelus^vt nafci Hellas vidijfct ab ortu ,
Ignotis epulas homini fortabat ab oris .
Xicginra* Meginradum quenda Eremitam apud Heluetios, vt Ornithologus ait, duo latronci circa O.
dusErcmi- roii Magni temporaocciderunt,quos cum Tigurum vfque Corui infequerentur infeft-arentq?
nlbus occi ^^?*^^^^^^^ ^^^^^^ populo, vtdcprehenfi, poenam tanti fceleris luerent, cuius rei adhuc infign^
ni^ us occi- ^Qj^^jj jj^ quam diucrterant . ^Beda cognomento Venerahilis de S. Cuthberto Confefloie
^jneiasyU Anglo huiufmodi recenfethiftoria . Libet,inquit,etiam quoddam B.Cuthberd in excmplu^
u cap.20, prajfati P. Benedid^i fadtum narrare miraculum,in quo auium obedientia & humilitate pabi^J,
fuperbia Sc contumacia condamnatur humana. Eraiit fiquidem Corui multo ex tempore eiul
deininfulacfedibusartued,quos cum die quadamvir Dei nidificantes hofpitiolum fratruifl**'
rollro lacerare,ablatosc^ culmos,quibus te6him faerat,ad fabricam nidi ore ferre confpiceret»
Corui San- coercuit cos leui protennone dextera?,atque ;i larfione fratrum iam celfare prajccpit. Sed illi^
a:oGuth- imperiumf}iernentibus,In nomine,inquit,lelu Chnftiabitequantocyus,nequeinIoco,quciii
bcrco obe- la:diri.),vlterius maneie pr^fumatis. Vix verba complenerat,& confeftim triftes abiere;pera^i<>
ciiiiiit. aiitem triduo vnus e duobus redijt & fodientem reperiens himulum Chrifti , fparfislamenf^'
biliter pennis,& fubmiflb ad eius pedes capite, atque humiliata uoce, quibus valebatindicij^»
ueniam precabatur.Quod intelligens Venerabilis Pater,deditfacultatemremeandi. Atilleii^^
petrata eundi lieenda mox fodalem addudurus abijt . Nec mora,redeuntambo, & fecum di/

fna munera ferunt, dimidiam videlicet axungiam porcinam ,quam Vir Domini aduentanti"
us poflea fratribus faepi us oftendcre, atque ad uiigendas caligas prarbere folebat , conteftaH^ f
eis,quanra fit cura humilitatis habenda, cum auis UiperbiGima, iniuriam, quam uiro Dei intU'
lerat,precibus,lamentis^& muneribus feftinaritabluere. Deniquc ad dadum hominibus excDi
plum correftionis multos deinceps annos in ipfa infala mancbant , & nidificabant, neque ali'
quid moleftiar cuiquam irrogare audcbant . NuIIi autem uideatur abfurdil a uolatilibus difc^'
re fprmam uirtutis,cum Salomon dicat,Vadc ad formic^am 6 piger , & confidera uias cius ,^
difce fapientiam . Hafc Bsda,qui edam dc Sando Columbano Abbate h^c refert : Alia uic^
cum ad cibum capicndum ueniret Beatus Columbanus in coenobio Luxouio,tegumenta m*'
Coruus clii "uum,quac Galli Vuantos, idefl:, chirotecas vocant , quos ad opcris laborem folitus crathab^'
rorKeca 5.

fupra lapidem,qui antc forcs refe6fcorij erat,depofuit.Moxqj quiete rcddita, Coruus ales ti;
Coliimba- paxaduolauit,vnumq,-cxeisroftroferensabftulit. Peradfcaautem refcffcionishorajforisV^f^^
pit. Dei rediens,regumentamanuumrequirit. Cumc^omnes interfcconquirerent,quisintef
abftuliHet; vir fanaus ait, nullum alium en"e,quifinecomeatualiquid pracfumeretconting^'
re,nifi alitcm,qui a Noe dimiflus ad arcam non remeauinet : additq^ fe nullo modo fuos puU^^
aliturum , fi rapax furtum cclcri volatu non referrct. Expeftandbus autcm omnibus fratrib^^^

mra

vtnon (blum hominum honoribus,/cd&auiumobedicntia clarcfcant. Non ab/imilcm hi^^
' Tom. 2.m riam ^ Laurentius Surius de Sando Benedifto Abbate recenfet hunc ferc in modum: Viciu^
^'^j^^ ^^^^^*^ presbyter Lauretius nominehuius noftri Subdiaconi Florentij auus andquihoftis
hatis * " ^^"^ pcrculfus fan^li viri ftudijs c^pit armulari , eiusq^ conuerfationi derogare , quofque etia^^
Fiorcntios P°^F^ ^b illius vifitauonc compefcere . Cumq; iam le cofpiceret eius profediibus obuiare riO^
pr^sbyter P^^^ > ^ conucrfationis illius opinionem crefcere , atque multos ad ftatum vitar mclioris ipl^
nccem ma Quoque eiusopinionis pr^conioinde/incnter vocari,inuidiarfacibusmagi$acmagisfuccen'
chinatur S. lus deterior fiebat^quia conuerfionis illius appetebat haberc laudem, fed habere laudabilcin V*
. tani nolebat . (2[uii ciafdcm inuidi^ tcnebris cxcatus ad hoc ufque perduaus cfV, vt feruo ofl^
nipotcntis Dei infe£tum ueneno panem,quafi pro benedi<ftione tranfmitteret.Quem vir
Cum gratiaruin aftionc fufcepit,fed cum qua? peftis bteret in pane, non latuu. Ad horam v^-

rorefc^

um ia

Ornlthologix. Lb. X IL 73 3

refei^ioais illius ex vfcina /i!ua Coruus venire c6fiieuerat,& panem de manu cius accipere .
cum more folito veni(let,panem,qnem pr^sbyter tranfmiferarjvirDei ante Coruil prcie-
fitjeiqj pr«cepit,ciiccns: In nomine lefu Chrifti Domini noftri tollehunc pane, & talem eum
iti locum proijce,vbi a nullo hominum poffit inueniri . Tunc Coruus aperto orc , expanfis alis
^^•i^ca eundem pane coepit difcurrere, crocitare, ac fi apcrte diceret,&obedire fe velle, Sc tame
^'^'^a implere non poQe. Cui Vir Domini pr^cipiebat iterum atq; iterum,dicens: Leua,Ieua fe-
^tus atqueibi proijce,vbi inueniri non pofsit . Quem diu demoratus quandoque Coruus mo-
J^C)rdir,Ieuauit,& recelTit.Poll trium vero horarum fpatiu abiefto pane redijt,& de manu ho-
*o p ^'^'^. aniiunam.quam confueuerat.accepit. ' Idem author aliud miraculum recenfet^quo ' Tom. ^.'m
^^i irinicuiufdamimminentem mortem D. EpiphaniusperCoruumin aereuohtatemcxpo ritd SantH
^et)at,his verbis . Cum aliquando ellet ad prandium in Epifcopatu Epiphanius Epifcopusom ^pi?hci;m,
^ss clericos in menfa habebat. Mos autem erat Epiphanio no6te, & die habere in manibus S.

»ngeh\i,& docere uerbum diuinum, ciimq^ in mcnfa doceretprandentes Epiphanius, auis, ^^^^^^, p"
dicitur Coruus,intensc.vocem emifit.Dixit autem Charinus prandentibus. Quis nam ex aicau .
^obis nouit,quid locutus ilt Coruus ? Verbum autem diuinum exponebat Epiphaniiis; eadem
^ocem rurfus cmittit Coruus ; dixitaute rurfus Charinus.Quis eli ex vobis,qui nouir , quid di-
Coruus ? Epiphanius vero om nes rurfus docebat in pradio . Porro autem rurfus quoq; ter
Jjamvocem em tdtConius .dixirqjrurfusCharinus.Dixivobis,quifnam veftrum noiiit, quid
io ^^^uusdicat . dixit quoque Charinus Epiphanio: annunciamihi,&eris(>mnium meoru do-
^mus.Cui refpondit Epiphanius.Dixit Coruus te non amplius fucurum Di:iconum,poft ora-
tiouem^utem tremor inuafitCharinum,neclocutuseftampIius,autcomedit,autbibir,feded

R>rtantes eius pueri tulerunt in domum fuam, &- pofueruntin ledto, manc vero mortuus elc .
abebat autemuxoremfideIi(rmiam,necerateisfiIius,eaobtuI tomniaEpiphanio. Labora-
Ucruntautem eius manus paralyfi temporedecem annorum , poftquam ergo eam tenuit Epi-
phanius,ut eam fignaret,fi:atim conuaIuit,iS<: liberata fuit d doloribus. Erfi fabulam aut fuperfti
tionem fortc cuipiam fapere videbitur,quod nuncrelaturus ium,cum tamen a uiro lan^litate
&do^rina grauinempe i B. Antonioliterismandatumfit, nequcnos illud commemorare
pigebit , maximc quod fenretiam noilram de folira dsemonis in Corui figura apparitionc etia
COinprobat,narratlO huiufmodi efl . FcrtHr m regione Vuteolortm in Apdia, tnter aquas ntgras fce Chroni-
^idas fcixofum e(fe promontorium fcrupeu. E.< quihus aquis exhalantibus confueto more teterrimA viden- Antoni-

auicuU repente confurgcre . ^ Vefperttna Sabhathi hora vfque ad ortumfccundt&fcndL htmams afpe- *
^ihus apparere velutt fdltttA a vtnculls lihere fpattart.alas extendere,pitimas depe5iere»2{ec vnquam vi
dentur vcfciynec quolihet atictipis tngento pofsunt capi. Jn tnattitino fecunddt ferid tngens Corttus^inftar Vul-
^'^yis eas fqiettur, ^ poft eas crocttn qua prottnus aquis immerguntur , nec vlterius apparenty vfque ad ve-
fperam fequcutts fabhathi . Has vero nonmiUi perhthent anirnas efehominnm gehenna dcptitatasfeddo7m* Aiies ani-
^^codiecumadtacc7itibusnoBthuspro glortarefurre^tonis DommicdLrefrigerio pottri^ Cuius afjertionis liomi-
^^udentius adfttpulator effe vtdetur in hymnis ttn canens : i^um ciedi-

Sunt & Spiritthus fxpe nocentihtis *
Tcen&rtmcelehres fubflygeferiA
Jlii no6ie /acra qtta redtjt Deus ,
StagnisadfuperosexAcheronticis,
^^^{ftderius Cajfmenfts Abbas remfeftc haberefundittts dnegahat,Vmhert«s tamen Jrchiepifcopus prd-
J^**t€ Dcftdcrto retultt fe hoc atidtutffe ah incolts Apuli^ . Nota U^Grpnmhm e{fe non pofe , qttia tn tnferna
^'dU cft redemptio , non folum liberationis ,fed nec interfolattcnis , nec dtminutionts, nec refrtgerattonis
" aut in tlLts pcenis fccundum D. ihomam dr alios . Vtrum autem tllud fic Je haheat , necne , & qutd
^^"^fifityuouit DeusMxc D. Antonius.Sed quod poft diuini illius viri determinatione pius leaor
j ^)[^aduertedus eft,haudquaqua a noftra Catholica fide,aut pictate abfonum cfle, fi quis non
^ternijfej p\irgzton\ pccnis animas eas 2dd\dt3LSy diuina item indulgentc clementia dominic^
^^Urre*5tioni facro die,accrbis igniu fupplicijs ad tcmpus exemptas rclaxari dicat , quo elaplo
5o J^^X a tenebrarum angelo, fub atra Corui,iinmenfi inft^r Vulturis^ff^ecie, dcnuo ad confiieta
J^^^itlcnta compelli, v(quequ6diuina;mifcricordiaruifumfueritcasomniprorfuscalamitate,
^^J^ioerorefolutosclari(simo,aciucundiifimofuoafpedufrui,permittere.(^^ ctiam
^^^entibus votis Chrillus, patris fapienria & uerbum,Luxde Iumine,fol arternus omnia uiuifi-
35,eaorandus,vt omni errorum ac vitiorum caligine,quam quotidic fummo ftudio ater ille
^ ^''Uus tenebrarii princcps mentibus noftrisoffundit , tande diuini fui vultus gloriofa iTuitiO"
^^>^c ineffabili artcrni gaudij fruau nos beare dignetur . Amen . C^terum hic obitcr ctiam k ^.^
^^^^eqn^^ ad Cornices nos accingamus,inferere lubet, quod ^ Heftor Boethius Deidonanus y^^^ ^^J^
^^'pi^um reliquitinScotiaex Caraiftonioquodam eiuklem infule Regepuerumnatumefte PuerCor-
^^"Uiuo capite,alioqui in nullo fcedum afpeau,ac poftmoduui in triuiriphd a Kom.du6Vum. nifacie .

Q_qq DE

Ordii

73 4 Vly fsis A 1 drouan di

DE CORNICE. Cap. IT.

DV O funt potifsimum,qu« mcmouent, vt intcr Coruini gcncris volucres Cornicem
Coruo proximam faciam, corporis fcilicct magnitudo , atque in omnibus fere cum
eodem fimilitudo . Vndc non immerito quibufdam Gallis, vt Bellonius teftatur,pe-
tit Corbin vocata,quafi paruus Coruus,feu Coruulus. Imo, vt Perottus rcfert,etiam Cornicem
Latinis a Coruo quidam appellatam putant. Sic Gracculos Cornicibus longe minores efle res
infra dicet , atquc ideo vltimo loco collocandos .

E QJf I V O C A.

CoronTop "YT^ Opav*iy CoroncMefleniaroppidumcftin PcIoponncfojPtoIomxotefte.CoronSo-
pidu ciusqi phiano,Nifi Nigro diciturrPedafum n^S^a^roy ab Homero dki putant, vt tradit Stra-

iynonima . Co. Sed A'f7rcict Acpca vocatum (cribunt Paufanias, & Stephanus,qui tamen illud in

Laconia vicina regione ponir. Corone item Bithiniar vrbs Stephano.H^c ex Ortelio. Aliam
• In Mife. Pelopponefo ad Pamifi fluuij dextram , ad mare fub inonte Tcmatliia , ' Paufanias Coronem
nicis . ciuitatem fuifle dicit a Ba-otia; Coronia, (cx qua conditor eius oriundus fuit ) fic appellatam >
Acnerc Pal ^^^^^^ mscnium fundamenta defodientibus arnea Cornix inuenta fit. Huius forte rei argumen
ladis fimu- to in Acropoli «nea: Palladis fimulachrum , fub Dio fl:abat, manu Cornicem tenens. Corone
bchrum . Y.opo>vii mulier eft,qu2c natalem Delij locum Apollinis oftendit,vtrefert ^ PIutarchus.MeretriX
Coroncmu item,cui mater ^opcavy^ fuerit,apud Athenarum memoratur. Coronem,id cft Corniccm^ filia^^
}^'^^ • Apolli nis legimus in Coronifmatis carminibus apud ' eundem . Sed qui hajc cantillabant pei*
m or^c' ^"^^^^ Corniccm ApoIIinis filiam fecerunt.Coroncm ctia dicimus in arcu,hoc cft, fum-

Coronc^me ""^^'^ cornu,& incifioncm, vbi neruus fedet. Vnde inquit Euftathius bonum rerum finem, au-
icrnx . ream coronen dicimus.Et Suidas vrXripcoatv hoc efl:,perfe(aionem metaphorice interpretatu •
VJ/j. r 3. Sed de hoc plura in proucrbijs . Ko/)ai/« ctiam coronaj fpeciem fignificat figura rotunda tuiw-
Corone ar- thio,fic vt ha?c uox Latinorum Corona,etiam Grajcar pofsit originis videri. Coron^ P.^^*^^!^?
cus pars . ^ (jnquit Bud«us ) funt promincnti« & ueluti fupercilia quardam parietum arcendis ftillicidtj^
Fmis bon' jriuenta vulgo la Cornicc fimilitcr didlar . Summamquoquepenis partem, quam Galen. ba-
als^^ " lanum,Latini glandem vocant,Coronem dixerunt Dehis quoque in denominatis plura . LU'
Corone fpe ^cm\3i S^ctvxict \opcovy^ periphrafl:ice Hef) chio,Varino & Suidat di6^a eft.Turc^ Gallinas nigr^^ '
Cornices uocant tefl:e ^ OrnithoIogo,qu6d proprium nomcn non habeant .

cics .

Cornicc

S Y N O N I M A.

R E B Hebraice Coruus cfl^,qu^ uox & Corniccs & genus omne Coruinu co j
prehendi: Bellunefis Monchar Algorab roflrrum Cornicis interpretatur .
trilingui cuiufda didionario tOiDtCurka^Chaldaica, ut uidetur,uox pro Co^
nice fcribitur.nfcipKauth Septuaginta PcIccanumucrtutiVulgata editio On^
cratulil . In Thalmud h^c auis (tefl:e Rabbi Dauid Kimhi ) alio nomine p I
^^.^ ^ Kik uocatur fohtaria & loca maritima incoles : ea lud^i Germani uulgo >

lUc nat. id efl:,Cornicem interpretantur tefl:e Germano quoda Hebr^arum literard perito . Albert
rer. alicubi pro Cornice Gaudes,nimira ex Auicenn^ interprcte,reddit.Cornix etia Kokis ^^^^^V^
Gaudcs . Alberto hacha,Kiranidi Borofitis,SyIuatico XercuIa.Gr9cu nome Y^opcm cfl:,& uulgare hoy
KoKis . KovpcopuoL , ucl itispaKcL . Dicitur ucro l^opaivii quafi x-peov>i a uerbo Jtp«^a>, ii Tretpct ro Jtcivpovy y^^f.
SjToifds ^'^^^ (^m^m To ^Avov uthabctEtymoIogus. Polyrrhcnijs Crartaf populis Cornix xo^/S^diC'^
Xercula .* f "1* ^^^^ Hcfychio.Eidcm & Varino ytipdn; alio nominc,cui proximum efl: Germanum Kr^ ^
Upmvt Gr^cos Corniccm yj>p) uocarc author efl: Horus.Latini Corniccm appellant : quod
Kot^poW. Coruuderiuat,aIijaGr«co,Autforfanutraqueperonomatopoeiadida, autaucrbo ^P^V^^

KapAKCL. Diminutinum d Cornicc cfl: CornicuIa,qua ^ Horatius utitur : Moueat CormcuU ^^fi^*'^^,

Eiymolog. Pro hac Varinus & Hcfych. apud Graccos v^opcavk fubftituut,cum inquidt : y-oxoto) fxntpa./ ^r^^
Comixe- J^Hquafidiminutiuufita Jw;c^i/«.Verijm >w/)Wf potiusdicedduidetur.EtficIcgiturapua ^^^^
iusqae cty- zcn >toAo/o ? « mKpdnpx xopcovkAtc Mpov/S^ivc Hcfyc. & Varino pulld Cornicis fignifi^^^^'^?"Slj.j,c
molo|ia . numerus xopcovtS^Z^ apud Euftathid. Italis dicitur Cornicc,Cornacchia,Cornacchio,
L.i.tpi.s, chj^.Hifpanis Corneia. Gallis petit Corbin,quafi paruus CoruuIus,CorneiIIe,Graille,Ora^^^
Pulld Galli Corneilleau ndcupat.Gcrmani Crae,Krah,Heuskrae,Schvvartzkrahe,quar^ .
ftica & atra Cornicc fonant, nimird ad diftinaione Cornicis variar . Male igitur ab
V Vinterkrae,hoc eft, hiberna vocatur,cum hoc variar proprid fit . Qupd fi verd dicit tty
Gr^cis Y^pcom diSti a verbo l^pco'^co, qd voce Cornicis exprimit, pari pa6to Krae ^^^^^^^

Ornithologix. Lb. XII. 73 5

onoma topeiatn confi£lum videri potcft.Similcm enim Coriio vocem edi f,qu:r ed Kpac, a qiia
iioaadmocfumdirtbiiatlCrae.NoncIi.fimilisoriginis videnturGallorum Graille, & Italorum
Graccliia,in qnibus primacfyil.ibar noa multtim variant terminationibus, vtin idiomatum va-
nerate accidif,lblum diuerfis . Hinc 6>c Kipctic , quo nomine Hefychins Cornicem vocat, origi-
nciii agnofcere videtur.Hos igitur Krayen dicunt Germani,in quibus garrulitatem nimia no- Krayen qui
tare voI'mt,quod item Latini cornicari aifit. Ideo garrulam Ouidius Cornicem vocat. An<y!i- Gciman>s.
ciim i Crouu.lll/ricum vvrana . Anglis etiam Craye a Germanis Saxonibus, vt pleraq,- , acce- Conncad
ptum nomen vfitatum e(l, e quo Gallos quoldam,qui Cornicem etiam Graie vocant,id voca- ^^^^ '
buli mutuatosallerit BeIlonius,contra eos,qui vocumallufione decepti Graye Gracculum et
feLatinorum planc exiftimarunt.

GENVS. DIFFERENTI^.

I O R N I X Coruinigeneris auis eft-, perinde atque Coruus Gr^eca appella- O}o)vct qne
^ tioneo/WSf continetur,quanon AquiI^tatum,VuIture5,iVliIui,(S<: Accipirres, tiican
fed & hoc non adunco roft-ro,immundum & carniuorum alinim genus com- '
prehendi voIunt.Eft Cornix non vnius generi.s:pra?ter hanc cninV,qt]^ per ex«
cellentia eo nominedicitur,alia elr CornixiiTU^iuor.i di6>a,alia vana, alia ma-
rina (eiLa^uatica^fed harc vltima, etficomunicfi Cornicibusnomine gaudct ,
10 ^^**.^ diuerfa tamen e(l,utpotc£almipes. Hunc itaque in alium locu ablegabifnMs . Illas uerb
• ^orniciproprie&abfolutcdi£tar,quamomniumpriinodcfcnbemus, demum fubneclemus.

F O R M A.

R I M V M Cornicis genus omnes Gracculos uincitmacnrtudiner onamni^
contra .conquam damusex Bellonio minorem oftendfr^SSZ 1
Cornice lpern2ologo,.^mnlto minus Coruo.Roftro,crunbus, & totocorno Color
W/^ undiquacvni^crnmis, itautpratnigrcdinel]>lendeat,cS.^adIucemobuerfa R^^^^""^-
q"."i indicumc:)lorem,idefl:,nigrumfubca;ruIeumreferat. Roftrumtamen ^ ''''''"^ ^^'
prop^capuralbicat^duriirimum^firmifsimumadinftarcornujobloni^u haud ^^*
acluncum,ueriim acurifMamm , quo nuces $c alia dura enam pertundit . Reliqna corporis ha-
30 bitudoCoruo admod im fimilis ell.Superior roftripartebarbulas quafdam ueluti iet^s habet
nrca paIpcbras,aIiquando etiam iiiferius nigra quacdam ueluti granula , eaq; tninima . Pro in-
gjuuicgulam ei patenriorem propius uentriculum natura dedit Quamuis uerb naturaliter, ut
J-oruus,ita & Cornix nigra fit, uifa ta-aien nonnunquam alba , fed ob raritatcm m'raculi loco
«abita,6(r natur^ ucluti monftrum. Vnde, .Y^;^/^//./ ( inquit ' Ludbuicus Cselius ) pcrle^am * L, 1 7.le.5i,
^f^rpAreprouerbium.vhi rarenter qmd admodum dr fire mr/^u^m ohtmgcre volUnt figmfcare . hmmt ^^H' ^-^^-
^nimpertnde ejfe i»fireqaerts, acfit alba, Cormx , cett fire m?t vifa.Hr tdauitij genus albicarh . C^tcrhm ■
J^^^^€ondignumeH,vfiarntemportbus mets, dum tUa frodcremduotum fitreHadiorum fibatio k pa{r'.t
VRhodlgij ) moenibtts Cormccm albam ,capttenigrtcante,(icHtt cxteris aUrum apahus tnrithcdintin
'^^ygenttbtts . Ncc erat exprcjfus candorficd Itaens altquomodf> '.F/4tt ea mefthns altqttot &mmhHS conrvicua.

'^^m fibiuifam Niphusfcribit: Talem Perottus quoquealibifcuidiireteilatur. llluduerbut
*^**^ime minim,ita neque uerum cft,quod ^ Strabo reKertex ?oCsidonio,pecu/tare/fi^ Hfipan/a: , ^ iJh.^.
'^^^igy^thifintCorntces.Vbir^cmm^Zim /..10.^.43
Uelit ignoro,dum dicit/u/Jfe /n vrbe Roma.dum naturalem hiftoriam condercf,^^////// Roma-
Cornicem e Btpttca colore mtra admodttm nioro , CLim non uideam quomodo noftrisiftis uulgari-
^^snigrioresreperiripofsint. Albumfuillecertcmirucrat. Huc forte pertincrcauesMem- Memnom?
•^onias Ouidij, Aeliani, Oppiani,aliorumc)5 Poetarufabuliscelebratasuult ^ Dalechampius. aues.
So enim earum formam a Cornicis dcfcriptione non multum abhorrere,ideoq,- Corniculanl ^ln comm.
pnus exiftimat.Sed ciim Aelianus,utipfemet teftatur,figuracorporis(&forma Accipitribus Iih.io.c.26.
'^^iles efle uelit , atq; unguibus aduncis, nigras totas,femina edere, non carne:hiec omnia prar
|^rui(9tum^coIorem Gornici minime mco iudicio congruunt . VerLimdchifcc Iatiusfuo Jf^^
. ^co.Cornicibus* Lucianus ridiculose tunuchos comparat,qu6dfcilicet,utill^,necinter CornidEu

V^ruos ncc Columbas;Sic neque interfarminas, neq; mros hi numerari pofsint j qnemadmO' nuchus co-

enim Cornix cum Columbis coIorc,cum Coruis m vgnitudinedilsidet, ita etiam Eunu paratus.
^^usanimalquoddamuariumeftj&ncutriusfexus pirticeps . Pari pene padodeCoruoal- ^LiLi.de^
Galenodid^fuit, nequcCoruiseumobcoloremalicnum,nequeCoIjmbisob ma- «^^Af-^-f?
i^uitudincm ricc accenfcri pofsc. Q^ciq^ LOCVS

;3(^

LOCVS,

CORNICES
circa vrbes pr^-
cipue ver(antur,ite
circa Joitios, & fter
quilinia . Circa ma-
ris item littora , Sc
fluminum ripas fre-
quentesfunr,vt pi-
fces vnda eieftosde
uorentr Vnde,etfi
vbiq,-fereinueniun-
Britanmiu. tur , in Britannia ta-
cur multas ^nen priuatim inges
Comicc^ Cornicil copia Car-

* ^^* dano , &c Turnero

efl'edicitur,ciiquia
mari vndiquaqj al-
luitur , til quoniam
in pabulo humido
eiusfolt vermesabii
dant, Vhtemm fabw

* Lib.io.de /«w, inquit ^ Carda-
SHhtil. n us , tbtdem ammaha

funtyqu£eo vefcu»tur,
atque immodice tunc
multiflicantur y cunu
vbique abundauerit .

Vlyi^sis Aldrouandl
CORNIX NIGRA

BELLONII.

vox.

VARINVS

uis , de Cornicibus
vero itpaiHiiv dici (cri
bit. Alij contrale-
gendum putant.Na
Follux w i^pf^va^
H/Jiyf^i^fcribit^&Eu-
phorion apud Athe
n«um 'fwofj.dVTK^
OTi x.pci)^ik Tiopmti , &
Aratus Trcixici x.po)'
(!\i<joL deCornicedi-
xit,&Hefiodus.
M«TOi t^pilojuivrt
Kpmi^yi /\ctMpv^ct
'^opiovijy hoceft.

iVf forti: mfidut cornicans ^arrula Cornix.
Un equliib. Idem Ariftophane5 facit . Vt vt cft, non mal^fort^ , vt idem Varinus teftatur, rocabulo 1«
'^inRtMco ^''^^^Y' *^?^'^^renter Cornix, vel Coruus vel x/j^C-^ dicentnr, ab rimflcm nemp^

cisafpentacem vnde&crocitumLatininonminu^
litianus, dum de Cornice loquitur :

. ^^^'^^^^*i?r^^^^^luutamincr€fatvfq.,morantem,

'Ui.amor. Sic non fecus,atque Coruum raucum vocant,vt Pontanus : •

Jidfictf^

OrnitliologicT. Lb. X I L 737

JR^^ucAij. atm CormXj ^hcne cankt olor .
^triduUm Prudenrius:

A>r /li^f? cUn^ore loqmx^ nec Hrtduh Cornix,
^^i^^equiavocem Coruorimilemedit Cras cras,itac|ue fpei fvmbolum Cortiicemnonnu^Mi Cornixcur-
proauntianr. HuicconfonatGrxcum ^oa^'^ Cornici,vtdiximus a Varinoproprictribucu. ^P^^ fymbo
vndeGermanum krae nontemerc a voceimpodtum videridebec. KratzeneriimGermanis
i^-idere/eu fcabere ngnificat. Afpcra enim vox,& fcabra ingrata eil:, & aures veluti radir . Ca- ^^^^
[^sntem Cornicem Latini proprie cornicari aiunt.vt Coruum crocitare. Vtitur hac voce tranf 5.^™^" j-
.loI^tmePerfius: ^^^^^"i Coimx di^

Nefcioquidtecum grdue cornkarisinept^ , Comicari.
*d e{l,Cornicu m more frullra garris.Hoc Itali gracchiarc, & gracchiiiolarc dicunt : Arioftus.

^ Sol dcntro in vcin fe li be/iemmiay e gracchtii.j, ,
•Jalli gizouillcrjGermani kraeyen vocant.Croci:um vero impf-oprie a Pontano Cornici at- C^cicus
^^.'butum,Coruo malim rclinquere,cum qao Sc x.p(y(i/p Grarcorumj^Si Larifiorum crocircma- P^®-
gJsco iiienir. Vndenon omnino reprobanda Varini viderur fcnte(iria,qui vel }ipco'(^iiv de Cor-
^^^yVe\ jtox'(nv de Cornice tantLim,vel vtrumq,- de vrroliber promifcue dici vulr. lafuinma gar
^uutatisobftrepericantusalfiduiratemab OaidioCornixarguitur: ^ Olfeu-^.

^em garrtiU motis morph.i,.

tO Confequttur ptnnis.Jci/eturvtomniaCvrnix,

^Uare & loquacem " alibi eam vocat : 'Fafi.i,
E/ fine Itte loqiiax ctim PalUdis alitf Cornix. , ,

Hinc AgathocIcsSicihar Rexob loquaciratcm Cornixdiausfuit. im6 ob nimmm garruli- ^'^1'
f3tisftudium,^importunitatem Virgilio improbitatisinceintur: ^u^.

Tum Cornix plena pluuiam vocat tmproba voce. f Gcqyp i

Hic tamen Seruius per plenam uocem,raucam intelligir,quam forre crafram,fen grauem me '
Iiusdixiflet,cum&7Vratusdicat ircix^^ zpu^Hjct. AHbiueroubi s Virgilii uerfuiu exponir ^Bucoli
S£pe fimitra caua pr^dixit ah tltce Cornix , i- • . i..

Clamore eam,'!^ rixis 1 «rari tradit,ideoqj fua garrulitatc damnum ngnificare,prarfertim ab mi
j^Mtibj5,quimaximecIimoilfunt,&rixarumcupidi.Q^areGrarciPoet£eetiam Aaxs^o-^j/, id
cft uociferarricem,S^ cLim.itricem,3<: tranfpofitis primis fyllabis }ii-^:tpv(ctv uocarunt. Demum
& ipfa h jminas uoccs imicari ii jnnullis creditur,hunc ^ Papinij uerfum citantibus : ^*^'

^arcfat tunn^ens iteratavQcahuUCorntx , , f^-ir,

^mnesramenfer:-C )viices(Pcrdix)hibent,atq;itaIegendumeneexijsqu«dePerdicis do ^ fnsllm.
cilitate fuo loco di^^nri fumus,Ijq icbir. Adde,quod Serenus garrula appellat Perdicem,id eft, *
^^noram. Corniccmuero ^ ipfatnuocalem,^^ humani fermoniscapaccminueniri,Iiquid6
*cimus,5«:^ PiiniusIocupIetiilijnusteftisaccedit,ficfcribens: Nunc quoque erat tn vrhe Roma h£c •
T^odertteme ,equitts Romim Corntxe Rvtica primfnrolor* mra eLdmidtynniiro.dsinde pluracontexta '^•^^•^•4J-
^frrha exprimens,& dta atq\ alta crehro addifcens^Qnm uis Cornices TctvvyXcio^ctQ ^ Homerus uo- t odyft E.
f'^^»^^^ eft,Iing*u longa,*.^ extenfa,ideoq,- ad humanam vocem ui < habiles Erenim talcs latiore
^'^gua pr^dicas clle Ariftoteles author eft,ut fupra ex Pfictacorum hittoria iate patec .

M O T V S.

CO R N I X e genere earum auium eft,qu? cderiter uolant • Hinc * Ouidtus : ^ in eplgra,
Huc leutter Cornix fennis ddapfa per Auras
Venit.^c.

Jncerto uolatu,ut credibile eft , Vaga Horado dicitur . Qn(>d ad greflam attinct, ijs annu-. Cornida
\ *^cratur quas ambulant aues,non currunt,aut faliunt. Hoc ^ Virgilius fpatiari uocac : greirus .

|j SoU in ficca fecum fpAttatur arena , ^gcwg.U ^

^Cbudianusgradi: .
. , — (iradttur Ji littere Cornix .

^ eft, ut Politianus exponit :
> Lufca graduCornixUntometiturdrenas,

^S^e prasfertira inftante plauia.Ciim uero puUos pafcit,ailidue currarcdicitur*

Q^qq 5 VICTVS

738

VJyfsis Aldrouoindi
V I C T V S

Phiroitia-
ch' Corni-
ci compa-
ratus qua-
if.

Nidu

tAnlmal.

Cornicum
calticas .

O R N I C E S " Aridordes annumerat pamphagis,id efl-,omniuoris . Qya^vt
non incbnucnicter Phiromachum PoiTidippus,cuius venteromneciborumg»
nus auidiifime admitcebat,Cornici comparabat hoc epigrammatc.
rhiromAchum vcluti Corniccm multa vorantcm ,

NoBurnam tunmli fojfa profunda tcnet .

Cariiesenim,pi(ces,&:fruges vorantpromifcuc,&httora,vtidem tcftatur,pctunt,& quarun-
daabieccrat,depafcuntur: Sicvermes,&quoduisinfed!genus. Vnde locishumidis,&qu^
terr^e vermibusfcateant,frequenteshabitant. Prxtcrea nucibus, vt Pliniusteftatur,incibo
gaudenr,quarum duritiem roftro rcpugnantcm,volantes in altum in (axa tegulafq^ iaciunt,do
Cur Miner quartktam perfi ingere qucant,eaqp ratione nucleo frui . Baccis ctiam ciim aliarum arbo-
u«iniuia\ fyj^^fj^j^^ oliuarum pr^fcrtim vefcuntur.Vndevelutdearum vaftatriccs Mincrujcinuifas fo'
^ In BhcoI. bulanturPoetaj. Si quid vero ^ScruioGrammaticocredimus,etiamaliasauesinuadunt,non
alia, qua cibi gratia illedar , qua in re & Coruum imitatur,& fui generis ingenium exprimunt.

GENERATIO. EDVCATIO

IDVLANTVR Cornices in fummis arboril frondibus. Vnde filfum cft»
quod vti Coruos,fic Cornicesiellando ore concipcrequidam cxiftiment. ;
QjLiod enim in natura? modum inuicem permifccantur prartcr Orum,qui ta*
men nonnulla ad fabulam potiiis , quam ad rei vcritatcm rccitat, ipfa ctianJ
quotidiaha expcricntia tcftis eft,quamuis minimc propaIam,vtait*AeIianus:
Corn/ccsnontemere, nec impudentermifcerivtdeas . imo quod maius cft,amantef

£4dein(eruant Corniccs,cum femcl focietatem inter fe inicrunt, quod fi altc-

rutra4Tioriatur,alteram,quje ei fupercft,vfque ad extremum vitar diem viduam permancre rc-
ferunt.Qiias rcs illis cum Coruis.vt fupra audiuimus,communis eft.Foetus.cawm,authorc Pli"
nio poft Iblftitium accidit. Oua pariunt^gemina,caq;(fi AIbertocrcdimus)pidta,vt Pic^, ^
Parteres,cx quibus_nias^i^pninaj)Ie^ gighuntur , rarius ex vtroque vcl hoc, vcl illud, vt
^L.z.Frobl. Orus fcribit.Nam pauciparar funt,& inf^cundap , cuius rci caufam Alcxandcr Aphrodificn- |
^•^* fis i]cCK[)\ic3it, Cur animantium alu parerep/ura, altapaucioraconfueuerunt ? Cenfendum naturam fi^ .

Jiaturjfe, ut qu^ hreui tcm^orijmierent, hxc partu effenjjmmeroftoriy uideltcet ea dc caufa, ut utt^_breui' '
tas partuscopiJ ccmpcnfarctur, autcm diu uiuerent hac pauca procrearent, quippe cum temporis am*
plitudo yo^OreiyCiu^im natura /pcc/aret,fatisfacere . Sunt hoc in gcnere elcphanti. Cornices , Cerui. ^Hf
njero mcdiocritcr viucrent , hdc ettarnpartuj^cnt mcdtocri . Stirpu^nocjueeodcm tllo modo fruBtfcant .
Ha dcn us A lexa ndcr. A t famnma n t u m m^^

& iiicuhantespafcunt, ut inqiiit A riftoteles. AlEertus id Coruos cmm facere air, quod qui'
dem verum eftjatque ita toti genCri potiiis, quam vni fpecici conuemrer De pullorum enixU
fimile quuT, atque de Bubonibus mcmoriac prodiderunt Plinius cx Hyla , & Oppianus 5 quo"
rum hic, CornicumpulU , inquit , outs mnad caput mptis^ vt c£terarum auium.Jedretrorfum^peMf^f
Cornice? a frimum prolatts^excluduntur . ille vcro, Hilas,ait, Cornices a cauda exire de tuo tradfTfqtioniam pot^'
caada e\- dere capitumperuerfa oua poflerierem ^artem corporum fouendam matri appltccnt . Scd quid hac in tC /f
cunt. ftatuendum fit,idcle^ubouiiggTei:ado farisdiximus.Vcrum vti illisfidcm hacin paf'
Corniccs ,^q,^ adhibemus,ita cajcos nafcilibentius raulto ^ Ariftoteli veridico Philofopho credimu5»
nalcuntar j {^^^^^ verba : K^iues nonnulU imperfe^os, & cacosparimtrpuUos. vt qu^e paruo cor^ore mul'
^^jlhene- progenerant^vt funt Corn^x.PicayPajferfitriif^do.dr qu^in pauciparo genere copiam alimenti jareri
rat.cap.6. "^^^ non folent,vt Palumbes.T urtur,Co!umlfd . Verum quod hic multiparam vocet Cor*

nicem Ariftotelcs, Albcrto, & Alexandro apertc refragatur, &for(an non immcrito . Nolin»
tamen af5rroare,cum nunquam mihi eius nidum viderc contigerit.Itaqi id a peritis petedum
cft.PuIIos ^j:^icigm>yt audio,non prius pafcunit,qjam plumisj^itirijncipiant , quod ctiam d^
Coruis traditur,& alijs plerisqj volacibusmagis,quam pulucratricibus . Hap cnim confcftini.
^ edica! per fe comcdunt. Foetum etiam iam voIandi^jotentatLfu^ profequun-

6.de Hift. tur,'Sc auolantcmJii^inded^ Ariftotelesfcribit , Vnde cas pictatis ergo non

^T^^OW-^ ^"^^"^'^'^ ^ ^^^^^^^^^^^dicaFT^ £A7w/4,inquit,/» /ilis ctrca flios pietas.Namadeomdostmpense fo'
1 2 . n\,. ^ ^^^^ ^If'dus^ubitupjr/was exuant.Ouare tuUa natura taltone, dr dec/eto , quantum temports impen-
dcrint infoctihus educandis,tantum & ipfifenio confe^xjiju^^ aluntur . Et D.YiMxwSy laudatf'
dus cf f(ine\\\(^\x\t.roynicis ergifiiomjprolem am9rTtaudan2acTt^igentta:Hic fuos pulios iam volafi'
tes cvmttatur.fuppcditans^. alimcniam aliquandiu emttrtt, Harc igitur Cornicum , & gencratio , ^
cducatiocft.

SYMPA-

cap.i.

Ornithologfa; Lib. X I L 73 p

SYMPATHIA. ANTIPATHIA.

lORNICIBVS cum Ciconijs amicitia qiianda intercedere ex eo conf^^at, Amiciriiu
quod hifccmariatranriiolrintibus, &in AfiamcolIetSlo agmine pergentibus Corniciscfi
ducesfcfc pra'beant. Q^iamamicitiam fummoiftocencomioquidam pcrle-
quirur. Mores vero Ciconiarum haudlongedixeris a prudentia rarioneq;di-
(fare.Ita vno temporeomnes in noftras proumcias veniuntrita fiib vno Hgno ,
quafi militari quapiam teflcra hinc a nobisauolant.Cornicesaurem nollrarcs,
^«^^uti liftores ipfas,farellitcsq> comitantur,atque deducunt.Quin,vt mihi videtur & focias lefc
^ 0'fcrunt auxiliaresqj aduerfus aues ipfis aduerfarias,atq; hoftcs. Cuius rei argumcnto fiuit,pri-
^umquod noftris in prouincijs illo temporcnulla prorfus Cornixconfpicitur. Deindecu vul
^cribus, apcrtc pra:ftirar tutel.^, <k fuppetiarum indicia nobis afferunt . Quis apud ipfas hofpi-
^^litatis quar o iura prarfcri, fir?Quis ipfis defcrd exercitus pccnam minatus eil,vtnuHa prorfus
^educendis fcfe fubtrahatcopijs? Audiantha?chomines ij , qui hofpitio ncrainem accej^^tant,
Ji^nuasq^ fuas occludunr, & ncquc hyemc, nequc no£hi folo tegmine peregrinos aduenasq; (ii-
|^ipiunt.Cornixquoque& Ardeolaamicar funt,vtquarum vtraquecontra Vulpc pugnetho- Cnm Ar- "
^teincommunem, quod^rift. ''Pliniusteftantur,&al!j.Qm)d vero Siirin?ridiculi animalis ^tx.!a.
^'tam fpeciem,non aliter,ac paruv-e Aues No6luam,tam feciulo miratur, videndnm eft, nun- h'^^^^^'^'
^■^iid id velut amicitiie,quam cum ea colere cupiar,fig!iutn flt,vtl num potius ftolr iitati eius Corni^x si-
Q cribcndum . Hoftcs vcro , vt malorum copia fempcr bonis prarponderat,longc plure^ habet, miam mira
^in primis Muftclatn interqiudrupedes.H^cenim Comtcis oua.drpnllos.vi inquit Arifcoteles, tur.
'^fojat , d-ntdosfipediripit, Eadem ctiaiii ouis Columb^ vt qu^ diiriper,& cxugat,ab authoreli Inimicitia
bri de natura rerum infidiari traditur. Cum Nodbua plufqua vatiniano odio diifidet Nam vt ^in^^ela
*Philoiophus&exhoc Aelianusrcfcrt: CornixmertdieouA Jhrrifiens Noetna nbjiinjit ,cummn '"^^^^^*
tUre interdih ISl^Bua vtdeat.T^Bua contrk out Cornicis noBh excedtt.eflj^ altera tntcrdih , alttra no6i n a ^''^^'^ ' ? ' "
vtltttpartitoinuicemimferiofotenttoY, Quinimo co etiam potentia!& feritatis denenit, vtauem ^^'^^^'^*
Tympanumnomine Ariftotelea(irhorenonvexerfoliim,fed&occidat. Atquehanccrude CMm Tvm
litateni non fert impunc . Nam (kipfd ab alijs rapacibus deuoratur,& tam procax ci},&c petu- ^^00 auc."^
!ans,vt Aquil is tanqnam hoftes fuos impugnareandcar,vndeillae vbi cum lacefcenribus cerra- Aquil.i.
|tremukutndilhilerinr,ti^demimpatienfia.vi6larimportunaslaceranr.Etha?cquidemfort CumCiico
, niiciri^Corniciscaufaeftcum Circo,vt'' Aelfanusreft:atur,qu6d videlicetCircisex Accipitru
gcnere capereeas,&diIaniareconetur Fit tamcn nonnunquam,quod idem docet , ut AquilasY,tp,4j,
clnd anr,& deplument etiam,forfan aut Aquilis coniuentibus, aut Cornicibus dexteritate qua-
^am velMcirer,CLim opuseft/ef ibducentibus. Excoeriam, quod qucmadmoduin Mizaldus
^raditjfi m reliquias inciderint aJLupo (emcQs , moriancar Cornices, for(in quis nonabfurdc
S^i^ndam Jiiterho/ce anripathiam colliget .

INGENIVM. MORES,

4t) I Ngenij fanccuiufdam eO",& folcrtiar,quod * Plinius tradidir,nimirijm fi nucem exarbore ' L.io.c.ii
I ledbm rof^-roduro alioqui Sc robufto pertufo cortice Cornix perfringere nequeat, tum

ad aftum conuerfa in alrum volat,camqj in Cixa ac tegulas iterum,ac &piiis tam diu deij- ^ft""^
^^^donecquadata pcrrumpatur. Callidx huicaui fefecomparatThranias Seruus,apud Plau- ^^^^^ '^-^"
^^^>Simonem ver6,& Theuropidem Vulturios nuncupat,ideft,vafros fenes,quos tamcn ipfe xi,'^'^^^,
^^ulongefuperet: ScmusCou
y/den pt^ttm , inquit,x'^/ ludtficatur Cornix vn* V ulturius duos ? nici ccmpj^

Cornix ajiaty ea Fulturios duos victffim velltcAt ? rarus .

^^fo huc ad me fpcBa. Curntcem^vt confpicere pofs tes ,
Um vidss } T H. profe6io nulldm equidem iht Cormcem tntneor..
r //. At tu 'ifiAs aduerjAm obtuere , cfuoniam Cornicem nequis

Confpicari ,liFultttrtosfortepof}tscontui, ^ ^ InCeopom

^Qrnix quoq; herbarum vircs ignorarc non vidctar,dum, ut authoreft Zoroafi:res,uerhena- Amor iiL^

j^l^orum Rex unam habuerit tam egregi^- cicuraram atque inftruftam , ut litteras quocunque p^^,^^^ ^
J*ciuberet,e6 perduceret. Quodad inorcsatrinet, piainprimis&bcnignacftcrg^ fu^H"''»- ' lo.c.n.
• Auium enim oniniu.u, fi uerum dicunc ' Plmius (!k ^ Ariftoteles,fola Cornix uolantes puU 6. H.

los ah-

' Vfyfsis AldrouanJf

tos aliquiiiciiif cmniwtuif, &: adtihis uThifotninus adquoddam tempus prof^Mcit, cum pferieq^i
alix rimuf^arq,- uol.ue pofTuit, nou fblum pullos non curent, imo uero abigant, & cum nido c'
totaregioiieetiamexpeliant,vt Aquila?,&Corui. lam vero quanta prudentia, &induftri*
diconomia. oeconomiaminftituunt,dumaperasruasitapartiuntur, vt fonina de rebus domefticis tan-
tum follicitajfola fouendis ouis» & aflfiduo incumbat, mas vero ea, qux foris funt , curans , &
mT T-- ^^^^^"g^ > & pulli'^ vbi nati funt, cibi quod Gtis eft, indefenb labore fupfmiitet . Amoris
nicn^. ^ f«inc,&fidei coniugalis rarum certc de fe pr«bent fpecimen . Etenim, vt ex Aeliano fctihii
' Wtlohg, Volaterranus, Cormces imer fe fidtjjlma funt.mira^ his caUitatis.&wtatrimonij cnra , nec minor mo-
lib.2 5 . defltd haud palam coettntibus , ExtinUa conforte alteri viduitas impolluta , quare & inter hymenMS pro
concordiapttdicitid^feliciaufpicioinuccantur. Inaugurifsquoquevnaexhisvifa fortunatiffimum pu-
tant, Harcille. Verumvtobiterdicam^egofortunatumhocaufpiciumenenon legiapud
''zi/;.r./y;V AeIianum:&filegcretur,nonapprobarem: Nam ^ Orus ita fcribit : CkmvntCornictoccur-
roglyph. rerent homines , augurantur prdfagtum fibi hoc effs viduA vitx, , quod fcilicct antmalt vidtiam agentt vi'
^ Lib. 19. tamobuiam fa^ii fuerint . ^ C^liushunclocum transferensfimpliciterreddit : Cornix foliiarii^
Lea. tAn- vifaprUntumvetertbus faciebat . Scd melius Politianus : fdesauium,inq[iitf&vo/atusobfer-
iq. cap. I ^^^^ inaifpicatum ejfe captantibus atiguria dicunt.vmus tantum Cornicis obfeqttium . Sed de his plura
in augurijs. HancCornicum inuiolatametiam a morte coniugij fidem & Orus telbtur.
Cornix gcmina, ziiy fo/etoua parere.ex quibus mas&fxrrnna gignuntur,vbtvero,quodrarotameneue'
mt.dtio mafcu/ayvel duo fxminina otta pepcrerit,mares faminis connubio iun^tiynunquam ad a/terum di-
uerltint coniugem.ac ne ipfa quidern fxmtna^quoad vittit.ad a/terum maremjed d/fun^t /emper degttnt,
Ita quidem Orus,fcd magis conueniret, fi cum ex duobus ouis altcr mas, nltera f^mina gigni-
tur,ipfa? genit^ Corniccs connubio inter fe iungantur,quam quando^vcl vterq; mas,uel vtraq,-
fxmina gcnerantunSed Grarcus etiam codex fic habet,vt Merccrus interpres Latinus tranftu
lit. Gr^ci fanc ( inquit idem Orus) in hunc ufque diem ob tatam harum auium concordiani
MK'Aop) , nuptijs ignorantcs,ucrbum illud 4 Jt;to/)/ vfurpare folent , nimirum Cornicem xop) appellan- \ ,
tes. Verum nemo Gra:corum,quod fciam,Cornicem ^/)) uocauit,prarter Orum • Germanis
certc,atque infcrioribus potiffunum,ut audio Kori vox, fcu intericaio blandientis elt, & fua-
uiori cupientis nuptijs fane perquam accommodata . Ab amico quodam ruri habitante au-
difle fe refert Ornithologus per decennium continuum,& ampIius,Cornicem marem , & far- -
ininamcertoannitemporequotidicad domumcius, vt cibum fibi cxpofitum capercnt ad- ^
uolare folitas , indgni profe(5:b coniugalis fidei intcmerata? argumento . Meritb igitur a Ba*
ptifta Mantuano Concordis epitheto celebratur co carmine :
Concors Nji^tmcne, Corrtix cum coniuge Progne»

^ T A S.

-Y^sim ^ ^ ^ J S "^^^ longifTima c{l,utpotc cui noucm noftras ^tates dcdit He-
^ Saty.io» fiodus. Hinc* luuenalisdeNeflore longaeuo:

Exemp/um vttA fuit a Cormce fecunda. .
Quare \vn(vyv\paL icopcsvn apud Aratum,qubdnoucm^tatumannosuiuat:ueI^
nouc pro multis accipiendu poeticc,ut fit ^oA vynpUfUti Tbeon interprctatuf'
Et Cornicibus ommbus fuperHes .
^ ^ cJ^ 4. Hyperbolecfl:prouerbiaiisapudMartiaIemdeuehementcrannofis,Idebannofa ^ Horati<^
mram. dicitur, & uctula*

SeruAturadiu pdrem
Cormcis vetu/a temporibHS Lycen .
Vcrum in ailignanda hac prodigiofa Cornicis ^tate parum conuenire authores uideo.Hcfit>'
'Zrf.y.r.^S. dusenim teftc Plinio Cornici noucm«tatestribuit,quas ^ma^ nominat. Quid uerb \^ct
has intelligendum,fupra dc Corui «tate abundc explicuimus, Arijftophanes quinquc tantiiif
0?^' ori TTVJTi ymcL<, av^pcov ^coh Xaxipv^TOL Kopmn ; Non fcis quid qutnque generattones vir^ -
y^cryptioru ♦'^^ '^ititt garru/:i Cornix?Ccnx.\jim ucrb Aegyptios annos Corniccs uiucre Orus tradit.Conft^t 5
annus . autcm Aegyptius annus (ut idem ait) quatuor noftris communibus . Nobis ucrb probabiliu?
eft, per yiviav apud Hefiodum annum unum folaremdcfignaruHefiodum tamcn maior fcf>
ptorum pars fequuta cfl:,eiufquc fentcntiam uarij uarijs poct« poematis exprcficrc , & in pH'
mis Ouidius :

Vtttit, & anniferA Cornix inuifa MineruA
^Lib.de4e* ^^^^^^^^<:»ffic/is nonperituranouem. ^Plutarchus:

feH.OracuU ^mtAhominiesi Atasvegetodumcorporedurat

ter

OrnithoIogiJc Lib- X I L

Item:

Ter tres dttates hummAs garrula Cornix
Vtncit. d^c.

741

Ter tria faela hominis tranfmittit garrula Cornix •
AufQntus :

Et toties trina Cornix viuaciorauo,

AFFECTVS CORPORIS.

O R V I , vt fuo loco eli^tuni c%grotant fexai^enis diebus ^^fiti maxime affli-
6ti antequam fici per autumnupi coquantur, /ic Corniciab eo tempore male
eft,nempc a folftitio aeftiuo,fi autKori libride naturarerum credimus. Scabie ^^^.^
ver6,& lepra eam alfici fcribit * Porphyrius . Sic quemadmodum Philes,& ^ ninendoah
Aelianus fcribunt,fi carnes a Lupo femefas comederit, extinguitur . An for- ^mmatis .
. mHc haIitusiHelupinus,quo carnes perfufa funt,occulto quodam naturxdif- ^ Lih.^. de

'^ijo Cornici potius,qu:im atijs animanribus perniciem adfert ? An potius Cornicem ob de- zy^nimal c,
pftatas eas carnium reliquias acri illa lupi faliua confperfas, & quod in femiputridas interijC
^qui(}iiam fortuito obferuauit, quiqueignoraret caufajniiicoiifideratius folam Cornicem
«-'trum paftuinterirccredidit ?

R A T I O C A P I E N D I.

> A, quaminfuperiorihiflroriadocuimusex * Petro Crefcentio,Coruosca« *z.io.c.aS
piendi rario ad Cornices etiam transferri poterit ; etenim vtrisq^ accommo-
data eft.Ponit tamen idem pr^terea aliam,& Cornici peculiarem his verbis :
Capitur Cornix dele^abili quodam modo . Cornix capta duobus perbrembus lignisyfeti
bacillis ad frincifium alarumannexisyfufrema in terram frmatur . Clamat tlla,^
fugere nititur, aduolant alia iuuandi animo, ex quibus illa proximam roHro , ^ vn-
gtiibus correp&mydetinet ,qud pcdetenta facilecafitur . Quem aucupaiidi modum P. Angelius ^L.i.Ixeut.
fiargxusckriffimus nofci farculi poeta hifcedoailTunis verfibusdoaiffi^^

^jfid? qui Cornicem^fiquamceferey fipinam^
Exfonunt agro in medio,quem durus arator
Profcidity&filidas inuertit vomere glebas ?
Namc^y & diim queritur 'voces^ integrat amaras,
j4ccurrunt alidyd' fortem execrantur acerbam \
Ac partimcircumuolitant, fartimeminus adjiant,
Hortantes fe tollit humo, celeresjf fer auras
Auolety& trisies terras feftinarelinquat.^
Ac dum omnes clamant , dum feverfantjjferunt^ ,
Eftaliqttainterdumyquaficmiferataiactntem
Kyfccedit frofius : nodts^ vt rumpat iniquos ,
ConHri£iamqutbusejfevidetyfuperinfilitauda:c
Nec fefevana pietatis imagint falli
Afficit incautam : nam moxreligata tenaci
Jlltusamflexuclamoribusomniarumfit:
Et fcelus incufans focidLoblttSlatury & omni
^u£ fote vi tantos conata euadere cafus
Pofcit ofem^&frulira volucres imfloratamicas -

^.^^em modo^aiunt, Picas capi pollc . Cardanus memorac fealiquando Cornfccs matiu cc-
^'^e,ciiiti inter carnes nucem vomicam mifcuifl'et.Suntquiad allicicndas Cornices,& Grac-
^^^s> ciim viuis alledatricibus careant^fiftirias proponant pcliibu^occiforum tomento quo*
faraisjita vt viuenrium (peciera rcfcrant»

50

DENO.

Coronc ar
cus pais
qualis.
Crcna ^d.

742 • . Vlyfsls Aldrouandi

D E N 0*M I N A T A.

Corone,id cft,Cornice auc,cuius incuruum fere, vt inquit Etymologus, & /f^
xibile collum eft,res alias diuerfas inflcxas, aut infle^ai faciles eodein nomin^
appellari (cribit Euftathius, vt coronen in ianua , & in arcu , & coronidem m
naui. Eft autem corone in arcu extremitas,feu mciCio in extremitate,in quanj
neruus immittitur, quamque crenam alias vocamus, yoce fortafle dediifta a
. corone perfyncopem. Hanc Germanos fmiiliter crinnem vocare authoreft

Ornithologus. Et Etymologus Coronem interpretatur incifioncm in fummo cornu arcus, ^ ^
^"^^o^^f^tem arcus inflexatn. Coronen etiam C^Iio Rhodigino tefteapicem vocant ligni in '
ilid ^^''^^^^f ^'Pg^»nvfqueprotenfum,intervtrumq;bouem,HiftoboeGr^cisdia^ . Acorone
S"' • fortafsc ctiam naucs ^opmth^ dicuntur, non foliim quod Cornicis inftar nigra? flnt, fed etiam
quod a>Aa^a, id eftjlignajfeu tabulas,in prora,& puppi curuatas habeant,uti & Cornicis col'
lum flexum eft. Videnturautem naues nigra: Mpmtht, dici ad differentiam rSr fxiXroTTftpi^^h
• llkd.tyi, ide{l:,miniorubentium,quarumin B^otia'Homerusmeminit,vtEuftathiustefl:atur. Idein
Coronc_. alibi coronem partem puppis interpretatur.In ianuis quoquc ^opmr] per translationem ab ha^^
^olI^^Zo eodem Euftathio tefl:e, quar & Corax , fuic Corncion a Coruo appellatur i eft

pairc <iua_, P*^^^»^"^ iaiiua attrafta clauditur : alias &rhoptron uocatur.C>jiidam Lcxicographus ^op^^^i
ianua claii »l"'^?f3pit annuIum,quo ofl:ium,& pulfatur,& clauditur>ita velob figuram, uel ob garrulit^t'^
ditur. ^niflc didum.Coronis ^opmig idcm uidetur cfle cum vjipmy] primitiuo,& coronam fummnn' ^
Rhoptron_, rei pcrfeaionem, fcliccm flnem flgnilicare. Ko^o.vcT^^ Varinopropricdicuntur Q.Ka.^yifxaJ^'^)
quid . id efl-,germina,ur corona: pro fumma & extrema parte in ali js rcbus accipitur.Sunt enim g^r-
^"^X^^ "^^^"''^f^-^^fesfummarj&quibus fl:irpcs uelutcoronantur . Ita ^opo6\h^ pecuhariterfignilicatf
^L\\.An- ^^^^^^ fupremum,(Sc ultimum ^dificio imponitur . Propric uero efle cacumen montis Suid^^'
Le£i.ca. ^ Varinus uolunt. Vnde,inquit C^Iius,coronida impofuifle adiigium efl:,flgnificas ultiman^
20 . rei manum admotam,nec cffedlum opus,{ed prorfuscomplctum hnitumq,:(iiquidcm coron'^
Coronida eflquandoquemontisuertex,autftru«aura:fummum,quandoqueuer6 quod infinelibri
imponcit^ nitur, unde efl: adagionisorigo . Quod manifcflum ' Plutarchus facit . Dionyjms , '\nC{^'^^^
prouerbiii . fhiloxenum Poetam in Lat^mias coniectt , quod cum illi Trag^diam a fe concinnatam recociiit^'
LiAefoYt» emendandamque tradidijfet , totam is ab initio ad coronidem ijque ctrcumfcrtfftt , cjuoi (^' f
expunxit , deleuitque . Coronis ucro in calce libri poni foiita , ut docet ideni C^Iius fere haH^
figuram prxfert J. Ornitholbgus autem non credam,! ed iacentem lineam pingendam \^^'.
tar,cuuncodeorfumucrgente .Ariftophanisenim interpreslineambreuem utiqjeflefcf^
buntjfed ab inferiori partc fJexam.Ex ijs ^ Martialis carmen illuftratur.
Sinimtus videor feraj^corontde longusy
AH vmbili- ^ . EfUerlegttopauca ; Ithcllusero,

cum pcrdu ^^^^f'^"' ^UO" ^fajcicoronidaimpingcrcdicunt; id LatininonminiiseIeganreruocant,3?
cere . umbilicum perduccre . Nam Poeta: quum exadum opus fignificant, ad umbilicos fe ueni^^<^
UnEpodo, fcribunt. Jta 'Horatius:

Promijfum carmen lambos if
K^dvrnhilicum adducere,
Quem Iocum,dum exponit Porphyrio,ita fcribit : Advmbilicum adducere pro finire, & confi!'^"
mare opus pofuit Horatins.quia in librt fine ex ligno.aut ojfe vmbtlici folent apfoni . Plura de umblii^'^
libris addi folitis C^Iius congeiTit,qu^ nos confulto prarterimus. Lexicographus quidam
ronidam notam efle ait corniculatar Iunar,& in fine librorum pingi foIitam,fed,ut uidetur, P^j
rureac. EtcnimteftcHcph^ftionccoronishacnota infinecuiufqjEpodiponiturapi^^
Pindarum,ut in fine todus carminis afterifcus.Eft autem quafi zeta paruum,cuius anex fup^'f"
musinrearam lineam extenditur longiufculefiniftrorfum. Hocidemfignumeft,quoJ
Ko>ft.vo nf Comaf dia,ut paiTim apud Ariftophanem, habetur, de quo Ariftophanis Scholiafte^

Kopf 0 s ^^^f o . C um carmtna dtuerfi generis non funty fed ^fdem verfibus,qutbus ab tnttio authores '^i^^^^f''^*'^ |^

Kopc^ViO(^ .
Ceruus

roms vocatur , quomam ijs fnttis coronidis fignum adijcifoleat , id vero efi linta breuts deorftm inpf^^ '
Quando autemhcccoronides incarminibus appingi foIeant,pIuribusexHepharftioned^'
TiTpsLxapco ^^^ius,& Varinus in Ko. Ko/)wo^ proparoxytonum montem,oxytonum uero xo/j^rjfo^ aH-
P r guIumfignificatCyrillo. Kopmo^ itemoxytonumfuperbuselatus Hcfvchio,&Varino.K"^^
Coronopus ^'^T^ proparoxytonum fuperbus,& taurus cornibus excelfis,feu ereais ijfdem^Et aliPj^'
^JnTbyto. ^^P^^^^'^ boscornua lunatahabens . Ceruus nTpMopcopog Hefiodo,&OppianonominatU['
gnom. lib.^. quod Cornicis uitam quater fuperet . Coronopus,fiue pcs Cornicis,inquit ^ loannes Baptn^
cap.zs^ Porta^uulgo dicitur hcrba ftella , folijs eftkrains ,pinguibus, hirfutis,utrinq; fijfis , «^^ '^^*'

niat»^

Ornlthologfx Lib. XII. 743

ftratiscoruino.^ungucs rcferentibus.undcfuam foeneraturnomenclaturam : Alij Coronopo-
"ocant,Coronopodion dicitur a Tarentino ad inefcatione pifciu.Diofcorid. c^liacis prQ-
dene dixit. Ad ide coferrc potcft poft Cornicis fimu,quu dyfenccricos iuiiet. Pes Coruinus di- j>).°"(^orui-
citura Columella eadcmctherba,etfieanullislineametisdefigiiarit,cu extremu folij in auicu ^^^^
1? aut Milui pede articuletur,& cruda edatur in acetarijs& cofta cil aceto,& fale. Nec ededi
^obis ratio exoIeuit,na portulac^ modo codita feruatur.Eft autem natura caIenti,fapore acri,
^^^i erucis aflfini. Vnde Scaliger »ofiru cornu cermnn.ftu berbam itdUm omnino Coronopoda Theo- Cornu cer-
Phraftieaecolligitjhic.n.analogiaponit Coronopodts,& falts.d' coronopoda propecichoracea fata , uinum.
^''ttrnmiti^treamirttudinem al1*erit,fua fcilicetacrimonia.Placetquidem harc Scaligeri fenten
^ J,fed obfl:at,quod coronopus inter aculcatas a Theophrafto ponitur,nifi dicamus uiIlos,aut
^irfutiem in ipfo aculeos appellatos.Sunt Arabcs,inquit HermoIaus,qui hanc Coruinum pe-
<^e(n nomiii nit,nec prohibeo,dum res conftar,quibus cuiq^ lubet,uocibus utatur . lllud mo-
^etidi funt herbam,quar modo pes CoruinuJab o.licinis,^ herbicidis appelIatur,non tam co Pcs Corui-
''onopoda videri,qii:ini ranunculi genus, quod polyanthemum cognominatur : quandoqui- "us ofhci^,

aculeata , & oblonga ede coronopus hcrba traditur, & aluinis prodede ; pes autcm Cor-
^»nus,auis cius,& ranunculi fimilitudine,confpicitur plurimis foliorum diuifuris , cuius ucl ta poiyaiuhc
ftu folo puftul« , vt in ambuftis,attolluntur,flore 3ureo,copiofoq,- , quibus notis ramunculum mon .
Polianthemum uocatum conijciunt. Ko/j^pwf item ficusarbor eft frudus nigros profcrcns
^pud Ariftophanem,quemSchoIiafteS(locet3W/3a:fc/oj' etiam dici,quodSuidasetiam,& Vari- ^op^itio^ .
'lUSrcpctunt. Et Pollux: lchades ,\dc^^ficus mc\\\\tyqu£damvocabantur ficiatAicoc^AlX xopeaviax,, ^
J^*ctamenintcrimobiterdicainus'. ^ Hefiodus nauigationem vernam prohibet,cum folia ''L.i.Oper,
fumma,ficus tantum apparent, quantiim Cornicis veftigium tcrrar imprimitur . Verfus He-
fiodihifunt.

A^^AAo? S^^iictpivo^, TTiXvrai ttXoo^ av^payTrotvtv
YC^julo^ Sri ro Trpcorov Sjov r i7rt0ciarot ytopcavn
f^^vo^ iTTOtytdiii roojov 7r%rci^ dvS^p) <pctv^'n
EV itpctS^n dtporuTt^ ron ^'etiufietrd^ tV< 3aAa«rflf. jdcft
Scd alia verna efi nauigatio hominihus
7{empe cum prtmum quantum incedens Cornix
Vtjligium fecitjtantum foliahomtni appareant
SummA in fcujum faneimperuiumeHmare ,
Videtur autem h^ccomparatio foli) ficulni ad Cornicis turgcntis veftigium,quo ad magnitu
^lincm eo elegantior,quoniam etiam eadem ipfa inrerfefiguracomparantur, vt Proclus ibi-
^eminScholi|Steftatur.Deficohocmodofcribita!latoantcloco lo. Baptifta Porra: Ftco^
^Uquit , funt fol/a Uctntufi , efr crucrformia , hoc eH ( vt Thcophraftus inquit ) <7KoX07rOeiS «, ntfi quts
^PmoTTOHS^i] ma^^ts legendum putat . Nam CT f :o Hypocrates djnat folta Cornicis pedibus fimtlta .
^tcus ficcd ex Dtofcortde valent ijs , quof longa valetudo decolorau/t , (^r Cornicis carnes in longts morbis
'^^^lijjmas putat Plinius . Coronion fefamoides paruum inter nometiclaturas Diofcoridi adie- ^'«^o"»©" •
^um eft.Huic quidem Diofcoridcs folia coronopodis tribuir. Armeria fecunda,fiue fylueftris ^P^^'^'^^'
^etonic^ fpecies,GermanisgauchbIam,id eft,fios cucuIi.Belgis crayenbloemkens,id eft,cor- i^i^^Jl'^-.
'^icis floresdicitur. Koodeiw pars eft C'ibiti,inquit Euftathius,vt ' Philoxenum aiunt fcripfifte per /^^.j^^,^ *~
^^etaphora a flexibili Corniciscollo:nimirumqu6dcircaexortumilIumfiue procenum in
^liia rotundum que zopci)vlw y 6c i(>opcovov vocarilegimusbrachi)intlexusfiat.Radij,&cubiriin
l^^achio exceabsambos quidem coronas a rotunditatenominant, priuatim uero magnum lU oi,,,,^^,.
SpofteriorcmAtticiolecranon,Hippocratesanconem. Kopey.«ulicunturduar emincntia: ^„^0.
!:^imooccipitio,rel fub parcncephalidcqu? induabuscauitatibuslaterum primi Ipondih Cornid,
^^^cnt,authore Polluce.Cornicis roftrum vocatur procenuspmoplat«,& coracoa

a roftri Cornicis fimilitudine.Coroniftas appcllabant antiqui, vt Caclius ex Dionifi) Ro- cdhis omo
?^5ms antiquitatibus probat,adoIcfcentes pubercs, quibus lam tenera lanugo malis obducere •
in-;. . ■ T" 1- 101 j; r-n. /:...l../)iiin r/"I/»Ki..iM <<iliriim .in auo Corniri .w.

ficutl in libro de nominibus Alexandrinus Pamphilus meminit. QuKab i)fdem prarci- Coromta.
"«rentur,veI,vtalijvolunt,quaEdabanturcoronirmatauocabant,vtpr«eraliosAt^
^•t.Cornifcarum ait Feftusde verbornm fignificationibus, locus erat trans Tyberim Cornic-
°«sdicatus,qu6dinIunonistutelaeflbcredebantur.Corniculachvrurgtcainftruraenta,qu« ComicuU
"ic igne fola fpiritus per forameii fumm u reuocatiane ex fubiefta parte attrahut, huius loci iniii.umcn.
"«n funt quod a cornu.non i cornicc nomca habcant.ut ncquc cornicularius.quicorniculo u.

Leti.ca.i-j,

744 ' Vlyfsis Aldrouandl

Tribuni militum pr^eft . Cornicula vero ctiam nomen Fabulac Plautin^ cft, vt tradit Pctru^
*Viaorius,qu9perijt.

M Y S T I C A.

Cornix la-
noni lacra.

*Z..I0.f.I2.

O R N I C E S olim lunoni Dearum Regin^ facras, ijsq; locum quendam pc-
culiariter,tanquam numen habentibus dicatum fuifle,ut ante diximus, Feftus
author eft . lunonis igitur patrocinio confifa , ne flocci quidem facit ( credo )
Mineru^odium. Namquod Plinius tradit, aharauri fidereadHirundinum \9
_^ ^dHentumnotariirtMirterualucis,templis^rdro,a[icubiornmrwtfoncorifp^^
thenis, non ideo fit,qu6d Mineruam iratam fugiat,fed ea loci natura cft,quam Cornices aucf-
fentur.Cuius rci locuples teftis cft ipfe Lucretius ita canens :
'BJi & K^thenAis in mouttbus arcis in ipfo
VerliceiPalUdis ad templum Tritonidts alma ,
^uo nunquam pennis ap^cllunt corfora raucat.
CorniceSjnon ctim fumant altaria donis ,
Vfque adeo fugitant^non iras PalUdis acres
Peruigili caufa, Gratum, vt cecinere PoetA ,

Sed natura loci hoc opus efficit /pfi fitapte . ^ jO

Qu? ucro fit caufa, cur Cornici Pallas infenfa efTe dicatur,Iohannes Vrfinus hoc fuo carmin^
qujerit, &exponit:

Cum fimDuxauium,fi le^ifc:dera feruoy
Cur mc Bellonji non pUcuiJjfe putant ?
An cjuia garritu pluuiofinuntia lucis

Dicar , & infclix omen habere puter ?
Siue quod excerpam baccas pallentis oLiud

Ohe quid profunt arma reperta De& ?
Siue quod Hercdi quod vis fit nata cerebro

Ntl capitiy cerebrOy nil quoque prafietopis ? .
Mande meum cerebrum ccrebro plus Pallade cruda *
Succurret querulum^ nec finit cffe caput .
Cm Mmcr Mineru« Cornicem ^ Ouidiuside6inuifamfingit,qu6dtresCecropisfiIiasmandati traiif-
ux' iiuiifa-,. greHbres prodiderar,quibus Erichthonium Vulcanifiiiuminciftainclufum feruandum ded^
^Li.2.Me- rat,&ne infpicerent,prohibuerat. Ante enim,ut Gr^ corum habentfabul^,Cornix in Miner-
^''^^ua^cur "^^"^^'^^''^^c"^"^ locupIetifllmummonimentumeratinCoroneurbe ^neum illius iij
Mmtma^la ^^^^^^^? ^^'"0^»i"uIachrum,Cornicem manu tenens,quod feuidiflefcribit ' Paufanias, (f^
cra, &:cur Cornicipoft abdicat^ NoiStua fuccelTit, utpotc qu6d hec no(5turnis lucubrationibus ami^*
Comix re- fit.Cornixucro meditationumperuigiIioinfeftamentisagitationemturbet,& fuagarrulit^*'
icda. te interpellat,caius etiam fymbolum gerere fcribitur. An potiushinc fabulos^ inimiciti^ dat^
'Jn Mcjfc' eft occafio inter Palladem,& Cornicem, qu6d Ariftoteles, & ' Plinius internecinum Cof ^
ma;. . i^ici cum No(^^ua bellumeflefcribant ? Cornices ficuti olim apud lunonis culrores , ita, ^
*i 10 c^i 2 ^'^"^ ^^^"^^ gentem , qua? Chriftumnedum agnouit haud paruo in honoreeft,& diuinitati^
Corniculis quandam opinionem obtinet . Nam ut nortri temporis hiiloriographus Ludouicus Roiti^'
qais honor nus narrat, Calechutenfibus Indis religionis crg6ncfaseft his uolucribus iniuriam inferr^'
apiid Ca- ideoq^ tut6 vbiuis ibi apparerclmo K egem ipfum peculiari eas in vcneratione habere. N^J^
techutefes ubicibumfumeredefierit,mox facerdotes quicquid dapumfuperfuit,in locum quendai^*
cxhibeacur transferunt,& in nuda humo collocant, quo fado rurfus & iterum manibus complofis e%<^^l
• tant Corniculas, qu^ ad hoc vnum aluntur,& figno huiufmodi aflueuere,propterea velutt^'
fera data ilic6 aduolant,regias reliquias depafcOntur . Sed quantum a diuino honore abeH^ ^
Marthes putanda eft illa CornixMarthis Regis, dc quaapud^Aelianum ficlegitur. ^d UcumM^f^' ^
Rex ^gy- dis in Aegjpto.vbi Crocodilorum oppidum efiyCormcis fepulchrum oHenditur. Cutus caufam Jegyptjj
pti . adferunt^quod chm eorum Kex, cui Marthes nomen ef[et,Cornicem valde cicurem haberet , qua poHqf*^^
* Li.6. dc a- aiidimffetjquo voUtus dirtgcndus,^qu£nam regio tranfeunda^^^vbt terrarum requiefcendum cfict,eoJ^^
nim. cap.j. Ineras ocyus quam quiuis nuntius perferret.mortuam & fcpulchri honore affecit,^ appo ornautt . tg'
lomm o^^^^ fjne litteras perferrelongo vfu edoftam fuifle arbitror,fin minus fubillius fyccit malum q»J^^
lium! piamgeniumlatitaflcquihac arte,&uafritiedimnos,utpropemodum contigerunt,fibih<''
norei qucieret.Quis enim fan^ mentis Cornici rationis experti mentem cam inefle credat, u

quo

Ornkhologix. Lib. X IL 745

gjio cuhdum, vbi nfen Jum,quid demq; agcndum , & intelligat accurate , & nte cxequatur ?
* «ceatfabella alijs, mihi lane non fit verinmilis.

AVGVRIA. PPv^SAGIA.

INter Ofcines aues Appius Claudius, & Feftus Cornicem reponunt . Et ' Porphyrius etia, * L-;Jeah-
Vbi ait : ^u/uw voces vfq; adeo va,ri& funt fro diucrfis carum ajjcCitbus^ vt varietatis dijferentias ftinendo ak
omnes obfcruare di^icillimumfn. Cornicis, & Corui varietatem augures aliquatenus obfer-
^^ue aflerit ca?teris diiferentijs, vt etiam fupra de Coruo annotauimus^quafi fupra Iiominis ca N^S^^^^^^o"^
Jo ^^^"^^^^^^^5. C^terum huius alitisinaurpicatumauguriumvulgo habetur,vt& aliarum ni- f "^t*^ b^'
&i'arum . Nigrum enim pro malo vfurpant antiqui. Ita Horatius :
P Hic niger efl , hunc tu Romanc caueto.

^ yiimo Cornix auis eft inaufpicatar garrulita tis. Et forfan Horatius eo loco garrulum ^ lVj. i o.c.

. commijfatacere ^i nefcit yt^c. 12.

y P?fp^!^^ Cornicem nigramre(fiiciens;nigrumdixit,ideft-,improbum. Inaufpicatiffima
^Cfo 1 linio dicftur a folftitio,foctus {c:\\\ztt. tempore. Infaufta item eft la?ua , vt ex illo ' Virei- c »
^yiquet: S^fefininracauafrjidixitabtltceCornix. Egh'!

"^ '^t^riiiiiSy ^uguresyi\\quit,defignantj}atta lituo.dr cis dant nomina,^^
J^^^iorpofiic item dextra.dr finiftra. Modo ergo Corniccm ab anttca adfinisiram jjartem volajf dictt,&
^ caua tlice confedtJJe,qu£ res agrorum damnumfignificabat per milttcs clamore gandentes, & littbusft'

^^^^orHixetiam.Namh^cauis.d-cUmoreUtatur.&aliasfefeinuAdtt. Sicille. HincilWeftapud .

^Oratmm Teq.neclMmsvetetirePicuSy J.Crfr.iy.
^ Nec vaga Cornix.

. J^rudentius Cornicis cantum inauffMcatum fuifle fcribit : * LiLi.con-

Cur Cremera in campis Cornice vel ofcine Parra^. tr^,Symma,
Nemo Deum 7Konmt pcrituros Marte finiHro
T erccntum Fabios , &c.

Infelix quoquc reputabatur folitariat Cornicis occurfus, vt ex ^ Ori hifce verhi. conftat Chn ^ ^^^'
vnt Corntct occurrermt.augurantur pr^fegmmftbt hoc cfft vtduA vit^.quodfiiUcet an.mali vtduam aaen^^^^hP^''
U vttamobuijfaatfuerim . Et Politianus ex Aeliano . £lui fcdcs auiam, inquit, 6-voUtHs obfcruant
JO |f ejfecaftAntibuSy augurta dicunt^vntus tnntnm Cornicis obfiqutum. Quin & hodie in bel-

" publicis negotijs apud Indos Cornicis in aere volitantis fupra exercitum confpeftus , pauo-
rcm eis,& mecum infclicis cxitus incutit. Vnde fi Cornicem per aera fortc tranfuolante vide- Nai^fing*
«Jcontigerit,dum Rex Narfingaeexercitum aut ducit^auteducerc parat,quiefcit,nec progrc- j^.^S^^ %'
«itur,donecdenu6auguresconfuIuerit. Obferuatum tameneft, vt « Alexanderab Alexadro ^^"^^^^c"'
^^mmeminit rainora aufpicia,Iicet priora fint,fem per maioribus cedere. Siquidem Cornicis
^^tCoIumbarum aufpicia Aquilafuperueniente irrita fieri iuxta augurum traditiones legi- ^^nh^.qe^
^us. Mirum tamen videridebetin hifcefuis fupcrftitionibus adeo ambiguos,& incertos,vt nial. dier. c'
^.^am,<Sceandemaucmmod6profperam,mod6 finiftramfuiflefcripferint. Nam &Corni- i5-
^lscatumfauftumj^&aufpicatumaliquandofuifl^eapud eofdem reperimus. Hinc illud a Pli-
fO-^^^Proch^tum. CornixinMuj}icatd!garrulitatisaqutbufdam tamenUudata.Sic Cornixapud ^'Plau hj^.r
fecundi aufpicij eft non tam cantu,quam loco, dum ait : Picus , cr Comtx eU ab Lma , Cor- ^-^^ ^^^'^'
, Parra , ab dextera confuadent . * Ciccro quoqj aufpicanti aliquid felicem a partela:ua con » ^.i.^^ 2)i
]} ^liorum opinionem Corniccm apparere fcribit : fl^id babeat augur.cur a dcxtra corttus,a fini- uin.
Y^Cormxfactat ratum Aurelius Viftor Vlpiani Traiani imperium pluribus prodigij.s denun
^^^tum refcrt,inqueis praecipuum illud cft, quod Cornix e faftigio Capitolij Attico lermonc ^
j^^^toc, t?a/efFataf.ierit.^SuctoniusitcmCornicemante paucos menfes , quam occideretur fn7>omU
. ^mitianus^elocutamcfletradithrcvcrba^^V^/^^J^^J-^^-^^^fjnecdefuiflejqui oftentum fic ^''^«0^-25.
'^^erprattarctur. Tittper Tarpeio quafedit culmine Cornix ,
JO p . Esi bene non potutt dicerCy dixit erit .

i^rnicis per lunoncm immiflar augurium, cii m Iafon,&: Mcdea amantes eonuenturi eflent , ^ /,.5.
^PpoIIomusdefcribit. Hefiodifepulchrum a Corniceoftenfum"Paufaniasnarrat. Quid Heiioaife-
J^r^Cornixcrocitans^velquaruisauesinaufpicatriccs Luna in quouis duodecim fignorum pulclimm^
^^•ftentefignificent," Auguftinus Niphusdocet.Sed vt^Ifidoriverbishancauguriorum tra

^^^ttone claudamus, Cormce aiunt augureshomtnttmctiras fignificationibus agcre, infidtarn viasmon m /JJ^^*^^

^^^«^^homincsfuperftitiofosilluderet. Rcfcrutquilaponefiu resnobisdefcribut.a Cornicc ^(^hl*

Rrr cum

pra?li

74^ Vljfsis Aldrouandi

eiim popnluTn ?.i?giTf u fumprinb, &clcrepentc maltim genium ciim,qut carpcrat , Miuafi/Tc.
. Q^arehi'sreIi£)-j>,qu«natur^quodamin(Hnauabhacaueeduncurtempcf^^^ pr«%*
tfijpeftata Pi^^^^^M^^,!^'^»*- Corntx peculiariter primiim Euphorioni apud Scholiaiteii Nicandri pluui«
^ vatesJtflCT 4^c;k;;;Vnominatur,ubiait:

CumptuuidvatesCormxcroeitmerit,
fL^l.Cam, Et ^ Horatio deiiide fimpliciter auis imhium diuina , id cft^prxfcia,
27» . ^ntequamFiantesrepetuntpaludes
Imbrium diuina auis imminentum,
Tribus autem potinTimum modis pluuiam praidici ab ea compenb , ncmpc uocc» deambula-
Vih. dc ^^o"ccircaIittus,&capittsin aquaimmernone. VocequidemjUtex '^Lucretiocolbc^duait:

nut.Ycr, Mutantcumtem^ejlatibusvna

Raucifinos cantus Cornicum facU vetujla ,
Coruorum^greges, vbi aquam dicuntur, O' imbres
Fofiere^&interdum ventoSy auras^ vocare^ .
' Lih dt t antiquilfium Aratum,magnum tempefi-atis fignum Cornix nodii cancns , quod

jinlmalc 7 '^^^^^"^^^^co repetit,dicens : St Corntx,Coruus,Gracculuscrc^ufiuloveJpertinovocalesfit$tyte?n{C'
fiatis aduentum pradicant , & Auienus Arati incerpres :

Ckm vejpertinum Corntx longxua refultut. lO
E t a libi. Si noiiurna ttbi Cornix canit, c^r.

De modulo uocis fcriptorcs uariare uideo . Sunt qui acnta , dum pluuiam prfcfagit, funtq^'
craOa uo(#uti afleuerant. Thcon Scholiaft-es Araci,& i^Mwiws acucam dicunt. ^ttm terrejireh
inquit hic,x^<?/«f r^j contra aquam cUngores dahunt, ferfundentes fi, fedmaxtme Cornix ^fignum eji
#«//. NamcIangornonc:imcra(la,c)u;im acuta,6(:clarauoxeft-. Eam tamen Aratus ipleiiif
crafla uocc crocitare dixit . Huius eciam mencem propius ailequutum elle uidemus Virgilii^'
Tum Corntx plena pluuiiem vocat improba vocc^. -
Licetcnim Seruius Grammaticus pknam vocem, raucam hic interpretetur, cgo potiLis<:r^^'
Qnando fc fam,& grauem ita l Pocca uocari credo,cu m & Aratus (^iciiX.uoLyU yL^(i>'QiC(ci, Vefpcri auteH»
pia;djcar" "^" cralfa, fed placida,& uaria uoce utens Cornix,ab eodem inter fcrenitatis figna ponituff ^
' ' ne quis procellas tancum,& imbres eam pra?nunciare putet,quamuis id potiffimum faciat, ut
praetcr ante memoratas authoricaces eciam illa Horaciana oftendit,qua Cornicera aquacaugi*
rcm appellat. K^quA yufifalUt augur
Annoxa Cornix,

Hefiodus vocis proprietatem non determinat , fed imbrem prardicerc abfolute co prouerbi<^
(fimodoita reftc exponitur) mnwtrt widctwr.Domum^dificamimperfe^amnerdtnquttoM^^
fidens illigarrHU Cornix crocttet. Hoc efl:,vt quidam volunt,ne tempeftas,& pluuia ingruens ini:
perfeaa: noceat. Vox enim Cornicis ( inquit Mofchopulus) fignum eft tempeftans. Sed ali)
aliter hoc prouerbium interpretantur, vt fuo loco docebimus. Ariftoteles in fecreas fecr
rum(fi modo is eft author)iterata? vocis numero augurij figniticarionem meritur, dXcxK enio'' .
Cornixfivelocuer hts cUmet tertto tempeUas erit, lcem de tcmporis cfiuerfitate,^'/ mAne cUm^f*^"
rtt ,mquity fcrenitatem fivejperi quiete canit.tempe/iatem. At matutini cantus rel-quorum nc^j^
facitmcntionem.In hocquoqueab Arato alijfq;dilfidet,qu6dquietccanencemimbrcniftj

^nb Cc ^*^y^^^^^^^^^-^^^'^"'S^^"^tempeftatisindiciasuc,vtiuxtamareobambui4Cio,&capi
' 'J ' %fubindeinaquasiramerfio.llIud^VirgiIiuseoverfudocet:
Et fecum in ficca fiU Jpatiatur arena.
E t Claudia n us. St reuoUnt Mergi, graditur fi littore Cornix,

Vtruq; Cicero ex Arato. Fufcaj^ nonnumquam curfiansperlittora Cornix

^ Demerjit caput.dr Jlu^um ceruice receftt.

J • Item * Lucanus. «^'^^^ caput f^argens vndis velut occupet imbrem

^ Insiabt/igrefiit metttur ttttora Cornix, , i

Aratus author huius rei prarcipuus , hacc pr^fagia ita declarat : GarruU Cornix terreJhisW^
imttum tempcftatts littus emtnensfubtt , & tuxta mare yVt qu<£ aquts gaudeat y apparet ^aliquando
in jluutj aquam a captte vfque ad fummos humeros fi immergit^ aut etiam tota innatat , aut falt^f'^
frequemer vcrfitur circa aquam fluuiorumy aut maris craffa voce crocitans . Carterum huius rei caU-
fam affignare nixus Theon eius interpres in h«c verba fcribit. Cormx , dr Coruui ( funt enifl»
ciufdem generis) cum corpore admodum fint ficco ,pUrimum gaudent Imme^anttbtts, Cim ^g^^^^
tnitium hyemis ,feu tempcHatis finferint , & aer corpora earum humeadrit , tunc etiam wnat^ff
aquis , ceu qutbus valde gandeant . Cjuerum aqua ipfia fluuiatilts , aut marina parum eas iuuat , njji *f
qno^ humidi^ fi^^^tt . Ec rurfus. Immergit , inquit yfie Cornix refrigerandt gratta , fiue qftod ^^tf»

ainis v«

Ornfthologk. Lib. X I L 747

nu YefrigerAtOy ammalU iffr calore inms colleBo inagis cdeAnt, fiue propter extermm cdorem , vt
\mm}menimmte^lumasA€rt€framiimhiens,cdtdtorfit. Velillnd 7r«M«^^i>4Ta/ avud j4ratum
^cipipoteH,qHaftmHltttmgaHdeat Cornix,&faVut,frigiditms amms,eft enim tpjius natura caltd^.
y crum,& hanc racionem fiipra in Coruo tetigimus.

M E D 1 C A.

Polychronia Cornicis Wnacitate emananc autumno ; quod in morbis chroni-
cis,& longifTimis, vt tradit Plinius,nbn carnes eius foliim cfu vtihifimas puia- C
rent antiqui, fed &:ad nidum eandcm vim extenderent,dum& hunccorpo-
ri felicirer ad prolongados vitar dies illini crederent. Huius cerebrura co6hl ,
& 1 n cibo fumptii doloribus cx^\i\% grauibus,& inucteratis remedio efle ' Pli '
JT^*'*^**^ niusquoque,& Marcellus teftantur. Et incibo fumptum palpebras gignere
i linio dicitur. Kirj nides hmum in vino potum dyfcnreriam fanarc tradit. Albos reddendi pi- Fimus
J?5 talem Eliiichafem rationem docet. Ventres Cornicum fcu Coruorum iin!;?iIarorum,<Sc po
^itorum fub fimo recenti tribus diebus imponantur cacabo, & affafo olco bullianr , & perco-
^'iantur,donecquodammodoiiquefcant,&refoIuantur.HispiIosquater innntr,iro. Mure?
J^aneos fugandi modum Ornithologus recitat huiufmodi. Cormcem\ m^vdt, occ:fdm tam dik re
l^juens.donecputeat. Cadaucr iamfatidtmexponesinlocum^vbiwuresaranetfHnt . ccmmncnttlhad
^ ^nc efcam c onfurnendam.cjui in demofuerint. omnes,& iti congre^atiM fccpts , vcl aliter occtdt me-
tfk'' ^''^^/^-^^/^^fW^^^ Alia eriam pkira de Cornicis faculta

"DUS adtcrt Kiranidcs,qu« vt fuperftitiofa confulto relinq

3umius.

V S V S I N C I B O.

1 Orn.ciscarn,busvefc.>t&ca.ter.sCoruinigencrisauibus lex diuina prohi-
I bebat,nu.ic tamcn i.i panpenorum nonnunquam menf.is vcniunt,nrA-rtim
m Itaha. Verum h,$ qu, fanitati fua; co.ifultum cupiunt.c culina procul ablc-
gaiid.iclt. NaiTi piarterquam.quod immunija.acfuneflaauis efl,certc- cada-
^miSSCsmnA "^".'''"^ P'''^^ %<^' P"u< eft, biliofi,& putidi. Hinc De.iietrius Co.ilbntino-
, , . . . Po''""UsCo!ui,autCprnicisca,fiemAccipitrida.iproh.bet.Erru!fusL^f.
i^^ cipiter ,nquit,?</<///f Orw ct>r,& cerebrum,&iecur,6-firfirH>» de feihris fnlpa ,jMguw( tero em.
"•noibrtmeat. fflenirrtfdfm.&fertiitiofm ^kctfitri,vti>t>-,miildfr.lde»si» CornHc cauthdm esi.
trtujqui ettnm ojfa,6- interiorn vitahit; Vrum emm,M mmiam fittm,a- noxam inducuiit.

HIEROGLYPHICA.

|Eg^/ptiorum difciplinatraditur,in Cornicemvnaminciderefnaufpicatu mor-
talibusomcnputan Qnod' AcIianusetiammemorar,viduatonempeanima. *z? c o '
liobu amfaais,c«IibcmfoIitariamq,-hocell:,trin:em,acneceflari)s deftitutam-
adminicuhs vitam degendam efle. Hinc etiam Zezes apud Hefiodum, vbi Poe
^^^ffi^ ra vxorem aufpicato ducendam monet,fl ait : Cornices duas vhfruatierts. Eodem
^^gumcntocongreflummaritaliscopuLTlegitimumiudicabant,qu6d eas inuicem naturali
!?odo quemadmodum homincs copulari aiunt. Pr^terea omne Coruinum genu.sraro coire
^?^et, ideiitidemqj facrum matrimonij foedus nulla petulantia,vel improbioris hkmxx nequi- Nupriaru
^j^ Iabefa(5tare,vti mulros legimus,non nifi liberorum qua?rendorum caufa coniundos a coitu hierogly,
fempe|.^f]b. Q^ijquidem modus,& tenorfobrie,achonefl:e feruarusin caufa fuif , vtper P^^^^i^-
^rnices duas nuptiarum fieret hieroglyphicum. C^eterum quia in nullo vnqu^m vira? genc-
econcordiamagisexperitur,quaminm3rirahcommercio: Itaqihinc Cornix ipfa concor- ^^^"^Y'^'^
^?fymboIumhabetur,cuiusreiquampIurimaextantveterum numifmata,& vulgo Gra?ci, ^^^*^^"^^'
So ^^^^^ifci^pi^es Philippusobferuauir,nuptialibus feftis iiMopiiwpmyi clamitareconiueuerant,
^^l^tamen ig iiorarent,3c inflicutoveteri Cornicem innuptijsaufpicatiffimoominenomina
. ^^lita. Aniinaduerredu aute in Gr^canica illa fucclamationc aliquid defiderari,vtreac Pie
-7^1 ^J^crianus moncr,videndumq; apud Ae/chylu, Danaidibas Jta fcribi W xo/do/c^ ^toji' itopajc
t5 /^irj) fcV^:/)e'/, vbipro»o/3a/^»jo^}'56.',fori'ereponendu.ldver6 nonullihortadimodopro
'^tiandumaflerunt«?c;tof)"xo/3a5 xo/jwj^asjquod nefcio quid efle Volebant,qu6d canti\h^\^tck
. ^ccundiam ijs, qui liberis opcram dabant, auferret . At hxc fi quis vberius flbi dechmi cu-
3!it' ^ommcntaria Pindari feconferat; .Sed vtad concordiiehieraglyphicumreuertamur,
huius fimulachrum f^pc fe vidifle Valcrianus aflerit inFaufl:in« Augufe nummis cum

Rrr i infcri.

74^

Vlyfsls Aldrouandi

infcriptione rCONCORDlA. E6 nimirum luuenalis rcfpexit, cum vetdrem conco^-
diam dixit nido increpitare. Quamuis fuperiore xtate fuerunt , qui Ciconiam ab hoc ngnari
arbitrati funt . Scd , quar in nummis confpicitur , nihil habet, quod ad Ciconi» effigiem re*
ferri pofTit. Scd pr^rerh^c,qua^ apud Crocolidorum vrbem fupra fepulchrum quodda^
Cornix in columna fublata erat, fidelem operam in tabellario munere pra:ftitam indicabat ,
Vnx fparij Huiufmodi enim&fepulchrihonos,&columnarhabitus eftolimCornici a Marrhe Aegy-
^'"/■"^'^^ ptiorumrege, vtpauloantcdiximus. IVSTVM vit^ fpatmmabhominefeliciterdecur
phicum. ^^^^^ Aegyptij facerdotes hieroglvphice tunc intelligendum proponebant, cum Cornicem vi
^ Lih. 5. dc ta funaam figuraOent. Viuereenim Cornicesdicuntur in multos annos,& Lucretius Cornh ^
nat. YCTtim. cum fMUvetuJla^ d\\\t. Quod autem tradiderunt Aegyptij centum eas annos fuperarc , an -
maduertendum eft,vtfuolocoeriam monuimus,deannihuiusdurationevarias efle opinio-
nes,&annos Aegyptiorum quatuoi- nofl:roscircumplea:i,rationedSotheos ortufupputata,
quatenus fcilicet,fuper antibus vnoquoq; anno folari fex horis, intcger demum dies vnus, qu
apud nos intercalaris habetur, fmgulis quatuor annis apud nos,apnd illos integrum , & pcn -

Anni Aeg
pdorum.

diiimrni-

Nouenaii'

, ijiit^vuiS quatuoraiiijjij <xj^'»jvi nv/.j, — ^ 1 <

aum annum abfoluit. Qiiare qui^annos ea ferc quingentos viuere dixcrunt, haud ita muuU
Elcphanto difceduntab Aegyptijs. Ncquc me pr^terit Ariftotelem at bitratum^nullum animal homin_
rum vi tx ^j^tius viucre priter Elcphantum. Qtiod fi verum efl:,breui(uma admodum erit (fi vt iam vi-
uitur , fpeaes) viuaciirimorum animalium vita. Cffteriim Aegyptijs fubfcribut pleriq; auto-
res minimc contemnendi.Theon tamen in Aratum nouem «tates pro multis aecipicndas ce-
fet,&: eam nouenarij vim efle, vt pro multitudine accipiatur. Verum quocumqj modo artate^ ^
ill^ intelligenda: funt : Illud ad hanc materiam facir,qu6d huius viuacitatis ergo prouerbiui^
numeius. facUim aiunt; Cornicioculos conjigere. quo Cicero,Macrobius,t8<: D. ctiam Hieronymus vfisut»
volentes an tiquitati vel fublatam, vel diminutam authoritatem nouo iuniorum inuento com
Oiat. pro „T^o,-,{|.r3i.e. Poi ro Ciccronianum illud : Inuentus cHfcriba quidam Gn. Flauius^qmCormcum oc»'

^•^"'^""''•^/f^;?/x^r//,e(U'peaat,vtadinuenifleFlauiumrationemoflendat,qu

terpretibus audoritatem,& exifl:imationem imminueret, cum eo pra:cipuc nomine colere

tur i rudi populo,qu6d fafti penc fingulis diebus ab eis petendi eflent,vt ex eius arcanis per -
ti a,cognitioncqj cre(cerent,fuamq5 illam fcientiam magis ac magis populo venditarent. Is ^
ro cum flngulis diebus edifcendos faftos populo propoluifler, ac publicaflet,rciam diuulgat
peruicit,ut in minori dcinceps pretio facrorum interpreteshaberentur,atque ita confilia cO'
rum detuenda exiftimatione prorfus euertit, Gornicuniq; demum oculos confixit, fatt^f
per magnamfibiinuidiamcomparata.SeddehocprouerbiopIura in fequentibus. Id uef^
ad jnentis prauitatem atdnet,qu6d Properdus tangit,ubiciim de lenx cuiufdam uafritie,^
impofturis multa enumerafl'et,tum ut rem omnem uno uerbo concludat,ita ait.
• Pojjet Attentqsaflu cAcare maritos

Cornicftrn immeritas cruit vngue genas, .
Id fumptum eft ab Ariopago , ubi puer quidam damnatus eft , quod Cornicum oculos '
diofius eruerer, perniciofijlima; mentis id flgnum cfle iudices xftimantes ,quas mulns,fl ado
Inquieti uiflet,malo futura cflet. Hominem Horus in afliduo motu, mentisq,- agitatione uerfante ,y
hic;rogly. neque dum cibum capit, interquiefcat, per Cornicis pullos fignificari tradit. At rectiiis \\
Cornicem,& duos illos pullos fuos dixerimus.H^c enim uolans uolantes item pullos ali^]^^

^imhominem rignat,quam &rerum aliarum fatagere,

diu pafcit.Nil uero magis negotiofum homir
Speirym- nihilofcriusinterimalf- ' ' --^— ^n^-

nicem gerere uolueruix. ,

iinxere,caufam efle fufpicor,qu6d Cornixcras femper ingeminat,uocem procraftinantiu»
&futura fempcrdeuorantium.

P R O V £ R B I A. .

Ornix candida adagij loco diciturde reraraadmodum,acuifuinfoIita.Cof^^
ces enimomnesatrasnaturafecit. Vtiturhoclepide*Petrarcha ,ubihoni.^^
iaaranti fe uxorem duxifle nobilem,caftam,man(uetam,humilem,
fam,piam,candidam,Ratio refpondet : Mirus auceps , Cornicem^candi , ^
reperifti,uixefttamen,quiinueniflefefufcaputet.Meminititem Ariii \

Id eft , Sed quando habitabunt lupi.alb^^ Cornices
jn eodem in medio Corinthi.c^ Sicyonis .
7» oper)b, Prouerbijitemuimhabetillud^Hefiodi, ^^,^

aliquid corporis necefTitad tribuere.Speiuero in primrsfymbolum^^lj'
boium. nicemgerereuoluerunt, eaque fignificatione Dea? Spei imaginemfupradolium fedenc^^^

Cornix can
diHa.

Orn irhoIogL-e. Lb. XII. 74P

lAyiJ^ ^OJUOV 'TTOim OLViTTi^i^OV KcnztAciTrei?

I^tque fi domnm fecirts , relwqttas m^erfcBam .
Nc forte tnfidens crocitet flnduU Cornix .
Quem locum bifariain accipi pofle Proclus interpres admonet. Qnibufdam enim videtur ad-
*nonere Poeta,vti quifqiiedomicilium antehyemem abfoluendum^cnret, ne tum no habeat,
quo frig')ris moleitiam depelLit. hyemem enim Coriiicis fymbolo , videlicet auis h) bernac in- Hycmis
dicari.Ali| vero«dificiumfemelinftitutum,nonoportereputantimperfeaumreIinquere,ne Symbolu.
Vuigo rifui ris,& qui pr»teriermt,obIoquantur , carpantq,- leuitatem tuam , qui quod coeperis ,
lo^ionabfoluas. Eam autem obtredantium petulantiam perCornicem voIuitindicarePoeta,

nempc per auem garruIam,&obftreperam,vt hinc etiam prouerbium Grarcis x^^y^-ivduftum ,
%Latinis Cornicari . Atipfi Proclo magis probatur, vt ^aSoXi^Ziq accipiamus, vnicuiq^ nego- Comicarf .
^iO) quod femel inllituerimus,finem idoneum imponendum , vt nihil omnino defideretur, &
Vbicj,- ad perfeclionem contendendum efle . Id quo longiiis vocabitur a fimplici fermone, hoc
Vciuiftius fiet,& magis prouerbiale.Veluti fi quis adhortetur aliquem , ne ftudsj. iitrcrarum de-
fcrat, fed laudabiliter incoeptis fumma imponat manu, ne vulgo ludibrio r?r,9uod bene coe-
pti:^ deftiterit . CormcumocHlos r/?;7/^^fr<r,prouerbium nuperrime in hieroglyphicis ck occafione
P«irtim a nobis expofitum eft,fed cie quo non fitis conftat,vnde natum lit,an ex apologo qiio-
piam j nunquid ex rei euentu , num ex metaphora . Videtur autem perinde valere,quari dicas ^
|0 ^^ouo quodam inuento veterum erudit onem obfcnrari,effici vt fu enores nihil (ciiVe,nihil vi-
diHe vidcantur-Effertur ^utem per ironiam. Fieri quidem poteft, ut Cornicu yiiiaciras & con-
cordia huic adagio locum fecerif,vtis videatur Cornicum oculos veileconfigerfi, quilquis ea,
quaj antiquitas mjgnocoiifenfu approbauit,damnareacconfcindereconerur. Nec admoda ^*^^"
abfurdum eft,fi quis m huc modum accipiat,ut dicatur oculos Cornicum configere,qui perfpi
caciirnTiisocuIatisqjvifumadimat,offundatq,-tenebras,autquiremipr:inm.i^ aai,quodaiut, coXcre.
tang it,tantus videlicet artifex, vt non foUim fcopum, aut aue-n j verum & ipfos oculos iaculo ^
feriat.Nec admodum diuersc ufurpauit ^ Macrobius,his uerbis : Et cjuia hi^ Uqn^yidt Uhynmhis ^ nhq^ScL-
ms impAresfAtcmuryagt VcBtJjortmur EuHathtumM receft*" contr^riA dffofitior.eyqnidqMid^ro varto tnrnaL
cib> dicifotest^velit comu?3kA?c nobtfcuy v: fttis telts lingua vicknta fuccuhat, (ir Cr^cns d^co eripat hta

let,utqui cepiilb uideatur, ipfe caprus fit. Q^iemadmodum apud Horatium : Crac:*. ca^tafe-
ram Vtciorem cepit . Ita Ca?lius ex Siiida & Hefychio, Cornix (corpium . PArotr:U, inquit, eH in
fos.quitnm grnufd , tttm nocumryttf inf.ycfitta plttrtmtiKf totopetnnt conatu . ^ld Coron^dem vfcfHc > Pro- Ad Coro»
Uerbi"i,quum rei ^ne nfig iiticamus. A n luibus tran>litum putar, quibusaliq-iidroftri fycc\t ^^^^
g-res addi foler.Coronc Gr«cisuocatur,quicquid uelitiornameti gratia rebus peri^e6fis ad-
ditur. Pl jcarcKus aduerfos Scoicoi . /\b initio,& ingrefiu ufque ad Coronidem . Duilc: meta-
phora apparet a chori parodo, id eft, ab in^rellu in fabulis . lucundius erisqi-ones transfertur
^d animum,ueluti fi quis ftudiorum coronidem dxc^u aut ut egregic cccptis auream addat co-
ronidem: autuit-Elaudabiliteradx auream iubeatimponi coronidemjhoceftv-^i^^"^*^ piam,
Efferturichoc modo prouerbium Coromdaim^oMre, fignificatc^^ultimam rei adaioi-crema- Coroniaa^
num,nec affedum opus,fed prorf is perfeaum,& completum elfe . Siqiridem coronis,pr«ter imponerc.
ea,qu.? diaa funt, etiam aotam eam fignificat, ut alibi oltenfum eft , qu^ in fine lion ponebat
antiqui,unde & a.^agionis origo eHe poceft . Hinc illud eft Pltitarchi elegatiJimum in iermo-
ne,qui eft . An feni adminiftranda republica. o^utvero v^c^m, cmltbus acho^tbus,&cert,mt»t.
httslmutritumnonftaUadfacem^&Coronidemvit^frogredt,frorfuming 1 olIet& illudpro-
UcrbiilocoufurparinonilIepidi,quod Athena^usex Machonerecitat, SHsCormummcref^t. SusCoii».
Ciupaqu6meliusintell.gitur,eiushicori^ "^/^^*^
AltquandoCaliJtocognomtne Hus ^ '

1^ Probrts ac turgtfs rtxabatur

Cum fua matrcy quam aj/pelUbant Ccrmcem:
Liicrn cam dtremtt GnathM, qu£ interrog&ta, ^
^tttdnam iUud effet diffidtj , (jttfdaliuddtxit , quamquod

AlteraCormxeH.eamveroSustncrefatf ■ r ^ r o ^♦^Vt

Salsc innuens Cornicem loquacem nempc garrulam & clamofam a Sue fordida ^ grunnitu
«^olefta rcprehendi,quod ridiculum fir,& indignumjab^o quempiam uitij cuiufpi^nimlimu-
l3n,quoipfeomiii fcelerum gciiere fit inquinatiifunus, & perditilhmus . g jyi g l £

750

VlyCsh Aldrouandi

E M B L E M A T A.

cormci cur
AL-iopas au
g infi adc-
mcnc.

Cornix , &
Canis .

Cornix, &
Coiumba.

iMBLEMA AIciati,quod infcribitur m SIMVLACHRrM SPBI^

tihi adeU volucris ? Cornix fidtfjimus ofcefty
Ejl bene curnnequeat dicere,dixtt ertt, ^ . /• •

Nimirum quia effert hanc vocem Cras, qu« fpem in futurum differri figm-
ficat. Aliud eiufdem fub titulo: PRVDENS MAGIS, QVAM
LOQVAX.
No^tia Cecropijs inftgnia praflat Athenis ,

Inttr aues fani Nociua conftlij .
ArmiferdL merito ohfequijs facrata MineruA eU
Garrula cjuo Cornix cefferat ante loco.

Aliud: eONCORDIA infcriptum.vel CONCORDIAE SYMBOLVM:

Cormctim mira inter fe comordia vit<£ efl ,

In^, vicem nunquam contaminata fides ,
Hinc volucrcs hdc fce^tra gerunt , quod fctlicet omnes

Confenfu po^uli fantg^cadunt^^ Duces:
^tem fi demedio tollas, difcordia proLCeps j0

K^duoUty fecum regia fata trahit ,

A P O L O G !.

O R N 1 X, inquit Aefopus,Coruo inuidens,qu6d is pcr auguria hominibus
vaticinaretur,&ob id futura pr;Kdicerecrederetur,confpicata viatoresquof-
dam praetcreuntes, in arborem volauit, llansq^ valde crocitauit . Jllis vero ad
vocem conuerfis,&admirantibus,recognita,quidaminquit; Abeamus heuS
vos,Cornix enim eft-,qu? crocitauir,& augurium non habet.FabuIa flgnificat
eodem modo,»S^ homines cum prajftantioribus certantes, pra?terquam quod
non ad arqua perueniuiit, rifum quoquealijs de fe excitare . Videtur autem Aefopus prarter
aliorum pluriumcum Gr^corum,tLim Latinorum fententiam augurij vim Cornici adimerel,
qiiod his,qu^ a nobis in capitede Augurioallata funt,penitus auerfatur. Veriim & huic dilfi-
cukati duplici rarione fatisfdcimus , & primum fi antiquiores augures Cornicem ofcinem co-
gnouifle negemus,fecus ac Lami,^c Romani fecerint. Nam qua? ex Hajfiodo,& Arato adfe-
r; iUtur, non ad auff^icia, fed ad progiioflica, & tempeftatum prsefagia , quac quidem naturali^»
miiiimeqj fuperfliriofa efleconftatireferenda funt. Vndeconijcereliceta Romanisprimti
auguribusofciuura auium numerum augeutibus Cornicem additam,augurum9 alitum colle
gio inauguratam en'e,utquibus nullum fuper/litionis genus,quod excogitare vlla vnquam ra-
tioiie potuerunt, oiniilum fuerit . Altera refponfio c fabula petenda eft,qu« Cornicemante
quidemauguria hom!nibusfacienrem,ob nimiamgarrulitatemab omni Mineruar ofFenfe»
& infeufa? Dcx tiirda abdicatam , augurandi fimul dotem, aut faltem augurij fidem perdi-
di(ie,narrat.Qua: quidem huic apologo conformi»» eft opinio,qui fic habet . Cornix Mineru35
fdcrificansjcaneminuitauitadepulas, ille verO ad eam dixit, quid fruftrafacrificia abfumi^*
Dea enimade6;teodit,utexpecuIiaribus quoque cibiaugurijsfidemfuftulerit. Cui Corni^f»
obidmagiseifacrificabOjVtreconcilieturmihi. Fabulafjgnificat plerosqjoblucrumnon ve-
reri inimicos beneficijs profequi. Columbain Columbario enutrita f^cunditatefuperbiebat»
Cornix ver6 ea audita,ait.Sed heus tu,define hac re gloriari,nam quo plures paris,e6 plus m^"
roris accumiilas. Fabula,vtipfe Aefbpus exponit, fignificat, ex famulis quoqueeos efleinft-
liciirimos,qui iu feruitute multos filios faciunt. Apologo autem origo eft ex Cornicis fteriliti^- 5^
te,quam fuolocodeclarauimus . Eft&alius,&quidemcclebrisdeCornicula,& alijsauibus
apud Gabriam apologus,qui flc habet :
^iienis pennts tnduta
Gloriabatur Cornicula prAsiare Atlibus :
Prtmum donum Htrundo rapttit^
Vofleamomnesyhmcnudatnuentaefl,
Confi£liis eft in eos,qui aliorum bonis fefe venditant, eaque pro fuis impudenter obtrudunti

quod

10

Ornithologice Lih. X I L 751

quod nc faciamiis fapientermonet HoratiuseodemplaneCorniciscxempIo :
Ne Ji foYte fuas rcfetitum venerit olim
Rex aaium phtmas.moueat CorntcuU rtfum
Furtiuis nudata colorihusy Scc,
Alius apologuseftde Cornicecum Hirundinedepulchritudinecontendente . Cui nempe
pertinacius /peciem fuam Ijudanri,refponden.s Cornixdixit.Sed tua pulchritudo verno tem-
pore floret, meum vero corpus etiam hyeme durat Fabub ilgnificat durationem corporis ,
decore meliorem efle ,

F A B V L O S A,

O R O N T S , alio nomine Arfinoe , Nympha fuit Phlegya?, vel vt alij tradunt
Leucippi hlia; qu? ex Apolline Aefculapium peperit,eam Coruus ficra Apol-
lini auis quumdeprehendinetcumiuuenequodam Aemonio Elati filio,cui
Ischydi nomen erat, rem habentem,negotium ad Apollinem detulit , Quare
Apollo iratus eam maturo iam partu fagittis interemit faaic]3 tandem pemtes,
Suum^iHamab inferis nequtret rcuocare,difleao vteroconceptumexfe infantem eduxit,
^umq^ Aefculapium appellauit,^^<c Chironi Centauroeducandum tradidit , Vnde Coronides
iQ Aefculapius d matredicitur,cuius etiam Homerus meminit. Fabulam hanc ex Ouidioj-^olui-
J^^us in Coruo,quaree6 leaoremablegamus. Aemelefagoras Athenienfis,referente* Anti-
gono Liberali , qui Atticar de(criptionem condidit, negat ad arcem Athenienfiumaduolare
Cornicem j neque efle ait vllum,qui dicere poflet^feid vidifle. Caufam vero fabulofim refert.
Mineruam Vulcano in matrimoniotraditam,CLimeundemcum iplb intraflet leftumeua-
nuin"e,Vulcanum in terram concidifle, ac femen profudifle, terram deinde Erichtonium edi-
diflcrhuncqj a Minerua enutritum,in ciftam inclufum,traditumqi Cecropis filiabus Aglauro,
Pandrofo,& Herfa?,ut afleruarent,mandatumqj ne ciflam ante fuum aduentum aperirent,ip-
fam ad Pellenem abi;flc montisapportandi caufa,quem propugnaculi loco, antearccm col-
locaret,Interim Aglauron,& Pandrofonci(bmaperuifle,&confpexiflecirca Erichtoniuni
}^ duosferpentes.Mineru^montem fcrenti,cuinunc Lycabettusnomen,obuiam faa .m Cor-
nicem,& renuntiafledeteaum efle Erichtonium.Deam hocaudito, morem eo Ioci,ubi nunc
efl:fitus , abiecifle, Cornici autem ob malum nuntiumdixifle,nefas?rteeam inarce mtrare
Hanc fibulam ^ Ouidius quoque his ucrlibus expreffit,
,§j^id fuerim.quid firn^ vtde^mcritum^^rdquirei
Jnuenies nocuijfe fidcm . Nam tempore qnodam
Pallas Erichtomum prolem fme rnatre creatam
Clauferat A^AOte^a de vtmtnectsia ,
Virginihus^ trihus gemino de Cecrope natis
Scrumdam dedcrat.fua ne fccreta vidcrent ,
AhdiU fronde leut de^iCa fpcculatur ah vlmo ,
£)uid facerent : commtjfa du^ fme fmude tuentur
72ndrofos,atque Herfr ttmtdas vocat vnaforores
Aglauros, nodoijj n,anudtductt^ ^tntus
Infantemg^ vtdent^apporre^um^^ Draconem >
ABa Dedi refero , pro quQ mtht gratiA talis
Redditur,vt dtcartutela pulfd MtneruA
Bt ponar pofl no6iis auem.mea poena volucres
Admonuiffe poteflynevoce pertcuUquArant.

DE CORNICE FRVGIVORA.
C A P. I I L

CO R N I C V M fpeciesdefcripturi Frugiuoram primum inraanus fumpfirau*, 0^^o\
qu6dh;c?ornkiit^apropric-,3c^abfoluted,^^^
roftro:pr?tereaquiaCornicemuarum,vt&iUamueramantiquoruramag.ufuai

"<^fiiperct. SrNO-

Coronidis
fabul.i .

Coromdes
didus.
""LAe cong,
mir. nar.

morphof.

752

Vlyfsh Aldrouand!

S Y N O N I M A.

A N C Cornicfs fpeciem Ariftoteles ^7np/zo\6yov ab efii fragum,alij S7r«/5,««-
To;^o70f appellarunt. Latini Graccam vocem vertentes,Corniccai frugiuo-
ram,& Frugilegam dicunt, eo quod pr;eter aliarum morem frugum tantum
feminioviaitet. GraniuoramvocatLongolius. Gallis Freux,detorto ytv»-
detur Bellonio i ^ '^♦•««*»'» •■»'^»vi/»t-i/-l-ii-iii"i Prinril^cri vnrnKiiIn. Oui^veroali^
Lib.6.de wiiWi^^r&m Gallicanominas

lio a Latma nomenclatura Frugilega, vocabulo . Quic vero alia

iina adfert ' Bellonius, minimc huic FrugiIeg«competunt,led 1«

-^'f-'-}' Gracculo,quem perperam cum Frugilega confundit,vti pofl faciemus pihim.Ha funt Grayc,
udionij cL ^ i^.f^ L^ti,^^ yoce (Gracculus) formatas loquicur^prarfertim pofteriorem •
Nam Grayc, quod etiam Cornici proprie di8:x commune vocamen eft , Germanica: potm^
appelIationi,qua; eft Craey videtur debereoriginem . Hanc auem Albertus quoq; cum Grac-
Albcrci cr- culo confundit, hunc in modum, fed fineautliore fcribens:C^a:v (qux vox duplicata litera c,
• Cuculum fonat) Latine appelUtur auts.Cormce mAior.roJho magno. & ^l^o tnxta, caput.vbt naresfnni

^aquihKf^miGracctdusafi)elUturficrmankeTouch,^xo<\d^ voce Ornichologus Rouch recte
le^it : fed facilc agnofcitur de Cornice hac illum loqui . Nam & hanc eodem Bellonio telte
Gallicum vulgus CorneilIe,id eft,Cornicem vocat,haud omnino,vtipfeopinatur,malc,gene-
rico nimirum nomine, cum rcuera fit ex Cornicum f"irailia,cui voci vniuerlali, qui (Sauluni^^
id eft,fyluatica, aut fylueftris potius) addunt, meliiis faciunt, & proprio additamento eaniiiD
ali)s diftinguunt,qu6d harc in agris potiirimiim degat,neque in vrbibus circa a'des,aut fterqui-
linia , cloaca(que more Cornicum propric di(5tarum verfari confpiciatur . Apud Germanos
Rouchnominatur,fortc,vt Omithologus non ineptc conie6tat, a roftri fcabrioris afperitate,
Houch. quodhuicgeneripeculiareeft . OmneautcmfcabrumGermani Rouch ,velrauchyocant»
Belg^c paulo fecus Een Roeck ; Angli hifce acceptum ferentes Roocknomen ei indiderunt-
Hollandis priuatim dicitur cen Koorekraey,quafi Cornix frumeiitiuoraT^uoniam i n eiufm^>
di agris degat plurimum .

GENVS. DIFFERENTIAE

CORNICVM indubie genere eft,fed hoc a vulgaribus differens,qu6d ri\^'
ior f]t,& roftrum non,vtilIa?,vndiquaqj atrum,fed albicans obtinuerit,immui|:
dis,aut morticinis prorfus contra aliarum morem fibi temperet,frugibus poril'
fimumcontenta : cajteroquin Cornicibus veris fimilis. Noneflevero ^^'^^i
lum,vel cx eo manifeftum eft,qu6d Gracculum * Ariftoteles xoAo/jy vocat, ha
i^or.t^.i^. yer^feparatim :L-7ri(ifj,^K6yov , Praetcrea Gracculus Cornice minor eft : Frugilega uero m^'
Spcrmolo- j [^yQ^ Coruum,'S^ Cornicem magnitudine.Gracculus totus niger eft,Frugiuora5 uel rolti' ^
^^'if f-^^^^''^ albefcit . Vnde, vt c^tera difcrimina omittam^apertifTime hallucinatus Bellonius con^
rcmiJ!^ uincitur , qui has aues eafdem ratus non diftinxerit , Frugilegam pro Gracculo pi6tam uoo
obtrudens.

FORMA. DESCRIPTIO.

DE magnitudineiamdiaumeft. Coloruer6totusexceptoroftro,quod albicat, pl^^^
niger eft, Icon ex Bellonio defumpta eft . Nam eiufmodi Cornicem Italia, quod f<^*^
non alit. lconemhabesinfequcntipagina.

V I C T V S.

J R V G I B V S maximc inhiat, neque terr« interim lumbricosajpcrnatun * P^jy^
dorus Vireilius hoc auium eenus Anejlia; maleficum cfle tradit,5^ tamen co co

uari,quopaam lumbricos,quibus terra illa^quo humidior eft,e6 magis ^^^^^f^^cS
uoret: alioquinqu6d exaltera parte multo plusnoceat,non modo ^^^^^^^^
dcuorans,fed ciim nafcuntur, roftro fcmen cuellcns, fic ut agricola: necefle habeant per

temp^^^

^Lib.i.HU

Ornithologiie Lib. X 11.

eORNIX FRVGILEGA.

"53

10

tempus. locare puerosE«-aruactfniarcubus,quando voce non deterrentur, qui eas abiganc.
HtqffArL foletli^rumnidis poftea niduUri,.taquee.ufmod..nto
«oSumSiiArdearumaucupatudeleaantur,infumm.sarboribus,qu.busw
■5oramflSTeh7mentioresvitandicaufa,c.rcumfepta=funt,.mpunen.do5fac.unt:atque.tag^^

nus durat cmn ma-no agricolarum dam.,o . Quare memona noftra in princ.pum concilio
fancitumeft,vteiuBnod.Cornicesmodisomnibusfunditu.extinguerentu^^
Pretioillis,qu.easnecarent. Hrcfcribenti loannes Cornelms VVteruuerus Bat^JuiW). «^^^^
cuius opera in hac noftra Ornithologia pluntnam ufus fum , Cormces hafce «"rraba .n ^^.^
Batauiamaximaf.militerdamnumagricpl.s.nferre,adeovtnonminus,quamAn£,»
diligentia,uocenempeprimiim,dein«re.uelferre.adhocmunusduntaxatconc^n^^^^^^^^^

fc«culi moleftoatque obftrepero fonitu , poftremumconica.s in dlas lap.dibus i^S^^

754 * Vlyrsis Aldrouaiicii

g<inturPIiirimos e!:KimagricoIas,quibus vel famuli, vel pueti<lefiiii , alio aflu ad pellendam
ciufmodi peftem vtuiicebat: quofdam nempe alatas molas,quse vento perpetuo circumaga-
tur,infigni artificio f-abricare,quarum continuo,eo(],' molello fonitu pauorc auibus incutiaat,
accelfumque earum ad agros prohibeant ; alios vero laruas , fcu terriculamenta ,/"0/'^^^^^''-^"^
Grajci uocant,ltali Sporacchios,per agros vbiq,- collocarc,& ruftico habituinduereiquas ill«
ruflicos eflc fufpicantcs , ab agris eorum abftinent .

DE CORNICE CINEREA. Cap. IIII.^
S Y N O N I M A.

} V A M pro tertia Cornicum fpecie defcribimus, ^7rooo''S' Ttopawn rcQ:t: -i qu^
bufdam Germanis Grecc dicitur,quafi vifu cincre3,vt Plinius loquitur,feu ci-
neris (peciem gcrensrquofcnfualibi cincriceam terram,vel rufam, ided,
cinerei coloris appcllat j &AriftotcIi a7roS'cnt^ic, -^pa/Act color eft uifn cne-

reus,fcucolorcinereus,vtPliniushaber.vel vta]ijsplacct,colorexcinrreoal-

Ati marina ^"^*^*'^^'"'^ bicans.Eodem modo iftasc auis Cornix cincrca Latinc uocari poteft. Turne-
diccnda . rus m^o quidcm iudicio parum rcCic marinam appellat . Qiiatnuis enim circa littora qaan-
doque degat, non potuit tamcn ex tam leui ratione marinam uocare ; quoniam & primum
genus eadcm loca iriColit,qua nemo tamen idcirco marinam dixeritruerumredc quibufdam
hybernam dici addidit.Galli tamen indifferenter,fed fme rationc,& ulla authoritate teftc Bel-
lonio , mannam Cornicem eriam nominant : cum alioqui Cornix marina , ut fuo loco , Dco
daate,patebit aliqoando,ab hac toto,quod aiant,celo diicrepet . Qui uero Cornicem uariaixj
Bontccraey nuncupaur,ij a Bclgis,quibus Bontekraeydicitur,nomencIaturam mihidctorfifleuidenturjij
quid«m bont,ut audio, Belgis uarium, & Craey Cornicem fignifieat : quod fane nomen aui ^
coloris uarieta re, qua potifrun um ab ali js Cornicibus diftinguitur, inditum eft, partim uideli-
Schii'1 r cetci'Krea?,partim iiigra^.In fuperiori Gefmania Schiltkrae,& Nabelkrae dicitur ; Italis Mu
c 1 ttof. j-jjj^x>^r ]Vlunacchia,fed rc£lius fortc Monacchia ab asmulo monachica; ueftis colore,albo
fcilicet, mgro : Gallis Corneile Emantelee , non autem Corneille Sauage, ut OrnithoIoguJ
exiftimat.Belgis item een Vvinterkraey , hoc eft, Cornix hyemalis , (eu hyemis nuncia : vndc
apud eos , vti eciam apud Vveftphalos tritum fermonc prouerbium eft , vna Comix non facit
hyemcm,: cui illud Gra:corum rc;fpondet, v^a Hirm^o nm fac$t ver,

GENVS. DIFFERENTIAE.

HA N C Cornicem tertium Cornicum genus hcim.my Cuni ob uocem cum alijs coH»
munem,tam quia in eifdem Iocis,in quibus primum genus hyemali tempof e deg^lf ^
ac uelut femper focia fit,cifdemq,' quibus illa uiftitet. Spermologo minor eft,6^ co- ^
loris uadetate d nigra facillime dignofci^br.

F O R M A.

A G N I T V D O huic Corftici cum nigra Cornice «qualis cft . Caput, cx>\'
lum inferius,mentum, roftrum, ala?, cauda, crura, admoduni nigra,qui taiti^
color in mento,roftro,atque illa parte, qua; fupra ftomachum eS,tanquain
tis quibufdam te£ta multo intenfior eft . Dorfum totum,collum fiiperius,al^''
rum Iatera,nates & totus ferc uenter cinerea, undc Emantelee Gallis tefte Bcl-
lonio,qui optinrc eam defcripfit, appellatur . Ornithologus totum collum » &alarumbt^^^
perperam nigra efle fcripfit. lcon proxima pagina fequitur.

LOCVS-

Vlyfsis Aldrouandi
L O C V S.

' LT O S Montes tcmporeapftiuo incolit, in quibus fbboli qropaganda? incfi-
bere cx eo colligi poteft, quod nullibj in planis nidulari reperiatur. Numera-
tur vero inter mig;ratorias volucres^quglcilicctiub autumni fincm ad plana
defcendit,ibiq; totampoft hyemem prope oppi(ia,& pagos velut inter homi
nes degit. Albertus in fuperiori Germania meridiem verfus hanc Cornicem
nuUo anni tempore recederc tefl:atur,& caufam in puriorem aercm reijcit,^
inaltioralocarvcrumquaratfein Germania inferiori vtpotcapud Belgas loca aquis omnia
fcateant,quorum vaporibus per hyemem tcmperari eorum ae( em ( cuius caufa ad eos aduo- jj,
lare credit) & in fupcriori Germania aerem puriirimum,Iocaqj peralta concedamas : ideone
Cur ad pla ibi pcrenncnt ? Quin potius Italia: Iocis,qua: ea Germani^ parte multo aldora tint,acreq; fri
raacfcen- unturlonge tcmperatiori,atque puriori , degunt?Cum itaque neque hic repcriantur, aliam
planc rationem affignarc Albertus debebat. Quaredoaijrimi Bellonij opinio potior mihi,ac
verior videtur,qui ad plana defcejadereeas aues voIuit,quoniam ob intolerabilcm frigoris f«*
uitiam,qua* hycmali tempore hauddubio in eiufmodilocis viget,ca defererecogantur. Cui
{\ placet,rupium afperitates,&: continuas fcrc niues adde. Pr*cterea in Heluetia nunquam , Vt
audio,niduIari,fcd alio migrare confpiciuntur.

V I C T V S.

ORNIX cinerea eadcm qua Cornix nigra , viftus rationc vtitur. Ed enim
etiam pamphaga. C^^adrupedum, hominum infelicitcr mortuoril, &r in cru*
cem fubIatorum,deniquG & pifcium carnes alfe£lat : neque d Ia£licinijs cti^
abflinet,quorum caufa cafas agricolarum quandoq: inuadit. In fruges pari-
terjvermefquc^&omnt^in-^edorumgenusfa^uit. Ornithologus in diflei^*
auis ventre quafdas quifquiIias,corticesgranorum , fubftantiam^ quandait»
albam pmgucm,ex eifdem fortc granis concrctam,& lapillos inuenit»

V S V S.

IN nldo huiufce Cornicisherbam,veI radicem inucniri tradunt,quar geflantcm feddatin-
uifibilem : fcd pcnes illos fides efto ; mihi id nfiquam pcrfuaferint. Ornithologus aueH»
hancin mferiori Germania in cibum admitd ait,fcdid deplebeculaacrullicis, vtab
ipfis Batauis habeo,inteI|[gendum eft. Bononi» etiam in foro venditur. Quid vcro dc carn<
dicam,nonhabco,nif] quod tetrum odorem fpirct.

DE CORNICE CAERVLEA. Cap.V-

A N C auem, cuius piauram hoc loco exhibcmus , quoniam Cornix appell^' ifi
tur, Cornicibus,quamuis plane ignoremus,num cx harum generc fit, adiunJC*'
mus. OrnirhoIogus,ex quo &c defcriptionem, & icone mutuati fumus , dc ha^^
aiieinharc verba fcribit. Cornixcarrulea,cuiusiconem Io.Kentmannus,hift^''
In Paralip. ^^^^rf^^ ^^^^ ^^^^ ^^^* f*'^britius miferunt c Mifnia,aui$cft plane fyluefl:ris,& imman-
Galgeicgcl hieta,a Mifenis ein Vvilde HoIzkrae,ab alijs Galgcnregel,vel Halckrcgel appellatur . Tran*
Albim in laltu Luchouiano,&in fyluis fimtimis rcperitur : verfatur in locis non frcqucnta'
tatis. Nidum,vt Vpupa ex oleto conftruit : & pr^ter cartera a proicdis cadaueribus viCtit^^'
A calore quidam nominant ein Teutfcheil Pappagey, id eft,Pfittacum Germanicum.Depof a
Roftru co- 5?^^»" ^'"c."^ a^'as nationes,nuIIa alia commendatione quam coloris. Hxc G. Fab- itius.
lor. ltrum,vt ^^dura oftendir,nigrum eft : crura fufca,& pro portionc corporis parua . C«rule(>
? "'^^^' 'n capitc,aliscauda,circa orrhopygium,& tota parte fupina : alibi fync^'

!i^Xr tr;!.-t^ ^^^^^' fylucftris,quam Eberus,& Peuccrus Gcrmanice vocant Hcl
deneUtcr,lingelfter.HaccitaqueOrnithologus. Iconcm fubfequenti pagin» habcbis.

V f

DE GRACCVLIS IN GENERE.

Cap. VI.

O S T Cornfccs nobis fefe Gncculi offcrunt, idque merito iure, cu m fub Coruino
genere eos ArifJorelcs enutneret. Vnde Crefccnticnfis Coruum,& Gracculujn eiuf
dcm gencris circ dixit . Vcnim cu m dc voce (Gracculus) inter recctiorcs miiiime
Jiltgj. . ^^""C"»at,nunquidgencr4bs,anpotiusparticuIarisrit, itaq;anteomnia eiufmodi
ationcinfirmi$,acv4lidi$rationibuscoiKilianda,quantumateriapennittet,iudicamus.

Sff Reccntio-

G;iz.T cr-
lor

Z9>

PafilliGi-ac
c\Mi didi.

75S Vljfsis Aidrouandi

^centiorihus antiquiciubio proculerranclioccaflonc prarbuerunr,q!iod in cicfcribenclisre
bus paflfimobuijs negligetiores tempus perciere nollent. Sic Thcophra{lu,s,<>V Diofcor. in ctc-
fcriptione plantaru,qu« fuo tepore vulgares eraut,brcuiores quam par erat, in caufa fueriint,
quoclinmulcaru cognirionemdeuenirenequeamus.Creciebantenim annqui fatistecifle icie
» /r fJl P^^^^^^**^') fingularia tatummodo quajdam, ac peculiaria dc eiufinodi reruni tritaru nnrura
f, 24,^' ' memoriajconfecrarent.ldccerte vfuvenicinGraccuIis»qaos jwAc^h. " Ariftor. generalivo-
'r; i J.-r er, cc appelUuit.Siquidc Theodorus Gaza vir alioquin do6tifs. & illius interpres pro ytoAoioc Mo-
nedula vertens,& Gracculum Monedul^e fpeciem primam fjcieiis,infiguiter lapfus e{\ : Nam
concra Monedulam Gracculi fpecicm, eamque (ecundam ficcrc debebjr,vr re6^-c meo hkH-
tio OrnithoIogas,alijque viri erudiciTimi ^ Phnium, vbi delynge loquicur, cx Ariilotcie
Gracculosprcixa\o/8? traducentemfequutifaciunt: Phnij autemvcrha funt: mimenfr aliof\
Beiloni K\- fr^^^^^^ hifubrtum traciu cxawina Ch acculorvni ^J^fencdularun , cut falumtfurAaids atiYi, argi'!.t^!}i
lor. ^ ^m7/>«^/i9/r4^/.(^nsobfecrononvideatPiiniumhic GraccuIos,& Moncdulasfpeciedift»^

guere ? Genere vero quis dicat, cum nominatis primiim vtrifq; fnnul , mox fubiungat in
'L.6Je^' guUri,ov/4«/«w/67/, iScc. ? Examinauic quidem itec vcrba doftitlinius " Bellonius : (ed q^^ij^j}
" " benc exijs Gracculinn,& Monedulam planc diuerfas aucs cHc concludac, ipfe viderit. I^^t''
enim Pliniuseas,\'tdixi,fpeciepriinumdiO:inguat,non ergo Gracculum a AJoneduIa diucr-
fum facir,^ed alias quoq; Gracculorum fpecies in ea plaga dari diccre voluic. C^jiodfi icaqu^
exa^lius , Sc ad crutinam ca cxamiuaflcc Bellonius , non iiobis Spei niolcgum Cornicem pi^ tfl
Gracculoobcrufiflet. Sediamaliasarqaiuocarionesprofcquamur:

Piinil jshominesxoAo/;^? dici cofueuiflein Arinophaiiefefeoblcruafle Ca-lius cradir, illi^^^
hauc racionem aTignas, quia auis ha-c minutula (lc, ^ pennis fcrmc taiiCunuuodo confl:et.
Hcfychius Spsrmologum>63Ao/SjJ^fcf^^don*ntcrprecatur,quem forcc Bcllonius fequutus fuerit»
fed de hacrc lupra- Rurfus apud Tzetzen lcgimus^xoAo/o^ ic^)ti ^rtoorioct xopiyr:.}. Auienus Ar^
ti iuterpres x:Ao/89 Coruos alibi interpreracur,<Sc apud Albercum legitiir Coruus, vbi Ariftt^te-
leshabet^toAo/o^. ficfychinspro7;tw.T^ Gracculos incerpreratur, vel genus filrarionis: Sc^
Sconsauis^noflt-urna eft ridicula ad imitationem nata,vt fuolocodoc iuHJS,&: Llrationem
g'uh ;at, Gracculum minimc,quiaIioqu:n ludicra eriamauiscfl-. ' oa/o'^ eriam apud Arili^ore-
je n anis eil,pro qua ^oMoc, , alibi JtoAw^ habent eius exemplaria , G jza , vt fuo loco ciicemiis» |tf
per-.KramGalgulum vertit. Alibiapud Arifl:oteIem;toA4a9,::'5<:)ioAo;3.i lcgipro eadem aue ti^»'
dunt,veramhaud fcio,qu:\m vcrc. Porro ''lulius Scaliger Picum varium ridiculc Gracculi^
dici fcribit. KoAoio< item Hefychio pifcis eft marinus,&: Carlius Cclias pifces Thcodoro Mon^
dulasdici ait. HmcBellouius KoAi'ac,inquit, pifcisabeiufdem noniinis aue di£i-useft:,quaii^
Galli vocanc vu Gay, qjod latera Coli.c auis multis coloribus variegaca confpiciacur. Verui^
hcue perlpicio Bcllonium pcr Coliam auem genus illud Pic« incelligere , quod nos Garruli^
fuo pollloco appcIlabimus,canvcamcn,quodfciam,nuII lauisC^rxccJtoA/acdicacurjJio/'^^^^
vero Gracculusut, Pica neuciquam. Vbicumqj aurem, quod obirer didum eflo , GraccuKii^
pifeem Galeni interpreces verrerunc,Coracinusdici,& intelligi deber, vt Bellonius etiam ^^'
Gracculus jyionet. Habetdeniqj Gracculus inarnficiaiibusfua fignificata. Lacfrdus enim GracculuA^ .
kripciiiu gf-junierat inter Diogenis Cynici fcripta : Sc Hefychius Colophonem Gracculum quandoil;
^"^* dici auchorefl:,quoniam, vtarbitror,fummis ardium fafl:igijs iftacc auis imponi foleat, velu^^
admonens iuxta Hefiodum Coraicem^vthominesfibinidosconiponantjnequeenim fc^^'
per ajftatcm fore.

S Y N O N l M A,

^JLcg E B R A I C A M vocemnSNJ&^anaphaGracculumnonnuIli interpretat"!''
^ S OrabomniCoruinogenericompetir.KoAo/ofgeneracim Gracculum,vtdi5^''
^^'^1 \§ mus,(ignificat : A pud Syluaticum Ccles,alias Celros, vt Ornirhologu^ coi^,^)^
cit,idell:,SrriguIusauis.GraccuIosvulg6 Ciagulasdici Niphus ItalustradiJ^^j^
alioquinTatuladicicur,feu Taccola,quod camcn poftremum nomen Co^'
vdcix peculiareefl:: quibufdam Cutta,& P©U,forte a pullo,feu nigro color^'
vt Ornirhologus exiftimat : Hilpauis Graio,vel Graia : Gallis C hucas, vcl Choca, Chouetf^:^
ik Gay,vt habet BelIoniu.s,fed cum latera huius auis multis coloribus varicgata cfle dicat, 1^^^
inen id non Gracculis,fed Pica: Glandaria: conuenirc poteft : Sabaudis Chue, ni fdlor, a v
ce: Gcrmani Tul,Dole: Saxonibus Aelke,vel Kaeykc : Hollandis,& Zelandis, necnon^
FriiljS d voceKa, velKauu , vcl Chau : circa Roflrochium Vuachtel , quod nomen ali) ^^^^
Coturnici proprie tribuunt : quibufdam Tahe,TaIche DaIe,Dol : Flandris Gacv, ^^^?^'
kcn ; lUyrijs Kauuka, Turcis Tfchaukaj Polonis Zegzolka : Anglis a Caddo,a Chogh, a '

Anapha,
Qrab.

Ornithologi;^. Lib. X 1 1 . 759

Vcrumaniiofnndumellrpleraqj-iftajcfynomma (ecundx Gracculorum fpeciei potillimum
conucnire,etri tamen omnibus aliquo pafto communia dici podint, quoniam nempc a voce
Omnibus communi detorta fint. Cartenim Gracculi primitiuum Gracchus eft: Sc quanqu.im
inulti per c fimplex vtramq,- vocem fcribant, multi tamen ex eruditis c duplicant, quos feqni
placuit, ciim quia ab hac aue Graccho cognomen fadlum cognofcerem,vt poft dicetur,tum
ctiam,vt produci primam fempcr fvllabam,ita certius fit, ctfi tamen per fimplcx c etiam pro-
QUcatur, vt exhis Martialis vcrfibusconllat,mod6 imprenbris non fit mendum : aitaurem :

^uiidamme cupit imide VrociUe '

Toto carjdidior ^uelU Cjcno ,

K^rgentOyniHeylilio^liguHro.

Sed quanda m volo no6ie nigriorem ,

Formica,-pice,GracculoyCicada-D,
J^ellijs Gracculos ab oris fono vocatos uoluit, cuius uerbis Grapaldus fubfcribens,primir no-
ininis fyllabar vocem correfpondentem edere addidit. Alibi tamen idem Fcftus Graccuios a
^erendodicifcripfit,quoniamia£ta fegetura femina plurimum gerant, uel quodex oliue-
fi^ cubitum feferecipientes binas baccas pedibus,ore uero terriam ferant.* Varro uero di^tos ^^'^-delm
conijcit,qu6dgregatimuoIent; fed Kxc etymologia ^ Quintiliano impiobatur^cumair : 'bf '""^/j.
^^tnonpoJiFarronemfitveniaqutGraccubs.fiiagregattmvoUn: ydiciosCtceroni perfuadcre voluit , q^I^
f:nm manifeHumfit ex vocihus auium duci. Ali j deniq,- , tefte Perotto, ety mum a corporis gracili- *
tate,nequefortc abfq; ratione deducunt,cum tota ferc auis plumis conftare tantumm'od6 vi
^eatur.

GENYS. DIFFERENTI^.

^f^Mk ^^}^"^^^ S AIberti,& Gaza^ interpretado uerborum Ariftotelis dc Gra-
L...>'^«r culorum geticribus, tria duntaxat conllituit,duo nempc fiiHpeda, tertium pal
mipes: cum tamen Ariftoteles difertiffimis uerbis quatuorgencra reoeriri fcri
plent tria^uidelicet, quibus pedes fiffi fint,quartum palmipes. Verba eius fidei
conciliandecaufahucadijcimus. KoAo;^7cr«,inquit, ^iv ^S^Tpid^ u^vo ^topa-

aAAoTOtVos r(^\ora>V7ripiri;iv\vhav^^i(ppvy)civ^6 g-^ycv^JTTHV (^u Hoct^C .Gracculorumfimttriage-
19 nera: vnnm quod C oracias vocatury magnitudine quanta Cornix, ropo pumiceo : alterum lupus ccgnomi
natum::E(i &paruumfcurra dictum, Eft vero &altudgemis Gracculorum, Lydu,& Vhrjgtdfnmtlme,
idq-, palmipes. Ibi enim AIbertus,&Gazahxcuerba rT/c>\omiferunt: qujefilegamus,ut certc
debemus,GraccuIusiIIcparuus 6 ^^x^oq nempe, alius fueritquam ^t^Jto? , cum quo ab il- •
lis confunditur. Sed forte ridiculus cuipiam uidear, cum auatuor genera ego afli2;nem Ari-
Jtoteles tria tantum apertc ene dicat. Verum huic refponrum cfto^ Ariftotclem quaTtura il-
lud genus,quod p6 ft fubiungf f,palmipes nempc,ccu toto geneie a rribus prioribus diucriliri-
mum, inter.ea neutiquam enumerane,ideoq5 traditis illis poftmodu fubiunxil]e,neGuis auem
palmipedemeiufdemnominiscumijseonfunderet, Conthbit igitur quatuor genera Grac-
culorum Ariftoteli cognitafuiffe, primum,qaod Coracias uocetur, alterum Lupus , tcrtium
40 ^curra,qaartum Palmipes,Lydiaf,& Phrvgiar familiare. Qui^redunliciterliallucinatus fuifte

^a2aconuincitur,primiim,qu6ducrbailla ^V/ pr«terierit,fecundum quia Monedulam ^^^^^""^^
piius faciat,& Gracculum primam eius fpeciem,ut fupr:] diximus,cum contra Moncdulam
*P<^ciem,eam4; fcundam, eandem nempe cum Lupo facere debue^at, quam fi i^^oyU^j
Gracculum uocare pIacet,non improbabo. Quar enim de Gracculis in genere ab antiquis tra-
"}intur,huic podus,quam Coraciar,feu Gracculo Ga2a?,& quam Scurrar conueniunt : & Gr^
^ieriamJwAo/oVnonnunquamprofecundafpecie priuatimponunt,utapud ConftandnumC^
f?rem in primis uidere eft. Caeteriim in alfignandis fingularum fpecierum differentijs neglige -
tior Ariftoteles, Coraciam Cornicis raagnitudine efle,& roftro puniceo dixit, qu6d rutilum,
jo ^ rotundum perperam Gaza traftulit. Lupo pcculiares notas nullas afcripfit,qu6d fortc ideo
fecerit,quoniam hafcfpeciesomniumnoriirima eft,&ubiuisobuia. Omnes enim eruditio-
^esunoore Moncdulamedeconfentiunt. TerriumgenusabLupodiftinguitcorporis breui^ xria Gra
^^tCjUtpote qu6d Gracculorum omnium minimum fit: fed hoccegenusconfpicere mihinec cuIonT crel
^ium contigit : apiid Ornithologu tamen tria in Rhoeria Gracculorum genera agnofci lego, nera.. ni_,
S^orumnuIlumpaImipcsfit:unumnempeTuIIauoceapud Germanos omnibus Gracculis Rhoetia.
^Qmmuni capite CcTruleo ; alteriim Beena a Rhoctis Germanicc loqueribus dictum,hoc Mo- TuUa.
;j^^^iulamene;Teitiumdeniqj GermaniceTaha,Italicouer6 fermone, quoRHoeriuturtur, jahT'
"^prl pedibus,& roftris rutilis, in locis fylueftribus : hoc Of nithologus cum eo,qu6d in Baua- ^^orl!*
- Sff i ria

•i.5.c.i5.

-r^So . Vlyfsis Aldrouandi

Stciiiuhcn uocatLir, id efl:,Gracculus faxatilis,idem cfle exiftimat ; id meo ludicio cu Cora-
cia Ariftotchs idem fuerit,qu« altifTimas pariter alpes in Italia,maximc Florentiam uerfus in-
coht, NecaliafortcauisCornixCornubiaj Anglorum ab iftafuerit. Quodfimodo Rha'^
Cornix ^^^^^ g^gj^ . ^ Y^j^ ^ j^^i^Qj, ^j.^ ^y^j^ j^Q^^jj^ g^^gj.^ Ariftoteies aifignauitjtna ibi

Gracculorumgencra ab Ariftotelerecenfitarepeririconcludendumenet. Qnartum genus,
Gracculus ^^j^j AHftoteU auonimon eft& paIpimes,Turnerus& fcquuti eum alij Phalacrocoracc PIl
palmipes fufpicantur,fodmeoiudicioplurimum hallucinantur. Phalacrocorax enim CoruuJ

Turncri cv ^^)^ Gracculis multo maior : uerum fuper hac re fuo aliquando loco, Deo dante, difcepta-
^or. bimus, C^terum aliud quoddam Gracculorum genus a quatuor iam didis generibus loge di-

uerfum reperitur,cuius iconem poft pro Monedula altera exhibebimus, torquatum nempe. i^^
Hocfortc illudfuerit,qu6d Ornithologusinauibufdam Heluetia? Iocisdarirefert,ac maxi-
mc circa Tugium, albo circulo ceu torque collum ambiente diftindlum^c^tera alijs fimillimu:
fed fc nihil dc eo cerd habere : An idem id etiam fuerit cum eo , quod Hefychius , & Varinus
ft^i^r/a^ruocant? Ornithologus Caryocataaen,feu Nucifragam Gracculorum potius,quam
Merularumfpetiemefleiudicatjmihiinterhasnumerandarationibus ilio loco adducendis
innixo uidetur.

V O X.

fiO'^^!^^ R A C C V L I fuam etiam propriam vocem obtinent. * PoIIuxenim Corni-

l^^A&^^Pj ^P^K'^'^} Gracculos>wAo;a>',&x;^65^«yj'dixit: fed poftremam hanc vocem lO
^ ^ alij Gallmaceogencrietiamtribuunt,cuitamen tefte Plutarcho xA&ja/^oc po-
tiiiscopetit.KAw^^irvero He(ychioeft to iTt^oLX^^v Tai?^iofcT^ce)f,ideft,explo

dereex theatro,fonofcilicetquodam ,qui fitlinguaad palatum allifa. Vari
nus vero JtA^y^^f, fono aliquo illudcre fignificare fcribit , a Gracculorum fci-
Iicetvoce. Itaque friguLire Gracculos d Philomelar authoreinepte fortc fcriptum fuerit.
Ko:x}/«Tc«; apud Pindarum Gracculorumepitheton eft,&a voce eorum detortum creditur;
verum haud (cio,quam re£tc. Optimc enim Cornicis uoci,quac per onomathopoeiam Belg»^
» lU^l P. Craey dicitur,refpondet. Nam Gracculi ab ^ Homcro quoquc dicuntur ^ Aor xfc;6A«7cmf .

V I C T V S. C O I T V S. 3'

R AE T E R fegetes loguftis ctiam Gracculos vefci cum ex * Plinio , tum cX
^ Aeliano colIigitur,qui a Lcmni infula? incolis has aues coli folitas tradunt»
I quoniam aduerfo volatu occurrerent locuftarum exitio. Alberrus GraccuIo5
dh a cadaueribus abftinere fcribit. Hieronymus Tragus carnem, & glandes ama-
re dixit : fed ego nihil tale vnquam intellexi.

. Verno tempore ad coitum excitantur . Chriftophorus Encclius intcr ali^

aucs,quas orecoire>idque verno temporc nugatur,Gracculos ctiam cnumcrat,fcd hac amcfl
tiaiin alias rcfutauimus,

SYMPATHIA. ANTIPATHIA.

E L I A N V S Gracculum cum Gauia amicidas excrcerc prodidit, & * Arifto-
telesNoftqam,(ScCornicem inuicem pugnarc : fed hic indoai cius mtcrprc-
tes,& qui eos fequuti funt,alias Noauam,(& Moncdulam,alias Moncdulam,o^
Bubonem, alias Niccdulam,vel Inccndulam,& Bubonem difridcrcfcribcnte5,

, Gracculum,feu Moncdulam cum Cornice confundunt c Grarco , vcl Arabico

transferetcs, vt cum Noarua Bubonem. Librarij etiam Moncdulam in Niccdulam peruertC'
re facile potuerunt. P^gn^nt etiam teftc codem Ariftotele cum AqmU MoneduU,rtcaforntjCyC/
etufmodt Ahcs ali^. K^qutU emm demrat eas. Homcrus fub Hcaoris, & Acnex ^ortiirimora q
roum,& Gr^cosnaturali odio profequcndum cxcmplo Aceipitres Graccuhs infenftfliJn
hoftes eflc innuit ; cum canit :

OdAcav x.iz?\yiyovTH QTi Tfpoi^onTiV hvTct

KioitOV , o' T6 <T(xmfy\(Ji (POVOP <pipoi OpVfSiOSP , id cft,

Horum autem fuut Sturnorum.aut Gracculorum A^v^en venity

Acutevociferantes.quiindovident accedentem

Circum ( {IJcctpitrcm^ qui paruts cddem adfert auibus, Jvl O R ^ ^

Ornithologlae . Lib. XII. 759
MORES. INGENIVM.

RACCVLOS minimc fblitarias/ed gregales aues cfle cx vulgari hacce pa-
rarmia inanifeftiim eft, fem^er Gracadus ajfidet Gracculo : Qaam ibcietatem in fin-
gularem quendam inter (e amorem authores reijciunt,quem magnum ;ideo eC-
(e voIunt,vt in vitae difcrimen , vt poft dicetur , eos quandoq,- deducat. Non funt.

inquit V ^x^o^folitaria, natttra^ vt AquiU/edvt homines & apes : at non tdcm ftcnint * 5«
s.quodhhfocietasoperis.d' ddificiorttm , qmdillicnon eU : quafi diccret Gracculos w , a

^raccult.tdr Apes.

^ efle a}/4Aa/55 , non autem TroXnntHc, ,ut funt apes. S^yiXaiA vero animalia ^ Ciccro cotigregata , xul'ni ^&
&congregabiIia appellat : Gaza gregatilia,&gregalia interpretatur,& D. ' Auguftinus G-ac ^.o/^*.
culos aues congreges nominat : Ad hunc fenfum a ^ Plutarcho « <pA/a dicitur <jvvvoimv '(c^ov efle ' uh. 2. di
^^^yi\xhv,ovh ;cQAo/&)jr69. Varronislocum alibietiam^^Cicero periphrafl-icc exponere vide- ciuit.Dci.
f Ur,cum ait : quodf etiam beJltA multa faciunt duce fua quxq ; natura.partim indtdgenter.^vtl cum Uho- Lib. Tnpt
vt in gignendo.vel educando : vt perfacile appareaty tllud quiddam tjs propofitum.non vcluptatcm Fpay TroAvcp,
curfu^^ peragratione Utantur ? congregatione alidt coetnm qtiodammodo ciuttatts imitantur. Ver u m l'^^- 2 . de
gregalia animalia non tantiim Gracculi fuut,fed moribus placidis etiam, vt vel ex folo corpo- ^'"^^*
nscolorcdocti.fimusquidam noftri asui poetacolligit, inquiens :
Dignofcitnr dc tergoris colorthus ,
^uodcumjj viuit mitCyfeu ferum pectiSy
Candore Cygnus^ atritate Gracculus
Leo fluentcm harharus crifpat iuhanu>,
Demaribus Gracculis traditex Arifl:otele^Athen«us,mortis potiiis fubiredifcrimina,quam ^*^*^'
coniuges fuas derelinquant : quinimo coniugum altero mortuo,aIrerum,doIorem mortis per
petua viduitare teftari : fed nos in ijs, qua? extant, Ariflotelis nihil tale licet diu qu.^ntu reperi-
mus.Contra Gracculoril nimia Ioquacitas,ob quam pafTim apud quoslibet fcriptorcs pe/rimc Ganuliras.
iiudiunt,hanc laude tu rpiter contami nat : l.oquaciffimtim emm gcnus esi^eh' vocihus importtmum^ in-
quit^ Ifidorus , quorti.vox videlicec nihil habeat obledationis, fed veluti Cuculi perpetuo^ea- ^ ^-'^^- ^ 2.
dcmrepetitaaudientiumauresplancoffendatj&nauleamoueat. Suntvcro ita inaximc ob- ^^'^-^-T-
30 ftrcperi coitus tempore,& dum pullos enucriunt,necnon etiam a vini potu,tefte Plinio,in quo
ipfis mira lafciuia eft. Verum nunquid quod iam didturus fum, Gracculis vitio, an potiiis lau-
di vertendum fit,alij iudicent,mihi id dixifle tantum funftciet. Eft autem illud , quod cum auiu
genus omne raanu retentum oculos petere foIeat,gregatiIibus maximc,ac inter illas Gracculis
id peculiare fit,cuius caufam inquirens Nicolaus Lconicus ita fcribit. CurplerA^^aUtumemani'
^tts hominum ocuios potijjimhm appetere folent ? An qttodcUrt perfulgentes^ exiHunt ocult , ^ bene mobi-'
^es ; hurufmodi antcm aues res a,d fe trahere,(^ allicere nat^ fmt, 2(am ^ commotum etiam ctrca roJlrcL»
frequenterdigitumappeterey&fcalperefolentvoIucres?AnmAgts,qtua oculis ahjoluta adeH Jpeculorttnta
^is, adco vt tamparua pttpilU totam ex aduerfo Hantis reddat tmagtnem ? Abtes igitur^quta ejfigiem in ijs
^(^rnunt fuam , vcUt ad cognita defideria tendere cupientes tllos appttere vertfimile efi . Quod vero ad
40 '^gcnium Gracculorum attinet,n6 vidcntur plane d\(c\\^\ nac expertes,quinim6,prarterquam ^"S<^"'"n^ •
S^od facile domantur,&cicurantur,ade6 vt e caueisemiffi fponte fua eas repctat, fermonem
humanum,fipulliadhuc doccantur, imitarireferunt.CuiusrciMoan.Bruyerus Campegius ^Lib.iyc,
^^IIus teftis eft,qui in Gallia a tonftrinis Gracculos in caueis cducari,& humanas voces redde 7 dcre cv-
reedoceri trad/t. Tempus ver6,qu6 non Gracculi tantum,fed reliqua? aucs omnes, eiufmodi ^*^*
^ifciplin* aptar, edoceri debcant, Albertus, & author, quifquis ille fit, de natura rerum
^atutinam,fuboriente fcihcet Sole commendant,qu6d tunc citius verba capiant, & tenacius
*^emorj« mandent. Dicuntur prafterea quibufdam Gracculi aues vafr«,&callida5 j vndefor-
\^ te non ita mir um videri debeat, qu6d fermoni humano affuefcant, maxime ver6 cum lin-
guamhabeant latiufculam . Sedforteeiufmodi Gracculorum inftitutio veteribus etiam ex
.J^ftifuerit.Curenimpaxillosipfisin parietibusdotni fu«faciebant,quibusinfifterent?quod
'Ariftophanesed^mractninit,Cuai4it; dre^r/npit^^fo^c iuTUTrt^TTtih^hMnp^»^^ rdvTol^ov 'J/tVeJpis:

Sff 3 CAPIENDI

Aftus.

75o . Vlyfsls Aldrouandi
CAPIENDI, ET FVGANDI RATIO.

y<M ^P^r^iRACCVLl cLimauesrmtperaftut^,difricukeradmodumcapiuntur. Hmc
hf^^A^^ Clearchus apud Athen^um non rimplicireraftutosredCoturnicibus etiam
n aftutioresdixit.Capiunturtamen,atqueuari)smodis. Oppianus talem aduer-

^kf fus eos venationem inft itui tradit. Fnga ohio^^g^a.inQuluienA: wfgitur , cm Uqttf^
^^^^ adfuniculum addttur.&tn mcdto i^crTfAry^ , qu^ ctrcumac'^u,fi*o vtmtna vmmpfit^ co^
uoat InCummavim baccatmpnttur^ctiteregtonelaqucus^cndct^qtnmvbtcoftgcu

tZZxZ^n^ I dem Oppianus alium dolum^qul Gracculos capias, docuit , qui talis eft ; Vas
pere j )oauu . , Arhcn^us^ olco plenum eo tn loco exvonttur, z bt (ojpictatur a Craccttlis, Illt entm

Juasnmgt ncs j rntrrMts omntbus irauanturM ^uolare mqticant.cogj^tim w loco cow-

^rlfeT ■ rTcLLte r„ Ttereo,&f leftorem acl ea remitto,hoc taiitummodo obiteradmoneiis G ac
fcevcrribusetiaminnuit,inquiens.^ ^ , ,

npo\ tIjj (TX^iciv t!w iavTchv Ti?? JtoAo/a^ Kpary^jti^
l^oLpy.iOj% Aax«i'ct9 ovTcic, , Tcvv pAofTicic^v, id ed.
Gracctdtfc mutuo arnant, atque Pfarorum gentts ,
Vt fiqutdem fundas oleurn tn aliqua oiiula ,
jldvmbramfuamGraccuiosdettnebis ,

ScunarctffosaiiosLaconasextHentes.quodamentvmbras. .
Alii vero ad decipiendos Gracculos longc alio aftu vtuntur . Quofdam cnim eorum peH
ex~ScsveroftramineimpIent,&itaco^^^^

XmntC^ fuum ecnus ardentius arquo ament,ad mortuos i los ftudiose accurrente^
alliciunt ^ "^^^^ ^ Qui ver6 fu2;are Gracculos ex acris duntaxat cupiunt , ne fe^e-

'"^orlnmuK enimfufpenfl^m c.teri confpicientes au

^'^' mnirfueabis fl veratrum nigrum in vino maceratum fimul cum hordeo^dilTemmaueris:
f "TcoTmodius fortc perterreficies, fi priufquam in arua defcendant,ftrepitum>atquc frago-
rem aliquem obftreperum edidcris,qu Jem in Spcrmologo diximus.

M O R B V S.

TT-fc Rod=eu.svtannotafIacobusDalechampius,Gracculos& Accipitres morboepilep»
LmTI coinfeftariauthoreMquevu!g6pa(rnnexeocredtur,quon.amre!utextma^^^^^^^^^^
J: 1J borumteftorumucculmmibusmterramdecidant.IdemdePic.squoquepcrhibctUf.

K

Plinms etiam, Gracculos,& Meruias annuum faftidtum laurtfoitofurgare prodidlt.

DENOMINATA.

OKZo,&c^xMmt^oXcoi, diciturteftcHefychioSo>/3o. «>«^«^.),ideft,tumu!WS'
mcranhorice i-^o rmyu=Xo,m ,qiii ncm\->loma.{miSof,vfi-»^« ««, xpavya^,Ka,0ei^
« ^ aues tumultuofr, e< clamofas.vt Scholiaftes ait, 6 brcui fcilicet in longum coniieri '
&ifubicrip;o,veladrcripto.Gregatimenim,&max.mocuragarritu,ftrep.cuqiVolan^^^^^^
d.aum eft. Philoxenas vero deriuat a «A«, quod eft xA<« pcr paragogen, neque 4d'crib't j ,
'JM.A. ta.Vdturhocnomine»Homerus,vbiaVulcanoIu.,onem,&louemrepreliend.a^^^^^^
' «„.a, i^Smro, , " Ji 3^0?^ '"A"'"' , tumultum & ftrep.tum inter 1^«

te.B. cient.Vtitur^demuerbo »A«2r , quod tumultuari,turbasdare,ueIctiamuociterandop
ftrepere & garrire Gracculorum more fignificat :

C-hp^htii; fS' iTi /uofbof dM-rpovriif iiuiAax,^

0'c ji STT!» ippsj-/!' ia-ar cttiaTfiitTi ^toMkts «^», id eft,

jberfites mtem ndhuc (hlus immoderale verhofus crocitah*i ,

^uiverha>nc>}tibi4sJins,inorniitagf,m»ltt^ctehi$. jjj

Ornlthologix. Lib. X i L j6\

Ita (anc dc futililMis ^ Gelliiis & impominis loqiiutoribu*;, feii de morbo Ioq'iendi & ftalta lo- "L i.^^oU.
quadtatciierbailla Homcriaccipit. Neqiieimmerito hicuimmexo nnibtis Therfitem ^ff^c.i^.
ff»i7ryi ^ ct-Afiiro^vSop appellubat,& ucrba illius multa & inornata,llrepentium fiue Gracculo-
J^minftarenedicicTalesetiamforte^^Ariftophanes AoAo/fas a/);;^^^^ ,ideil,GracculosPrinci- ^^jnAulb.
pesnoininat.

COGNOMINATA.

; I M AE V S hiftoriarum conditor,referente ' Ca?Iio , Agathoclem Sicih'^ tv-
rannum ytoAQiov nuncupat,& rphpxl^-^y ideft^ Gracculum& Buteonem: ik
Graccuium quidem fortaiiisoblatrocinia^&furacem naturam.Nam latroci-
nijseumincubuilleante tyrannidem hiftoria tedisell:: fedin cocionibus etia
perqu im facunduseftcreditus:quo nomineabannulis&inimicis Gracculus
videri potell: appeIlatus,veIutloquax ma<^is e(]et,quam eloquens ; vti de A ti-
"OPalicanopronunciatum nouiinus:nam&eadem ratione Gracchum apud Romanos co-
gnat-ninatum legimus: quamuis apud Varronemobferuatum fit,Gracchum idco nuncupatu,
9'iod eum mater menfibus duodccim in vterogelVaflbt, quia legitimum paricndi rem[>us cffet
lupergreQa. Proindeexiunioribus quidam etiam benedoftusfineflatili fcribcndum tPiccen-
^ct: quam Qj^iintilianus oliin quidem vereres afpiratione parciifimc vfos (cribat,dinqjobfer-
*o Uatmn^neco d()nantibusafpiraretur,vtinGraccis&triumphis. Sed hoc non perpetimfuit,
<^ prifcis folis vfititum . Haacnus Cielius . Perottus ctiam Gracchi cognomen a Gracco aue
pnncipio ortum fcribit a facundia,fed «mulos cam vocalle loquacitateJii. Gracculus item no
miiiatus fuir, quem imperante Anronio Caracalla obclifco fcrunt infediile vocifcrabundum
mirum diau fucclamarum ab omnibiis ccu ex compoHro : AiamaU falne , Marudt ab temvore
muUo te vidimus . Non enim auis,fed eius crat nomen, a quo mox Antonius inreremptus eft .

AVGVRIA. PR^SAGIA.

I^r N T E R inaufpicatas ofcines Gracculus enumeratur . ' Ariflophanes in pri- * jn
mis finiftri quippiam ab eo interpretatur,cu m ait: x ^ '^oAs/oV oJron uvoxiy^.-

^L.i 4. Lec,

A^atho-
cles Giac-
culiis (X\t\*

Gracchus
viuie dict*

Caiacalla:
Gracciilus
tiktus .

X.ZV o)J7rip'< Snm'o\ t; fxoi^xd Grdcculus lAc fnpertus ofcttatytancjuam oHcndc^s
aliquid mtht : i^XUV^WSlOl /Jioi ^rjxoSaLtuodv ^v^ co^LO/giO^ Ot^iTCLf vtto tS 34fa:f,id
efl: : hei mihi tnfcltx cr Graccidus mthi tt frit ttmore . Refpondet alius :
(c cT uhOTctrov (Tu Syipjov cT »(Tci^ dpnK-xc tov x.o?\£hov ?
O timtd/ffima tu feraltimens dimrfiHt Gracculum ?
Niphus Coruorum &aliarum auifi^que cadaueribus vefcuntur,vt VuIturu,Gracculorum,&c. Niphi e
3gmen augures in futurum excidium retulifle fcribit:(ed ipfe Gracculos inter fimiles aues per- ror .

'Cornclius Lib.i.Cof
emiliariumn^V*^-

Bclh futu-

peram enumerat:qui a cadauerum efii,fi qua! vlla aliaauis,egregic fibi temperant.
^emma ex Frytfchio narrat Gracculos & Picas anno 1484. ad aliquot hinc ind(
^P^^^^ confligentes, belli ortentum prxbuifle .

Habentitem Gracculi fua prxfagia. Nam fi ab Auflrogrcgatim volitent; fi fub vefperam pwST '
perturbate clamitcnt ; fi fijb tcda fefe recipiant; fi alas prartcr folitum concutiant , pluuiar uel gna .
^enipefl:atisimminentisuefligia iamin aere imprcfl^a efle demonftrant: /1 uero modo fubli-
^em,mod6humiIem uolatumexerceant, pluuiam&frigus: & ' Pliniushyememprarfagire 'L.iZ.c.^^
^cftatur,fifer6 a pabulisrecedant,quod ab Aratomutuauit,quifichabet:

Kc£/ (pv^ yio^iccv

E';t vo/uLb ipx(^/^ct Tpa(pip^ i7n o-^iov (tuyjv . ^ Etrurfiis;

0 4* f^ouvT% xo;^io/ . priori loco ^ Vergilius pro vjoMmv , quod cft, Graccu- <*x. j . g^^^

^^^Um , metri caufa Coruorum tranftulit, ubi ait ;
>^ Coruorumincrefuttdenjisexercttusdlts .

!. ^*terea pluuiam denotane,cum,ut Aratus inquit,gregatim apparet,uti ctiam Corui, &cum
"^^ilem Accipitnbus uocem edunt,qua- Scholiafte tefte acut^ eft: quod Auienus fic traftuiit : Accipitris

Agmme citm cUufo ctrcumtiolttare vtdetur , vox .

Graccttlus, & tenut ctim flrtdent gutture Corui .
^cnique turmatim fyluis ualcdiccre coJiipiciantur,tum nefcio quid trifte, & fterilitatcm uc-
^cribus fcmpcr indicarunC •

MYSTI.

76i

V\y(s\s Aldrouandl

M Y S T I C A..

Gcntilinm
jdoiolf^tiia.

tAni c. 1 6.

Vcneri cu
damone ia
Graccalos
mutfiio f^-
ciera fan-
ciunr .•

Gi-
cur i

i Lc-

no colacur.
^ L.ii.c,29

j^nim. c. 1 2
Gracculi i
TlTcflalis
f uki,& cii^

V A M tiirpibus f«pc idololatri^ erroribus , D^monum prarftigijs &ira fefe
immerferit ftolida gentilitas,fi ex vlla alia re,ex hoc faltem in primis coftabic»
E6 enim dementiccdeuenit,vtcumauibus,vtcxiil:imabat,(erantver6 ab^n«
dubio Drmones in Gracculos transformati. ) foedus fancirentne agros uioS
depopuIarenrur,hocdft,ne fementes refoderenr,&grana fparfa legerct. HoC
enim de Venetis ' Aclianus narrat Adriam accolentibus, quod (cWica femf"
tes fa£tun',f irinas oleo tempcratas muneri Gracculis idcirco mirtere,& permulcere ftuderec.
L > cus CLim hspc apud eundem vera eHe fatctur, maiorem adhuc Dannonum impofturam)
iHufioiiem manifeftar.dum loris rubris propofitis Gracculorum greges extra fines manere di-
eit, ac duos , aut trcs ex vrbibus tanquam legatos ad eos mitti folerc exploraturos hofpitu^^
mMlritudinem,<?am9 vt perfpexere, inuitare & reuerti, ac ita inuiratos gregatim proficifci,
fi offas obieaas comederint, Venetos pacem fefe, & fa-dus habituros inrclligere : fm alper'
ncntur,& tanquam viiia non dignaretur dcgufiare,f bi pcrfuadcrc,cx contcmptu illofamei^
porrendi, quoniam aues tanquam muneribus incorrupta?, nec ex obie(a:is efcis quippiam cO'
mcdentes, in arationes inuolciit, & cil maxima animi accrbitare inucfliganres fementina d^'
pr.i'dentur . F \xc ferc ille,qua: ex ^ Ariftotele, mcdo ille liber vulgo illi afcriptus de mirabiH;*'
bus nempe illius fit : vbi tamen non offis, fed omni frugum genere propofiro Gracculos inui.-
tai i a Venetis.fcribirur, mulrascj,- farpe eorum myriadcs in eorum regioncm inuolare . Cfft^*
rum (\c\\u iftax Da;monum impoftura aftuque, vt diximus fida Iiint j ita fanc quod iam ^i*^
£turus fum,ftcli(iirarcm quidem etiam,acidoIoIatriam Ethnicorum demonftrat, fcdabfqti
dxmonum pra^fenria fieri meo \\.\(\\c\o potuit : Id autem talc efi: . Jn Lemwo infnUGrAccuU^^
luntttr.quod adiierfo vuUiti XPiini j vcrba funt) occtirravt locu^h.rum exitio. Aclianus yero id nO ^
tantii m de infulx» eiiifdem incolis tradit, fed de The/Talis etiam, ac lllyrijs , cum air : ^''^^'J^'
rum henejlciArios fe txiHimant Thrfpili, JUyrij, & Lemni.ob ear/j^ re?n his vt&um vrhes pMic e ^rdbt ^
dtm ejp decretum fecerunt ; vnde magna ex fartc locuHartim multitudo, veluti in nuhem coaBa wtrt^
bdtnry fmgts^, tncoUmes ad tem^efltuitatem deueniebant . J

VSVS IN CIBO.

L B E R T V S Graccufos in cibiim cedere,fed excoriatos tantijm ; OrnithologiJ^
ver6 apud Germanos efle tradir,qui fune a feneftris aharum turrium dimittantuj' j
g^^j Vt pullos Gracculorum e cauis exemptos in faccum , quem r nnexum habent , c'
*Z?^i^i/c caufarccoiidant. RufticiireminGallia MoanneBruyeroGallotefteGraccul^^

re c\h. c.i'L comcdunt.Bononia^ edam in fpro venduntur.Veru quid de carnis fapore dicani,non hab^ '

PROVERBIA.

GraccuUts
ad fidcs,

" ' " — Aitneruam, vel quoa aici loiec, yijinus aa i.yramy j j 1 coi», qui ae rcDU>

mium fibi pra?fumunt,aut fe ijs ; quas ignorant, petulantius audcnt \t^^-^^
re. Aldus Manutius, qui adagium ita exponit , vt nihil fit ftolidis, & '"^P^^^ jjj

w- ^ ho\m lireris , a Gracculorum natura detortum id efle aflerit , in^P^^^^^ .

fcilicet,&: molefe, atque obflreperar garrulitatis, eoque maximc, quia fui generis conue^'.^^
ament,vt mutuogarritu ftrepitus odiofior fiat : cum alioqui fides, cithara , atque id genus
« lih. 20. ftrumenta muflca filentium expoftulent,& aures attentas, ^ Aulus Gcllius etiam perS"''^^i,
jSiocl. ((ttic. ganrcr fanc prouerbium torquet iii quofdam pinguiore ingenio homines , fl:oIidaq.> Io<^*^
cap.vlu t:. te pr«ditos,profanos, rlfx^crHi^ , id efc,a mufarum (acvis alienos. ^ Polvdorus Vergilin^
^ln adagtjs. ^j^gii meminit,& in eos vlurpari air,qui illaudati fefc cum viris illuftribus conferrc,& amp

fimoshonoresaffeclarenonverentur. .
Gracculus Conilmilc fere eft, Koao/dV, t«7$ /LcJactici , GrdccuksinterMufas.qmfi indod^us int^
ftiiUinoSjinl-antiiTunus inter cloqucturimos.Rede id adagium etiam dicetur in ^^^^^^^-^g^

^o<^^nn:c oftentatione fefeia6tances,& viris cruditis impudentcr obftrepcntes. Confine huic
VideturiiiudVirgilij.

K^rgutos tnter Hrefit Anfer Olores .
Author Chiliadumhancquoq;fimiIiferemodo paramiam GracculomagisobHreperus pro-
wcrbialiter did poile ait in hominem importunaj loquacitatis . Item ilhid, quod Plutarchus
habet', dTnQctvdTipoc, jioAo/S , ineptiorad perfuadendum, veI,vC author ille traducic, homo cui rninus
fdet habeatur, ojuam Gracculo .

Tlieophiladi prouerbium de Gracculo , & Coruo, quod nempc abfente Graccuh Coruus ftt
plchir^\v\ Corui hiftoriaexpofuimus,ad quam ledorem nuncremictimus.
Refercur,& hic prouerbialis fenarius a Diogeniano :

A'« %oKoto<, 7rpo\ iLoXoiov i'Ca.v» , id eft :

Semper Gracculus afjidetGracculo »
Notatur ctiam ab ' A riftoteIe,vbi inter complura alia huius fentcntiaf prouerbia hoc quoquc
^pmmemorat : itcm alibi ita habet ; Jta/ xoAo/o 5 ttot) xoAo/W , ^ Gracrulus adGracctdum . Gra?-
^is eft trochaicus dimetcr, haud dubium,quin ex poeta quopiam difcerptus . D.*' Gregorius
^Jmodum eleganter liocce adagium vfurpauit,vbi ( H bene memini ) Eudoxium hortatur,vt
ciim viris doftis,^ probis conuerfetur,indodos contra &improbos auerfetur ; inquitautem
'^^o/oV.cTi 77ot) y.oAoidv tl^avm^fcc^^ t«$ TrapotfJLioLt^ dm^a^ , i(\c& iGracculum autcm ajjidefe Gracculo,
^udis (jr a prouerbio .

*0 . Illud infuper ^ Plutarchi,cuius antc ctiam mcntio fada cft, « dyiXcCiov igtv , « cT s jtoAo/2>«r«^ ,
^^^^%nonarmentariumQ^vc^Ar[\xm potms^nequeGraccu/eumy prouerbij loco in vfum CGiTitdc ijs,
S^i cum fui fimilibus conuerfantur.Gracculi enim gregatim degunr,& mirum quam fe inui-
cem ament. Euftathius in amicitiam vilium hominum quadrare dixir, vt D. ^ Bafilius ctiam,
Cmn ait : ^ibus potijfimkm dele£iantur eqtti ? mamfe^um qttodequis dcUaentur, t^qutU qutbus ?
non alijs.qukm Aquilis.Gracculum ajjidere Gracculo.vel ex prouerbioaudis. Ita fane, e^ Atticum Attico,
drprobitatis fludiofum eo.qui probitatem addmat,actuetur,deleflari puta.ltem aliiisiSiprimas.inquitf
tibi quoque in terrems dcderimus.ne fuflineas inter Gracculos primas habcre.citm Aqutla ejfc pvjjis.

Haud dilTimilis intcntionis prouerbiumcft,T«/;rf^z7«;7/ Cjcm ^qunndotacuerint Gracculi. Vti-
tur hoc idem D. ^ Bafllius : iyt^ ^ Trupo/juictv ipcCyfj,dKi<^cL ^iv dAndli , ^aA/^-a awro/uov , <?T/
ToVi aaopTct/ K.v%voi , ojav KoXom ai(07tv\(Tco(jiv . Prouerbio locus eft,tum do6tis opportunum efle,
vtde bonis rcbus,quam poffint cruditiffime diHerant^quando imperitis prius tanquam aqua ,
& ign i interdiftum fit,ne loquantur . Eiufmodi diflimilitudinum plures prouerbiales formu-
las * Aufonius elegantcr ita cxprcflTit :

SiVitulumTaurOyVelEquMmcommittisOnagrOy

Si confers Fulicas Cycnis^^ Aedona Parr^ ,

CaflancA corulos ^q/feSy Fiburna cuprejjis,
DeniqjharcTzetzacparafmia ttw yap tVi to/^ xoAo/o?^ <ppovTi<; t«s (^a'jiX^a<,^\(},t%qtiidemrn
^^acculi de regno curajft ^ locum habcbit de ijs,qui circa rem aliquam nihil plane opera:,auc cu-
ponunc. lii Lemmace fic legicur, oVoW xoao/o/s fia7t\^a<, xM<^nm i^iAmt^ j hoc eft,
^^^ntum Gracculi re^n4 cftrant .

E M B L E M A T A,

MBLEMA apud Alciatum infcriptum IMPARIHTAS , cx
' * Pindaro defumpCum cft , qui fic habec :

E'V' aiiTO(; iv TriTi^voli^ .

0\ i\alBiv at-^a Tii\o%v f^iTa/^atd f^ito^i
AflKpo/fOf d^av TToaiv^

Kpay^Tut itoXo/oi Ttmfwi vi/Mtreu^ idcft;
£f autem Aquila velox inter volucres
cito venatur, procnl innefligans
Cruentam prddam pedtbus fuis , u '

Loquaces autem Gracculi humili^ pafcuntuf . "^p V ^^*

fjcd Alciacus pro Aquila Falconem pofuic,& cum Gracculo Anfercm,acquc Anatem humi- ^^^^^^^^^
Pafccrc facit.Pindarum vero hic per Aquilam feipfum intelligerc commencacores volunc, uacchiliac*
9^od etiam ipfemec alibi , fed obfcure adraodura dixit,per Gracculos Baccfailidem Lyricum

Gracculum

^^tam. SicuciquoqucAlciatusindicat, ytMimt

In RhetO'

ncis .
raL

Giacculus
Graccu
lum .

Jn Episi,
ad Sudox,
^ Lib. d^
Tolyph.
GraccuIcLu
^Epm.ii^.
ad Ajrican,

Cycni ca-
nunt tacea
tibus Grac
culis .
^ JnEpin.
ad Celcuj.
* ^d PaU"
linim.

Gracculi
quid de re-
gno curat.
^Odc.s.Ne
meor.in jinc

m

iPP"

)oks, Copyright©2011 ProQuest LLC.

d by courtesy of The Wellcome Trust, Londor

m

Vlyfsls Aldrouandi

yt fuhlme voUns temem fecat nera, Falco ,

Vt fiifcufftur hnmi Gracculus, Anfer, Anas,
Sic fummum fcandit fitper afhera Pindarus ingens ,
Sic fcit humi tantum ferfere Bacchilides,

A P O L O G 1.

» V P P 1 T E R rcgem auium crcaturus diem fingitur pra?rcriprifl'c,quo omn^^
apparcrent : ciimq; aliac aquis fe abluerent , vt pulchriores viderentur , Grf^'
culus omnium deformofifTimmus defluentibus diuerfarum auium peniiis lei^
cxornauit, vnde pulcherrimus omnium vifus eft , & rcgiam quoque dignitj^
tem adeptus fuiflet^nifi No^ua primiim pennam vnam de fuis agnitam euul'
firtet,& mox ca:teras aues fimiliter. Priuatus enim mox furtiuis pennis Gt^^'
culus,vt erat initio,GraccuIus apparuit. Apologus fignificat,muItos rerum alienarum rapuij'
& furtis videri eos,qui honeftum natura,& laboribus poiTident. Thcophiladus Simocatusi^
*SpiJi.Thc bulam,fi veritatemlpe£temus,ad magnam moderationem nos adhortari fcripfit. Stmil^^^ ^
f enimymquity nos homines quoque nthil tnhac vita^ro^riumfoljldcmns.fcd breuiyquod hicagimus ,
^^J^P' poreyOrnatu fclitto fupcrbimus : morientes vero ijs,qu£ noHra non crant,prtuamur, Fac igitur (oC hr)lf
pe) vt pecuniam-r'r corbus nealiaas.e^r antmam immortalem excolas, Hxc cntm /eternayr immortalis i[ '
GracCLihis &CAtcramoYt:

Acropiciis. picus ab inuentore <
^la Tfend. hoim (eCc ditant. In quo fcnfu elegantilfunum carmen aliquando legi apud dodliiHmu que^^'
dam huius^ui poctam,qao in Srumamquendam,quifcripta eius carpebat, itainuehitur:
Jiogas quis is Jit in rneis fcriptis canis ,

^em vocaui Nitticortuim,quem voco K^egothelcn ?
IsStrttma qtiidam cH, Grucctdtis^^ Aefopicus

T urgidus Pauonis aura^gemmeis^ pennis.
Superum,inferumj.,faturtodij metavltsma
^ ^uimeumpanemvorauiti& latratfarinanL», j

^qI(, ^Pindarusquoqueadeundemapologumallufirtevideripotcfthisverbis olT^ Tptmipt^f^
^*^' uv^pt (pippeiv jtpiayoviCy (iV^oSv) fxi^vj-z^ id eft, neque rerum alienarnm cupidttates viromeltoresfunt ^^P.
rendum,edome/^icis inqutrc^. Reprehendit (iiam digrcfTionem Pocta^iubetq,-, vt quem fufcfP'^
Coiui, 6<r celcbrandum,laudetcproprijsvirtutibuspotius,qudmexalienis. Confinis huic apologoijj
Graccul. item cft eiufdem Aefopi,quo magnus Gracculus Coruis fe parem efleratus ad illos fe contij'
fe fingitur,fed cum ab illis vinceretur,ad fuos redijrte,qui indignati eum c^dentes dicebant,'^'
Qui homi "Coruos : fcd de hoc apologo abundc in Coruo diximus. Poflumus vero Gracculos (\^[
ncTGrac - q"e,homines vocareingenio polientes,&contraetiam defidiofos. In primo fignificatu'*
ciili ciidi. ftophanes y^^t ttcoc yi/-^^<^ vo/xtti <7i Si'^c dvS^pcdTrot , »0 f;^/ noAota^ oiTmdjuitQ-oty Trripvyictg n ix^/uiVyid^ ^
^ Jn eyiuib. quomodo nos ptttant deos homines , dr non Gracculos (id eft ingeniofos) qui volamus alas^ habem^^ ^
In fecundo vero fenfn facetiffimus eft Tul.ij iocus, cum in Pharfalia de fuga cogitabat
, peius,& Nonius dicebar,feptem adhuc Aquilas fuperefle , ideoque necdum animum cflc ^ '
Ciceroms fpondendum : ReBe , inquit TuIIius , moneresyfi ctm Gracculis nobis depugnandum foret : alij ^ti^
Picislegunt,vt&nosalibi.

DE GllACCVLORVM SPECIEBV^^
Et primum de Coracia .

VM Coraciam inter Gracculorum {^zc:\t% primum nominet * AriftoteW^^^ .
^ue ab illius pr^fcripto ordine minime mihi reccdendum efle reor,etfi ^^^jj,
fecus ab alijs recentioribus faftum videam. Vcrum cum corum pleriq,- iij *|
ius auis hiftoria planc difl'entiant,operarpretium omnino cdam mihi vid^
tur,prim u m eorundcm verba examinare, dein proprium adhibere iudicii^ ^,^
vt qui iftaic ledluri flnt, quam lubet, opinionem fequantur. ^ Bellonius m j^^j^

Rcccntio-
ru opinio.

Tur-

Ornithologiar. Lib.XIL J67

Turrtehus,nonnulIicjj alij Bellonijopinionetn ampleftuntur; Egocontra diligentius grauit
"tnorumhorumvirdrum verbaexpcndcns,tamen dubius diu nunquid,vel Beilonio,vel Or-
nithologo fublcriberem, reuera Ornithologum (equi cogor . Attamen differentiam harum
^uium non ex folo roflri colore, vt Ornithologus ixc\i : id enim exiguum meoi»jdiciodiffe-
rcntias argumentum eft,qui nempe per diuerfi anni tempora,& artatem in multis farpe muta-
fui*,fcd ex maguitudine quoque eiufciem expifcor. Pyrrhocoracis enim roftrum paruum enb
JpfemetTurnerusadmitdt : Coraci^quisobftxro taleelfedicat ? Quarevtriufquefuoloco
>conemdabimu$,exquadiuer/itateraquiuis vidercpoterit.€a!terLim vnum hiceriamaduer-
^cndusIc(5toreft,Gazam iMpa.KUv Gracculum maximoquidem,&euidenri{rimo erroreinter
!o Pi^etari . Gracculus enim fi pro fj>ecie fumatur, Plinio , alijsq,- Latinis Monedula efl, & Ari-
ftoteli Atl^wf .

S Y N O N I M A.

Pyrrhoco»

rax, ik Co-
racas , ut
Hiftcrant.
propru opi
nic).

Pyrrhoco-
racis roftru
Gaz^error

Gracculiis
in ipecie-*
qua; auis.

c

O R A C I A S Italis quibufdam Speluier dicitur, Bonoiiia? vocc cum Monedula Spcluicr.
communi TaccoIa,&: Tatula : circa Bellinzonam Pafon,alibi etiam, vc andio, zorl : Taccola .

Gallis Chouette,6<: Chouca rouge : Valefijsqui Sabaudicc loquuntur, Choquar vel

Chouette:fed 1(1*0 fynonimaalijs Gracculisetiamcompetunt: Germanis Steintahen,&'
Steintulen.

GENVS. DIFFERENTI^.

AR I S T O T E L E S Coradx inter tria Gracculoru genera , quibus pedes M funt,
primumIocumattribuit,&rollropuniceo,feu rutiro (id enim (pom}topvi'xc<; fonat!
^Nam quod rotundo dicat Gaza, id ex fuo addidit,) & corporis magnirudine a
^coyxiAoyZ fiuc Scurra,necnon A ^oko) fme Moneduladiftinxit.A PyrrhocoracePlinij colore,
& magnitudiue rofl:ri,vt ante diximus,differt.

1%

FORMA. DESCRIPTIO,

CO RN I CI S magnitudinem Coraciar Aridoteles aflfignat : quod fane verum erit, Magnitu-
fi de nigra pamphagaaccipiatur.Roflrum habetlongtim quatuorferc digitos , quo- do.^

dammodoarcuatum,GoIoris punicei,(eu rutili,qui interaurantium yrubrum&fub- Roftiaiii.
^^uura medi us eft . Pedes eiufdem coloris funt exceptis vnguibus , qui fimul cum toto cor- ^'^'J^^ *
Pore nigcrrimi funt . Iconem fequens pagina dabit. •

40

C

LOCVS. VICTVS.

O R A C I A S raro adniodum ad plana defcendit,fed continuo pr«ruptoru mon-
tiumcacuminaincolic.Cicuratur,fed uaIdeargrc.VefciturfimiIaexIaae,carne,pane,
& tritico,funilibusq5 alijs,mox quicquid apponitur deguftans .

MORES. INGENIVM.

i I HI Lunquampecu!iarefuperhacauemelegiflenoui:fedhoctamcnapud
' pia: memorix Camillum Palxotum noftrar urbis Senatorcm ampliinmum ,
Illuftriffimi Cardinalis Pal^oti germanum obfcruaui, quod inter alia,qu^ in-
fere!>at,damna,teneftras cum chartaceas,tuni uitreas etiam roftro pertunde-
ret,adeo ut d uianis quim farpiifime apud eu de ruptis feneftris accufaretun Coracias

QJodcummecumqtiandoq^ expcnderem>Gracculorumfuracitasininen- cur^ fcn^-

^<5m uenit,cuius caula Coracias forte etiam feneftras ruperit. p^^^^^ '

a... i

DE

)oks, Copyright©2011 ProQuest LLC.

d by courtesy of The Wellcome Trust, Londor

VlyfsisAIdrouandi. j
CORACIAS ARIST.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

I

OrnithologlaE.Lib.XlI. 76P

DE PYRRHOCORACE. Cap. Vlll.

PRopofitus nobis Ariftotelicus ordo expoftuiabat quidem>vt de Monedula niod6,de ordo.
fecundo nempc genere ageremus. Verum vt cdlata Coraci?^& Pyrrhocoracis icon
diueriltatem ofte'nderet,huius modo icon vna cum hiftoria hic ponenda videbatur:
quamantequamaggrediar,leaoremprim6admonitumvolo,vt Pyrrhocoracem aPico l^y^rhoco-
«laximo nigro,qui Ceruo ipfo vix minor eft-,& plumas in vertice gerit,cum quo a recentio '^^"^^'^^"^^i
, ^ibus quibufdam Gcrmanis turpiter confundicur, diuerfiirimam aucm haijcat. c^kiiiar .

'0 S Y N d N I M A.

Linius hac volucrcm voce Gr^ca Pyrrhocoracem vocat,quafi igneum Coruum vel " Llb.io. c.
vt^Beiloniusintcrpre^atur,Coruumrubrum.RhoetiquiGermaniceIoquuntur,Ta- ^
hcn propric appcllant. Turnerus Germanis appellari aft ein Eergdol :alijs dicitur *
Alprapp, quafi Coruus alpihus,& alpkachel, Vvildetul, Bergtul, Sreinhetz. Tahcr^'

GENVS. DIFFERENTIAE.

Yrrhocoraces, etfi in Gracculis minimc nominarit Ariftoteles, ( Siifpicandam cnitn
eft non agnouille.) nos congenerem Gracculisfacimus, iwique eo maxime,qu6d ab
omnibus ferc pro Coracia obtrudatur. A qua vt iam bis teruc dixi,coIore, & magni-

udine roftri dif-

err. An non etia
magnitudine cor-
poris ? Turnerus
cnim Pyrrhocora-
cein Cornice pau«
lominorcm efle te
ftatur ; Coraciam
Cornici paremef-
fehabcscxipfo A-
riftotele. Prajterea
^ Bellonius Pyrrho
coraccm, rubram
MonedubmCHoc
enim Chouca rou
^cConsit ) afnnili,
haud dubio magni
tudine nuncupat.
Monedula vero
velexipfomct At/-
X09 Ariftoteliseft,
& Coracia etiam
paulo minor. Vii-
de manifcft6 col-
ligo Pyrrl ocora-
ccm etiam corpo-
re toto minorem
Coraciaene,quod
fancinfignis diffe-
rentis argumen-
tnmeft.

Phyrroco •
raxvc ico
raciadifte-

24.

Ttt FOR.

w

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

770 Vlyfsls Aldromndi

FORMA. DESCRIPTIO.

TJ^^^^,^^,^^/-^^»"q"'t"PImiu5 qu^poftrenia vox iii miM

^ cxemNaribusdeeft: mirumquod pedcsctiamluteosnoiulixcrit: viidecerte maior
etiam lurpicio onatur Coraciani non cQh Etfi cnim eofdem Coraci.r rutilos non ik-
Macnitu- "^^"^ Ariltoteles : fat tamen illi erat dixiHb , quod roftri colore ab ali js Gracculis diffcrrcr. B
autem 1 yrhocorax Cormce minor,iVJoneduI? afqualis,Iuteis crurinn.s rollro,quod p.iruU
Etymum. ^ "^"^r"s, Belloniusin cxtremitateiionnihiladuncumdixit: c«tera ni-^ei^^^^^ VndcJio-
men ei a colonbus inditum videtur.

4*- T7 aIpibus,adeo vtpecuUaremMlpmm « Plinius fcripferit . In Anglia ptop^

^r^ A ^^^.[^"'^.^""^^^^^^•^^^^^^"etiajmontibusluraj&aureo Auernijp,nlij^

i..».c.o. ^ ^ BelIoniotefte,magnaPyrrhocoracumcopiacft,itcminCvcljdibus fnrulis,(&in Br«-
tarn»« littoribus. Alicubi apud Rhoctos hyeme tantum cernitur / Jibi vcro toto anno .

VOX. INGENIVM. PR/ESAGIA. '

PYrrhocorax auis cft cIainofa,aItrim vocifcrans, vt a longe aiidiatur. Vox eius , quani
Monedularacutior e(>,&magisqueruIa,MeruIarum 116 admodum abnmilis,<5<^qu?
. ...... .u .^"^ ^^""^" noiinihil accedat, Bellonius non cicurari tantiim dixir, fed huir.r

turi pr.Ha- naiii ctiam vocem edoccri. E-^ voIatueiustaIeprapfagiuincapitur,vtcuminaltura voIaf,tri'
gium.

gus augen,cum ad humiIiora,remifI'uin iri fperent.

V I C T V S. V S V S.

Bellonii Raniuora ctiam volucris Pyrrhocorax eft,& agros frumcnto confitos,haud fccus,

error. I ^ ac Gracculi,depafcitur. Non cedit in cibum,ni/i forte apud paupcrcs,& apudhoJ
- , ^^,,,^".^'" P""' tantum : Hinc BcIIonium apertc hallucinatum fuillb conftat, cum
ub, 10. peram n Iinij verba accipiens,eius authoritatc pr^cipuo fapore cOb fcribat, Nam verbaiH^
j^r^apuofapora^ zd Logopodem,dequoiilefubindeagit, non ad Pyrrhocoracem refcrcnd^

DE LVPO, SIVE MONEDVLA Cap.lX

r- ^^^f^ Heodorus Gaza,qu6d iam ad tocdium vfquc repetimus,Coraciam, GracCiJ
^"^1 ^.43 '"."^ Iimpliater , fcd maximo cum errore apud Ariftot. tranftulit : & * Pl^'
tr.^^. if)j» nio,quemaIiasfemperfequifoIet,apertcc6tradicit,qui,vbi Gracculupr^^
Ipecie accipit,non de Coracia loquitur , fed de Monedula , vt ex his verbi^

L O C V S

. ^^^^ luijuiLur , icci ae ivioneciuia , vt ex nis veru"

1 mms «^^- ^Af///^. Quomodo enim in Lemno,vbi nulli montes funt, vt qui '^^

iJdion.; alpium cacuminainc:oIunt? Verumhicdenuoctiam infignisilla' Bellonij hallucinatio in
* Lib. 6. dc reuc>canc^a efl: : qui fcilicet Spermologum Cornicem,Gracculu vocet,& Grac-

%Am,c,i, <^"lu»naMoneduladiuerfamauemftatuat. '

S Y N O N I M A.

tini,vtPIinius,Gracculutn,&Moncdulam: AriftotclesAt/WfeuLupum:IW-
i-f . nu '''^'°"^':chia,Ciagula,T3tula,TaccoU,Cutta,Pola:Gal!inetitCouchette»
Chouca,Chouette,vc Bcllonius h abet, vel, vt alij , Chucas , & Cboca. Germam Tul, Doto
Aclke,Raykc,Gaycke:Belg«,&maxiraeBataui,Cau,velKauu.

GENVS.

Ornithologlar. Lib.XII. 771

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

/ /

VrGiaccu
iusilCoiT.i
ce differar.
Vta Spcr-
mologo.

Vt^Cora-

VIjfsjsAldrouandl
GENVS. DIFFERENTI^

* ljh.6. de
tytul c.j.
Bclloni) er
ror.

Mt.

jdnt. trdi.
2.cap.i.

vjiov Ariftoreles fecundo loco in Gracculis nominat. Cornici nigrse oninino fi*
milis eft, adeo vt ex voce,& vi^u tantum diftinguantur. Gracculus enim na-
quamaut admodumraro adripas accedit,&a cadauerum efu m primis u-
bi temperat : Cornix contra pamphaga eft, & quseuis loca frcquentat.
Pracrerea Gracculus nifi gregatim volitat; Cornix fola faepe confpicitur.
A Spermologo magnitudine , voce , & roftri colorc : vt qui Gracculo multo maior fit , vo-
cem diuerfam edat, Cornicum nempe more,& roftrum albicans habeat. A Coracia,& Pyf
rhocoracc roftri colore. A Bei)juoAoyo)fiuc Scurra rurfus magnitudine.Boj^oAc/T^o^ enim Grac
culorumomniumminimus eft,

FORMA. DESCRIPTIO.

Onedub,quia nullibi non obuia,ita omnibus notiffima auis eft.Caput,pede5,
totumc^ corpus,& roftrum nigra funt : roftrum tameu circa narium forami
na albicantibus punclulisinfignitun Nigredo vero non adeo intenfa eft ,vc
in Coruo, & Cornice : Quemadmodum enim Coruinus viridem fplcn-
derc:itain Monedulade cinereo participare videtur. * BcUonius ciii^
Monedulam interCoruini generis voIucresminimamputat,maximc hallucinatur. Beo^.O'
AoQ/« emm flue Scurra,vtex ^ Ariftotele diximus,maior cft. ' Idem Ariftotclcs Monedulam
pro ingluuie gulam patentiorem propc ventriculum haberc dixit : Hinc etiam Albcrtus, ^9
quddim, inqut r, anes os Homaclj/fae mcrihabent Utum^^ ^appam (ingluuicm) tamen non habenh
vt P/cayCr Graccitlus»

L O C V S.

Alberti cr-
ror.

17-

Moneclala
feminaro
ilocuic.

Faracicas.

^L.y.Mct.

^roL.VlA
co.

Auari Mo-
nedulis co
paraci.

MOncduLr, feu Gracculi loca planaamantj&altilfimas vrbium,pagorumq; turres
habitant, in quarum foraminibus nidulantur, idque numerosc adco , vt in vn^
f«pc tarrecentum,&ampliusnidosconfpicias. Albcrtus Gracculos in arbor»'
bus etiam nidificare^& feptem paria quandoqj vnara arborcm incolere fcribit , fed is Grac-
culoscam Spermologo etiam confundit. Idem tamen Turnerus,& Belloniusafleruntj qui
bns nunquid hac in re fides adhibenda eft, le6tori dijudicandum relinquo ; mihi rcucra ni-
hil tale vnquam le^^um cft, nec ipfi id mihi facilc pcrfuaferinr.

MORES. INGENIVM.

* Linius author eft Moncduhm hominibus frumcntum feminadi rationert»
monftrane. Dicitur enim tam Cag^ds ingenij elTe^rt frumcnti , aliorumqo?
granorum, vbi fatiata fucrit, reliquia.s terra rccondat , & fpicas fubfequenf*
annoexijscolligatrquasciimitaq; homincsabillaaliquando comcdiUjT
derent,tum auis exemplo fcmina tcrraf mandarc,tcrramq^ excolerccocp»'
fc dicuntur. Eodem authorc in MoncduIa,aurf,argetiq^ furacicas pvxcip^^
mira eft: quare merito auis eo nomine infignita eft,quafi MonetuU,a moncta fcilicei:,quii*'
furatur. Memini e eiufdem ^ Quidius,ciim ait :

MtttdtA efl tn auem.quAnHnc (^ueque diligit aurum
Nigra pedesy nigris velata MoneduU pennis.
Ad hunc fcnfum ' Cicero in Decianum inucctus ; & rapacitatem cius manifcftacuruj, f^»,'
rd jnquit, non plus attrum ttbi quam MoneduU committebant. Gaudcrc aiunt hac aucm fricari ^
capite,quafi prurirec : vndc carncm eiqs pruritum induccre Albcrtus credidit. Atquc htn
forteveteribusIudicra,habitafuit, Pucrosautemijsolim ludcrc fohtos cx his** Pl^""^^^^
bis colligere cft : nAm vbi tlloadueni, quafi Patritijs pueris,ant CMoneduUyMut K^nates^aut Cctu
ctsdanturMbufcumUfitent,

M O R A L I A.

MOneduk,quia,vt diximus,aurum, & argentum cclat, ac furatur , auari pcrqu^^^
eleganter alTimilari poftunt. Hi enim in hoc folo toti funt, & omncm fuam \
ram collocant,vt alijs aurum,& argentum pcr fas,& ncfas cripiant , ^^^P}^^ (^^
fcondant,alijs ferucnt,& nunquam in proprium vfum conuert^tnt. Tam enim auaris cl
quod habent,quara quod non habcnt. A P ^ '

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OrnirhologKT.Lib.XlI. 773
A P O L O G I.

I V M quis cepidct Moncdiikm,& pcde Rlo aIligan*et,fiio tradidit filio. Hxc
non ferendo vi6lum inter homines,ubi parumper libertatis nadta eft , aufu-
gir,& in fuum fefe nidum recepir. Circumuoluro uero ramis uinculo euola- Monedula
rehaudualens, cinnmorituraenet,fccumIoquebatur: me miferam, quar liominesfu
apud homines non ferendo feruitutem,incautc me mea uita priuaui. Fabu- S'^"^*
la fignificat quofdam nonnunquam,dum fe a mediocribus ftudentpericulis
uberare , in maiora incidere.
29 Alius de Monedulis,& Columbis legitur apoIogus,non inuenuftus,qui talis eft : Monedu Moncdul?,
h in Columbario quodam Columbis uifis benc nutritis,dealbauit fefe, iuitq,- vt & ipfa eodem & Coium-
cibo vteretur. Hx vero donec tacebat, ratar eam eflb Columbam , admiferurit: (ed cum ali- b.T.
quandooblita voccm emifi(ler,tunc eius cognita natura,cxpulerunt percutiendo, eaqucpri-
uata eo cibo redij t ad Monedulas fuas. IWx vero ob colorem ciim ipfam non noflent , a fuo
cib6abigerunt,vtduorum appetens neutro potiretur. Apologus fignificat, oportere & nos
iioftris conteiitos efle, confiderantes auaritiam,prajterquam quod nihil iuuat, aufcrre farpe ,
&qua:adfunt,bona.

F A B V L AE.

AR N E N in Monedulam mutatam fui^ fingunt Pocta^ , quod cii m Minos louis, Ainc cur ia
& Europar films bellum Athenienfibus indixifiet, uariasq,- genres congregaflbt , in- Monedula
tcrquasetiamnumcrantur Sithonis inful^ ihcolas , h«c auri pulchritudine capta "^^f^f^-
hofti Athenas oppugnanti prodidiflet. Meminit huius fabula? Ouidius. . , ^ ^

Aiarmaream^ VAron, qtfamf, imfU frodidit Kyirne , '
Sithomsacd^tOyquedauarAfofofceratAurOy
LMutata efi irt Auem, qns. nunc quoque diligit aurum
Nigra fedes,mgris veUta Monedula fennis.

H I S T O R I C A.

3o

COlophonis loco hic lubuit adijcere , quod de Moncdula * Aelianus tradit ; qutndam * '^-^»*.
nempc deformem iuuenem SfartAjjanc auem adamajfe,c!r tn fummis delicijs hahuiffc^: Vb i ^^^*
noiinullos alios ftolidos hominum amores recenfet . Sed hoc forte maiorem admi t ,
rationemmcr<rcvideripotcrit,quod''idemfcrib4t,4</i?/f/?^»/^w/>?^/'^^^ Craccu- ^nUs.

hamatuvu.

Ttt 3 DE

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornithologije. Lib. XII.

DE MONEDVLA ALTERA,

Cap. X.

775

Tfi vna duntaxat ab oninibus Monedula depi£ta Hr, ea tamen auis,cuius raodo ico
nem dedirau5,JVIoncdular procul omni dubiogcnus eft,&' in eo tantuni ab illa di-
fcrepans,qu6d collumhabeatalbotorquecircundatum. Hocfortt illudfueritge ^ephania^
^^us,quod He(ychio,& Varino 92;?af'oVappclIari antc dtxijqnafi coron«tum,vcilaItem idcm i^oncdula.
fueritjcumeo i^enere, quodin HeluetiacircaTugium albocirculo tollumalnhientcdiftin
'^umjcstera alceri fimillimum,ex aliorum relatu Ornithologusrcpcririprodidic.

DE PICIS IN GENERE. Cap.XI.

p"^^ IcasGraccuIismeritoiure anneftendasexiftimauitCum quod eiufdem fermc Ordinis ra
*^ cum illis magnitudinis fint , tum quia eorum more , necnon & Cornicum inftar

affidua paritergarrulitate pra:teriuntium aures offendant. Acceditalia,eaq; po-
tior ratio, quar me magis mouet,roftrorum nempc fimilitudo, qu^e fanc Picas c p,^,^^. f^^^y
.^^^^*^^ genereertemanifefto inchcat. Etfi vero Piciroftraetiam robuAiflima habeant, dc Cominoge
ineoPicishifce prarferendi videantur,quibusfcilicet duriores quofuis arborum cortices ncie_..
perforant : Pic«tamen,quoniam corporismoIe^vnumPicummaximumfiexcipiaSjPicos
fuperent,eo iurc (altem primum locum merebant.

JE Q^V I V O C A.

KI«« inprimis PtoIom«ofluuiuseftPontiCappadoclici.' Plinius Onkm infulam c.lltpifci.
ertefcribitiuxtalftr()rumagrum:Meminit&CinaifisHiftri.r,vtnotat''Ortelius 'L.i.Hifi.
Cifla denique eidem vrbs cft flumini Aegos oppofita.iii Thracia: Clierlbnelo.vbi ^"il-

cam Picumnum dici tradit^eHeque aucm Martidicatam,fed quotquotextant authores Pi- q^^^ ^^^^-
Gum Marti facrum fcribunt,auem nempc a Pica longc diuerfam ,& fortc imprelTorum la- ^^,.'^
pfus fuerit. Facilc enim pro Picus VicAfaccre potuerunt. ZiTToi/aliqui No£luam,alij Picam Gaza Spei-
alij Accipitrem interpretantur. Itali quidam auem,quam Ornithologus Lanium vocat,Ga "t^ia.
^^mmarinam feu Picam marinamdicunt,qa6dcoIorumvarietate,&caud^ longitudine I^^^gcrtola.
Picam fcrc referat : alij Gazam Sperueriam appellant,quia prjedandi natura Accipitrem mi ^^-'^''^^^''^ ^'"^
Jjorem referat; alij RegeftoIam,quod nomen forte diminutiuum a Regazza fuerit; ali) Paf Maraeafse
^era Gazera;quafi PalTerem Picarium : Snbaudi MatagaH^e. Agalleautcm eifdem Pica eft : Agaifc.'' '^*
^llj PieGriayche feu Picam Graicam : Galli quidem Pie AncroueIle,quia vnguium hamis Pie Gray-
arborum truncis paffun adh^reat. Bellonius in Paleftina aues fimiles illis,quas Picas grileas, '^^^^-
^eu cinereas ( Pies griefches)nominamus,vidil]e,& aliam Picam Gallicc vulgo (imiliter ma- ^
^\nam dici rcfert,:i colorum vtautumat,diuerfitate,roftro guaruor digitoslongo, Gallin.igi
^*^more;quarc G.ill!naginem(Beccankm marinam)aliqui nominent:ego vero Picam
^arinamlongcaIiam,interPicastamendefcripturusfum. Nofcues quoddam Pici genus
ycarium cognominant,qu6d albo,nigroque colore indar Pic^ ferme diftindlum fir. ^ Ha-
^^Unus Turnebus Sphinges Fefto Picas dici notar,quia Sphinx Aeolice tt)^ vocetur,& hinc
S^^^^im apud eundem Picatos appellari,quanquam & Pici ex fe Picatos propagare poniint .
* ^^3redicunturmulieresgrauida?,ciim,vttellatur * Ari{loteles,variaappereie folent- ifque
jo ?Ppetitus Latinis Pic2yGrxcis x/oja, feu znrct nuncupatur . Qua? Picarum vero deprauata:
^f^'c appetentix' nomen fecerit, haud ira liquido conftat. Ego vero eam efle reor, qua? a Pli- ^ ^^^^
^}? ^onga inHgnis cauda defcribitur,& varia fiue non fibi concolor appellatur , hoc eft , qt^at Picad-
^'*3splumas,(^<rpennascandido,aliasnigrocoIoreoftendit. Nullaenimaliain Picarumge- Picare ^H.
^^te longiore cauda efb. Neque fortaflb huius opinionis incertus aflertor fuero,cum & Grx ^7^^"- '^•^*
f os XiWa:/ J^/ct ro TfoiztAov rn dici vidcam. Eiufmodi vero afFeftum malaciara pr^gnantiii ^^^^^^^^^^^^^^^
y ^'niodici^C^lius aflerit.Eftautemmolhtiesquafdam,& defeftio,quum knguentes mu- f^^^^^j^
^!^''cs modo hoc,modo lilud apperunt,adeo vt terram quando^fj,- nonnulJar , cai bones ex- sjji^^sHec,
''^ftos, cimoliamqj telle Paulo auidiffimc deuorent. Hinc x>nTa.q Gerhyllidas interpretatur, yint.c.i.
"^"«sC ^jcthyumautemporrumcapitatum quibufdam fignificat) Athen«us Latona fa- ^i.zMp.

cras

Pie Ancro-
nelle_-'.
PicaGrif.
Pica Mari-
na_..

Picarius Pi
cus.

c.io.

Sphingcs
Picic did?.

jy6 VlyfsisAIdrouandi

cras fcribit, quoniam pra?gnans id genus cibi appetiHet. Nafci folet ifTc afTc^lrus menfe a co-
ceptu plerumq^ tertio,ciVn foetus dehta in vterum ob infitam imbecillitatcm id alimentum
traducercnequit: vndefafta ad ventriculummultorum redundantia,abfurdorumappeten
Picatio. i\\ fequitiir. Galenus eandcin al?e£^ionem ^nrmiv^ id eO:,Picationem vocat,muIieribusc[,' ac
cidere aflerit {ecundo,& tertio a conceptione menfe, quia appetentia? organum ( id vero 0$
ventricnIiefl)I«fumfit,infanr!non fuppetenteroboreabalimcnticonfimptionem. Gra-
paldus a Picadenominari affecium voluit,qu6d auis varia appetere foIeat,»if7w & cri^'
sias ^\\\Q^\t.y vt C£tera taceam y exfiumimbHsmefcatnnonmlUfetnnt. Mihi Pauliopinio magis
placet, qui Picam ipfam hoc affetlu frequentius torqueri, ideoq; illi nomen feciflc fcripfit.
* In Tacc. Ab eiufmodi pa(fione,feu potius,vt Gaza vult, ab hac aue nnTav prouerbialiter dicimus de
ijs,qui varia appetunt, Sic apud ' Arifl:ophanem ot xnrdvTit, diruntur rt^t, elpttnic,^\\oc efl:, ^»^' ^
ae dcjiderantes pacem. Qj.io loco Scholiaftes & ex eo Suidas x/TTSf de Pica, aue vorace , omni-
uor3,& cufiosc omniadeguftante,&:demulieribus pr^egnantibus ciborum abfurdorum ap;
^ In Fcr/is. petentialaborantibtis, necnon&dealijshominibusauidc aliquid defiderantibus vfurpari
afleuerant, Item vbi iilzc ^ ciufdem Comici verba interpretatur Scholiaftcs, OtJTOx/TTa' ^^^*
<ro)V qdvi^m ^irct /^o/p/fw? '^6/5/«Af«p, x;tt2>, inquit, feV; Gv/uo) y^^l^ojuoii^tzTio rcav dfnim rMrnaTif
yvmizZ)v^K) iTTiOvumTov r/^^j'. Soletenim Pica,vtfuo I()Coditilurifumns,variosarborum fr^
^ ftus appetcre,& mox,quos gufl:arit, faftidire,& alios fubinde qua?rere. Plura de hoc fympW'

Lik.iC.c ni^telegereeftapud' Actium, vbi admonetquofdam abhedcra*finii!itudinequam x/c-jroi', '
* °' feu 'AnrQv Grseci vocant, id nomcn fortitum fenf fle, quod fcilicet vt illa dmcrds plantis,qu?-
cumqj occurrerint, vario ynodo implicari foleti ita mulicrcs pica la,borantes diuerfiflima edii
lia appetant,maxime vero oppofita^qn^ tum voluptatem^ tum tnllitiam guflantibus affcrur.
Qua? fanc etymologia ingeniola quidem efl:,verum nunquid vera, alijs di|!idicandum pro-
ponOjCgo poriiis Pauloc.-eterisq; Gr^cis,Latinisq;,qui Picam cundem afleau traduxerunf,
fubfcripferim,fuum interim cuiq,- iudicium relinquens.Carterum in huinfce vocis deriuatio-
ne illuddodt^iifiinus loanncs Gorr^eus admonet,qupd quamuis ^nr^ Picamauem fignili-
cet,non tamcn dc affeftione ilh loqucns quis picam reftc vertere poHit , nifi quadam Grae-
corum imitatione , idq,- flne idoneo authore, cum nemo vnqiidm Larine picam pro co affe-
L.i 5 .C.6. £|.„ dixerir.'" Plinius certc non Picam,fed grauidarum rnalaciam dixit . Quidam vcro non
Malaaa pjcain, fed picationcm interprctantur. Ha?c ille : fed quam benc inde concludat %nroLv nort
grauuiaiu. ^^^^ pjcam interprecaii ponc,quiafcilicetPIiniusivl non fecerit,prorfus no video.CurcnilH ^

fiGr«cisisafl^eausab aue,vtipfcmctadmittit,x/TTa dicitur,Latini.seadem licentia non d<?-
ricaproha tur Picam vocandi Medtempeftiuumefl:reIiquasarquiuocarionesprofequi. PicaBelgis,^
fta_,. nobis Italis etiam haftam ngniiicat,quam voccm non a Pica aue cui roflrum obtufum

fed a Pico detortam crediderim,cui rofl:rum ad perforandas jrbores loco terebr^ eft . Lvco

Vk^^' "^"^'^ garrulam dixit, qu6d ex quercu^quam per fe vocalc vetercs cr«-

n ^^„^.'debant,fabricataeflet,vndetortc"Claudi3nuscecmit:

gir.

Ltcet omnia vatcs ,
Jnmaiuscelebranda ferant , ipfam^fecandh
i^rgois trabibits ia^ent fudnffe Mtneruam :
^ec nemorts tantum vtnxtfe carcntia fenftt
Jiobora,fed cdfo Tomari louis augure luco
x^tborefr^fega tabtilas ammajje loquaces.

S Y N O N I M A.

VOD ad Haibraicam nomenclaturam attinct,eaprofe6t6 adeo confu|^
eft, vt pene nulla fit,qua5 non cum alia quapiam aue,uel quadrupedcuel ali^
'^^"^^"^^!^ confundatur,itavt qu«addu6turifumusSynonima,interarqui'
Zarzir. ^^I^-^HM "QC^P^f'^^»^^-^"^ l^iocloco reijcidebeant. Pro Zarfir, qu« vox aucfl^
g^g^^!^ aliquam (igniiicarecert^ volunt, alij Picam,alij Sturnum vertunt. Pro 0^ 5
Rah.im. Rah.^m , vel nom Rhahamach , quam auem Hebriei ita di^am innuunt,

Rahamah. qnod infoetusluos benignaflt,tran,sIatio vulgaris Porphirionem vertit,ali|, quosHebraft
noitrares lequuntur,Picam,fcptuaginta interpretes Vpupam. Ego nullam planc earu auium
ita ciici Hcorxis credicierim, fed Offifragam potius,aut Vulturem, quarum pietas erga fuo^
• Lemt.it. abomnibus cdebraracft.n^fc^^aiahquibufdapi Pica,D.Hieronymo Vulturappellatur.nV^
Aiah. Agur vario modo exponiwr , nunc pro Hirundine, nunc pro Pica,pro Grue , pro CicQ^^h
A^ur. . neciion cdaiu pro Paflere* 15arbarus quidam Auicenn» interprcs oro x/tt« habet Cacha i

obfcuri

OrnithoIogixXib.XlL 777

<>bfcuriquidamKiches& Albertus A(chytahcz,qui>idetiirn pluralis afingulari AC-

chyta, a Graccorum videlicet wrr:i , yt prima litera abundet , vel articuli loco fit . Pica enira ,
Atticis ^nrciy communiter 3t/aja6 appellatur,quibu(ciam 2/TTa,%/aya, W/x;A/5, fed vltimum '^^'^'^'^ •
jHud nomen Picac vari« propriura videtur : Laconibus jc» 03% , vt Hefychius , & Varinus fcri-
Dunt, quibus ^i(TynXK% , & %pxyym etiam Picam fignificant. Va^rinus x/a-o-af 6\c\ ait ^aca ro Etymum.

xa/ ^4Ta o-^pocT/jo T«T05 cr«;6c8-o£/ TT^oV cTt;y«7/*t'. **l{idoriisPicasitadi6tasvuIt,qu6dverbain f^^^*
*^jfcrimille vocis exprimant,unde etiam Pcrfius Poctrias eas uocabat,cum ait : ^ I^r^ T

^j^d fi dolofi fpes refnlfierit mmi ,
Coruos foeUs, (jr foetrias Picas
fti CAntare credas Pagajettm melos ?

Nonnulli Picam a Grarcorum 7rom^i<; deriuant, cum & nomen,& res ipfa cotiueniat, ro tto/-
3i/Aof nempc, id cft,coIoris uarietas . Porro Pica Italis Gazza, Gazzuola, Gazzara dicitur, &
'^icha apud Alumnum . Crefcentienfis alicubi Gazam vocat, alibi Aregazam,vel Aregatam,
'^ifi forte mendum in nodris fit codicibus . Kiranidae interpres Cremonenfis x/TTaj' Gaiam
^crtitjVcI Gazam,uel GIandariam,fcd Gaia,& Glandaria fecund* fpeeieiconueniunt, Gaza Gaza vn-
^ero adutramquePicamnomencommuneeft. SuntquiGazamdiciueItnt,uocederiuata a dc dicba.
>«5« Gr«corum, ideft,diuitijs,qu6d fcilicet Picamonetasrapiat, autabfcondat. Veriim
€go nihil tale in Pica unquam obferuaui , neque ab alijs etiam uifum legi . Pica Hifpanis Pi-
^ cazt appellatur, uel Pigazza, Pega, & Picata : Gallis Pie, laquette, Dame & Agan"e,quod po
ftrcmum nomen in Sabaudia vfitatum eft , & Pica? caudarar peculiare : Germanis Atzel , auC
Acgerften,quibufdam Aglafter, Aegelafter, Algafter : Gelenius Germanicc Agerlufter fcri-
bit,quafi Agriluftra,cum alioqum harc uox femjlatina fit.Germanis ^Mp uocatur EIfl:er,fed id
etiam caudata: foli compelit : Anglis a Pie, a Pij, ora piot : lllyricc Strakauel Kyziftela .

GENVS. DIFFERENTI^.

•RISTOTELES unicum duntaxat Picara genus agnouifle uidetur, quod
' forte illud fuerit , quod rccentiores omnes A glandium cfu Glandariam ap-
pellant. Nam& * ip(e Picam fitam glandcs.ciim deficiunt.colltgere^dr inrefofito- ^ Li.Q-Htjl.
rio abditas referuare fcrtbit . Variam cnim Ariflotelis «uo raram fuifle ex ^ Pli- ^^^- ^
nio colligere ed ita fcribente : ntfper^adhuc tamen rara , ah Apennim ad vrbem '
vcrfuscernic(Ppere Ptcarum genera^qu^longainfignescaudavarid appellantur. Ne-
^Ue tamen Pica gl.indaria Plinio incognita fuit; quiniino bina eius genera hcky quorum al- 0.1.42
^eri quinos in pedibus digitos tribuit, & facilius uerba Mifccvc teftatur ; C^od fanc poftre- ^
^iiumgenus nulliunquamuifumnoui. Sciotanien^^SoIinumPfittaciVliosiremPorphirioni ^ ff^/^*
S^inos digitosinpedibus afcriberc : alioquin nuUam unquam aIitemplQres,quamquatuor ^''^
. ^'gitos habercintellexi : quarefiquinosin Pica Plinius,in Pfittacis Solinus, alij deniqj in Por-
^ Pnirione obferuarint : ego monftrificas tales aues fuifte,& eiufmodi pedes ex mMnx redun-
^antiaobrinuiflecrediderim . NonnuUi Picasin f) lueftres, urbanas diuidunt: Vrbanas
^«rrulas efle , c«cos parere , uocem fubindc mutare, & quotannis caluefceredicentes : Syl-
^eftres totocorporeuariascfle penniscandidis,cinereis caeruleisq; mixtis,alis ver6 nigris,
; ^hafceeflc,quas Pliniusuariasuocauit. Vcrumhi toto abcrrant c^lo,ciJfm quam fylue-
uocare debebant, urbanam appellent, &quam Plinij uariam credunt, Glandaria fit.
^ cnim ex longitudine caudar , quam uari« fu« tribuit , liquid6 conftat . Non enim uaria a Pica varia
'^^'corum colorum uarietatc,qualis in Glandaria confpicitur,auis harc ipfi meo iuditio difta car Plinio
• i fcd ab albo & nigro , cx quibus «quabiliter participat tantum : qua itidcm rationc Pici ^^^.^' ..
^arij a neotericis omnibus appellantur. Atque ita Marcellus Virgilius Picarum aliam uariam "^*"^*
^^cat ; aliam uerficolorcm, feu Glandariam : & Perottus Sipontinus, Picarum, inquit, aliA alis
"^fio colore , &prdferttm caruleo depiSia &C. alia fub ventre alba, fuperius nigra , qua varia apfellatur.
^^fferuntitaque colorc Picap,&caud« niaximc longimditte,qu« in uaria duplo fcrc oiccdit^

^ecnonetiamloco. /- . . , ,. \

Ab hifce uero noftratibus Picis diuerlas in Occidentalis Indiae infulis rcperiri tra-
^^^^t , qui de nauigationibgiS in cas plagas libros confcripferunt , Turdis paulo mAXorcSy
^^^^ femper faliant,toto corpore nig;refcant,roftro Pfitfacorum fimiIlimo,cauda longa.
" ■ Verum

77S

VlyfslsAldrouandl

Verutn elurmodi auibus pr«ter faltstionem nihil cum Pic(5 commune eft: quarcmalim ii
P/ittacos eas potius reduccrc ,

L O C V S.

PTca» cauchtx in nulla non regionc obuiat funt : Glandaj-i* vcro in Batauia, vt audio»
vel non funt, vel faltein admodum rar«. Agroshsc tantum , oppida ctiam habi;
tant, adeo vt has (ylueftres,illas domcfl:icas,vtdiximus,haud incptc nuncuparcquif
pum queat. Picas ardituas egregic poetar vocant, quod in tcmplorum faftigijs frcqucntcr
intidcre confpiciantur, fed id de varijs accipicndum cft.

VOX. INGENIVM.

KI'T T A S xnrfe/Si^6,u * Pollux fcripfit,pro quo Francifcus Pctrarchalatinc pigoli"
re tranftulit. Vocfmfipins, vt'' Ariftotelcs iprodid'\tyCOMmuta?it exfmguUsfire dicbifi»
^ j quinimo vl A\hcrt\\^2Ldd\t^Jingulishortsdiucr(ar»eduntyidquCyVth\c3L\^^

Pica huma f '"^^ "(^!'^'^ dant. ¥.{{ vero earum vox adeo frcquens,& inconcinna, importunaq;, vt garfU *
nu (crmo- poetis iure merito appclletur. Illud tamcn fingulare obtinent Pic^,vtcuiu(cuinq;aniiiiJ'
rtm liilcit. tis vocem facillimc imitcnfur,tum maximc vcr6,Aciiano tcftc,humanam.QuodinlingU?
latitudinem AihenaruS, Pliniiisxatteriq; Philofopbi,vtin Pfittacorumtraftationc latiu$dc
cLirauimus, rcijciunp. Lingua: Pic« caudatar, qua: nimirum noftro apuo optim^ fcrmoncin
luunanum addifcit, hic lconem cxhibirc pIacuitantcriori,&poftcriorifpccicnigrap,vfquC
acj Muces,in (ummoacut2r,&aIiquantulumfiflir. AuguftusC«fara PicafalutaWi rd no-
•'/nxcn^s. nitate eamcmi iuirit,vtt|:iuiali hoccc^^Mardaludifticofignificatur-
rtca loquax ct rta dointrtum tc vocc faluto ,
Stmc mn vidcas tffe ncgahts ducnu.
AvTi^Sc tantam vocis diuerfi^

^ ^?" tatem Suidas pro dvT/tpdoyyov •
^ 1 icam exponit, quar paftoru ,

Pica ven.a» l*gnatorum,& pifcatorum vo-
tons voce imitatctur , etfi tamen ea-
imitatiir . dem di^kio Echiis quandoquc
cpithetonfit.NiphusPicas rc
fert venatoris vocem tam cxa
£tc fingere, vt canes dccipiat,
^n-ad, ^f^"^ hcros fuos crc-
Heiculcs tlant,eos pclliciant. Paufa-
Picaf vacc nias Picam pucruli vagitum,
dccepr js fi ta naturali voceexprcfriflcnar
iiummuc- rat,vtfacuiirunorum monftro-
"'^' ru domitori Hcrculi ccu dux
fucrit,& caufa inucnti filij Ac-
chmagorap. Cuius hiftoriam ,
guia infolcns cft , & ad propo
ntam voccra cxplicandam ne
ccfl'ana,cx authorc illo addcrc
placuit, cuius h«c vcrba funt :
f^Ictr^don jfuit hic dc hcroibus
Herculcs vrtus^cVtusfiUamnomirte Philh-
V^^^ontm nemvitiatamahHercuU Pbigdli/
libwat. memorant ; a fatre vefo ftatim i
fuerpcrio in froximnm montcm fi
ris cx^ojitam vna cum fucro : tbi
Vdgicntcm infantecum Pica imi^
turetHr,ad auis voccm.quod pucrf-
icm cjk crcdtdtjfet, Hcrculcm for^
te illtc ttcr habcntcm conucrfum ,
pcllAm ^afe genitum pucrum ,

Pigolarc.

OrnithologLT. Lib.XIL

779

Z^rl^f''^'^/^' ^^'f^^.^^^^^^f • etiam,quod de Pica Oppianusfcfeobferuaf^ CifTk flu.

icicribit,quodfciIiceth^diprimumueIutamatrcfeparatiqueru ad "'"^ '

r.T'^^^''"' luxtaarborcm cui illa in/ldebat, inuitaret, at dumin qu^rcndoin- Pi.a varia

X"^ A"'^^'*^^^ mox uocc rurfus uituli inftarmugiret,moxouismorebalarct,modo animalia.
aaimtar paltoris,cum poft pafcuaoucsad potum deducit,nbilaret,tandem perramosialiens 'mitatur.
10 leic mdendam pr«bcret, mirabundumq^ illum rcddcref, ranta cum in c^tcrk rebus tum in a
mbus,diuinar largitatis dona rcfplcnderc. Vcrum ut relidh uocis diuerf rarc,de intclieau auis"
aliquid dicamus, is cquidem talis efle fertur, ut multa, qu? de co tradun tur, ueritatis canccllos i
cxccdercuerear:qualeinprimisiIIudeft;quodpropofiduerbiobIitam,grauitcran<Ti,^^^^
»ioIcItiamq,'animitacita mcditationetcftaridicatur,&quandoqueuitamcummortccom-
«lUtarc : contra ucro fi ucrbum id perditum ad mcmoriam reducatur , miris modis ex hilare-
iccrcld tamcn * PIinius,& ^Plutarchus tradunt. M/tcrymc\iiit iWcynobilius (quam P/lttacoru) i o.c .4 j
non ex longinc^uo venit.fed ex^rejfwr loquacitas certo gentrt Ptcarum eft . K^damant verba.qtu lo^ ^ Lib. dc fa^
^f*untur : nec dtfc unt tantums fed diltgum.meditantes^ intra femet , cura atque cogitattone intenuonem
^on occultant . ConsUt emori vieias dtfficultate verhi, ac ntft fubtnde eadtm audiant, memoria faiiimA'
40 ^mesmirHm in modum hilararijt interim audierint idverbum . Plutarchus ucro haud obfcurus
Jtcm author mcmot 19 prodidit Picam,quf alioquin loquacifTima prius fuerat , auditis Rom« Pica
|>uccmatoribusobfl:upe[aaamcueftigioomninofiluiflc,ac uelut obmutuille, tantocK- irafi. cinatorum
jentio dies aliquot meditatam,repentc quafi expergcfaa:am,omnem eam buccinatorum har- ""^"^ «-
moniam, & numei os fumma omnuim admiratione rcddidi({c . Tonfor. inquit. qutdam tonfiri- P"»"^^-
nyhabebatantetem^lum^^^^^ Gracuma^pelUnt,is mtrsficevocalem,& g2ruLlal^^^^ Ptam,

tmpense Huderet omnes vocesfredere.nthUnon fonorum exprtmere conando . Forte euentt Z >«
vtctntadtuesquidamegerreturmulttstubtsaccinenttbus.cum^ promoretbi locorum Heret infiitio t Jt
*l»^squiaplacebant tuffuantumdiuttusprotraxere.AbtlladtePilattamuta.itav^^^

^^fuit.vtneeamqutdemederet.quanecejfariaftbifoletindicare, ^tbus ergo ante vox eius ustunc^
l^nttum admtrattont futt, ettam eo maiori , quod auditorium folitorum ca per^ere ita conttcukt Non
deerant.qutvenefctoeandemartemtraaanttumhocepaum frfptcarentur , Plert^ fonotubarumaudi^
tum etus perculfumputabant,dr attonifum.vna^ cum eo exttn^am vocem . Ferum mhiltale erat in cau-
fi. fedexercitatio,vtappart$erit,vtimitandiin fefe conuerfa , (jrvocemtanquam inHrumtntumconcin^
"anteyatque apparante . Subito enim rurfum emicuit nthil vfitatarum illarum.e^ veterum trnttationem,
fidcantus tuharum ipfis conuerfionihus modulans ; $mnesj^ mntattones, & pulfatiom numeros exprimens,
W tn animalibus inSetligi poffit facultatem a feipfo dtfcendi rattonis matorem hdere vimMuam doctlttd^
magtjfro aptam . Veru m quod Picarum genus eiufmodi vocibus sddi(ccr\di% aptius fit,mi-
^ nonfatiscon{tat.s Plmiusemmeam laudemGIandarijsafngnare videtur, vbi ita fcribif loc 4t
^fcvulgarisifsforma.quamuis nonfpe^anda. Satistllis decortstn fpecie fermoms humant efi, Verum

♦0 *^difcerealiasnegantpoJfeyquam quaexgenereearum frnt, qu^ g^^ndevefiantur : & tntereas factltus
i^fhusquini funtdigittin pedtbusiacneeasquidemtpfas.ntfi pnmtsduobttsannis. H^cille. Atcon-
H nofl:ra .Ttas,cui loquaccs habcre Picas,& quar fermone humano vtuntur,minimc infolens
^^>contrariuin ofl:endit. lara cnim Picas caudatas omnes docent . Illud etiam ingenio Pica-
'■^m afcribedum videtur,qu6d deprchenfar laqueo nihil praiter roftrum moucat, ne fi totum
pus moucrct,magis Iaqucuinconft:ringeret : qua ratione ita laqueum aperirc nititur . Dc-
'^lqueintcr alia,qu9 Picarum afl:umdocent,hoc minimc ccrte tacendum cft,quod idem ^ Pli- ^L.jo,t.^y
^*^s (cribit, quod fcilicet, curft diliQentius vtfum ab honrine ntdum fenfere , oua fua tramferant alto *

modQ . JSlamque Jurculo juper btna oua tmpojtto , ac jerrumtnato aiut gluttno jubatta cerutce medio
{0 vtrim^ Itbra deportare alio . Alij vcro , ac in prim is Albertus ciufmodi ouorum translatio-
j)cmdigitorumcommoditatiafcribunt,Plinioapertecoiitf3tffcentes,cu tamcn nulla iniU
^^^^ommoditas talis rcpcriatur . Vcrum nunquid ita oua transfcrat ali6,vt hi quoq; crcdunt,
minime cxploratum cfl:,quinimo parum vcrifimilc vidctur .

LOCVS. MOTVS. VOLATVS.

I C AE humilem pleruraquc, &rar6 altum voIatum*cxcrccnt,&huncdcniq; ^avm
Xr protrahunt,aIarum fcilicct brcuitatc irapcditaf . Qu« uaria dicitur, fi in agris i^tyVaodo

iianc,modo illam arborem,fin in vrbe,autoppido,vcl hanc,vcl illam ardem v^^^^^i
^prarfertimtemplorumcuIrainibiK infidcrc folet. Glandariaucro quam indc Agnlu-
' ftram

VoIawSi

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 Vol.l

i

nerat.cap.6.

Picae variae

vidus .

Glandan?^

jDrouidetia.

cap.i^.

"^Lib.z.de

cauf. 'Tlant.

cap.2^.

PaireraPi-

ca flcuora-

tus .

dc varietat.

rey.

Pica i can*

cro occifa .

Nidi fabri-

ca.

•Z;.4.c.io.

Libido .

ud Diof,

t "

quid.

''L.g.Hin.

cap. 15.

^hb.4-ge'

mr»€.6.

780 ' VIjfsisAldrouandl

ftram Gelenius vocauit , in aj^ris tantum, vel in arboribiis confpicitur . Sed vtrlufque inquic»
tudo,& continuus faltus (falit autem varia maximc,& caudam Motaciihr more perpetuo tcr
Proueib u m c mouct ) apud Germanos cum fuperiores , tum inferiores prouerbio locum (ccit . SolenC
k Pictrum enim ilii communircr diccre : Dcn Aexter en can zijn hippelen niet laeten, hoc eft, Pica iuoJ
motu . falcus ( f ilca tiones per incerualla ) obliuifci nequit, in illus , qui nunquam ingenimn mutaturi
funt , Simile ad ^gium eft hoc Latinorum, Acthtops non dcalbcfctt ,

V 1 C T V S.

'RISTOTHLES Picam glandibus vefci fcribit, & ^ PliniuS Picarum<liff«' J«
rentiam monftraturus fermonem htmAmmAiias addtf ere nonpofle^ ait, ({ukm
ex <i^enere earum fHnt,qu£ glandevefcantur : tanquam non omnes Picx hoc frucijJ
vefcaiitur : undeetiam Itali priuatim alterum geiius Glandarias appellant.

_ . certe Pica caudata omnino pamphaga e(l,pr«fertim fi cauear indufa domi flU-

triatur. Noii negauerim tamen in extrema fame glandibus vefci : inhiare vero planc non cfC-
diderim . Glandaria glandesinflgrii,& notabili in pofterum prouidentia, CLimfibi dcficer^
vidct ' Ariftocele, & ^ Thcophralto teftibus, colligic, eosq^ vt multi tradunt, maturos tantuifl»
& in penuario abditos refcruat . Qua in re prudentis patrisfamilias munere fungitur.Dicun-
tur icem Pica; (iuim alueos quandoque cibi caufa petere,& quofuis acrodryos frudus,fed ho5
ut guftarint,fubinde faftidire, aliosq^ in diucrfis arboribus qua?rere, guod mco iuditio utriqu^
coiuienirepoceft. Variauer6prarterfruftu$,carnibusquoqueuefcitur.Namquod AlbertijJ
PaJ]< rcm d Ptca dtuoratum : &*^Cardanus orjgne gems autum carntuorum tnfrm ad aucupitim p&ff
dkk^vnde (ir Pkas etiam.quod Papres edant : id huicpotius,quam Glandari^ attribuendum exi-
ftimem ; quamfcilicettencrisfluoque GallinarumpuIIisaudio infidiari,& cancros uenai'*'
undealiquando dCancro,quem c fluuio abreptum in arborem uicinam portaucrat, coU^
fub illius forcipibus compreflb mifere interemptalegitur •

NIDVS. GENERATIO.

1 C AE , fi Alberto, nonnullisqj alijs credimus, in nidorum conftruftjonefit^'
gulari aftu , & maximo artificio utuntur. Hos enim fprnTs forisobfidefc tri'
dunt,bina fbratmnainop^^ofi lateribus,pro ingreflu fcHicetunuin, alterui^
proexitu,&quod maiori admirationedignumeft,bmosrudosfrequcntff
extruere, ut qui pullis infidiantur , dubios reddant, nunquid uerin hoc, ueU^
illo oua depofuerint . Alij uero ad nidi conftru£tionem loca fpinofa elig^^^
nidum intus terra obiinere, foris in circuitu, infra^j ac fupra horridigmiis fpinis diligentim^^
fa;pire,atque unicumduntaxat foramcn,idq,-ar6^iifimum pro introitu reIinquere,oua "^*'?',^
nidus ab hominib^isledulo afpe^tus fuedt,ali6 transferre fcribunt . Alij deniq,- bina in ni^
Ctiam foramina cfle uolunt, uerum non exire per alterum.ut uohiit Albertus, fed caudam
id tantummodacmittere. Ruft ci aucupesq/fuperhacre a meinquifiti^eiufnodifabricX^f^
tificium Picarcaudataj compecere refponderunt : & reuera quo magis ijs credam , facit A^! 4^
ftoteIes,qui ?'icsl^ ( Glandarias enim uti dixi,tantum agnouit ) difertiffimis uerbis nullius aft*^
fa6la mentione in arborihm ex alo herba^i^ autem fymphytum pactr^um * Diofcoridis,&
lonea dicitur Venctis teftc ^ Hermolao)/?///'/^»^" (uulfa ntdum fibifaccre.eij^ tnteriora ex vtllo co^'
Hernerc, & alibi, ex pilis,^ lana tantum fcripfit . Quod modo ad libidinem Picarum attincf^
in eam cquidem maximc procliues ftint; unde Graipmatici itioskv interpretanturetiam

uoluf^ate conciperc. ' Ariftotdcsdua circitcrnouem numcro parere,& ^ aliasimperfe^? |
& c^cos pullos excludere , cumg^ paruac fint corpore muItOs tamen progenerare prodidi '
Quod etfidcTjlandaria dixerit,caudat« ctiam competit .

SYMPATHIA. ANTIPATHIA.

PV L L l Picarum nefcio an ob latefttcm nos aliquam amicitiam , an uero quia
fibi aliquando par pari reddendum iri,parentcs fuos in fene(Si:ute ut muffi prodideru^j
pafcunt,& quam illi in iuuentute,hi uiciffim in fenea^utc opcm pr^ftant : Vtjit elt >
fane infigne pietatis in patcntes annis obfitos, & uiris Chriftianis imitandum argumetutn

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

c

Ornithologb. Lib.XlL ^Si

Pica , Cornix , Gracciilus tcfte * Ariftotele pngiiatit cum Aquila . Harc autem deuorat illas .
Pica etiam^vt idem tradit ^ alibi ab Alucone, 3c Viula nifeibtur,

CORPORIS. AFFECTVS.

PILEPTICO morbo Picas eriam laborare nonnulli rcferunt : Sed nun-
quid id vtrisq,- , vel priuatim vari<^ competar,ignoro. Cui,tefte * PIinio,quot-
anniscumfcrunturrapaf,vtcaIuefcatpropriumeft. Rapa autem,vt idem
^ alibi fcriptum reliquit , duas habeffationes : vere fcilicet primam ante ca-
lendas Martias,fecundam menfe Augufto , An modo bis quotannis calue-
1» ^^f^^r^^^y^ fcat Pica , vt Plinius docere videtur , an vero femel tantiim , & tunc num in
Vere,vel potius in Augufto,dinficile iudicatu eft. OrnithoIogus,qiiem hac in parte libenter fe-
guor,femeltantum,aque in Augufto caluefcere cxiftimat.

CAPIENDI RATIO.

»RESCENTIENSIS Picas retibus etiam capi fcribit,aIioquin eodem quo Grac
culi,& Cornices mododecipiuntur. Addit Crefcentienfis cum Accipitribus qui-
10 bufdam etiam capi.quos inde Picarios Bud^cus norainat .

C O G N O M I N A T A.

OMINIBVS antiquitusetiamauium nomina imponcbarrtur,ut apud
* Ariftophanem videre eft,qui Chercphontem Vefpertilionem,veI,vt alij ver
tunt, No£tuam,vt fuo loco diximus,Syracufitium Picam nominat , quod in
(T ^^^1 ^ foro,vtScholiaftesannotat,frequentiLisverfari lbleret,ideoqjab Eupolide
1 -^^^LS^ ioquacem traduci. ^ M. Varro Minutij etiam cuiufdam meminit,qui pa-
Cr*4J^4»^50i% ritcr Picadiceretur,cuiusverba juodiucunda fmt, &rifum legentibus mo>
ueant,& ad rem appofita fmt,adi jccre placuit : Imus, inquit, vemmus w vtiUmjht Affmm cUu
' dmm Augurem (edentem tmemmustn fubfellijspt Confulijiqutd vfrs popofafet, ejfa pr^fto . SMat
ad ftmrtram ei Corneltus MeruU^ConfuUri famtlia drtus,& Ftrcellius Paud Reatinus : addextram Mt.
nutius Ptca, dr CM. Petronias Pajfer . ^dquem cum aca fimus : Axtus Affius frhrtdens: recms ms,
\^Q^\X.yintuumormthona,vhi fedesinter aues? Fuitpra^tereaThraciajquidamrex Hecub« pa-
ter,nefcio nunquid a Pica,an potiLisabhedera,quar x/Wo^: Grarcis vocatur,Cifl"a?usnuncupa-
tus,quem Caracinus primus Macedonum rex in prarlio vicit. Ab hoc Hecuba Ciflieis ' Virgi-
lio nominatur,ciim ait : Nec facc tantum Ciffm fragnans ignes enixa iugales.

AVGVRIA. PRAESAGIA.

f N portcntis quoq; fermonis fignificationem habuifle Picas Ezelini exemplo
* doccmur. Cui in Feltrinos moueti obuiara fa6i:a,& in humcros eius delapU
populum , cui plurimum in loquendo ftudium erat, voluntati fu» fefe com-
miflurum portendit . Paulo enim poft, antequam ad mGcnia appropinqua-
ret le^^ati ab vrbeoccurrebant^omniaq,- ad nutum eius pacata denunciabant.
«^»0»^^ SuntquiPicameammilitarifignoE2eliniinfediflbfcribant,camc^:manum-
terceptam,&inaugurijomenacceptamipfuminexpeditionibusfuisferiofemp^^^^
cumtulifl-e. Imbremplusfolit6ftridens,certoportcndcre veteribus Pica crcdcbatur,vnde
ctiam ab eifdcra pltiuia: auis dici merait

cap.i.

Ranacjui-
do fericur .

Quotics
caliiercaE.

'^Lli.c.i^.

Accipicer
Pica luis

V» Aiiib^.

nus Pica^

didus , SC
cm.

^Llb.-^.de
rernH. c.i.

Minutius
Pica.

Hecuhx
parer Cif-
lajus ditV.

Hecijbi_j
Cillrs di-
fta.

neidj.

gurium.

Pliuiiai

$0

HIEROGLYPHICA. MYSTICA.

OMINEM quifcmetipfumexoraculirefponfocurarct,Pnfcihominemfi- Homo fe-
gnificaturi,PicamteftcdroApoIlinedcpingerefolent,qu^laur.tJiumorom^^^^^^^
L.,.,.. H*r «-nim ciim atgre habet, tale tohum m nido portat, atqueit* ^

Oi

1 , ricam tciic wru /Tjjuu... — ^^,..,^^— .-

generet. Hjeccnimciim atgre habet,tale tolium m nido portat, atqueit* ;

«2»^^ *^QuSmodumver6Pfittacuseloquentixtypusenimeruit,vtfuoaliqu^
3ok:c^Snftra5ima5,itaPicagarrulitam,ac ioquacitat.s bcroglyph.cum veterjb^ „
fitfi enim ad hum«na ycrba ei etiam docilitas fit, non umen ita hquid^. ncc ita co «

7B2 VlyfsisAlclrouandi

10

PrutacuSjloquitur, fed quadam omnino raucitate fermonem ohfufcat, & pra?fra£^:o (bno fyl-
I.ii-i.Ts cnunciat : eftcjj memoria minimc tQnacii vtnifi quar didicit, frequenrius replicari audie*
GariMli Pi-rir,f.icil'>: obliuiicarur . Vnde etiam prouerbialiter rUdis plebecnla garrulos homines Picas co-
c? diCU. gnominant,Q^iare D,ConfaIis Poncede Lcon Hifpalcnfis, intcrpres & Scholiafles S.Epipha
Pica Bac-pjj pjj^arum reLtius.quIm Picorum naturam muiiebri loquacitati comparanechifce duo-

K^ntiquam fyluis fropdofo a/:rohdrequercum

Roflro Vicus auis parunU ddacerat ,
FAmina fc^ iuftx dcCunt cui corpore vires
Mortifrum fmo virus ab ore iacit ,
Haud aliam etiam ob caufam,quam ob garrulitatem Pica Baccho facra habebatur,ut Plutar-
chusteftatur. Ebrij enim,5cqui illiusDeicuItoresfunt,dicacitatepIurimLim valent, vt re(3:c
*Hi.Splfi, * Horatius monet, ubi fic inquirit j>

Foecundt calices cfuem non fecere difertumf
Bacchiis Alij uero Picam BacchodicatamuoIunt,qu6d intriumphis(anteeiustcmporaenimcxfu-
piimus Im peratis hoftibus triumphalle quempiam liecdum confi-at) maximusclamoreleuaretur,vel
pcracor» quod in eiufmodi triumphis,omnibus <Sc triumphanti etiam ipfi fua exprobrare uitia lici-
tum foret ,

Mendacij Pica uero varia mendacij, & funulationis hieroglyphicum eft, qua? nempe parte anteriore
fymbolu. candida amicum purum,& fyncerum afFatu primum fimulet; mox pofteriore nigra,ueldeci-
In (uTiula- piat,ucleludat. Hucpertinetantiquiifimumilludfapicntilfimi PythagorJKdi(5lum,abhacaue
toresdidlu jefortum, t<vp /AiActvHpcov ^« ywacL^cn^ hoct^^rmnime guHandum ex tfs ^ quihus efl nigra cauda ,
ryt agoie, jj^j^^jjj. ^^^^ admittendos in amiciriam hominesfimuIatores,(S<: diffimulatorcs hypocritas.
Quod vero admendaciumfacit,TryphonGrammaticusait, to' -^wSoc, iv loi^, C^auTOig f/^i-
MiviTA/ , id efl , mendacium quippe tn extrema parte nigrefcere ,

P R O V E R B I A.

•W" TF" I T T O O' P O 2 fcu Picifcr uulgare conuitium vid etur in hominem infimum ,&
*//z^On; defpicatiflimacfortis. Siquidem ''Demofthenes Aefchinem hoc nomine abamj- :

proCtcfiph -^^^^ cuIiscompclIatumrefert,& v.rm(popoVy^ubd Picas,&uannoscapitebaiularet,qui-
Pica , businmyftcrijsBacchanalibusutebantur. Picaenim,utdiximus,Baccholacrahabebatur,&
vannus in' uannusinomnibusmyfterijsadhibebatur;undeetiamdicebac Vcrgilius: .
myllerijs -^- Et myfficavannus laccht, '

Bacciu. niud ^ TheocritidePica?loquacitateprouerbiaIiterfi:riptumcft:

InHod^- St/unou Xa,mv ttot oLnd^ovex. ntjacL^ iptaS^iPy

^^^^^* OvS''' tvr07r^<; x.VKi'0tai, idcft:

Haud faseliLacon^ Vhilomelam vttrouocetvnquan*
Pica , ncc argutis Epopa ohftrepat tmproba Cycnis .
^ Eiufdem prorfus fcntentia^ eft , quod in eadcm Eglogalcgitur , ncmpe :
^<pn^ /2ofx/sZ}v TiTTtyoc, ivavTtov, idcft: H>i»o>i:ii
SctlicetobfirepitansargutdivefaCicadii,
Nam & hifcc verbis paftor quidam paftorem alium,a quo prouocatur, contcmnit, Quadra-
bit vtrumq^ in eos,qui cum long^ im'paribus certant , aut longe prseftantioribus negotium ft-
, ceftunt . Planc etiam cum hifce d\dd% eft illud ' Galeni^ h\nTa. Tm a-r.^tpnvct ^ifjAixkva. , id eft >

]'r ^^^^ '^'>^^/> , de inepto fcilicetimitatore diftum . Videtur autem Doricum efle prouef-
'JI-P'*J- bium.QuidenimconfonihabecobftreperaPicacumarguraSircnumuocc?
Prouerbia ^elgis priuatim vfiratum eft dicere Den Aexftcr en can zijn hippelen niet lacten , hoc eft i
Belgica. Pica faltationum fuarum obliuifci ncquit , lUa enim velit,nolit, femper falic : cuiadagio ilma
Horatij fimileeft;

Ctiuw, non ammum mutantj qui tt^ns mare currunf ,
Itemillud eiufdem:

,^:luo femelefl imhtarecensferuahitodorem

Vcfta dtu, - ' .

Ijdem Bcl^T, ubi nihil temcre vulgo di<9:itari,quod non uel aliquid faltem ueri contiocatj
fignilicarevoluat,dicerefolent,Daerenis foocleijnen Aexternijet,of hij heeften Vucinicli
boncSj h jc eft, nuUa adeoeKigiu Pica eft , quic non ex aliqua faltem fui parte variet : quali di-
ccrent , ctti qua: dicantur omrtino a vero aliena «fle videantur , ueritatis tamcn aliquid com-^

Scaliger

Ornithologfa^- Lib.XIl. ^Sj

^'cjli^er den*qiie prouerbialiter Picam iilbam dere infolentiiWra^,* & nqnquam viij,ncni' P>a [alba^
P^^ieiudicciiifl-tv^incarruptodixit: raaus.

M E D I C A.

I W^S^^ fuHorum Ptcji cfum vifum aagcre dixit . Quidam excoriari eas iuKent,vt i-acilius.

concoquantur. A plumis repurgat2e,6<:exenterat^,<l in vino albo ad confum-
■"Jm^^ ptiojicm cius 5 & carnis ab ofTibus feparationem deco^lar fimul cum iure te-
r^ntur/oliq^ ita per triduum exponantur,& cum carpia,feu fubtili linteolo,CLim opus eft, ocu-
^ ' applicentur, egregic* . Afperitatem eorum, obfcuritatem, ruborem, & dolorem tol]ent,&
fpiritus remperabunt. ' Gordonius Picam vnam', vel duas, vel plures integras in olla noua vi- ^Cap.de W/.
fteata,luto diligenter obturata in fornace torreri iubet,adie£la cautione , ne adurantur, vtfa- imbeclll,
ciliiisinpdliaem conuertantur. Pollinem hunc,velin collyriura red tdum,vel per fe folum
ocuIisimmiiTumyVifus imbecillitati egregic conducereaffirraat . lllud enimde Picis peculiare Picxoculis
*o omnes fcribunt,vtquomodocunque fumptas , vel adhibita vifji conFerant . loannes Gocu- quocuquc
rotus,quemdiximnspuIueremex aqua f^nicuHcaliginofisoculis inftilLiri iubet , Hquoremq^ ^""^^
ftillatitmm e pullis Picarnm chymico vafecolleaum^vifum infirmum , & hebetem corrobo- ^^^"^^^^"^
rarefcribit^&acuere. Rylfiusliquorem itaexceptum c Picis minutatim concifis , conferre ^"^^ ^^^*
aitoculisrubefcentibus,&obfcuri5,Ieacomataeorum,vel pterygia, igneroc|j facrum,quem S.
Antonij vocantjlinteolisexeomadentibusfarpeimpofitisreftniguere. Rafis fel Picxoculis Fellis vfus.
imminam,qui per niuem ambuhnt, ab ea non offendi teftacur, oua vero ficca trita oculis im- Oua .
m!lfi,albuginemeorumcurare. NonnuIIi auem viuamin frufta dilfeaam laborantibusar-
ticulisimponunt. SuntquicombuftaminolIafigiIIat»a, quocunque modo datamad nydi-
lopani, cardiacam, & melancholtam ex caufa frigida , necnon , <k cancrum in membro virili
jo fanare velint . Kiranides cor Pica? cum radice cyifi , fiue hedera: geftatum contra(5i:is njulieri- Cor .
bas,& difurix mederi nobis author eft,& multa alii a^ducit,qu2c quod fuperftitionis non fint
e3ipertia,lubens prajtereo.

VSVS IN CIBIS.

} A S I S carnem Picarum,vtnimis calidam,§c tanquam ahominabilem a men
fa reijcit, pullos tamen recenter nidis exemptos a pauperibus interdum edi te
ftatur. EtAthena?usdeopiparoTothyisThracumRegisconuiuioIoquens,
inter alias aues,Picas etiara nominat.Demetrius Conftantinopoliranus Pica- g,s conui-
rumcarncm Accipitribus vtiliffimameflefcribit.Quievaria:dicuntur,in Ita- uium.
lia quod fciam non eduntur : Glandaria; vero non Bononias tanttim, fed vbi- Gla&dana^
^is etiam in foio veneunt 5 fed quonia etiam dur« carnis funt,a pauperibus duntaxat emutur. ^^"^*

F A B V L

PO E T A E , nouem Pieridas Euppes filias , vnde Euippides uocanmi-, in Picas mutatas Pieri Jcs in
fuifle confingunt,quia cum Mufis de cantus exceUetia in arenam defcendere auf^ tuif- ,
fent,indeqrPicis loquacitatem,human2cq^ftudiuinhngu«reraanfiflei undeStatius*

i jiorno •ucrfd cerumine PicA .

* Ouidius hanc fabulam ita profequitur . » Uh. f.

JO ptermhai genmt PclUisdiuesinoris M^^,

V Vxonis Euippe mdter frit *

"^^etnrurfus:

Atcs eraty ntmero^ nouemfuaftta fterentes
w inQiterantrmisimttantesomniaPicA.

^^rurfusinifine, ,
Ridtnt Eaipidesyfp^nunt^ minantta verba :
Cenatdj^ loqui, & magno clamore proteruas

imentaremarms.permasextrefcrvngues Jffcxe^t

784

Vlyfsh Aldrouandi

Affescere fuos , op^rin ^ hrachia plumis .

K^lteraj^ altcrins rigido concrefcere reBro

Ora videt : volacres^. muas accedere fyluis .

PUfjgere dumcj^ volunt, per brachia mota leuatA

Acre pendehantnemorum couuitia Vic^ .

Nunc quoj^ in alttibus facundU pifca remanftt,

Mauca^garrulitasfudiamj^ immane loquendi,
HincDantes Poeta Hetrufcns Caniopem Mnfam, vt verfus condenti meditanti^ faucat,&
tacilcm lcribendi canendiq; venam fubpeditet,hifce verfibus inuocat :
MaquUamortaPoefarif^rga

O fante Mufe , foi che vof ro fono , ^
Et qui Calliope alquanto furga
SegHftandol mio canto con quel fuono
BicuilePichemifero fntiro
Lo colpo taU che defperar perdono ,
Atqj iftarc de Pids di6ta in genere fu i1iciant,nunc ad particulares earu hidorias me conucrtQ.

DE PICA VARIA. SEV CAVDATA.

Cap. xii;

S Y N O N 1 M A.

KiWa T" TT ^!^ ^ ^ A 4 nomina, qua; prarcedenti capite, ceu alteri etiam comunia de-
Pluinc luis ■■ ^'^^"^>''"^^ potiirimum competere exiftimamus. K,W, yel Griccoru ad hanc

^ -m. quoque potuis,quam ad aliam pcrtinet. Latinis Pica varia,feu Pica caudata dicitur.
Ragazza. PhHiia? auem veteribus didam^hanc eHe credunt . 1 talis Gaza vocatur,& Gazzola ;

Dononi^ Kagazza,^ Putta. Reliqua fynonima antea pofuimus .

GENVS. DIFFERENTI^.

V AMVIS Pliniusexbiiiis,qua:recenfet',Picarum generibus primiim Glanda-
nam nommet,ceu humano fermoni addifcendo aptiorem : nos tamen variam, Quas
wto krc corporis colore ab illa diftinguitur,defcribendam in manura aflumpfiraus.

FORMA. DESCRIPTIO.

lAGNITVpiNE Monedu!« eftcompar; fed ob caud« longitudinein,
. ^u«perle(oladodranremIongaeft,maiorapparet. Ex primo intuitu i"'
teromne amura genus facilc agnofcitur. Roftrumobtinetnigrum,craf- .
lumq, cums pars fupenor inferiori paulo longior eft,at<)ue iii acutuin de- ^
imit: Oculosnigroscandidocirculoobduaos, Caput, dorfum , coIIuid»
L^^^t^m P^*"^'^'^?' f^Mora, caudam, pedes, eoruraq,- digitos, ato; vngues aterrimf ■

Sa & Qi'^'".'^'^ albedmem vna cum caudar longitudine fi demas, Cornice diceres.
nemne vmuerfum a principio roftr. ad vropygium ufque«quc longa , dodrantem

Sud.n^ longitudmem nonnuUi m capitis exiguitatem reijciunt.ut ciu pro paruo ca- ,
dSuZ?"^r/'''r"'°"""'"' = ''"°'^ tamennon eft uerifimile: fortLdcomfflO- ^
Mediscanill "';''!'-S'''"f'''' TP""' portione alas admodum paruas habeat.

erant,adSmZl'*f'' ' "''°''S'°''f'.^i"-.^''I''*'**<^ dehacuolucri dicendafupcr-
, "J"-'«omniaferequa:ingenerahhiftoriadiximus,referendafunt.

11 na

Oculi .
Color .
Doirum .
Cauda .

PICA

OmlthoIogk.Lib.XII.
Pica varia, feu caudata .

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

7B8 VljfslsAIdrouandr

DE PICA CAVDATA INbiCA. Cap.XIII.

P E CI O S I S S I M A xM hanc auem iiiter nonnullas alias laponenfium rct
fummo Pontifici \iro fingulari munere ante aliquot annos tranfminr, vt ex II-
luftri(nmo,& Excellentifrimo D.CajfareMarchione Facchinetto Senarorc
ampliiruno,qui eas Innocentio Nono Bononienli Pontifici Opt.Max.patruo
fuo accepta^s referebat, intellexi . Hanc inquam auem , etfi ratione colorum
parum fimilitudinis cum fuperiori Pica obtineat, quia totius corporis habitu ,
& caudx longitudine ad illam accederc videtur,Picam caudatam cognomento Indicam nun
cuplare placuit. Auis eft,non tam ob colorum diuerfitatem,quam ob mfignem caudar loiigitu
Macnim- ^i^nem,afpe(au iucundiflima.Quod ad magnitudinem attinet,ea quantum ex pidura coni jce-
do. " relicet,cuni Pica noftrate fermc cadcm,Roftrum,tibia? pedcsq; rubefcebant.Caput totum,<x
Color, coUum,quocltorquisalbus ambir,erantc«rulea. Afuperioreroftri parteintervtrumq^ ocu-
Ca^ur. lum macula tres ferc digitos longa, & pollicem lata pundulis , fcuipotius lineolis nigris tranl'
Dorfum* «erfalibus confperfa ad dorfum vfque; protenditur. Dorfum & fcapula? erant ferruginea. 3.0
Aix . * Vropygium luteum , Alarum pcnna: veftitriccs caftanex , fed lincis nigris craOiufculis ( qux
fortaliis pennar exigua: fuerint ) per longitudinem pofitis refpergebantur : reliqua: veftitrices
penn« erant virides,fed in marginibus magis . Has denique ca;rulcx excipiebant, calamis, Sc
marginibusadalbcdinemvergentibus. Remigeseiufdemcum pofterioribus coloris erant,
Vcnrcr , nem'pe cajrulei . Pedus & venter ad anum vfque candidilfuna . Totus alarum internus color
Cauda! leucopha^us ad c^eruleum declinans . Cauda fa£ta ex pidura coniectura o£to duntaxat pen-
iiis conftabat,qu^ omnes magnitudine differebant, & dua: duplo , & amplius carteris ma iores
erant,&: colore etiam a c-eteris diftin£la* . Erant enim totse excepto calamo , & extremitari-
bus,quafalba funt,carruleaj. Reliqua? pennat a principioad medium , vfquec^rulcar, caftera
candidar,quarum medium macula infignis carulea quidem, fed coloreadmodum intcnfo, yt
T^minx l ^^^^^^ nigredinem accederc videatur , percurrit . Atqueha:c meo iudicio maris delcriptio
nijire di. fuerit j quam cnim f^minam credebam,huicquidcm per omnia fimilis erat,fcd alba illa verti-
ftmdtio . cis macula alba lineis nigris carebat : & veftitricqm pennarum alarum fecundus ordo , quse in
ea erant CJcrulea?, in hac virefcebant , Vtriuscjjiconem habes prarcedentibus paginis.

DE PICA GLANDARIA. Cap. XIIIL
S Y N O N I M A.

* Llb. 6. dc 1*1^^5^ AE C Pica Plinio glandaria, Ariftoteli tradente * Bellonio MaA««)wx/35tf>j^, feu Mol- ^
jimh.ca.j. I^^fe licepsdicitur,quibufdamver6Picagranata. SuntquiTTOix^-Ji/cra vocent; verumi"

MoUiceps. S^^B nomen Pica; vari^ potius competit, Grarci recentiores itapoDL^^a, appellant : Lyco-
ica grana phron tcfte lacobo Delecham pio ^ot^nGpov iliosolv^ Latini Garrum, feu GarruluiH;

}Lct(ici'mPoL ^^^^^^^^ perperara Spermologum, Itali vulgo Ghiandara a glandium efu : Alibi tamen Bert^
Garrulus vocatur; Genuenfibus,& Chij incolis,qui ex Genuenfibus,&: Grafcis mixti funt,Bertina,qua-
Ghiandra! f^ cincrea, quod tota fere auis colore tali conftet : Hifpanis Gayo,& in Aragonia Caio, GsX^l
Bercina . Gay, Sabaudis Gi2ion,Germanis Haeher,Haetzel,vel Haetzler^Baunihaezle, circa Friburgt*
HeHietiorum Herrenuogel, Sueuis Iaeck,nonnullis MargrafF,& Marcolfus, & Hohfchieieff
Gallis Brabantiar coterminis Girau,& Richau,Brabantinis Brocck:exter,quafi Pica paluftri^f ^
quod eiufmodi loca amet , licet tamen in arboribus nidificet, Anglis lay, iUirijs Soyka. ^

GENVS. DIFFERENTl^.

HA N C Auem fecundum Picarum genus facimus, quod opj^ida colentibus, yt\>otc
quar fyluas agrosqj tantiim habitat,minus nota fit . DifFert a Varia ciim magnituoi-^
ne,tijm vero maxime colore . Habet enim ad alarum latera rranfuerfales notasc«;
ruleas,quales in nullo fermc alio volucrum genere confpicias » Habet item tam amplum or»
hiatum, vt glandes, atque caftaneas integras Palumborum more deglutiat . Habet deniq; <^^^^
dam duplQ fere qudm Varia breuiorem. His itaque notis ab illa diftinguitur .

PICA

fORMA

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

jiagnituctQ
Roihum,

Lingua .
Capur.
Coior .
Ceruix .
Cauda •
Aix.

Pcdes.

Erymtlmi .

7po Vljfsis Aldrouandi

FORMA. DESCRIPTIO.

A R R V L V S Varia paulo minor eft , dodrantem Sc palmos duos a roftri
principioadcaudaeextremitatemlongns. Roftrum ei crafliim, robuftnm ,
nigrum,binos propemodum digitos longum , cuius nares plumis albis, ni-
gris operiuntur, eiusqiextremiras aliquantuliim recuruatur,atque inaciem
quafi vc in altera etiam definit.Lingua bifida eft. Cnpitis vertex pennis modo
albis , modo nigris conftans ad inftar criftar riger . Color corporis varius eft •
Ceruix ex rufro,& cseiio mixta eft. Q^ii fubfequitur color in dorfo pallidior eft,& ad cincreii
vergit . Penna? prope vropyginm candicanr.Cauda longiufcula eft,& duodecim penniSjijscj?
nigris conftar,quarum tamen quinque maculis albis tranfuerfalibus infigniuntur . A\x robu-
ftar,& oblonga^^coiore vario : Earum enim penna? aliar nigr£e,aliar ex nigro,& albo mixta:,ali?
c^ruleie funt,diftin£lo tamen crdine. Variat vero coIor'in pennis maioribus, potiifimiim ex-
terisj exinternisautem bin^ duntaxat,auttrescaftaneajfunt,Supinaitidem Anis pars cinerei
coloris eft,remiifioris tarnen,&: qui quo caudar proximior,c6 ad album magis vergat , Pedes,
digitiqj fubcincrei,vngues nigri,acuti,& quodammodo adunci ,

DE GARRVLO ARGENTORATENSI..'

Cap. XV.

S Y N O N I M A.

1 A R R V L V S quoquc auis ift«c,cuius modo iconem damus, iurc merito ap-

% pdlatur,qu6d Glandari^ more ad naufeam vfquegarriat, Argentoratenfis vc
n ro quod circa eam vrbem,vbi edam per onomatopoeiam RoIIer dicitur,abun-
det . Bononicnfcs Picam marinam vocant,apud quos Ornirhologus eam fel^

Roller.
Pica mari-

' i|»:^2hSS^lj Gaza» noinine, quod omnibus Picis commune eft, obferuaflememorat'
Mercolfus. y^^^^^^ -^ quibufdun) Germani^locis Mercoifus,

A

GENVS. WFFERENTI^.

V 1 S h^c , etfi forfan veteribus ignota , vcl faltem Jion dcfcripta fit , e Picarum pr^^;
culdubi6 genereeft,& Glandariar potufimumcongener: a^juataraencoiore,^'
gnofcitur, ficuti etiam mas a f^mina ,

FORMA. DESCRIPTIO.

AGNITVDO cumGIandafiapareft. Roftrummariduosdigitoslon'^^^
gum,nigrum, crairiufculum,mult6 tamen qnam Giandariar exilius , in extr^^
mo aliquantulum recuruum , qua? pars in pullis quodammodo albefcit. L^f-
nithologus roftrum nimis crafliim, nimisq: curuum depinxit , & in collo, l^^
ftorisqj micio , & circum oculos quatuor vclut annulos albos perpei am ado^'
dit j nifi forte diuerf» a noftra auis , vel f^min^ iconcm expreflerit , quod

OcuH
Porium t
Alx.

Cauda «
Pedcs.

venr.emqHleorlumteruntur. renna?vero properoitrumluntcaitanear. vcunmji^u-r^
tundi,nigri . Supercilia rotunda ex catruleo lutefcunt . Dorfum caftaneum, feu ferrugiii^i^^ ^
a fecunda,vel tertia vertebra ad vropygium vfque. Alarum coior prxcipuc varius eft,vt qi^^
rum fuperior pars, nempc plumse iliar , qu;c fcapulas cooperiunt, cserulear fintad violacem
tendentes,qu2c fubfequuntur maiorai,virides,& viridi,& albo in extremitatibus ^^^^^^^'.^^
mum remiges extra in principio obfcurc c^erulea funt , cartcra vero nigra? ; intus omncs v '
mis exterioribus exceptis,quac fubrus nigricant,carrulc^ . Cauda,quam Ornithologus P^rp^^
ram rufl^am ait , fuperna parte virefcit, inferna partim vioiaceo, partup ca;ruieo permiicecu •
Pedes lutci ad fufcum tendentes,vngues nigri, 6c adunci , ' . p I C AE

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornithologiie. Lib.XIl.

791

10

Faimiiuvero talis eft:. Caputtotum,coIIum, atquepe£lus,uenterc|; excaftaneo ad letico- Caput.
pH«um vergunt . Oculi nigri funt, iris lutea . Roflrum nigrum multo quam in mare cralljus. ^^'"^^ • .
Dorrmn totum caftaneum' . Al« primiim , nempe propc fcapulas c^rplcie , mox ex ceruleo *
^irides : remii^es nigrx . Cauda latiufcula cx viridi , & ca-ruleo ad fufcum inclinat . Tibise & ^jj^ ^
pedes lutei,tabell^ caftanc? : vngues nigri , recurui . In fumma toto c^Io a mari diuerfa eft. Cauda ,

Pcdes .

D E P I C A M A R I N A.

Cap. XVL

'^VLCHERRIMAM hanc vorucreni quoniam Gazam, leu Picam marinam
uulgo appellari uideam , eius etiam hoc loco iconcm exhibere plaeuit ,,maxime
ver6 ut Garrulus Argentorfttenfis nunquam in maritimis degcns id nomcn prar-
_ ter rationem fibi uendicade demonftrarem . Tota auis fi caput , ceruiccm, pedes,
^partemetiamalarumexcipias,fubuiridis apparet. Roftrum robuftum , paulo quamin Roftmau.
Picis lohgius , admodum acutum . Capitis uertex ad tcrtiam ceruicis uerticcm , "VcnGL .
ufque coloris caftanei diluti . Inferior capitis uero pars, ad tempora ^^^^ ^

fcilicet,&oculosIutca. Oculini^ri: Irislutca,quam«iger
circulus ambit. Pedes fubfufci , digiti Iongi,un-
gucsinfigniter adunci, & nigri : c^tera ,
ut dixi, uiridis, practer (ecun-
di ordinis alarum
pennas,

qu^ ex caftaneo dilut^ liint,,& inextrc-
mitate ccrulc^.

Iconcm habcs pagina fubfequcnti .

30

H

DE PICA PERSICA:

Cap. XVII.

AE C ucroaui$,quamnuncdamus,VcnctijsnobisoIimtranfmifra fuh ?icx Per-
fian^ nomine,cxfolocontuitu e Picarura genere cfle cognofcitur. Tota ferme ^ff^-^^^^
fnUfnfri» pft . canitc nemDe.colIo»dorfo. De(9:ore.& ucntre. Mamtudo, auantum i^^?"^'^" ^

4^

fian^ nomine,cxlolocontuitu e ricarura genere clle cognoicitur. 1 ota ferme Jl^^^^^-J^j^
fubfufca eft , capite nem pe, collo, dor fo, pedore, & ucntre . Magnitudo, quantura Roftrll!!J
►idura iudicarc potiiimus , ad Picas maxime acccdit . R oftrum habet robu- oculi ^
A..^ r...-*nii»nv Krpiiiiifriilfim.albicans. Oculos item ^ifKnc niinilUm Alac-

cxpiduraiudicarc potiiimus, ad P;™ . xwiviuiiixx»c,ww

ftum,craflum',brcuiufculum,albicans. Oculos itcm albos^pupillam
nigram . Alarum pcnnac fccundi ordinis , uropj^ium, &
priores in cauda lute« funt . Pcdcs fubc^rulci:
tabell^ nigr? : ungucscxigui,atre-
curui,&nigri»

Iconcmdabitpagina 7P5.

OmltlioIogk.Lib.XIL
PicaPerljca.

7^(5 ' Vlyfsis Aldrouandi

DE GARRVLO BOHEMICO.
Cap. XVIII.

I S T O R l A M Iiuiii fce Anis ante aliquot annoscri velut peftilentic quod-
i\\ ^^^^^ prxfjgium iii Italiain maximacopia aduolaflet , copiose confcrip«'
Garrulus «g fi^ga K Q^uam cum feorfiminlucemaliquando edereconftituiflem^fednunquam
Bohcmicus g j^^^ H mihidataefletlitiscommodaoccafio,itaq;nonabrcmefaaurum arbitra-

116 cft c ge- Cl C tus fum, fi liuic nunc illam vclut in compendium redadam , loco inferercip^

nerc Pica- ^^'ii^^ licettamencum PicarumgenerenihiIpr«ter nomencommuneobtineat,le-

Ornitholo- cus,a tque Ornithologus exill:imat,qui tercium earum genus eam conftituit . Pulcherrimar er-
gi mor! go huius auis a tam varijs mihi viris,ijscH doaifTimis , atqiie ex totius fermc Italia: partibas luD
varijs nomenclaturis miflie amphibologiam expIicaturus,finguloruin primum dc iila iudiciu?
ac opinionem adducam,deindequid egofentiam breuiteradferam .
rabricij Pa p^britius Paduanus Foroliuienfis clarillimus medicus,magni illius Elidei filius,qui inter ali^
auam opi- natur^-e jona,quibus muf^um noftrum quamplurics IocupIetauit,hancquoq; volucrem ituI?
rX Bohe- tranfmifit,GaIeritam variam,& Microplioenicem proptercrifl:atumcapitisterticem ,&to-
micD. tius corporis colorum eximiam venuflratcm appellabat . Csefar Odonus magni nominis p^-
Galeritx. ritcr medicus,fimpliciumq; necnon medicinx pradica? in almo Bononienfium archigymft^"
Varia Mi- fio publicus profcflbr Mcropem Arifl:otcIis efle cx pinnulis illis ,quas in alis habct, iudicabatj jfl
croph^mx . y^ij j nouam auem Pljnio didam credcbat,de qua lumc in modum ' ille fcripfit . Ve/tere in If^'
^oiTo^' //^w BebrUccnfibus bellis ciuilibm trans Padum,&noiu aues (isa nunc vocantur) Jnrdorumfiecie.f^

^^^^ ~ ^^f^* ColnmbAs magnitudine^fafore gratdt . Alij rurliis , quoniam confpc£lu infolcns cflct,
Mciops ex Gcrmania ad nos tranfuolaflet, Aucm Hyrcini^ fyluc nuncupabant,cuius itcm Plinius W
Arill. verbis meminit : In Hyvcinia Germania traBuinuptaia gcncrx ^^litum acceptmns , quMrum r.^
*L.io.c.49 ignium modo colluceant . Et SoIinus,etfi a Plinio tamen vt lolct , mutuatus vidcatur, non luxn
Noua: aues tantum nodu fcripflt,verum homincs ctiam illius loci ( mirum di6lu ) nodurnos plerunqu
Phnij . excurfus harum auium opcra deftinafle,&ad itincrisdirigendi pra-fldium vlbs fuifle. ^^^!
dnf (^lu' "itcarundem Albcrtus,&a tali luce,Lucidiasnuncupat.' AlphonfusPanzaFcrrarienfisPi^^'
Ludhx Iofophus,acMcdicuseximius,&naturaIium rcrum infgnis nidagator,necnon & mcclebe^'')^
aucs . rimo Fcrraricfium gymnafio publicus profeflbr^in epiftola {lia,quam fupcr hac aue mihi l^f^'
Alphonfi pfit,Inccndiariam Plinij efleexifl:imabat.A Saxoli (pagusefl:inagro Mutincnfi fatis iiifigniv
Panz? opi- incolis,vbi maxima crat copia,vuIg6 Beccofrifbnc dicebatur , quoniam quodammodo Co^^'^
"^^ *, cothraufl:o,qucm Frifone vocant,/imiJis cflct : ali j Galletto dcl bofco , quafi Gallulum fj^^^'
rii^Phni/r fti'em,propter capitis criftam : Nofl:ri aucupcs vccello dcl monco nouo,hoc cft,auem e%^^_
Beccofrifo- ^^^^ indigitabant : Flandri, vt audio , Incinerariam , quam voccm pro Incendiaria cof^
ne . ptam crcdidcrim,atquec6 maxime^ciam ueali) Inccndiariam,vtdixi,vocarcnt . OrnichO*

Gallerto gus Garrulum Bohemicum appelIat,verLVm quo iure, non vidco, cum Picarnmmorc n^^'? j
ael bofco. quamgarri.it : Quarcgclicrica voccBohcmicamaucmpouusvocaredcbuiflct.lconcm^!|^
Indneraiia Argciuoratcnfiquodam pi(aore,qninomeignorabar,f bitranfmifl'amfcribit>fevcr6p^^. 4^
Bchemle . ab alijs didicifle,hac fpecic aucm circa Norimbe^ig.^ ra dici Bchemle,id eft.Bohemicam,
Zinzirelle. qui^ Bohcmie pcculiaris fit.Gcrmani quidam alij pcr onomatopoeiara zinzircllcdicunt.l^^y
itaque qua* adduxi,nomina a diucrfis impo/ii:a,non vulgarem, qui dc iilis iuclicct, philofof
rcquirunt , cui ubi nomina dcfunt, noua ii$7gcre Arifl:orelcs conccdit . Quarc ciim huif^
Ampelis . nullum illorum conucnirc uidcrem,pIacnitcX.potiori auis ivdu Ampelidera appcllarc I^|.^
cjctcros enim frudlus, quibus uelcitur , auis potiiiimum dcledlatur , quod Ampelidi ^"^* ?.-f
ctiam Callimachus poeta tribuit, qu«,cum nullam illcaliam , qua agnofcatur , notam ^

Sc Bcccafi- cilciporefl-,fedqu6deasaIijsfru(aibuspr^ferat. Sicenim & Ficcdula Ladnis,& uulgo i>^^
co , cur fic cafico dicitur,non quoniam fempcr flcubus ucfcatur,neque enim & illae toto anno reper
dieta. tur,fed qtiia ex carum efu plurimum pingucfcat. Cuiucr6 Auium gencrihancaucmconB^^
Cui auium ncrem taceredebeam,ncdum fitis compcrtum habco. Haud me latc t tamen cx il^^j""?^^^^^^
gencri al- ^^^^^ efle,qua? frudibus uiuant,carpophag« dia^^auemf^n eflc migratoriam . Nam ad uic
Ampe^^^^^ Bohemiar regiones,ut audio,quotannis euolat . Ornithologus pro tertio Picarum g^^^^^^^f)
Ampehs' cum maximo crrore eam nobis obtrudir^cu tamcn nec magnirudine (efl: enim multo ^^jj^
migrat . Hcq^c mogbu^ yileguc dcmum ratione uidus quicquam cum illis commune habcat .

V

Oraithologla^, Lib. X 1 1. 797

etiatn^quod Ninius, c^teriqj authorcs Picislinguam articuLrim fermoiii honiinum eftorman
do i Joneam Jatam nempe tribuant,qualem in Bohemica aue ncmo redc dixerit. Neqiie In-
cendiaria ^ Plinij ctiam fuCrir, cuius de illa h^c uerba funt : Indujpcata eH Jncendtanaams , ^L.io.c.i ^
fropter qua?/i fnpe luliratarn vrhctn in annalihns inucnimus , ficut L.CajjiOy & C. Mario Coff.e^uo anno (jr
t^nhone vifo luHrata eH . ^ju. fit auis ea ,nec rcpzritur^ncc traditur . Sijlidam ita intcrpretantur Incen-
diariam cjf'c,qu.uunij^ apparucrit carboncm fercns epc aris^vclaltayibus , Ahj Spi?7iurmrcm cam vocant , Spinturnix.
fidqH:ih<ecipfd cffet interaucs.qm diceretfc fcirc, nminucni. Cum itaquc P]inius,nec fibijnec alijS ^^^^^
uif;im talcni auem aderat, non uideo, qua ratione i%c uolucris in Bohemia \m% obuia , cum '^^^^^ ^^"
Incendiariaeiuseademflatuiqueat. Infuper hicendiariaquibufdamdida eft,qu6d in in-
cendijs nafci crederent . Quis obfecro hoc dc Ampeiidc noflra fomniet ? Qiiare mco iudi- ph^nix di-
* cio Phocnixauisl:abulof3,qu?]f bi proli incumbit,feipfam cxurere perhibeturjncediaria ^iti ei potcft in
rc5le poiTit,nifi ea uox quamcuncjj uolucrem,que carbones ex aris eripit,fi^nificet,ut ex Plinio c?naiaiia .
paulo antc diftum efl: . Hallucinantur iridem, qui auem W^£d\\\^ fylu^ Plinio diaam puta- ^on eile^
runt. Penn^enimnoftrarAmpclidisintenebrisigniummodo minimc collucent, quod ^^^^niT^^^
Hyrcin.TfyluarauePIinium,&Sohnumreferrediximus. Quod fi vero maculasillasalarum, ^
& cauda; extremitatum luteas , egregium fplendorem edere quifj-Mam curiofus obijciat ; is ta-
Jnen nodhi lucerc minimc dixerit,vt proprio periculo domi mcse f^pius expertus fui , vbi tri-
bus fere menfibus viuam alui,& vel quauis noilis hora conteraplatus fum.Ornirhologus vero
eiufmodi rerum etiam diligentilTimus inueftigator Germanum quendam, cum huius auis hi-
ftoriam confcriberer,fibi narrafle refert,in patrix fua? Votlam lix Bohemis vicinx fyluis,auem
quanda vidineTurdi minoris magnitudine,coIore pafiim csrrnleo^partim aureo,fiue croceo,
quam nodlu lucercfama eflct; fe tamen nequelucentem vidiflejnequenomen noffe : quod fi Hyrcinia;
verumen:,eaHyrcinic«fylua;auisdicipoteriJ:. Pra?tcrea noftra? Ampelidi nullafercquoquc fyl^a-' Anis
cum noua aue Plinij fnnilitudo eil:,qua {dXictx. ille Turdorum fpecie ddcribit,quibus iftcc om '1^^:^
nino dialmilis en:,& magnitudinem illius Columbis comparat ; hsec vel quadruplo minor cft. ^"^''^^ *
Nouam auem,fiuc cxtcrnam fuoloco Pcrdicem minorem eOe probabimus, Neque etiam cla
riifuni Odoni opinio pIacet,Meropem Ariilotelis exifcimanns, nam nulio pa£to defcriptioni
tefpondct.Merops enim. tcde Philofopho terrx cauernas liibir,cunabulaqj facit,ibiqj ob corr- ^sjMH.c.t
poris grauitatem altum volare nequiens nidum conftruit . Ampelis contrd in arl^oribus coa- Meiopem.,
tinuo vitam ducit,tantum abeft , vt caucrnas fubeat : neq; apibus, quod de Merope qui A pia- '^^" ^^^«^ •
fterindedicicur,'^ Ariftoteles prodidit,infidiatur,nec vermibus vefcitur,fcd fruftibus tantum . '^p- Hl&or,
Merops pennas infcriores habet pallidas,fupcriorcs ceruleis, vt m Alcione, Ampelidi nihil m ^^P-^o.
toro corpore cierulei ePc. Jlle poftremas pinnulas rubras habet, ift^c nequaquam : pinnula-
rum autem nomine vrTipvy/a inteIligo,fiue paruaspennas,quamuisid nomen,quodobirer di- Trnpvyix
dum fit,mulra fignificer.excrefcentiain nimirum carmXqua? vngues operir^rum in pedis,tum (luid.
in manus poliicibus potiiTimum eminens, (ed in pedibus cxoifenfione, interdum in manibus
ex paronichijs nafcitur : & quamuis autem Ampelis in exrremo,vt infra dicam , alarum quaf-
dam rubras appendices habeat, cx tamen pinnularum nomineindignis lunt, quoniam quar-
dam excrefccntiic tantummodo funt,qua: a caIamo,fcu penna? cauliculo exoriuntur . Cxtc-
rum vox ctiam vtrique diuerfa diuerfas eriam aues conftituit. Quare omnino concludendum
videtur Ampelidem jloftram ncmini eorum cognitara fuille .

imdo
niudo.
lo.

cumam.biunt,& velutmaculamni
lius includuntur, rotundi , coloris
^ionicum,quem eranatam vulgo d

FOllMA. DESCRIPTIO.

V M Merulis ferc ei par eft magtiitudo ; maior vero Coccothrauftc : Longi- Mngnici]
tudo a roftro ad caud« extremitatem dodrantalis : Latitudo expanfis Videli- Longim
cetaIis,quatuorpalmorum. VndehallucinariOrnithologum conftat,cum Laruucio.
a corporis forma,ac coloribus ad Garrulum communem accedere (cribat.Ro- ^^^^,^^^ .
^ ftrum niiierrimum eft,magnitudine domeftici Pafleris . Id nimis longum ni-
^ misq-recuruum Ornithologiiconexprimit. Narespihemldemcoloriscir- Naroy.
t & velat m iculam nigram quandam efformant tranfuerfalem,in qua oculi fupe Ocuii .
imr rotundi , coloris pulcherrimi, cinnabarini nempe,& carbunculum Carche-
' '.'^..Mf n^f-nN>nn's.auiforteiioctulucerecredendinonnul-

^ic!i«,e.tura,coloris caftanei>. ferrug.nei,more Aiauae cmtats ^
tm . Cohr apicis rollrum verfus fubcaftaneas d.lutus,retr6 vero fubc.nereus ^d^^^^^^^"^

798

CqIIu

Pcdus.

Venter .

Vlyfsis Aldrouandi

GARRVLVS BOHEMICVS.

Doifum .

Cauda

Crura.

Peaas.
Vngues.

cltnans,uinbri^ter
h v\d dilfimilis.
Collum breuiufcu
lam in antica , &
poftica parte ni—
grum,ad tatera ruf
fum,properoll:ni
candtdum. Pe<5tus
caftaneum/eu fer-
rugineum , (ed dr-
lutum,&adrofeLT
uergens. Vecer fub
cinereustotus,nill
prope podice,ubi
penn^ quacdam al-
bicant,quarum ra-
iiiccs tamen , hoc
cft-, a mfdioadcar
nem u(qae,etiam
nigr«funr,&fape
riori parremollio-
res. Dorfum fub-
caftaiieumefl:,fcd
prope vropygturn
kucopharutn . Ex-
leriores Alaru peii
n^nigrar fu nt; in*
teriores fubcinere^
ad nigredinem ta-
r^en declinantes .
Infigniuntur uero
exteriores maciilis
fpe(5tatu iucundiG^
rimis,quarumaliae
nempe prim^ albg
funr,feptein nume
ro,quarumappeiv
dtcescinnabari in-
ftarrubefcunt.Pen
nas hascorneas ef-
fe haud uerc ne-
fcioquis Ornitho-
logo retulit : Sunt
tamen {oIidar,&du

riufcuI^,Iongar,arquequodammodocartiIagineg , Has alia* pennar fubfequuntur maculi*
pariter ,fed luteis perornatar figura fua literam L, quodammodo exprimctes,qu« fic difpoOts^
lunt,vtmquibijfdamfeptem,inquibufdainfx,inalijsquinq; tantummodoapparcant. Rur-
lus quar ulrim^ funt,maculas albas habent,qu? quo magis ad exteriora fit^ funt,e6 minus con-
ipicu^ euadunt,adeo ut ^loftremarum quandoqj tres, quandoq,- duar, quandoq^ una dunta-
xat ita maculara: fint. Veftitrices albis etiam maculis in extremitatibus infigniuntur.IIlud ucro
jn lureis maculis annorandum efi: , quod in fgmellis albefcant,& c regione earum alias macu-
Iasalbasieperirefit.Caudammarisdecem,f?me%duodecimpennisconftare aCio-^jcc didici,
qu? 111 radiceleucophe^ (unt,feu coloris murini,id eft>muris domeftici minoris , fupei ius ue-
ro nigricant, totacaud^extremitaslutea eft, magis tamen in marequdm in f^mella refple^-
dens . 1 rope podicem ali^ quedam plumul? coloris caftanei , aliam qucdamn)odo , fcd lon-
gc minorem caudam afformant.Crurum color fufcus eft ad c^rnleum inclinans . Pedum tor-
ma,&magnitudoCoccoihrauftoiefpondenr,coloretamendifferunt,quiinAmpdidenigeO
in illo ver 6 C4rneus,fiue rofcus eft. Vngues habet nigros etiam,& fatis recuruos.

ANATO*

Ornirhologix. Lib. X 1 1.
A N A T O M E.

799

X T E R I O R E S pulcherrimar huiufce auis partcs delineaflc, Sc quam po-
tui exa£lc defcripfille nedum contentus , internas etiam rimari placuit; quas
fanc non paucascum reliquoauiumgenere dilfimiles haberceam ex inftitu-
ta anoromecontemplatus,earum notioneledlores minime priuare voIui.Se-
cuerUnt hanc auem clarilJimi viri, Conftantius Varola, & Flamminius Rota,
. ambo in celeberrimo noftro gymna/io Anatomixpfofenbrcs publiciTSc viri

*0 Ceieberrimi , mihiq,- amicilllmi .

1 nteftina duos dodrahtes in tam cxiguo corputculo longa erant,& vbt aperta eflent, nota- I"tcftini*.
^'hs latitud<nis,quar4'^"greuoIutianibus, Sc anfraftibus vilis natura proculdubio ad celerio-
>"em fdfcura excrctionem fa b ricmit ; cum exiguo admodumtemporej|.imo vero poft pauca
^omenta auisingeftutn digerat , alteret , atque vna cum baccarum olfibus , alijsq,- fru-
«^uumnucIeis,quos in nutrimentum conuertere nequit,exu(5^:o videlicetduntaxateorutn
*ucco,reijciat. Excrementaetiamprodiuerficolo.iscibarijsvariabant. Ventriculus in me- Excremcca.
a»o hepatis velut reconditus exiguus,carnofus,& duro admodum callo obdudus , intus tuni- Vctriwulu».
cam quandam , vuear in oculisquoad colorem noncinIimilem,ahdquin fatis mcmbranofam
quiiiiinodunifiiriam,&quancartiIagineam,& vtrumq;oriticium perforatamobtinebat.
^ubltantia vero huius membranar adeo a ventriculi fubftantia eratdiuerfaVvtabfque vlla fe-
etioms opera a tot^ v^n^culi cauk;^^^ Externa contra dimun^^

craaa,^ vtn m.^ c.ji[ala_fiDns quibufdam cralfis, Sc oblongis, quales in humani cordis"V5itri-
culis con(piciunrur,in incima parteinftruaa . GuLim habebat infeniter laTSi^^-qn^ pro i
pe veiitriculum maiarem adhiic latitudinem acqm?ebat,q!talis (ciliJeuJm^vu iruni alios6'
frafliis integros recepturam decebat. Eratautem a faucibus ad mediam ceruicis re^ionem
vlque digitiiinUta,dein ar^abatur vfquead primum thoracis ingren'um, vlMruHlS
rocundijuid^vel^^^^

carnoliorfada ad vcntricuTum vfqueita progrcditur. Pulmones qui inomni fere auinm ge- „
nere ad medias vfque coftas protenduntur,in hac aue coni^orfi vertebris, & nifi coftarum
fuperiorum principijs aclhxrent. lecur pro Auis magnitucluie maxiraum erat,quale hdluo- lecur

ncs,ac yoracesobtinereinvuIturishiftoriadixirauSjnam&Ampelisinfignitervoraxeft.Erat
5 autera m duas partes gquc diuifum,quarum maior in dextrum,minor in fmiftrum inclinabat.
Venciilajellisc^^ Lienexiguusquidem, fed oblon- ^

giufculusangu^ humang figura fuperiusos vcntriculi cxdimidia partevelutiampleainir. \
I^ericardium eratduplicatum , 6C veluti pinguediniimmerfum . Raram Arteria af^i^ra for- i j^^arciiu,
niam obtinebat,vtquafin priiicipio]atior & ouaIis,dein anguftior, mox iterum latior appa- TTacheu"^
^eret . Liagu«fubftantiaadmodumdura,&jofleam arrena.
habere,&lagittampra?feferrevidetur,bifida,acquaninduasaciculasduiifa. Osh^dis, Lingua,
Jluod reliquis animantlbus pro litigua: implantatione datum eft,in hac aue_ab ofle pcgpitis ad ^)'^^^
'•it ra foraminis, per quod fpinalis mcdulla a capite ad dorfum tranfmrttitur, originem (uain
^educere vi3imus,& vbi adradjcem linguar coniungitur,acutii^^

cus atque in homine, vbi non tantum perangulura obtufum , fed per lineam tranfuerfalcm
^l^iamanncAitur. Huius vero offix medio caputafperar arteriarinferitur. Osjterni valde
^cutura , & altura erat , quod fagacilfima rerum natura ad celeriorera volatum ei elargita vi- Srernl ,
^eripoteft.Velocilfimcenimvolat. Mufculosquibusalarad peftus protrahuntur , infignes ,
|?^bebat,& admodum lobuftos , Horumpricipuusa toto ofle iuguli,& fterni exoritur,oe in ^^^^^ ^
*^premam humeri partem tendine quodam paitimcarno(b,partim i^cruofojCodcmc^ longo, ^
^crobuftiifimo inferitur, Oculi intus adeo magnierant, vt cerebri ip/Tus magDitudincm iu-
. Perure viderentur . Nerui optTci (atis euidentes, cosab ipfo cerebello oriri obfcruauimus fe-

ac in cxtcris animantibus fieri aflblet. Superioresccrebri ventriculiadmediamcapitis

^^5'onemcoIIocabantur . Cerebrum ver6obIonga,&varlaeafigura,qualis inhominibus Vcnrriculi
^^ufpicitur,carebat,& fphxricam potius referre videbatur. A tq; harc funt,qu« inhaccc Au« ccrebn.,
^^^moratu digna obfcruauimus, nunc ad reliqua properamus .

Oculi.
Nerui of^
tici.

LOCVS.

8oo,

VJ^fsisAldrouandi
L O C V S.

Anaxinie-
nes reirt-
motiim prc
ti'

tlicic.

Ampcl
recipiocuS

Vox
Ziziri

M P E L I S noftra Bohemia; peciiliaris e{l, quamuis alioqui viciuiora eti^n^
loca petac, Ciira vero in Italia erat,;in Piacentino'& Miitinenfi agro maxi-
mc abuntiabat,adeo vt triginta, quadraginta quoque fimul fa^pe caperen-
tur . Ferraria? contr i ncc vift quidem Fuit , nedum capta , vtpote qua; breui
ibi farurum pra.*fentiret terrarmotum,quo arbores catterajc^- plant^, quaruni
frudibus illi erat viuendum,concutiuntur,atqueextirpantur: quareetiamre-
liquse volucres loca illa deferuerant , Vnde Anaxime»em Philolbphum olim cerraemotutj^ jo
exauium receflli pr^dixinelegimus : & nonillas duntaxat, fed cxtcractiam animantiaaefi^
mutai;iQnem ex naturali inftindu praecognofcere palam vidcmus.

V O L A T V S.

Aidis. REGATIM, & ccntum fimul quandoque in agro noftro Ampclidcs rolare

ocus C Tr ^^f^"^* VojtHitautcm pcrniciiTmic, (leniumatqucalasadidpcrquamapta anii'j5
turaobtinentes.

M O II E S. V O X.

V E S gregaria; funt^ac benignaf,mutuoqj fefe amorc profcquuntur,cibeim
inuiccm offcrcntes, mas nempe farmcIKT,fscmclla mari, imo vero & mas maf''
&fapmclla fi^mellar. Facilccicurantur, adcoqjdomeftica: cuadunt, vtfug^'^'
tium , ac infidiantium hominum minas , easc}; cx globulis ctiam quandoqi n^'^
^ . . ,^ - pertimefcerent,tantumabeft-,utpuerorurnmanibuscontra(^ari fefe nonpc^' d
mitterenc . Vox earum,quantui»0bferuareIicuit erat ziziri^undc fortc zinzirelle quibufl-^^

Zinzirelle. dia«fuerinc.

V 1 C T V S,

Etymiim . IP^^^ M P E L I S noftra frudibus uefcitur , uuis in primis maxim c inhians , quare

ab re eo nomine mihi di(5la videri poteft . Poft uuas,baccas liguftri ca;tcris fru^^'
bus prajfert . Cynorhodijluniperijauriqj baccas,& pinear nucleos auidc etiam ^f'
uorabat . Contra baccas hedera: nifi famelica , non attingebat . Vefcitur dcm}
& uuis paffis, pomis, & amygdalis . Panem ucro 6a«ea! inclufam,ut gratum cibum com^^'^ .
fe obferuaui,& carnem crudam refpuere , fed in magna fame tamen attingere . FrumentH' ^
tanqiiam non graniuora oblatum non deguftabat quidem , ficubus uero maximc gaudeb^|' if'
Ex oblato cafeo mortem illi illatam quidam mihi retulcrunt, in fumma frudibus inhijl'^*J
ijsqj potiffimum qui copiofo intus fucco fcaterent. Quare ciim ex cibo, tum ex potu , ^
o£ties deciesqj unicoferrae momento repetebat, auem calidiifimam efle quiljMam non i^^^P'
tc iudicet .

VSVS IN CIBO.

CA R O Ampelidis fapore eratgrati(fimo,ut.quam aflam Turdis multi pr9ferreiir,qi^^^
uisdicatille ; NHmelmturdfi &.c,

P R ^ S A G I A. ;

Y L G V S Ampelidcm habebat pro mali ominis ane', & peftem , ubi tur^^^
tim apparcbat, pr^nunciare credebatur . Quo enim anno in Italiam ^^^^^,
hemia migrauerat,anno nempe falutis nofl:raj 1 571. Menfc Decembn^ ^^^^
rari«infignisterra;motusfaausefl:;&:fluuij inundarunt: vndede futnra ^^.^

niinibus ocPcife^nri.i rimnrinrplT^r •niinni itn rr-rremohim.iVdikuiia \)Cn^^

'^'^lVc^ pcPcilentia timorincclTit : quoniam terr^motum,&dikuiia pci ^^^^

quoties lubfccuta Icgerctur . Eodem anno paulo ancccandem i»"^^*^^'^^^{t
1 eadem auis Belgis non minus qiiam nobis admirationi fuir . Et Ornidiolo^ras anno F

partiU^^

tjuado Fer-

ncm

V

I

Ornlrhologias. Lib. X I L

8gi

partum ralutitemtn x^<i.m fuperiori Germania inter Moguntiam , 6<: Bingam luxtj Rhe-
num maximis examinibus apparuiflb refert in tanta copia,uc qua tranfuolarent.ex umbra ea-
rum ueluti nox induceretur, id^ incolas pro prodig.o annotafle, 6^ exciik icone abfque no-
mine tanquam auium incognitarum , i typographis pubhcatum tuifle. Veruntamen , ut in-
genu6 dicam, quod fopcr hac re fentiam, non uideo qua ratione ex earum inigratioiie iti ta-
iam peftS pr..fagiri potuer.t , cum & eo tempore . quo mu.a.ffimus CaroluvQu.ntus A^^l^^
Bo.,onia: coronabatuVHie uUa fuperue.iiente pefte .10.1 m.nus cop.o«,- apparuenn t . Neque . ^^^^^^^^^
ctiamrationieftconfentaneum,aues.ndloca,inquibustuturapeft.seft aduokre;..nouem i-i'
contra fugituras iila potiiis credidenm . Aues enim,f. quod ahud an.mal, tac. i..«c pefte affi- A«es jdU
,,ciuntur.'Vndequodam.iatur.'eduautal.temporefalut.fu«co,ifulcntesn.dosfo
' cari,r.maetiamfuapigaora,pullos inquam deferunt,& adahenasreg.one. (efc rec.pmnt.
(>.a.-e populi omn«,ad quos pecuharis alicuius regio.i.s au.s, ut Bohe.ni* ha:c eft , ci,m ma-

graagLi.aeadaolat,laucLilemaerisfuitempenempot.us,qua,ii^^
Bent.-\luod uero ^ues , ac iumenta prius quimhomines peftealfiaantur, pra^ter Ph.lofo-
phos " Ouidius etiam locupletiffimus teft,s eft, diccis : Aictam.7.
. ' ■ Utifcris cdidi fpirarimt /iHihm Auflrt , ^
ConHnt & in fontes vitium venijfe lacus^ ,
MillU^sincultos ferpntummulti peragros
Erra(fe, atque fuis jiuuios temerajfe vcncnis ,
Stragecanum frimo, vtlaCrumji Auium^, boumy,
Jtt^ feris fuiiti de^renfa fotentia morht cJt .

DE PICA BRESSILICA. Cap. XIX.
S Y N O N I M A .

\mKf I C A M BreiTiHcam appellant Auem, cuius modo iconem exhibebinius , cu
'^A quod Pic^ uari^, fi roftrumdemas,quodammodonmi{isfir, tum quod iii
Breftilia reperiatur. Ramphaftos,& Hipporynchos , feu Biiryncho^ dici
poRlta roftri m.ii?nit\idine,aquapariter Pelicanum kirankieseriam Kam^
phonem uocauir^ Latinis Auis piperiuora a piperis e(ii appelLuur Cier-
^f^^^i^^m^w- manis uerbo ad uerbum reddito Pfeffer uoghel , & Pfeffertrach : Koberto
Conft2ntino,quiperperam ruberrimmncolorem illi tribuit, Pica barbara: Italis Oaza di
Breffilia, Incolis Americe Toucham, ut rcfert Andreas Theuettus, qui eam peragrauit ,,<x li-
teris mandauir

9.d

40

A

GENVS. DIFFERENTI^.

VI S i{lecexfifripedumgenereeft,etrideeadubitauerit*Bellonius. Totaeiusfor-
ma ad Picam uariam qudm ad quamuis aliam auem reducendam indicat . Eildem

Ramplia-
ftos.

Auis Pipc-
liuora.

Pica Bar-
baia .
Toucbam .

enimfermecorporispartmuscoloretnuariac^

FORMA. DESCRIPTIO.

A G N I T V D O Pic^ Brelfflica: inter Picam,&Mgrulamedia. Tanto enim
P,?am no,'quantoMeruIamaior. Roft^Ii^
g:XLahe.etu,refert.Egonontantumtotiasau.^
?xpreflkm/edipfummetroftru,nquoq"c,nmuf?omeoappen^

^Saaa quod olim mag.i.iicus D. Nicolaus Efp,letus Infulanus optnn^ 'P^\' "f .^?'!'
leaio^niUaifapulusfneuschariffim^^^^^^^^^

m/mhiiSofliafpfeuJim

membranat,ledoiiM4P cnciiua --^ ' .-j j^. SiquI3einteSu,tatem cius aerlaale
pra=terrel.quaru.nAu,u.nmor m^^^
penetrarepoteft.Namfijdaper..n^^^^^^
obaox.umredderepou, t Vnd^

ieuoluit;quositadilpoluiL,urrouiu.n"i" rT^,.J! ,.r.^,t,Fi»m qufUnguibus
mittat. Eftautemren-atura,&uelutefquammul.squira?amcompaaum,q ? h^^

'L.}.c.vlt.

Magnitudo
Roftrum .

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Omirhologlx. Lib. XII.

803

huiio hegotio diuclljiitnr. Colorroftri flUucfcit, fcd in infima magis, quam in fupina parte. Color
^"'iput pro corpore maiu(culum,ac crafliufculum,quale ncmpe tanr^ longirudinis, & craifiti^ •

croceo colore fpteiitfiHiirimo pulcherrimoq; cum quadam rubcdinc prope inirium micar,uc. Vcntcr.
tcr irer6,& fcmora cinnabarino,feu miniaceo uenuftiffimo . Cauda rurfus nigra efl,fed in cx- Caud*.
fremitateinfignirerrubefcir. Crura, ribig,pedesctiamnigra,unguesualid5acrecurui.Ean-. ^^^-
<Jem aucfSTnt fallbr, loannes Botcrus Bencnfisdefcriberc uidetur,Tocam Italico fcrmonc,
Jl^o relationes fuas confcri pfir,a ppellans,fed de magnitudine eius,ac colorc male fentit . Qua
fccundo loco damus>depinximus ex Theucto,& Parcoiuidcturautcm plan^ diucrfi.

V I c T V s:

M EVETVS cxcorumrcIatu,quiBrdriliamrcrflgfiiiint,haftcau«Hp^^^^
uefci tradit , coqj auidilfim^ fcfe ingurgirarc , fed mox inconcoftum , k cru-
dum adhuc reijcere , cimc^ pipcrfs apudinGolas pi^ulipi ufum cflc, utpofj
quod reccnti pr^ferant,quGniam uijnpi^s ab Aiifiperdoinari,atque fra polt

^ minusnoxiumforcfibipcrfuadcant. ReFcrunt , & plero^- inquir,alia,qu€

'^iuquid ucra fint^haud facile affirmauerim . H^c itaquc Thcuctus • ^ ^

8o4

Vlyfsis Aldroiiandi

Nommis

DE RHINOCEROTE AVE.
Cap. X X.

T S I de forma aiiis, cuius roftri iconem modo exhibeo^certi nihil habeam,pJ^
c uit tameii Ramphafto fubiungere, cum quia eius maguitudo , & figura uift,
atque auditu etiam infolens fic , tum uero maximc quod alium locum nonha-
berem,cui idinfererem . Namreueraalioquinullahuicauicum Picis flmili-

tudoeft. EamautemuocoRhinocerotem,qu6dadinftarquadrupediseiuf- ^

ratio. dem nominis cornu in fronte ferre uideatur . Mirum id legentibus uidebitur ac infolens , &
•/-ij»£//- 'Claudianus Vrofert Um cbrmm Vultur^ tanquam de re parum verifunili dicebat. Attamen
trt>f» Hefychius,& Varinus in Aethiopia quadrupedcm,o^ Auem reperiri dicunt,qu^ Rhinocero-
^ tesappellentur. Verumnunquid de hacinteIIexerint,nonaffirmauerim,nequetamenetiam

LAo,c.Af9 negauerim. ^ Plinius ctiam auem quandam Tragopanadam dici aOerit, qusc cornibus in te-
n.-ida^^^' poribus infigniatur,ferruginei coloris,& Aquila maior fit,capite tantiim ph^niceo.Et Solinii^
Tiagopa . Aethiopicam quandam aucm capite arietinis cornibus armato Tragopam dici etiam author
Tiagopa- cft . Pomponius Mela eiufmodi aues,qua: cornibus iufigniuntur Tragopamenes appeUabat^
nicnes. Hieronymus Cardanus Ludouici Romani authoritate ex Indicar cuiufd.im rapacis auis Aqu'
la longc maioris,nigr3c, purpurea:q; intercurfantibus pennis candidis,roftro (fuluo carrulcoq;
feu phoeniceo coloreadeo pulchrc dill:indo,vt nil fucundius {}>edari poffit) ob pulchritudi-
ncmmagnitudinemqjcapulos fieritradit,vndecertcadmodumdurumenc iudicandum eft-
^excrc.-Lii Hancauem volucrum maximam cfleexifl:imat,&'lulius Scaliger colorem ab illo omiflum
3. addit,exIuteo nempe,& rubro fplendidum . Num vero dehac,cuius roftrum hic depi£tum

propono,authores ifti locuti fuerint, mihi minimc conftat, cum ex folius capitis pi£hira,qui"f
bis mihi,Venetijs primiim a Paflarotto Paftarotti nobilis illiuspidloris noftra: Vrbis filio, fc-
cundum Patauio a loacchimo luuenio Lipfienfi fumma? fpei iuuene, incomparabilisq; circi
fimpliciummedicamentorumindagationem do6trina?,acdiIigentiar, quem nobis in Crctam
proficifcentemimmaturamorseripuit,mifl'afuit,decorporis forma iudicare non potuerim*
Vifam hanc Auem in acrereferunt, ac in ipfo volatu, cum Turcas Chriftiani ccIeberrimaiU^
nauali aciefuperabant,occifam. Caput,firelationibusuirorum illorum aliorumq; fidc di-
gniifimorum ftandum cft,notanda:erat,acinfoIentis magnitudinis,duorum fcilicet propem*'
dum dodrantum,cirrhis ornatum nigris, altis, deorfum fpedant^us. Roftrum quatuor prO'
pemodum dodrantes longura, recuruum , non tamen rapacium more, fed inftar arcus cuiu''
piam . 1 nferior pars tota ex luteo albicat ; fupina uerfus caput colore miniaceo,reIiquum
Ju'teo,ytininfcrioripartcaIbefcit. Supina pars intus tantiim ueluti ferrata eft ficut in Pi,^*
Breffilica . Cornu e fronte cnafcitur, & fupinaj roftri parri adharret , magnjc equidem moli^ »
Magnituao. ^jt; quod prope frontem palmum vnum latum fit, Rhinocerotis cornu non dilTimilc, fed in

iic recuruum . Color fupera,& infera parte miniaceus,in media luteus . Quod fi vero capit^^ ^
niachinar,reIiquarcorporis partesrefpondeant,egoquoque vna cum Cardano,
& Plinio Aquila maiorem iudicauerim . Neque forlan obftirerit quod
Tragopanada: fuac cornua in plurali Plinius tribuat, cum ego
vnico tant u m armari fcripferim , vnde diuerfas ef-
fc omnino aliqui ftatuant . Nam & no-
ftr^ auis cornu linea qu^ dam
nigraquafiinbiiia
cornua

diuiderc uidctur . Vcrum alij , qui auem aliquando na^buri

funt , exadius omnia rradcre potcrunt , & dc .|
coniciSlura noftra vere
iudicarc.

Cflput.
Roftmm .

Ornithologlae. Lib, XII. go5

RHINOCERpTIS AVIS ROSTRVM;

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

So(5

DE M

A

VljfslsAldrouandi

NVCODIATIS IN GENERE.

Cap. XXI.

A N V C O D I A T AE etfi aues Pids mulro minorcs fi corpus coCideremh
hictamealocum potius,quainaliaoperi.sparteribineiKlicaremihi uiCxM
nonquodcumPicis quippiam communehaheanr,redquoniadataoccalion<
a Pica Breirih'ca,inexoticas,interquas h«proFea6 longc pulcherrimarlunt»|,

, _ , incidimus,tum uero maximc quod de illis etiam nobis loquedum erat, quiD'^^

fatls indgne roftrum narura ad ui^^um fibi comparandum largita fuit , quo fanc aon meai«'
cri pro corporis portione Manucodiata: funt pr^ditic ,

y% 1 V O C A.

V P L I C I ratione Manucodiata? , aues paradid , feu paradifex nuncup^nfi^''|
primiim quoniam in paradifo terreftri degere uulgo credantur , Sc rorc uiu^
re ; fecundum propter eximiam corporis venuftatem , cuius gratia ali« ^
paradifcx dici meruerunt,quod lectorem laterc nolui, iiefimulomnescomj,
Ifpkh pa- i-^-^^^g^) dat. Ifpidamltahinprimis,ncciion6^^ Vpupamquandoqueauesparadiii^^:^
radiii aius cunr,C3(:ui Aegyptoaues quaTdam fufcas, & fubrutihis, Monedulis minorcs paradifcas VOC^^^^
audio . lnfuperanonimosquidam,qui Italicofermoneobfemationesfuasconfcripfit/^U'
Vpiipa . Phyfonem fluuium nauigaret,voIucrura quoddam genus fibi obfcruatu n-iemorat,quasit^^
miram corporis fpccic,(!i plurimam diuerfitatcm coloruai,paradifi aues incol« vocarcnt*

S Y N O N I M A

Etymiind. P^f^Sg FNVSTISSIMAE itaq,- ift^ volucres Manucoc'iat?,hoc cfl-,aucs Dei

lucl arum infularum incolis appellantur,<&: in (umma venerationehabenti'^
Auesvcro paradifi, feu paradifeas nuncupant,cum vtd 6lum e^^ob corf^ .
fpccicm,tum quod vbi locorum nafcantur, vnde veniant,qu6 feferecip''* '

ignoretur ; fiquide cxanimcs dunraxat in terra reperiunrur,vr vulgu.s exiftif^

7\jx>s Incli- Alij Apodes Indicas vocanr vtab Apode* AriftoteIis,cuiqnidem pcdesfunt,fednull<u5F^

Kth. 5

nlmH'Cap.1'

2.

Manuco-
diatx ma-

rila.

pemodum vfus,diftinguanr.** Bellonius PlatarchiRhyntace,& fabulofum antiquorum ^ [
nicem,necnon &Cinnamomu,feu Cinrumulgon cumManucodiata eafdem auesarbitr''^?
pro quatuor diucrfis vnam, camq^ fabulofam, nempc Ph^nicem nobis obtrudere conatu^^*

GENVS. DIFFERENTI^. .

V I auiumgcneri Manucodiarafafcribendxenentcuin ha6^enus ignor^^J .
atq; eo maxuTic cum fojginter omnes pcdibu5 carcant/quamuis ' Arii^^^^/
nullam auem abfque peTUKus dari alTerat) noa leuibus tamen, vtopinor,
menti» paulo antc addudis motus,tandein hoc loco mihi de illis ageduii^' .

_ determinaui. Qumq^autemhadenusillarumfpeciesobfcruaui,quarort^.^>

quoad corpus,vix Hirundinc maiorescrant,imo vero quo ad caput haud omnino diffi'^^
Sed forte,& ali« fuerintTSfquidcm ^ Scaliger a Carddno,cui, vt opinor,fales,quaIes tni^^^ ^
fuerant,iuuencuIasconfpe6lasfuinecx eorum fidetradit,qui in Indiam nauigarunc:^|^'^'jjj,
qtii in laua Manucodiatas Columbarum magni udine Qbferuaifc fefe fcribant ; quibus
dcm fidem nullo pado adhibercm/nnrSTilIeafiatn Picain^manon minorem non vi^jj^,
proprijsduntaxatoculisjverum etiam a triremis quodam prarfedlo fuorum ftudioruin ^^.^^, ^
/iTimo fibi tranfiniiram teftaretur.Parum iufte tamen in Cardanum inue£tum ipfum ^^^L^
rim ; aliamqj Cardano, aliam nauigacoribus,aIiamdeniqj ipfi Scaligero vifam iudicau^i'
Carterum quinqueilloj a mcobferuat«,quarum poft feparatim defcriptionem,&iconc5^
biturus fum, colpre, & roftri magnitudine poti/Iimum intcr fe diffcrunt.

FORMA. DESCRIPTIO. .

yf ^.^Y^^^^lA^TiS omnibuscerrammagnitudinem afl^gnarinonpon^'
I \/ i ^^^' '^"^ ^^^^ ^""'^ » conftare ai bitror . Omnibus tamen illud P^^"*^

XyJL cfr,vtpedibuscareant,&vclm^

3«>

E.
I

1U5,
[lllt,

on<
int,

Jia-

ituf»
iu^'

ifun

I

t

Omk\\o\ogix. Lib. XII.

807

<|iobtineant. Caputctiam non rotundum^fecl preflura, qualc Hirundinis, nucis iuglan- Caput.
dis ferme magnitudinc . Roftrum vero non omnibus «que magnum , nequc eiuldcm
fctiam coloris . AJ«^& cauda cxpcnfae ferme, Accipija-jnii^Miluinifi^mag rc- ^^'

jondent : Cardanus «quarc propcmodum Aquila? fcribit, * quo folo argumento Scali- / ^
gcr duf^us Aquilam nobilioris generis nullam illi cognitam fuiHc afleucrat . Veriim haud ca * '
^eo fudicio Cardani intentio , & mens fuit ,Vt Aquilinis alis illas arque magnas diccrc vellet,
vt Jn tam exigua auicula earummagnitudinem le^toribus admirabiliorem proponcrct.
10 *orr6 pcnnaruinxraifitics omnibuscjjis cft, qualem proparuitatc corporis conucnirc ra- Pcnnr.
tio docct, cenuifrima? nempe, & prafter tcnuitatem pcnnis. Pau_onum4minarum cx toto
perfimiles j mafculis Pauonibus autem eas non aflimilaui ; llquidcm oculata? non (unt . Om-
JjeSjtam quap^^cntrc,quam qu| adorfb ena(cuntur,caudam cu Imtlongiillm^jconfticuuntj

perpetud confiftant. Dorfb pr^ terea fila gcmina amie(^untur,tres & amplius palmojj longa, Dorfum .
'lequc cxadc rotunda,ncqueetiam perfefic angulata , fed figura intcrquadratum, & rotun- Fila (iorfo
^Um media,nec crafla valdc,nccfumme tenuia,verum luxaoifilojuud^^lane diffi a ihnetia.

io ^'Jamuismultiviridodimafculistantiimtribuantjegotamen etfi cxcnterat^omnesadno-

foas oras perueniant, indeq,* audacius iudicaturus videar, ^ Ariftotelis dogmatibus fretus, qui ^Defncefiu
cun£tis animantibus fanguineis quatuor,quibus mouentur,iioras tribuit, vtriq,- communia fa- e^«"».
cio,vtp6fl:Iatiusdifputabitur.Atqueifl^fcfunt,quf omnibus fimulconucniuntrquibusneo-
tcricorumperifinTnniquiqneprftervnum Antonium Pigaphettam,qui pedes illis palmum 'Y^^A^^^*
Vnumlongos falfhfijne tribuit,calculum vnooreadijciunt.Si vero interiora fpe£^:es, nihd ina- V^^^*^^ "^*^'
ne reperics,vcrum continuata,ac perpctua pingucdine totas expletas videbis. ' t ^*^^"'^'

LOCVS. HA61TATIO.

R E S profefto cxtricatu difTicillimi nodi in tradenda Manucodiatarum hi-
fl:oria diflbluendi vcniunt,quorum primus dc loco cfl:,quem has Aucs incolc- MuItoruBi_>
re haaenus noa vulgarcs tantum,fcd do£ti(lImi quiq; credidcrunt.Qui cum
apodcs eas cfle vidercnt, filorumq,- illorum gcminorum , de quibus p6 fl- dicc- ^"^0°"^*^^* ^
inus,vfum ignorarcnt,& nifi mortuas fccus vias,aut in mari in Molucchis In-
fulis,& laua maiori rcpcriri audirent , non Paradifum folummodo cas habi*
lare, indeq^ paradifcas,& Manucodiatas,hoc cfl",aucs Dci vocarc contcnti/cd c6 ctiam deue-
neruntjVt pcrpctuum volatum cxercerc eas exifl:imauerint,& nifi alis in fublimi cxpanfis, to-
'^ici nempe mjtus auxilio rcquielcerc. Vertim ea opinio quam crronca fit, & quantum na- ^
^ur^ ipfi rcpug.iet,iam diccndum cfl:. Ariflotclicis primum dogmatibus receptum efl:,nullum ^y^^^
^^ri corpus fubl jnarc,quod |^>crpctu6 moueatur : tura vcro ab omni plane etiam rationcalic nuun
*^um cft crcdcrc ita in fublirai h^rentcs quictcm capcrc, nifi id pcr pauca admodum momcn-

fieri dixcrimus, vt in Cdumbis, & Miluis, ali|sq,- nonnullisvolucribus quoridie obferua- lomcusmo
!^us,quas tamcn fic requicfccrc minirae diccndura cft,cum tota medicorum f hofa tonicum ^^^•^^^"
fllum motum,cxcrcin*j genus^idq^ faris vchcmcns,ac laboriofum conftituat . Quarc Manuco- """^ ^^'
^^ms h^rercin aeVel Jtiens coaceflerira , qaicfccrcvcro dicenti, ne iuranri quidcm credidc-
'cm . Huud enira video quomodo fomni temporc,qui vcl Philofopho te^c anim? orium,& ^^^^'
fcnfuum omnium ligamentum cfl:,& gelidf nifi morris imago,vt poct^ verbis vtar,in tcrram,
mortuam faccrc aflcucrant, grauitatc fua dcorfum non dccidant . Cur non qui dormientcs
?cr, idcm raortuas Ci cxtcnfis,ut uolunt,aIis in illo moriantur,fuflincat ? Mortuc duntaxacaut
*n tcrra^auxiii^iJwdjJl!^"^^^'" viu^ reperiunturimortu^ dccidunr» uiu^ quorfnoui,nunquam:
^cidcrcnt haud dubio,fi ut illi (bmniant,in acrc dormircn t,iuxta triuialc illud axioma; omnc
grauctenditdcorfum. QuarcnaturaIisratioIongefccu$doccrcuidctur,&Philofophorum ^
Pfinccps*Ariftotclcsomncanimalfanguincpr^ditum quatuor notismoucri fcriptum reli-
^^it,quibus ctiam has aues fagacilfima rcrum parcns natura, qu^ nunquam deficit in paucis , ^
^«cabundat in multis , minime carcrc uoluit . Quod fi ucr6 notasillas quifpiam curiofior in
3Uiutn generc pedes,& alas cflc cx mcnte Philofopi mihi obieccrit , pcdibusq,- Manucodiatas ManucoHiA
Priuatas cfle dixerit : huic hunc in modum refpondeo, naturam ctfi pcdes iilis r?cgauerit,qua- q"*'
!^or tame notis,quibus moucri debebant,ut c^tcr? aues raimmc deftitutas cfle uoluifle,ideoq,-
cauda fila illa ad quemlibct flexum pcrquam idonca fubminiftrafle, quibus cammctij ca
picnd^ tempore, tum multarum aliarum ad:ionum fuarum caufa arborum ramfs fefe anne-
^crent,& pedum uice quodammodo utcrcntur .

Yyy

conti-
' nuum .

ruor nons
mGueatav .

CENE-

Refatatar

opinio d<L^

Rapacium
nidi.

808 . VlyfsisAldrouandi

GENERATIO, INCVBATVS.

N E PT A planc etiOT,ac prorfus explodenda multorum dc incubatus ratio-
ne in Manucodiatis milii videtur opinio , qui in malculoruin^dorfo quandam
cauitatem dari exiftimant , in qua f.emell^ , quibus venter etiam cauus fit ,,ou^
fua deponaiit,atqueita vtf iufquecauitatis auxilio illa incubari . IUorum veron
qui fgmellas quod^AEajcggp^^g^l^^g fubalis ,in quo oua rcponat, habere pu-
tant, certe ridicula fententia eft, tantum^Felt^vt 1 nrferellehda tempus terere digncmur.Pr^"
ter cLtjTo-^tstv enim ipfamratioipradocet,longcdiu?Fral.ocaftatuendaene, inquibusouain-
eubentur . Siquidem cum inquinq; diuerfis Manucodiatis, quas obferuaui,depinxi,defcripfi'
maduibus proprijs cc>ntra6taui,nihittale videre po.tuerim, iuq,-.non requielceretantumiTiodo
in arboribus geminorum illorum^qu^ d 'xi,ftlorum ope exiftimauerim,veriin^^ cti;ii%
& in proprijs nkiis incubare : atque eo modo generatio illarum facris litens non repugnabiCf
quse volucres iiiterfis mukiplietari tradunt . Qiiod fi vero quifpiam nidum illarum a neminf
rej^ertum ede arguat,is plurimarum auium naturdc ignarusftatuendus eft^ac rapacium in pi"**
mis,qu^ in defcrtillimis,altiirimisq; rupibus extra humanu confpe(^um nidos fuos conftruuut»
Cattenim quot,& quaUa ou§j)jri^,<lupt^ mihi conftat

V I C T V S.-

ANVCODIATAS c^Iefti rorc, qui cibus ipHs Cit , fimiil & pofiis , viai'
tarc : ideoq^ naturam tanto miraculo, vt inquiunt, prouidifle , vt perpetuo
aeie habitent, meram fabulam fapere, duobus maxime,ci\q^.vabdi(Iimi5 argi^
menti^addud:usailirmauerim. Primumenim hau'd video,quarationc,t]U*
via eo nurriri poiTint . Siquidem altum volare illas illimet tradunt; ros con-
tra prape terram nafcitur: illx toto ^uo fuo,fi debent viuerc,necen"ano cti^^
coguntur vefci , vt quod deperditum eft,reftauretur : hic non omni anni temporegencratuf »
imo ycro in die tantum fereno . Miferisitaqueillis natura noucrca fucrit^quas dcficienteroi'^
morinecenefit . Veriim dicantilIimihiobfecro,quomodo,qucmYoIunt,rorcmexcipi3^^fi
roftro inquient proculdubio: Quantum autem ? parum nccefl*ario : quod fi concedam,itl
matutino tempore fieri inficiasircnon poflunt: itaque miferas rurfus , & breuis sdmod^^'
arui natura illas fecerit . Quomodo vero volucrcs , quis illimet perpetuum volatum exercef^
fbinniant, & manc tantiim aliraento coq^ nullius ferme fubflaaiiar refici, in tanta motus di^'
turnttate,acvehcmentiaobcontinuain Ipirituum iaduram perfeuerare poterunt?quoii^^'
do ros qui miftum eft, fi alijsalimentis comparetur, fimplicifrimum, perditos reft.iurare pot^'
^Q^dbo nt ? Quare folidiori cibo i^^lj^meaii^^ ciim aer ipfe,tum maxime arb<^

nio OTopT ^^^* cminentiora loca fuppeditare poteranr,infe6iyiaiipeeaq,- tum volucria , quam
^ ^ * f«"a:adquorumvenatumroftrumilIisnaturagrandiufculumdedit,fatiscprobuftum,&qH^'
dammodo aduncum . Fruftra enim,tcfte Ariftotele,ca!ceamentum cft,v bi non eft calceari^'
Prarterea cum vcl fecundum vulgatiifimum illud Philofophorum , & Medicorum axioiU^»
ex 1 js conftemus, ex quibus nutrimur ; i taq^ Manucodiatas,vt animalia funt perfea:a,ex pcfi^ ^
aoetiammixtonutriri neccflecft. Nonvideoitaquequomodoeiufcemodiuues,qu« F^^
corporis paruitate alas longiffimas obtinent , ex tam vaporofa materia enutriri poifinc .
gantur prarterea, qui ex pituita per fe ali eas credunt : fiquidem cum plurimum, etft non (c^"
per, vt illi voIunt,uoIitcnt,cahdi potius temperamcnti,quam frigidi,quo pituita abmulat,!»^^
iudicio ludicanda: funt.

V S V s .

rcguU^^Ma- ff^"^^^ OLVCCARVM Infularum Reguli religiose admodum , atquc adc^> ^?'
nucodiatas ucrenterfanacqj ha{cevoIucreshaberedicuntur,utManucodiata$,hoceit>

colant. ^MJ^^ ^"^^ E)ei,utfxpiusdixiinus,appellauerinr,falfamq^ fibi hanc perfua/ioncm^^^ j
^ L.l.Ob[er WQo^^ duerint,ut fi illarum pennas fecum portent,non uulnerados iri in prarIio,eti^^
m. ^S^m^^^i^ fiinprimaacieantereliquoscollocatifuerint. * Bclloniuslaniflaroslndif
nnkMa" P ; j^i^^^l^^VPennisfefecxornarehifceuerbismemorat. Sum , inc{\.\\tydegantijjimd,& i

pcnnis Ma- ^uUdCdlmaca

nucodiata-

crajjitiemconiunclii yOnwes tAmen ab exiguoccrpore frod<.untes piiemcluntaxat f .

m quodammodi.
Imfcrator in bellum ^rofutfcttur

rum fc 01- ^'^^^ * ^.^^ ^rabes , c^ut eas vcndunt, carnes eximunt . //// ergo plumisin hunc modum exornati ^ ^
nant . ^^^^" fiBuram quodammodo referunt,' Atnon ferfetuo incedunt ip ernatu, verum duntaxAty^*^

emble-

Ornithologia?. Lib.XIL
E M B L E M A.

iANVCODlATAM in fublimi cxpan/is alis volitantcm capitc cxhun
^ afpicientedepingit' Lucas Contilcs. Cuiusemblematis Alexandrum Far- ^SmbL 78.
ram nobilcm Alexandrinum inuentorem hcityCiui animi fui fublfmitatem
huic Auicomparabatjquandoquidem fpretis reliaisqj rebusomnibushuma
nis caduciscj; altiora, cajleftia nempc quarreret , & vclut parun^ dc illis folici-

- citus,anim»^fuarfaluticonfuIensopemcxIitusimpIoraret.Pulchrumprofc-
ftojjcd :i communiter illi afcripta natura petitum emblcma cft. Vt cnim perpetuo illa volatu
>n aere Ccfc confumens vitam cu mortc commutarc fertur ; fpiritusq^ in a?thcre,corpus, quod
grjuitate fua deorfum Iabitur,in terra relinquit : fic animus nobiliflimi illius viri ad cxtrcmum
Vita? momentum carlos petiturus,cadauer tcrrar dcreliquit, Sed verba quoqucqu^ cmblemati
adiiini;it,non minuspulchrafunt,im6 vcroab Auisnatura egregic dcfumpta;funt autcm
SINE PONDERESVRSVM, quafi dicerct,animus humanus femper ad altiora
Ipirare debet , & terrena itec ceu caduca, ac fragilia contemnere. Etenim animus a corpore
difiu iia:us,carlum petit,cadauer in cinerem conuertitur. Emblematis iftius venulhtc pclleaus
«imile omnino in agello meo depingendum inter pulchcrrima alia curaui , fed cum hifcc vcr-
bis SIC ANIMVS PETAT ALTA.

H 1 S T O R I C A.

E G E S Marmin in Moluccis infulis paucis ab hinc annis animarum immortalita- Rcecs Mar
temindccredcrccofpiaeIcgimus,qu6dManucodiataspiilcherrimasauicuIas nun- miii cur a-
quamterrar,autcuipiamali,re«,quarinterrisfuisenbt,infiderc,fedcxanimcntantu^ nun.ir,m.
niodoinhumumdeciderccoafpiccrcnt. Cum vcro perucrfiffimi MahumetanLqui adilios »^onalita.
coinmcrcij caul^ commcat,xManucodiatas in Paradilo nafci,& paradifum locum animarum ^^^'^^"^*
qiix vita funft.T enent,perfuafirtent, regulos illos ad Mahumeti fcaam pellcxerunt qu6d de ^^^^" ""^^
hocanimarumlocomiraillam polliccridiccrcnt. mmcmM»

hm-neijini

40

DE MANVCODIATIS IN SPECIE.

Etprimumdeprima. Cap- XXII.

j A N T V M apud mc huiufcc Manucodiatar, cuius primo loco iconcm exhi-
beo,eximia venuftas, pulchritudoq,- potuif, vt vclufi merito iure intcr reliquaS
principemlocum airignarim. Hirundincm magi)itudine,&forma,flcorpus Ma<;niwcl<s
fpeaes,pcne arquat. Pennarum ambitus difcolor e(I,fed admodum vcnuftus, Color.
& vifu vndique iucundiffntius. Caputquale Hirundinis,& pro corporispar- Caput,
uitatemaiufculum rcuius plum«,qua: fupcriorem partcm a prima ccruicis
Vertebra ad roftri vfque initium exornant, brcucs funt, craflar, dura? , fpifli colo; c lutco egrc-
gic micantcs,& ad inftar puriffimi auri,radiorumq,- folarium more refplcndentcs : reliquar qu?
mentum contcgunt, molliores,tenuiores,&cxcyanco mirc viridcs, vtin Anatum mafculoru
40 capitibus,dumlucidilfimoSideriobucrtuntur,confpicimus. Rofl:rum qujm Hirundini prO' Roftmm.
lixius. Alarum pennse forma Ardearum fimiles funt, fed tenuiores tantiiinTac longioresjfu-
fcar,intcr nigrum,& rufFum fulgentes : qu« vna cum cauda in orbcm cxpanf^,rotJt fimilitudi
nem exhibent. Etcnim plane immobilesfunt,& vcluti infixa quardam fpicula cuti adharrent,
C«terum minorcsquoqucali«pennuIar, carq,-profed6 haud paucaciuxta (Ingulas maiorum
pcnnarum,quap alas confl-ituut,Origcnes, exoriuntur,quaj fupra maiorum principia cxtcnfar ,
ca obtegunt,dimidioquifquiIiata?,rufFaf,coccincarue,c«tcracroce«&fuIuoauri colorefplcn
<Iidar , multum mehercule gratiar ac venuftatis auicular ob cximiam illam & fingularem colo*

dilparitatem conciliant . Corpori« reliqua nioles tota pennis fuluis in rufFum vergcntibus q^Iq^ r^y,
^bducitur,ita tamen vt aliquid adhuc intcrcas difcriminis animaducrtas . Nam qua: in pcdo- quus.^
i*e ventrc collocantur, Sc frequentiifimar funt , & pariter ladlfimac duorum triumue di^ito*
amplitudinc fuluae funt coIorc,& co quidem nitidilfimo, haud fanc alio quam iecur ipfum
^plendentes . Qu« vero dorfoinfiguntur,rariorcs,ncque ita frcquentes funt, atq; infupcr am-
plis diuifurispennarum omnino Ardcarum tcrgo adharrentium fimilitudine hiantmequc
ctiamadtam injGgnem latitudincm accedunt,aut prapftantem illumhcpatis colorcm adar-
SiJiint,quinim6 puniceo potiuscoIore,carni«miilo,obfcuriorcctiamnum rcluccnt. Fila illa pii^ dorfi
gemina quar dorfo annedunturjquodamraodo nigi a funt»

)oks, Copyright©2011 ProQuest LLC.

d by courtesy of The Wellcome Trust, Londor

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

i

Ornithologix. Lib. X 1 1. Bii

D E M A N V C O D I A T ^
Sccunda fpecie. Cap. XXIIL

r N N O fahm ijoftra: 1 577. aliam auem Paradifeam.quam fccundo loco da-
inu«,a rcliquis i n eo maxime diuerfam.quod binas»nvropyg;io pennas liabe
ret lonsiiirimas, cxteras nempc duorum palmDrumlongitudinecxcedentcs ,
obferuaui Romr apud lUuftrem D. Thomam Cauallerium Eqmtem Roma
,ium,antiquarium eeregium. £a caput habebat ajbu fere, maculis lutcis , au-
' reisq perfufum,oculospariterluteos,ciliarubicunda;roftrummter uteum,

iifviridemmedium,dLosdigitoslongTim;iHIIIi^^
rubicundTm,loogiuMam,a%tam,fcoramJuudpkni.di,^^^^^

UperqUJm idoneam, In peftore aliquopafto rubeicebat. Vq!t«a^oHjuiu^£^^^^^ Venter.
banclL tamen fuperius vbique& in fine erantferruginea: . Dorlumpnmo ad fla"">?^^ Alx .
da.n,nod6 tendere videbatur; poftcaquam vero vropygwm attmgit,ad rubicundum, leu ter- d^,,„„.
«Rineumcoloremv^rgebat. Al.rnmloii{im]dire.vtpotc^qua;quinospalmosad^quant,pri-
ifpeTmfuperaba^Caud;rpenn?^& fi?,£S
nes erant. Eius dua: pennje reliquasduprum palmorumlongitudine vmcebant,& reliqu? etu
«juim in primalongioresaderant . Carebat h»c auisgcminis.llisfi|is,gua=omnibus e .k.rlo
tmici fupra dixi , quare vel itineris longitudine,vel temporis vetultatedecid.fle ea '"'l'"ndu
eft, non autem fa:minam ideo dicendam,vt perpcram vulgus ha,acnus f.bi perluadt. Uuarum
Vero longiilimarum illarum pennarum fbrfairis ad veloc.prem mptum vfus hierit . riguratn

'dTtertia manvcodiatae

Spccle, fme cje Hippomanucodiata.

Cap, xxim.

O M I N V S Antonius Gigas Forofempronicnf.j vir cam vitie probitate;
tiimparitercruditioncA«rumnaturaliumfcientiaclanis,Auem,cu^^^^

ne.n tertio loco exhibeo,depingendam,acdcfcr.bendam V^^^''''^^^^-
rumvtilitatiscaufatradidit.Illamobcorponslong.tud.nemH.BH)manuf^-H^^^^^

SJ %^^>:<£S diatain,quoniam longioremviderejnihi nunquam cont.g.t,appeiiarepia-
**»'raifyi| cuit qua:yidelicctipaude»oj-oftriadcaud«,& alarum extremitatem trcs
aodrantes!ot3Saerat]&duospani«is;cSiafe

com. in-H^tiTaximc parte,tresdigitos Jongum,in infcrna vero paulo breuius . Tota f^rc
4»amTcrLlbapr»ternempecollum,&ventrem,quorumcoloreftcaftaneu$,Supenor^^
pars£u-inea,quemcobremflauusexcipit,vthuncvir.d.s. Propedorfumpennaradmodu
^Santlongitudineduorum,veltriumdigitorum.Eratprarter^^
CSeafperrufculum,&admodumflexibilc,quarcalterumcafusuodamamvflumfu.f.

k exiftimare debemus. leoncm dabit pag. 813.

E MANVCODIATAE QyARTA
Specie, fiue de ManucodlataCirrata.
Cap. XXV.

Kropeceruicemobtlnuiflet.HancaucmeidcmAntomoG.gant.accc.
pum^efero:qu«defcriptatal.seft.Aroftriprnc.p.oadta
^ervfouecommcnfuratadafisdodraM^

Sreiirpi^ssrdt^St^^^^^^^^

«iis,<}uampennisc9nftareu.debatur,atquceo maxime a fubleqlTcnu MaBucod.ata^ ^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Volams..

8i5 ^ VlyfsisAldrouandi ' ^

DE QVINTA MANVCODIAT^

Specie, fiue dc vulgari. Cap, X X V L

LTIMVM inter hadenus i nobis obferuatas Manucodiatas locum
attribuimus , quam Ornithologus etiam depinxir , eique fimillimam cflc
dicit, qua? Norimberga? olim feparatim excufa fuit , Suam vcro ille non dC"
fcribitjfed Norimbergenfi iconiiftajcverbaadiedafuiflereferr. Paradifca
Magnuuclo "k^^^^i^ Apos ludica magnitudine eft Turdel^ , mira? leuiratis , alis oMongis pr*^
dita,teneris(3c vifui peruijs,& penois^lTpenn^ dici poOunt poriiis quam i^^^ '
deplumesenim funt) duabus longis,anguftis,nigris,duritie cornea ; pedes nulli,pcrpetu6 uo-
ht,necufquamquicfcit,niri inarboreahqua,longisllTistctisramoimplicata peiidens . NuH^
nauis tam celeriter pcrgit, & tam procul a continenre,quam non circumuolet . Etfi uero hx^
icon cum noftrajyoftrem um exhibita admodum fimilis uideatur, pr^terquam quod de colo
reNorimbergenfis charta,& ipfequoqueOrnithologus tacent : roftri ramen , & capitis ni^-
gnitudinequam maxiincdifFerunr. Ornichologi icon roftrum ab inferiori parrecuruum,^^
exiguiiai clleofteiidir ; noftra:auico(vtra,ucdixi,ideratlQngi(fuTium,& curuitatemillan:^ 'f^
fuperiori parce habcbat .. Pra:terea ift^c cirrho caret, tjuod pQtiifimLim manifcftiirimum di- ^
ucrfiratis argumeiitum eft . ^

DE RHYNTACE CTESI/^. Cap. XXVII.

A N V C O D I A T I S Rhyntacem fubiungcdam mihi efle duxi, cum quod auis
pereg;rina fit , & exotica , quinimo haftenus adhuc incognita , tum uero maxnnef
quoniam Bellonius eam cum Manucodiata confundat. PMctzti , fiue Rhyntiacc
Hefvchio, Sc Varino auis eft , quam « A/jwp -Tripig-^ipct , id eft, ColyjEh^niagnitiiciin^
efle rradunt, Hanc uonnulli Pluuialem e(le uolunr, Sc folido cibo uefci iiegon^^TlDniani t^i'
hil io. eareperiarur, ideoqi nonexciirerari pcrhibenres,ueru^tm3jR.hynraciporiiisconueni£ » 5
qu.^ ramenaneadcmfitcuinRhynrace Crefix plane ignoro. Ha:cenim ei oui magnicudi-
nem rribuir, ar dc quo ouo iiitelligir,fummopere uiri dodl:i dubirant , Ego >tctT i^ortlw de ouo
Gallinx intellixiae crediderim • Vr ur fit Rhvnracem, Manucodiarem efle non pofle, Bello-
niumq,- hallucinatum fiiiire cx afcripta mag lituSine^cunais dijudicandum propono . Nafc*
inquiunr m Perfis . Ctefias hancauem prodidir , referenre ' Plurarcho , culrcllo alteroIatef«
ueiienoilhtQParyfatim Artaxerfis macrem diuifiae,dimidiam parrem uenenoinfecifle,^
qu^ uenenomra6i:a,arqueincorrupca erat,ipfam in os inieaam exedifle, Srarir« Artoxerfi*
uxori aurem uenenaram partem porrexifle, Drnon uero ab hocparumper diflentiens,aitnoft
1 ary(atun,uejtim Melantam partitam cultello Statirx infeftam partem apppfuifle, ^

DE PHOENICE, Cap. XXVIII.

T S I fortalIIs muIto5,qui iftxc leauri funt^Phenicem longe alium fibi locii^
in hocopereuendicare iudicaturos nouerim , Auem nempe fabulofam intc"^
commentitias,dequibusanreinregerlibcrconfcriptuseft,eflereponendam/
Quid enim fabulof» uolucri cum uere natis Auibus? IIlos tamen cogniris,qui-
busadducor,argumenris,eundem Phoenici locum afllgnaruros fuifle exift*'
mem. C^iandoquidem reliqu^ iIl«,,dequibu>egimus,commendria? exrapru poriirimuii»
uiuereex ueterumauthoriratediximus. Phoenicem uer6,ranrum abeft,urrapacem dicerent, -
lea uelut aiirem ni:iocuam,ac ardenrifllmi parentum erga liberos amoris fymholum, fponta;

iilimam folius fui pignoris caula fubire commenti funt , Tum uero

Bdlonij
ror.,

M^anitudo

* In yit(tj
Artnxcrfis ^
Paryratis
quomocio,
Scarira oc-
cidciic.

Cur de^

nearn marrem, camq,* durii]

*z; 10 c 2 R 1 ^ hicloquendum mihiduxi^quoniam Bellonius ,utante erlam admonui , cum
- i\iwatace, Manucodiata,6cCinnamQmoturpirerconfundar. Neq;uer6^PIiniusmenio-
uet Aquilis cum^ pr^^ferens, & Srrurhiocamelo fubiungens.Nam ille nullum ordinem fecutu^
videtur , <^od li contra aUquis veram auem efle Phinicem dixerit , is ni tallor , hifce kais,
ftunquam , quicqiud ali j dicant , in rerum na.rura exricifle , quinimo cunaa , qu« dc ea ^^^iu-

lofa

Ornlthologfa^. Lib. X I L 817

'o(a antiquie.is commcnta eft, Qcrx paginar repugnarc iudicaturus eft . Quis enim in primis VnHc Ph?^
-^ucm fe 1 pfam cr^mare, & in cinerem rcdi^i, ex cinere vermen, ex vermc nouam auem pro- ^^^"i
gcnerari (talcm autem Phoenicis gencrationem en'efinxerunt) nullo fexus habitodifcrimine
'>in mentis inorKjii animum fuum inducat ? Deus enim cum auibus bencdiceret. multiohca-

» mentis inrip^ ii^ .ini^Ttnnvniuminducat ? Deus cnim cum auibus bencdiceret, mukiplica- (^^^^^
" cas fiiper terram voluit, ^rrexusVtriusq^ rationem in arcam Noes eas includcn^ in primis
habuit: quomodo ergo fblus Phoenix exomnibus animantibus vnica fcmper auisexiftac?
Vcrum iion illud tantum fidcm lcuat,qu6 minus reperiri Phceniccm crcd^m , fed 6c alia ple-
'«Jqjqua? paTim de eo (criptorcs nugati funt,quar poft addudurus, nunc breuiratis caud prar-
^ercj.fit qiiamuis eiufmodigcnerationcm Bcrnicl^aucs,qua$ ex nauiu putrefaftione naici,vt Bemiclaia
JiQ fuo loco Deo volente dicetur,noftra artas obfcruauit, & Ephemeron volucre circa Hypanim auium ge-
fluuium ex folliculo tcfte ^ AriftoteIecrupcns,natur^ cancellos haud excetieredemonftrent : ^t^ratio .
P 'llud tamen minimc dcfendi potcft,quod vnicus tantura in toto hemi(J.)h^rio (emper rcpcria- '
^r. SiquidcmvtredcfcripfitLucrctius: cap.i^/ '

Huc accedit vtiw fummd res nulla ftt vna ,
Vnica, qu£ gignamr^ drvntca folaj^ crcfcat*
Scd quid ? fi yetcrum,eorumqj qui cxteris nugaciorcs cHc folenr, (cripta de Phofnfcc rcuolui-
'iius^nonneillofmetipfosdccodubitareconftatJltaequidem^Herodotu.Sjquialioquinocu- ^^J^^^^^^
'^tam fuamnobisfidcmfoIetobtrudcrCjPhoenicemfibinunquamnifnn pitLlura vifumalfe- "
rit : ira Plinius, vtinam ita in reliquis cautus 5 K^cthiofes, inquit, Indt difcolurcs naxme dr

tam volucrcm tradidit : iile obfccro diligentcr introfpiciat , quam bcne Tacitus in traden- risX.
da Phoenicis \\\^oi\3L fibi conftet,confidcret : ita enim (cribic; Paulo Fabio , L. FuelhoCof.peJl Tacims fi-
iongum fMuIorum arnbtium auis Phcenix in jiegypto venit^ pr^buit^ matertem do6iif}imis indrgsnarum ,
<^ Cr^coruniy multa fuper eo miraculo differendt^de qutbus congruunt, dr plura ambi-. ua.ftdagnitu non p^*
mbfurda pron ete Itba . Sacrf.m Soli tdammal^ &ore dc diHin^iu pinnarum a c^tcr n ambus diuerft tru ^^^^^ hifto-
€tnfentiunt^qui formam etus dcfinit re . De numero annorum varia traduntur , maxtme vulgatum qmn- .
gentorum fpatium . Sunt qui alfeuerant mtlle quadringentos fexaginta vnum tntertjci , prtores^ alttes
SefoHrtde primumypoji Kjimaftde dominanttbus ; dcin PtolomdO , qui ex Macedor^ijs tert:tts regnauitjn

|0 cturtatem cui Heltopotts nomen eU^ aduoUffe multo caterarum volucrum comtiatu.vonam jacttm miran-
tium. Sed antiquitas qutdtm ohjtuta . Inter PtolomdLum, ac Ttheriurn mtnus ducci tt qutnquaginM *f>^^
fuerunt . Fnde nonnutlt fatfum hunc ihoenicem^ neque Arabum e terris credidtre , nthtlq. i fn^p^jf^
hrf^qua vettt/ memoria frmauit . Conf^ 6io quippeannorum numerOy vbt morsprcpii. qu'. t ^ fu^s in ierr/s
Jiruere nitfum, et^ vtrn genttahm adfundcre-, exqua foetum oriri , ^ primam adulio cur^xni fi Aiir>di
f^^tfts, ne^uetdtK mcreffld fubldtomyrrh<e pondere.tentatoj^per longttm ttcr^ibi par oncrr,par meaiui
fii^fubire patrtum corpus, tn^ Sotts ararn perferre,atque adotere . H^c inccria ^ fduhjis apBa . Cd"
^crum afptci altquando tn Aegjpto eamvolucrem ^ non amb'gitur , Quis amabo ccrti quid ex hifce
Vcrbis ftatuat.^ Eftoautem,quod vifumaliquando alfirmet. Anvero &il}i,quifeipfum te-
ftem minimc interponit, tabulofumquippiamobtrufumcflenonpornif ? Manucodiatara
ciim Phoenice candcm nonefle,quemadmodura fanc diuerfa: a nobisobferuatar , & pauI6
^ntc depi(5t« facile oftendunt, fed prartcr fpecierum diucrfitatem, flngularura numerus. Ne-
^iio cnim vnicam tantum Manucodiatam dari dixcrit.Nam vt Petrarch« verfu vtar,
Nen ciel , u*tn terra , e ftu d vna Fentcc^ .
vero Ryntacc m ctiam BcIIonius exiftimat, nullas plane,quibus id f^Jcerc pomt,cx pau-
iliis, Qu« deca tradica funt,rationc$ video . Poftrcmo fi Cinnamulgus fuiflet,tale profeao

i «rcanum'Ariftotelesjqui hancagnouit,minimeerattaaturus. Sedquid illisrefpondeb! ^c,Mfi.c,t^

W > qui de in Indiam nauigationibus commentarios ediderc, multa Semend« aui, vt aiunt, Semenda^
^jft» qu« vetercs Phenici,afcribentibus,& nobis pro vcro Ph^nicc venditantibus? Equidcm auis Pho;-
^onim fidcm leuat (pleiKiidiirmium additum mcdacium; videlicct roftrum ei tnfiftuIare,quo nix crcdira

. ^uficura fonum.ad cuius imitationera paftores haud infuauc inftrumcntum com poluerin t , ^'^^l
^^ant , attribucncium . Qiiorum mendacium quo mehus manifeftaretur,Semenda? roftrum ^,„aaciu .
^^im ame Venetiisobferuatu,depi6i:ura,defcripmm,mquofaneciulmodi hftiile noneflcnt;
^h^nicishiftori^ fubiungereplacuit. ConcIudamusitaq^Ph^nicemauem cflc hhulofara
<^»J'lidoaiTimo PctrarcludicAimiy.Cuomnesaucshabuerts.mtrabttemptdcherrtmar,^^^^
^u* ca m ita f nir,hoc eft/.aM .Iofa,& ;i Pcetarum fabulis petlta,non mirabicur ledlor, & to-
^erc h«chiftoria e Poctai um figmentis lit concmnaia.

Zzz AEQVI.

818

AE

VlyfsisAldrouandi
Q^V I V O C A.

I

Phenix 1
ftmm i

ph^nix flu
uius .
*Li/A4.c.8.
Lih. p.

cis.

Phocnix
mons.
^ Llh. 1 4.

min.c.^j.
Ph^nix cx-
ftium .
Ph^nixhcr
ba.

^L.4.c.?9

Ph^nix ar-
bor.

^•L.i^.c.^.
^li^.c.i.
*L.i.c.i5o.
^Li^.i.c.2.
etlih.s.c.$.
Palmm; fru-
ftus PhcE-
nix ciicbus .
*Liki4'

"'L.dcplat.

PhnE.aiM e-
qiuis.
" Jn Sliacis.
Ph^nix vir.

Antenoiis
fiUu"5 Ph^-
nix didus .
Phoenix
poctas .
^JnAttich.
Agenoris
lius.

Ph(i;nicia_»
vnde dida
Phenix tin
dmx gen*

Muficum
milrumetu
"^Lib. 4.

Lib. i.dc
Mufica.

H OE N I C I S nomcn mulris alijs rebus ctiam compcti t,ncc fcmper auem fi-
gnihcar. Vrfamminorem nonnnlli vetcrcs Aftrologi , vt fcribit Herodotuf
Milenusreferentc HyginOjPhoenicem vocarunt,qu6d Thjlcs,qui diligcnrcr
de rebus carleftibus omnia exqui(luit,& hanc primus Ariton appellauit,! hce
nix natione fuerit : quare Phoeniccs cum ftudiofius hanc infpiccrcnf,ideoquC
diligentius nauigarc exiftimabantur, verc ab inucntoris nomine Phoenix ap*

pellata eft. - - - \r tO

PhocnixdiftusetiamedquidamTheflaliacfluuiusin Afopum influcus,cuiu$ *Plinius,o: .
^ Srraho meminere. E[\ item ciufdem nominis alter fluuius,qui,vt ^ Paufanias fcribit, Acgicn-
fem agrum perlabitur,& in mare (e(e cflundit. ^ . . . *

Phocnix Straboni mons vocatur, cuius ' Acneas Syluius paritcr mcntione facit; i$ in Au-
ftrah' partefitus eft circa Ifthmum DoricarChcronefi,omniumeiusregionisalLiifimus,inca-
iusfummoquoquecart-rum fuireiu(demnominis. ,

Qu^oddam herbaf genus paiTim fecus viis nafcitu!:,cx fylueftriu fegetum gcnerc, cuius fp*<^*
Loik) perquu fiinilis eli:,vnde Lohum fvluedrequiSufdam & Bononic Logliarola vulgo qua»
par m Loliu.nuncuparur, * Diofcoridi Phoen x,«Phnio Phocnicea,&hordeumurinLidi6fcu.

Cirduum quendam Maci hias Lobelius a fpinis & infeftiifimis fpiculis,totiu$ acanaei gcnc-
ris infell:i,ri;num,Pha-aicem,Leonem,& ferocem recentiorcs vocari fcribit,quem Itali CaraO tO
fiero, -^^ Lconc parirer dicunt. nafcitur in Apenninis non ita dilfiris.

N jbiliifima illa arbor,quam palmam Latini vocant,Grarcis Phof nix appellatur,dc qua qu
plura dcfiderat, ^ Plini iim adeat,& ' Diofcoridem,necnon & ^ Thcophraftum. H«c arborin
Italia ilerilis efl,in maririmis Hifpaniar truStm quidem proferr,fcd immites , in Africa dulceSr
fed ftatim euanefcentes. Contra vero in Oricntc cx hi$ vina fiunt, alicubi ctiam panis,& plu-
ribusquadrupedibus cibiis. Lifupernonipfaarbortantum vctcribus Phoenixclidaelr,lc<*'
quandoq,-ctiameiusfrudlus,vt fcriptumrcHquit' Athcnacus,vbiait,

McUnippidcs Mtleftus in Danaidibus

Phoenicem vocat non palmam arborem ,fed fruBun»

llliuSyCum de ijs verbafaciat hoc modo : fi.
Immortalem Deorum Jpeciem, non hominum prd fe ferehant , -
O ^uinnec eorummultcbrisfacieserat ,

Jn currihus exercehantur, fellts fuperimpojitfs ,

Feris autem fipius animus ferox Uniebatur efu facrarum UchrymMTum thum,
Odorafarum^ (potVacov paimuUrum ac tenelU Cajfu
^Aomnia^^yriAfmtinfignesopes.
" Ariftotcles fic ctiam ^otvkx<^ appclla t <poivtKcov paImnIarum,inquic,nonnulIos tanquam tcuj'
bus carcntcs otvopx^i vocant, quidam ivvJxi^i caftratas, alij aV«p»>«^ nucleorum cxpcrtes. Hn-
lanicus in fuo ad Amnonem afccnfu, fi germanum,& verum id opui illius cft,ac Phormus CO
micus in AtaIantispo/!r.ta$ palmarfruftum vocarunt. . . 4O

" Paufanias equi cuiufdam mcminit,qui cx cquis Clcoftcnis Epidamnij vnus crat,Phoenici^ .
nomine, ad cuius currum hi vcrfus afcripti crant :
• CleoHhenespofuitmePontius exEpidamnOf

ytSiorequiSypalmacUrusOlympiaca^. 1
Phoenixapud ° Homcrum nomcn proprium cft pcdagogi Achillis,dc cuius flagranti/TiU^^
crga Achillem amorc multa illc mcmorat. Hunccum matris hortatu , cum patris concubm*
remhabuifl*et,dirisimpctitumapatre,rcli(^a Helidc, fcfc in Thcflaliam ad Pcl^um Rcgcu*'^
qui illi Dolopum procurationcm commific, filiumqj Achillcm indifciplinam tradidit,quCJ^
ctiam ad bellum Troianu comitatus cft,contuliflc tradunt. Fuit vcro Phoenix iftcfilius Arny^
toris, vt Homerus ibi quoque tcftatur. Mcminit ciufdcm quoquc Statius , & commifl* i^^^^
Achillis curar parirer ita mcminit : Sedcato Phoenix harebat alumno.

Phoenix item Antenoris Troiani filius didlus fuit . Eft ctia Phoenix poetar nomcn, qui vt r
fert Paufanias , Lebidiorum & Colophoniorum cxcifionem lambico carmine deplorauit.

Filius Agcnoris , Cadmi fratcr quoquc Phoenix fuit didus, & Phoenicia Syriar rcgio,IudcC
contermina ab eo nomenaccepit,populusq^ indcoriundus Phoenixappcllarus cft.

Porro Phoenix in arrificialibus ctiam nomina habet,vt in primis tinfturit quoddam^genu^,
nccnon&organum Muficumapud °^ Athafneum intcr alia his verbis reccnfitum : ''^^^^^^-^

Belius

f

Ornlthologfa?. Lib. XII.

^diuSyMdgadm a Pejiidediflare Jfcait, Phartices, PeSlides, Magadides, Samhucay lamhi, Clefjtamhi,
^nneachorda , quihus tnjlrtmerttis lamhes meros cecinerunt^ lamhicos appellarunt .

Alchimiftis Phoenix elixcrem /ignificat , Nam Phoenix, Bafilifcus, Glaura, Mandragola,
Cham«lcon , Homunculus , & fimilia barbara vocabula , funt fynonima , vt ^ Leo Suauius ^-j. ^
annotat . » JnfMijs

Collyrium Apollonij, cuius* Galenu5binasdefcrfptionescxhibet,Ph^nixappeIIatur.Vfus m Paracelf,
ciuseftadpalpebrarumdcfluuiaj&inueteratasafFcdiones. Ph^nix col

Deniq; quoddam emplallri genus Phoenicem dicunt, quod alij diaphf nicon uocant, quo- ly"u"» •
niam Ph^nicis, id eft, palm« frudus recipiat . Defcriptio eius extat apud " Mefuem, & Cle- '
jfcmentcm Clementinum . Funftiones naturales promouct, membra principabacorroborat, .^^^*^ '
fluxum hcpaticum, ftomachimq^, nec non & vomitum coinpcfcit,& pr«cordiorum,& intc- ^^^^^^^
ftinorum debilitati medetur . plaftrum.

S Y N O N I M A.

■ R AE CI S f , Lati nis Ph^nix nomine haud immutato dicitur, cuius du-
plexetymiim legitur, velquod ph^niccuscolor vulgo ei tribueretur, vt* Ifo-
doro placet, ucl quia vnica aui^» credererur, vt Arabibus, qui rem fmgularem
Ph^nicem nujicupant. Nonncillidubij generis,quidam mafculini ftatuunt,
quoniamrariirnnc 4*mjniuogenereIegacur, idq,- non nifi figuratc,refpicien-
do nenipe ad genus fijpcrius auis. Ego, quogeneredicatur,fufqi deqjfero.
V Claudiaiius Titanium alitem,d: alitem lougicuam dixit pro Pti^nicc :
^uidquidabextremtSK^leslongdiuacolonisy
ColligityOftatAreferens exordiavit£ , .
Et • Martialis Alitem fuperbam, vt in hifce fequentibus vcrficulis inccrprctcs exponunt :
^upd femper Cafiaj^ , Cinnamo^ ,
EtnidonigerAlitii fuferhA
J^ragras flumhea Niceroniana .
RidesnosCoracinentLolentes
|(^ Malo yma.mbe»eolere^niloler(L^, y,. .^.^-

Italis Fenice : Hilpanis Fcnix, & Auc vnica cn cl mundo : dallis Ph^nix dicitur .

de£mflafi.

Etymum.»
nominis .
* Lib. 12.
Orig^cap.-j.

In Epigr.
Titanius a-
lcs.

^ Lib.2. de
rapt.ProfW'
pina .
Alcs Tupeiv
ba .

* L.6,Epi-
granm.

F O R M A.

VOD ad formam Ph^hicis attinet , ea non ab omnibus eadem conftitui-
tur, vt ex fcqucntibus facile liqucbit . Attamen qualemcunq; a vetcribus
datam hic rererrc placuit , vtpbte qux non parum ctiam nugas eorum mani^
feftct. Dcmagnitudinequideminterfcconucniunt, Aquila parcmftatuen-
tes . * Hcrodotus non foliim cam magnitudinem ei tribuit, fed toto etiara ha ""^lnSuterpe
bitu Aquil« fimilem efle prodidit. Philoftratus referente ^ ]o.T?ctzc Pauonc ^^jj*^^^^*
inaiorcmcflefcribensparum autnihilabHcrodotodiflentit. GaputPauoniscapitiamuItis
aifimilatur. Herodoto fennaruhore ferfunduntur y Plinio vcro, & Solino cmacollumaun ful- p J^^'^
gmmicant.caterafurfureus&vdi\\X,^lCC^mvt^^^^

^«x, criflis factem. (Plinius) /i«rf/ (Solinus) cafutjf plumeo apice cohonejlante Claudianus a 1 U- ^\^,
Hio nihil fere difcrepans, quatuor hifce vcrfibus tocam cius f ormam complcxus elt .

K^rcanum radiant oculi iuhar : igneus ora
Cingit honos : rutilo cognatum vertice fidus
Attollitcrtf}atusdfex,tenehras(jjferena
• * Luce fecat : Tyrio tinguntur cruraveneno .

EthuncfecutusBaptifl:aMantuanus.

^uts tlU tn vertice fummo

• -Vnicus eB vhcentx , viden vt torquata corufco
Puntca colla mtcent auro ? Stent vertice flumA
Contfcro} crinaledecusvthreturabaura^?
RegtaSarranototamchUmysinduatoHrof

Jnfacie crtH£ duplices, StdoniA vtrget

^ Zzz A Furfura

Vlyfsis Aldrouandi

820

, A Purpftr/t C41^uha m rofeo dtifittrnint caudam ?

L^dantlus pirmuiius paulo tafiLis pmni j profecjuitur in hunc moJuin •
FrtriCtpio color ejl.qiiais fub Jidere cdi. ,

Mftta (jucm croceopuntca ^rana legunt .
^ualts i»eH folijsyqu^ fcrt a^^^rdfefapauer y

Cirn pendensve/iif Jole ruber/te polui,
Boc humert. fc^us^ ciecenszelarfjwe fulgent

hhc caput^ boc cc rutx.fumma^ terga nnent •
Caudaij^ porrigtiur fuluo d^JlirMa metalloy

7,v ^uttts maculis purpura niiUa rubct . • 4#

Clarttm mter pennas tnfgne eB clejuper , iri$ \ '

Pi.yjgere feunubcm de/uper alttt fU t ,
Alhicat infignis mrflo viridante Smaragdo,

Et. puro cornu gcrnmea cufpts hiat,
higentes oculos credas g^ rntnos^ hjacintho»

J^orur/i de medto luctda fan. rna mtCMt»
Aequatur toto captti radiata corcna ,

Phabxt refrens verticis alta dccus,
Crura tigunr fuamma flauo defitnnarrtetalUt,

K_y4fivngnisrofusptngithonorecolor.
JEjp.gics tnter Pauonts mijia figuram ^

Cernttur, & mjhm Phajidis intcr duem .
Magmticmytcrris 4rabumqua gignitur ales

Vtx ^quare potefl, feu ferajtu fit auis ^
H«c itaque forma cft, har c fpecies,quam diximus,adn>Jrabilis y quam mfiiataura jjiquptf^
cclcbrat hranc. Pei rarcha,cuius dodiirimos verfu$.a(criberc non p 'juic», -
^ejta Femcedefaurata piumM

K^l fita bclcollo candido gentile

for ma fertzarte vn s) ca ro, montle ,

Ch'ogni cor addolcijfe , el mio confuma :
formavndiademanaturalych*a/Jurn4 ||

L'aere d intorno ; fV tacito facile

Damortraggeindi.vnhquidojottite

poco,che m'arde a la piu algente brutHiU^,
furpurt^ vefe d'vn (eruleo lembo

Sparfo dt rofe i bellt homeri veU

Nuottohab/to.ti^belleT^vnica^eplsu^
JFamanellodoratOyericcogrembo
IfArabtamontileiripone^eeelay
* ' Che pei lo nojiro Cielst altiern yoln^
Et rwfus alibi ica canit :

VnaHrania Penice 4mbidtte£al( ^
Di porporA t^fijta^ e( capo doro
Vedmdo perla felua altiera^ e fola ^
Yeder forma celeHe-t & immortal^^
Vrima fenfat drc^

Itcm rurfus ;

quelio ilnidoyin che lamia Tentc^
Mtfe lattrdtey e le furpuree penne ^

Hexam, ca.

Cant. 17.
Hyerof). /i-
ber.

L Q C 7 S;

P L I N I V S, Solinu*, cos4^fcquutus D, * Ambrofius in AraWa Ph^niccm habifarc
lcribui^t.Torquatgs Tartusin Arabi«:a^cntioncmiucidens,cam paritcrPhcniciipa*
rcntemfacit,dumcinit: j r

Dtrtetro ad ejji apparuero i cultori
De l Arabia Petrea, ^ U Eeltcc

Chcl

Ornitiiologk. Lih.XlL 821

Ck''l fotierchio del gek,^ de gli dydori
Non fente f?tai,felver U fama dice ,
Oue nafcon gttmcrfi^ e gt aliri odori^
Oue rinafce /' immortal Fenice ,
Che in quella ricca fabricaj ch'aduna
A l^ejfequie, a i natali hk tomha^ e cma,
Cornel!^asTacitusver6,«Sf'' Athenarusex AntipIuneHeHopoK,^ ^ Ijh»

ino vifum prodiderunt. Nicepliorus Calliftus fub aquiiioftiali ad Oricncem, & Meridicm ^"^'^*
rcjpcriri. Aquibus Claudianus,&La(5tantiusFirmianusIongedi/Ientiunr,Pljgnicemiiomi- '^-^^^^?
fo ^^*^5UsinacceniIocahabitarecanentes,atquehincforteBeiioruu$Par4difcam eflcfufpicatus - '
fift:: Sunt autcm h^c Claudiani verba :

Oceani fummo circumfluus dquore lucus
I rans Indos, Burnm^ viret, qui primus anhelis
Solicitatur eqaisy vicinaj^ verbera fentit ,
Humida roranti refbnant cum limina curru ^
Vnde rubct vemura diesjonge^ corufcis
Nox affiata rotis refugo pallefcit amtciu,
Hac fortunatus nimium Titanius ales
Regna colit , folusj^ ^laga defenfus iniqu4
Pojjidet inta6las Agris mortaltbus oras ,
JLaGantius eadcm ferc , fed Jatius compleditur •
f^Hlocftsinfrtmo felifcOrientcremotus

£>aa patet dterni lanua celfa pli,
Ncc tamen sFIiuos.hyemisQ^ fropinqtius ad ortus^

Sed qua fol verno fundit ab axe diem.
Jllic planiciestraSius difundtt apertos,

Nec tumulus crefcit , nec caua vallis hiau
Sed noflros montes, quorum iuga celfa futantur

Per bis fex vlnas eminet ille locrn .
HicSolis nemns eft, cjr confhus arbore mulu
)0 ; ' Lucus,peypetu£ frondts honoreviret ,

Cum PhaethontJiis flagrafet ab ignibus Axis\
Ille locus flammts tttuiolatus erat .
cum diluuium merfijjet fluMttsorbem
Deucaleondas exuperauit aquas,
Non huc exangues morbi^mn £gra feneBuSy

Nec mors crudelisynec metus afpir adit ,
Nec fcelus infandum, nec opum vefana cufido «

Jut Mars , aut ardens Cddisdmere furor •
Lucitts acerbus abefi,& egeHas obfita pannis ,
. Etcurdinfomncs yO^violenta fames,

Non ibi tempeftas^nec vis furit horrtda venti ,

Ncc geltdo terram rore pruina tegit.
Nulla frper campos tendtt fra vellera nubes ,

T^c cadit ex alto ttirbidtts humor aqu£.
Sed fons in medio eft-, quem viuum nomine dit nnt ,

Perfpicuusy lenisy dulcibus vber aquis ,
^i femel erumpens per ftngula tempora mcnfum

Duodecies vndis irrigat omne nemus .
Hic genus arborewn procero ftipite furgcns

Nonlapfura folomttia poma gerit.
HocnemusJjoslucosautsincotitvnicaPhc^MSC*
Vnica^fedviuitmorterefeSia fra.

V O L A T V S.

E volatu Photnicisnihil prorfusmcmoratu dignum apud veteres legf . Krmianus ta-
mcnitafcrib*t: ^

82 1 VlyCns Aldrouan dl

^()ft tamen tU tardAyVf volucres^ qu£ corfore mdgn^

Inceffus pgrps fergraue fondus habent .
Sedleuis & veloXi regali plena decore ,

7alis in affcBu fe exhibet vfcjue hominunu ]
Cmtrahit in coeturrt fefegenus omne volantum^

Nec frAdd memor eB vlUynec vlla metus^
K^lituupi fhf^ta choro volat ilU per altum

T urba^^ profequiiur murtere Uta fio .
$td pflquam furi feruenit addtheris Muras

Mox redit ifla^fuis conditur ille locis.

V I C T V S.

VI C T V Ph^nicem planc a rcliquis volucribus diuerfo vti vetcrcj commcnti funt,
quidicenteOuidio

Nec frugeynec herbis

Sedthuris Uchrymisy ficcoviuitamomi',
Claudi^nus ver6,& JLaftantius rore vi^Vitare dixerunt ;

Non epulis fkttirare famem (i n quit ille) non fonttbus vUis
Afmtus probibere fitim : fed puriorillum
Solis feruor ality ventofaj^ pabuU libat
Tethyosy inuocui carpens alimenta vaporis,
Hicveroitacanit:

Non illi cibus esi noflro concejfus in orbcy

Nec cuiquam implumem pafcere cura fubefl^
Ambroftos libaf cdeBi ne^are rores ,
Stellifero teneri^ qui cecidhe polo^
Boslegithismedijsaltturinodoribus ales ^
Tyonec maturam proferat effigicrru> .
Contra ' Plinius primum,atque diligentiflfimum togatorum Maniliumdcco prodidifleautor
eft nemincm extitifle , quividerit vcfcentem ,

NIDVS. GENERATIO, MORS.

N T E R c«tcra vcro , qu« dc Ph^nice fuo nugata cfl: antiquitas , illa maxi-
me naturap cancellos cgrediuntur,qu« dc nido, gcncrationc , & mortc imi'
ginata cft , larchus Indus apud Philoftratum ex aromatibus, fcd ex quibu? 4^
non addidit: " Plinius authoritatc Herodoti primum cx cinnamomo,& c/-
fia 5 mox vero alibi ex Manilio ex caflia , thurisq^ furculis nidum exrruere af*

_ _ ferit • Verum PIinius,vel Herodotum pcrperam tranftulit,vel in codice eiu5>

vt Qrnithologus cxiftimat, mendum fubefle iudicandum cft , Nam ctfi Plinius hunc in rCiO'
dum fcribat : Cinnamomum , ^ cajfias fabulofa narrauit antiqmtas ,princepfue Herodotus Autumni"
disy&prafertim Phcenicisyin quo fttu Liber pater fit educatus , eas^ decuti in rupibus inuijs frujio carnis
alUtOy AHt plumbatis fagittis : Herodotus tamcn co loco^neq; Phof nici$,ncq5 fagittarum plu^"
batarum vllam mentioncm facit ^ fed hoq tantiim dicit,quod Arabcs,cinnamomo illo frui V<>
lentes,A{lnorum,& Boum mortuorum corpora in frufta confcifa auibus obijciant,vt cQtVi^
molefurculosillos oppreflbsinterramdecidentescolligant. Scdvtvndcdigrcfla eftoratio
5. reuertatur, Phcenicem D.^ Ambrofiusvetcrumproculdubiorelationibusdeccptusthecam
3- ex thure,& myrrha facere,alijs vero aromatibus adornarc tradidit : Ita enim Guidius :
^uo ftmulaccaftasy O' nardilenis ariliasy
^f^(T^q^(^t*^^ fulua fubfirauttctnnamamyrrha^^C*
Et LadaRtius Firmianus :

Confruitinde ftbifu nidum ftue fepulchrunu

Namperit vt viuat.fe tamen iffa creat,
Colltgit hinc fuccos,& odorcs dtutte fylua ,
^os ligtt AffyrtHSyquos opulentus Arabs,

OrnlthoJogiae.Lib.XII. 823

^tf/ 4ut Pjigme^ genteSyMt India carfif^

Aitt molli generat terr^ Sabda finu .
Cinnarna dehinCyauram^^ frocnl fpiranti^ ammh

Caifgertt mish balfima cum folio,
A>?a cafiA mitisynec olentis vimen achanti ,

thuris lachryma, guttaj^ fingms abefi,
Hisaddittenerisnardi pubentisarisias

Et fociai ntyrrhd pafcua grata nimi^,

HincSa

> % Bimmt qttal 'e fvccello, ilc^ual raduna i£nygn«u#

/ iegni in U fua mortCy e foi saccende ,
B. viue almondo fin"^ fare alcuna^ ?
Cognica iam 1 ud i Pliae mcis , qualcm fabiilantur, matcm , dc [qco nunc, in quo conftruftam
fiiiUeco.nmeiui rmir,dicendumeft . CuiusctfiPIinius,&SoIinusnonmeminerint,Iarchas nidu-
IndustAmenapudPhiloftratumpropeNilum Phoeniccm nidulatum fcripfit : quamuis pla- ^^^"^
nc aliter eius verba lo.Tzetzes citet,& in arboribus dc fuo adifigat,fequutus forte Albcrtum , ^ -
qui Phccnicem, cum fegrauem «tate fenferit, nidum in alta, & abdita fupra limpidum fon-
tcm fita arbore ex vari js aromatibus conficerc dixit; vcrum & Albcrtus id,c:t Ouidio fortaffi*
defcripfcrit^qui priuatim arbores nominans, ita canit :
llicis in ramis , tremulo^ cacumine falmAy
Vnguibus^ duro nidtim fibi confhuit ore^ .
Aucsomnes nidum fibi conftruuntjVt oua in eo incubent, & cxcludant : Contra fuum Ph^-
niccmex coileais iiiexcclfarupecremijs& fcftucis nidumnouarquidemprolivitj^^^ at
fibi ipfi,ceu mortalem rogum facere fabulofi veteres volebant, feipfumq,' cum iam «tate era-
111$ ad volandum corporisq,- alias aftiones obeundas inutilis eflet faftus aciemq; oculorum ob
tufam fentirct,miilo,co vtdic?turmodo,conflagrallc;vndcStatiusciufccmodi nidumignci
VOCabat,cumait,

^ Scnio iam fefilis inerti

Scandit odoratos felix feltcior ignes,
Pontanus fua bufta, hoc cft, fepulcrum »

Seligit e jyluis Arabum, lucis^ Sabm ,
^os Phoenix ramcs ad fua bufia faret ,
Nevero abfurdum videreturcrederc,quomodoitanidusifteacccndcrctur,ciimalioquinc^- Vtnidunu
terarum auium nidi dcbiliores, & flammis magis expofitac, ab incendio immunes fmt ; itaquc inc«ndcret,
Phoenicem,vbi illum confccndiflet , folaribus fefe cxponcre radijs alarumq,- continua ventil-
latione ignem excitarc finxerunt . Verum ut in hoc conucniunc, quod co modo fcfc confla-
gret , ita contra in qua regione id faciat, diflcntiurit , alijs in Aegyptum , alijs ad alias regiones
cuolare afleuerantibus , Plinius enim totum nidum deferrc prope Panchaiam in folis urbcm ,
& in ara ibi deponere dixit, (ed fortc id ab Ouidio mutuauerit^ui ita canit ;
Fertcij, fius cunas^ fuas, fatriumq^ fefulchrum
40 Perque leucs auras Hyferionis vrbe fotitus

/Inte fores facrasHyferionisdderefonit,
Ch^rqmon Aegyptius facrarum littcrarumfcriptor,& Orus ApollQ Aegyptum peterc fcrip-
ferunt:alijcontra migrarcquideme6,fcd in Acthiopia mori , Latotius in Phoeniciam
*bire,6c quomodo moriatur, ita doccre nititur.

Ftrefaretlajfftm fpatijsvrgentibus duum

t^Ajfueti nemoris dulce cubile fugit •
Cumque renafcendi fiudio loca fan^a reliqt^if *
T unc petit hunc orbem mors vbi regna tenet*
pirigit in Syriam celebres longaua volatuf ^

Phocnicis nomen cui dedtt iffa vetus .
^ecretofque fetit dcfcrta ferauia lucos ,
Hic vbf per faltt^ fylua remota latet .

paulo poft;

Protif/us in fir4to corpus mutabtte nido
yitaliquetoro mcmhra quieta locat ,
Ore dehincfuccos mcmbris circurnque fufraque

Intjcit^ exequijs immmtura futs . ^^^^^

B24 VlyAis Aldrouandi

• fmc hiieyvarios ammam commendat «dvrcf
DepQjtti tanti- nec timct ilU fdeyfi ,
Interea corpus genitali morte pfremptum

AeHuat, (^fia;?^mas fartnrit itfe calor,
i^ereoqite procnl delumine conctpit igrtem »
FUgrat,(^ arnhuftum foluitur in cinerem .
Pyirhonis Hitic Pyrrho Helieafis Piiilo(bplius>vt Laertius refert , cfuo anlmalium prolem gciierafitiuitt
Hcliciis de genera, eoruinq,* primum,quodabfqueGoitugi.gaatur,quaIiafuntqua: Trvppi/Bia uocantur,
animahum jj^^^ jgj^^^. uiuentia,(hitucre non eft ueritus , ijlque Ph^nicem quoque annumcrare : alterum
l^in-^fnio qtio<^iexcongre(faproducit,utfuiithomines, &iimilia c^teraanimantia. Mihi profe(fto jf
• animalia igne nafci nemo perfuaferit . De morte Ph^njicis uoluntari^ Sympho/ij cuiu(*
(daqqi hoc cxtat arnigma :

, Vita mihi mors eH-, rnorior,fi €AperQ nafci^
Scd prius esi fatum lethi^ quam lucis origo ^
Sic foios manes ipfos mihi dico parentes .
U^tensu Qnodmodo ad materiam fi^Ciaat, exquanouus Ph^nix ena(ci credcbatur,camrurfu5alij
puilj. ^ aliamftaluerunt. Pliniusceuuermiculum exofribus,& c mcdullis ueteris Ph^nicis primo
procrcari tradit ; ex quo pullusgenerar^tur . Philoftratus citante Volaterrano nulla uel oC»
fmm, uel medullaruin n^icntione fa£la , ?x combufti Phenicis cinerc ucrmem , ex uermedein
nouaalitemgencrari rj!jgarur,&in Aet^yptum exincognitaregionedeuoIare.HuncSuidaS,
ctfi authoritatcm non addacat, mihi fequutus uidetur . Philoftrati librum tamen aliter lo-
TzGt/es citat , ex mortuo fcilicet Pii^nice abfque cincre uermem illum noui Phcnicis parcn-
tcm progGnerari allcrens . Oppianus uero ne uermis quidem illius meminit , fed cx folo eiuS
ciner^ pullum 01 iri uoIuir,tantum abcft, ut oHa , & medullas nominet . Ab hoc rurfus Orus
ApoIIo longc diuerfam Ph^nicis natiuiratem comminifcitur,ex effnfo e patris uuInere,quod
Inonte fjbi nimia ad terram allifipne inHigitianguine procreari cupjens. Atq; iftarc funt,quaJ
de ortus principio ueteres prodiderunt, qua-q,- quam ucrifimilia fint,uel ca^cus uiden t . Alber^
Albcrnnu- tamen, uteiufinodi nugis aliquam addcretueritatis apparentiam , altero a mortedicucr-
, mem in cinere nafci dixit , qui tertio alis anhmptis , poftea intra paucos dies in aucm priftin*
ligur« commutaretur , & auolaret . Sed fbrtaflis Albertus ift«c ex Laaantio Firmiano tran- .|
fcfipferit, qui ita canit : '
ifos^velutinmalfamcineresinmortecoa^ios
Conflat, & ejfe&um femmis inUar hahet .
Jlinc animal primum fine mm^ris fertur oriri ^

Sed fertur vermis U^ens effe telor,
(T reuit in immenfum fitbito cum temfore ccrt$

Sequeouiteretiscolligitin fpeciem»
Ipde reformatur, qualis fuit ante figura ,

Et rhfjenix ruptts pulltiUt exuuijs .
Ac velat agreHes.cum fiU ad faxntenentur

Mutart penn^ papiltone folent . 4^
ClaudianusprolixiLis

omnia hoc modo profequitm-.

Hic neaiue conccpto fcetu , nec femine frrgit,
S ed pater eft, prolefque fui, nulUque creante
Emeritos artus fxcunda morte reformat,
Bfpetit akernam totidem per funera vitam^
Namqne vbi milU vits Unginqua retorferit afia^
Tot fuerint hjcmes.toties ver curfibus a^um
^ts tulit autwnnus dederit cultoribus vmbrns^
Tunc midtis grauior tandem fuhiungitur annis
f^uHrorumnu?ncrovi^us,ceuUjfa procellis
^rdua Caucafto nutat de verttce pinus
i.' Seramponderibus pronis traciura ruinam,
Pars cadit affldno flatu, pars imhre perefa
Rnmpitur : abripuit partem vitiofa vettifias^
Jam hreue decrefcit htmen, Unguetque fenili
^^f^Jf.-^^^^f ^^^'^ ' ff^Us cum forte tenetur
Mmibus , c^' dubto vanefcit Cynthia cernu .

Jam

Ornicho|ogi^,Lib. XII,

I

Jdm Jo(iu mcifin aU. tt4nfiurrcre nimhos
Wi^ ima tolhnifir hmo : tmc cqnfcius dui
Pefmcii-, rcdncifqpte para^^s isxordia formA
Arintes tepidis de colLibus eligit herbas »
J^t cumtilum pretio texens, a fronte Sah^im
Com^onit buHumque fibi , partumque futururru ,
Htc fedetj dr Solem blando ckngore falutat
Vebilior, mifcetquepreces, &fupplicecantu
Praflatura nouas vires incendia pofcit :
^ucm procul addu^is vidit ckm Phabus hahenis^
Stat fubito y diclifque pium folatur alumnum :
O fenium pofiture rogo yfaffifque fepulchris
Natales habiture viceSy ^uifipe renafci
ExitiOyproprigque foles pubefcere leiio :
K^ccipe principium rurfusycorpufcjue coaiium^
Deferemutata^ melior procede pgura ,
Bac fatus , propere flauis e crimbus vnum
Concuffa ceruice iacit, miJfoqHe volentem
Vitali fulgore ferit : nam fpotite crematur,
Ft redeaty gaudetque mori feflinus in ortumy
Feruet odoratus Hellis caleHibus agger^
Confumitque fcnem, nttidos Hupefa^a iuuencos
Luna premit, p^grofque polus rton concitat axes^
farturicnte rogo curis natura laboraf,
Aeternam ne perdat auem yflammafque fideles
Admonet , vt rerum decus immortale remittant »
Continuo difperfa vigor per membra volutus
AeFiuaty& venis rediuiuus frnguis inundat ,
Viduri cineres , nullo cogente moueri
Jncipiunt, pltimtiquerudem veftire fauUlam^
fuerat genitor^natus nunc profilit idem ^
^ucceditqtte nouus: gemindconfinia vitd
Sxiguo medius difirimine feparat ignis^
Ttotinus ad NilHm manes facrare paternes^
Au6ioremque globum Pharid telluriyadoras
Jperreiuuatyveloxalienumpergitinorbem^
fortansgramineo ciaufum velaminefinus^
Jnnumera eomitantur Aues,fiipatque volantem
Alitnum fufpenfacohors: exercitusingens
Obnubtt vario late conuexa meatu^
Nequifquam tantis e millibus obuius audet
Jre duciyfed regis iter flagrantis adorant ,
tfi al^ ^Non fem Accifiteri nm 4rmfgtripfe Tonantis
$elkmuent:communef4cit:r€uer€ntiaf<sdu$^
Taiis Barburtcas fluuiodeTigridemmas
Du^or Parthus agit, geminis & diuite cult u
Luxurians fertis apictm regalibus ornat,
Auro fr^nat equum, perfufo muftce vefiem^
Affyri^ figff^^^^ ^tumidafque regendo,
Celfa per Tjritts acies ditione fuperbit ,
Qlara per Aegyptum fiacidis n^tiffima facrii
jTfbs Titan^ colity centumque immane columnts
Jnuehitur templumfT hebano monte reuuifis,
Jiitc , vt perhikent, patriam de more reponit
Qongeriem, vultt^mque Dei veneratus heriim ,
Jam fiammdt commendat onus , iam deJiinat ^ris
SeminayreUiquisfque fits.miratarelucent
f>imiaa, diuinoffirantaitariafumf^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

82(5 Vlyfsis Aldrouandl

/;; Pelu fidUs frodu&us adufque falud^s
Teruemt Indus odor.fenetraty comfletque falukri
Tempejiate viros^e^mCUre dulctor aur4
Boflta. nigrantis Nili feftena vaporat^
O fltx , h^rejque tut quo foluimur ornnei
Boc ttbi fuffeditat vtreSy frdetur origo
Ver cineretn , woritur te non fereunte fineBuis
VtdtHiquQdcunque futt.te fMulatefie

Cun£ia reuoluuntur, nojii quo temfore Pdntui jji*

JFudertt elatas fcopulis stagnantibus vndas

^rs PhUci hontets errortbus arferit annus^

^t clades te nulla rapt .filus^ffuperjics

Edomita teUure manes, non Jiamtna ParcA

In te dura Legunt.non ius habuere nocendi^

CORPORIS AFFECTVS.

DVRI SS I MAM itiqucmorteinfpaiiteobirePh^nicemantiqui diWnn^
runtamen panim adhuc fortc tegentibus uideri potuilkt , etiam in tanto ar uo y
quod illi tribuebant, nullo mof bi genere torqueri , i rao uero ne obnoxium quidem
fuiifc addidinent : quemadmodum idem Cwudianus prodidit .
' Solas p^^ga defcnfus iniqua
Pcjfidet inta6ias Agrts ammalibus oras ,
Sdfja nec humam patitur contagia mundt :
Par faperisvolucer.

D

VOX. CANTVS.

H uocc Ph?nicis nemo , quod quidem fciam , prarter Plinium , & La£l:antium Fif*
mianum quicquam memoria? prodidit,<lui modulatiifunum ilii cantum tribucrunt»
La<f Untius vero ita de eo canit :
^tque vbt Sol pepulit fulgentis lumim fori^t,

Et primi emicuit luminis aura ieuts .
Jncipittlla facrimoduUmtnafunderecmtuSy

Etmiralucemvocecierenouam. .
^am nec luled voces , nec ttbia pofit
MuficaCyrrhats afjimtlaremodis ,
Sed neque olor moriens imitari pojfe putatur , ''^
NecCyllenxa fjlacanoraLyrJt. ^
Rcpcriuntur irem perbelh Varronis fenarij,quibus argqtus quidam,& canorus,aIios fe ad c«
tum fufcitarciadat,accantantium fe Galium Gallinaceum(quoniam h«c auis cantu fuO
tum diem laceifit) & Ph^nicis vocis fufcitabulum cffc :
Phaemcts adfum fitfcttabulum ,

CantanttnmqueGallusGallinaceus, ^ ,

* Llb. 1 2. Sed fornicis ibi fortafle legendu eft,vt doftiflimus * Adrianus Turnebus quoq; cxiftimauJt»^
Mnerf.c.z] fcUicct mcretricularum bldnd«,& melle« voces inccUigantur, verfu tamen,vt aitjclaudicant

i^: T A s.

H OE N I CI afuumquidemlongifrimumvcteresomnesafcripfcrunt,

explicando eius periodo admodum varij funt . Nam dc numero annort*m >

CornelijTaciti verbisvtar, vanatraduntur ; maximevulgatum quingentoruyf^ r^^^

ttum , Sunt qii! ufcuerent mtllequadringentos fexdgintavnumtnterijct \ H^fC l

ss^^jKW: i^iii^ius fcxcends fexaginta ; Herodotus , quocum Solinus , & Mela terc co

ueaiuat , quiiigcatos & quadraginta i Philoftratus fexcentos , Seneca quingentos , A^'^^

trecentos

Ornithologiar.Lib. XIl.

827

trcceiitos quniquagiiita annos viuere Ph^nicem dixerunt. Verum ctfi iftarc modo afcripta
*Us quibufdam nimis crediilis hominibus quodam modo verifimilis videri pofl'et,Cha?rcmo-
'lem Aegyptium tamen ctri lacrai um lirerarum fcribam, necnon Poetas,quorumalioquifa-
^ulose agere proprium cft, vel ff^Ieiididiirimc mentitos,veI faltem nugatos fuinbliquido con-
ftat ; llle enim fex fupra feptem millibus annos Ph^nicis xuo tribuit ; poetie plerique millc,
Hefiodus multo plures nouem nempe Coruorum yivict<, (hoc eft*,yt Aulbnius vertit,fecula :
^os quid de eiufmodi ym'^ fentiamus , antc in Coru t hiiioria diximus,quam ledor curiofus
adirepoterit) Ouidius quinquefarcula tantum, cum inquit:
^ . Hdcvhiquincjue fuxcom^lefstt fdculaviu, Scc

.'0 Claiidianus modo ftellis (Steliasquiviu/diusaquat, Durandoymemhris^territre£ieur>tihu^.euunu,^
vitam Plif nicis comparat, paulo tamen poftluftrorum numero vixiHeait, fednumerum non
cxplicat . Vt vt eft, atque quocunque modo interpreteris vita Ph^nicis longiflima fucritcu-
«us, fi Deo placet , Oppianus hanc adducit rarionem, quoniam neque {^g\tm, nequelapidi-
tus,nequelaqueis,nequevllis alijs hominum infidijs petatur,. Tantumvero apud omnes
Ph^nicisviuacitasincrebuit,vtadagiumidquefatistriuiale inde natumfit : Quo in primis Phoenic<L^
Vfuseft Lucianus, rv /uyt (poiunog ^Vw /3k;>^j i ntfi Pha-mcis anms vixeris . Quod ad^gium ad viuacior,
prucientiam referri poifir,f!cuti idem nlibi kciHe videturjdum ait :^/^ verotjbiamfliusrefpn'
deam , qui negas qnenquam rc^e dtfcrmrc.ntfiqui Vhcenicts annos vixerit , cmnes^pr orhem fericu-
^um factendo acceficrit ,

40

AMOR IN PARENTEM.

V AE iam diflurus fum , Ph^nicem vnicum fempcr fuilTe prorfiis redarguc-
rent,nifi parentis voce,cadaueris reliquia:intclligend*e venirent.Scpelireenim
fihus patrem fingitur:adquod beneficium tanta pietas , tantusq^ amor Ph^*
nici iam natoinefleperhibetur, Vtvcl iam primumaduIto(Tacitivcrhis\tor^

prima cura fit fefeliendiy neque id temerc^fed fuhlato myrrh^ fendere, teutato^ fer lor%

gum iteryvhipar oneri, pxr meatui ftt ,fuhire patrium corpus^in^ folis aram deferre\ atque adolerc j hAc
incertA,& ftthulofts au&a . Harc ille : Qu« etfi aliter Herodotus narret,Tacitus tamen cx eo de*
(cripfifle mihi vidctur : Phanicem narrant, inquit ille, quod mihi non fit verifimile, hoc excogitare ;
ex Arabia proficifcentem in templum Solis, gefiare patrem myrrha ohuolutum, & in eo temflo humare :fic
4iutemgefiare \ primumexmyrrhAouum comfomre,quantumipfe ferrepoffit ; deinde ferendo illud ex-
feriri • Hoc expertum, ita demum ouum exenterarey atque in illud parentem efferre : & ^f*^ t^^f^ ^^^^
exinn4niuitypatrem£ intulit ^eam partem alia myrrha inducer^ : & cUmtantttndem.ponderis impofito
farente ejfeSium fit , ohfiru6io rurfus foramine haiulare illud in temflum Sitlis . Hdc facere hanc auem
fommemorant. Alij defundum parentem a puUo in eandem Soli dicatam vrbem geftari Smyr-
n«acifl:ulareconditumaiunt, quod Adamantinusetiamnoninficiatur: verumcuiusopcra
llla contexta flt, fubticent . Plinius vero, Ouidius, & Ladantius Firmianus,neque oui,neqae
ciftul« mcntionem faciunt , (ed fimpliciter humafle parentem fcribunt : verba illorum maio-
risfideicaufiadijciam: PrincifioiuBa funeri fridriredditQv\(\mtV\{vms^&tQiHmdefertnidum
frope Panchaiam in Solis vrhem, & in ara ihi deponit . Ouidius flc ait :
Cumdedithuicdtasvires, onerique ferendo eft
Ponderihusmdiramosleuatarborisalta,
Fertefuepiuscunafquefuasypatrtumquefepulchrum

Perque leues auras Hyperionis vrhe potitus ,
Ante fores facrasHyperionisddereponit*

^Atquc fere eadem Laftantius fcribit :

Afivhiprimmacoepit fiorereiuuenta,

Euolat ad primas iam reditura domos,
Ante tamen proprio quicquid de corpore r^fint

o(faque,velcineresexuuiafquefuas.
Vnguine halfameo, myrrha^ue , & thurefoluto

Condtt, & in formam, conglohat ore pio .
^am pedtbus geBans contmditfilis ad ortus

Inqueararefidens,ponittnadefacra . ^
Mirandam fefe pr£fiat,pr^hetquevtdentt ,

Tantus iiidecor cH,tantusabundathonor.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vlyfsis Aldrouandl

P

828

Non defuerunt dcnique, qui, quamprimiim pcnnas eflet adeptus,Ph^niccm fefe fimul cum
patrcin Hcliopolin conferrcdixerint, quo cum venit,oricnte mox (blc parcntcm mori,&n'
lio regni gubernacuh tradere . Qui profc£^6 plurimum ab alijs difl'entiunt,omnibus vmcaitt
tantum Ph^nicem fcmpcr dari fcnbentibus .

SEXVS. MNYGUA.

^ H OE NI CI nuMumfexumtribuitantiquitas,vtpotcquemabfque coitu gcncrarc,
vt diftum cfl:,ercderet r quarc re6fce dubij generis a Grammaticis ftatuitur : Supcr hoc i9
cgregiura apud La6tantium acnygma eft :
H^cfortun4t£for(iSyfatiquevducriSt

Cuidt ftndfci ^raJittttiffeDeus,
FdminA vel mas hxc, vel neutrum fit mage feiix^

Felix qu£ Vcnereis^ fosdera nulU colit ,
Mors illt Venus eji^fola efi in morte voluptas^

Vt fojJitnafihdCyapf^titantemori .
^ffi fi^^ prolesyfuus ejl fater,& fuushtres^

Nutitxipja fui, femfer alumna fibi\.
JpjA quidtm^fed non eadem, quia dr ipfit nec eH |9
iZ^eternam vitam mortis adeftA bono •
Mcminit ciufdcm Ba}>tifta Mantuaiius ,

^ola inter volucresy nec mas, mc foeminayfexn
SokcaretyVenerisfoUauerfaturhonorts,
DcHcrmft Differtitaquctalcxnygmaabaenygmate Hcrmaphroditi quod in Ph^ntcc plan^nuWusfr
phroclito xus repcriatur , in Hermaphrodito vero vterque, quem ita loqucntera Vergilius introducit '
ani^ioa. Cuy»meame genitrix grauida geflaret iualuo ^

^jd parerctyfertur^ cojtfulmjfeDets.
^ %^as eH fhaehus ait, Mars fAmtna, Juno^ neutrum

CitmqyforcmnatUiHermaphrodftffseram» ^

P R O D I G I A.

H OE N I C I S confpeaum prodigij loco habitum volum vctcrcs,fcd quart
do&vbivifusvnquam fit,vcl in diccndodifl"entiunt,veI id ipfimct fabulos^^'
dici confitcntur . Manilius tcftc Plinio,cum huius alitis vita magni anni con-
ucrfioncm fieri prodit, iterumqj fignificationes tempcftatum, & fidcrum cal*
dem rcuerti : hoc autem circa meridicm inciperc ,quo dic fenum Arictis f^*
intrauerit; & ftiifle eius conuerfionis annum P. Licinio , M. Cornclio Co^*
C CX V. Soiinus cui alioqtii vera hlfis mifcere folenne eft, de magni illius ab eius vifu , ^^^^t 4^
conuerfionc,raram intcr authorcs fidcm habcri rcfcrt, plurimos tamen corum dicere mago'^
annumnon quingentis & quadraginta,fcd duodccim millibus noningentis ouinquagin^*
quatuorannisconftarc. Verum yt illud ridiculofum cftcrcderc,itaquandoviuis fitPh^J^^^»
inccrtum cft. Corn.Tacitus eflc ait,qui aflcucrent miUe quadringentos fexaginta vnum intef:
ijci, priorcfque alites Scfoftridc primum, poft Amalldc dominantibus , dcin Ptolomaro ,
cx Macedonibus tertius regnauit, Heliopolin aduolaflc : Sedantiquitas, inquit, quidem obj^-^^^.
ejlj qmniam inter Ftolommm ^ Tiberium minus ducenti quinquaginta anni fuerunt,vnde mttntti^* f^
fum hunc Phcenicem , neq-, i Arabum terris credidere . Xiphlinus CO,quo Tibcrius difccfutjanno
Aegypto vifum fuifle author eft ,^ ipfiusqj Impcratoris mortcm portcndiflc . Huic Aurcliii*
Viaorcongruit. E' Pliniobisuifumcolligcrceft, Primumcnim prodijflcnarrat P.Licinio> .
M.Cornelio CoflimoxcxauthoritateCorn.Valeriani in Aegyptum dcuolafle Cofl.Qif^^V
tio, Sex. Papinio, & Claudij Principis cenfura anno Vrbis D C C C. in urbcm allatum
comitio propofitu,quod adis teftatum fit; fedqua /4//2;,inquit(aIias que fzlfum^^nemo dubit^^^^"
SoIinus,qui alioqui omnia fere,qua; de Ph^nice habet,a PIinio,vt foIct,tranfcripfit,unius tan-
tum temporis,illius nempe anni qucm poftremo ex Plinio pofuimus,mcntionem facit. Quc
Suidas fecutus videtur : Ph^niccm , inquit , aiunt fub Claudio Cafarc Acgyptijs comparuiil*^
Tnrctpcov xa) vmcdv, Ex quibus cuiuis fatis liqucrcarbitror ipfofmetvetcrcs ignoralie^

quo.

ni cotiucf.
fio.

Magnut
anmis.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2 Vol.l

OrnithoIogjV Lib. X 11. 829

9110 tempore Phoc^iix apfiaraerit , cjui certh nunquam apparuit . Quare planc nefcro quid in
mcntetn ieiienc Baptiftar MantuanoChriftiano aIioquin,qui agricolas anni fertilitatcm ex
illiiis confpe^^^u coUigere raemorat^ nifi poetarum morc fabulose loquutum dicaums • ait
^utem:

F» medio recuhans Taprobana fonto

T empora cogmfiit eedttus.Tum rufiicHs ergo
Sufpfcit ohft ruans volucrem. Nam creditur annm
llle falusarisyfecorig^ & frugthus ^^uus ,

M Y S T I C A.

Oli PKoenicem facram exiftimarunt Aegyptij,ciim quoniam Co\ ortus illiu5,nccnon
etiam interituscaufam credebant ; tum etiam uel quia utcrque in orbeunicus ha-
bere?ur,uel quod ut fol ca? tera fidera, ita Phoenix omne uolucrum gcnus pulchritu- Solem car
dine fuperaret . Alij uero alias rationes adducunt:qu6d lcilicec Aegyptij , (ble ma- ^egyptij
quam reliqui homines &gaudeant & beneficioeius perfruantur. ilHseniin quando ma- veneremr ,
ximc feruct, quo tempore reliquis prouincijs remotis , & in feptenrrionem declinantibusgra-
liiseft,pIunmumemoIumenriadferc ; Nilofcilicet tuncinundante. Atque hinceft,quod Nilusqua-
poetarpaiTim Phoenicem Solis alitem , folifq,- faccrdotem nuncupant : uc Claudianu«, cum ^oi^^udec.
ait:

Conueniunt AquiU^ cunSiaj^ex $rbevolucr€s
Vt fohs mirentur auem drc.
EtLa(3:antius Firmianus :

AntiHes nemorum dr luci veneranda facerdos ,
Et foh arcanis confcia vhoehe tuis .
Nondefupt tamcn ctiam, qui Phocniccm Vencri facramfecerint,forfan quia iuxta Clau*
. dianum:

furior illum

Feruor Solis alat: ucl quja una cum fole magni anni periodumconficerc, &metiri crcdi-
tur.

HIEROGLYPHICA.

lNamexunaarc,pricitaic*^tA».tii».iu».imiiivjn,tiFdUL,ucnqnisincgrc^iav^uau^m quj^y^^^y
40 ^clanimi,ueIcorpotisdotcclarusclTer,hunccxundarcdicercnt: Etnobisquoqueufitatu cft, pcjjs. ^
^irosdodrinaucl alia quauisuirtuteraros, Phoenice:. uocarc. Inquo (cnfu frpe Petrarcha Phcenices
f-auram fua/n Phoenicera nuncupat . Cum ucro ctiam quippiam , quod longaannorum ferie qui Hidi.
intcrmif]um,ctiam antiquatun^ circt,qualia funtIudi,facra,cereraoniar, fupplicationes, mores Ccremo-
«■itufue aliqui, triumphorum fplcndores uel quid huiufraodi;eucnirtetqf poftfnQdum,ut inff au ^"^^ ^^^^^ra
{■«icontigiflct^/ignificareuellentiidemAegyptijjruncquoqucinciuh^^^ rei Iignificatum ^^rignifi
*^hiQfnicemexculpebant. Eademuolucrisdjuturnaf abfcnti«hierogIyphicumcft,necnon & ^^^^^^
^^imi peregrinationis in hoccorj>ore:dum enim Spiritum in hac tcrraducimus,a patria pro- Abiemix
So P.^' abUimus . Denique Phoenix «tcrnitatis (ymbolum fuit,unde etiam imaginem ipfms' in Phi dnnm-nx
'^Ppilmperat. numifmatibus pailitncxprcflamle^imus . Atquead huncfenfum Hctrufco- ^^j^^i-ogJy-

poetarum princeps amoris fai,quo Lauram luam profequebatur , xrernitatem fignifica-
^^rus,eIcgantiifimeeumPhoenici,quonomine iUamnon femelcelebrat,aflimilabat, dum ^-.^^t^o-

la ondcH di vien fore, * 5 • He-

V9tavnK^ugel,chefolfen%AConforie , o^am.ci^.

. ^ Aaaa ^'^'^'^'

830

Vlifsjs Aldrouandi

4)/ voloMtarU morte
EtnAfcCy e tutto a viucr firifJttou/i :
CoJtfolftritrttouA
lo rriio voler , e cofi in su U cmw4
Defuoi dlti penfieri al Sol fi volue ^

Qofifi riuoltte ,
£ cofitorna al fuo fiato difrimcu i

%^rdeiemore-ieri^rendeineruifuoi^ |Q
B viue ^oi con U Fenice a fruoucu .

M O R A L I A,

Phoenicis etfi fabulofai voliiQris exemplo Theologi,San6li4- Patrcs moralia con
fcribere non deciignati funt , atque in primis D. * Ambrofms refuFreftionis ty"
pura incie elicit : Docemury incjuir, huius auis exemplo refurrefiionem (redere , qff^ &
ftne e)cemplo,& fine rationis perceptione iffa fibi infignia refurre^ionis inUaurat. vti'

. ■ , qtte anes propter hominem funt.no homo propfer aues^ Sit igitur exemplo nobisy quia auBoU

(jr crcator auium San^os fuos in perpetuum perire nonpatitur , cjui auem vnicam perire non p iJftfSy edmfi*
femine volnit rcparari. ^uis igitur huic annunctat diem mortisyVt faciat fihi thecam , implcat eam ^0- -
'r?is odortbm, atque ingrediatur in eam^&moriatur illiCy vbi odortbusgratis faitor funeris pojjit ahokri ^
Ijac &tuQ homo tibi thecam j expolians veterem hominem cum a6libus fitis, nouum induc. T heca tua,v^''
gina tua , Chrifius ejl , qui te protegatji^abfcondat in die malo. Vis fcir^ quia Jhcca , qtiia prctc^io efi ^
Pharet.ra,inquitymea protexi eum . T hecit ergo tua estfdes : imple eam bonis virtutum tuarnm odoribttSt
hoc eft,cafinatts,mifericordi£^atqueiuJ}itidty dr in ipfa penetralia fideifuaui prdjlantium odore rcdoknti^
totus ingredere , ea te ami&um fide exttus vita huius inueniat , vt pofjint offa tua pinguejcere , & fi»f fi^^^
hortus ebrius, cuius cito femina Jufcitsntur. Cognope ergo diem mprtisyficuf cognoutt Paulus.qut ait • ctY'
tamen bontim certauiy curfum confummaui,fidem feruaui 5 quodreliquum eH, poftta eH mtht corona tufii'
tid. Jntramt igstur in Thecam fuam quafi bonus PhoeniXyquam bono repleuit odore Martyrij . Talis itcni
generatio,qualis vulgo Phoeniciafcribitur,egregicSalnatoris noftri I ESV Chrifti typun»,^
^*^^"^.^^/!" quendam prac fe ferre videtur. Hic cnim fine virili femine,c«Iefti {cvX^ctt virtute,hoc eft Spiri"
mci ffrailis, Sando intra arQmati<?a ligiia, hoc eft,intra purifTiraa Beatiffim^ Virginis vifcera , & ex 6-
cro ipfius cinere,hoc cft purilfimo fanguine procreatus cll:,c quibus ceu lignis aromaticis odof
quidam pra-ft^ntilfimus exiens,& fuauiolentia fua CceIos ipfos pertingens, filium Deiin incrc-
dibilem crgafcamorem pertraxit: vnde illud Salompnis.^-* eBiJia,quaafcendit,ficutvirgd*
fumt ex arornatibus myrrhjt , (^r thuris ? Vbi vcro Chriftqs ex Auc , hoc cft , ex Deo homo fa(^tU*
Phoenkris inftar in folitudinc habitaftet,& vitar curfum impleuiilet; lignis aromaticis, hoc A
San£t^ Cruci membra fua atfigenda cxpQfuitjVt nos, qui cius pignora fumus , ab omni pecca-
torum labe redimeret : vnde ita in Cruce, velut in nido aromatico mortuus,& ceu in anctctS^
redaduSjin vermcm fefe commutauit, iuxta illud Efaiar. Vidimus eum , non erat ajpc^us. V^"
cens illud Pfalmi : Egofum vermis, ^non homo, opprobritim hominumi&abie^io plcbis . Que»i^^^' ^
modum ergo nouus Phoenix ex vcrme nafci perhibctur : ita re vera Saluator nofter vermi> .
Cruce faftus poft triduum nouam vitam rcfumpfit , & propria virtute ceu alis inuixus ad cof'
los euolauit. Tunc autem e confpeduomnium fefceripuit , cum videntibus difcipulis afc^^"
dit ad dexteram Dci Patris ; & * Videntibus ilUs eleuatus eH tn cdum. Prarterea, qucinadmoi^^^
^fABoY. 2, Phoenix vnicaalesdicitur,itaetiamde lES V Chrifto*'dicitur,2\t^»/>?/^f^?/»x<^^,^;»/7//.Phof
' in Ecclef. niccm Chrifto egregie etiam hifce verfibus Nicolaus Rcufnerus comparat ;
thuris lachrymiSi^ fitcco viuit amomi :
Fert cunas PhaeniXy buHa paternd fuas^
Vnica femper auis : pater, dr ftbi filius ipfa :

Mortefibi vitam dat fibiJoU nouam. ^
NamquotiesfuperorbedecemiamficuUvixit: '

Supremi moriens nafcitur igne rogi,
Sic Chrifius vitam fibt reddit morte yfuis^
ChriHicolis : fibiquos iungit amorepari,
Verus homo, verus Deus vnus^^ arbiter Aui:
Lumtne qui Ufirat, numtne cun^a fouet ,

FeltX

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

Ornkhologix. Lih. X I L 8 j r

^V//> qrif Chrijio i^er fajs&A lauacra renaius^ ;
K_yimneJacro viufndum rapit,ar»necapif»
Portunt item Sanfti huic liccr flibulof'^ volucri airimilari , qui poll crudcliter illatam a tyran- ^^^^ ^^^"
nis mortein , c^elos incolunu Vniic idem Poeta : "^" ^^"^i'*

Fhaenices ( jt vcraferunt ) :nors tpfa repngtt :

Huic fit vt vnus ani vitaij, morsj^ rogus,
Jte 0 carnifices : Sanilorum fancia crtmate
Corpora : qnos vuttis perdere^fiamma paret •
Venerabifis Beda in harc patientiliimi D. lobi verba: Diceham%,inrriduto meo moriar ^&ficut ^Llb.^.Ex-
lo p^tma rnttttiplicabo dieSy i ta fcribi t : nidus eius exteriory homo eius intetttgendus efi, qui de fceno carnis it- pof. in Job,
ttus compofitus a Deofuerat , confirucius . Omnis emm caro fctnum , In Im igitur ntdo ficmper fe mori
fi*heBific atione dicebaty dum vitijs mundi^c^ eius concupifcentijs non viuetfat^ odio itlam habens qua car
natis efi, maculatam ttmicam, Vatma autem arbor fecundum Gr^cos (pclvi^dicitur : Auis quoque itta^quam
ffful^i facite quidcm viuere autumant y^polvi^ eodem nthitominus vocabulo nuncupatur. l otHtt fiortajfis de
*Adem hoc toco dixtjfe.vtficut iiia nidum fibifaciensjn ipfio pof multa tcmporaya femetipfa concremari^&
^ttrfius de etufidcm ntdt ctneribusfertur interbreue tempus refiurgere.quix dctficeps muttts viuat temporibm,
^ieri crgo poteii,vt D. lub tn firmtitudinem auis ittius dicat.fe pofi mortem in carnis cinere , velnt in nido
fro tempore futurumy^ inde refurredturum ingloriamy atque hos Mernos ejfe dtes.quos muttiplteandos fibi
fideles Det cutior expctiet : ita enim dr fiuperius eH loquutus.dicens : Ei rtirfum circundabor pelte mea , ^
ia carne mea vidcbo Deum : Hafc itaque Bcda, verum nunquid D. lob de Phoenice Aue intelli-
gat, vc Beda dubitat,iu nec ego vel a!firmauenin,vel negauerim,verutamen 11 cjuis id pertina-
ciusa;flnnet,atquei:a fjcrarum litera rum reftimonio Phanicem dari dicat,quod ego ante
femper negaui : Dicam,vel fieri potuifle D. lob etiam fuo tempore a communi iilac opinio-
He deceptLmi Fuille, vel quod verifimilius eft, de paIma,non de Phoenice loqui, vtraque enim
£o/;'/| Grxcis telle codemmei Beda appellatur, vocearquiuoca . Ita pariter Latinus interpres
D. Hieronymus alium P£ihnographi locum , nimirum : luftus vt(Z>o>/^ rtorebit, re^^c Palma
reddit : quem tamen locum cita is D. £piphanius,Ph(rnix auis tranilulit.quemadmodu quo^
que dodtiirunus Tertullianus kcit.

P R O V E R B I A.

KA ra (po/y/xa avct/Siaj-Ki&ajf , id eft, Phoenicis in morem reuiuifcere^ , prouerbium dc eo dl- Phornicis
citur, qui longa valetudii)e,aHidnis curis, amore^folicitudine, carceris tardio emacia- moie re-
tus, niinc viuidiorfadusad krcdit. Arillidesad ftatum ciuiratisrefert,cuius ruinsc u^^i^^er^-
in nocia.a vrbis taciem rell^ituta? funt, reparatis etiam i;S, quseobfoleta forenr, ita enim loqui-
tur dc Smyrna M. Aurelij reardificata ; ReputluUt ciuttas depofitofento , vetus eadem noua , quomodo phanids
^haemcem remutficere fama ioquttur. Et rurfiis. Fa^a efieadem vrbs,& antiqurjJmayCr nouiffima refium- ^um^u .
pa iuuenta.quod de facra attte dtcitur. Phxntcts auum etiatn prouet bio locum fecit,& de eo dicitur,
^ui naturalem viuendi regulam cyiccdity dequibus antea fufius diximus.

Prarterea raritas huius alitis in adagium etiam ctiHt^yt Phoemce rartor^^poivm (^Tretvtconpo^ydc Phoenicc
' iKomineraro,vnde^ Perfius. i^;^;-

^and^raraauisefijtqmdtamenapttusextt, - V* •

40 Lxudari metuAm^

»Adagium illi fimile cft j Coruo (jjtoque rariordlbo.
M E D I C A. V S V S.

O N contenti vero veteres fidlitiam nobis hanc alitem pro vcra obftrufifle , , ^ ^^^^^^
aufiedam funtdemedicamentiseiusquardam excogitare. * Plutarchus cerc- '
brum Phoenicis non rantum dulce ellc tradidit, fed dolores capitis etiam in-
ferre.Et Plmius inter prima a Magis ex cinere eius nidoque medicinas prodi- Cercbrum
tas elie fcribit, verum prudenter \i\xc fubiungit : ceu veroid ccrtum efiy^tq-, non ^
_ ^ fiibulofiftm 5 trridcre cH vtta remedta pofi mittefimum anmim rcditura rnoniirarcj> .
ertur Helioo-abalus profufiffimus ille,acdinoIuri(Iimus Imperator Phoenicem

'cribir^in conuiuiisy/el pro eo mille libras auri, vr iii pr^tono eas dunitrerer, promifine. Equi-
^cm aunim perfoluere pocuit , Phcenicem vero dunraxat polliceri . Phoenix denique nobilil-
fortiifim.T Heroin^ Marhfic ab Ariofto tantoperc decantat^ infigne tuiti qu- cur la
^l^i uuacupauerat, ille h\kc vcrfibus indicat : Marfift

8 j % VI vfsis Aldrouandi

3 6. ^Arfifh fe ne vien fuor de U porta ,

7'C2r Efoprd t drt/o vna fenice J>ur:a .

Qfi/i pcrffi^frperhfa , dtnotandQ

Se fiefa vntca al mondo tn efer forte ,

O pur fua casia tntention lodando

Dt vtucr fempre mat jcnza conforte •

SYMBOLA. EMBLEMATA,

\\ OE N I X ita piY^us , vt in nidQ ardere videatur , cun:i verbis V N I C A
S E iVl P E R A V l S, fyiribolum fait HeIionor«ab Auftria Frantiici Gal
harum regis viciua:, cjuooptimaquarque &prcu'ofliruiiainuentutliificilliM
edefignihcabnt.

PhaMiix eodem modo fe cremans , (ed cum verbis SOLA FACTAj'
S O L A P E y M S E (^V O R, fymbolum fuit Bonar.Galeazij iMediola-
neiirium Dncis matnsquo fe poflobuum mariti foli iEternot|; Deo dicafleinnuebat.

Phoenix ia medio flammarum cum verbis NE PEREAT, Hguificat hominem, qui ij^
prscfenti vira (efe ceu igni e)^ponar,h()ce(l-, parieuter aducrfa ferat,neinarterimm perear-
vero hiCc uerba ablatis alijs ponantur V T V 1 V A T , iilum llgnificat, qui pmnia perter^t,
& in hoc totum fefe det,vc brcuiratcm vitar cum fam<E bonitate compcnfet ,

Phcenix fa fciculoaromatil hoceii, nido luoinfidens,neq; alarum venrillationeignem ac-
cendeni;,{ed tantummodo in ca-Ium oculorum aciem intendens , cum verbis S O L A L V-
MINA SOLIS, illum figuific^t^ qui in^cr alias eafq,- pulcherrimas iTiulieres vnam vx^'
tummodoperif,

Phoenixinaccenfonidoalasadfolaresradiosexpandenscumhifcetribus literis V. E. V-.
& curn verbis V T V l V A T , fignificat hominem , qui & dum viuit, & poll: mortem
exanthlatis fuis laboribus immortalitatem fibi coparat. Tres illar liter^cfigniHcanr, V 1 T A
A E T E R N A M V 1 V O : vel fignificat hominem , qui omnem fuam fpem in Chriftu"^
dominum folem iuftitiar ponit,:\ quo vitae fua: renouationem defidcrat , Nam ignis fandti Spi
ritustypuseft,quemexoprarc,&ampIe6t:iqui(que debet,vt cxuataeternum pondus,^arter-
nam viuat. Fuitid Emblema illullrilfimi,& Reuerendilfimi Chriftophori Madrutij , Cardi-
lialis Triden' ini, de quo hofce verfus me legiile memini, (juos ctfi Italicos afcf ibere placuit;
^uandoeaagCanni ajjaticata^egratte
La prudente Fenice , // nido accende ,
£ cd rdggt delSole tl fmco accende ,
Ond arde ycdal morirvita riccuc^^
Cost chi la fatica eHima leue ,

Fer cut fra bet fudor virth sapprende ,
Se jieffo chtaro vtuOy e morto rende,

Ne teme tl vaneggtar dd tempo breue^ , 4
veramenie eterna vita viue
l!hucm,che let fimpre amando il vitio ahhorrt
Ripieno il fuor di Ittminoft rai ,
JB cht non cura, ch d bd fine arriuc
Se viueHe pih tempo di Nejiore
Si deue dtr che non viueUe mai ,
Phoenix pariter in medijs flammis dcpidus , fed fine vcrbis adiedlis , fymbolum fuit BafO*
ttis cuiufdam vulgo delia trinita didi, de quo ibidcm hi verfus Hctrufci lcguntur ;
Rtnafie e viue ogm hor de la fua morte
LAlrna Fenice^ & fe nelfoco affina
Che fndo ad altri ingiurtofo eforte
A tei contra ilfuofine e medtcina ,
Cosi trahe 1'huom dc la commune forte
Lodato ftudto , e nobtl dtfctpltnaj
E fol per vta d - le fatichc aflende
4 vero honor, cht glortofo tl rende^ ^

§emendae

Ornithojogb. Llb. X I L 83 3

SEMEND^ CRANII DESCRIPTIO.

I moJo craiiiuin,cuius hic pi<9:uram exhibco, illius Scmcnd* c(l,de qua nco-
rcrici,qui dc India commcntarios cdideruut,multa,caq,- paru verifimiiia com- 5^^^^^^^^
mcnti runt, pro veterum Phoenice nobis obtrudcreconantcs, cquidem nuHo ^^.^^--^ ^^^^^
pi^o Phoeaicis caputrcferet, quoniam ad Aquilinumquodammodo acce- ^ire Phoe-
derc dcbcbat . Ciim vcro cranium hoc Aquilinocapitc vel quadruplo maius nicis .
fit:itaque vel illorum Scmcnda?, vel ccrte uctcrum Phoenicisminime fucrit.
IQ uteft,illud mihi pro Semendxcranio Vcnetijs apud qucndam Mcrcatorem depi<^um cfl",
& pofl pro eodem, M.igno Hetrurix Duci uenditum,& in Mu&o rcferuatum . Damafco au
tcm huc fuerat allatum, eratqj curuum & valdc crarthm,coIorc albicantc in antcriori partc, iii
poflcriori vero purpureo ob(curo,figuraouali. Roftrum erat palmum longum,admodum acu
tum,& intus cauum quidcm, Ccd fmc tribus iilis Hftulis,quibus rauficam harraoniam a Scmcn ^^©^«im^'
<iA fua cdi illi fabulati funt .

Aaai I DE

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC,
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

834

VlyCsis Aldrouandi

10

DE CINNAMOMO AVE.

Cap. XXIX.

* H\^.e»ts, "y A N C Auem ,* Ariftotelinotam Belloniuscum Manucodiata, Rhyntace, necnoa
I — I Phcenice,ficutirarpcuiiximus,implicat,quaren6abredeeahicpeitradahimus,ma^
JL JL xinie qu6drariirimafit,&:JVIanucodiatisetiamrarior. Etquamuisnihildeeacerti
habeam,cxijstamen,qu«exantiquisallaturusfum, Bellonij hallucinatiomanifcftabitur.

S Y N O N I M A.

*L.iox.s$ ^i/SHf^ft^^ RISTOTELI nmd/ueajuoi;^ PlinioCinnamoIogus,(aIijCynamomusIc*
gjjnr) dicitur; Hermolaus Barbarus apud Arifl. x/wdfuoAyov , non Jtmet^^"
/ucv (cribendum efle fafpicatus eft , Ornithologns aurhoritate Nelloris Grani
maticijcS.: medicorura ,Theophraftinempe, Aeliani, Philis, Dionyfi j , &
interpreiis Euftathij, Cinamomum per n fimplex fcribendum elle putata
cinamomo , videlicetaromate,quod primam corripit . Sed cum palfim apud
Poetas eofqj priccipuos,vt Ouidiuni &: Claudianum primam variari, & modo per n fmiplex,
modo perduplexfcribi i'ideam,id non magnifacio. Eufi-athius AnftoteH tum ipfosfurculos,
tum ipfas Aues,ex illis nidum coftruentes Kmctucouctrct genere ncutro plurali dici tradir,quod
Unh commodius fit apud Grajcos, quibus oonov geiierale auium nomcn etiam neutrum eft-
Ego nullum n. que apud Grarcos , neque apud Latinos auis nomen neutrum noui . Ornitho-
logusab Hebraica,vel Arabica voce Jp Ken,id eft, nido,exquocinnamomum decuti volunt,
nominisoriginem,nonabfurdc peti pollearbitratur; vel a mpKanec,hocefl-,canna,fcuarun
dine.Cinnamomum enim cortex fruticis eft ligiira cann^,feu canalis inftar,vndc vulgo ctiam
Canclla . canella vocatur .

FORMA. DESCRIPTIO.

V»£*«/er;(r Y-^R AETER vnum*Herodotum,fimodode Cinnamolgoloquatur,neminemvete'
|J rumhabemus, quidemagnitudine Cinnamulgimeminerit. Isvero grandem etiam
_A fblummodo dixit. Etfi cnim Vincentius Bellunenfis Ariflotelis teftimonio Paflere ali-
quanto maiorem , coloris partim flaui , partim ca?rulei efle, rofl:rumq;habere longum ad fl^i'
uum vergens (cripfcrit, nihil tamen tale apud Philofophum legitur , nec apud qucmuis quotl
noui.alium.

GENVS. DIFFERENTI^.

Clnnamulgus auis equidem peregrina efl^^atq: ha£lenus nobis incognita,ita vtad certti
auium genus referre non potuerimus ; quia tamen ex Herodoti verbis carnibus vefc»
colligimus, itaquevelad rapacium,vci Coruinum genusreducendamarbitramuf»
Vnde profe6i:6 Phoenix minimc cfle poterit; fiquidem Ariitoteles grauilfimus & veridicu^
author nunquam nobis nugas pro veris obtrudit , vt hic faltem facere conatur Bellonius, qui
quambencetiamconcludat Rhyntacemefleprorfus noncapio,nequevIlum uideo tantar^U
dacia? fulcrum . Nec Manucodiata dcnique fucrit,nam hxc pcdibus caret , quod cum in oiU-
nibus Auibus Arifl:oteIes difertc ncgauit, Cinnampmum apodem dicere minimc potuit

Etymutr
Ken.
Kaneh .

L O C V S.

Auis Aia-

A

Ntiquifermeomnes, atqucipfe ctiam Arifl-oteles Cinnamulgumin Arabiadegerc ^0
fcripieruntrunde Solinus auem Arabi^^ilbm nuncupabat. Dionyflus Afer,ubi Citi-
namomiIaudesprofcquitur,exinfulisinhabitatisab Auibus eiufdemnominisidar-

fcrri quidem , fed terram qu^ id feraf , ignorari una cum Herodoto memorat. Poffit tameii
rihi7de ^^"'F^ infulas illas prope marerubrum elfe,quod intcr Africam t^Jk Taprobanem infulam.
tAnimal ^ Contra * Albcrtus Cinnamulgu in Aethiopia ex nobiliori cinnamomo nidum texere, auemq?
^jn nira ^^^^1 cum iiiterrancis fuis non euifceratam propter aromaticum eorum quibus nutrirur,odo-
taxer. xcm comcdi fcribit » fcd fme ullo authorc . Nos apud Ctcfiam rcfcrcnte " Plutarcho R hynta-

eemapud

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2 Vol.l

OrnithologlarXib. XII. 8 j j

tem apud Pcrfas nafci,in qua nihifexcrementi inueniatur, fed interna omnia adipe plena e/Tc
ftoloco diKimus. Cum hac Ciiinamulgum Albertus,eiufq,- in hoc forte armulus Bellonius c6-
fundunt, cim tamen de Cinnamomo id veteres mmime (cripferint . Ide Albertus locti Ari- * ^9' Hi]t,
i^oceh^de Alcyone traducens, eam ai^era minus benecum Cinnamulgo confundit, ut&alij ^^P-M»
<^um fecjuuti meptiifimi fcriptores

N I D V S.

I F uolatu, moribus^generatione, nihil prorfus memoria» proditum reperitur;
' quod nidum e_x pra^rtantiffimi , odoratiirimi^jiromatis , cinnamomi in-
quam furcuhs cxtrueretrueriim dtn\d\ loco , & quom^o cinnamomum id
colligatur, qui id tradiderunt autores quam maximc dinentmnt. Ariftoteles
enim in excelfis arboribus , & arborum ramis nidificaredixit . Huic Solinus
aftipula tur,& in excellentiiBmis lucis nidulari, nidum propter ramorum al
ticudinem &fragiIitatemhominibus inacceflum cflede fuoaddidit. Contra Herodotusin Herodoms
pr^ru ptis. montium extruerc nidum prodidit : cuius uerba , u t quantum Arifl:oteIis doftrinie Ariftot.
aduerfentur,Iea:or uideat,apponere libuit : CinnAmomum , inquit , ArAbes mirMtus, quam thus tlifieQut .
mt Cafnm legunt, nam aut quomodo.aut qua, in terra illud gignatur nequeunt dicere : ntfi quod prcbabili
ratione vtumtir^ quodquidam volunt id gigni in his regiombus , vbi Dionjfius educatus eji , (jr ipfas cin-
namomi feftucas aff>;rrt agrandtbus^bu^mautbtfsad nidos elutoconftru6idsin^rArupjimontium dr
homini inacceffis . Contra quas hoc Arabes excogtTartmtTBotim , afinorum^ defun^orim , & aliorum iu- Arabcsquo
nisnii)rum membra minutatim conctja^in ea loca portantyC^ vbi tuxta nidos pofuere^procul abfcedunt . Ad Cinnamo-
h^c frtiHa dda^Jjtvolucres, adnidum fuum carnemcomportant ; cui fiiflinend* imparesmdi adjenam "^^"^ colli-
difiijfi Ubuntur ; tunc Arabes ad colltgendos eos acccdunt . Ha?c illc . Quar fanc uerba * PlinujTpIa- 8^""^ *
ne pernertir,dum priuatim illum id de Phoenicis nidointellexiflc, & plumbaris fagittisdecuti "^•"•^•^^
fcribir,hoc fcilicet de fuo addens , ut ahas ctiam diximus . Quod/i uero quifpiam VXmxum id
ab Arirt:ot. qui pariterita ex arboribus peti,&defl:rui nidum dixit, mutuatum fuifleobijciat,
is tamen Ariftotelem minimc de Phcenicedixifleidcrediderit. Nunquid uero Herodotus &
Ariftoteles deeadem aue intellexerint,etfl id audaiSternon affirmem, non tamen omnmo ne-
gauerim. Etenim fieri poteft:,ut utroque modo cinnamomum decutiatur, auifq,- tam in arbo-
^ ribus,quam in pra?ruptis montibus nidificet : fiquidcm id etiam de muttis rapacibus uerifica-
tur. Nequeueroetiamiftajcmihifabulas fapereuidentur,etfifalfaomniafibihocunicoar-
gumento nixus Plinius, quoniam in Arabiacinnamomum non reperiatur,uideri dicat,eusnq;
fortc fequutus Aelianus : Eorttm^ inquiens, qudt nunc adferunturfidesfimereantur eam, fiue minus ,
pnes Indos eHo^quibus authoribus hdcad nos fama dtmanauit.-quanquam dr Nicomachi filius Cinarnomi
auis fuautifimo illi aromati cognominis meminit . Hanc Jndi ad fe eodem vocatum nomine cinnamomum
^roma adfarrcaiunt: vbi vero autquomodoid ^romniatjsominumnoffe neminem . Ha6tenus ille,

HIEROGLYPHICVM.

A Ecrvptif aromatarium,autquempiamabaromatummercimonijsditefcenfem/ignMca- Aromara*
/X t^uri,CiniiamuIgumpingebanr,quodha:caui5,utoftendimus,exiUoaromatcxudum"^^

fibi

D£ PICIS MARTIIS. Cap. XXX.

Amtandemadinftitutumanobisordinem,aquadigre(nrumuveuerm
, cedimus,quorumhiftoriamfubinde poft Picas promifimus,quoniara & illos humano ler
«ioaiaflueta6tosaliquandolegamus,tumuer6maximequodroftrofintdurijrimo&robu,

K CLV I V O C A.

PIcus • AriftophantAttica&Doricalingua^^'W,communiuer6;x«Aa^^^
« ^aU '^i ^i^- hoc eft,a pertbrand.d.gnis:quod prwer Ptcos ChamaElcon- ^^ ^^
■ j j;„M,,rirnmn(-firou6d&ipfearbores,animalculorumiubearumcorn- ^

I

& C^.iCf.ii.

Mart r,7u.admirandumroftri'for.namtribu.t, "fpotcquod dodrantal.s magn^ucto ^
»cu£umWeait,&orislocoincufpideforamenhabere,perquaml.nguam
^'l'afbrmicaruraprotrudar.Pr*terea ^eA«a. AnftotelinonPicujeft,fedPlatea,u^^^^^^'us

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC,
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

%5 VlyfsisAIdrouandi

& Gaza intcrprctaiitiir,uel ut Ciccro,PIatealis : Ne quis tamen TnMitctp A riilotcii , & Ariflo-
phani catidcmauemfignificare exiftimet,itaquehuiasuerba a(ciibcreoperiepretiumeft,quaf
fichabent opvddi^ ^crau) riKToni; 70(pa>ivLTCt TnAiK.otVTiijOi 70/9 pCy^^cTiv dTnynAiTLiKTaj/ rct^ 7ru7\ifjf
tjp S'' 0 ATih-oc, cf,\>Ta)v •pnAimvTivv ca-TTfo ivvavTrnyh^ ubi pro ^^ittMiTcav (cnbedum haud dubio
TnMKuvTm , ut fit participium d TiM-icLa). Aiidreas Diuus ArilbophatHs iuLcrpres ad Gr«cani
uoccmalludenspeiecanrestranftulit. Verba ad uerbum traiiflara ita fonant cointerprete;
K^ues erant fipientrjfimi pelicantcs , cfui roftrts doUuerunt ianuAs : tratautem Jlrepitus tpfortim pelecAfl^
tiumtanquamin nauis fra^iione . Quodii tamcn quifpiam pertmacius , quani uerius dc quau^*
aueroftrocontendente inrclligcndum Ariftophanem alleueret: Helychij& Suida: tamen
ucrbi.s,quaf noflraropinioniceu cajculum addunt,ueht,nolit,acquiefcere cogitur. Illccnimfic '
fcribit, 7n?/iXav opviov to Jtop^^TTTOv ^iaf rpvTrtdv TciAvJjaa. yhocci\y Pelecan auis txcauans j &ptt^fr'
rans ajhores . Hicita habet, iiS^og opvin Tpvvrcov tcc <hvJ)ict^ ai(p ov )(af <^vJpoxo?^7rTi^i Kot^.'fT(fi>
id eft , fpecusauisperforansarhurcs,aquoetiamarhorumperforaiordict!ur,
GrypVicspi Porro Romani Picoseriam uocabant, quas Grarci Gryphas , bclluav; [abulofas quadrupC'
£\ tiicii . des,auritafqj-, uifu & forma tcrribiIes,corpore Ieonino,roftro,alis,pcdibus Aquihnis,de quibu^
iuo loco abunde di*^i:um fuit,ad quem let3:orcm rcmitto .

Picus etiam , Rex Latinorum , Saturni hlius, Fauni pater, Latini auL>s,auguriorum pcritifr
pic* cur in i^^us diclus tuir,qni d Circeadamatus,ciim fprctoeiuscoiuugio, Cajicntem Nymphamduxil
Aiiemeam fetuxorem,ab irata Dea,uirga percuflus in auem (uinominij>muratusfcrtur:Q^«fanefdbu-
amuac'fin- la Picum aucm ab illoprimum in aufpicium adhibitam fuilfe fignihcat : Memuut ciusPic^o
^atur. 'Ouidius: * ^ ' '

^ Mctam. p-^^^ Aufonijsproles Saturnta terrts, ^c,

\ ^^^^f^^^^t^tf^ndomitcr ^quemcaptactipidineceniux

j AurcA pL rchffum virga , verfum^ venenis

j ^ ^'ecitaucmCtrceyfparftff^colarihusalas,

iupirer ri- ^^icum (ttvimv^ loucm qucndam etiam didtum fuifle legimusqui Occidentis impcrio McrcU^
cui didus . rio filio tradito poft uiram annorum ccntum & uiginti obijt, ik corpus in Creta infula hum^'
ri uoIuit,cum taliinfcriptione HIC CONDITVR DHFVNCTVS PlCV^

• IVPITER. Suidasplurimoshuiufccfepulchriinfcriptis fuis meminifsctradit.
riannnus . Picumnus dcniquenon pro Pico tatLim,fed pro Pica etiam fumirur ; & Picumnus is DeU* )9
la 1 heogo dicebatur,qui in facris Romauis a.ihibebarur,cuiusmcminit Aemihus Maccr:

nia.^. EtnuncagrcfestnterVtcumrmshahetur,

S y N O N I M A.

* 7 ^f^^^^d^ Omcnclaturaf,quash?c mododamus,Picis Martijsomnibusconueniunr.P^"^
Z\mT' V t>^J^ ^ ^"^ebraicauocenn:i^«anaphanonnuIIiPicUTui.itcrpretantur,Muiccnnarii^'

IfJbs^ □ ferpresproPicoa!ibi.Biefchiathabct:&aIuquxdambarbariepIenanoniii^^
^Jncbment. ¥ S^^vl sC ^P"''^^ ^^•^«rcum Icguntur;//z«f»//«ranquit, ^^//«x

abty^rlft. ^J^^^slg '^'^^^^^^^'*^^"^^^<:'^iqi^odqutdamvocantKafraht(is Cyholeth; fuh quoettamcomf^' ^
henditur altudgenus ^quodvocatur Ruho\^quodmaxime pcrfrAtligria . GrX^
cabulogcnerico Picu ^pvoKoActvrTl^ appeHant, quauis tamcn Ariftophancs alibi SpvjtoM'^''^
trifYlIabauocc,atqueaIibi c/)}vy,)io?^7rTlw per « in fecunda dixcrit . Hcfvchio ctiam ^^^*'^^
/^pvg quid ^4 dicitur t5 kop^tttZp ^^byr , hoc cft , a pcrtuntendoarbores, A^oJc enim non fcn^P^^
Grarcis , rirnplici ter qucrcum Grarcis fignilicat,fed lata fignificatione pro quauis arbore accipiturrd"^"
re ctiam cT ^jJ)io^Q?^7rTH , f W^o< & ^t;xo^oc Ariftoteli uocatur . Gaza pro ^pvymrc^ Rob^'^
rifccum uertit,atque ita pariterfy A&^o^o^ lignifecus traduci poteft . Nam & f tvAgHOTroi ^^c^'^^^
is,quiIignacardit,qucmnosunrefteIatorcdicimus. A/juto^^ apud Ariftophancm incadcn^
fignificationeIegirur;&xoA:«(po5 a Miletioctiam Picus appellatur aVo t5 ;toAa4ct/ ToV«i°^^ '^^ ^6
TrMTTOfxivov , idcft, a quatiendo illnd quod percutitur: a Grarcis rccentioribus Jti^pj^^vj'^^'' '
LatiniPicumfimpIiciter, uelcoguomento addito Picum Martiumdicunt,quoniamIVlaft*

.oftro di- gi^^inqi^^^endumproponi^nunquid Picus a roftrodici poflit: quoniam,inquitToIo(ani ro-
t\,,s . ftrum olim uocabat beccuiu^unde Beccafl^hoc eft,GaIIinagini apud Gallos noir cn inditum

cft.Nos

Piciis Ml-

Ornithologi^.Lib.XIL 837

Nosqaoqucpatria voceroftrumquidem beccum vocamus,- verum nunquidabco Pj-
quafi beccus dici quear, alfj iudicent, Ego podus a Flandrorum picken , quod eft , roftro
tim iercnomen dimanalle crediderimi Siquidem verbum illud proximc cum ad nomen,
tu. na 1 natun rj auisaccedit. Vt vero poeta? Martem Mauortera, itaetiam Picum Mauor-
tfUiu»6c alirem Mauortiani uuncupant; vnde Mantuanus :

Ttirmiitimcamposvotucrts ^lauortta PicHs .
Itali OTia- Picorum genus Pico vocanr,reu Picchio,Hirpani,n bene tnemini, Bequebo, GaKj
^icjPi.n ir,Pin!iar,Picu Mart,& Befchebos a pungendis fcilicet arboribqs; CVermani Spechr,
quac VQK cum c^^^AiXTo^ ( fic Picum Hefvchius nuncupat) fimilitudinem habere videri poreft.
|P Belgis appellatur cen Spicht, Northmannis Efpec, Anglis Afpecht, vcl a Vuodpecker, vel
Raynbyrde; In Carintlaia Baui^hecker,PQ|omsDzie2ipI,Turcis Sargarieieck ^

GENVS. DIFFERENTI^.

" Rift-oteles tria Picorum genera recenfet j vnum Merula minus,cui rubidar ali-
quid plumar infitralrerum ea maius : tertium non mulco minus, quam Gallina ,
Mihi prierer iil^c, bina item alia geiieraobferuata funt,quar poft etia illisadi-
ciam. Differunr vero omniacorporis magnitudinepotifTuTium&coIore.MuI

^ ti pracrerea fcriptoresaliasaues Picos vocantes,eas velutillorugenerataciunr:

^tquein prijjis Albertus, Picus.mc^^it^^^lius marinus cjl, aitusfjlutUris \ vterque cauat cortices arbo^ nnusAIber
ru>ft, pihiiium fiib^fscjperans . Quoloco Ornithologiis Picum illum,quem marinum vocat,non ^^^^ ^^^j^,,
cHc aliam auem » qnam Alcyonem re<5lc meoiudicio iudicarer, fi >k illearbores pertuncjeret, Alcvon.
qir>d non crcd j,qaare aliam efle, omnino ftatuendum eft. Idem ^ Albertus,vbi Tetrix qu:e- Teriix.
damauis ArjfK3!-eli \^ocatur,quam Arhenienfes Vragen vocanr,f!chabec: Radoryz. fpectei qu^- ^L.^dc ge*
dtm Puorumr(i^freft*ntUs Turdo^ quod'approbari neuriquam potef>. Kurfus vbi Anftordis ntT.c.6.
aliam aiiem Glottin appellat, linguam^ prMongam excrccre tradit , apudfuos Ptcum Imguojum dtct , i"age.
^liK^^uam C4fcris Picfs longiorem babere,dj*rayo ^ njt in reccjfibus mxgnarum dr vetcrumfyluarum w- ^^'^''■'^^^ •
uenirtfcnbit . Ego vero neque Picum hoc nomine agnolco vllum,nequeefiam Glottidem om
nino Picorumgeneri,fed Gallinularum paluftrium poriasannumerem . Ineundem errorem
Niphusiucidit, quiGlotdnLingulacameHevuIt,&PicumToccioluro vulgodiciaffeuerat, ^T^^'
•^. quiformicasd^ vermes oblonga fua ling la eKtrahit. Hefychius & Varinus ' Ariliophani I^^'^.^.^
quandam auem Dryopem nominari,Sc a Dryocolaptediuerfam ede fcribunt, fed quar fir, ab Oiyopcs''
eiusScholiaftenonexplicari . Dryopes vero populifunttefteSuidacircaPythonem. lidem papufu
alibiquoddam Picigenuselletradunf, quod ypuvyoc, dicatur:cum tamenaliis xpctvyov neu- Crangu^.
trogenereauem elledicantquandam nomineeius non exprertb: quodH vero nomen id Pico ^^i^coj t a-
conucnirc porcH-: ego a Belgarum crauvven , hoc eft , ftalpere deciuftum id elle crediderim , '^'
quod verbum ijfdem fcandere,quod Picorum proprium cft,ngniiicat. Porro Cardanusauitl ^^^^^^^^
quo JJain geuus pifcofum dici,inquit, roftri & cgrporis magnitudine celebre, quod in Occi-
dentali India Alcatraxdicatur,cinerea croceaue plumadeftinaum, roftroduorum palmoru
in acutum tetidente,cum tamen roftrum tum Ciconiar, tum Gruis parum ab hac magnirndi-
4^ ne ah!lr . Verrn ex hifce qua: dida funt, Picof im , non pifcofum legendum cum Ornicholo-
go exiftimem^etd rameii cum tanra roftrilongitudine Picum nunquam obferuauerim ; Idem
ctiam quandam ait aliam auem Picutum dici,cui loftrum toto corpore maius fn, corpus vero Picucus.
Coturnice paulo maiusj rurfus roftrum,vbi capiti iungitur,Iatum eOb tribus digiris, aduncum,
i quotcrebratarbores,atqueibiUaudatisfimijsarteacroftro,quanquampufilInmletuenpul-
chre. llluddeniqucinmo mirumefle,quodlinguajlocopennamh ^beat, lccusacmrcliquo
Volucrumgencrc:fibularevehementer,&ineademtcrraaIi,quaAlca:raz, Verumnunquid
monftruofa ift«c auis Picis fit annumcranda , leaori duudicandum propono , ego nullan^ m
ca cum Pids fimilitudinem reperio,ncque ctiam uideo,auomodo roftro, quod recuruum t lle
. ait,arbores tercbrare queat. Id cnim Picis ncutiquam refpondet, quibusad obeundamcadcia
\^ ^aionem longiufculum quidem^fcd reaum admpdum lurqra largica ^ft ,

FORMA. DESCRIPTIO.

PTci^ omnibus cum non eadem fit corporis magnitudo, vf antc diaum eft, ifaq; ea ex pe-
cuiiari qnorumcunquedefcripr(one petcndaeft. Omnes tamcninhocconucn>u"u vt
roftriitn habe.intrc-aum, durum.rocundum & robuftum, ad pertorard-is." borcs aa- ' ub.9. ifi
«nodlimaccaaiiuauuai . Lingua e«amtefte' Anftotde omnibus 7r..ur<~- m "^'^ " '""■'■^-

V

83S

Vljfsis Aldrouan di

cft, Iatmrcula,&' maiufcula,feu potius, vt verus quidam interprcs tranHuIir, lata 8>c longa • Koi
Jongam quidem in omnibas , & in Torquilla etiam , & ad occiput vfquc t xrendi;& fuper to-
tum capitis verticem ccu in glomura conuolui obferuauimu^, adeo vt cvm cxei irur, tanquam
c mulas inuolucris in longum admodum extendatur:latam vcro minimc: quinimocontra
f cutiHiiiiiiiii , 6c ia cxaemiute cuodammodo cartilagincam , ad la«cinanc'cs vci miculos, in

quos per foramen ro-
flro primo perrebrata
immittit, pcrqua ido*
iieam:vnde Albcrtus:
quxdAm. inquit,^*'?^ ^*^' 0
gHdm habent comfofiuin '
f&flerius ex cdrne, Antec:^
€$rnu ACtftiffimo ,ficttt P/"
iumiger , qui irjfgtt
guam tn Ugnum ,
gendo extrahit vermts »
fedquod nigro foliiH;
actribuit,id ca^tcris ctia
conimunc

efl.Noslin
gii5e anatomen adicci- ^
inus,vt res legentibus
dilucidiorcuadcret,in
onamiram quoqjmU-
lculorum cam mouen
tiumdifpofitionemM

ics.

Figura h«c ofl^edi* trt'
ternam & infcrioreip
furfum verlam capif'^
Pici viridis difpofiti<>*
nem.

AA Vniuerfum ro"
ftrum.

Lingua cj^erw»
BalLs lirguac .
Trachea .
Portioncscarn^^f
in roftrnm dcf» * 4*^
nentcsinferius •
Portioncs durC"
dcmimirantcs»
Mufcuh xcOi^^^
interna thorac'*
parte cnati adl>i*
guaradefinente^'
HH.Mufculitrache«f
artcri^circumnt>
lutiad ballm In>
gu^ venicntcs.
I. Reuolutioad in-

A. Mufculorumlinguam moiicntium ortus.

B. Monftratquomodofuperiusperc iPn-^ feruntiirijdem mufculi .

Crura item omnibus breuiufcula funttefte Philofopho, at admodu robufla ; Digiti p^^^""*
biniantcAtotidemretro, quodfolisipfl«,fiquafdatnnoaurnas,Pfittacos,& lynga excipia$>

Albertui

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2 Vol.l

OrnlthoIoglas.Lib.XIl 839

Albcrtus pcculiarc cHe fcribit : cum tamen Picus cincrcus fcu Sitta, & qui ipfi Oriolus , Plinio
Picus nidum fufoendens dicitur,necnon & Picuxmuralis digitos carterarum auium morc,ter.
nosfcilicetantc vnum v^ro pracalccobtineant. T^ilem autem djgitorum difpolitioncm fa-
gaciflima rerum natura Picis concefTit , quod arborum fcanfioni admodum eHet idonea : funC
uero digiti ualde coniunai,vt arborem, quam fcandunt, firmms apprehendant; quare vmues
ctiar^ , vt Ariftotelis verbis vtar , hdent vncos , commoMores , qukm MoneduU ad tuttorem xrborum Cauda.
repmonem ; his enim affixts a/cendunt . Caudamdcniquc admodumrigidam & durmfculamin
Picisomnibusobferuaui,6cpennaseiusin extrcmitatibusfuwfermenudas,qmbushaudali.
^^^> qMam pedibus intcr rependum innituntur .

L O C V S.

TN arboribus pferuraquedeguotA'nq"'bufuif.fereregionibmrepcriuntur;raritam^

1 audio,inBel«o,&pnuatuninHollandia, Ital.aomn.afemperPicorumgeneraali pr«. nb. lo.

t mSumTluem l.unquam m.hi confp.cere hcuit, Mirum«aquequoacr.b.t'Pl.n.us

i» Tarentino agro negari Picos ,

V I C T V S.

*oT^Ici omne$vermibus(^'c.^A«e/)vefcuntur,vndeDryocoIaptesGrarcis,vtdi
M peIlantur,qu6dT^.J^^u,,icieft,arborestundant,^w/..«^.r^^^^

X. J^;/W%///^ vtait"PIinius,cTononirnir^^ ^
partibusnon (blidi/fercinfunt. Cixm wcro cosvc^nentux^ tami^ehementer ^arbores excauare ^i-- ^ L.9'Hl
xit^ AriftoteIes,x// /pfas Jiemant, Imo vero adrairandum hocde quodam Pico tradit, quod cap^^-
lam mitefcens amygdalumy quod rtmA inferuerat , vt fixum conHanter icjum reciperet , tertio t^u pertu-
dertt, & nucleum edcrtt . Cuins rei etiam Albertus oculatain Hdem exhibet: pofuine fefe dicens
amygdalum in foramine,quod Picus fccerat,idquc mox redeuntem Picam fe infpiciente per-
forafle , & frado olTe nucleum ei in cibum ccfrifle , Vnde quis prarter ucrmes frudibus Picos
vcfciexiftimet,ciimtamcnlonge alitcrfefe reshabeat. Nonenimamygdalinucleuminci.
bumilliuenifleftatuendum cft^etfiid Albertus,atqueipfemet Ariftorelescrediderunt,ueriim
5» pr« nimia auiditate nucleum illum abftulifl'e,uermes,qmbus auidiirimc lemper inhiat,tub illo v.rmis
latitarecredentem. Vermium autemnomine infeaaintelligoexigua,quahalunttormica?,
culiccs,5^ vermiculi illi,qui fub lignorum corticibus , atque in medulla iptorum latitant , quos
collbs vocant . Vermis enim omnibus id gcnus \vs£cei\s. commune nomen c t , quamuis Lum-
brici tcrr« id pr«cipue fibi uendicent. Vbi vero Ariftoteles vermmm & culicum caula,c]ucr-
cus tunderedixit; Gaza pro (tilittck; culices tranftulit . Nos formicis eciam exertalingua,ac lc-
tundum arborumtruncos cxporrea;aceuinueruinfigcrepbferuauimus .

N I D V S,

^ A T B E R T V S Picos omncs incauis arborum nidulari ait : quod antc cum Plinius
\ ^A\A\t r^rl n.iod folos inter c^terasauespullos in iis educet, vthic vulr, verum no

lctefteinteralia.arbo^e5olca5,inqu.bus.n.dumcxtruan:fed.dru^^^^^
monigropriuatimtribuitXocu,inquQmdulatur,funt,.narbonbH^^caua^^^^^

& tanwartificionidfiex^^ ^.^. „.

lius fepareniilFS^oaiflecentu-ivi^tirn p.ne^
nidi^aTtificiuminciden7Dronfali.PoncedcLeonH.fpalenfis.nt^^^^^^^^^^
Epiphaiiij. Ego,inquit, dumh«cfcribo(fcr.b.tautemadcaputSana^p.g a^^^^^^^^
5ainhorroidimnMagnificiAlphonfiCiaconi$Dom.n.cap.u.r.opta^

iJprncroT«bS&ceishortiscontiguas,fe
• nidumexc^tLDinduftrie,&affabre,utuelad.n_^^

^ 0 .15d uero ad CiaconTspStiffimum domutnau.cula conf ugc

fca.fruTioGeometram P^^Ji^^T^f "'^"f^^^^^^ nonal.ud efthi-

ret.,det.ammter«.o..*.«r. «^^^^^^^^

teros non in cauis arboru.n .iidificat,fed nidum aramisarborum lufpend.t^ r £ S S V S .

uinm.

rouanai

GPvESS\AS. INCESSVS.

T B E R T V S Picos mcfuetm confidcre in Jaxis an"en>, ne aciem vnguium ohtund&U
Quod etfiomnino noiiminficiari,quoniam reuera vnguium acieadrepen-
dum morefelium maximoperc indigent, vereor,vtquod Aquilis, nonnullistjJ
alijs rapacibus Ariftoteles afcripfit, id ad Picos ille tranftulerit. Non me lateC
interim ipfummct Arinrotele etiam dixine Picos ^un^uAm humt co»fiftere. CuiiU
i^c^finiihiafTignandaforetrnriojVtroqipedein Albertifentetiairc:^
ipfa hoc diarare videtur, vt quibus ad vitac fu;^ munera obeunda vnguium maxima fit necelTi-
tas,eorumetiammaximamcuramgerant.^rW/^»^ enimtefte V\\\{o{o)(*\\o^ernrbores omriti^^^ jO
^ mcMs.KarciTnp o1 d<T%ci\ctl3u>Ta,^ ku, oTTT/of,;^^' iV/ tLlu yci<Tipct^]\oc efl,vt Gaza & Hermolaus in-

L.10.C.18 tc^^vct^t\xrfuelref,cifi,2imoreIhm^^ oi(jK.oXct/^2orct<, felestr^i^^

ftulit: Pm, inquiens , Arborum excauateres fcandunt in fuhrcBumfdium modo , illt vero & fupni : ni
mirum non modo furfiun per arborem reptando , fed deorfum etiam , & fub ipfis ramis pedi-
bus & ventre furfum , tergo deorfum terram vcrfus couuer fo ; id enim ottt^op apud Ariftote-
lera dicerc videtuiv^ per exegefin etiam in ventrcm. Niphuslonge alitcr ingredi picos tradir.
Nam ita diaioncm refupin- apud Aria-otelem exponit,vtfithumeris..S(: pedibus fimiliteriuX
ta pofins ad arborem ; roftro vero 'Sc pe^tore ad contrarium arboris conuerfis afcenderc : q"^
lanc afcenfus antc tradito,fi modo verc loquitur,difficilior,& mirabilior hierit.

I N G E N 1 V M.

U.10.C.18

Picus ciir
in auemu-
lacus .

dkr.c.i^.
Picefes vn-
*''edid:i.

^JnAfina-
ria.

A V G V R I A.

ESTVS Picos intcr pr^petes &:Ofcines, &alibiinter Ofcines duntaJ^^^
enumerat. P/ca aut Martms, inquit, Ferromusg^ Parra,&in Ofctmbus & tn A^^'
//^«//y4W.r:vbilegendum eftPicusautem Martius&c.verumquisPicusi^
le Perronius fit,nu(qiiam haaenus legi: nifi forte ita ^\c\ pofsit Picus ille
ximus totus niger a furuo colore quafi furuonius , vt lacobus Dalechampii;^
^x^^^^i^^uit : fed tunc Furuonius etiam ibi legendum foret. Vt vt ell , alij iu^^^'
centimihi Dalechampij coniearura rainimc difplicet. Erant autem Pici, vt ' Plinij verbis vtaO
tn aufpc^s m.gnt, &, vt paulo poft idem aky prmcipales Latio in augurifs, a rege.quiip nomen dedif'
ttberumsl icum Regema poetisinetufmodi nominis auem transformatum fingi
■dit,quodaugurfui(ler,&talemauemdomihabuinet,perquamfuturacognof^
tificiales hbri indicant . De euentu ver6 aufpiciorum per Picos inter authores non bene coH-
- ucnit : Siquidem Alexander ab Alexandro Picum &: Lufciniam elficaci aufpicio habito^ t
prolperaq5femper,6<:feliciaportendifl'e aflbrit,fipotiruniimafiniftraaugurium feciflet.
btrabo author eft Picenfe5,qui & V\ccm dicuntur(funt autcm populi in quinta regionc It^^'^
p ^^^^^"^"^" A eorum regio Piccnum appcllatur, vulgo Marca Anconitana ) a ftli^^^
1 ici Marti j omine,quod in vexillis corum e Sabinis ( a quibus originem traxerunt ) Afculu^^

commigrantiuminfediflet,appelIatosfuiflc.AIijcontrainfelixPicorum aumirium credi^^^'
runt,& ' Horatius in primis, vbi ait:

7 e^nec Uuns vetet ire PicuSy ^

;^ ^ NecvagaCornix,

Plautus infauflrum ex eiflem aufpicium captat :

J^petr/tum.mqnityinaaguratum e^t ,quouis ammittunt attes

Picus, CornixefabUua-^ Coruus,Parra abdextera

Confaadcnt: certum hercule eB vejlram confequifententiam y

Sed qmd hoc , quod Picus vlmum tundtt ? non temerarium ejl ,

Certe hercle ego quantum ex augnrio aufpicij intelltgo,

Aut mihi in mundofunt virga,aut AtnenfiSaurid,

In

►qiic iig!iific4tione hofcc vcrfqs apud do(3:iffimum qucnd^m noftri fui pocum mc
cmcmini:

JufftMdrtittsPicumnuSy vt cauumnidum
Jn roboretis excAuauit ahrepens
Vagina emittens de flicatili linguam ,
Cantauit ofcen carmen tmfijs Uuum
Effatus angur curiojior templum
Sufienditijum adiudicat neci fcrihaitL» .
* Pliiiius Picum in capite L, Tuberonis,in foro iura pro tribunali rcddcntii, ita placide fcdi/Ic «?x.io.c.i8
memorat,vt manu apprehenderetunrcfpondifleq,- vatem exitium imperio portendi,fidimit- L.Tubero-.
fcrctur-atf» exanimaretur,pra!tori;&rillumauem protinus concerpfifleincquc multopoft nismors.
'mpleuifle augurium . Idem Valerius Maximus,fed de Cajlio Pontk), paritcr tamcn practorc
^cmQratj& fimul cum quadraginta alijs Carlijs intcrijflc fcribir.

' Cifiliorum
mors.

P R S A G I A.

PI C V S Martius vctcribus pluuiar auis d^\[k.m eft,quia fcilicetccrtifHmu illiuspracfiigium riuui^ pr^-
haberctur.Pr^fagircvcr6pIuuiamcredebaturexvocisfono,ciimncmpevalidius,quam
tolcrct,ftridcrc obferuabatur .

M Y S T 1 C A.

. A R T I bellorum prarfldi Picum confacrabat,atque immolabat ftolida gcn- pic„s cujc
^ tiIitas,uelquoniammiIitesad bellumiturihac aucinaufpicijs vtcrentur; vel Mardracer.
2 quia auisfltrobufl^a& animofa^&tanto rofl:riroborevaIes,urarboresetiam
J Uibucrcat;uelfortafnspropterantiquifrimumMartisoracuIum,incuiusfacra w •
quercuPicusinfidebat;itacnim pro Columba, utalij uo!unr,Iegendum ar- culum vbT

, . bitror. Id vero oraculumDionyflus Halicarnaflarusin Tiara,qu« Matiena

dicitur,fuifl'e fcribit , non dilTimilc Dodona:o oraculo in fabulis itcm celebrato , nifi quod hic
in facra qucrcu Picus non fcderct . Fuit vcro Picus a Latinis fummo fempcr cultu & honore ^?^"^ ^
habitus,vc*Plutarchusrefert,qu6dRomuIo&Rcmo infaotibus cxpofltis lupara dicerent Ti'^^"'^"^*
|Q vberaprarbuifle,Picumq,-etiamaccc(rifle,quifimul pucroscnutrirct,cuftodiretq^,quarc&Lu- ^^^'
Marti quoquc facra crcditur: Meminit ciufdcm fabute Ouidius: Lupa Mar-

La^e quis infantes nejctt creutjfeferino ? ti iacra .

Et Picum expofitisfape ttdijfe cibos .<* ^ /.i. 5 F^/?.

Hinc quoquc idem * Plutarchus alibi ica inquiritrf /wV ^y?,inquit, quodLatini Picum colunt.irom' ^
nes ab hac auemiruminmodum abfiinent? K^nquta Picum (roy Tr/Jtov ) dtcunt Pbarmacis mulieris in ^^^^-^^^*
futnomtnts AuemmutatumoracuU reddere ,(irvaticinari interrogantibus ? ^^nhoc fabulofum drfide
indignum efi ; vertftmilior uero fabuU, qua Romulum d- Remum infantcs exfofitos narrat non a lufajo-
lumU^atoseffefedetiam aPicoaduoUntefafiosynamquoquein locis nemorofis circa montes, vbtcun^
^icus affaretyihi etiam Lufus, vt Nigidius fcribit ,fiuefotiits quod vt aii^ auium alijs Dij , ita hac Marti
fitfacra&CQ.

^ M O R A L E.

ICVS, inquitS. Epiphanius interprctc D. Confali Pontcde Lcon Hifpa-
lcnfi,auis eft varii coloris,qucmadraodum & Diabolus ver/ipellis eft, nemoris
fruteta ingrcditur,roftroq; petit,aurem ijs admouens,quod fl fidcrata inanifue
arbor fucrit,illam cxcidir,atquc excifam occupat: verum fl folidam deprehen
dcrit,inta6tam relinqucns,auolat,3tque aliam inuadit .
- , Non aliter Diabolus fyluam,naturar videlicet humanac intrat , atque in arbo-
"businfidet, hominisinquara,cor ad inhoneftatraducens,ferir,atq; attenteobferuat. Siitaq,-
'^ominem cfle inualidum,atque excordem animaduertat,ipfum inuadit,&: in eo nidum fuum
<^onftruit. Quod fi firmo integroq,- efle corde fentiat, fugit ftatim , ad alios accedit , Inter-
Ptesadhuno Epiphanijlocumdo^lifrimumhoccc addidit fcholium , nobis minime prxte-
^«^ndum.*Ezechielus Aflyriorum Regis interitum narrans,& {imile quid euenturum Pharao ' caf. 5 1.

Aegvpiio prxdicens,comparauit illum frondofo ac procero Libani cedro,in cuius ramis ni
^^sfecerunt omnia uolatiliac«li,&fubcuiusfrondibusgenueruntomnes bcfti^ faltuum:vbi
^iicronymus,vc& alij facri expofitores , fimili qua Epiphamus allegoria da^mones intelligit in ^ ^

fcproborum cordibus quiefeentcs;cadem phrafi reterunt Euangdift^,prod;foris lud^ taci.

• Bbbb xius:

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

o

842 Vlyfsis Aldrouandi

nus;uitrauie(i{iquiiint) Satanasin ludara . Sed Auguftinu.s cum Epiphamofenttt,&i(lcoiA
ladx cor diabolum intrafle docet,quia vacuum & inanc cor habcbat.

M E D I C A.

ABVLOSVS ac nugacifTimus Kfranides a Pico aue fi uel aflata, vel elixa cdx
tur,celerem a?gris fanitatem , infigni fanc priuilegio promittit , & incantationc
(alias incarcerationeadditur, ut Ant. Mizaldus a quoda malefico accepit)
gatos foIuere,dicere non eft ueritus.Idem recentiorcs aliqui Picg afcripfere,W^

■^^ „ nempe vel impreflorum lapfu, quibus facile fuit Picam pro Pico legcrcVeruitt

ucl huic,vel illi fuperftitiosc & falso eiufmodi uires attnbuuntur . Scribit item oculos huiulf^ lir
auis geftantibus vidnn acuere,malim edentibus dixinet,fiquidem quoraodo cx amuleto iniu^
acuatur,non ita facilc vidco. Roftrum e collo fufpenfum,omnem dcntium,vuuI«,&tonfil!^'
rum dolorem & cvnanchen curareidem author eft:qu?omnia non ad docendum adduXV^f
vt nihil jirorfus prarcerijne vidcar;vnicuiq,- femper fuum de illis reJinquens iudicium. Alij ve^^
Picum cum fale torrefadum ad intrinfecas ani cminentias applicant.

V S V S I N C 1 B O.

PI C O S antiquis in cibum uenifle nunquam legircaro tamen eoru,vt cx aucupibus intd-
Iexi,haud ingrata habetur.Bononia: tota ferc hycme & autumnoin foro vcnduntur,quc>
(cilicet tempore pinguioi*es funt,<Sc a mulcis ad mcn(am expetntur. i

F A B V L O S A.

^ V I D I V S Picum Rcgem Latiiiorum a Circe, quod Canentem Nympham fibi
connubio prictuliflct,in auem fui norainis mutatum fuifle ita fcribit;
Terwuei2o>nhAculotctigUytrU cdrmina dix.it
Jlle fugit.fcd fe folito velocius ipfe
Currerc miratus.fennAs in corpore vidity
Sejj nouAm fuhito latis accedere fyluis
Jndign.ttus amm^ duro fcra rohora rojiro
Figit.c^irafus longis dat vulnera ramis
PurpurcumchUfuydispennatraxerecolerem

FibnU quod fuerat,vej}em^ momorderat aurum, , ^

Tluma ftj & frluo eeruix frdLcingitur auro,

Ncc quicquam anticjuum PicOy ntfi nomina^reflat.
Attingitobiter hancea?ndem fabulam Hetrufcorum poctarum antefignanus , his vcrfibus'

Nomando vn altro amante acerha e ferA

Canente e Pico^vngia de nojlri regi

Hor vago augeilo,e chi di ftato ilmoffe

Lafcioglilnome,e'lrealmantOyeifregi,
Alij vero PicumPomonamdeperiflevoiunt.

ADMIRANDA. ANTIPATHIA. ,

ICVM Martimnhoc io quid diuinihabercmemorant, C|U^

niam in quacunq, arbore nidificaucrit,clauus vcl cuneu$^el quicquid aliud
xum fuerit, diu hasrcre non poffit, quiniraovBnileTnfcderit , cum arboris
pitu decidat,vt Trebius referente ' Plinio author eft,qui Picu admota quad^^

^ herba id prajftare atteftatur: Verum ^ Aelianus & Oppianus iftxc longe alit^^>

& hunc ferc in modum recenfent:Pica dicentes,vbi nidi fuifQrameixlaiiidiudll^
dam obftru£tum cft, ex co infidias fibi machinatas conijccre^herbamq^lapidi contrariam ^P'
ponerciiinde veluc offenfus Iapis,&: vimherb» non fcrens,exiliat, Picoqj rurfus foramen jP^^
riat:imo vero quod magis eft,idem Oppianus, eiufq; mendacium alioqui pcr fe fatiscuide»^^

fcquutus nugacifiimus Kiranides tali herba,fi quis eam norit,nuIIo negocio ianuarnm ^^^^^t

folui pofie arbitrantur.Quod fi vcrum cfl"et,funbus certc egregiam operam ift^c hcrba pracl ^

ret. Vt ut eft,vel ind^ni admodumauis cum cunco,vel herbar cum lapid? antipathi^ ^"5 ^

dum eft,vel potiLis,vr cgo put6,rpeti6filfimum mendacium eflc iudicandu efl, quare etia ilt^^^

fabulofis fubiunxi.Sunt tr,men,qui eam hciba Plinio tefte lunariammaiorcm dici exiftiii|.^*

folijsfarapfuchi, carruleis : crcfcentem &dccrefcentem cum iuna. Suntqui addant, ^^^^^,^^

eius & flores 01 loquc coloris llaui eflc: (cd hac , inquit, nobis incomjerta funt y &nullo (crto^^*^ [ ^

rc

Ornithojogi^ Lib.XII. ^45

p^/^^J>(HKVocAt taifieii alibi acthiopidem quandamherbam,cuiu5traa:ii, vtquidamMagi Acthiopii
^cnpleruiic, c'aufa omiiia apcriantur. Nunqiiid vcro iftarc cuin Picorum hcrba cadcin l5r, pe- ^crba.
«esalios iudiciun cdo. Ego ncutram iii rerum natu a rcperiri exifti.nem, acomnia,qua-de ea
fcribunr,filfa quoque iadic'3. ' Pliiim prxterea ro/irttm Pfciftcufn ha^H^tes (vtor modo illius ver « i, j g.c^
hls) nonfaririabapt^us tradit, <r//rf«»/ mdUearumextmAnt. Vcrum nec iftius certa ratio affignari Glycifidi
potcft, vti ncquc illiUS , q uod ex ^ Theophrado gljciftdAs ait noSit$ effe ejfodtendas , qtiomam Pko ^ LiL 2 5 .c
^mioimpetum inoculos fAciente , irtterdiHpcricubfimft . Quid enim Picocum apibus i quid i i- ^ eJ^/i^.xy
^uam priailegij apes Picoconceirennr,vtroil:rum eiusportantcs abalijsdifcernant&nonfe- "P*^^*
I ^ tiant; Quid deniq^j Pico cun> glycifid.:?curca tam ftrcnuc ab cffbdientibus dc(ct\d\\.i An quia
° in iUa aliquod rcmediu pro nos latenfc fuo affc^u agno(car,ideoq,' aufcrri illi «gre fcrat > An
quia haic Ca hcrba fir,qna; fefe ab hdffifnum \\\(idi\i , \t^\\tb diE^um , libcrare dicirur? Glvcift-
«am uero alij pcntorobon, bj pa^oniam ab autoris nomine nunciipant. Atquc iflarc de ViQ\$ Pctorobo,
gcncratimdi(9bafint,iiuncadquofuisdelcribendosnosaccingimus# P««ma.

D E^^^^^ I C O R Y M SPECIEBVS , E T
pnmum,De Picomaximo, Cap. XX XL

jQ T? T S I • Ariftotelcs Picum,quem mod6 primum in manibus dcfcribendum afsumpfinins , * ^»^-

C tertium mca qnideni fentenria Picorum genus faciat» hic tamen,qn6d alijs duobus^b co
• defcriptis ionge maior fit,primum fibi locuni m. ricoi jre Lfeiidicrjc videb.^tur.

S Y N b N I M A,

^ I G y M hunc Germmprum ali , Cr jfphcchram CiCracfi^echt) hoc cf^ , Cor- Cm'] cih-

f\iuatica. AlbercuJ apiid fuos Nb^ol dici artcrti;/' Sc^^^^^ AgncoIaHr^I- m^,^,^,] ,
lci ac fcribir, Coruii inrcipretarAr,;iOiu.s c^put riibi a itf^K-uV j ;n • !j;iii.in; r , & * L4c ^hU
Pyrrhocorax indc ( 1 r^^cis vocctur. Scd no.s de Py i rhocorare itrr fcndn)U5,ut fuo loco rfidfu;.tm,
tHJerccft,^ hanCalicem I^icyrnmaximumnigrifjr. nppelh.^r^^ , lunlioguiaai uocanu Hi^^ii^*^*'
fyjLkxi Bequcbo,qi|od camcn nomen omnibui Pi cis commuua ^il

GENVS. DiFFEREKTI^.

RISTOTELES, ubi trlx Pico ;.-ngcncra ilaruir,tcrtium cxriIisC.illi« ^Hh.Q.ff,
ni^nonmultofninusenc fcriptamrck;?:i(: . Et/Vbertustriaapud Gerraanos
Picorum uariorum gcacrarcpcriri te1iirur , rnaiusfcilicct8cminus, atq;tcciii
alidd maiori iAo maius : quod fme utriufquc autli jris ultimum gcnus nulium

^liyj meoquidem indicio fuerit, qu im PicusiiVe m uimuf , cuius modo ico-

ftcmcxhibituri rumw, idqjcom^gismihi ccrto per uadco, crim&OrnithoIogum &Tur-
^crumciufdcmopinionisftillcuideamjCtfitamen^^BcIIoniusalirerfcntwt, Pjcumluuraui. L[b. €.de
rldcm noftrate uiridi niaiorcra pro illo obtrudcns . C«rcriim Picus iftc maximus ab om nibus ^^^o.c. 1 5.
Picis magnitadine 'Sc colorc plurimum difcrcpat. Eft cnim omnium longc maiimuS|& cxcc;
pto capitis ucrticc lotus nijcr .

Bbbb ^ FORMA.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

Of nithologiie. Lib. XII. 845

FORA4A. DESCRIPTIO.

I hHL^ l '^^['^.«'f '''^«*^'it>;r*''J='«^S;'os , alibirurfus Cornicij magni- u.g^
I t"dmeenedix.t,alibiden.q,-piul6.nf«Gall.nam,hoceft,^
. u* Oailinar . Qiia:fanemagnitudocu affignataab Ariftotcle, & noftro Pico
raaximo omnino conuenic . Plura«eius in vertice coccineo vel flammco co
ore egreg.c- micant, & velutcirrura eficiunt . Roftrum habet admodum ro *

ft..; L ■ ^"?^"'"d'S''"'"Pa™"mlonSU'n.cuiusfuperiorpar$eminer,&duasvtr.ma-
,0 tnasobtinetytfol.umcyperifcrejcftprftereaiu..tacaputIata,&uaId^c

<lependentibusob/.ta.Digit.bm.ante,&rctr6totidem.Vnguesrecurui. ^ Digni.

I)E PICO MAIORL Cap. XXXIL
Q^V I V O C A.

'RISTOTELES Picum maiorem & ininorcm uno noraine complexus , '^^■"•'•S
utrumq,- ( Piponem uertitGaza ) appellat. A qua tamen ptilcherrima

quardara ma.-,na uolucr.s Lycophioni,, interpreri, & Varino Pipo difta lonei: WpoLyco-
meoiudicio c iueifa eft. Albertus,qui nominaauiu.n, quA<J Att,ci fer.noni. Z-

rum peritus erter ommaq; fere ex Arabum ca.no haurn-et, pler^nrco Varim .

lib, Epop.,hoc eft, Vpupa A,iftotcI. nuncupatur, Picum mari,n.m no, L,.,t & P°c. 1 „1-
Tium e(Jcco.itend.t,qu. irapropiic mar.nus cogno.ninetur cum r im,-., .l.k; / V

conttar. ^ieri tamen potuir, quod Epo^.em cxiftimauent Meropcm . Merops euim non ine- ^«^rin-
f ce tortaflis 1 icu5 marinus dici poffic , quoniam roftrum Picorum non ablimile obtinct, licei: P^'^^^
«on^cquerectum.

S Y N O N I M A-

I P R A E feu, ut Gaza nertit, Piponis nomcn huic cum minori Pico commu- ^nb.pMlf.
neef?-,utietiam Hippon. Vbienim^ AriftotelesCyanumaucmcruradicitha^ cap.zu
bcrebrcuia 1 7r7ra> 7retpo'f,oia , Gaza pro /Vt^ Piponcm tranftulit, itcm
ubi Ariftotclcs )7r7roy Ardcolaf inimicum fcribit. Apud Hcfychium iW«
-^*^'.^^ legiturgenerctarminino. Anglictiam utrumq,gcnus Spechtas & VVodfpc
^htas appellant: Germini EUterfpecht,id eft, Picarios , ucl PicT inftar albo nigroq,- diftindtos
^icosrquo raodo alij ctia Aegerftfpechr,aliis Buntcrfpecht, a uarietate coloris fcilicctdicun- Bcllonij
d^o^Ur. AcgerftenimipfisPicam,&biintuariumfignificat. Bellonius & Turnerus Picum hunc Turneri
^ ^aiorem,de quo nobis fermo cft, Picum Martium minorem perperam appellant . Turncrns ^^^*
^men alibi alitcr («ntit. Gallis dicitur Epciche,& Coul rugc & Pic ruge .

GENVS. DIFFERENTI^.

ED VLO in primis aducrtcndum cft Ariftotclem,* ubitriaPicorumgc-
nera rcccnfet,pro duobus prioribus, maiorinempe & minori : uti ctiam,^ ubi
duo tantameorumgencraagno(cit,utrumq,uariorumgcnusintelIexiflc. Vi-
ridis cnitn PicnSy etfi er i am dc Picorum gener^ fit, & Merula maior , ut dc fe- KoA/oVq"?
cudogcncre AriftoteIesdixit,priuatim tame KoA;o< abillonomina ur.Qiiod auis Anilo.
itaquc hic dcfcripturi fumus Picorum genus, illud cft , quod E cllo JU!y folum
&\ouit,(i^ primum etiam ab Aridotele pofitum aflcrir, qui ut a fecundo feu n mo i generc id
•^"iiSucrcr, Mcruk maiorcm efle,3c rubedinis aliquid in f '

1 plumishabereaddidit-

Bbbb

FORMA.

■

3

Early European Books, Copyright © 20 11 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

g^^ VlifsisAldrouandi

FORMA. DESGllIPTIO.

iingu*.

Cul roITot

MEruU mi
gnicuJinc
fupcrare iam eJC
Arillorclc ciixi*
mus: quadiiU*^
defcribcnda ^uc
cquidcm uerunt
cft, licec umen j^
paulotatiimma
iorfit.arofHe'
nim excreir iratC
adcaud^ fincm
ufqidocirantem
&digiaiexpli-''^'
Roltrum corpi>
ricomparaLam>
longum e^t^riu^
rum. hifcam,c^^
nalicularum.U^*

guiutali|> I'i'^^»
lonGjirsnTia ,mU^

fcui.)ra»extremf
apice duro aer
uo aculcat.i.Trlv
plcx omnino iij

confpic t-u
m^mfdioueit^
ce rubuTanviaf,^
faturococci
Ijre conlpicu*
funt,qux
mclla mari ali^*
quiperomnia'r
milideridcratu^r
Vfopyginm
iium codc am^J*
niifimo colore j ;
gitur: und^au»^:
ipfa apporicoii^?4»
mincGallisCt»?^
rorto uocatuf •
Atque hoc cl^ »
9 Philofoph^^]
iticebat ,

Iii hunc itaq^*
PicumPicusre*
trans%urata5'

Circefueric:»Y ;
huicaui ex^^y J

fiaenoi9'*»r-
uidio defcripf*
compemnc >
caneare :

OrnlrholQgu'?» Lib. X I L

147

Fihuk qmd fuetAt^vehm^. mmor^em mrHm

Pturn^fty&fi^tmcermxpr^ciogitttrAHro^ , , , n

Rctro aurcs fea in coUa,in Qcubrura ambicq,uencre tQto,aIis iateraJS^^^tiam cx^ernis qua rc-
l41iiocorporiaIligaumr,iarfgmin3cuIaalbicat,Peaaa?4l4rutnreinigQ^ -^*-
tiii ootis raedi^m orbem a? mubacibas,fibiqj oppofKisquiais utrmcu ad rummum ftngula: or-

mat:ur,qqa5 ordines per tranfuerfas alas , totidem pulchros confticuunt: cartcra nigra: lunt, In

au h iccm cres pcnnaj utrimq,- cx albo & nigro in cKtremicatibus uan^ Hjnt, qua: a totidcm

uiedijs uadiquaq> aigris ita iaccgua^ur,uc uUapparcaat; fuat autem & proKima? cxtrcmo

udicprxpilateiaftarteliinculpidcmtriangularcmdefme^

jcsfacir,ucdcdutoc5Ctrcmismediitcaud«hifurcat»%^^^
daadmodumrobuftaeft,acrenitens,idqimaxim6Qbfuperiorcsil!asni^ravrGl^^^^^

«V.^^;. .,l.,,^.c^r.rr^..^l^«^r./4r»n'ir^c<S^infl5JCiidi]firilIimaS.UtmrcliqUlSA ICIS,

CaucU«

»ie

;riciKes plumas duro calamo dQn4cas,6c infle diificilli mas,ut ia rcliqu

DE PIGO VARIO MINORI.
Cap. XXXIII.

3?) V I C Pica eadera fere nomenclaturs.qua: fuperiori conuenmnt , cftq; ftcun-
I dum Ariftocelisgenu,snobis proptercorporisparuitatcultimolocopo tum .
'4 Hicucr6 Picusmaiori proxima defcriptione expreflo per omn.a fimiUimus
I eft,adeo ue prorfus idem uideretur, nifi rubra: illat maculat m uertice K uropy-
gio deeflent,ac tnulto etiam minor eflet^ncrope qui Pajlerem ncquaquam ma-

gn^udia^ Pr^rtcrcadorfumhuius ucrfuslumbosmagisuarium, &ex albonigroej; Magmnj,*
promifcuemacuIatum,lin€i«intcrimob%_U
tudcncuriconfperfum •

,ICV» VARIVS ^IINOR MAS.

Vljfsis AMrouandl
DE KOAia SEV DE PICO VIRIDI
noftratc, Cap, XXXIIII.

AE Q^V I V O C A.

V R N E R V S indoaos Gramm^ticos apud Gcrmanoj cfle fcribit, qu»
Gruoiifpcchrum fuum,Iioc eft,Picum uiridem cum Merope cofundant, lc<i
ArilloteleScPliniorcclamantibus.* Albertusad eundem fcopulum impin-if
gens Grarca Ariftotelis uerba corrupit ; Aucm cfle fomnians qux Daiharca-
ria Gra?cis dicatur, ladne Meroli (Merqp^ fortc dicere uult)fcu Picus uiridis,
r r M • "oJatumaugurcsobferuanr icumtamen apud Arifi-otclet^

loKim Meropis nomen Iegatur,qucm ut cum Pico confunciit, fic Grxca nomina nullius mo'
G.z^error menti^funt. Theodoru.s Gaza doaifl^mus Ariftotdjsinterpres in tranflationc uocis K.A/^
' Lio% Ariftote em imprudenter quidcm,fed magno cum lcgcntium di trimento Gafoilum

^^'^g^" ^\ .'^^'^'^' d'"erfa auis e(l,hcet tamcn ' I^jinius Gal-i,Imn Pici nomme,ut
UiopoltIocodicetur,dignatusfit JdemGaza,ubiMriftoteIesaliam'qua^ ^iA^
uocar,rurlus Galgulum nominis fcilicet uicinitatc deccptus, fed intolerabili errorc tranftulit,
atque ita cx tribus auibus unam componit, cum tamen TLiAiov Ariftotcles dilertiilimis uer bi5
prope uquas uiauare fcripfent; u^rum dc hifce fuo Ioco,iam ad Picum uiridem reucrtamur, af
• ''^ vT/ ^"^"^^^'^^^''^'>>Utrcacquidem Ornithologus etiam cen fet,& Turne- '

T'" ^•^*^^^' ' ( <^^2a hk pcrpci am luteura tradu-

^f^^erumvoccms^^^^^^^ quromnl cx.ftc hitic ncftro uiri-

di Pico congruunt:nunquid uer6 Pcloponefum magi^^^^^

«eles tradit, cgo nQadum cQmpcrtum habeo. ^ ' ^

Huolt.

S Y N O N I M A.

teftc
de,uti
omnibu*

GENVS. DIFFERENTI^.

cauda ad .llos reducc.,<U eft . D,freR ab omnibus Ariftotelis Picis mae., f dine &co-

lore.Ma.oren.meftpr.mo&fccuado,minortemo.IIIon,mnirfusduoSad^
rio,certmi a nigrojhic a viridi nomcn obtinet. «uopnora a coiorc u

FORMA.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

do .

Roftrum.
Caput.

Oculi.
Al

.85© Vljftls Aldrouandl

FORMA, DESCRIPTIO-

f^^^'^^^^'^^'^^^^^ Turturcm magnitudinefcrc «quaredixit,qu«

... ^^^^ p.^^ j^^^ egregic conuenit Tota auis enim a principio roftri ad caud«

exrremiratem vlque commenfurata quatuor pa!mo>&: ampliuslonga eft
crafla uero palmum. Roflrum nigrum,durum,robullum,acutum,duos digi"
tos longum.Caput crafTiufculum m fuperiori partc exmaciilis partimrubeis
feu minaceis , pajtim etia nigricantibas varicgatum.OcuIos alia qu?dam ma-
crJa nigra ambit,fab qua rubr« ill« maculat fupcrioribus correfpondentes , pallidiorcs funj
A\x. Dorlpm jS^alar viridcscum lutcotamcnintermixto. VropvgiumomninoIuteuraeft,&ferc
Viopygiu. coloris paleans,fcd non ita micantis. Mcntum,peaus,venter,crura palhde virefcunt, adeouJ:
cxalbo&uiridi pcnnirceri uideantur. Pedex,eorum^digici&ungucsnieri. F^rmina mar«
in omnibus pallidior efl: captcra fmiillima •

VOLATVS. PR^SAGIA.

NV L L A M vfpiam -trborcm tam altam dari voiunt , quam Picus iftc volatu fbo traij-
cercnecjueat. OrnithoIogiij,quendain ab co,qu6d ApJiIimenfc apnd Germanos cla*

mitanremaudiuiflet,hyemeadhucmetueadampra:faijija*enicmorat. Acftate enim eumn-
^ lereaiunt.

M E D i C A.

f>- . . . j. O ^-^ ^ T^^^ L O G V S in quodam Gcrmanicolibro manufcripto ciufmodi rcmc-
Tffi^r» V ^••;,'"\'''^cakulum rcn.Tmrcpcrin*cfcribir. OHa J>ici viridi.inpoUinemredadta^vbipr^-
oiim vius, „jy^ toaa tucriiit,ucJ ufta,i>oculo,c qup uinum aibum bibet A:giotus,itt:mittito.

DE PICO LVTEO CYaNOPODE-
Perfico. Cap, XXXV.

f^^^ ANCCE .ntcm aTartigIinoVcncto,apiidqucm pf„rima cxotic.i amW'^
% U iiepi6^a uidi, mihi communicitam , ex primo mtuitu cx f cdum conaitution^^»

S f^^f §^ -'^ '''^^'^^^ "g'"^ c Picorum gei icrc iudicaui. Magnitudine a fuperion nihil f^r^''

.-^ ^ « .^^. luuitaui. ividj^nicuaine a luperiori niiiii p»^

pemodum (fifteit,caput tamcn &coIIam craflIus,&roftirm prolixinsobrinet^
^^f^.,.^ l ^»in«amediovcrtice adextrcmumcaudicufuueaIiquidferru£rincihabent;
roffrum vcroomninoferrusincum. Pcdcsfubcarrulci.vng.icsnigrf- cct6ralutea,nifi ouod^U
ru^np enna! omncs m cxtrcmo quodammodo ad fcrrugincum uergeitent , & tircum' oculo^
macula eiufdem co.ons a nb.ret. Eiodcm aucm dlb,& Perfiam cam darc idcra vir diccb^tJ

DE PICO VIrIdi MAIORI SIVE
dePico MaxfmoBclIoni;. Cap. XXXVL

• E L L O N I y I qii jndamatiem Picum mndemuocat,qu3m,ut antea etiam ad**'
ui/,^rotertio Anttotdisgenere iiobis obtfudit, «juoniam noftrate PicouiridilongS
maioi dn Kourum ei tnbuittncuruHin,(re<aum eftin omi)i Picorumgenere) ped*'
aciiimi itudmera 3 loruni.binos ncmpciii anterion, totiiltminpofteiiori partc obtinentcs!
.1?rdli 1?"^' ^n^cjiias in .ilis quales in alijs etiam confpicuiriOjr.fcdcolorcdiffcrentcs . H*C f*
iUedeUlaauetradit,fedicouemnoneipriir.ic.

*nh.6.ie

D£

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lon
172/D/2 Vol.l

Ornkhologk. Ob. X 1 1. gji

PIGVS LVTEVS CYANOPOS PERSICVS.'

DE PICO MVRARIO. Cap. XXXVII.

VI C V L A M hanc in agro Bononicnfi fatis obuiam rcccntiores Picum mu
^irh^mLcmaralcmnom,nant,quodamvtPic.arbor.buvtaha.cmu^
Sr Sm vcro maxime adh^rcat, vcrm.culos.^ m eorum nn,.s qusrar,
mDUS,turnu u vui . , jr Apeconfpic tur. German. Murfpechtvo-
^"^S SS^^^^^^^^ ^'•^ Auuergncquir. P.cum

ifiOAmi^ "'"'^. f ^ Mlonius AucrniJC propr iam aucm ex.ltimau.t; & tcr- ,

.''%T::^ratl U^Z^^^^^J^ F.corum viridiumpro-

«.«,necnonct.a.nEfchcnc e^^^^^

pna cft. Itali gcncrali voce Pico vei i iccaio. o., p I G V S

Ylyfsis Aldroumdl

p I c V $ M V R A R I V

do.
Color .
Roftrum
Alar.
Cauda.

Yngucs^

€ap' I

FORMA. DESCRIPTIO.

A S S E R E domeftico paulo maior cft, Smrni fcre craffitic. Color totius coff
potis cxpanfisalisoptimc confpicitur.Roftrum habccoblongum,tcnuc,nigrfl'
Caput,coIIum>ciorfum cincrea. Peftus albicans. Alas partim' cinercas, partifl*
rubeas,vtpotepropc vcntrem. Caudam brcuem,pennas alarumlongiores,dor
fum infenus,uentrcm,& crura,qu« Picorum morc brcuia funt, nigra . Dipi^^
pedum longos,tres ante,vnum pro calce, quamuis Bellonius binos ante , & totidem rctro iH» 4^
attribuatrquarc fufpicandum cft Picum muralem non agnouiflc , uel diucrfum a noftratc de-
pmxine,quodno.ncrcdo,quoniam reliquadefcriptio,quamponit,noftrocxaa:ecompcti£' '
Vngucs dcniq,-obtinet aduncos & acutos ^

VOLATVS. VOX. NIDVS.

VP V P AE in volatu fimilis cft , Alas cntm vt illa fcmpcr motitat, nec vno loca rcfidcre
nouit . Auicula eft hilaris fuauem voccm cdic . Volat fola & quandoqj binxfimu^
Nidulaturin foraminibus parietum.

D E S 1 T T A. Cap. XXXVIIL
^ Q V I V O C A.

AL B E R T V S , vbi * Ariftotelcs Sitta nominat,ibi Gr^ce Camulgum vocariatt aucff»»
& Latme Pfittacum,fed malc. HefYchio anra^ genus auis eft^quamaliqui Pfittacuflt^

SYNO-

Camulgus,

^«•T^f . iaterpretantur. Supcrquarc ftifiu&alibi anobis fciiptum eft,

Ornitliologix. Lib. X 1 1.
S Y N O N I M A.

853

RISTOTELI S/Vttw fcu S/tt^ dicicur. Gaza Gr«co nominc fcruato Sic
tam verrir. VocMtiir etiam vKotofA.Hid , quafi matcriem contundens, fed id no-
menomnibu.s Picis communeeftj quibufciam i^tJOTrvyK^ & ^ivanS^oc, quod
vropygiummoriter,vndcpcrperamnonnuIlis Motacilla appellataeft. Gr«-
cismodernishodievocatur Y^apxnvK^yi? , RecentioresLadniPicum cinercutn
dicunt, Itali communi cum omnibus nomine Pico & ViccWio , & priuatim '^-^**'''^'* ■
^liolo. Galli Torchepot,& Grimpcrau.Germanorumalij Meyfpccht,quafi Picum Maij : alij ziolo.
NuOzhaecker quafi Nucipetam, a tundcndis (ciMctt nucibus : Circa Argentoratum Nufsbi-
ckerrln Sueuia Totder vel Not lenln Heluctia Chlaen:la Carinthia BIauufpcchtlc,quafi Pi-
^Mmparuumcapruleum: InSaxoniaBaumhcckcr : Circa Norimbcrgam Klaeher - Turc»
Agaskakan.

GENVS. DIFFERENTIAE.

I

I

I

10

RNITHOLOGVS Ariftotelem tradit bina Sittar genera faccre , mami
fcilicetc^ minusjidq; poftrcmum maiorem vocem edere . Verum locum illum
plurics hadlenus quarfitum repcrire non potui. Placuit tamcn cam Picis annu-
merare,qnoniameorum morc fupcr arboresrcpat.Belloniusdubiusprimum

^ an FringiII^,qu? arbores nempe ctiam fcandit,congcnerem faccrc debcret,tan

dem idem cum nobis coficludit. Idem ctiam ^Acit Ornithologus. A Picij Ariftotclis paruita-
te facile difccrnitur . Pico Murali maior cft, & difcolor.

SITTA SEV PICVS CINEREVS>

I

1

Cccc FORMA

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

S54 VlyfsisAldrouandl

FOIIMA. DESCRIPTIO.

FR I N G I L L A , & Paro maiori paulo maior eftjCraffirie ad Alaudam proxim^ acc*-
dens. Roftrumeieftlongiufculum , re6^um ,ni^rum &rotundum. Caput paruuiH'
Oculi exigui.CoIIu,dor(um,aIar,necnon & cauda fuperius c plumbeo ad cinereumuer
gunt.-fubcollovero&ventreccaftaneoadruffum. Subventrc radices omnium plumarufl»
vbiquc nigrar funt,vti paritcr fub cauda: Quod enim in illa plumbcum diximus , id cxduabuJ
tantum pennis procedit,c]u^ fuperiorem cius partcm contcgunt.Ceruix ad latcra lutcfcit,^"*
partc inter roftri principium,& retro oculos macula eft oblonga nigcrrima . Pcdcs cx glauco
nigricante & modico flauo tinguntur. Digiti corum fatis Iongi,ungues adunci,rccurui, atf»' ^

VICTVS. NIDVS. GENERATiO.

' S T AE C auicula,fiamplum in a«-borcfQramenJnucnerit,in qno nidulari ^iuct,tcrraji!^
, limodLiiiciit, angufto tantum aditu fibirelijto . Tintovero id tacit artihcio, vtuelig"*
*\nh.9.Hi, manibus rcgiUjL^xtiui ncgucat . IVoIein numerofam , tcfte ' AriftoteIc,fcliccmq,- progig"'
cap.iy, Viuitinaceiiein coiitundciu.

Ma^nitu-
Ao."
Roftrum.

Oculi. ■

Ceruix .

r

ANTIPATHIA. MORES.

'9.W.C.17 C I TT A, vr idem ' Ariftotclcs tradit,cum Aquila pugnat.Ouaenim Aquilic fragit.M^'
^p.H.c.iy. »3 la t»»ni ob ea i em,tum ctiam quod carniuoM eft^aducrfatur.^^Inquit ctia ei morc^cncP^'

^naccs,fedaiiinium liiIarem,concinnum,compotemfaciJiori4 vitx. Additdeniqi rcm J^^^'

ficam ei tribui,quia I erum callcat cognitione.

DE PICO NIDVM SVSPENDENTE'
Cap. XXXIX.

Synonima, eorumq; amphibologia cxplicara.

Vt'v' ^ ^^^^^^ cft,quod nominumafquiuocatiomultorum farpeerrorum matcr^^'^'

oaza crror.

cliloris qu^
auis.

Longoli) Sc
Turncri cr-
tor.

Aucs fibi
pugnantcs

• Lib.p-Hl
cap.i.
^L.io.c.y^

vt Philofophorum princcps Ariftotclesfcriptumrciiquit:itaqucminimc J?
bis mirum videri debet,fi ^ huic aui attribiita fynomina multis , ijsq,- doi^:*^^

niis uiris impofucrintex vna cademq: aucdiuerfas faciendi . Ali|'eniin y^^^
G.rzam pro Chlorco apud Ariftotdem Luteum&Lutcam,ahbi vcro P'^
Chiori Lutcam rurfus & Luteolam traducere vidcrcnt, Chlorim cum ^^^^
rco vel conf(jderunr,veI faltcm non rcdc diftinxerunr, nominis fcilicet amphibolcgia
pti. Vbi (anc ini.gnis Gazar hallucinatio confpicitur. Chlorin enim viridem potius , qn-^^i
tcam aut luteolam traduccrc dcbcbat,nc au5 cum quadrunlo maiori & diucrfo colorc Chl^
reo ncmpe,pro qua voce rcfte quidcm lutcam vcrtit,confundcrct,alij>c],- confundeiidi ani^^ if
pra?bcrct. Chloris autcm Vircocft,AuicuIacriamfatisnota,Vcrdonc& Verdicronobi^ci;^^
munitcrdiaa.LongoIius ^ Turncrus,co$q;fcquuti nonnulli alij,dum Chlorcum a ChM^
nc(ita Plinius vocat) diucrfam aucm eflecontcndunt, & pro Chlorionc qucndam P^Hcrcp
SpermoIogum,qucm GcrmaniGaclgortzappdlant,nobisobtrudunt,nuIIisprorfu.s rafio»'^
bus nituntur.Qiiod cum demonftrare Ornithologus nititur, cuius quide ex parte opunonc
lupcr hac auc amplcxi fumus,ncc ipfc ktis firmiA id arguracntis probar. Sic cnim argumenj?'
tur: Ariftordcs a Chlorco Turturcm vinci,Phnius Chlorioncm cum Coruo pugnarc fcHpJf»
& ChlorioniTurturii magnitudoafcribitunitaqucverifimilius cftClorcum Ariftotclis
nio Chiorionem ene,& cum Coruo pugnarc,quam vd Chlorin, vd Paflercm Spcrmologoj^
auicuUsCoruoticidecupio minorcs. Solcntcnim aUcs ciufdemmagnitudinis fibi inuiccJ']
pugnare. Verum ut 1 eguIi,&quod paulo antc cx ipfo Ariftotde rcdtamus, Sittar auicul^' S
rum miniinannn cum Aquilaauium rcgina,& Coruo multo maiorc& robuftioic difl^dio*^
plusqunmuanuijiuim cius fjlfitatem arguunt,itactiam Clilorioncm cumCoruo
mimmc ucrum eft. Id cnim perperamcx' Ariftotelc^^PIiniustranfcripfit^ubinon xo>4 J
Gr^co tcxtu Icgitur, fed -^/^rc*, lioc cft, Picus uarius. Vndccgo non ciufmodirationibusaiJ'

duau^

OrnltnolGgLi!. a ! L C 5 j

^uau? Chlorciim & Chlorioncm fynonima fecerim,fed quoniam ipfummct ^ Plinium alibi "^X.ioi .3 f
Qllcrtifli tnis verbis Chlorionefn totum luteum effe,hjeme no videri^circA foUitua froctdere icripfifle vi-
<icam. Ea enim exade Chloreo competunt . Idem Ornithologus , vbi Gaza apud** Ariftote- Gaz? error.
lem KiAwV cum Lybio pugnare fcribentem, Galbulum:item apud eudem codem cppixc Celctm &
iy^fum Amicasinterfecjic dicentem, Galbulum & loedum traducit, textura Ariftotelis mendo-
*um,& priore Joco non x?AwV, (ed ^wA/oV per o breuc in prima fyIIaba,hoc efl, Ficum viridcm:
pofteriori vero loco x«AwV legendum iudicat,& Celeum ex ip/is AnTlotelis verbis,qui eam cir- Cclcus
C4 TTQrctf^at; Ao 7/-^oef,hoc cll , fiuuios & amnes degere dixi t , intcr aquaticas , aut faltcm , qua 4«^^ ,
Wca aquas viuunt, reponcndam cxiftimat,idq^ prudentcr admodum. Q^iiomodo enim aues ,
^'Jasprimum flbipugnaredixerat, poft inuicem amarc, Ariftotelesnullubi fibi contraxi/Ic
Vilus,nunc vnico capite euidentiflima contradiiirionc fcripfcrit ? Hinc vcro poftea multi Ga-
2am MAiov & xoXiov indilfcfcnter Galgulum appelIarcccrnentes,Vnam,candcmq;auemcnc,
& Galgulum ab OrioIo,Chlorione & Chloreo diuerfam enearbitrati funt.In quem errorcm
Belloniusctiamimpegir, AIijrurfusGalguIum&GalbuIam differrc crediderunt, fed nullis Bdlonij er
tationibus addudis. Ali; Galbulum cum MoIIicipite,quar Pica glandaria cft; alij cum Chara- ror.
«Irio feu Hiaticula,quaf prope aquas degitralij deniq^ cum Loxia,de qua nos poftca,Jconfundc
nint. Verii m omnium hallucinatio facilc conuincitur, vt ex proprijs harum auium hiftorijs
quiuis habcre potcrit. Ali) Chloreum & Galbulam differre quidem oicunt, fed confimiles ta-
inen & congeneres cffc concIudunt.Ornithologus Oriolum feu Picum fufpedentem nidum, Ornitholo-
, Chloreum fiuc ChIorionem,& Galbulum tribus comple6>irur capiribus , & tres ::ues diuerfas ^^^^^'
autumat,cii!n tamenunicam duntaxaticonem,camq, proOrioIoexhibcat.Mihiequidcom- Opih. pro^.
llcsiffa?nomencIatur«iynonimafunt:&vni tantummodo auiPiconempe niduni fufpen- pria_,.
denti competercexiffimo. Cum enim ipfemet Ornithologns italisquandam aocm circa Bo-
lioniamRegalbuIam&Rigeijumdiaamin c^^kcd^ Galbula propriodefcrjbat,eius vero RcgalbuU
iconem moxincapite,deOrioio,vtexdefcriptione,qua ponir,manifeff6 cognofcitur ,nobi5
obtrudat; equidera non video,quomodo unicam defcriptionem tribus,vt credit,diucr/is Aui-
bus attribuat. Bononienfium Regalbula feu Kigeijus nulla alia auis eft , qua Galbula feu Gal- Regalbuk
gulus. Galbulam ucro feu Galgulum Oriolum cflc nominis ctymum 'md\C3Lt vtriq; cnim a fla- ^cu Rigci;'
uo coiorc, nomcn inditum c(l. Siquidcm Orioli nomcn Albertus Attici fermonis parum pc- ^^"on.qu?
ritus,a ;tAo/)'«a) detorfillemihi vidctur. GalbuIummod6ChloreumfcuChIorionecfle,GaI-

40

liin primis mihi perfuadcnt,qui Galbulum Loriot vocant,& nominefemilatind Lononcm, dcdidhisl"
vtroquc autem vel a Gr^cco ( Chloreus,) vel a Latino( Chlorio) detorto,duabus fcilicet prio-
ribus literis ch detradl:is: Adha?c I-X)riotto feu Lurioni GaIIora,vt doftiilimus Belloiiius Gal Loriot.
lus ctiam tcffatur,nidum cx arboribus fufpcndere propriu efl:,quod Plinius ignarus id fiium ^L.6,ca u
Chlorionem faccrc, Vici cuidam generi, Albcrtus & au<3:or , quilquis ille flt,de natura rcrum ^'linij igno
Oriolo tribuunt. Addedcniq^nominisctymum,quodomnibus hifcc fynonimisa colorelu- ^;^^'"^-
teoimpofitumeft.DeChloreo primum&ChlorionenuIIumdubiumcfl:.;^A^y/30f' cnim Ari- "^-^^-^-SS*
ftoteli alijfque Grarcis non de viridi dunraxat,veriim etiam delureo,quinimo dc illo in primis q'^^^^
prardicatur,quod 111 oao.efl:,& uitellum vocatur.Ita ncquc dc Gallorum voce (Loriot) ambi- Loriot^ gd
gendurarfiquidelundus color ea iplis dcngnatur,qui fane luteus effrvndc * Plinius alibi Chlo- Callis.
rionem lundum alice appcllauic ; & Galli homines lutcis vefl:ibus indutos Lorios & Chlorios ^1.3 y.c.io
cognominant,utannotatdodiflimus^Ioan;BruycrusGallus.CJuarcctiamidemM'iiniusaIi Luridus a-
bi Idbrum uocat,& a coloredicitradit,quoniam nempcfpcdataauisabhocmaHquodni- {f^;
hil aliud cfl:, quam bilis pcr totum corpus fuffufio , laborantc,moriatur,<&rilIe fanctur. Verum ^^^^r^ ^^^^
<tfi etymum hoc a colore pcdtum apud Romanos in Galgulo aut Galbula locum habcrcmi- g i^^^J^'^
nime uideatunpolfit tamcn a gjaelb Gcrmanorum fupcriorum,vcI inferiorum gecl,ut egregie ^^.2.^^11
docet ^ loannes Goropiu.s,deriuari. Siquidem Vegetius in primis cryngij florem galbinei co- Eryngium
loris dixit,quem aurcum Aedus in eadem hcrba uocauit,qu^ meo 'md\c\o ea eft,quam in agris iutcum Vc
Jioftris fatis obuiam Eryngium luteum appcllare foleo: etfi in aflignando ifloc colore Turne- 8«"; •
bus dubitarit,quoniam cx dod:i(fimo,ut ait, herbario eryngium coloris carrulei dilutioris efle
, iutcllexiflet. Vcrum opinioni Goropij & noffrajfauetgalbeum ornamentum: quod num au- Galbeu or-
rei coloris fuerit,& galbana (quorum luuenalis hoc mcminit uerfu: namctum .

^ ^ Carulea indutus fcutuUta , autgalhana rafa )

Vcftes flau? aurum rcfercntes,deIicatiorcs quiq,- iudicent,quibus hic color propter metalliprc
^iofiirimi fimilitudinem placuifle videtur , qui hac quoqj tempeftace in fericis rafis fplcndidift
fiuius cft,& quamplurimis grariilimus. Belgica uox nobiliratcm cius coloris egregic ^^eclarat.
^eel enim ipfis eft,quafi ge el, hoc c{\:,dras nobilitatem uel ad eam tendcns. C^terum Arilto
Wesforte Chlorcum, & Plmius illum lequutusChlorionem deditaopcraita Galbulumuo-

Cccc z carunt,

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vlyfds Aldrouandi

Cafeus vi-
riciis .
Glaro .

Gloreus.

Grallus.

yof.

carunt, iit utnimq,- colorsm htcizm ncmpe & i:iridcm in ca rcpcriri innucrcnt. Auis cnim f«-
nior adhuc uircfcit^adidrior :;er6,;?A!t f-ilrcm aniiua fa^^a alis tantumraodo cxceptis tota lutea
cuadit:at0uc ita fortc XAcopo^ Athen^ro cafeus dicitur uiridis ac reccns,& prarmollis cuiuimo-
di in fifccliiscircumfertur. Albertusslibi fui kilicetoblitus pro Chloreohabet Glaro,&cxpP
nitgenus Milui parui,C|iii Turturis pullos e nidarapereconetur,& impugnado parentcs ctia
aliquando iBtcrimat. Qmm mcpxnm Alberti fententiam Niphus fequitur , & pro Chloreo
Gralium kibet . Nominum itaq; iftorum amphibologia iam explicata , relinquitur modo,
utalisaliarumgeariumfynonimaadducamus. RccentioribusGrarcis ^oKotpe&yoc, quanricc-
dula: Vcnccis eadcm ratione Bccquatigo dicitur,quoniam fcilicct more Ficediilat ficubus u<>
fcatnr: qaare etiam aiiquibus cum Ficedula turpircr cofunditur . Circa Bononiam,ut dictum^^^
cfl:,Regalbulo, RcigaIbcro,Galbcdro,& Rigeyo: Ferrari^ MeIziozaiio,Galber Bcrgoirurtta-
lisomnibusOrioIo': HifpanisOropendola,ueI,utaIijfcribunt , Oroycndola: AnglisV^^^^
denuol: Germ > nis VVituuol,& V Vciduueil,ut Turnerus habet: VViduuol,ut ali):V Viduuai,
utTragii^:VViddeuuaI,utAlbcrtus:VVedeuuaI,utLongoIius:HeluetijsVVitteuualcli:c>rca

Francfordiam ad Moenum Bierolff, Bruoder beroIfF : Jn Hcflla Gerolff : !n Saxor.ia Byrolt>
& Tyrolt: circa Coloniam Kerfenrifc d maturirare ccraforum , quoniam eo tempore ^"^'f'*
apparere, In Germania infcnoreab aureo colorc GoutmerIc,quafi Merula aurea: in ^^^^^.
tia Olimerle fortc ab olei colore, qui luridus cll, ucl propter pinguedincm . Valdc enim
h«c pinguefcit.

Magnim-
do.

fior,c.i,
Roftram.
Color .

Cauda.

GENVS. DIFFERENTI.^i.

• L l N I V S citra omncm controucrfiam intcr Picos hanc aucm cnumcrat^
ubi ait: Picorumaliquts (igtiorabitautem Chlotionem,{eu Galbulum,fcii I<^^^
rum eflc) mdMmfuJpcnda6ic. 6c ^ Albertus cadcm vci ba Oriolo fuo afcriben>'
Orjoli, inquit,y2f»/ degencre Vtci>rum^ l'UniHs ntdum eosfifpendere &c. RcccntlU^
rum cdammulti interPicos cnumerant;& Ornichologus Picum nidum lij''
fpendentemappelUt; quod nomcn mihi maxime piacct. Difcrepat A P*^^^
Aridotelisvj^ a Coleo (eu Pico viridi pedum ratione,qua nifi cum Pico Murali & Sittacot^'
ucnit,ut ex pcculiari caiufquc dcfcriptione manifeftum euadit.

FORMA. DESCRIPTIO.

AGNITVDO cumTurtureferepar:quaremirumnon
Turturcm ab caoccididixcrit. Roftrum habetPicorum moreualidum»!^ ^
aliquantulum rccuruum,fubrubcum in adulta,in iuniorc fubfufcum. Color
tius corporis cxceptis alis & fuperioribus caudar pennis in adulta flauus
aurcus:in iuniorc uirefccns : Adulta inter rofl^riim&oculosmaculam ^^?>^f^
habct:iunior minimc . Adulta alas habct nigcrrimas , quarum pcnnx & rcmiges maxiu^^*
cxtremitatibus fuis albefcunt:iunior fuperiores pallidas,inferiores nigricautes . 1 Iiiic itcm p^'
ftus& antcrior pars ucntrisalbicant,&lincis mulds,ijsq^ nigrisdiftmguuntur: pofl:erioruCi'^
uentris pars magis ad flauum inclinat. Cauda utriq,- quatuor aut quinque digitos longa p<^"T
nas fupcriorcs nigras,infcriores aurcas in adulta obtinct : in iuniorc tota ad flauum cx
ucrgit: ijsq^ colorin tota auc cx primo intuitu apparct. Ob tantam itaq; diucrfitatem, ytt'^^^^
icone damus, prior ci\ iuniori$,fecunda adultcrioris . luniore nimis magnam pidtor reddidi^^
Pullos vna cum nido,dc quo fubinde agam^nadus defcribere etiam non piguit,atque co ina
xime quod colorc ab adultis non parum uarient. Rofl:rum pro portionc corporis maximo ^
habent,coIoris cornei,at qua capiti ncftitur,Iutei,naribus fatis patulis inftrudlum . Vcrtex ca-
pitis iutcrcfcebar, Dorfum & ala? e lutco uirides erant. Cauda: rudimenta aureo colore fp!^^^ f
dcbant: ala: maiorcs fufcaf:tota pars prona albicabat,maculis oblongis,fufcis decorata. * *^V^
& pedes cinerei ad fubuiride tendebant,ungues recurui,eiufdem coloris . Sub alisctiamnu
nudi erant,carne rubefccnte. Magnitudo eorum Pafleribus par,aut cdam maior.

LOCVS.

Ornithologias. Llb. XII.

G A L B V L A I V V E N I S.

8l7

€ALBVLA

858 VJyfsisAMrouandl

GALBVLA ADVLTA.

L O C V S.

SYNONIMORVM uarictas apud tot dmcrGis nationcs huic uolucri attributi > ^'^
quauisfercrc^ioncillamrepeririindicant, licct Germaniat pcrcgrinam Ornicholog^^
tradat,a Galbula kilicct illam diftingucni.

V O X.

CVM cantillatoriofiueloriotfonarCjindcqjOrioIumdici authordenaturarcrum ^'f'
pfitrmihi a coIore,ut dixi,potiu$ id nominis acccpifl*e uidctur. Ncc fcmpcr tali uoccuti*
tur. Variat enim eam,& quandoijj fiftuU inftar^maxime ucro imminentcpluuia cantillat*

VICTVi

Ornfthologia? Lib. XII.
V I C T V S.

VE R M I B V S mprc Picorum uc(citur:non tamen frudus afpcrnaeur,intcr quoj ficus
in prioiis,undc :2,vxo^ityog quibufdara & Bccquafigo Venctis dicitur .

A N T I P A T H I A.

. A VES omncsaloco,circaqucmniduIatur,abigitXumTurturcpugnat,teflcMnfto- »z,i^.^/^^
jr\ tcic ,cumq;; occidit. ^ Plinius Ceruum ChlortenemiWt^Ltith etiam di(9^um fliit, noclHinui' cap.i»
c cm ouA exquirere tradens,locum iUum ex Ariftotele pcrperam tranftulit . Hic enim non rutp^ ^L, i o.f .74
habet,fed 7T/7r/)fl6.

N I D V S.

I D V M in arboribus fufpcndcrcindeq; Picum nidum fufpcndcntcm dici fu
prdquoqucannotammus: ucrum dc altitudinc nidi inter Albcrtum &Pli
nium non conucnit. * IUc cnim frffcndifrimJiifirMmisjc^ rjulla aud- • x,io.f.^ ^

drupesaccedereffojjit: liic nerohumilem adeoquandoqucfefeobferuafle fcri-
p/it,ut manibus Xerc contingeret,intcr duosraiDQS extrudum. Alij aiunt exi-
' ^''f""iiXiimisfi^^

Suntqui fericum in mdo rcpenn,auem non longc ab aqua nidificare,nidumq,- cx mufco , fu-
niculos ueiii^qSigus^ Mpcndity excquinis ^\\ii contexcre dicmt. Albcrtus contra eiuf-
modi nidum e fQmaj&UruImis contextum obferuaui t inftar calathi , uel corbis iicarij c tuncis
inrexti,culmis & fihs quibiLfdam,furculis toto circuitu annexuni: ita ut fila non dependcrenr,
led furculis planc annexa cflent. "Vinculaautem illa nonfeligerc, fed obuia quarque, mo-
do iculmos , modo juncos , modo fila^e hno aut fcrico , modo pilos equinos arripcrc in ufum
luum cxiftimat. Alij njHus cx lanugincnidum conftarctradunt, eumq; tanto abaucartijicio
coiiftnu4UAltificcs,quipileosc Figuram tcfticulorum Arictis nidum refcr^

30 rc Al bcrtus etiam lcripfit .~Ex quiBus fatis coftarc arbitror hoccc auiumgenusnon candcm
pro cxtrucndo fibi nido matcriam,fed obuiam quamuis,mod6 apta cffe qucat,inquircre.' Ar-
tilicium vero iIlud,quoin nido fabricando utiauisdicitur,contcmplaricupienti; antequam
cius hiftoriam in lucem cderem,ecccopportune Ca?far Rinaldus patritius Bononicnfi$,qucm
intcr Hetrufcos poetas ob (cnhcdi dextcricatcm , verboruraq; clegantiamLudouico Ariofto
annumcrarefoIco,nidum,ut cft vir humaniffimus, mciq,- ftudio/iflimus,in agro fuo inuentum
dono mifit,cuiushiciconeexhiberc cum brcuiadieda defcriptioncplacuit.lniitabaturni-
dus iftc ad vngucm fcutel^lam,rotundgf fcilicct,atquc concauus , ex cannabinis filamenris to-
tus confe(aus,fupcriu$ ramo nucis iam fru^aibus prargnantis annexus . Infpicicnti reuera arti-
^ci\x eiiis non apparct , at cxaminati nihil ingeniofius abaucrationis cxpertc confici poilc vi-
detur , Eiufccmodi cnim nidu,ncmpc rotunda & cauu^fahricarc vofenti, ramus crat per mul-
4<5 tasarboresqusfrendus ad infercndamjnam figuram idoncus,qucm nificx
partc auis nancifci potis, bifurcatum hun^ramum fiSi intcralios clegit,qu6d altcra cius furca
Vpluti in anconem defincns propius quaoiulfjadrotundicatcmaccedcref.Hanc itaq; cx equo
vt dcccbat,exprimcrc nequiens,exiguum alium,ac tencrrimum ab an^me illo cnatiH^
lum alteri furc« annexit,atque co modo, co inquam rngcniomdum rotundum kcit . Ncquc
Kinc totuni cfepcndet artificium,ciim longe maius fit in applicatioiiecinnabis ad ramos. Ete-
nim tam ingcniosjeijjfiidiicuinuoluitur^vt non ab aue", fed ab homlne fakStum cxiftimcs . Sed
nec hocctiain mirum videbitur,fi quod lam di^turus fum,audieri5,& perfcrutatus fueris,quo-
modo nimirum tota nidi cauitas_^^orfumjdef^^^ inaere,quatuorpiJ}ps^Q5qilatii,^^^^
gnos,imo adultis Paftcribus inaiorw (uftincrc_£ueat,quando totus, vt dixi,cx cannabe pra?pa-
50 !;^f3,caq,fatisflaccida conftat: Qupditaque inconueniensneaccidcret,auishoc pafiopro-
' ^pexit;filis qnihii[{jflmcraifioribus>robuftioribus,qua; uel ad hoc fibi rcfcruauit,vcldum opus
j)s erat, qu«fiuit, nidum cxtra tam cgrcgie munTuit, vtlong^ grauiori ponderi par efie qucat
J^oftrcmo innidumacutcacinduftricadmodum feftucas in;^eilit ^gnara nempecinnabem
^lioqui pullorum vnguibus,qui per fe fatis curui cxiftunt, conunji^adhafurara , vnde tcnclli
«xcrcmenta egcrere volentes impcdirentur .

MORES.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

26o

Vlyfsh Aldrouan dl

G A L B V L AE N I D V

MORES. INGENIVM.

%io.cds A VIS cftmigratoria, *Plinio&^ Acliano tcftrbus.Hycmccamvfdcriricgaiit,fti
' ^[^' 4- A\ maximc tcmporc m confpeaum vcnirc , difccdcrc cxortu arfturi fidcris , »4^
^nm-c;4y Ji .a. pufliSCC^"^' ^ - -

Haudon;
Halydon.

puUiseditisItaliamrcImqucrc.OrnithoIogus ad fuosacccdcrcMaiopleruna-mca'
fe,vel circa dcdmum Aprilis,prius vcro in locis calidioribus apfiarcrc rcfert, & in quibufdafli
Gallia: locis mcnfe Martio. Circa Coloniam cum ccrcfa maturcfcunt, unde illis Kerfcnrifcrt
dicicur. Mirum cquidem quod dc hac aue fcribit ' Plinius, dependeMtem fedtbusfommm cavere •
quU micremfefperet. Auicenna refererite Alberto Haudon,aIias Halydon vocar,& geftu$ ha-
manos Simis inftar aimulari tradit,& catum perfuaucm cdcre,Iinguamq; cxtremam acutaW
non habere: Mihi de hac aue Auicenna loqui non vidctun

D E N O M I N A T A.

^ ^ ^.'^ ^ ^"^^ raorbum regium feu arquatum ab laero aucdenominaruiii antc ex rj»-
niodiximuM Alijtamenab lai Muftclar gencreillud malum denominamnr,ab aureo
jBkii l^iJ''cctc>cLilorumaniaKnitiscolore.Q^]orumfancludicju

nioiiein nolcram Iderum dflauo colorenomen acccpi/fe,cgregieaftruit:quarecrLim /^uciH
a colare eor undem oculoruui nomcn meruiHe quifpiam meo ludicio non inepre ci cdat, '

Plinius

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London
172/D/2 Vol.l

Orni thologi^ Lib. XII. 85i

* Plinms I(5tcriti«gcmmaf mcminit,& a Lurido alitc nomcn habcrc aif, quoniam illi fimi- *Z,.j7.c.to.
lis f\t: vnde ad rcdos morbos (alubris ctiara exiftimatur . Gencra autem huius eemm« qua- '«^T^cnna ge
tuorconftituit,

Cyprelli frudusgalbuli dicuntunan a colorelurido vtnomen indkat^ Luridu cnim etiara Cuprcfli
^rammatici intcrprctantunquod fupra modum pallidum cft, quariloridum&: loro pcrcuf- fruaus.
ftmritem pro fcrdo coIore;unde ^ Ouidius aconitum luridum uocat ab cffc^u , quia fcilicct ^nk i.Me
homincsluridosrcddat;

Luridd terrihfles tnifcent AConitA Mueru .

AVGVRIA. PR^SAGIA.

'LBERTVS ab auguribus VVideuualli voccm & volatum intcr omncs
aues,quic e rapina non viuunt,obferuari fcribit; quod fi uerum cft, intcr ofci-
ncs & prarpetcs enumcrabitur. Cseterum hic obiter * Suctonij locum , vbi de »/„ c. Ca-
manifeftisC. lulij Caifariscardis futurar prodigijsloquitur, emendareplacct; farccap.iii.
Pridie Mdrtias idusy inquit, Auem Regaliolum cum laureo rdmulo PompeiAfj£ curid /e
i»ferefftemyV$lucres var^ generis ex proximo nemore profequuujhidcm difcerf>ferunt .
Quo loco Philippus Bcroaldus Rcgaliolum Iftcrum cfle credidit ,^ quomam fortc h^c Italis Regaliolus

20

acr^ , w . ^ . ^ '

rurfus a rege diminutiuu cft : quod nome auicula omniu minima merito iure mereri videtur .

Oriolus cumad Gcrmanos accedit, non amplius nafcituras pruinas certa fycs eft , Immi-
ncntcm vcro pluuiam prarfagit,ciim fiftulam voccrcfcrt,vel cum ad domos propius acccdit. Pr*fagia .

M E D I C A. V S V S.

AV I S I(acrus,fi,vt tcftatur • Pliniuj,fpc6tctur,fanariid malum aiuntjaucmori/ Alibi ^L.$o.e.iu
ctiamgcmmamI(^critiamadcundemafFeaumualeredixit. L.i-j.c.io
HieronyrausTragus hancvolucremintcreas enumcrat, quarin cibum hominis
ccdunt:&apud nos a multis non ad menCc folummodo accipitur, (cd iii primis ferc delicijs
ctiara habctur. Pingucfcit cnira mirum in modum,bonum fuccum generat , carne cft admo-
dum dclicata:undcmirum cft,quod Galii , ut ''loanncs Bruyexus Galius refcrt, hanc auem a *ljh'i y. de
mcnfatufurcijciant. * nj^lb.c.u^

F A B V L O S A.

SV N T qui huiufcc auis pullos ctiam in quatuor partcs dift*edos coaf efccrc & rcnafci
diccre non vercantur,& a parente hcrbat Iuli« auxilio confolidari •

C A P I E N D I R A T I O.

HerbaTn?

AV C V P E S , quihuic auilucri caufa plurimum infidiantur, Noauis eam capiiint. ^
Capitur tamcn retibqs ctiam,vt idgcnus aucs propcmodum omnes,quod * Martialcm ^^J^^^'.
ininiraclatuit,ciimcanit: , , ,
GdlbitU decifitur cmmis&rettbmdlcs^
5* ^ttrgctddhucviridicHmrudisvudmert.

VlyrsjsAIdrouandl

CHLORIO INDICVS;

0

DE CHLORIONE INDICO-
Cap, XL.

V E M hanc,cuiu$ modo iconem cxhibiturus fum , Illuftriffimo ac EcccIIcntiC
fimo p. Carfari Marchioni Facchinctto Scnatori &ciui Bononienfi,Innoccn-
tij noni,fummi Pontificis,cui caintcr ah'a$ pcregrina$ fuo ctiam loco defcrihcn*
das ab laponenfi Rege Sixto Quinto paritcr Pontifici dono tranfmiflas reli^^
crat,ncpoti acceptam rcfcro.Hanc inquam cxoticam auem Chloreu feu Ch\o' ^
nonem Indicum apptllare placuit. Ariftotclcs cnim,modo agnouifletjhanc potiiis,quam po-
ftremum de.cnptam ;^Aw^/om abfq; vllaharfitationccratmincupaturus. Siquidemauisi^t?^
maxuTia tm parte,quinimo toto corporc lutcacft,fi coronam verticis,&:cauda alarumq?
culas (qij^ in icone manifcfto confpiciuntur,)c«rulea5,&roftrum, pcdcsqiqusinf^gnit^^
rubcnt, cxcipias. '

D E

OrnfthoIogiVrjb.XlI.

riCO CONGENER.

S6s

DE PICIS CONGENERE. Cap. XLL

I huica'if,qiiamidem Eccellcntiffimus Marchiomihf communicaujt, adcm
pedwn difpoCmOyqiJX xoAtof fcu Pico viridi cn"cr,ci fanecongencr dici poflct:
ar quoniim morc aliarum digitos tres ante & vnum pro cAcc habcar,& tarocn
cor^x^ris habitni& rofci maxime Picos quodammodo rcrcrar,iraq hic, qucm
alTign j»iimus,Iocus illi conucnircnobis videbarur. Elt aiirem , quantura cxpi-
ftura conijccre licet, Coccothrauftis magnitudinciroftro Iureo,acuro,robufto,Picorum haud
dinimili,vertice,ccruice, torodorfo viridi,vropygio aIbo,pcnnis alarum vcftirricibus ctiam
viridibu$,rcmfg Kn fuperioribus albis, infcrioribus &cauda c«ruleis . Prona cius pars a roftri
iittio ad anum rfquc coiore cinnabariiio . Pcdcs nigri .

DE lYNGE SEV TORQVILLA.
Cap. X L 1 1.

1« ^ 1 ^ O R Qj^ I L L A M meo iudido *ReIlonin5 redc Picorum hiftoriac fuhiunxir. hfi *

I vcro roftrum e us breuius fit qu:im Picoruip: validum tameii eft , Sc ad pcrrunden- ^'"^'^* '
A dos arborum corrices apprimc idoneum: qniiiiino c:\m idcus rarioiie, rum pedum
«^onftiturionecum illisconuenir. Accedit Iini;uj eciam cuni illonstn Imgua f?irJhma,longa
'^cmpc,^*: inngnicurpidepr^munira.Qnibns parirerranonibusadduftus liociocodceaage-
'<ideterminaui.

AEQVL

i'

1^4 VlyrsisAldrouandl

AE QJV I V G C A.

Kmxdkis Y7" INAEDIVS fiueIynxKiranKh>ircismarinieriam?;enuse{l,mcuius^
P^^^*^ • f% corpore fpinic apparent. Suida? 6c Varino fiilula ex vnico tantum calamo com-
paaarnecnon eidem Suid?quoddam inftrumenrum exigimm,quod venefic^quos
amabajir/ibicoiiciliaturarcircumagerefolctrande etiam prouerbialireromnia illecebrarum
* Lib. 15. e^cblandimentorumgeneraGr^ci pafTim j etfi' Ar.henarus ^^vyyac^ habear,appcHant,

vt ex adducendis hic multorum authoriratibus conftabit : Ad hunc lenlum Sophocles in
Ju'/ppoda pi-imisjvbi de Pelopis forma: pratftantia agit,ita infit :
Toiuv cT' iv 0-4" ivyycc dnpet^Kpicty
"Bpcaroc, ct<rpct7niv tiv 0 lUjULciTCof ^X"^' idcflj
Jyngatalemlummaeffantillicenu
i^meris igneum iuhar in oculos cubans ,
^jnTerfts* Et*^ Aefchylus.

Vvyyct juot cTwt oiyat.Tci>v iiTipov t5^0yMW(7X«c

Re^erismihialiorumbonorttmlenocinantitimmemertavL^, ^
djr;^,.4./^i/Hdiodorus"Emefenus ^iTr^^a/Wroi^jinquit,^;^^ V? y^^^^'^'^'^ ;vyyct xP^^o<; H^^Pit3o^yK^
^etbiop. inrum &gemmA vim pellaci^ hauJMtam apudfamimyium genus. \dcm etiam ' ahbi^ '^^'^Z^J^rlam
""tyidAtha a.irocpciv^coa t Jivpo TroWcttq hy^t yivojuiv» dycoyi,uov^ id cft, ipfamfllam ( Gahthe^) ttbt htcjtj ^
vaftm. vartjs iUeccbris comiliatam. Item Suidas fed ex incerto authore , KAw^^^t/j^ cpnoTftc^ ctvTtzt^
hy^iv it^aui T8 at/Bo^c^H x,pctr*laeiV TptTH , id cft, Cleopatra rebatnr fe eifdem ilh cebrts , qutbus Cafaretn cr 2
K^Jntomum, tertium quoqtie K^uguptm expugnaturam. Idcm de Diogene loqucns ToidvTt^ , mquir,
T/9 Trpoabju ivy^ toIc, Atcyfvii^ ^oyotc, t« xJw9,id crt:, tanfumtnerat illtcittm Dtogenis Cjntctver-
bis. Sic etiam de Hclena illud vulgatum eft , t>axi^?-/Jt^*^$ t/f^g « ^j^^ •^ot« /i^r/^^ , ^(l
Hclcna W/y^.r tlUces amoris Jyngas habuir. fcilicet vt cum Priamus illam agnofceret belli caulam
Pnamoa- effejirafci tamai illi nequiucrit,im6fiIiacnomineeam compellarit amanter. Eodem moc
maia. loannes Tzetzes Xoy rA,ct<, ivyyac, hoc cfl , verborum lyngas fiue illecebras vocauit,quod an -
mos verbac]uanrnmuisduros&inflexiIes,quodamlenocinioattrahant. I n quo etiam lem
hde ^.Ne- ' Pindanis eam vocem pro aipidine & defidcrio accipiens , Ivyyt Ti^pouat -Uop^ inquit, id ei »
mcor, liquefctt 1'ingefeu a mvre £^i?///.quod didum in prouerbiiim abijt, in cos qui impotcnti dcliclcn
adaliquidtrahuntur.EteleganrerLycophron Ivyyct vrvp^pcpov^ idci^ytgntuomatn iyngem:xtnO'
risillecebrasdicebat.NicephorusGrcgora$exahorumauthoritate tvyy^ fcribit fuifle ^f^^
lynxCitha poiv iiuf.'A?.^<7dTLuj id eft,C///?r-fr^ «f/ytff<?»r/>»/t;w, atqueinde proucrbiali figura -n-ctv yAvKvH,^
ra dida. -7x0^« w:', id eft , qt^iduisfuatie ac defderabtte tvyyct At Gloflbmatarius Theocriti lyngi au»'
cuIk natiuam amatorij philtri vim inefle annotar, ac idtircoomnia ad amorem irnpellentUf
gradofa,pelIacia&ad f>crfuadendum appofita hyytt<i metaphoricc vocari. Significatdeni^
Maiisfalla Grafcis lyux maris fallaciam,&quafiillccebram,fummam videlicet tranquillitatem,qu«a
cia lynx di niuigandu homines A\\c\hym magnos & horribilcs fludus verti folet. Hanc tranquiUitatci»
^i^; s Lucrctiuspellaciamdixiteouerfu:
s Li. de rer. Subdola citm ridct placidipelUcia ponti .

naX.

S Y N O N I M A.

^nh.i.Hi- yvy^ * Arifl:oteli,ah'jsqj^rarcisappcIIatur,LatinisnomineinIatium tranflatoIynx.Ga2aV^
cap.i 2. y ro in fingendis nominibus libcr , atq; co pafto fe de lingua ladna bene mereri cxiftitnan^»
Torquilk ^ouum uobi$,appofitum tamen,vtinam fic ubiq; , uocabulum inuenit, Torquillam appellafl #
' quoniam h^c auicula reliquis corporis partibus nihil agcndbasj&Iam ceruicem contorcjucac.
rv^. Eufl:athiuspro 1^7? fcribit iv^ abfqucy&a vcrbo ncl h^o^ deriuit^i^uodeftcwmV
^ Lib.e.de re:Galenus&Suidas x/f^cfc/cT/orjTzetzcs ^•«jOTn/^/op &0"nclida,''Albcrtusuocc,vt (o\ctj^^\^
Mih. c.i 8. bara Gocoz nominat. Athi Gr« ci^ monds iricok tefte Bellonio Alcionem, Thcocriti intcr
^2H.c.i2 prcs ^HanptM fils6,&perperamquidam 2«3-077t^>/crfli, MotacjlIam^&Mcropeni.^Gazaa
' * ' antiquisTurbiiiemdidbnifuiiTcalibi tradit:uerumexiIlisnemineturbinisnomine^
Cur tiubo ufuminuenio. Ornithologusita fortcdi£^amconijcir,qu6dcorpore turbinifimilis nf- ' J '
vocetur. quidem cauda , inquit , cuius pars poftrema in icone a nobis pofita patendor , «S^ latior c
debebar, Rhombialreram partemquodammodorefert,&rehquum corpus capire ^^^^
atquecauda Rhombuminregrum.Hxcille. Idvero etymum,utpace eius ^'^^"^ > ^f^"
CoUitor- admodummihiarrider,cum poriusitaappellatamcrediderira,(fimod6 ucrumefl:,quo
qiiis. uocerur,)quoniam collum ac caput circumagens turbinis imagincm prac fc ferat : unde ctu

*0

OrnkhoIogiar.Llb.Xir; Z6f

C«Iio Collitorquis, & Ttalis Tortocollo, feu Collotorto , StortocoIIo, Capotorto , & Rom«
pnuatim V erticilla nuncupatur , & Hifpanis Torxicucllo. Sed iam rcliqua fvnonima profe-
TOur: Ncapolitanihancauem FormiculamappelJant: quare vbiapud ''Kiranidcm ad fu. Foimicula.
Fv.ntitioIumphyIaacrmmFormicanus(ScItygoslegitur,OrnithologusabinterpreteF^ ^^''^- 1-
c^num pro lynge rcdditum,^ vtrumq,- in textum alcitum cire iudicat : Gilli Terco vel Tur- ^*^^"^ '

, Germani VVindhalfz, quod nomen Meropi perperam quidam reccntiores tribuunt.
l^^aterhaUz , Nater V Vendcl,Natcr V Vang,Traeehalfz. Qux nomina omnia a colJi circum^
«oiutionc detor ta funt .

FORMA. DESCRIPTIO.

YNGEM Fringill^comparat'AriftoteIcs,fedpauI6maioremc(retefta. »L,^,ffiji.
turj quJE magnitudo Jiuicauiculaf equidcm cxade conucnit: vt fccunda cap.ii.
ctiam,quam addidit,nota,qu6d fcilicct corpore fn vario. Roftrum habet fir- Magnicu-
mum,{cd mult6 minus,quam Pici,ex plumbeo 8c nigro permixtum.Lins^use *
acnlcus tam acutus & validus cft, vt humanara cutem ; hmd alirer ac acicu- J'''^?'''

— la pcnctret . Ea infra arteriac fummum fubit, & fupra cranium reflcxa propc v^^^T^

«arcs,vt in Pico Martio, infcritur. Eft autem geminaivbi ab occipirio reflccS^i incipir,& in fin- *
«jpitc rurfus vtrap^- partcs conueniunt. Qua: rcs Ariftotelcm minimc lat uit, linguam ferpcn-
pous hinilcm haberc, eamq; in longitudinem menfura quatuor digitorum porrigcre,rurftsq;
fto '^^tra roltrura contrahcrc tridentem . Lingnx mufculorumq,- cam mouentium h^c icon efV.

Capitis venexycemixydorfum , vropygium ex cincreo
nigrefcunt. Ketrooculosraaculaatra eftoblongiufcu-
la, fupra quam lincar candidar f mt exigu«, tranfucrfalef
quac verfus infcriora longiores fcmper cuadunt, & fupra
luperiorcmalarum partem Iongiirim2e,&fanperexilcs
tcnucsq;. Mcntum, peaus,& vcnter totus fuhlutea, fub-
nigris maculis trafucrfalibus infigiiiuntur . Remiges ala- •
rumnigr^funt&maculisrubcis maximis confj^ergun- cfuJa;
tur. Cauda longiufcula, cincrca, cslamos obtinct nigros,
■k maculas eiuldem coloris tranfuerfales fcmilunares fcr
mc , Crura fufca funt. Digiri pcdum Picorum more v- Crnra.'
trin^-duorcuiusrei ^ Ariftotelescaufam reddcns, corpus »» /^f^, ^.^/^
cius min'4s,quam c^ternrum in aducrf im propcnfius ef T^ari.amm.
fedicir. Digitorum vero taliscojiflimtio cft, vtvtrobiq; cap.12.
longior alter,cum altero breuiorecoiiiu\)gatur.Eos ^r^/?-
d^s Ariftoteles,& MonedulisfimUes efle teftatur. Mas a far-
mina manife(le diftinguitur,quoniam is rubicundior c%
illa ad cinereum magis vergit. Pcdas in marc etiam ma-
gis flauefcit. Pr ior icon maxis cfl,fecuda fa:min^; vtram-

HUeYcqucnspigina datura cft.

LOCVS. VOX. VICTVS.

TORQVILLA in quauisrcgionc fcreconfj^iciturcircaarbores verfari .Dicitur
T/)i^«%hoccft,vtGaza vertit,{l-ridcrc:Aclianus vcroobliquamtibiam vocc fuaimi- y°^^^
tariait.Vcfciturformicis.Quibuscaptam Ornithologus per quinq; dies fefe vnam
*^^iflc in cauca narrat, ncque prajtcr eas alio cibo vefci propria cxperientia edo^us aifirmat .

vcro cxcrtalingua uciociffimc aculco lingux rransfixas,vt pueri ranas ferreo mucrone per
J?*cumattra(a:o,emiflb^- vcnarifolent,dcuorat^ nccvnquamrofl:roattingit,vt catter» aues
*<iOAcibosfolcnt.

NIDVS. GENERATIO.

Picorum moremfQDS^^i^^^Sl^!^^^^ j quandoque tamen in doni[bus ctiam &
jj^ .^illisnidulatur. taumcraturinteranimantia multipara . Nam vcl oaovcl noucmoua
^Jco partu excludcre dicitur .

Dddd

MORES.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornlthologl^. Lib. X IL
M O R E S.

85/

ca-

Hominis
duacis ty-
pus»

Linguaces
qui.

*/« yita A-
pollonij .
Fatalis coii
dicionis ty-
pus.

comp. mcd.
cap.j.

AEGERRIME cicuratur. Roftro figna tundit,& ftrepitura,qualcm Pict , cdit. Si
manu tencatur,caputin vtramq^ partcm circumagit,non adeo tamcn,vt roftrum ad
mcdium dorfum omnino rctro fpcdct, at vltcrius quam in vllo alio auium gencrc .
Ornithologuslyngcmdomifuacnutrttamacccdcntc afiquohominc haud facile tugijffc,
acccdbm vcro f «^re tuliflc,coIloinfublimccrcdo,&roftro finc morfu modo cxtcnfo,mod6
rctraao inftar rainitantisiramdcclaraacrcfcrt,plumisintcrim,pra'fertimcapitisriguillc,&
I caudara crexifle atque dilataflc. Capitur harc uolucris hycmc & maxime autumno, afiquan- Quado
^ do ctiam Aprili dc lulio,cum fobolcm nutrit • piatur .

HIEROGLYPHICA

PER lyngis auisimagincmproptcrinfigncmfingu^cius longitudincm,homincm,qui
plus quAra par eftjoquax fit,nonnuUi intcllcxerunt, vnde fimilitcr communi parasmia
vcrbofos, garrulofqj homincs ab inftrumcnto ifto linguaccs vocare folemus . ' Philo-
ftratus Babylone cx teftudinc loci,vbi rex ius diccrc folcbat,quatuor aurcas lyngcs dependif-
fc fcribit,fatalemconditionem fignificantc$,admonentc$queRegeni,nefefupra hommcra
cfFcrrctrcasvcrodicunt Mago5,cuminrcgiam veniflent,fieri iuinfle. Vocantautcm iplas
DcorumLinguai. :

M E D I C A.

G* A L E N V S Antonij Muf^ Trichiafim vocari ait ad pilos pungcntes in palpebris cna
Cccntcs: FcUmcuUy inquit, qHACmddusMppdUtu>'y&*comudimfdiHmeius,mixtisvtereMQC
cft, cuulfis pilis locum illine. Aliqui ctiam fellc pcr fc vtuntur,vt in eodem capitc legimus

V S V S I N C I B O.

SoTTlERONYMVS Tragus lyngem in cibura admitti fcribit. Bononi^ milics in fpro
JlT venalem reperi , & aucupcs omnibus in menfac ufum ccdere , & carnc haud ingrata

'^"'^- F A B V L O S A.

i y N G E M Echus filiam , alij Pythus fuifle fabulantur , qu« ciim amatorijs
^ vcnenis louera in liis amorcm pellexiflet , ab irata iunone in auiculara , qua
inamatorijsvenefici)smulicrcuIacvticredebantur,immutataeft.'^ Thcocri- *ln Ph^^
tus tamfupcrftitiofum ci vim hoc ucrfu tribuit,penes que fides eftoraitautcm: .
Ivy^ tAx» TO Tn'vov ijULOVTfOrt S'cd(A.^ Ttv cLvS^pa^ idcft,
iPS^^a^^w^^ Per te lynx meus tlle dmum vir qudfo tmhAtur ♦

^o ^ r^Iiiii; etiamcxVarino& Pindari Scholiaftelyngem philtris & cxcantaracntis amatorijs ^ijh.i6,an
aptai™^ amantisnomineexro- u^m.c^,

t^r^L rotxcircumuoluta expiicabantur. Vtvteft ytruma.febulas(apn,^^ 0^,:^r
tcmhinclvngcra T.T^^;c.:^ao. vocauit,quaflquatuortibi^svelradiiSinfignem:5cd
tcm mnc aY"&^,^;^.^^^ _ 2 c.l.nliafteK.1 vni>i. nomineappcllari poteft.Pnua-

circa

V>X\ht'ZJumtnu ^/TO«-.w^4»/.Hancitcmauiculam rhonibo apphcatam.ped.busq,- -^J^
&ahscrucmcomph^^^^^^^^

«on loium V ciiciciu Artiv/A» v.,.^---,
hacfabulatalecarmcnapud^Pindafumclt

Dddd *

848 VljfilsAldrouandl

O'

Tlovrm^* o^vroLrm jSiXiaf
UoJKj/\ai> Ivyyet rtrpctxvctjuof
O^Av/uLTTO^tD «V dKvrc» (^iv^ctaa. KVKAa^
lActfv^p^a dftp %virf)Oy%fc-,oL (pipiv
Upcorov avdpfo^cia-i Anctg-* iTrctctS' ctc,
ILS^tS^ctTxm^^v ao^of KhoviS^ctf

(p p^ MhScIac rQ3tim ii(piAoir ciiSafy jdeft,
FtMtrs.y/dd vero Cyfrogemd telorufn Acutorum domln*
Pi^UfdUm Ijfrgrm Bdfcht duem €X Olympo Attulit
Homimbus primttm , vt $nd'jfoMi ctrcuio quddrirMdiam
Inngems , cdrmifta fMptentem docuit ^efomdem ,
Vt Mcdex. erga fArentes reuerenttam & fudorem adimeret .
'Emhl, 78, Qupsverfus' Andreas Alciatns admbdumoflitanterficreddidu;
Nec dttrus tevtnatt Amor , tteufdmtna mentem

Dtrifitt Aldgicis Artihtts vlla tuarn^ .
Bacchica anis fy^Ho tM Motacilla faretur

,^am ^aadrtramram circult tn orbe loces .
Ore crucem catida , (jrgeminis vt comflicet alis^

Title smuletam carmtms omnis erit . 3O
i)icitfir hoe Venttts jlgno Pegafrus lafon
Vhaftacts Udi nom f^tuiffe dolis .
Ver iim ex ijsqu^ aiuc a iiobis di^a funt,& ex ipfis Pindari uerbis liquido conftat, Tyngem
nondt:pcIlcreaiiiores,utilIetranftulit,fedinducerepotiLis f4bulofe fcribitur,cuiusfulicerau-
xilio Theocri: j pueljam , ut amant^in in amorem fuum pertraheret , u&m quoque ruiUe nu-
gantur,

E M B L E M A.

^RNITHOLOGl in lyngis iconem uinaam ad manum hominis talc
emblemaeft :

Cur vin^am lyngem f i^a detinet manus ? |0
Mis hdc amoris , voluftatts nota tU ,
^xfita philtris:forte (fuod quouis agat
Volu ptas ylnt^ ^ retrorfus colU , in orbem , Ithere ,

lyngi com« Sic voluftas C9rda agit m^rfaltunL»

P^^'^^*^* Miram^ torquet in modum t^uoc^uo Itbet ,

Hanc tu ntfi vin^iam cum rattone rexeris
Mentis fertbit quicquid ac fenfus habes ,
Boc fafcinum futabis , atquemaximuvL»
Phtltrum , veneficium^ quam miferrimunu ,

Hoc torquet animos , turbat , ^ retro mouet ^
Kyiiit igittir omnem tu voluftatem fuge ,
Aut ft Itbet vti , vtncla femfer admcue
^onctcuratttr jfemperejivtnclisofusn

DE lYNGE CONGENERE-
Cap, XLllL

PE D V M hu!us"auis,quam nunc exhibemus,difpofitio uel Picis Martijs,uel lyngi co»*
generem eam elfe manifeftd indicat: contra uero roftrum paruum lyngi potius,qudm
Picisfimilerareddit. Nunquiduero lyngismorcceruicemnihil agennbus alijsparti-
bus contorqueat,necdum exploratum habeo. Magnitudo Aui, quantum ex tranfmifla n^^v'
iconaiudicarepotui,comparcumlynge.CoIorcapitis,dorfi,alarum&tocius Caud^e f^^^"^
neus maculis lutcistranfuerfalibus eleganterdiftindus.Totum pe£tus&venteralbicant,^
lineis luteis pcr longitudinem exornantur. Tibiaj lute2C,digiti Picora more oblongi , eiuw^^
coloris : ui^giJCi adunci , magni , nigri ,

PE

OrnlthoIogl2.LikXir:

l Y N G I C O N G E N E

DE CERTHIA. Cap.XLIVJ

CE R T H I A M etfi cxiguam aiiiculam,audacein tamcn,Picormn hiftonar,colophonif
loco fubieciraus,qu6d corum raore fupcr arborum, truncos & ramos apta pcdiua & cauF
d« difpofitione pcrrepac .

S Y N O N I M A:

^ j4 •RISTOTELES haucauicule K«/)3/o?raafcuIinogcncrcuocit:Ga2aCerthiam*^^^^^
A fominino tranftulit. Robertus Conftantinus nyi^^^y propter aftura,qucm Ariftotc- "^^'^
jfjL lesilli tribuit,fcribenJume:dftimat. Albertusiiifua tranflationc Raricheus uocc
oranino barbara lcgit,ubi ctiira quJC Jara alia admodiim incprs fcribic . Anglis Crepcra a re- Crcpw»;
ptando tefte Turnero,quafi reptatrix fcu fcanduUca dicicur . Gallis Gnrapcracu Piochct, &
Crimpcracu petit BcUonio .

GENVS. DIFFERENTM.

CE R T H I A in Picorum gcncre omnino reponenda forct , nifi roftrum quodam*
modo rccuruura & arcuatum,& pcdum digki , trcs nempe in antica, unus in poaic^
parte obftarcnt , quamuis alioquin infigniter adunci fint , & ad rcpendum perquara
Wonci, Canda faltem Picorum,ut icon cxprefla demonftrat,funillima cft. DifFcrt uero ab ora-
*i Picorum gcncre colorepennarum .

Dddd j FORMA.

9

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

S/o VlyCsU Aldrouandl

€ E R T H I A,

FORMA. DESCRIPTIO,

Magnitu-
Kollrum»

Guttuc

Pcftus.

Vcntcr.

Al*.

Caudji.

Crura»

AVI CVLA cxtgu*
cft,&Regulopau-
lomaior.Roftiiii»

habctlQngiurculum,( S"^^
nimisbreueiconBellomjcx-

prcfnt)nigrum>&arcuatum.
infupcrioriparte longius OC
cralTius , quam iu mferiori •
Cuttureius&pcftuscandi

cant ; dorfum & alx fulue
fcunt,&nigrisubiquemacu

lisdiftinguunmr,CaudaWc-

ui$cft,rigida&incxtremiw-

tc qupdammodo acuta, ex 1 ^

tco 3c uirefcente P^""^?^^ r.
quicplorincxtremitatedor»

ctiamconfpicitur, Tibiarp^-
duqjdigiti flauifunt,Yngu«*
nigriualdeadunci.

V O X. V O L A T V S.

A*RISTOTELES Ccrthj>cfi
qni dofti intercanoras aucs cnumerarunt,<

I

:f aram uoce tribuit : unde quidam Germani uiri alfO-

^ -5 -wv.».ivi ^aiavt«.»uv*v*idmerarunt,&cumCarducleminoreperperamconW-

derunr. Nunquamiuttard admodum quiefcit,fedperpetuo ferenuncinhanc,nun€iniUaJ^i
arborcmuolitat.

NIDVS, GENSRATIO. /

N cauisarborummorePicorumnidificat. Paritmaximum ouotm nwcmmi uigi""
quandoquc^quandocjuecamcnpaucioracdit, l

MORES. INGENIVM.

TO T O anno eandem patriam iucblit . Arborum ramis Fringillaginis inftar fefe anne*
ait,& Picorum morc arbores afcendit 6c dcfecndit,pedibus 6i cauda ad reprationeiia
•^//.^,1 7, aptiflimis. Nunquam qucfcit,mfi quando dormit.* Ariftotcles <i mores audaces,fagaxqi in ui' ^
t» officijs ingcnium afcripfit,

V I C T V S.

ID E M Ariftoteles hanc auiculam dpr7ro(pdyov norainat; pro c|U3 uocc Gaza tranftulit? ^
coifis ui6litans: fed Philofophus meo iudicio dc infeftis minoribus omnibuspercoflos
mtellexit,undequibufdamCulicilegaappellatur, Albertuspro tripophagosa Certhia aliafli
auiculam canoram ncmpe Vinconcm Germanorum,fcu FringiUam deuorari ineptc fcrip^^'^ •

Cttlicilcg*

D E

Ornithologia? Lib. XII.

M E R O P E. Cap.
M CL^^ I V O C A.

8/1

XLV.

F R O P E M cum Pico mVidi Albertus.ut fuo loco diftum fuit, confundit;
& nonnull. G.llorum & Germanorum Meropcm cam auem eflecrcdunt , ^
aucGillisuukQ Mefange dicitur.qugParusma.oreft. N.phus Grallura c.Uo^
&nanc Meropem,nu"nc Galgulumuocat qua^tame.. et.am auesd.uer-
fXt Quidametiam Germani Mcropcm l.nguafua Kr.n.t2& VV^nd-
hl£uoStestotocJtloaberrant.Eaenimnom.nalyng.con^

thetoneflc,^

rops diaus eft unus terrige.iis g.g«nDus, hu. ^*'^'"- ' Y^-r" "-"w^^^^^^^^ con'fufio,i,o-
qui turnm BabeIextruxeru.u,incu.usard|ficat.onecum^^^^^^^^^ Mcrop« ^

^u..^diuifio.nte«^^

fiuequodhabeantuQcemiuoabus brutorum a""^^!'"'"^'^'"^,^"^ * c^^^^
f.usXrops,cu.usfiIiumPandareuminCretacanetnaureumturatuma^u^^^^^

aomagnusillemedicinarpare.isHippocratespatr.atndebet,Merope,&Mero^

bet & Meropeis ut Eulbchius.diaa fuit.ue! ab ante .>o.n.nato g.gate, uel a Merope l^lU

lorum reire, Triopa: eorundem Regisfilioibi fedes habente, a quo non ex.guum augtnen- ^ j..

1 fi.m,^hi- uel auod Mcropes populiin eahabitar.nt . Merope ircm fo.t una fil..irum Pa. • ^«.i.

^TJcuSS&ipfe^^^^^^
ih-!ia!SSSnupf.flbdicitur,u.adcPkiadu^^

Qmniumob(curiirima:dequa'Ouidms: "^-
Septfmd mtmli ttbi Sifjfhe Merofe nuffit :

fraaibus,undiqucreferiente Echo.uoces dwcrfas reddat .

S Y N O N I M A.

R AECI S Mcrops iftxcuolucrisdfcitura ut 'Probus uult, h «• 4-

quoniamuoxciusmultiplicempartitionemcaput; u.,decttam Merop« ho . - *
m ne uocantur.uel qu6d uocem art.culatam & ..Ki.aioncs.fyllabas &!.-
SasriSVcant,ueIquiali.,guis&dialea.sdm

uocalemaudijfleuidear.s,pIu$figntficat.HopJUOcam
tur,.nulntudines&.nag..osc«cus^^^^^^^

quodorbemcolcrct,.nquomult cudohom.num infuhetur, 'i.<f^^'«f.

me.Porr6Merops.nCreta;Be lomoteftc ^^''73 "?r7
LmobcaufamGazaapudAni^otclcmproMj^^

JullisGrxcishodie «'am Ma,<>,.>«>o, ap^^^ J^^^- |^^.^^^^^_

vocecorruptaIeg.tur,&aljb.^^^^^^^^

. tur ab aereocolore: fed nomen «^^™^^^ morealeredicunt; fcdlcgedum u.de-

SuiAeropesuclAerg^^^^^^^^^^^ ^^^- ^l^-^^

So turMe>T^ tr.buslyllab.Sjetl n^^^^^^^

nominaat,alii Parram.al., Gangfe-^j"'^^"^;,,^ ^^^^^ ^^j-^j fcribat.Bo.jon.?,Dar. 4

mumdici,uelAlkcu.umexeocon^c.tqu.^^^^^^^^^^

danono,ninatur,.,ommea^^^^^^^^^^^

"^S^:^^^^' FORMA.

3

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

VlyrsIsAIcIrouafidl

MERpPS ^AS,

M.^-TO^.^O'^^^ DESCRIPTIO.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Orn/thoIogi^Lib.XII ^73

liiusfcquutus Ariftotelcm fMdo intm colore^enmrum ^fu^erne cyaneo ypytorifuhruttlotKcdixit,
VMde Seruium errafl'^manifcfl:6 conft-at,ciira w/W^^ vocarit.Roftrum Meropi longum, du- Roftrum.
rum ad iaftar falcis meflbrix arcuatum,& qua/i triangulare. Mentum ae frons lutelcunt,<!^ li- Mentuai!
nea maiufcula nigra,& binis maculs caf ruleis,quarum vna altcram fuperequitat, infra notan-
tur. Oculi exiguifunt,palpebr^ nigr«,fed iris ita inflammatur,&rubelcit, vt aliam omnia ru- ^^^^'
bedincm fuperet, Auditorij meatus plumis nigris cooperiuntur. Czpkis vertex , coJJum fupe-
rius,dorfumq,- interflauum & caftaneum media, ?cdtu& viride, adJatera c«ruJeum j Venter ^^^^
1 0 ^®^^^ y(q\ic viridis. Alar partim viridcs , partim intcr fiauum & caftaneum medi^^ 6c par- ^^^^J^
rim dcniq; c«ruJcar. Cauda ei^ \ividiS>C cJcruJeo,fcd ex lioc magis^tingitur.Crura breuia more ^ ^ILit

S!3

874

VlyrsisAlQVouandl

TtXc

Lingua»

Hirandinum,nigra,qua6 rubcrc pcrperam Textor Rauifius dixit. Pcdes quituor digitiJ pr«"
dici fant,recr6 nempc vno,tribusance,reiiquarum auium more. Bellonius binos antc, & toti-
deinretro Prictacorum &Picoruminft^rhabcrcdixic: fcd idplane hlfum eflc ciufdem ap-
pofita icon demonftrat. A tq^ iftarc maris Meropis meo iudicio defcriptio cft.Quam fecundo
loc ; depi6fca damus, arbitramur cdc f«mina Color enim vbique minus intefus . Tcrgus quo-
dammodo uirefcic . Cauda fjperius omnino viridis ♦ Alarum pennar maiores e car ruleo pari'
tcrvirefcunt:c3CteramarifimiIis.Expartibus intern-s quafdametiam notabiles Merops ba-
bct: Ling lam ncmpc fublongam & gracilem: oris uero riftum tam amplum referentc ' Al*
berto,vt multas mu(ca$ in cius h amoris gratia infidentes capiat . Bellonius o(l*a C3i^\t\s cius
duris olfibuscomparari pofle tellatur.VeficuIam fellis ampUmhumorc viridi fmaragdiinftaf
rcfcrtam poindcti Inteftina biua,parua, rc^a,

L O C V S.

ME RO PS in mulris It.iIiafIocis,etfiid BelIoniusncgct;fatisobuiaeft,&Bononfarfe*
pe capitar. Gennanos hac auc carere, vel faltem raram ibi clTe crediderim. Belloniw
jn Creta tam vulg.irem eflc refert , vt nufquamnon in illa iafula conipiciatur, & raram alibi^
ipfiscji Gr«cis pcr Contin«iitem incognitam .

' V O X.

AL T V M clamat & longe auditur,& vocem inftar hominis qaodammodo cdit,qui otO
inrotundumcIau(b(bnetgruIgruruvrurul. Hanc voccminca BcUonius obferuauitf
quamuis Philomclar authorzinzilularc (cripfcrit :

Regulus Atc^ne Aierops , ^ ruhro pe^trc Prognt
Confmtli modulo T^nzdluUrt folent •

V O L A T V S.

GR E G A T I M fere voIitat,rar6 foIus,frequcntcr,vtBeloniu$ ^xtyCxrc^ montcs,quitW
mum ferunt, vbi apibus infidiatur . Albcrtus pigre & lentc volarcaflcrit . Eft vcro
volatus infolens atque notabiIis,2«: fumma admirationedignus,retrorfum ncmpc caudam
{\x% cum excrccns , cum rcliqux aucs quafi furfum ad oculos ucrfus volicent •

V r c T V s.

\L.9 Hlfl. \ TEROPS dumvoIat,apcs,vt* AriftotcIcstcftatur,captat;undeMeliiropkagoS ^^^'^
cdp.^o, jSL tcnfibu$,Latinis Apiaftcrdicitur. Quarc ctiata ^ Vcrgilius Meropis nidum pr^P
Cjeorg.u alucariainterdicit cumait:

K^bfint & P^^f fquillentU tergA Ucerti

ringuibus a sUbulis, Mcrops, attd^ volucresm ^
Bclloniuscicadisctiam infidiari Mcropcm refcrt, nccLamp(ana!,caucaIidis,&raparuniI^'
iiiinibu$,nectritico ctiam abftinet,vtin difl'e£t«auis vcntriculo idcm illeobfcruauit.Albef^'^
IVlufcicapam vocatAmufcarumcaptura,i|fquc(blis& vcrmiculis vcfcitradit. Vcrum ^
Mufcicapa: fiia: hic tribuit,ut ante ctiam admonui, Mcropi pcr omnia non compctunt.

NIDVS. GENERATIO.

MORES.

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

'SmbliiS

Orn/thoIogixLib.XII. 875
MORES. INGENIVM. PIETAS.

E R O P S aui5 migratoria eft,nec in vno loco pcrfeuerat. Aduta & vafra cfTc
perhibctur, vrtpote quaf pullos,ne quis eos capiar,dc loco ad locum transfcrat >
uel ii infidiatores prius confpeKerit,fefe ipfa ad diuerfa loca rcc!piat,nc ubi cos
nutriatjprarfentia fua manifeftct. Arill:otcIesauthoreft,^j^^«/ conjiymtnt Me-
p. ^ Yo^cs genitorum fenc^utem inutcem educare viccm^ reddi , ut f>arentes non modo fent-
fccntes.verum etidm JlatimyCum ism datur facultasy aUntur oferA Ithererum , nec wj-
^nm 4ut pitre exire/ed im cubUt m^nentes pAfct Uhoree$rum quos ipfigenuerunt.enutrierunt.educMrunt,
Q^od ccrteinfigncpicratisargumentumcft^adco vtdc Merope nonminu$,quam dcCico-
nijs »vrt7n\ctoy^'V dicipoffit. Imouero' AeliariusfcribitiVlcropem eflc Ciconiarum iw^y^i- * tih.ii.de
^Jm,qu6d cducandis pifcntibus fcnium haudouaquam arbitrctur expc^andum, fcd ipfum Animx.io,
«(1 agcre protinus volatus cclcrioris compotcm. Qup conie(9batura inter cuna:as eflc aucs,tura
*ufl:iiiiin4m,tum ycro pil limam. ^

CAPIENDI RATIO.

RE T I B V S & vifco in agro Bononienfi capitunin Creta a pueris refcrcnte Bdlonio ,
cicadishocpaaorCicadamaciculainftar hami curuata transfigunt,camqifi!oanne-
£i:unt,& extremitatcm fi i in manu rctinent. Cicada fic transfixa fublime petit: in quam fubin
dcconfpcaamMcropsimpctumfacit,&dcuoratafimuI cum cicada acicula filo adh«rens
capitur-

M O R A L I A.

ME R O P S illaqueata alias etiam aues in eofdem laqueos pertrahens,fponfioncm non
eflc pra:flandaralignihcat,iuxtaantiqui(firaum Thaletis di^umiprxsne ep . Hinc ^
•Alciatus.

Ne frds ejio , T hdes dixit ,Jic illita vifco
Jn Uqueos fociam Parra UHerosj^ trahit .
Mcrops ctiam h aud a Uter ac Ciconi» pictatcm a nobis colcndam cfle admonct , quat ncm pc
vt paulo ante d^aum cft,quam primiim uolarc coeperit,fponte animum ad neceflaria paren-
tibus fuis fubminiftranda conuertit,

M E D I C A. V S V S

ME R O P S inciboimprobatur. " Rafls carnem Alkcmi , quam auem Meropcm cflc * nhjelx.
Ornithologus conijcit,aufteramefledixit,&concoa:u diificiIem,fedinflammationi- AnU^%,
bus i)rodefl*e,& ^^^^i^^^^ ficumgalIis,oIco omphacino mifceatur,capillis firmam nigredinem
inducere C^7rixam in olco manus ab apum punaionibus immunes reddere. Kiraniclcs Mero
pcm & cor eius,E crederc fas cft,amorcm conciliarcin cibo cardiacos^idencos 6c ftomachi-
cos iuuare,& fcl cum meUc & fucco rutar oculorum fofrufionem fanare tradidit .

DE MEROPE ALTERO. Cap. XLVI.

AV F M hanc cuiusmodo iconem exhibemus,Germani Seerchvvalm,hoceft,Hirun Hirundo
'iinmSr^^nt.cilmqaiaprimoinfpeau^^^^^^
ctiamuoIam,cumquoniaminteruolandummufcascaprec,Hirundmem^^^^^

deacar.Egover6Me;opip^orius,quam^^^^^^^

c«lo ab Hirundme marma d.ffert. tft vero "Xm hSw^ ''^ •

etiamde™onftrat,toCocorporcmultocraffiorRoft^^^^^^

pius ad falcem meirorum,quam m illa accedens. Capw^^^^^

,aauefcunt.Aroftromaculamhabec~

ufque defertur. prmthologusdecdo^^^^^^^^
.queidmirumeft,ciimnunquatnfefeejco^^^^^^

l.uo,vtillehabet,perm.xmmej£edcata^
«ur. Alarum pemiat quasme«ren,ou.r^^^^^^^^^^
c«rule.efunt,fecundarexcarru lo&fla^^^^^^^^^^

|o

40

i

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornithologix.Lib.XII. S77
E L O X I A. Cap. XLVIL

iVLL AM mihiinrertot,cuma rac,tumabaIijsobferuataauiumgcncra,
aliamhaaenus confpicerecontigit, quarcura hac, quanttim ad roftrum atti-
nct,fimiiituciiflcm vllam gererct. Cum vero & eam cu Chloreo a quibufdam
cofundi viderem,itaque prarfentiloco aliquid deea diccre volui,tum eo ma-
xim e , cum roftrum illi , etfi contra omnium auium morem ab vtraque parte

recuruum,craflumfit,atqueadmodurarobuftum. Hanc aucm.quicquiddi-

cantalij, Ariftoteli incognitam fuiOe cxiftimo. Si cnimcara agnouiftctjta raram roftn difpofi-
u tionem ille,qui differcntiarum quarumcunque, ctiam omnium animahum diligenttifimus ac
indefcflus obferuator crat,abfquc vllo dubio minime tacuiflet.

S Y N O N I M A.

E R M A N I a roftri obliquitatcKrutzuogcl,quafi cruciatam,vel Krumfch-
nabel,feu curuiroftram appcUant,& Ornithologus ob candem rationem Lo-
xiam , fcd nomine «quiuoco , quod ncmpc rauftclar fluuiatili minimar ctiam
competit. AoJA^? Apolloctiamdiccbatur,qu6d obliquis pafiibus cxlum per-
currat. Robcrtus Conftantinus Tragoncm PIinij,quam aucm ^ h«c ex Hyla a

_ ouo cxirc fcnbit,cxiftimant cflc & a yoracitatc ita dici. Lft enim in-

10 fignitcrvorax,vtegoquoqucobferuaui. Vcrum nunquidTrogonPhnijfit,ncc afhrmauc-
nnx, ncc ctiam inttcins iucrim,&rcucrafivllaaliaauis acauda dcouocxcat,caforte ilt«c
fucric,qu« rcliquani morc prodiret,faciIe impcdirctur cxitus k roftri curuitate, vel dicamus
potiiis ita exire,nc cum mcdia fcrmc hyemcnafcatur, fia capitccxirct,fubindeab ambicntis
inclcmcntia calor animalis fuffocarctur. ^ lacobus Dalechampius Ornithologum fcribit Lo-
Xiam Tragoncm quoquc appellarc : vcrum id apudillumipinime rcperio , quin ipfc Pliniura
non citat,tantum abcft, vt Tragoncm vocaucrit .

CORVIROSTRA, SIVE LOXIA.

KrucziiO"
gcl.

CiULii 10-

Apolio Lo»
xias didus.
^ L.io.c.16

* Jn conm»
ehifdcm ca,
Flln.
Tragon .

Maenitu-^
Color.

878 VlyfsisAMrouandl

FORMA. DESCRIPTIO.

PA R V M maximum magnitudinc vixvincitrvude eoimanifeftc hjUuciuari parcr,qui
Chloreum clle voliicninc . Color toco corpore vari jc . Me:i, quam ct^o aliquanclo de-
pinM', pr^rcr ala,s,qua» fufcar eratic,cora fere ruheb<ir.Co1()rcm vero rem poris 6i arrjrir
diucrfiutemrmurac, Itdquecum bis cancummoclo, aur ad (Timnvim rer confpiccrecain mih^
conngerit, qu« iiempein Italia raro aJmo<lum apparcr , Ornithologi Gcrmani , qiii plur'C*
cam VI Jir,vcrh j a Jiicerc placuit. Prim iim,inquir,ruhcre folenr peaore,coIIo & venrrc, ddn-
deflauefccre. CicruIeusinvcrrice,ccruice,&circaocuIos apparct: in cauda<!?<:cxrremi^dii>'^
lubruffo ftigricans . Crura rubicunda . Hyeme prarfcrtim colorein murat . Sunt qui colorctn
ciusquoranni.s murari a(]eranr,ira vtnuncad fl.juum,nuncad viridem , rubrum auccincrajm
magis dcchnct. Harc illc. Q^uod certc vcriflimum cft, & me in primis cofor impofint, vrporc
qui bis eandem auem ceu diucrfam dcpinxi , dc ti es modo figuras cxhibui quarum tertia ci^
Ornithologo dcfumpta cft •

L O C V S.

P^vl^^ ^ a .^^"'"'«'''"'"«^«^''^♦'"^'ncninHeluctiaOrnithologo teftc mirt«*
n^cqucm-eft. It.l.a rarms Lovia vid.t. aut fi al.quando vidit.eam non agnofcit; undf "

d.ocoefiGenuenl.umub.quandoqucapparct.vtm.hipcri.ttcrasdBfrnardoCaft*''
lcuoGenucnfi,cu.rar.ora&cxot.caniulta,qu*l.beraIitcrtranimif.t.dcbco.,,otumcft,b»'
acnu.habcturanon.mp5 . Tridcnti mihi .fccauis donata fuit, cum iCftTffimocd conuO-
catofynododefum.nareruia totm Romana: £cdcfi*ageretur

VICTVR

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Ornftfiologis. Lih. XIL

^9

VICTVS. NIDVS.

3® jk V I S cft voraciffitn3,feminibus cannabis maxime dclc6tatur ac pinguefcit; undc caro
jfV eiusnonimprobatur. Aiuat&cadaueribus pafci GauJecitcraJiuc^^
eiulmodi arboribus lanuario & Februario menfibus nidilicat. - "-^^^

MORES. INGENIVM.

Capiendimodus.

50

capitur.

De admirando Pica: caudatas nido , cuius mendo
fit,pag.7o8.

no„ l,cnenr,.taqueaunc ^f''' [.^. "^^^^^^^^^ rimari, atque admirari queant. Etemm
•ntcrtotnidos,quoshaaej!Jii$mayYWcrcconci6u,i ^^^^

' — ^ ■

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

%0

Vlylsi&Aldrouancii

j>utri mate-

faaiimoSujriuui. Siqutdem ^arc alesexomnibu5arboribus,qua?ibifijnf , malum fibi elegc-
rat,fednonquamliber,atexqua vifcum exputri,nonexfemine in Turdi vcniriculo prarpa-
rato,quem.idmodum perperanfibi vulgusperfuadcr,cnafcens, quamplurimos ramosemirrc-
ret,adeoyrnidumircumparnmdNatura , partimab Ane faarum quis non ineptcdicat. In
ria nalcit; ^ricdio enim i!!onim ramoru, mii per fe figuram hemifph^ricam,qualcm ncmpe nidui cxigc-^
non cx fc- bat , cxprimebant , tanquam Uipra folidos pai ietes , & fundamentj erat conftrudhis & ipi^
mine Tui-- oualisjougns dQdrantem,Iatuscircitero6l-o digitos,& furculis mili) liulici, alijsq- radicibu.s&
'^J'^'^ - ^^^^^ viceglutinis interiecla conft:ans,vt nimirum oua fua ac foetus meTiuTpcriet continere. ^
^ a<-ec . At non ddhtaxat ramis iIlis,quos dixi,vifcicircumcirca erat prarmunirus , verum criam vanos ^
alios per agros , ac fecqs uias co!Ie6tos , ac in primis pyraftri , & oxyacantha; fimuliumqi alio-
rum fruticum feiiioforujn ita fupra,infr.i,antc &rctr6 munierar,ut uix,£[)rarnen,qiio ipfi crat
ingrediendum ad rcctus,cQrrfpiccretur,taiuum abeft,vtaliaanimalia velpuITos vcl ipfmiin-
cubantem infeftarcpoffint. Pullihocinnidoerantquinque,quot fcilicetplerunqj ederefoIeC
hoc auium genu5,alis partim a!bis,partim nigris,haud tamcn vndiquc plumis rcfertis,cauda ni
gra,breui,fecu$ ac in adultis , quibus longiffimam cfle fupra diximus , vnguibus valdc acutis .
Orc hianteclamitabant, comedebanjtjiiifj^oii feu cafeum fecundum,quetn vulgo tccodM
puncupamus,& ofFuIam ex paiic & vmo/vulgus fuppam appcllat.

10

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

OrnlthologbLib.Xn. gpi
De perulcacia cuiufdam Aquila^^ quani Clarirsimus
iacobus Antonius Cortufus Melanetum
efleputat.

A C O B V S Antomus Cortufus |>atritius Patauinus , ac horti Patauini
pr^fc^lus pcr littcras (quasmihiiIIuftri$acclo£tif!iniusD. lo: Vincenrius
Pincllus {cientiarum omnium non cultor tantum , fed non mediocriterea-
rundem etia pcritus tranfmifit) rctulit Aquilam fefchabuifle,quaf ctfi non-
dum cllctadulta,necaddcbitam magnitudinem perueniflet , valde tamen
-^. w^uP^ peruicaxcfl"et,&fuip/iusadmiratrix. Eamillecebrisfcfccicurafle, volatilia
o^erendo^&Tliorum animalium carnes : accidiflc vcro , vt cum quadam die ferula? baculo
• frcs circitcr digicos craflb caput eius verberaflct, adeo indignabundc id ferret , vt cum ad fo-
^^^m fedcm,eam adigcrct,n6 folum ca non ircrccufaret, fed ncqueab iI!o temporc per mu!-
^osdiesetiam cibum pra?benti moremgereret,quin imo vidum , velacuouisaliooblatura
nonattingcrct,atquc quotiefcunque adillamipfeacccderet,tuncvelut ira percita pennis ,
Prarfertim iis,qu«circum collum funt,ereais rigerct minitabund3,alas quateret, pedibus ter-
|"3m icerct,rofl:roq,-infl-arGall!narglocirct, adeo vtfragorilIe,fl:repicnfuemetum fpc^tanti-
^Usomtiibusinferret. Vbi itaque pacara quodammodo apparerct,fef aicbatilli aliquantu*
l^m ailitifle,vtqu«dam diligcurius in ilh rimaretur,illam vero ccu vindi6^ar occaf one accc*
ptaincrcdibiliirarabieq,- accenfam cum inua/ifle, vcfl:isq,- orasvnguibus arrcptas arftcflimc
^Oiiivrinxiflc, quo faciliiis vcftc obrutolarderepoflct : quareacccpto pugione, quo accin^^us
«^rat, biscaputletliali ilhto vulnercpcrtudifle,nequetamen eam a vcfle abfl:inuifle, nequcvl-
in tota illa \u£ta. vocem edididc ; tandern vero eum dercIiquifl*e,cLim fe faris ei larfifle auis
credcrct: contrafcCe ab ea difcedere noluiflc , priufquam cx i£tuum frequentia fangui-
ncm exoculis eius ft:illare Cerneret,& cum ita vulnerata no acquefccrct, fed adhuc etiam illa-
tam iniuriam vlcifci fcntarct,tunc demum cam afl:andbus huic fpedaculo nepotibus fuis,qui
terni erartt, fdpionibus occidendam tradidiflc : felle tantummodo , quod cerebri morbis rc-
medio efle no ignorarct,flbi rcferuato. Crcdebat vir illc celeberrimus,& huius farculi botani-
' corumfacilecorypharushancefle Aquilamfuluam,quam practcrca lirenuam appellat Ari-
ftoreles,politam 3^ liberalem, eumq;- h«c q^itJbcta atrribnerc , quia a^ijs auibus eam iccirco
toanribus tanquam mcnfxafleclis prardam fuam communcm o ponat^ arcueitanon mi-
cflc fi Creus Afculanus eiufccmodi volucrem fummoperc celcbrauerit. Hxcitiq; Cor-
^ufas, qua, fi placctjcapiti nofl:ro dc Melan^to addcce poteris .

De capite, tibia ac pede Auis rapacis, (^dx Aquila
paluflris elTe creditur.

OSTQVAM dcAquilaqu«damcumCortufo dimc^ntedlxcr\mil%mn
ab re fuTrit de alia quadam aue rapace agere, quam D. lo: Bapr.fta i^'Jlche^^^^
pharmacopola illu{lris,Lucenfis, Aquilam paluflrcm vocabat, eius capKe,tiDU
ac pede mihi dono tranfmiffis : quod nomen , cum integram auem videre nc-
m quiuerim , quia ruflici Lucenfcs eam comederunt , non immutabo , etii Ari-
Aquila ita uocetur. Quod U vcro tota efletnigra, utcaput &pes mihi miffi , non
-epteacoIoreMelan^tosdicipoflet,hoce(l,Aquilam^^^^^^^^^
^mniu flcminima,cum contra roflru hoc roflro Chryfaeti longc maius ^^J^^
^^ris efle fufoicor vel faltem Aquil^ Vulturinar; quam opmionem etiam aflruit tibiarum vi -

^^m.HS2auis,qu^cunquetandemeaflt,ancmme^

ft^Um,quodinterAquLumro(lrainmufa.omeoappenfumreferuo,Io

^oteidrantem&duosdigitoslongumrfubftantiaeius^

^'^ualde nigri& micantisinftarholoto^^^
;^^Umuergfret,ubilincaqua.damtranfuerfaIispartcmnigramabaU.ad^
uoco mcmbranam, qu^ roftrum,qua a capitc exontur , ad iredieu

l^oTeiinulia

' ■ i

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcorne Trust, London.
172/D/2Vol.l

VlyfslsAldrouandf

pcrit. Pars inferior erat concaua & in cxtremitate nia;ra . Capiit plumar iiigra? qaacirupcdOUi
quorunda pilis non prorrusahfimiics coopericbant. OcuIoshabcbatmaiufculoSjficutictuin-
num foramina in cranio o<icnciunt. Tibiar duos palmos longa?, plumis ad medietatcm uic]uc
Xtfcnx moliibus , ut in capite,at longioribus : reliqua pars interior > quemadmodum totuJ
pcs colore crat rubcincreo,& ueluti fquaraniis , non plumis ucftita. Pcs totus fecundum dig'
torum diPcantiam dimenfus erat magnitudine dodrantisi ungues crafli,adunci,3cuti, nign<^
fplendcnces : pars interior GiTilk albefcebat . Digi ti omncs adinftar trachea? artcria: annulo»
crant,crucasquodammodo a»mulantcs,&fimiliain(cda annulofa. Digitiomncs , iteniot
mcmbrana ea uel potius mcmbranae rudimentum , quam intcr mcdium corum & minJrnufli
obtincbatfcabriciefuaacqueafpeiStuiimam imitabantur. Eamuero (cabntiera fiuc fcrraflJjj
ci a natura datam cfl"e credere e^t, ut facilius pra:dam prehendere poflet,

Dc Accipitris infigni.cjuod addi poteft pag. 3 23 •

Cap.i j.par. T> ^ Petrus Antonius Tolentinus Cremonenfis , uir cruditiffimus,& cui cgo ob ^""^-[^*
i.IniYoduSt., JlV* ci liberalitatem plurimum debeo ,mihi aliquando fcripfit Illufl. D. lo: Paulum

fium pariter Crcmoncnfem,lIIufl:. D. Lodouici Magij Senatoris Mediolanefis affincrn»^^^?
lag.D. Antonium Bcllofcllum LC^eximiumproinfignibusfuisufurpare Accipitrcm»^!*
ucrfuTiodc tamen,at eiufmodi infigne Bellofello potius competere, quoniam Bellofelluil^^*'
nc pulchram aucm fonet,quaIis profe6l6 eli Accipiter. A cuius nobilitare Aloyfius Gran^t*
natum fuifleproucrbiumapud Hifpanos teftaturHidalgo, qua: voxfignificatnobilemclWi
YtAccipitcr,

De Nido Laniorum minorum , cuius mentlo fit^
pag, 3pL vbi6cha^caddito .

I V S M O D I uolucres in uarijs arboribus^ficuti in nucibus,moris, qucf^^
bus^fimilibusq,- alijs nullibi non nidulaturicliguntq,- fibi furculos trifur<^^^^^'
^,. , r ut^^^}-' quocommodiusnidostcxerequeant.Eosautemconftruutcxdiuerfi^h^?'!*

Nidus hgu '

X3l fcuicilv .

ad Symboi
fdeu

bus,mirumquamafFi^c&inp.n]oscfimd aut terra coniu '

ftis. Figura crat rotunda hcmiiph^xis? adinftar fcutellse j nec teflierequidem , cum fere
nes aues hepiifpharirfliiS &j:iixularcs ni3oIc6nftruant; fiquidcm ea figura firmior efl"A ^ '
curfantium iniuria minus patcns, infuper & capacior eft. Irat autcm nidus ifl:efatis /.^
uus,caqjmagnitudine,utcommodefoetuscontineret.SoIetautemhoc auium geriUiiisS*^ ,
ptdmue parerc. Intus ramuli erant tenucs & molles,quo molliter foetus cubcnt , taterajiu]^
riora concauitatem ambientia ualdecrafla, multisqj tcxturis & furculiscomplicata. I""^"
codem nido brionis fiue mufci aliquas fpecies,qua:& ipf« fua natura mollcs funt.
rentia eratduorumdodrantumidiametcrmedij . NidulaDturh«aucsuerc,&fub«fta'^*^
tium puUos cxcludunt.

Nidi lconem habes fcquenti pagina*

OrnlthoIogiie.Lib.XIL Spi

Intcrim , fi quld inconfiderate diaum , fcriptumue fit contra
Sandorum Patrum, atque Synodi Tridentins decreta,
Infedum , Indidumue efto ;

F I N I S,

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

ENVMERATIO AVIVM-

QVARVM HISTORIA TRACTATVR
in his duodecim Ornithologla^ Libris,

EO ORDINF, QVO DE SCRIBVNTVR.

Numcrus adiedus paginam indicat.

ROLEGOMENA ift Orni'
thologtAm, ^ag, i

DevtilitAHO^eris. i
De ordine, 7
Defrafagijs naturdlibm, 9
DeKyingurijs, 12

Libcr primus , in quo rubrica? notantur , (e-
cuadum ordinem Mcthodicum , qui pa-
ricer in tra(!:l:atione cuiusqj auisferuatur;
licct in undecim reliquis libris, nc nimium
prolixi uidercmur,nonrubricas adnot^-
licrimus ^ fed tantiim capica .

^7
17
20

23
24-

2S

De {^quilis ingenere,
De K^o^uiU dignttate,
K^equiUOCA nominis ^c^uiU.
Synonim/if eArum^ etymon,
formxy ^ defcriftio AquiUrumirtgenere
T>e f^quiU fenfihasy& primum de vtfu.
t>e fidoratu, guBu, reliquis^ f^c^uiU fenfibm (X^

27
27
27
29
S9
Si
Si
54
3S
3(f
39
49
40
40
49
49
44
46
4S
St

st

ss

/7

ter»ts.

Sexus.

Sedesydrlffcus.
^oUtus,

i>e ingenioyfeu moribus {^JuiU,.
^ociiitas,
^ox.
yi^us.
^oitus,

^ncuhatus^ ExclufiO»
^tnerofitas*
^fntperantid*
^^beralitas.
y^iatus.

^rada,
-^^fipathia.
^mrbisAquiU.
^iflorica.

?!^^»ominata,(^ Denominata.
fi^invanis Ethnicorumfacris^
^'*guria,(lr Aufpicia,

MyHica.

Moralia.

Hieroglyphica.

Emblemata.

EabuU'

Apolcgi^

V fus m Medicina.
VfifS in cibis.
Vfus in venatu,

Vfus infignis ,infignibusy & imdginibas.

Vfus in clypeii , & altjs rebus,

Vfus in infignibusyvulgo armis di6lis.

Libri fecundi, in quo Capit»funt,

63

79

72
75
77
79

S9

Si
Si
Ss

ss

DE Oriine. Cap. /. pa^. lof

DeChrjfaeto. Cap.2.
DemufcHltsChryfaetitotius arporis.
DeHalidto. Cap.s^
De HenaUtOyfeu AquiU VaUria, Cap, 4.
DePygargo. Cap.s^
DePygargifecundo.&tertiogenere^ C^/', 7»

Pe MorphnOyfeu cUnga,
De Morphno congenere.
De Percnoptm. ,
De offfr^g^»

De AquiU alba.feu CycueM,
De AquiU Heteropode.
DcScythicdMue.

H9
117
1S7

197

2QS
20S

214

Cap, it.
Cap.p.
Cap,io, 21 S
Cap.ii, 222
Cdp.J2, 231
Cap.13, 2^2
Cdp.i4* 23S

CapitaLibriTcrtii,

DE Vulturibus ingenere,& qux eis conue-
niunt. Cap.i. 23S

De Vulturum dijferentijs y dc fpeciebus diuer-

fis. Cap,2. 270

DeVnlff^reCinereo. Cap,3. 271

DeVultureBatico, Cap. 4. 273

De VultureLeporarioGermanorm, Cap.s,^ 274
DeVulture AureoOrnithologi. Cap,^, 27 j

LibcrQuartuscft,
D B Accipitribus in lemre^^ , ^7 ^

Cdf. 4*

Cdp, 6.
Cap.y,

344
3SI
3S4
SSd
362

Cap.S. 373-

Capita Libri Quinti.

D t Accifitribm infftcie , ^ frimum 4e
4HcuA- C4f.u 336

J)e Accifitre Palhmbarie. CAp.z. 342

De frttigtlUrif AccrfitreiVnlgo Nffo dtcio.

Cdf. 3*
DeCirct.
De Ae/s/offe.

De Tinnt4rtctilo,fe» Certchride.
De Buteone.fen 7 rtirchi.
DeSuhbutane^

Vercum cum Fringillirioeundcjnejfe AriHo-

teli. Cdp.p. 376

Ve retiquis Accififribus, sc frimum de Sacro

Aegyffto Bellif7y, Cttf.io. 37^

VeUmrio. Cdf.ii. 3S0

Ve Col/ttrionibt^s ,ftiK de minori Lanttriorum

genere. Cap.12. 3S4

De^dl/o Unierum genere mttiore Ornithotogi.

Cdf. 13.

De Litfftjs,feti ColIurio^-^/bus ftirtHs, Cdf. 1 4* ^bid.
De Mtluo. Cdf.is. 3p2

DeHdrf^. Caf.16.40S
DeCuc^U. Cdf,ij. 40 P

Affendix cd Hijlortdm Aefdlonis. 427

Lib.Scxtuseft.
D£ Fdlconibusingenere. 42 P

Capita Lib. Septinji.

DE Falcone Peregrint. Caf. i. 4^^

De Fdlconefdcro» Cdf,2, 4^7

De Cyrfdlcone» Cdf, 3

De Fdkone Montdno, Cdf. 4^

De Fdlconis Montani fecundogenere.Cdf.s
De Fdlconegtnitli. edf, <t

De Fdlcone Tunetano, Cdf, 7 ,

De Fdlcene Gtbbofi. Cttf, S,

De Fdhcnc .libo. Cdf, f

DeLdndrioGdlorum. Cdf.io. 4SS

De Fdlcimbus Ufiddrio^ ^ Arborarto vocatis,

Cdf.ii, 49 1

DeFAioneHuleo, Cdf,j2. 493

J^e dusbus FdUombusrubris dlijs Jndicis,
Cdf, 13.

De Fdlcsne Cydnofode, Cdf. 14»

De F&lcone Cyanofodc dlio. Cdf. is^ , .

De Fdlantbus j>mtfcuo coitMgenitis, C*f,i^, ibid.

Capita Lib. Odaui.

DF Ausbus rapacibus nc(i4rms y ^ qutedam
de eis tn gtmre, Caf.i, soo

DeBuhofte. Caf.2. S02

DeAfione.fuOtOi €af.3. sip

47^

477
479
4S1
4S3
4S4
4SS

494
497
49^

DeScope,
De Alucofte.
DeVlula,
De N»iiud,
DeStrt^e.
DeCdfrimulgo,

Caf.4* S^*
CAp.S* Si^

CAp.6. SS^
Caf.7, S4i

Cap.S, /^^

Caf.9-

D

Capita Lib.Noni.

E Autbus medta natur^Mc eB, partim. ^«^^
drupedts, pdrtimduts naturam referc» ^
t>rimo deVeCvertilione. Cap,t'

busy& primo deVeffertilione. Cap,
De Struthtocamelo. Caf.2* ^ /

D

CapitaLib. Dccimi.
F Auibus Fdbulofts ; &primumdeG^^

Cdp.t
Cdp.2.
Cdp.l
Cdf.4'
Cdf,S'

s^f

621

621
6}*
63^

' fhe.
De Harpyis,
De Stymphdlidibus,
DeStrentbus.
De SelcKcidtbus Auibus.
Apfendtx ddHifortam dc Cryfhe,
Afpendfx dd Harfyias,

Capita Lib. Vndecimi.

DE Pftttacisrngenere. Cap.J»
De Ifttacorun* fpt ciebtts y & /'''^^^^f,
PftttacamAXimoCyanocroceo. Caf.z.
De Pjittacomaxtmo altero, Caf. 3' "

De rfittdco dlbo criUato, Cap. 4'

De Pftttdco viridt alarum cofid fuperna nibtf^'

te^, Cap.S*
DePftttdcoPoikibrincho. Caf.6. ^/J^

De Pfittdco vtridt Melanorincho, Cap. 7'
De PfittdcoLeucocefhalo, Caf. S, '^' '

De Pfittdco vcrficDlore,feu Erithrocydno.
Cdf.p

661
66i

61[

De Pfittdco cinereofeufubcAruUo. Cdf.io,
De rftttdco ErytroleucB. Cdf.

ibii'

De PfittdcoTorqudto Mdcrcurodnti^uorunt* .
Cdf. 12,

De Pftttdco minore Mdcrouro^ toto viridi,
Cdf. 13,

De Vftttdco Erttrochloro Maerouro. Cdf,i4'
De Pfittdco Eritrochloro crtHdto, Cdf.iS
De dlijs quibufdam Pfittdcorum genertbtts.
Cdf.iC^

ibii;
tbii'

6S}

Capita Lib. Duodccimi.

DE Coruinogenere^ &
dtalt^sncnnuIlisK
bus.qutbus roHrum dhrum.ac robtff^^f ^

Et frimum de Coruo. Caf,

De Corntce^. Cap,

De Cornictfrugiuord . Cap- S'

De Cornicc ctneretu. Cap. 4

6ik

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

^^Grnccultsmgenere. C4f,(f. 757

Grscculorum f^eciebuir dr^rimo. de Csrmci^ .
Cdp,y^ 766
^^^rthicordce^ Cdf^S. 769

^^^^fo.fmeMoneduld. Cdp.p. 7/^

^^MoneduUAlterd., Cdp.io, 77 S

^^l'ictstngenere. Cdp.JU ibidem,

^^Pic4vArtafeucduddtd^ Cdp. jJ. 7S4

^^picdCMudAtdlndicd. Cdf.is- 7^^

^'PicdGUndaria. Cdf,i4' ihidem.

^( CdrruU Argentordtenfi^ Cdp^ is*^ 79 0
^^^icAMarind. Cdf.i6. 793

^^ficdVerficd. Cdp.17^ ibid.

^(GdrruloBohemict. Cdp.ii. 7p6

^^PicdBrejfdtcd. * Cdp.ip, ioi

Rhinocerote due. Cdp.20. S04

Mdnucodidtisingenere, Cdp.2U S06
Mdnucodidtis infpecie^,&primum depri-
miu, Cdf.22. Sop

Mdnucodiatdficunddfpecie. Cdf.2s. Sii
^ftertia Mdnucodidtefipecie ,fiiue de Hiffomdnu-
codtat^. Cdf.24. ibid.

MdnucodidtA qudrtdjpecie ^ fiuede Mdnuco-
dtdtdCtrrdtd. Cdf.2S. ibid.

i)ejuintd MdnucididtM fifecie, puedcFulgd-

Ve Rhyntdce Ctefid. Cdp.27. ibid.

VePhxnice. Cap^^S. ihtd.

DeCinndmomoAue, Cdp.29. S34.

DePtcis Mdrtijs. Cdp. jo. Sss

Deficorumjfeciehus, ^frimumde Pic9 Mdxi*
mo.. Cdf.su S4$

De pic$ mdiori.. Cdf.}2. s^^

De Picovdrio minori. Cdf.ss. S^/

De 1^0Ain,fiude Pico virtdi nofirdte^,

Cdf.s^-^ S4S
DePico LuteoCydnofodePerfico^ Cdf.ss* Sset
DePicoviridimdiori ,fiuedePic& MdximoBeU

lonij,
De Pico Murdriom
DeSitttu.

De Pico nidum fufifendente
De Chlortone Indico*
De Picis congenerc^ .
DeljngefieuTor({utlU.
De lynge congenere*
DeCerthia->.
De Merofe^ .
De Merofe dltero %
Deloxid^

Cdf.s6^ ibid.,
Cdf.37. Ssi
Cdp.sS^ Ss*
Cdf.sg. Ss4
Cdf.40. S6z
Cdf.41.
Cdf.41.
Cdf.4S,
Cdf.44'
Cdf.4S.
Cdf.4^. S7S
Cdf.47. S7Z^

S6s
ibid.

S68;
S69
S7t

INDIX

Eariy European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londc
172/D/2 V0LI

INDEX SVPERIORVM

DVODECIM ORNITHOLOGIAE

LIBRORVM LOCVPLETISSIMVS,

tatm«s , Grapcus , Hcbraicus , Arabicus , Pcrficus , Acgyptiacus , Indianus , Iralicus , Gallicus,
Hi/panicus , G«fmanicus , Belgicus , Anglicus , Polonicus, Mofcouidcus,
IlIyricu$,Turcicus.

^HmeTHS prior Tagindm , pojlerior Lintdm indicat .

',^braham abaSlor diSus^
(^cttr. 724.5^
S^bJentiA diuturna bieroglyphkunL^ .

829.48
•^chanthia pifccs ^«i 3 77. z •
^chamhis auis, Ci^. 6. horrori cjtafin9
355. ^&.^iusvocisprAflantia 4S
.Acintbus oUhs.Sz 3 . f
^ccipitcr Accifitrem capit.i 94.<?' eiuf
adipis vJhs. 532.3 ^.ab ^cgypttjs di-
uinus Itabstu^ & cultus 27 2. 3 ^.cius
aquiuoca. 556.35.280. 1 . atas 25??
x^^Mtt cius vt a fordibus cxpurgen-
tur 3 o j . 4. quanao propendcnt , quid
ttgendum.7, »4. ^ 7. Alain eius Acgy^
ftijfaccrdotcs capiti impotiebat. 334.
5 5> t^les faccr appellatur 279. 3 7.
^p&logi 3 3 0,^0. jilui excremeta quA
xt6. 13. Amijfus qitomodoinuema-
tur» ^06. i.Amoreius in fcpclicndo
fuQ gcncre.6.<).An cor auiu edat.itf^
37. Anhclitiis eius qualis iS6. 17.
^nteifuam caued eum eximat Acc\*
fitrariuSyquid agere dcbeat.^ 14. 3 o.
Antipathiacum^irpibus ip^ i.dr
3 y.& indc cum alijs rchus . Apollini
eomparatus f «r 2 8 8. 1 6.cum Aquila
eongredi audet. 175- 42- Sitsardcns
in faminas amor. 1^)6.3 s -^^"^ -
$is qu&m^do curanda 3 1 9- i 3 • Eius
a^hmati cfuomodo medcndum. 312
1 1 .Ajiri^a aluo 3 1 i .4 ^ . ««x
inpugna cufortiori.i^^.^j-^^P-SS'
yiiicupium eius prifeisfuiffe incogni»
tum. 298. 3 2. Cumr^ulture pugna-
re audct . 2 y 2. i tf. tyiuguria . 3 ?. f .
40. • /» iy^ufiro plumefccre

^utd ftgnificat . 3 2 6. Auulfo un-^
gni qitmodo medendum . 323. i ,
nAuxiliari folct hominihus in yena^
tH , & infidtjs aUarum auiuiu .327,
40. Boni figna. 502.^7. Cadaucr^
fugcrc. 2 90. 5 1 . Canem ytfocium re^
fpiciat. 3 o S . 2 f . Capitis doloris indi •
tium.^ 20.9. Capitis morboquomodo
fnciendum. 319. 43. Carnibttspuris
4c calidis nutriendus in pennarnm dc"
fuui$ 3 1 7,.i6.Cauda mmatio. 3 14.
4 1 .Catida fraSla qusmedo extrahcn"
dd»ne fanguis effiuat 3 14. \9.C'tb,X'
^f>m tmpns ^ i9tAf9^€ibt*s qua^k

frofinanius inpretiafienia 507.2©.
Cibus 290.1 o.Cibi appctentia qttan-
do maior.^ 06.2^ Quantus conucniaS
5 1 2. 1 G.Cicuratio «ptima ifua. 3 04.
3 x.C0gnominata 3 1 3. 29. Columbas
prd c^teris infe&atur. 292. 3 . Ccri^
ctmpitur.^ i^.S.Corporis magnitu^
dine quandoque rariant. 28^.21.1»
f r«rc (juatiior pr^cipu^ renx appa^
rent.^ 1 ^.^.Cruris fraSlurA quomodt
medcndum 3 z 2. y i.Alimcntum reti-
nere ncquies, quomodo cibandus ^21
t i.Car ctpiofas pomas babeat. 286.
1 3 .C«r ab Aegyptijs cultus 3 3 4. 5 4.
Cur prdida frujiretur 3 07.3 1 . Curfoli
confacratHs.zSj.-^y.Curin locisSe-
ftcntrionalibusfrequens.i Zj.i6.Cur
fit infafcundus.i96.z f .Cur auis facra
di^a. 3 1 ^ . y $.Cur ettm adorarint Ae^
lypttj 392.io.C/ir Antiochtts Acci^
fiter di£ius.^ 2^.^ o-Cur pe&us modi^
ca carnc praditum.i 87.^ o. Cur qui-
dam pe6iori admoueant.i 8 9. j^6.Cur
noninfcqui pcrgatpr^dam. 294,4^.
Curalas expandant.2$i. iS.Curah
Aegyptijs culti.zy 9.1 <;.CurSoli dica

378. 44. C«r non rcuertattirad
^ccifitrarihm. 5 o ? .4 ^ .Denominata
abca. ^ 1^.^. Deplumcs qui ^oi. 25
Deflilationi quo mcdcndum.^ 20.^ f .
DifferentiA ab Matc . 3,02.6. ab apti"
tudine ad rcnandum, 3 o i . ^ . Diffe"
rentia cur yeteribus incognita .283,
14. tAbortu 2^6. ^%.dVenatiQnc
183.38 .Diuerfa gencra. 5 44.4.23;«^»
num animalfccundum Sufcbium.j 1 ^
go.tf Domino non dcferendum 307,
il.DuoAccipitres Viterbi in colum*
»4. 3 3 o. 1 8. Educatio 29^. 1 o. Sm"
fttm ty^ccipiircm quidobferuandum
^oi.^6.Etymu iSi.S-f^bulofa.^^^
4^<;^.Px.mina.i,oi.'j^-famelicus.2c)o,
10. Faflidi9 cibi laboranti quomodo
fiiccurrendum.} ii.^^.Fcbrictis figna
& cura.^ I S.^J.FcUis vfus.^ 3 1- 35'
Fimi yfus 332.42. Forwa cir defcri-
ftio.iS ^.27. Fortitudo. 2 89. 1 3 .Fu-
nno & hgne Uditur 306. i o. FunicuU
quomodo ligandus.^ 05.11 .Generati^
a 96. 1 o.Gencrofitas.x 89. 1 7. Gencra

dijfcrcntia 2 83. 1 0.2 S 3 . 1 8. 3 27,
^ 4.2 8 3 .2 4. 5 3. 5 8. Gentis reperitur il
leccbrishominum manfucfcens. 289,
1%, Grmulis infcnfi^mi 760. jo.

Hieratio hcriafihl medctur if.
Hieroglyphica. 528. ^o.HiHorica.
3 3 ^.j^.Hominum magijier in fanan
disoculis. 298. i6.1cone< o^pi^furn
333.13. ^Adhuc incogniti quina

3 7 (>.3 5 .Jngcniofi 3 o 4. 44./^;^/« qua
modo alacriorcs fi.int. 309.56 fgnobi"
Uitm triagenera.Ti >io.^y. Intuuutus:
ip6.$^. fnimicis capitaLibus non f .^-
rct. 295.17. fnfiitutio ad ycnandurn,
304.1. InfidA 9^ccipitrurn 3 2 3 . 5: 7.
Iracundus 304.50. Laboranti quoma
do mcdcndum 3 o 2.3 (^. Uipidis ^Ac^
cipitris facuUas. 324. 17. Latiorcs,
z^S.'xi.^7S^4'Laudes& contume
lias agnofcit,& hominis voluntatcm ^
gcftibus conijcit. 307. ^p. /» Litteris
hicroglyphicis fignificat regcm^^r rc-
gnu 7 5 .i7.Loii{s.iS6..^S'.Lumbricis
laborati quo med^dlu 323.36. Lutctts
in parma luteagcstatus in tnilitia.j 3 j
29. CMacilcnti figna 3 1 8. 3 7.
rcnte non aucupandum cjje 306. 40.
tMagnivcnditus . 301. i. CMaior
qul 2 3 8 .6. 3 3 7.1 5 .Aianjuctudo. 2 8 j
l7.CMas quid 282. 33. QtamlepO'
rcm capiat 301.3 6.c7»-/eworw. 307.
i^.Adinor. 17 $.^7. UVLodicji rapa"
citatis.338.^.Moralia 328.1 j./J^or
^K» igrtofy <^«ic/ exhibcndum. 3 1 7. 20.
3 1 y.so.Morbofi diiita.i iz.ip fign^
^02. 4,%. CMortis figna^ . 302. 52.
Mortuum excquiaru publico honore
qui profequerentur,; 25.36. Mortuit
cur colcrent Aegypttj.^ 25.20. mores
& ingcnium.2 8 ^.A.Multioculus cur
diSlus.2 86.37. LMutatio pcnnarum,
46.13 .1^ utationis fcu defluutj pen^
naru tempus.-i, 1 2.3 2.cJJf)y?it-<i.5 1 <r.
j^S.NegaturCoruina caro.72<;.^,j\Ji
daritis &Ramarhis vt cihentur.^ i o.

4 3 .7\(idulatiQ.2 <)6.si .T^midt corpu
Imix qticmodo medcndtmt. 318.3 6,
JSlo^usamicuscH. 550. i.JSJomen
eius non nmnibus rapacihns conuenit
i^i.^.Quando domcilio cximmdm
314.27. Non tcndittir ei rctc. 727.
^7 •'^Jiticians 723. 47. Oculorum
fymptomatay coru figna & cura. 320
1 3 .Ornmoculus ctir dicitur 278. 44.
Ophioccphalus 5 o^.S.Oua utfro ci*
ho danda-s 10.45 •^^^^^•f intcm^ c*ua,
les 28 5.47-2-S6.4.?fff/ictf/i eius qutu
modo arccantur.i 13.1. Quomoio ijt

Ffff medcndum.

medendum.^ i S.tj.Elnspenn£ qua-
/ij. z 8 5 . f . yennas ami (fnro qu.i d^a-
ria prxbenda.^ 1 4.7 ? :l\nn.irum ca-
fus.i^j.^ 3 .Pennarumfra5i'iom quo-
modo medendum. 325.10. Pcnnas
mutct^y. 1 5. Pcn7ias vix rcmuant
domcfti/i.i^S' 5. Perfcquentcs A^il.
Hosad Dominum non tedeunt, 106,
2-j, Tertica Lanco panno refiicnda,
504.17 .Fimo pingui inungcnda. ? 1 4
5 3 .PCJ Accipitris herba.^ i^^.^yTc
dibus cur timinabula apponutur.i, o ^
if^.PingHisfacilein morhum ind.ut.
3 1 3 . 1 f :'P'ifcis Accipitcr dicius. i S o ,
S -adPlumarum cafum quA faciant.

59. Plumarum rc/matto qua
teporeperficiatur.^j 1^.19. Prpctpua
gcncra.^^K. iS.Qujcuam ammalia
(apiat 19^.1. 533.1, Qitomodo ad
f rxdamiujiititcdus.ioj.^ cius pra
fagia qualia 1 0.3 . Pruritui quomod^,
mcdaiduyn 3 1 7. ^ 6. Pugria cius cum
aquiU. 4^. I ^.Pullorum carnes fua-.
?<«.3 3 2. 1 7. 'Tulloi fuos ai pr^dam
infiitfiit . z <j7. 4. T^nrgatia pcr T
tundos j 1 9 . 9. Qua hora cihandus.
5 1 0.4 1 .Qh^ uocescum auim^t.^09
is>. Qujc cibaria propinanda in varijs
morhis 3 r 4. 3 , Qua carncs cenucniat
} I o.^e.yfquc 3 1 z.^dw Coruorum
partem ci cdendam concedant. 747
3 o.Q^anda commodt ycncntur,^ 06
28, Qmndo cibandij& Quomodo
^o^f^^i.O^ando & quomodi capicn.
di.^03. 19. Quando inslritclus efi,
quomodo fiutricndus 30 S. i . Qttando
fruges rcfpuat & quando nomoo,.
18. O.iando dcplumcfca*it. 706. 5.
Quando alimentum probc dcgluitum
retmerenonpotcfi. ^n. 7. Qmndo
hibant: 25) i .1 o. Quandoj^ commif e-
tur cum yiquila. 3 6. 4. ^/i >;f72;:r/i/i
fcritiores 2, 8p. f 0../^ carnihns
aihji.inere dchcat,-y 1 i.c. Quibus cihis
reddatur animufior ad proidam, 5 17.
■ 2.. Quid dandum capta pmda. 2,06.
f o.Accipiter quid.6o m (J, d o 3 ,1 1 .
77 ^.3 quid Qbferuandum & quid
fugicndum in capicnda pr£da,^o6^
4^).quinam .Accipitres di^i apud Ac
gyptios.f 3 . j 3 .Quinam eis comparcn
tur.i, z8. 1 i. Quis eum cibarc debct,
3 1 3 . 1 i.Quonam cibo flios nutrlant^
197. 19, Qho cibo dele6icntur. 190,
i.^,Quo tempore dcbeat manu ferri.
^04,.{i. Quomodo Pertic£ alligan-
dus c/^.3 04. ii . Quomodo cxerccndi
in aucupio 3 0(^.5 y.Quomodoportan
4i 3 04. 5 (S, Qnomodo noclu feruan^
dus. 3 o<i. 6. Quomodo ojfcrendus ci-
hus,^ 12.23. Qnomodo inflituendus ,
•Vt TCHOcatus ad te rcd^at, 30^.20.
QmmQdo venctHr.^o.s ^ . Quomoda
ad ycnandi alacritatc rcuocctur 3 09.
4,%.Qmmodo cxcrccndi ad Thafta-
nos capicndos. 310.1 .Quomodo pur-
g4ndi.^ I ^^^.QuomodQconfiruan"

dus in fanitatc.) i y .8. Qu^modo llg^
dus perticA.i \ 4.V7. Quomo i) ciban
dus cu)n aUrum pennas prjiciifuas
mutarit. 3 1 ^.^-^.QHom^do domzdus
j o 4. f .QHomodo dicantur humioete.
z8S. 30. QHomodoin nerefc rcUpi-
net. 28S. 22. Quomod» medeamnT
cum difficilem cotiioncm haheat.?, 2 1
3 6 Qmt oua pariat.icf^.^i^.Rapaci'
tas cius qudis.^cyx.io. Rcccntiorum
de cis diuifto 283 . [S.Reucrcntia cius
crga homines.i^ 9,3 o. Rhcumati auo
mod9 eius mcdeamur 5 xo.^^j.Rcfim
fra^um yt curetur ? 20,3 7. Sangui-
nis vfiis in lit.itionibus.^ ic}.^i.Sm'
guinc ciHS vcf i cnr prohibitum. 319.

4 T, . pro fanguinc pi&us. 3 2 9. 5 3 . i^^-
nici n.mim quomo h medeamur.^ 20

5 o^Sani inditia. 3 1 6. i .5 02.4 ? . Sa-
ni sfh ^gro difiin5lio. 301.32. Scahio -

. fiis quomodo cwftur.^ i 8. 4. SctJtrm
Ai cipitres v.niHrem infc&antcs,-; : o
X 3 .Si pulmonibus lahorcc.quid aicn-
dion.i z i.^.Si nnlit ohcdire,quid .v^c-
dum 3 1 6.48.^^ intcr yolandum Fcr-
diccs ccpcrit t quidfaciendKm. 3 09.
z ^ .Si piures in ynapcrtic.i potiantur,
qua difiantia debcant cfiefciHn^i ab
ittuice.^o^.2.$. Sibila quomodo mul-
cendus 308.23 .Siccatio eius. 3 1 /J.^ z
Signijicatinfernalem r^ptorem. ^ij,
^oSiti cius itt fuccurrcdum, 322,23.
£ius Sp.tfmo quomodo mcdcndum^.
j 2 3 .2 3 Specie diuefa. coire pulantur
1^6.^ \ .S.uhlmipctdi 301.42,43 i.S
iiUt fnliaces. 1 96.28 .Sympathia.rp f
mctalis. zp6. 8. cum plantis.
25>o.4. cum muitis anim.xlibus. 19 j.
4 3 .Tardius cxaudiens ftuc durusfit ,

6 difficiiis ad parendumy quid agen-
dum. 3 o 7. 4<J. Tem*^ cries ciu$ qualis
286.1 4.4 Tcntyritis cultus & adora
tHs. Z79.IZ.325.2 $,Tinc£quomodo
medeamur.^ 1 8.6.3 1 3 -7' Termctum
bcliicum. A-cipitcrdi5iiim 280. 19,
fafci £y chirurgica 1^0. 17. Tumm
pedis ft.ic podagrji qtiomodo mcdcn'
dum. 322.5 JS^.Tumor in coiio vt cure-
^«^.320. 43. Tumori cefopfjagi &
afperm nrtcrix quomodo mcdcndum .
3 10. ^<^.Tyrocinium exerccnt in Co-
ttirnices & minorcs aites. ^o6.^i.ra-
rijsdm confacrati. 279. 8. ras eius
quale debct efie Lauatorium 313.10,
ybi coUocajidus. 3 04. 1 5. z;bi mino^
r«f5. 2 8 5: . 2 5 . ybi nididentUT z 8 7. i .
Vbi pretiefiorcs nafiantur .301.53.
Feiocior fa^usnf fngiat, quomodo
purgandus.^ 1 4, 4^.df^cnandiratio'
nc dijfcrcntiie.291. 3 j.Fcnationis mo
(/«5.294.3 S-^^^^^^^^^rtc yeinatu
r<2. 2 8 4.2 2 .Fcnatus feu capiendi mo-
dus. 298.3 o.Fir[ori.t cupidus cfi.iS^
47. yi6iori£ hierogiyphicum 3 3 o. 7.
Firtutcs & a^iioncs 279. 3 8. Fifus
xZ6.i6.Hebetudo zpS.y.Fiuum cur
yenerabantur Aegyptij iz^.i^.Fn-

2f, 16. Folandi morcm quandof
mntant.i^S,:^ \ . Focantwf aucs ^i^^'*
pio apt.iiiSi.9' Folatus 2^ ^ 7- ^ ^
nntccellit cater.ts aucs 3 5°'7-v..
aSS. 37.763. s i-adFocemmagistn
quomodo affucfacicndus . jof* *
yrhs Accipitru cur ftc di^a . 3 2- 4«
Fftis in cibis. 3 3 2 . i o. i» mcdii^-i^'^'
y,i.2\.infacris^yZ$.\o.in T^rf*
3 3 3 .i.Fulncrih^qHomodo medeami*^
3 \ 7..^6.Ftvenationcm obiifiif':^^'^^

309.47

.Ft Graccalos capiant- ^*'

,6,

3 7. Ft aues magnas capiat. 30

y^^fiw i A^i/ww afpcrgcn^'^,
eH aqua pttra. 3 o f . 8. ^ frjy/^'''*^ "''^
caf,i« manum acripitrartjyqHida%^^^
dtim 305*11, Ft ycnctur fyU''-P^
4««. < 06.5 5
Accipitrcs albi.x%<,.^ 5
Accipitrcs Annicuii ^oi.ii
Accipiter Aftcrias & cxtis ai^fcrcnt^»

dtf-mptxdm.ignitadific 3 5 7-4i^
Accipitrcs Piurni & nGfiurni.^ 84-^
Ac ipiter Fcrus 291.39 S2 5, 42- . ^
Aceipitcr Prin'(tllarius 2 S i .5 4-^'''^
yrri/^rio.3 47 e^r 3 48.:? .^^.Diifct<i'^^'^
eiiis dcfimptn a nataii. 348-37
Accipitres Fuiiginei ? o 1 . z z
Accipitrcs Gemoncnfcs 3 3 S . 5
Accipitris Lananj icquiuo.tt. ^^o. JJ*
Defcriptio 380.35. DiffcrcntiA 3
43 .Sinonyma ^80.13 jn/^ 3 ^ ^ g
ccipitrcs iehcoph^i feu pcregrini 8 » ) '

Accipiter letiis 377. 29. 492, 1 6.

itadi&us 377,17.
jiccipitcr aJMarinus 1 87.5 S
AcciplterNoBurnus 504. 42. cirf^f'""

gnacum Aqtnia..^\.^o
Accipiter Pciagius inimicitia gerit ^ *

Cortto.705.13
^Accipitris fccundum gcnus //4«^^ *

187.58
Accipitcr Peregrinus 302.17
Accipiter ^-epin^-.^ 77.49
Accipiter Picarius 781.20
tAccipitres Pugiiiarcs qui. 3 3 7- 3 7* ^
tyiccipiter Sacer. ^Aegyptius in i^^^t ^
Ijonore habitus. 378.40. Lqch^- 3 7
3 o.Z^iiJ?«5 378.38. ^onwrt. 37^'
/co» fAT BeUonio.^y^j.iJHortHti^i
pciiehdnt (iAegyptij 378.44.
v4ccipiter Tritefiigerus. 363. i 3
AccipitrariA ars. 3 z 5 .4. Qupmodo

ccnda.^i<}.^6.
Accipitraria co//}fritf.z 9 8,1 5.
v4<:ci/?ifr<jri<i;>frZ>.j.3 24.24. . .^^.
</r Accipitraria qui primumfcnfr

Accipitrarius 301.5 .Cura eius qfff^ ^ i
dchetininftitucndis Jccipltrit^^
yenandum.^oj.Ar j^ct

Accipitrariam artcm. yctcrcs cut
lcbrarint.i^t^.i^

Accipitrinuspes.i%4t'^S .. «^-V

jiccipitrin^ ycnationis nobili^^^'^^^^^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

I N D E X

^chcloe.6 11,70 9
^chcmenes Ter/a tAquiU atumnus,^
45.

'^MlcsAquiU Valerlt comparatus»
i o 5 • T • i 1 4. 1 5 .Eius dypci fculptMra^
\^'}'Mfgnia.c)^,.^^

•^chillmus "Bdnonicnfis.^c)^.^i

•^icolti t^rctini infigue.j 4.4 2

•^conitum cur luridum di6ium. %6i.G

^^romijos. 10^.:^ i

-^^ia cerAforum Jfpccics.yoS. i j,

■^dam quid ftgHificet. 3 z 9.5)
-^dciynas Upis ut domctur.^ 11. 11
-^dipls Ardcarum ufus. i 5^4.4 8
•^dcps copiofus in vropygio Hulim3&

m coccyge Offifraga. 1 5?4' S 7*
-^dipis Haiuati yfus ad capicndospifccs.

194-^0

•yideps qualis in cauda HaliMi. 1 5>4-5 T
•^diantum in nido iAquilji. 3 <j. 5 8
•^diantoftbi mcdcturVpupa.^.zo
-^dlocuthmis cohortium origo. 158. 10.

eius cffijies cxprcjft a rergiUo. 140.5.

ubi fierct. 140.5 j.qu&tics ficbant. 1 3 S

T 4..eins templum. 1 40.3 3
■^driani numifna 5 f S . 44. i r . 3
u^dulatdres auibus comp.irati. ii6.^^
u4dulatorpro blaterone. ^2.9.16
A^iuUtores Coruis peiores.jxy.iS.
^edis Dc(£ f^cftalis incendium. -/10.46
ji€don.j6<^,^ 4. Pandar<&i fiUa, ip^.^z,

i» Aluconcm. 1 97 '\ 9.
Aegioponauis. 11 0.15)
^egilops morhus.6S 7. 2 z
Aegjithalus.^6-j.is>

tyiegnatius ^Dantes Pcrufmus Spifcopus
\66.\S

Jiegolm. 5 o 1 .4. Flulamfignificat. 400.
24

\AcgotheU auis pcregrinafecundum Al-
. bcrtk^jo.i S.Eiusgcncratio.sio.is
^egotelos.': 67. iS.s '-,7-^^
Aegypius & ?{ephron in f^idturcs mu-

t/iti.iS^.i^
uiegypion </.«t/. 1 3 8 . 1 1 4^- 4 T •
Acgyptij cur ab auibus ahflhicnt 196.^,

eorum annus.y ^o.^o. quando hicrs-

glyphica inuenerint.yQ.^J-corum rc-

gio cur A5{ia diSfa. 5 4.2 o
Jteleophoros Accipiter.^jy.ii,
^cliani error. i iS.i^.Nug^t 703. j.
^Aelius 467.19

Mij Hadriani numifmK ac gefia. 135.
•14.42.

jL.Aclij ^Aurelij Comodi numiyma. 1 3 3

, 17

-^elyos.^^-j.-^o

-^ello.^ 11.45, «v^f/^o» eius ctymum
619^^1

•^^luros Aegyptij mortuos ad vrbem Bu

trim exportabunt.^ 2. v 3 P-
^elnrus murcm inuadcns cur fileat.^^s.

-^cmilius Maluetius apud Poloni^ rcge
infummo bonorc habitus. 101.15«

^cneas Circo comparatus 353.11
uicncas ricus Parmenfis. Sjo.i6
Acnigmata qu£. 600.10.^6.
Aquapendc7ite familia di^a.i^. 7
Acquiuocatio multorum crrorum caufx.

20.34.854-31^
AcquoracolorariaNilo affirmat Catu-

lus.<^ 3.^,3

jicr ad yifum rcquiritur. 501.48. yndc

di5ius.13.3S
Acricaquid.<^o6.$
Aeriphilus 4^6 j. 31
Aeripodcs.Syi.^9
Q^cs Corinthium cur diSium. i6S.i$
^efacon apud Ouidium.3 5 4.3 6
Acfalo. 43 o. 8. Acquiuocatio 3 5 4. 3 5 .
jdntipathia cu animalibus. 3 5 5.40.^«
Coruus impugnat.3 '^).4f'j.£ius defcri
ptio.3 55.5.42 j.^o.Hifiorix cius ap-
pcndix. 42J.36. Sius pugnx 355.30.
Cum Aquda & Vulturc.3 55.53.54.
Cum Coruo jOi^.^j.Synonima 3 5 4.
^o.roUtus 355.30. Fulturi inimicus
efi&cur.2$z,6
AefcuUpius Coronides di5ius 751, jo,

NoUnx ci facra. 552.50
Acfchyli poct£ mors.41 .40
Acfiatis nuncius efi Cuculus. 424.12
Aeftatis fymbolujp Gryps.608. 20
Aetlus dicituraeris tcrtia rcgio.^ 7.8
Acternitatis fymbolum.Si 9.50
Acthyops non dcalhefcit.jSo.6
Acthyopes pij habiti. 5 5 4. 3 6.
tyiethiopis hcrba. 843.1
Aetitc Upidc AquiU ytitur.^.Jp.cur eu
in nidum inferat.36.3 8. ide f^ulturcm
quidamfacere aiunt.2 \ j.i 4. Lipidis
eiusvis.^7. $3 36. so.rndc di6ius,
207. 2$. (J^asi^fasminA 36.^^2. In
nid» locatus quidhieroglyphict ftgni-
ficet.36.A,S
Actius ab AquiU diBus 5 3.3 8
Actolius 5.3 9. 1 2.400.2 4
Actomxquid 53.44.54.6
tAfraauis 588.36.592.10.595.18
apnd Afros quifucrint nobilcs.^p.^j
^gallochum.2 i.36.eius vfus infuffumi

gijs.21.3S
iyigathocles Buteo di5ius.3 J2.$6. Cor-
nix di5ius.j3j. z^.Gracculus di^us,
763.9
Agirofalco^ji.SS
cAgUope62$.i9
f^gUopheme62$.i^
AgUophonos 62$.i^
JgUr quid.s 4.3O'
Agna tenera 41.21
Agnonc 'i'y.12

Agnos & arietcs adhuc fpirantes cxhi-

^bet puUis in cibum AquiU 3 7.3 3.
A%nis cibxntur AquiU' 32. 19. 34. 40.

' pn?n9gcnitorum hecxtombc. 55.52.
A^olantorum familu arma. 181.42
A\er cur rex dcfignatus.$ 8.2©
Agrorum fcnilitatis dignotio 70 1 . 1 6
n/igricoU AquUm mtrafcrpentem li-

herat pugnantem. 49.20
Agricokru?n armx. 1 79. 3 1
Agricultura quam ytilit.uem fumxtab

auibus.2.4.j
Agriculturam Solonis decc annis posi im

pefm Dioclctianns excrcuit.J'y 8. 1 3
A^rigetinoru numifmxta. 1 2 8.3 7. 1 6 1 .p
AgrippA rcgis augurium.^ 1718
Agrius in rultursm mutdLtus.269.2 4
Ahd£ & CA^l.Briiti numfmx. 16J.3S
Aixx Accipitrifi?niHs.2 93.^0. Cucidiis

diEius.4f2 2.zj
Aibctos quid.i 10.23
jjlt m'iftice quid fignificift.^^.^^.pcr cas

Oricntale & Occidcjitale impcrium

dcfig/ixtur.^^.')^. Rxpacium qnalcs.

285.42 .fcx ait AquiU quid myftice

ftgnlficent. 64. 1 2. ylU dicitur turrnA

cquitum & quare.$ 2.33
AUtx.$Sj.3o
AUmi ynde (rfif^i. 5 1 5 . 1 3 .
AUndxmedctiirmorbo colico. 5. ii.^

Coruoraptx.69%.'\.Fcrrnmora cfi &

frugilcgx 41 S.4S-Capcsfris. 41 1. 30
uiibertus corrigitur 5 1 S.^i.Curerrxue-

rit.2 37. $0. Eius error.i^S. 15. 507.

44.7T3-i^7>'^- 7- 77^-25. 835-4-

845.3^4S4-9.856.4.
Alherti UH.irchionis Brandenburgcnfts

i^gne.iSi.^.
9/4mcilU . 2 o 5 . 1 p. 2 0S.4S.ynde di£ia

205.46
^yilbini augurium.^j.41
tyilhitioru familije Fencta infigne.9 ^.16
tAlcihiadis clypcus. 173.45
tAUyone quxndo hycmcm oftendat.$.3 9

dlcitur TorquilU apud tAthi montis

incoUs S6 \.4^.cum Cinnxmulgo con

funditur.S^). 4. quibufdam 'Picus

Ad.mnus 837.22
^lcyonetu?n 572.10
tAldobcrtus 'iJPvtarioneus 203.44
ty4.{ukcnum yndediclum 422.1 j
^lcxtor improbus 528.55
Alcpt^ru Florctinorum infigne. 104.45
9^!es auidx qnid 2 3 S. 45 . Alagna ibi-

dcm.Phafidis662. 24. Tcmporaria.

4 1 7. 2 4. Longxua 819.22. Superba.

819.2 4.'JMxuortia. 8 3 7. 5 .
,AlexanderCahincus 594.41
Alexadri Epirotaru rcgis inftgne. 82.10
^lexxndcr Griffunius. 572. 37.607.1 1
^lcxxndri Aiagni dc Dxrixnis yi6ioriiZ

fignHm.60.9: Eiuseffigicsab Apcllc

dcpi^a & quoprctio. 1 29. 27. Corui

eius exercitus comites.7 1 0.40. A^ors

710. i3.iV/<w«5 1 55. 50. 159. 31.

1 6 5 .5.1 70-5 1 • Q^modo ei iudt A-

quiU ivfiperiumporteyidant. 57. 27;

Quos honorarit. 90. 20. ri^ori^ji-

gmm xnte pugnxm.6o. 5
Alcxandri Aiammd numifma.i 27.44
Alcxddri Scucri numifma. 1 3 8. 5 2. 1 6 1

51.

tAlidofi.^famili£ antiquitas & nobilitas

105.4

ffff

Alicni'

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Mfon feufcHtalis herba. 1 7 1 . f «i
^lliccrequid.^^^.^o.
AUcluya. quid.41 3 . 1 a
^Utj uis comra Filandras vcrmes.4^ f- f
uiloe Accipitris ucrmcs ut necet.z i < . c 5,
%^loc di Campa£,i 1.5
Aloe ligru cortex. 2 1 .3 40.
€xAloc pilluU danturconfra^ ycfmes
Accipitris.^ji^.^^,
•yllQpc.6 11.10,
•Alpcs unde di£l£.^ 5)0.3 2,.
Alphonfus Catancus medicus. 1 1 o. c S.
214.12.

tAlphonfus lacenus ordinis Pr^dicato-

mw.839.jo
•^jphonfusTan^KaFerrarienfh.jc^c.i^

AlphonfiSiciUaRcgisCoruus yenAtilis
702.41

Alterdt aues (jna. 1 3.42.

t^Uitudo cur ^<iHiUcomparetur y&
curdcpreffio.yi.i^,

%Aiuco. ^ 01. 4. Acquiuoca s 5 4. 1 9. Dc^
fcriptio s 5 S-^o.Dijfcrentia n T • 2 f
f^rma-s w ^ .Locus.^ 3 7. 1 4. co
Ticamfcfiatur.jSi.i. Quadamcius
fpccics S67. 2 8. Symnima. o 4. i 9

f'^^^s&pugnasi7.^i.Fndediaus
?34.40.ro/4^'.n7.2o.A^^.j37.,,
'^luconmor&minor.^:^ S.i6.cmio-
ris dcfcnptio. ^ 3 ^.^y.Paruus. c 3 1 . 1 3
ty^lucma ut mundcntur. 8 o. 2 ^ .
Amaragme innidoCirc' ponit.\u.46
Amaranthustricolor.6s4.1j.
A-ntbitiofi SWcnibus comparati. 6i%.i,
AmeUus.^i^.^j '*
tAmerocbica pifcis. H ? • ? f .
Amcricani Pfittacos edunt.6^ 4.43.
Amcthifius in nido AquiU^ 6^. i , Sius

uis.:i6.S4
Amicus filfus quis.6i 8. 1 S
tAmiternnm 1^.4.
-^iomumSi^.^.Sii.jp
Amor caufaomnium 7^.46.
Amoris mutnifpecimen intcr Cormces.
740.6. QuAtuor gcnera reprefentata
per quatuor animalia. 7 3 . 2 j . Araor
fui.6 <io.is.ex amorc vcro omnes res
origincm ducunt.j^.s
Ampctisauis curfic di^a.y 96.47. Auis
eHmigratoria. 79(^'S4'CurFerrari^i
non yifa.6oo.6.ftymum.Soo.^4.ri'
^HS.Soo.^7.rolatus.Soo.iSJ^oraci-.
tas.799.i9.Loc\Soo.^^.Mor€s 800
2j .Pcficm non pr^agific. Soi.6.Re-
€iprocus amor 800.1 c).rera Ampelis
paucifftmis cognita. 797. 3 cf.ri^us.
800.34.^0:4^.800.30.
^mphiarai hasla ab Aquila abrepta
mortem illiportcndit. 62.3 3 .Qitomo^
doperierit6i.^^. "^-^
Amphipolis Thracia '^'^^s.i^^.^s,
Amphisbena.41 7. 17.
AnabaptiHiZ No6luis coparati. ^ ^ 3 . 1 57
%Anas,76s.<iS'766.i.Plum£ ad lc&os
(onficicndos. 3 .4 ^ .Quomodo procellas

I N D E

esiendant. 11.29. Quomodo capiantur
?ro.i4. Qiiomodo acceffum Aquils
prohibcant.4 2 . ip. Sidcritide hcrbam
adhibcntinmorbis .^. 23. adcorum
venatum inHitutio Falcoms.44^ . 5 .

Anataria 1 87.44.2 op.42..

Anaticida 110.7.

Anaximenis prafagium. 800.

AnchaaHis6oj^.S

Anchifx albcutioadTroianos. 1 3 9. ^-4
Ancilia quce. <)i.:^6. corum figura 17

i^.quando condita 14.1 7.
%Anco J-Jippocratis 743.4^.
Andahtfix Cordukt numifmata. 164.1^
Andre^iMui JuHinopoiitani crror.^ «^3 .

22.

AndrcasTanicus. 14 1.^6
Angcli J>cccmbnj crror.600. 1 6
Angclus GallusVrbinas cqucs C^Icliten

fis 4^6.\6.
nAngcli Politiam crror.400.1 8-
Angcli Sclcucidcs di&i.6^ 0.4.
Angclus fujfocans. 3 85?. i o.
ad Angmam remcdium. j ^ 6.4 j
Anguinis fcnc&£ vis ad cafum pc^naruna

Accipitris.^ 1 3.48.
Anguispifciculum oretcn^sin numifma

te tAgrigentinorum. 161.13
Anguibus vcfcitur Aq^ila 17.^0
cu Anima fimilitudo Accipitris ^19.:^ 6
Anima pcr Aquilam fignificatur. 71.14
%Anima iusiorum cur Aquilis compara-

tdi.67.4t).

de Anim£ locaAcgyptioru opin.^ 2 9, 12
Animi hicroglyphicu Accipiter.^ 28.^0
Animi perturbationcs Fakoni compara-

1^.4^9.46
Animam infdngmne effe qumodo imelll

gendum.^icf. 47
AnimAfedemAcgyptij per Accipitrem

fignificabant.^19.^
Animata ota funtab igne Vitali.i f 4.40
Animal biformc. j 7 2. i ^.Camiuora qua
3 4.2 j .Diffcrcntia pencs eorum inge-
nium.i 0.3 3 .40.Effigies inforo Laui-
nienfi erc&x.^c).^ o. Fi^a fere in ar»
mis funt defignata. 179.^ 6.Generatio
duplex 8 i4.7.No£iu volatia curma •
gnos oculos habeant. 501.3 ^.nullum
fme admiratione eH.6^ 0.4 8. OHitia
quA. 34.23 .mult^ partes etfi non edan
turyufum medicum habcnt.i f p.8.o»i
nium immcnfus amor erga fuos fcetus.
37. fo perfe&a habent vtrunquefc-
xum.iy.j6.proue&a cur Falceni in
cibo non danda 4 3 8. f . Jngcniofa qu^
S 0.4 s .Tartus nnmerofus vel parcus .
738.25».^«^;» armis Achillis & He
Roris concefiafucrint. i S0.19.qutt no
£lu videant. j o i .3 o. quarc alba eua-
dant.6 90.4^. Quibus in armis pingm
da conccdUtur. i So. 2 j .falacia breuio
risfunt vit£.^6. i.folitudmis amans.
S^7'S3 'fpccic difsimilium eaufa.4 9 9

5 89. 1 0. Bruta nihil futurum ff^^
dcnt.7 14.S.
Animusalatus 3 29.20
Animofiqui diccndi 14.^ i,
An7iibalGo%adinus 1 14.^4
Annus Aegyptius pcr Fultttrem fis^^if"

catus. 2 6 3 .. I f .qualis. 74 8 . 1 2
Anni curFulturibus afsimilati.i6y 5 7*
Anni hieroglyphicum.144.41
Anni magni conuerfio SiS. -^^.qu^^^
828,40

Annum ^erilem quando NoEiuapf*^

fagiat 5 56.20
Annuu t^pus qumaaues oHendat.^'1^
Annulus quo oHiumpulfatur.j^z^l^
Anopxa auis. 230.48.2^1.29
Anftr. 766.1. eos comcdit Aqla.^i»
dc eis & Aquila fomnium Penelopif'
5 8 . 1 f .gregatim dcgunt. | o 7. 1 4'CO^'
Aquila infcquitur. 34.38 .magno clait^
gore plunias portcndunt. 1 1 . 2 6.ntttlti
d trihus falconibus vulnerati.4 ^ ^***
ObHreperus di&us. 703.46. penni-
rum utilitas. 3 . 3 8 . 2 4 . j 7 .<x/i Aquitm^t
penna confumptte.^ 6.6.4 j . 5 fiff""
modoah AquiHsfedefendant.^S-l*
fidcritide hcrba vtunturin morbis^*
1 3 .fcrccundia.i 1 6.40.47
Anfcrinus flos. 3 29.2 9
Anteambulatorcs atratiqul.2^ 4.17*
tAthcmoefia.^i^.^S.^i'^.^^.
Antcnoris filius Phanix di^us. 1 2^.4*»
Antiochi Euergetis Regis numifma.i
42.

Antiochus Syria rex Gryps di^^.6o7'^
Antiochus tyrannus ^Accipitcr dicit*^

luit.^^.y.
Antinoi numifma 1 57.7.
Antipathia quid. 44.4
Antiquorum militum arma 1 7^.2^»
Antitora torx antidotum. 704.19.
Antonini CaracalU numifma. 1 3 5 • ^^*

ifp. 18.162.26.
Antoniniphilofophi numifma i ^7M'
Antenini Pij memifma 1 3 6. f o. i iP-
M7.i7-ii8. ^S.i^^.^o-^^S-^**
I y^.p.r 6o.t6
Antonius BctUfellus Jurifconf 881 7*
Antonius Gigas 3.36.610.38.630' 5^'

657.25.682.20.8r 1.30.53.
Antonius Hybris diSlus.^^ 1.18.
Anfnij Landriani embltma.iSs-S^
Antonij yOSlauij & Lepidi nurmf'^^**'
144-16*

Aut9nif Pigafettamendacium So^-
Anxur yrbs quA. 155.44.
Apcs curalueafn mutcnt.^ot-i 7
Apis Aegyptiorum regisiufignc ^^-^**
Apum «dor.i 40. 3 8. primatum hahe^f
inter infe&a. 20. 4. Jn fignis milit^^^'^
bus & flatuis fauosfngunt. 6%- 44j
ynd cum vefpis & crabrenibus inif»
citiam gerunt cum NoBua. ^49'^^

.... Apcsfylue(lres.$6$.2 4
10. Fiuiparorumpalpcbr^. 1 1 j. j6. Apiaficrauis quid.^^^-^S-S^t-i^'
Quadam cx mmimis tnaxima euadut. Apodidrafcinda ludHS.41 1.4»

^ppoll0

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

N D E X.

I

]i^p0^o AccipttfY dl^us.$ ; 49' lO'
xias dl&iis. 8 8 7. 1 7. Eius auis cur
tnntatixi:: nlgmm colorcm 72 5.1 2.
tius nmch4S.CorHO nigrnm cdercnt
dona -4it. 723.52./« Coruum muta-
rijiolm. -/2^.$ ^.Eiushicroglyphi^
cti Coruus.jz ^.$2.Cur Gryphus ei
Saccr 5 pp. 4 1.6 08. 1 4.C«r Cixruus
^8 ^.^^.Draconis habitU quandoq;
Indni^efingitnr. 3^^.46. Laeerti .
335 '^^'Lconis ibi. Currui cur Leo-
ncs iun^li. 599.41 .Cormis cius pedif
fequus,& quarc. •/i^.^j.Sjipius in
uiccipitrem transformatus.3 35.45:,

•/ipologi curfa^i 7J.41.

^poplcxiA medetur Ciconia. 5.10.

^pos auis. 5 69. 1 o. 806.3 2 . yipos Jndt
ca.^Q6.3i.*ApodcsqHA.')j3.i6*

'Apotheofts quid. 56.13.

0fippetentia can1na.61j.31.

^ppetitus homini triplexper ^quiU
cua defignatus. 69.33. «^"'^ Jlinvdii,
animantibHS natura indidit. 34.15.

%Apfephas LybitX, rcx 660.26.

ty^ptera animalia qu£. 62 6.44.

uipteraon Aufonioquid. 626.45.

^pteron Plinio quid 61^.^2.

^pulei crrdr.63 8. 1 2.

^qua c<cUtus impetrata 156. S.de ea
prouerbium . 5 47. 2 8. quanda cam
prafagiat Coruus 716. 57.717.3.

^Aqu^dutlus k CaliguU inchoatus &
aClaudiopcrfe&us. 1 46.3.1 8.

^quenfes.i^.Z,

^iquila 765. 5 5;. 766. 40. Adagia ah
ea.30. 9. aduerfus lunx plcn£ fidgo-
rcm niBat. 2 6.xj. aducrfus folis ra^
dios obtuetur.6S.3 J.pgris pullis quo
modo indulgeat. 3J'36. in acre me-
teortlogiue apparct. r 86. 1 4. cx are
fufa uhi. 2320 .pite lapide ytitur. 5 .
1 9.am ca Africani renantur. 3 2,
45 .de aUrum eius magnitudine. 63.
j^z.Altd rolansyfolisji radiosfixc in
tuens quiddcnotet.64.1. amof crgs
frolcm.3J. 50. 68.56. An cic.tran
fofftt.3 1.40.^» congregeturyvbi ca-
dauer ftt.3 5 . i o.an libcralis cenfcn^
da.40.2 3.de ca & Anferihus Pene-
Upesfomnium.') 8.25. Ems Antipa
ihiacjialijs animalibus. 44« l*
fubiaue ibidem-.cumSymphito 45.
4^. apud Danielem quid ftgnificet
453.48 ctm aquatiUbus in numifma
tibusfculpta.i6i.$3. dfuogenere
deuorari.i 1 i.i.Ardcampedibus te
nens. 1 6 0.2 2 uirgcntca. 87. j ajius
contra tauros & ccruos. 3 1 .3 5 . ci«;
Muditus.i j.ioAuguria.^ 71.25 4-
45 .60. i^.ciin augurijs primus ho"
nos datus 1 7. 5 5 . 5 7. 2 6. Augufli a-
nimamcffcrreputata.$6.2o.Aure£
hinA in tcmplo ApoUinis cdfecrata.
29'$^'tAurejiCieteris prrff^^^untur.
10. i S.extcnfts alis in longa baHtt^
fnfp^fa,^ 2 . 6. in exercitu ab aquili'

fero defcrtur. r 5 3.3 7. ab Hcrodc fu
pra templi portam cur poftta.^6. 5 2,
Jupiter cam ftbi deligit. 29. i2.pro
fignoapud Perfas 17. 46. Aufpicitt
$j.t. bellum cum zAccipitre. 295.
ij.bellatrices qu^ ^.22. Biccps
Jmperatcris proma. 9^-13' Biceps
in coronationeCaroli Qjiinti 94.82
Bicipitcm qumam famili^ hahcant
9i.& 95.cur frulpta in infignibits
Rom.Jmpcrvj94f. 3 8. Bkeps in al-re
apparuit. 186.3. ^quilacadauera,
nonguflat.^o. 4.3 5. 7. Aquila C^-
far & Ariflotclcs di&i. $2. i^.eius
caliditas myHice intcrpretata. 6 4.
2 5 .CaUitrico fe tuetur. 33.15 Carnl
uora eH.2j.i j.Centum in hecatom
bc.^6.32 .Cerebrum & cius vis. 2 4
48.79.40.ww cerui cornuaftdcns
quid denotet.j^.2 5 . Cibus. 32.28.
25.1 o.Cicnratur. S i . i o. Clangor.
33.2 o.Clypco infidens qnid porten-
dat.') 81.31 .ab ea dcnominata & c«
gnominatii. 51.29. Coitits. 35. 41.
Oua l onccpta cx coitu ^ylccipitris
dcrcUnquJttur afAmina , csrd marc
c9lH{fTitur. 3 6. 5 . Co7ifacr,rta cfi prin
cipibus iuHis 132.10. Sius cbfpeH^
falutaris fnit Dciotaro. 5 9. 43.Cor-
dis yfus jg.'^ 3.Cornix ea proiiocat.
39. 32. eius , & Cornif i<: afologus ,
J^.i 6. Coronata quidftznct.j3.36,
Coronata in triumphis. 8 5 . T i . Cor-
tios duos affligcnsquid portcndat
j 10.36. Crcdita eflfceptro 'fGuis in
fiderepropcfulmi7ia.^i.46.Cuban-
di tcmpiis quale definiatur. 36. 37.
Cum animalihus yarifs in numifma
tibus itifculpta. 1 5 4. 27. cum infe^
£fis 16 1. 46. cum plantis. 162.26.
cum ferpcntibus in numis Falifco-
rum. 161.3 o.Cur afcripta Joni. 1 5 4

43. C«r ita auari dicantur. 35. 5.
C«r cx aurea argentea fa^a.%2.2 7.
C;.'r Buboni pugne^. 50. ^j.Cur
Chriftiani cam non comedant. 80.

44. Cur m cdo locum hahcat. jj.
i S.Cur dicatur capta a tefludinc.4.1
26. Curita diBus D. lohannes 5 1»
30. Cur Nabuchodonofor.^2. 18.
Cur dicata foli 55-^ 7-^^^
BaSenecx.2$. ^S.Curfiatmcntio
h particulari arraorum traBatione ,
^^.S.Cur fulmini adiungatnr. i 3 r.
5 1 .Cur fouifacra dicatur. 155.47.
Cur d longi cfcam confpiciat.6j. 3 6
Cur erbi adie^a 1 3 ^ • 5 4. Cur fub
pedibus habeatfulmen 1 29. i g.Cur
puluerem alis colleBum in cerui ocu
losinvjciat. 64. 7.C«r reiuuenefcat.
62.47'Currex dicatur.^$ . 44. Cur
Stocffar diBa Germxnis.^o.^^.Cur
translata ad dignitatcm Rom. Jmpe
rij.94.3$.Curita Vencrcm voca-
runt Aegyptij. ^^i.^j.Cnr Vultu -
rcm oderit. 45.1 7. Dcgcnercs qua.

3 ? . T 8. DclcBus ad yenatum 127.

i.7)cUneatio.2 4. 20. Curin clypeis
dcpingercntur. 1 73. 36.;« Deluhris
pitlx ^ porticibus.Sj. 48. Dcxtrx
fcU X femper augurium 60.32. 13.
3o.T)c facrificio femora rapit.^9*
40. Differetitidi ynde petenda. 1 8.
45.«:^ aviionibus 1 09. 2 4. »J colori"
bus. 20. 14. abeffc&u fcu ingenio.
109.2 o.nobilitatc. 1 09. i j.Difficut
ter domatur.14.1 S.Dignitas ^ lau
des & cur ab ca exordiatur autor,
1 7.1 8. Dimicat cim Ciconia .45.

1 o.cum Sitta. 4 5 . 1 5 •'^ Dipfade fcr"
pentc in pe&ore morfa quid notet.
j%.6. Diffidetcum Ardea. 45.
Cum Monedulty Pica & Cornicc .
j60.4S.cum Cornicc.j39.2S. Ctir
quandoque vna, qumdoque plurcs
ponanturinclypeis.94- 1 o.Dijs con-
facrata 5 5 5 8. diuim honores at-
tributi.^6.4S.ciMS docilitas.3 1. 42.
Dudi in numifmate quodam. 139.^1
Du£ figniferorum Aquilis infiden-
tes. 60. 5 7. Duj^in vcxiUis argcn-
teisfedentes ea diUcerabant. 1 5 3.6,
Dua Romulo apparcntes impcrium
portcndunt.%S. 6. 'Duos Cornos af-
fligcns quii portcndat. 6 1 .^.Dupli-
ci pr^xflat ingeni^ fignificationc 31.
15./« Dryinam fcrpcntcm excande-
ft it. 42.34. Emhlem.tta j2.41.abea
enutritus Ptolomms Soter. 48. 30.
tius efus cur in lcge prohibitus. 66.
9 Etymum.23.2 j.expanfii alis mar
morea.19. 5 4. expanfis alisfulmen
pcdibus lercm in numifmate parua
areo. 1 5 8. ^ 6 . c5 c.wmefcunt omnes
aucs J,.^elquale 2 4. So.So.^.
cius fercub fi xa. 1 5 5 • 5 5 • Fcjiinans
ad comcdcndum quid fignet.6 5.57.
Fimi -vfHS 80. 2 7. Fortitndo qualis.

2 ^.^^.Fulmim no tagi qui myflici
intcUigatur. 63.13 .gencrofitas 39.1,
emsgenera a vcteribus cognita 108

3 8.>FuVst/ tur di&e.2 1 6.2j.gufius
qualis-2.j.4.Liberafitas.40.i 2. ha.'
litus peflifer.2$.4' hcpatis ufus.So,
3.hieroglyphica.jo^2 4. in cis yarijn
ifignificattones. 70.5 7. hifiorica 48.
10. inhofpitcmmmanis eft.34.^6.
impetu yolans quid fignificct.6^.
j[6. cU inammatis in numifmatibus
infculpta. 163. 42.incubatus.36. 1 9,
incubantibusyngucs fubuertimur .
36.3%. ingenium. 30. 33. inimicA^
maxime fcrpentibus.66.3 j.eiusinfi
gni , cuius coloris fHcrint multi rfi .
83-34. infigne cfl rnukarum natio^
num. 85.26 .multorum turorkm JUu
^rium. 85.31. Romancrum. 3.22,
intcr infigma Romani Jmperij.S94'
3o.ciusinfignc fuit fcmpcr nobile .
81.36. infigne marmorcum in tro-
phxo quodam 83.10. curn infigni.
busmilitariban numifmatib. 138.1.

ffff 3 'i^t^

I N D E X.

hter AmhuUnitm vngues contrahens
ejiiid pgmficet. 70. 22. snteraflra rcla-
ta. rp. 2 7. inter aucs gcrcrc eam nobi^
lc efi 1 80. $6. mteraufpieatas. 15.58.
hitcr dlurnas aues primatum^ obtinct.
j o 2 .2 6. intcr pracipua figna militaria
erat. 148. 24. inter quatuor ayiimalia
propcDeifcdcm quid fignificet.6 4.20.
intcr figna militaria connumerata.i 5 5 .
42 . Joui attribttta 1 9. 3 8. iuucntus
^uomodo rcnouetur. 68. i.cum Lcone
quid repra^fcntet. 73 . 2 Z.dc Liberalita'
tcu^uiccnna opinio. 40. ^oJibido. 2 5.
47-5^'3-^^"S«<«'>!/'«^- 79' So.locuplcs
^UiB. 84. 2 1 . magica arte cicurata 52.
'io.maonaperfpicacia. 26. 2^.magnA
quidmyflicL' 6^.2$.magnitudo qua 2 $

2 8. maribus fk^nclU puUhriores &
maiores 2 7. ^o.marmorea. 19.20.1 6 S.

3 4^' ? . I p. I ^ 8. 4 / . mas cMarti com-
paratur. 35. 52. maximc boues abri-
picntcs.6o^. 40. maxima dignitas. 8 8.
3 o. in armis p i . 5 7. maximLfuas fpc-
cies pcrmifcet.3 mcmbra expor-
rc&a quid myfiice fignificet.^s.S 4-^^^'-
ra in volatupernicitas.2g.46.in monc-
tis imperialium ciuitatum 1 6p.^ y.mo-
m. 3 o. 3 3 . moralia. 6p.2o. tnultiuaga
dicitur. 1 9-4^.multiuora.2 7. i p.in mul
tis numifmatibus fculpta. i S.^^.multi-
ptex vfus. indc . myflica. 63.1.
natura ignita. 60S.22 .ncruorum vfus.
y9'29'nidus.2 $.2$.nidum non mutat.
c 8. 5 4 .nigram in armis habcntes.9 8. 3
nigra fulmen aurcum vnguibus tencns
quid denotet. 75.21. nobiHs. i r 0.2 5.
nobiliffima cur in infignibus pofita.94.
y.nominis xquiuoca. 20.28. non bibit,
^$.2 2.noncaptatmufcas. 3p. 48.«ow
conucnit cum Gruibus. 45.1. non por-
tendit impcrium. 5 7.7 in nubihus. 1 9.
52. ^o. ic.nulUfcrtfunt in Scythia,
2 8. 5 4 i» numifmatibus Jouem fignifi-
cat. 128. 5 3 . o/?o ^quilarum aufpi-
cium quid portcnderit. 60. ^^.'oculos
ad folem dirigit.2 6.5 7. odoratus qualis

2 7. 1 .omnia oecifi comcdii.^^.^^.om-
nium auium viuacijfma. ij. ^y.offa
quaUa.2 4. 5 6.eoru rfus 79-32. odium
cumpaucishibet 4$. 46. paucijjmis
rnorbis obnoxia cfi. 40. 1 4. pcllisvfus
& vis. 5 . 1 3 .7P. 2 5 .pcnn£ 2 4. 5 7. ca-
rum amifsio quid denotct.6^.4. ^is an*
tiquifc ornabant. 8 7. 43 . earum conta*
gium in aliaspcnnas.^^.j.^^. 50.72.
1 9.60S.2 4. pcrfe&a omnes hahetfen-

fus. 2 7. 2 2 . pcruicacia .881.15. P^di-
bus oliux ramumfcrcns.y^.^^ . pcdum
cius vfus. 79. 3 8. pictns crga parcntes.

p. 47.;7r^r^.t.4o. ^o.pr^epes. 5 7. 5 .pra^
fagiendi vis qniedam incfi. g 7 2 p. pro-
lcrn voUndi potcntcm nidopelllt. 701.

3 4. propriurn voUndi tcmpus. 30. 20.
proucrbium. 3p. 50. cumpucro amor
49'5'pt*^na.40. 4C.41. ^^.cumqua-
drupe&Ms.i'j.49.cumCciuis 42.29,

cumtauris 42. 24. cum j^ccipitrihus.
45.15 u4cfalone p 5 5 .5 ?i-
frf , Cornicc & Gracculo. 781 . i.
Sitta aue.S$ 4.20. $o.cum dracone.41 .
3 2.f«w vipcra.43. 44'pttUos degenc'
res abijciens quid myfiice fignificet.66.

2 5 ./>«//i quandoque tcmi nido exempti.

3 6.2 6.quandoquc cfcam appetunt. 3 8.
3 2.pullos vtportct. 3 7. 2 2. /'^'rr/^i »a-
minis amans.^S. 2 8. animalia ve-
netur.3 4.2 9.& inde.quA cadauerape*
tat. 2 7. 1 o. qu£ dicfereno apparuit ex-
panfis alis. r S6. ^2.qua no cUngat.j 3.
5 o.qui£ fpuriay& qudi legitima.3 7. 1 8.
(^«^ fanguine magis abundent .25.30.
f « /«p<t quadoq; coh'unt.l6.j. quadoq-^
hibit 3 6 1 .48.<7«^J <?«« maxime infei-
tur.T; 4.9 8. ^«i myfiicd diccndi. 63.11.
qui di&i apud Aegyptios. 53.15. cum
quihus u4ctipitribus pugnct. 45. 15.
cum quibus animalibus dimicct. 45.7.
quid experiatur antequam pullos cnu-
triat. 3 7.6. quid dcnotet in t^umifmati-
bus. I2p. 10. quomodo diftinguatur a.
Fulturc.i 12.38. quomodo educet fuos
legitimos foetus. 3-/. 22. quomodo exa-
6iius videat quam homo. 25.56. quo-
niodo fcetus gradiufculos afluefaciat ad
cibum qu/nrcndum. 3S. 10. quomodo a
fugo prohibcatur. 33.8. quomodo fuga
moliri cognofcatur.^^.i^.quomodo Ger
mams di&a.^^. i-S. quomodo intcrfe
differant. 1 0S.3 6. ab ea quomodo libe-
ratus yiriftomcnes. 48. 40. quomoda
perdomanda ftnt. 32.2. quomodo pra-
dam ohferuet.4 1 .6. contra eam quomo
do fc dcfendant Anfcrcs.^^.j. quomo-
dofcne6lam mutet.46-2 2.quomodo ad
yoUtum fuos fostus inflituat.3 7.41.CU
quot animalibus habcat antipathiam .
4 4.4.quot oua excludat. 36.20. in ra-
dicefilicis incifa. 168.45. ^'^^^ ^^P'^
ccf omnes difidcnt. 45. 20. religionis
caufa fcruabatur in tcmplo.Si. 40. rc-
nouatio cius quid denotct.yo. i p.Rhodi
nunqua confpcfiiS. 3 3. 2.Romana fum*
mis hafia infiflcbat.S 2.3 3. roflruadun-
cum quid denotet. 6S. ^S.roflri curui-
tas quam noxam infcrat. 4y.30.quan-
do incuruatur.3 5. 41. pucrum d pluuia
defcndens.49. 5 o.infacris Ittteris quid
fignet. 63.i^.proprijspcnnis. 79. 20,
fanguinem Umbit. 35.35. fanguis cius
qualis 2 4. 5 5 .vfus.79.3 7. eius & Sca-
rabaiapologus. 78. 47. eorum odium.
45-1 4'de cis prouerhium 7p. 1 3 .5"^ ul-
pta quoufque peruenerunt Romano^ co-
pi£ S3.1S. Sedcs eius & locus 28.1.
Scnc^ia. 47. 46. 3 7. Septcmin caflris
Pompei. 15.45 fiptcm quamdoquc ex-
chifji.36. 2 6. ab ea feruatus AgricoU *
49. 2 4.fcruat Hclcna. 4S. 5 S.infantcm
49.33.Falcriam virginem.^^.^Sexus
eius 2 7.2 6.fi fucrint in inftgnilu^ phs
quam fcdecim,quomodo fmt exprimen'
ddi.10y.33 .Si ad folcm ni^ict quid de-

notet.j 4-4^- mcdcU caufa quandoque
bibit aquam.3 5.^6. 5";^«/ dignitas aqui
U.S ? .^.Simplicitcr in numifrnatc fcnl'
pta. 1 64. 49. in Solcm intentos firo^jf
tencns oculos quid notct. 75.10. Solc'
bantinfutispingi 604. 40. SQlitariA
naturx efl. 75 1 .9 Spuriumgentts.i 1 6.
2 5 . Stercus quale 25. 2p. Sturnorut»
turmam inuadit. 42.15. Subtraxit pO'
ma hcfperidum. 1 84. 30. Foraciflim^
jpromethci iecur cxcdcntis fymbolum»
72.56 Synonima. 23.2 j.Tfperiesfen
craf1s.2y2S.46. 4.Tcmperantia. 40.3 •
Tcncns oculos intcntos in foli quid dc'
notetj4-3 5 .Terraru dominatianemfi'
gnat. 63.23 .Tertiari 'eius.^^S.i o.Te'
fiiculoru vfus. 80. i S.cum Trochylo p»
gna 44.49- ybi coloribusvarijs&pe^^
nis lucidijjtmis pcrornata. 28. 5 1.
grandiorcs &fcrociores.iS.4y 4^-
uelocem inter volatilia appellat Pinda*
rus. 2p. 2 5. Feloxintervolucres 765.
50. Fcnatusypugnaypr^da. 40.40.4«^
Vcnandtm quomodomanibus gcflar^
da. 32.20. cius Fentriculus 470. 32^
Vcntorum nuncia quando dicitur.9.^ 4
Vcfciturfcrpentibus. 4 4. p. Vi^rix dc-
uorat deui^am. 3 5 .6.Vi5ius.3 4. r . eiuS
in virgincm mirus amor.^S. 20. rif^s-
2 5 . 4 r .6 5 .2 o, myflice quid 64.2 7.63»
S.quomodo corrumpatur. 47. 2 7. Vlti9
aducrfus inuadentcs fatusfuos 39-^^;
Vna in quauis lcgione. 153.2 S.Vnde df
^4.2^45.54 26.Vnguisvfus. 80. 32»
de voUtu proucrbium.30. 1 p. VoUtui .
2 p. I .Vox 33.20. myfiice quid 64. 5
v4'T5;H«f . I p. 5 o. Vfus in cibis . 80.
4 1 . i» clypcis . 8 5 . ; 7. i« dicbus feflis*
1 85. r i.infunmfibus 5 5. 3 5. 56. 7»
in infignibus & imaghiibus. S1.30.i1t'
armis vulgb di6iis.SS. i^.in medicina»
7p.2 2 . in monctis. 1 68,5 c. in ycnatiu
Si. 3.in veflimentis. 8 7. 40. in vanis
cthnicorum facris.^ ^30, Vulturem pe^
dibustenens. 160. 23. eius&rulpi^
colloquium.77.4y
jiquila alba.Sj.^.cius hifloria.23 ^*^^
.AquilaAnitaria.246.26.
AquiU Aquilonaris vt oua in pcllcvul*:

pis fouct.233.24..
AquiU Aficria fiucfleUaris. 336.42.
Aquila Aureafeufulua 1 10. 5.37. rP7*
45.881.32 .propria fuit Jouis. 127-2$'
AquiU BefLoniana in numifmMc paru^

fiulptai^iy^y
Aquila Barbata 1 2 2 ,2 6.2 2 3. i
AquiUClanga.i2 4.i$.
Aquila Conocida Hifpanis.i^.^ J.
Aquila Subrutila. 1 1 0.3 7.
Aquila Heteropos.2 32.46.
Aquila Lcporaria. i p 7.5 o.
AquiliValeria.i 97-47»
Aquila Vulturina 2 1 6. 2 r .2 3 5»? 7- * y '
t w oeT c r /.;«f -»rij{ &o.jo.Jnfe*

2 5.881.5 j.ciusfimi vfus S0.30.Jnfe*
quiturcadaucra.3$.\6. ^ ^
yiQuiU maior & minor Afauritania Tm
gitdu^t.

I N D E X.

-^qtiilamanna. i Sy.^y.eamhorrentCo*

-^^uiU maxims boucs abriplcntcs. 60^»

Ao.earnm hifloria.2$.2i,
^quiU Ornithologi defcriptio. 1 1 ^.4^.
^quiU Paluflris credit<e caput , & tibU

& corum defiriptio.S 8 1.41.
^qMlapulla.i^y.^^,
'^V^i^aruffa.i 10.^ $,
^quUa vrbs Fcjiinorum. 2 2. 5 S. TufiU
i 3 ■ l-Cataloni£. 22.$ S.Fluuius cius no
fninis. 53.2 S.Trcs infuU ita vocata. 2 5
9'herba.2 i.^o.Lapis.i 6S.^6.Hgnum.
a 1.5 :j,pi/-t;V.2 1.28.3 1.
^(juiU Tontius Hxbreus. 20.50. j S.tri'
bunus. 21.25. prafe^us u4lexandrii£.
^i.2o.rhetor cclebris.zi.2 1.
«rf ^quiUs locus apud Paufaniam.2 5.14
^quiUrialocus.$^.2S.
^quilafter fpuria jiquiU cft, 2 2 7,2 8./>i-

fcibus vefiitur.2 2 7. 2 J,
^quiUta 54.10.
'^quileia vrbs.$4.$o.
•^quilcxquid.^^.22.
-^quillfir.^ 5 .2 r.i 42.24.8^.30. S7.57.
•^quilm^ herba feminis vis.yp.^y.
^dqmllnus quid fignifilet.') 5.12.
•^iquiiini naft nobilitas 55.14»
.^quiUnuspro rapaci.$ 5.1 8.
yiquiUnifieleti icon.i 22.notarum expli"

catio.12^.1,
^quilin^ vita brems defiriptlo.^2.40»
^quilina vnguU.$ $.1 8.
^quilius.^^.^p.

^quilo Tte.2 3.5.54.3 ^.5o.^//4.5 J. J.
W ^ uilonia vrbs. 55.10.
»Aquilus color.i 3 .4P.5 4.2 4'/^?a'' 2 2 »5 o.
«^r fortem fignijicat. 53.23.
-^rabes vt cinnamomu coUigant.S2$. 22.
0^rabic£ aucs qu£ 62 2.53.
i^rachms puelU certamen cum UHinerua

deUnificio.$$^.^2.
>^^andi tempus indlcatum.^2 4. 1 4»
'^'^baquid.^op.^. ,
Morum faUu. i^j/ j. i 4. ««^ hiUoruLa

491.50,

yfrchicpifiopl Molphi Scouucnbergl in^
fignc.99.11.

*^rchimedis ingcnium.Ji $.26,

^rchilochuspoetaaquo occifus.CSy.lJ»

'^fchippe Buboni afsimtdata, 5 x 2.45.

^^chite5iur£ vtilttasab auibu5.^.i.

^rcuUaucsqu£.i$.42.

^^dea cancro ftbi mcdetur. 5. 2 1. adeius
yenatu in^itutio. 448.1 ^.d^ifsidct cum
'^quiU.^$.S.Feram&liberam vt yc^
^ctur. Falco. 448. 20. earum vcnatio
301.45.2pp.25 .mirabilis pifcatio. ip 4
^S-carnm pernicitas.'^ 4. i ^.Quomodo
P^4agianttempeBates &pluuias. 1 1.

Quomodo cas Falco infequatur.
447. 2 2. Quomodo cas capiantFalco-
peregrim.^66.S.v^rdea afieriaft'
^c SiclUris iio.i7.2o5.i($.33(J.43»

.Ardca pella. 205.15 .Py^^tr^of. 205.14.
^rdeoU amicitia cum Cornice.j^P'^^*
uirdeoU quid. r 1 o. 1 6.
u^rdoUtum animal 2 5 1 . 1 1.
.^rgcntum.j')^.^.
u4rgonauis.yj6.^2.
^rictcs & agnos adhuc fpirantes in ci-
bum pullis fuis j4quiU exhibet.3 7-3 3*
jirimafpi vnoculi. 6o2.$2.eorum cHgry-

phibuspugna.606.2^,
.Arifld atiima Corui cffigie. 71 5. 34. </tf
€0 uipolUnis iuditium. 715.37. varia
forma & facinora.-j 1 5.40.
Ari^\omenis Clypeus.S6.26.
AriBomenes quomodoah Aquda libera'

tus.4S.40.
Ariftotimi Slcorum Tyranni exitijfignum
62.1S.

Ari^oteles correBus.2 46.2 oSrror 126,
2 S.4oo.44.Dilucidatus 194. 1 4.5 42
4. AquiUrum gencra confundit. 108.
5" I 'negHgentia.4 15.17. recomillatus ,
41 7.5

Arma amygdaUta. 1 79.47. Armorti co^
lores.Q 2.51 .nigertolor nobilis. p 2 . 5 5,
coniun6la cum nominibus an nobiliora
ijs,quainomina abijs diuerfa habent
92.i.curdataa principibus. 90.^. Di-
gnitas.go.2 1 .Diucrfitas. 1 79.2 6. 44.
Florcs in ij^vexilU & alia ciufmodi an
nobiliora animatis.91.^ 8. Honos 1 70.
1 5 . 1 7P. i o.iSo.47.Jncorrupta qui fcr»
uent. 90. 5 o. Inquartata qu<& 1 7^.47«
inmagno pretioapud Gallos. po. 55.
Marionum in ftgillo inucnta. 203.3(5.
dc nobilitate eorum opiniopropria. 9 1.
49.dc cadem dubitationcs.fi.^o.non
tranfiunt ad fideicommiflarium . po.
48. nunquid in cis rcs animat£ , qua?n
inanim.it^ nobiliorcs. p r.3 5. Soru ori'
go. r 7p. 1 1 .priuilcgia. 90. 3 ^.proprie-
tas corum ad affines non tranftt.^o,
^S.Qiue Uudentur. 1 80. 1 7. Quji no-
hiliora.9 1.2 1.92. 10. Quandoadpo-
Hcros drfcendHnt& quando non 1 79.
2 8. Qui cis priucntur.90.4y.cum qui'
bus fi-pcliantur & quare.9 1 . i ^.quibus
modis ea acqtfirant familis 92, 27.
Qmbtis dabatur. 8p. 54'Quomodoad
a^nes tranftunt.90.2S.Quomodo eli-
genda. 93.7. Qmmodo (unmalia in eis
pingcnda. 92.56. Scaccata qU(S 1 79.
4t6.SculpturA corum&figura.92.^ 2.
Si duo cadem habucrint quis prjcfcrcn-
dus.9 1.2 7.;« tcmplisfufpenfa. 176.11,
^•^.Farictas corum vnde. 1 80. yfus
antiquifsimus 1 77.1
Armcria fccunda quid.y^S-s 8.
Amc cur in CMoncdula mutata. 773 . 2 o.
Arnoldus vnde di£ius. 53.2 6.quid. 53.16
Arnulphi ctymum. 53.19-25 Francorum
rex ita di6ius.$^.iS.vnde di^us.2 3.56
Arodicum animai 2 5 i.i i.
Aromatarij typus. 83 5 .40.
Arpa qmd.^\o9.6.
Arquati4fmQrbus.S$o.^(x

Arif Lacedamonhru regis mftgne.S$.26
Arsquomodo deprehendatur artc. 74.8.

quando ncglcola.i 66.^2.
Arfinicum di&um AquUa.2 2.2 1. Aqui*
U propinatum libidincm cius extin*
^«if.33.10.
Artaxerfts inftgnc rcgium. S2.9.
ad Arthritidcm. 261.5.
ad eArticulorum dolores. 40 7.2 p.
Artificum arma. 1 7P.3 7.
Arurulo.S-^ 4.2 6.

eyirundimm Indicarum copia 707. 33,
Afdrubalis clypeus. 1 74.P.
Aftani nohllcs qui. S9. 5 o.

Aftnus horret ^canthidcm 3$^. 46.de
€0prQuerbium.7$4.4^.pras cxtcris ant
mantibus magnas habet auricuUs 427
7. Silcno dicatus d Hulta antiquitatc,
724.53 .Coruo aduerfatur. 70 5 . 2 o.

^y?o.7.2 4.5 o 1 .4.5 06. 2 5 . 5 2 1 .5 3.707.
2.« attribuiturfaltatio.$o6.^$.in cly"
pcoRomanorumdepi&us.$29.4^.Fa'
bulofa.S 29.49.locus€tnidus.$2 7.49.
Ociili anatome. 527. ^o.Quomodoi
JSlo^ua difjcrat.$ 22.41. Romanorum
inftgne cH. 5 2 9. 42. Synonma.^ 2 0.40
PyrdcdiBusf $20,40. $26.4.

Afto Bcllonij. 5 o6.^6.eius dcfcriptio.$ 2 5
3 o.Fuluiforma.$ 2 $.9.A4aior.$ 21.55
NoHratis primi defiriptio.$ 22.46.

Afparagus fylueSiris aducrfatur v^ccipi^
tri.29$.4i.

AfiaUphon.$ri4,-^4,

AfiaUphus in Bubonem mutatus 5 1 2.5 5
51P.28.

A!falonJlberto.'i$ 4.4$.

Afiaria quid.i 69.^2.

AJfentatorcs Harpyis comparati.619.^ 8.

Afsisquid i6g.-^4.

JjUcuspro cancro vulgopi5lus.i66.i^.

AHcrAtticus.$i$.^u

tAHeria Cci filia a Joue adamata. 1 9.2 3.

tAHcrias eAccipiter . 2 8 r . 5 o. 5 ^ 7. i o.

393.7. HiHoria 3 3 6. 2 2 .cr indc.
^Hcrias Acgyptiaca.ii6^.4$.
AHerifcus fecudu Pindaru quid.742.46,
adtAsihma.$iS.24.
^Horquid.2Si.^$.
AHorellus Carcani.$^9-7
AHorgios.2sS.6.

AHri imago quot Hellis conHet.22.Y.
^/iHronomia quam vtilitatcm perciplat

ab Omithologia.$.$2.

^/««/.280.42.336.52.342.45,
AHurcs tAlpini qui.$ 3 8.3 6.;» Armenia

&Perfia prjiferuntur omnibus Acci"

pitribus.iiS. 17.
AHuris dcfcriptio.^^7.20.
AHurum feu eAccipitrum StelUriorum

diffcrentia.'^ ^7.1$.
AHurum diflcrentia penes colores . 3 39.

1 4.anatura.-^-^y.46,
jiftur dimidiatus quid.^S 8. i
Afluris etymum.3 37'7-S39'S^'
Aftur Falco.3 93.6.CaUbri.S3 8.39. Ger^

Wd»i33«-4^-'^'^}'""'33S-27-32-
Afturum

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

I N D E X.

^^uris maioris laHdabilis forma. 33^,
21.

fjliaris & fjiminA difcrimcn .3 3 7. 42.

Minorum bonitatis fignd. 3 3 p. 3 o.

Paucicapi 3 3 8. 3. Pulcherrimi qui.

9 q 7. 5 5. qui damncntur. 3 3p. 3 4.

iliiimodo ab alijs uiccipitrihus di^

fcrepent.^-^y.iC.
'Ajlures SardinotA 338.25:. Sarmatici.

3 3 8.5 i.Tcrtiarif qui prajient. 337.

^flutior eoccyge quis dscatur. 42 6./, r .
JD.Athanafii prafa^ium d roceCorni.

693-13-
^thenxi.^ 20.30.

^thcnienfcs quot locis^ l^^uam dc-

piHgcrcnt.<)S2.^6.
^ttiU Hunnorum rexAfcurem in Inft

gnifidea & f ilco portabat. 342.26
Auari ylquiUComparan.yo.i i . Bn-

boni 518. i6.duunturfii:-iaspc:ti.

611.36. Gryphis comparati . 607.

2i.'JMonedulis.-j-j2.^6.
jiuaritla Harpyiarum exemplo deft^

gni-ta.619.1-j.
%/!utupcs quibus auibiis potijjmum

■vtantur.4. 5 quomodo ex jiquiU

qusjluwfibi parent.S 1.3.
jiucupij & generationis comparatio ,

300.50.

%Aucupvj 1S(o5iu(3e injirumcnta qua,

5 5 1 .3 eo nuUum animal firu^uO'-

fuis Accipitre.^^-^.^.
'jiucntini Herculisfilijarma. 93.2 7.
jiucrrois opinio de perjpicacia Aquila

rumreJutata.i^.S3.
jiugurpro aufpice. 1 2.39. honorapud

Romanos.!^. 'yc.rudedicatur.ii,

36.

uiugurium honum & felix. r 3. ^o.ad
Cac odxrnoncm rcfercnda. 5 7. 1 8.
Caduca i i.^S.ex quibus auibus no
licerctcaptarc.i 4. 4p.infaujium ex
quihus auibtis PJauto.S^o.^ i.Cap
tantcs ea fcdehant. 1 4.3 z.Cliuia qu^
1 2.4j.CoacIa. 12.5 j.Contraria 1 5
5 ^Mcrjfa ab Sthnicis.i 5.40. a Cice
ronc.1yi3.FauJia.13.20. $7. 21.
corum gencra. 12. 40. abH etrufca
difdpHna.ii.ii. Honoratius prius
quampojlcrius. 13. 10. ciusidola*
tria detcjianda. 15.27. JmperAtiu4,
li.i^lnfaujium quid.j09.30.In'
felicia ab Aquila. 61.50. Jnuentor
corum ddtmon cji.i$. 30. libcrum
quod. 12.58./« magno honore habi'
t4.i$.24.0blatiua i ^.^^.Piacula'
ria. I a .4 1 . funt plena mcndacijs &
fallacijs. 1 6. 30. eorum prsfcs Aqui-
/^.35.24. quid propriefit. 12.30.
qHodbomm<irquodmalum 13.43
VAnitas eorum reicCia. 16.12 .[Vndc
diftum. 12.35. eorum pcritiJlimHS
Ticusfuit.S36.1J.
AugHrandi modi. 1 2.4^.

Augurari quibus & quando prohibh

tunt 14.44.
Auguraculum quid. 1 4. 1 8.
Augufiina Piumbina 1 87.40.
Augujlo Aquilapanemeripuit & rC'
jiituit. 5 7.45 .eius contra Antonium
& Lepidum yiCloria fignum. 61.3.
ciusnumifma 131. 16. 133.48.134.
ao.144. 35.147. 30. 56. 160. 27.
1 61.1 p.i 6 3. 4S.1 6 4. 4p.quomodo
ei dHodecim Vulturcs yifi. 2 5 7. 1 6.
%4uis Acthiopica. So 4.1 S.Alba auis
qua.l 7. 1 6. Anim& hominum crc-
dita 733. ^'i.^Apummagnitudine
aues.6 55.45. Aquilam auis figiifi"
cat.2 7.4yAquiHs fimilcs fi-d maio-
rcs.6o3. $j. Aquatic£ in morbis
ytuntuy fideritide herba.^.z^.Auis
tArabica.S 34.^0. auara. 471. 47.
Aucrnix. 851.53. Augurale^ qu^o,
2 4.42. BiXCchica. 863. g.Campc-
ftrcs.43 o. 5 1 . Culinari^ arti ytilcs ,
^.^-^o.Detat^ qux 2 1 ^.lo.Diuerfo-
rum colorum T/?i.65 5. 45. Diurn^
curno&Hrnasodcrint. 5 1 4.44. Fa-
bri\cHr di&f ^.j.dc Fabnlofis cur au
thor cgcrit. 5P9.20. Frugilcgx acu^
mine ro^iri grana collignnt.63 9. 1 1 .
Craucs cur Jacundx . 296. 2 2. /«-
dicarum plumiz ad texendas yarias
figuras deHinat£. 3.32. ad infgnia
illujiriufn hominum transLitdi.3.20
Lacuslrium prizfagia.9.2 6. lignipe-
ttH.S 4S.22. Linguam latam kabcn^
tcs funtaptix. adfcrmonem imitan-
dum. 690. 4. locujiis vcfcens qu£,
619.2 Maiorcs qua 43o.54./l<f<t
rinarum prafagia.p. 4 1 . Mcdi^ na-
turs auium hijioria. 571. Aiorbi vn
de cognofcantur, 449. 6. Morbof<z
non faciebant augurium. 1 4.5 o.
rum nobilitas in armis.9 1 .$o.No5li
coUqu£.^ 43.^6.
^Z^fiurnoi cur intcrdiuagre ccmant.
501. No6iurnarum cxterna dcfcri^
ptio 501.13. Cur no&H yolcnt.$ o i
2 5 Digiti carum quales. 5 o i . i p. C4
rum genus maius & minus cJl.$oi,
S.locus.^ 02. 3. qu£ ne^urna dican-
tur. 5 00. 2 3. quadam funt aduncis
ynguibuSy$ 00. $yquaHdo optime
cemant & ad paHum eant. 501.57
No6iurna auis quid apud Hefy-
chium. 505. 43. Spccies quot apud
yetcres.^00.3 o.Synonima. 5 00.3 7.
Vi6lus & rapina, 502.1 o.yifus 501
2 5.^1 Voce di^x funt 5 00.3 8.
Auis non auis. 572.24.56.
AHisnouaTlinijqudi.jg6.20.
Aues HonulU imperfc6los ^ cacospa

riuntfa:tus.j3S. 44.
Auis noui 0rbis.j96.34,
Auis Dci. S06.2S.S0j. 3$ .Taradift
806.17.

Aucs nunquid pretioftores fintquadru
fcdibus in armis.9 1. ^S.omnc genus

proplumatUiopere coficiendoapui
Mexicanos ucditur. 655.52. Ojicti
dut nobis multa platarugencra.$aS

Auisparafita & imitatrix.$2 8. 1 6«

AHisparua'TUnijquid.3$$.6.

Auis perfbrans Arborcs. 83 6. 1 2.

Aues pejic corripiuntur.So i .9.

tAues piClurat^ in Jndiaut Tfittact
636.36.

Auium pietas crga Scmiramidc. 6.22«
ex carum plumis varia contexta op^
ra.6$6. 1 2. Cur prafagiant. 9' 3^*
Frxfagiuntnon iffdcm ftgnis&^^
tis.9. 2 3 .pugnantes ftbi 8 5 4'4P-f^^
fcdem mutarc folcant caloris autfn
goris ratione:^ . 2 j.qu£ medicamen'
ta hominibus ojiendcrint. 10. qti^
aduenandum injiitui poffunt^oU
1 j.qH£dam placid£ , qu^dam f^^
natur£.i4.i 2.qu£nam Strixdicet^
«/4.565.2 o.Quauis habet fna pr^'
fagia ad fua debita tempora.4i4'
Quafnam vcnctur Lanarius. ^9°*
1 5 .Rapaces ditmm quf.j.2 ^.Fil'^^
ad yenatum injiituunt.6.4 1 . earit^
yentricuhis. 485. 40. Terrejirii*^
pr£fagia.9.4 2 . Titij auis qu£. ^3°'
j^i.Tumultuofdi & clamof£ J^^
4j.Vcnatrix quanam.^ 8c. 1 6.^1^1'
dis auis qu£. 6 3 5 . 1 7. 6 3 7. 1 6.r<Jjf ^
yariit: funtypro diuerfis earum S^'
£libus.j4$.6.Vnopede plano.altdf*
fiJio.i9i.S.

Auictd£ minutijfim£in Jndia cQlor^'
varictate pr£dit£.63 ^»3

Auiarij defiriptio.3 1 2.43.

Auicida.209.42.

Auorc>iaquid.32i.$3, ^ -

Aureliantis Jmp.ab Aquila i cunisp^'
latus.') j. 40.

L. Aurelij yerinumifmata.i^S'^^'

Aureauis.6S9.24.

ad Aurium dolorem.2 22.10«

-/^«ric«/4. 5 20.44,

cum Auro Accipiter fjmpatliatnP^f
bct2 96.S.citis gcnc.-tioms pr^^^f
pua caHfa.6cS. 1 7. a Gryphibus ef'
fofsuqh'alefuerit.6o6.2o.fntcronf
niamctaiJa perfcCiiffimum eji. J^^
4$.Scythic.um fiuc Jndicum- ^'^^*

44. j

Auripigmcntu FciJco di5Jum. 4^9- 5 '
Aufpicia dextera qu£. 1 3 . i . ,^
tAtifpieia minoralicet priora mat^*
buscedunt.j4^.3$. ^ ^ .
Aufpicato ominefiehant omnia m «"^'^

lO'i^'3' . ^,^,

eAufpicium pullarlus mcntitus. 7»

5 6.ftnijirum quod, 13.2.
^ujiur. 393.6. _ ^ 4^

Authorescur f£pius vnl potitf^ ^^\a

altcri fpecici qucdd afcribat. 2 ^**^^^
Autumni nuncia eji Ficedula.^'^^'^
A7idaphyfiologo.^Sj.49'AS'
tAxoresinfuU.32 4.1. /: Ai9
AT^nctij cur Cofuos fequatHr 69 •

I N D E X.

B

JJ^acclms primus Imp.-rSi.ii
S ®5 ^4cWi4 rcgio. 601. 3 o.
^*w3J^^4Cf/>i/i</^j Graccnlus di£tus
TMi.

«^f cAo A^o/f?«4 inuifa. f ^ 2. f 5 . PicA /4-

ei^ cur.ySi. 10.
^aculus in quo No&uagcfiatur. 5 ^ 1.4,
^adenftum comitis mors. 7 05?. 3 d.

^alarisherba 3x4.44.
^albufardus Anglorum.i i o.j 2.
Mari4/7(?r/;4.3 24.43.
Balneum quandoque connenit %/iccipi-

tri.:^i6.\6.
Balrica fulphurca d Fulturihus nomen

habcntia. 1^4.1^.
^iilfamum.Si^^.^.
£amberg£ yrbis infignf. 181.7.
£^da in armis. 1 7 9.4 1 .in militia.S y . z f »
Bans cqucs SStcphani.6-/ o.S.
^apti^lx Mantuani error. Sxi).2..
Baratrumlocus^in quofontcs detincban-

tur.6S7.49'
iarbas ^ccipitcr dicitur.i 80.^ 8.
l^arba cur fenex ftalis dicatur. <)79'i 9-
Barba cana fcnis. 385.15 .Grifa. 385.15.
Barba exa&e reprafentat yiiusfub mcn^

toHaimi. 117.17.
^arbaianm quid.^ 3
^4rW<i^irfi.4i3.27.
Bardiacus.^i i.i.
jBardi quinam ftnt.^ 1 1 . 1 1 .
^ drrfoc«c«//«5.4 1 o. 5 (3.4 II .lo.
Barg£i vulturibus mortuos obijciuntde^

uorandos in bello.170.40.
^arilU famili^ infigne. 6 1 0.7-
Baronis deTrimtatefymbolHm.S^i.^o,
^afiliusLM^cedo quomodoreinum ob-

tinuerit.91'^'
:BafiUfcus tali iaBus.i 3 7-4 3 •
Jiataui qUo Cornices abigant.y 52.53
JBatus Cuculus di^m.4 11.19-
3eccariorum Germanix& ItaU<&oniOy

Crinfignia.ioi'1 j.&ind<L^^
Xeccajfe marina GalL^y ^4 3 •
BellonaDea.i^i^.4.
icUonij crror.j 24.40. 5 5 .1 1 4. 4 5 . ^ (^4^
373.47. 467-3 5'47i.f7-47i.^-

5^7.27.T75>-i»67T-3<5-7?i- 10.357.

7<J<j.^8.i4.770'30'47'77i'i7-8i<?

26.834.44-^f^i4-
^elli & famis ftgnum. 5 M • 3 f •
^eU9fellietymon.SSuiS.
^eUi futuri fignum. 76^.^9- Qumodo^

f^ultures id prdtfagiant. 2 3 6. i .
^''Benedifli corpus repertum ab aqtula^

49.54-
^f^nignitxtis typus.y i .42.
^entiuolorum Bononicnftuinfigma, 106^

y-f^iri iUu^cs.i 06.11.
^crnwrdus Lotutus.^o^.^ 5

Bcrniclanm auium generatio. 817.^.

Bcrylus glaucns.^ 5 1 .47.

an Bibat uicfalo. 3 ^ r.4 3 .

Bibmit quand9que'B.utc0y& %/^quila.

^6i.46.Circus.y^4.7.
Bilaacis iugum 577.31.
Blafphemi myfiice ftgnificati.66^0,
'Blatero.^iS.i6.:^7.
Bmtiorum augnrium.7 27.8.
Bohcmica auis ^0^.796.^ 8.40..
Bolonia 515.25?.

'Bononienfia vcxilU Grypho omata.Co^^
42.

Bonofx. OaUins orecoire yitlgb CTedun-

tur.699'7'
'Berofitis Kiranidi. 734.43.
'Boues centum facrificati.^ 5.4^.
'Bos comua lunata habens.741. 5 6.de eo

prouerbium.ssi' 3 S- ^"^^ imagineft-

gnatumnumifma 5 ^7- 3 V- ingenum.

^o.4.^.Afagnivbiculti ^^.^S.Ma-

.ximus 505.41.4/» coquom&do lepus

dicatHT cap.41. 17.
Bouesfytu efircs.6 07. 1 4.
Boufati GaUorum qnartum gemis cum^

<^Mafiyyy Gcrmanorum eu»dsm ef-

fe-^9'\'S4'
Tiotaurus Plinij.^ 6^.19.
'Brabyla quid.4. ^ 3 -4^'
Braccula Cuculi quid. 413.10.
Brachij inflexus quid.74^.4^.
Hragmanes colorem atrum ycncranmr .

725.8.

'Brancaleontm infigne,6 05?. 5 8.

Braos quid.i 10.14.

'Brentusinimicm HarpiiiJ^o%'^(^*

Brefilia regio.646.^^.

Britajinia auiu rapaciu alumna. 1 04.1 o.

Brutiorum infignc 5^7. 1 6.numifma. ixS.
45.1 3 o.40.i(J5.3 1.45-5 5 8.12.

^Sruta cur aerisftdtuprdefagiant.7 1 6.1S

Srutorum ingemum dcbiHus cft quam
hominis.^ 1.1 2.

(JW. Bruti & AhaU numifma.167.^ 8.

Bruti & Cajfii exitium.i^ 5.38.

^ruti interitnm tAquUa prafagit.61. 9.

B«/>tf. 280.43. 430.^0- 501- So^.^J..
644[.S.9.Aequiuoca ^oi.i.Antipa*
thia cum Coruo. 5 1 4. i o. Aftus in pu
g»4 5 1 3 .4^.Auguria vana. 5 1 6.4^^^
515.35. curpro aufpicata due habeat
Tartari 502. 49- (^^^^ proucrbium,
5 o 8.5 o.c4nf«m eius timcnt homines
511.25 .eur Chafiermt vocctur 5 1 4..
3 o.Cibus 5 ip.5 - Cum Corniceanti'
pathUm habet & cum alijs.. 5 1 4. 1 3 .
hca alta habitat. 5 1- 5 -4- Cur AquiU
fugnct.^ 1 3 - 47- CurGaUo prafercnr
dus.$ i i.$.Curab eo inter no6lumas.
inchoatum. 502. 22. Cur in ttmplis.
dcgat. 517. I . Cur yenator dicatur .
5 1 4. 3 o. a/» M dtenominata. 515.3 .Z>c
fcriptio.^y 07. 16. $ii.iS.diciturfcitf
gemebundus. 507.53 .dlferentia. 5 2 2^
ic.emblcma.% 1 9. 10. epitheta varia^
5 X 6.esl ChaUis Coroptf 5 0 . 4^. Fn^

buh. 5 1 9.io.eius fietns carmcn fera*-
tc dicitur. 5 1 6. 8. Fortitudo 5 01. 3 5).
Funebris. 1 3 . 4 8. 5 m . 3 7. Gcnera &
dijjercntidi.K 07 .17 . biftoria & digni^
tassoi.ii .fnteraues infclices & tuv
pcs numcratur. 149.58.502. 22. Lo-
€KS. 511.40. Lu6iifcr.4 11.49- C-^^*"
gnitudin€pr£ccUlt rapaces nociurnas
S.S.so^. 41. ^JMaximuseH Homm
Cumindis.^; 0^.46. eius m.tflus. 564.
1 7. (.JAioralia. 5 i 8.3 . nidus 513-3.
JSl omenclatnr^. 503.33 .Cum MonC'
dnla dif}idet.7 6o.44.No&is monflru.
5 1 i.i4.No5licanus 5 11.16. pro No
£{ua Albcrtus vcrtit. 5 14. 9 JSlo5iu ca
nit. 5 4 1 .4 5?.«5 femper maUi pon^:nde'
re. 517. 10. Eius oua raro rifa. 513.

1 o.partes eius quibus morhis mcdean
tt{r.<)i S.io.Qumamanimalia vene-
tur.^ 01. 3 7, . Quando vcrnat. 5 1 2. 8*
Qiiihus morhis mcdeatur. 518. 20.
Rapinayrobur & pugna. 5 f 3 . 2 5 . 40.
Rauci apud Ouidium. 508.46. triflc
omcn. 505.18. vbi habitant. 287.4*
Vcnatus 5 1 i.^.Viflus. 502. 1 1.5 1 3.

2 5 .Vnde diflus. 504.21.5 06.40.ro-
latus w 2 . ? ? .rox. 5 o 8. 3 o.VifHS. 5 o S
i^.vfusad aucupium.^ 14.to.in me"
dicina 5 1 8. 10. ad yenandum Aiil'
««m.40^.48.

'Bubo cornutus. 511.38 .auritus. 521.3^.
flammMtus. 595.1 i.Gcnus aliud no»
winus gracculo. f 07.1 i.N§^}er Bu-
ho in quo diffcrat. 508.10 .Noftri for-
ma.^oS."}. Buboms Omithologi for-
ma.^ 07. ')O.Pahi{iris. 3 6 4.1 9. Tem'
plarius.^ 17. ^.^11.^^7.

'Buho morbus tmdedifius 503. 17.^*-
/< i; . 5 o 3 . 1 .Saltttiionis gcmts. 503.30.
Tumor.') 0^.7.

Bubularc dicitur 'Bub: 5 o 8. 3 J.

Bubon Plinij 5 o ^.^.Fertebrji Ucus.$ 03.

Bubonla Dca. 515.3. GaWa rrbs. j 1 5.

28.

Bnbonium herba.^ 1 5.3 o.

Bubonoffh yrum. 503.2^.

'Bucea quid Suetonio.^ 1 5. 1 r.

BucccHa quid Afartiak.^ 1 5.1 1.

Buccphah4S.$o6.4^.

Buferula Bononienfiim.^ 857.2 y.

BuferuU altcrius Bononienfis dejcriptii^
390.48.

Bujfoni ynde di^liJtaUs.$.Q6.^ u

'Bufo.$o6.is>-

'Biijfus Kiranidi.S 04.24^

M4p4ro».373. 53. 506.45.

Burdo Syluatico. 3- 9-3 . 1 8 .

Burynchos auis 801.25).

Butco.iS 1.47.7 6^. lo.Aequiuoea
I o.augurium 14. 2 1.2 54. 4 f. bibit^
291.1^5^1.48 .Capicndi ratio.^ 7 2 .

1 .cogno7mnata.j7^'4^'^^ ^**^ Ari
ftotclesfuam inca-perit bifloriam. 3 3 S

2 ^.curpracipuus ^ccipitcr Arifto^
tcli di£lus. 3 ^ 3 . i 'Defcriptio. 364.30.

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

DifferitU 3 S^.^o.Fu^acem m\litcm
exprobrat.jf. 1 1 .'in honorc mcnfarum
fuit in BalcAribus infulis. 571.20 .cias
mira feghities. 371. 10. cum qnibus
animalibus haheatinimicitiam. ^ji.
^o.qu9modo d Miluo dignofcatur .
^66' ^6.varijs animalibus yiciitat .
3 7 1 .3 f j. ^ 7 1 .3 Q.Volatus.-^ 7 1
I .Ffus in cibo. 372. 1 1. f» medicina,
^y2.2^.in facris.^ 7 1 . 40.

Buteo albus.^ 80.25.488.4^.

Buteo»rator.^ 7^*5

£utcaquila^6.{.i6.

Buteriaucs^^o.'^^

Putcus^^^.SS

Butilbrum Neapolitantrum^ famiJ}^

inftgnep6.2-/
Butio ardex, genHS.$ 6^.iS.
Buxeus di^HS Chcrephon philofophus.

J81.4

ACOD yiE MON in
Coruum mutari creditur.
709.40
\ Cacubalum 7Hinij 410.23
Cadauerum cremandorum mos ac cine-

rum confcruatio. 131.17
CAcillina ceraforumfpecics.joo. 1 6.
CMiorum mcrs.2^1 . i z
Cakjlia corpora Accipitribus affirmlatA

Cdum Franui di^um 2 ^^47
Ctneusin Aqnilam mutatus.jy 30
C f iri duodcchn Futtures apparct.z f 7. 9
Cxfar Fauhinettus C^iarchio. 6 78.5 4.

861.45
C^iaris Odoni error.ypj.iy
Cj^far Rinaldius nebilis Bonomcfis.'S^p.

Cafaris numifma 1 47.^ cius yiBoria

fy^niim 60.^1 .mdc dlElus 1 79.2
C(£farinf famiiLi ivfignia 103.28
C^fiorurn monnmentum.^09.1 7.
Caictanjtfamilidt origo, dignitas & infi-

gneio^.^s
Calais & Zctes Harpyias fugat.^ 1 4- 1
Calccus clauatus 411.6
Calcidonius lapis loui fulguratori confe-

tratus 1 5f.i8.
adCalculos c.i 2.23 1.1^.311.10
L.CaUi numifma 1 62.1 8
CaUguUnumifma.i^y.ij.iSP-i^
Callitrichum hcrba tuctur ^qnilam ab

animalibits noxijs 3 3 . i f .
Calorfa-cundus qui. 196.10
Camilli Baldi opinio dc Halixti genera-

tionei^y^^S
CamdHS odit equum.j^^.^^
CamdlusCapranica 19.22
Camillus PaUotHS 76 7. ^ z
Campcgiorum Bononienfmm infign^.

104.10

Camporum in amis diuifio. 179-^9

I N D E X.

Camulgus 2 <)i.j^
Canatraquid 699.22
Cancrorum efu dclcc^antur Accipitres
290.^6

Canccr marinus in mimifmate j4grigen -
tinorwin. 161.12.eo fibi mcdetur jir-
dea.$. 21

Canibellus.-^^yj. 3

Ccinis A[iconis.6iX .i2.Aurem 71.19
eos apudgrcgc abripiunt AquiU. 3 4.
47. Lapillos abijciens in okarcam am
phoram , yt oleum lambat. 725. 21.
cius & Cornici^ apologus. 750. 42.
Cancs louis quid. 611.32. Latratus.
1 9. S.0bfequiat,bladitanimofi.40. 4 7
nd rabidi morfum. Jf2 4.4^6. Sagacita-
tepoUent. 6^9. $.Sepulchralcs diCii
2 62.2j.Sirius 62 4.8

Ca/iicula ycnatoria fcmper adcfic dcbet
Accipitri edcnti, cur 308.2 j.

Cantharia pocuh.6 19.16

Cantius Marhnus 203.58

Capcllaauis.612.10

Capcr Baccho dicatus.ji 4.5 3

adCapillos dcalbaios 728.2 4. demgra"
</oj 7 2 7. 5 o. 7 2 8. 3 2 .extirpados. 582
^p.corum pukhritudopalmo ccrcbri
cur affimilata. j 20.40

Capra AquiU cib'*.f%.^ ^.Pigargos cius
genus. 20 $.4

Capriceps.joo.$i.

CaprilU caro Atcipitrum calculos in fio

macho difrumpit.yi r.i 2
Caprimulgus. 7. 24. 561. 1 5. 251.18.

yoo. 5 r. 539. 19. Aequiuoca. %6j.

I j.Dcfcriptio. 5 6 7. 4 "j . etymum $6j.

2 5 . Locus 570.1 o.Syn9nima. $6j 14

ri^Ms^^jo. 41. f^ijus. 569. 5 1. rox
541. 18.570.3

Caprearum carne cibatur AquiU.^ 2.29

CaprcainfuU.62^.^S.

Capuam ytS.imnitcs condidcrunt.^^^.

2i.yndc di^ia.^^o.^'^
ad Capitis dolorcm 79. 4 4-i 5 9. 4 7. 2 <^ i .

14.407.13.747,11
Capitis tcgmen quid.4 10,28
Capitium ex pennis.^.i, 6
Captiui apud ftgna cujiodiebdntur 150.

Capyrrir.4^0.^7

CapysqHid.^26.s9'33°'34'
CarualU occifor GraccnlHS di6ius 7^3.

Carboncs & horum prolcs. 2 3 7.3 7

Carciniorum numifmata. 128.23.

Carbonarius Germmorum.^6 3.48 . •

Cardamine. 423.26

Cardani error 83.39

Cardinalis Adami Anglici infignc.99.9
Addardi l^eronenfis. 96.3 8. Albcrti
Brandcbnrgici 99. 4. Alphoft & Ra-
phaelis Tetrutioru i o 4. i . yjndrca de
Fallc.io^.S.F.ArcbagcH de Blachis.
99.10. Bernardi de Vbenis 103.2 4.
BadmelH9j.i^.Bcrnardi Clefii 104.
5 6.Bcrtani.9y^j .Stcphani Bonutij .

101.9. deBurgos. 6<;6. i^.CamiB
Bargi-fn 99.23. dc Cardone . 9 5 • 5°:
Carp^fis. I o. 5 3.(/c Cafliglione Odctti
■ 9 7. 2 6. Cbrifloph. Madrhtij i o 5 . 5 7*
832. ^i.de Corrigio Hieronymi di
AHHria.c}6.4^ Durantisdc T)mn'
tibus. 105.34. Snnij 'Philonardi dCf
Bauco. 104.24. Sficfis cmblema. i
2-^.£ugubi7ii Hieronymidc Morioni
bus infignc^ 6. ^ I. Franrifci Ali-i^^^
99. 1 ^i.Francif i Alidofii 105.3 -^^^
tifci Mcndoir^. lo^.^-^.Cjabri^P^
Uotus 3.3 5.65 13. (feorgij HeslcT
infigne 103.2 6.Gcorgij Ragtuil PolO'
Tii.t)j.$^.Gonxag£ famili£. 106. 4^*
Cjranuelani 9 5 .^^.Gcorgi) dc Matd-
licis. 102.6. Guliclmi Enthefort W
Hincfort. 106.1. Hannibalis Bofiutii
106. 3. Hemici Caietani io5- 37*
Hcnrici (Jli^nrici. 101.53. Herculif
Gonxag^.iS^. 5 ^.Hicronymi Corri-
ncnfiy 204. 28. Hieronymi Mdthet
97. 3 6. Janucnfis lo: BaptiH^ deCt'
cadis 96.i6.Ioams de S.Cjeorgio 10
1. loannis dc Efiunica.i 01. lo. loan-
nis (JMclji Hfoani Z.imotenfis.99-9
Jo.innis Pogij Bononicfts.99 .$ o.Joiin'
nis 'Pauli dc Scclcfia.^^.j. LHdomc[
(Jiiiidrutij 105.42. Antonij o^^""^
Sdluliti. 1 04. 2 B.Marci rogcrij- 1 03
5 6. JMatthxi Heluetij 9 8 . 5 6.
thx,i Langi. 104. ^.Mcrini Hifp^^^'
96.^^.Afutinenfis Jo: Baptislx Fef'^
rarij.96.^ 5. deOria . 9j.^^. PompCi
de Aragonia 1 01. ■^.Philippi Scg^- 99
5 ^.Ptolomxi Chlli.9 7. 2 %.Raynerij<if
Marcfcottis 98. 44. Reginaldi Poli-
99.1 .Rcitini Slea%ari 96.^o.%odui'
phi PijCarpcfts 9S..^i.Saulij.97-'^^'
Sbignei Poloni i o 4. 2 6.Simconis T^'
liauie i o 5 . i .Stephani Gabrieiis
mi.9\i. 54. Theodori Lclijde T ornt
101.57. f^i^i^^cslai Gcrmani Spif^P^
FratisLauienfis.96. 3 9.
Carduelcs frequentcr capitAcfalo.^5^'

Cardvjs T^hanix diStus.^ 1 8. 1 9.
Carmcn feralc fictus^ 'Bubonis. $i6.S
Carnis fymbolu7n.6 iS.i 3.
Carolus Clufius Ojjifragam mibi cotff"

municauit 216.10.
Carolus Magnus 89.50 ^
Cartami fcmcn.6 5 4.3 i.TpttAci cc^r

dcnt.6^1.^
Caryocata6ien.j6o. 1 4
Cafcus yindis.2 56.3.
Caffia 8 i^.<i.infyria nata.Si 8.3 S-

modo col ligatur. 579.27 ^
Caffii& 'Brutiexitij pr4agtH.2$5'S ^
Cajjidcs militum pennis Struthionn^ ^

nat£ 4.20
C.ifianea.j^').'^^

(J^ftruthius CaftracanHS.$ 9'^"^^' , . a^,
Cajlruthiorum Familia Lucenfis ybi?

rcat.^9^.^i.&indc.
Catara^A aues.i 1 3 . 1 2. i x 0.20.^ ^

1.47

Catci iu^fes CorHicuUs honorat 744.4 ^
^ato GmnmmcHs Shm di&us.Szy.^ 4
Cato popui:,m Romanum rcprchcndit.

^^i^i-inafaro,inquQ tnorbo exbibendn

^^fiCiifca aues.2$ 8.5 0.5 41. i
Cniiponum fignn non dicuntur infignia

Caftfuii. i yiccipitrcs di^i. 323.40. FuU

ttsvcsc!kTi.i^^.i6
Cmcrla quomodo ^iccipiiri adhihcndn

Ccdnts maior , cx quo fa£lum eft tem-

phm SAlomonis
Ccdropc lis pars Thracix.i *>9-^ «
C<f/:cno 6 r 1.45.48
Cc/e;/f 855.4.5

Ccleritath hieroglyphicum 3 J o. 1 S

Cdcs qimi Syhfatico. 7 5 8.48

Cchos quid ciicm 75 8.48

Cech/Lis hcrpes. 5 5 f^.r^.Serpcs 3 5 (5.1 S

Ccnchridii h/Jlori.ti 556.10,

CaiLhrincs.2, 'S6.i(>

Cetichritcs.:^$6.i6

Ccntaurium maius.i i .

Ccntaurium Triorchis di£ium. 3 (J 3 . 1 8

Centnrionis numus.%^.%

Cephcncs. 6 1^.1 2

Ctra qit£ pars in Falcone.^^Bi.i^

Cevaunhm lapideum quale. i$6.i$

Ccrau7iijs fmilcf lapidcs «^ii 5 6.1 y

Ccrcis qH}d.;<; T.i^

QcrimoniA reiteratA pcr Phankm fi^ni
firata 8i9.4V

Certhlt anis 3 89. i ^?. form/t &defcri'
prio.Sjo vjneratio 870. ^i^.gcnns
dif[erenn£ S69 $o.icon t-jo.inge^
nium. 870 3 870.37. nidus,

870. 8<?^.4?« "vi^i*^'

^jQ.^Cmlatus.Syo.iy^tiox.Syo.iS

CiTitus. ^c)i.yditas-jo6.ii.eHm Mggye*
ditHr ^^qmU 4©. gr.

f^min t cnrfefclifemcn qudirant. z 5 z,
4^^.pHgna cum Aquila.j^i^i^^^iTpA
*5>aTaf . 741.5 C.fimidus 4«'4 <»«
re/oAr.i5>.4.34.r4

Ceruina au\s. 588.3 8. 591.20

Cefarinorum inftgne. 1 8 1 .24

Cefr:erfr/7if?^c.t74.4i

Cctram non fuijft latronum fcutum.i7x
S.propelta acccpta 17 1. i^.quidftt,
170.^7, yfusad pulfandum rhytmi^
170.57

Cetrati H fpani ad qua apti. 1 7 1 »8
Chalcis ^04.. ■^i. efi^BHho Goropij 507.

44.c«r Cumindis dicatur^o^. 49-

Vndc 05.24.50(^.5
Cham^leon. 5 87. 47. 83 5, 5 2. infcftHS

Corno 70^.1 i.cum eo immlcitiam-^

gcrit Coruus. 705.35 immicus .Mcci-

pitri.i^^^.^^x.Zjirus.s^iS
Chamdconii nigri rcncnum 2,0.45 ^«i^^

504.15

I N D E

Cktngi augurium 5 1 7.2 3
Charadriuscum^ dalbuh confunditur
855.16

Charini mors per Cormm indicatiu .
735-11

Chclidonis /Jirundo fafia 197.24

Chelidonia rifui faluberrima.^.i 8.

Chclys^lella.zzg.^o

Chcnocamclus ^BS.7$

Chcrophon philofophus.$Si.).ab co pra

uerbium.sSi.p
Cherufa torrens.2 5 4.8
ChilHones quinam fmt.^io. 40
Chiorum numifmata.6 10. 9.
Chiouinus Rononienfibpfs.^ 46.8
ad Chira gram rcmediHm.7 (j.i^
Chloris cum Chloreo cbfunditur.S 54-3^
Chlorio & Coruus hiimici funt. 705.15
8 5 4. 46 cadtm auis eH cum Chlorco
8 5 4. 4 8 . cJ^ cum G.tlgula 854. 5 <j.
$^<{.ab co rincitur Turtur. 8 5 4. 4^.
magnitudo. 85 4. ^^.Tici quxdum
fpccics npnd Mbcrtum. 8 5 5 .3 5 , cum
Loxia confunditur. 878.6.
Chlorio Indicus S61.40.ifO/; 8<5 2..
Chrislm ylccipitri afsimil.itHs.^ 2 7. 1 5.
.Aqullx ^5.17 66.3 o. Coruus dicitur
710.1 7. 713. 32 .Gryohis fmiiis 607
5 i.Cjalilms di&us i(5o.3 8
Chrifianos augurijs aliquando crcdidifle
61.33. cor«»2 rcxilla qux 151. 40,
Fifloria contra Turcas i o r .1 j
<f<f Chronicos morbos.7^7. 7
ChryfaetQs^ (JMagnoducc miJSa. 1 ro,
48.c«rtfi cainter Aquilas iniipivn^
dum.i 09.^0. Colorqualis, 113. 50.
X 1^.10. Dcfcriftio. 113. 40. Docili-
(as. 1 1(? . 5 CSmblcmata. 181.11 .f

adulterium. 115. 41. Ferocia.
1 1 1.4. Forw?4 e^r dcfcriptio. u o. ; 1.
/co« 1 1 i.IngeniHm.i 16, 3 o. 40./«^
ternarum pa,rtium defiriptio ii6.-vf-
^ue 110.^0. Latitudo iix.ii.Libe-
ralitas 1 16. 31. Longitudo 11 2. 10«
Wor(;s ii6. ^o.f^fnsin rarijs rebus,
117. 10. rnumouum parit. 115.7.
Oua alteri AquiU fubijcit. 115. 51.
fellis rtilitas^ii6.$Q.pedes. 1 2, 5. 10
prxfcr cmem alijs etim rebus refci-
m-ix^' 23. fuUum. cur nido eijciat^
X z 5.3 8 puUos legitimos nutrit abie^
(iis fpurijs 115.53 -Pondus eius, 1 1 1,
5>. Quemlocumobtineatinter jiqui-
las. 1 09,2 4, Synonima. 11 o, i , rena-^
fus 116. i^. Vifius^ii6.i^.P"ngues.
j 1 1 .11 .rox^ 1 1 i.6.yfus in numifma,-^
tibus.117.1^
Chryfaetos BeUonij. iis-l
Chryfopca Chimicorum.i U26
Chryforthes nb A^poUme compreff/u

5)87.6
Cic.ik,544,z

Cicdi/4.755).ii.^)X«^^-7S2. 3 5>^ Innu-
mifmate Brutiorum. 163.53 ^^ox 4 1 z
i6.0rtus,^i^.i$.

CicerQnis ioQHS 7^6. 38, mors. 7 1 0. 1 7.

Cichorium a C'rco inuenttm. f . i .Ty/!-

/;f/?r-.3X4.3(>.

Ciconra 5 3 4.3 1. 7 76. 57. adifcntum &
rcccjfnm tinni osfcndit. 5.34 ri«j
fifi/t cum Comi,. c 7; 9. 1. tjrior cr?,4
pHUos.^6.<;_,in quo mirbo cxhibendus
Arcipitri.^ 1 4. 3 . curfcdcm mutct. 5
i6.dimirat cum AquiU 45.10. Ori-
^^izwo //yi mcdetHr. 5.19. 6. 8.
inimiutia cum ycfpcnilione 5 S0.3 3»
ris in medicina 5.10.

Cifo?.'/*! mantana.ii 6.3 1

Cif/^«i^.5oi,i. 505.1 1

Cicunia 505.51.505.1 5'5ii.l. 535.11

Cicumeti.<) 11. i^

Cictitj& fuccus cur pcrmifceatur cerebro

A^juiU 14 4(>
Cicymis 5 4-1.1

Ci^w(?x A(\uiUhiHoria.2^ 1.40
C;//^i/;<5.867.i5

Ci'mhrorum & TcHtonu fcuta.171. ^7.
Cin&ur£ genns Thcsnix 818.57
Cinnamomnm am.?jo6.^^. 834. 5.«o»
C)'?^ Phntniccm.S] 7.4..^.non eftc Ap9
dem. 8 5 4. 46 . quomod^ coUigcLtur ,
8^ f.ii

c'«Mi« v/</;^o^ ^/«/^.806.34, (^uomodo nl'

dumCibipdret.^lJt-S^

Circancaauh.ii 5 1.4 35? 7. 51

CincndaaH:^ 5 51.46

CircHs Accipitcr.^ 16.11.^^7.^0.7 60*
5 8.f //w co immicitiam gerit Cornix,
7 3 5). 3 1 Synnnma 351.3 ^.^quiuoc^
3 5 i.i4.4war^i^i;ji«c»i po/ii^ i« «i^/o.
3 5^.4(?.c.'/m horrentCohmbdt, 353.
3 ^.augurium 14. 11. 354. 15. Cicho-
rium iniicnit.yi^j. citiffmus rolucrU
dicius.i 5 0.41. cu Coruo inimicitiam
gcfit. 70^. 17. Dcfcriptio,:^M. i. Lo*
eus & naturg, 3 <^^.\.Lnpusfcu Aiil*
uus diSfus 404.5 ^.maiipHmtfgran^
perit. 5 5 5 . 4 5 . co hiftoriam AccU
pitrum Tlinius cxorditur. 336» 18.

animafia rapiat. 353,4. Qua,n.^
doquc bibcre yifis. 3 5 4.7. quibufcum
auibus dijjldeat.^ 5 3 .3 8. quomodo €4
piatHr.^^^.i6 rapacit4s.^\^.i Sub"
butconi inimicus, 353. 21. Folatus,
351.37. ro,v 352.32. cum ynlpc^
odium.3f^.^2

Circus ^///(/.183.11.377.40, Aurelianl
AuguHi.i ^i.iS. Flaminius ApoUi-
na,ris. 351.28. Locus efi Rpmdi , rbl
ludi agrhantur. 551.11- CHaximus
quis difius.^ 5^.3 o.Saluftij 351.30.

CircuU quidamin numifmatibusinfcuU
pri.i48.12.

Ciris rnde di^x. 1 9 1 8

Ci^a, ftuuius 77 ^.x.JnfHU 77 ^ .2 f.rrhi
77^i8

CiffcHS rnde difius.7 81.37

Cmtatum hnperiahuminfigne$6. \

Ckdispraifagium-^.^ f -47
C/^iw^<l.2op.4i.2.46'2 6,
Clangcrc qHfbufpropriuvi.xii.S
Ckngor^H^ yox in Comicc^ 74^6, 14,
({Hibm

I N D E X.

iffillft4S duthusc9 mpetat.'^ J . i j

Ckudio AquiU impenum promittc^s 5 5.

^ i$.eiusnum!fmai^^.:}o.i^S.^6

Claudij Cothici numifma. 136. ^i.riw
robur in digitis. i ? (5.44

CUuus ndiuis ut inuentus 3 517, y y

Clcnodia arma qua v$cantur. 17 7.10

Clcopana.6 1 6. f

Clypcus aratus 1 70.4 1

1» Clyptis AquiUrum ufus.^^^.-^j.argen.
teos qui habticrint.S 6. 1-7. cur im ijs ya
ria dcpin^crcntm.6y^.2 6.j6.incxa'
quijs prAfcrch&ntur. i 7 s .4 1 . 4p.i« 7»
rfom tcmpLisfiifpenft. 1 7 g . 5 4. <?or«w.
/oco pcllibus Grunm ■vtcbhtur Acthio
pcs.^^.iylqco cf ithaphimm. 176. t.
i'(xnorum qualcs cispingcban.
m imagincs.S 5.^7. plumatilcs. 6 5 6,
4 3 /?ro^orio inftgni i- 7 5 . 3 <5. w /4-
*m rclpublicis dicMi 4.
14 maiora S'6. '.^. fyfparfi extnrri Da-
uid..^6.iS.Mcrculcs quQ yfus.ij^.zo

ClyHeris inuentio 5.51

Cnicifcmcn.^^^.-^z

Coccix quid.j^ 2.1 5.41 2. 2 5

Cjccothraufics auis.y(}6.^ y

Coccus pifcatorius. 410. ly. Syluejiris.
42.?.4

CoccygxfruSius 405>.jo

Coc cygia rcntus. 422.57

</rr/«4jrtf.42 2.58
Coccyps panis quid. 425.18. tcrttMHt^

quid 40p.4i
Coccyginus color. 4 1 3 . J
Coccy2^ins mons.j^i i.^y
CoccygiHm mons.<\xi.-^$
C occygrix vndc 4 2 3 . »
Coccymcli fuccus qudis 4 2 3. f y
Cocix \>ramHora.6S^.2 x.quid 7f 2.iy
Cocytusinfcrm palus 423.40
Cognonmafamiliciru rndc di^a 8<>.34,
Cofe^ifi militaris x^quilam ferebat.i 4p
' '47-

Cokonauis.S^6.2^

^dColicum dolore. y 9.1^.1^ 1.14.^.11,

Cobris quid.<i^2.iS

Collegarnm diffidij pr^ftgium.y 1 0.5 (>

CoUes artnanj in maris littorc hn^o orm

dinc difpofiti 712.14..
Collcs fortiinati 7 1 2 . 4 S
Collitorquisauis 864. 5^.85 f.i
Collurionis hifioriu. 3- 8 4. 2 o.Faminjt ie^
fcriptio 3 8 j . I i. Generario 391.4^.
tudus . ^c)i.4^j. Synonima, 5 8 4. 2 8.
ViHus 591.5 y.FoUtus ^91.^^. Vox
59^*yOVfusin cibs ^pi.^o. Dcfcri-
ftio. 3 85,7. p^rui primi gcHcris de-
fcriptio ) ^<).io.{Mmor antiquorum
3 8y-24

CoHyrium JppoUonij Phanix diSlun^
8ip.6

Collkia hicracca di&a 3 2 4.49. ipg. i %
Colomi 54. 5 i.Patritlt. 1 6 4. 4 4
Cci^riTf m amis shfemff^ iSo.io. ci'

ffcrciis qualis. 75 4. 1 6.CUrl & obfcu-
ri 1 80. 1 3 .mcfchh qnid. 501.1 y.niger
Soli 4i^Atus. 71^.5. nigerrmus quii.
707. ^^.non constituit dijjcrent'iam
fpcclficam,. 691. 10. rubri prxftantia.

Cohmha. 5 1 3 . 5 o. 7 2 5 . 7 2 9. 5 4 .^cci
pltrcs agnofcit.iff2.^ S.de ea & .Jcci
f itr.e apologus 331. y 5 . ^Accipitrcm
proregeeligit.^ 3 i.^j.albagrata efia
nAccipitri.i, o s .42.^ amici fitnt Fftt-
t,aci 752.5 o.ainhus efi Tinnunculus.
362.25. rcfpcrtilio ci atnlcus 5 80.
49./r; <:r<-<j (/.vi;/ figmficct 7 1 8. 8. au-
^urium 5 7,2 7. bknda 66 r , 4 3 . Cir-
< p>' & &y^qiiiUs marinas horrct .553
5 7,c.:;w i/jfrr t.^€cipitres ut oucm in-
tcr lupos iollocabat D.ChryfoHomus.

3 2 y . ^ c.'Ijijjidct cum C^iiluo 40 3 . S
i^uas ahs habct^ hujmlitatcm & pa-
ticmnm 3 2 ^.i.dHASpalpcbras h.%bct
i\6.i. Hclxincfibi msdstur 5.22 .ei
hifequitur yiquiU 3 4.3 S.infigfie fuit
Scmiramidis. 3. 21. Ihtcras ferens, 4.

Aioncdith apolcgas. yj^). i o.
non gencrat aquiUm. 3 9. 1 8 i« ««wo
Antonini Ptj 1 5 7,2 1.(^7/ j occifor Ac-
clpitcr 288.17. 291.11. partusy^^S.

4 5 .Pauida 1 9. 3 o.pcrir/.t 24.36. cor-
Tumpuntnrab Aqiiilinis 45.50.^»;!»
4/0 phiuiam oflcndat.io.^j. quomoda
propinanda Accipitriaigro.^ 01. 34.
Ti««w i« roi?ri/ ei.v/ infhfum ud quid
3 ly.i i.Thisbsa dhfta.'^ 5 4. ip.
f«r« eJ^ t^quiUs nb mctftut.2 52.14

C&lnmba Liuia 637.25. Sylucjiris 341
58

Cotuhario Accipitrc ddcMam McT'

c«ri/<5.3 44.50.
Columbirida.^ 41.^6
Columbmum ^crcus ctm ouis Conto-

rumfplcni mcdctur.ji 8.4 1
5". Columbani chirotccam rapit Coruus.

732.40
Columna firiata 561.38
ComiHorum familis rencta infigncp^.

17- _

adComitialcm morbim.% jp. y 4.a6o.3 .

5. 8. 24.^07. i^
Commeans 461.5 1

Commodi numifmata. 141.37. 157.29,
Comphena hcrba 654.22
4irf Conccptum rcmcdium Bipp,^ 3 a.47
ConcUx quid ftt.i i .46'

Conco^ioncm promouendam ^9f '3 8

e^r 5. 12. 261. 20
Concordi^fymbolum^ 747. 47. 74 8.1,

750.15
tfrf Conddomata 2 5 p. 1 4
Congrum odit (JMurcna..^^.^6
Congrucre undc diclum. 2.46
Confecratio 5 6.3 6. 1 3 1 . 5 S. eiuspompa.

1 3 6. 5 6. 1 3 7. 45 . cius tabcrnaculum

qiiibus rcbus per^matum 157.56
Confidcrator maximus. 505.42
Confflium rmlM cofultorifc'f'mm. 70.4

Confolida (pccies 7 0 8 .
Confiantini mrmifma 133.50
ConfUntmi Copronyr^i niimifma 147'
^ 5-

CenHaniif Confiantini flij Mlrandtil*

domini infigne.^S.?,
ConfTantiHs Fdrolus 7 99 . 8
Conftiba 12 ^.^y

Conuitiorum contempmis hicrogiyp^
cumj2.io

Contarinoriim Fcnetorum hifigwa & ^
gnitas 105.44

Copronymus (ur di&us ConSiMitin!'^
147.15

Cor Acgyptijs quid yi.26

ad Cordis valetudincm 80.3»

Coraccfium.joj.i 7

Coraciasauis 75^.39.708.2 2.icon7^^
curfencjiras rurnpcret.yCy-S^'!^^
& dcfiriptio y6-j. 3 o. L^cus yOj-^f
m^rcs j6y..\i.deca rccentiorum (^^
»io 7 6 6. 5 4.^i(J?«j.7 6 7. 4 1

Coration ^oS.i.^^s.i^.^f $.> 1

CoracQcdcs.y.^^.jf6

Coracos pctra.6Sy.9

Coraconhcus 727.14

Corani tefUmentum 7 2 6.4»

Coratio vtitur Coruus 704. r 4

Corattj regi» joj.^^

Corax quid 742.1 7. i» Arcadia erat^^
(cr cauus & obfcurus 6Sj. 4-9'^^^
ganomen.6Sj.S.Coruus ejlaptidj^
tcres grammaticos 688. 18. annulf^
fcrrcus ita diBuSy quo forcspulfantt*^*
CS j. 50. Flnuius O mons. joj'
Jtacinomen.SSj.S. 37. LocusTW
faHx.6 Sy. 47. multorum hominui*^^^
mcn.6Sy.^ .pafiilli genus. 688.1.^*'
thoricam doctnt.y 26.2 c .SupplicH^
nus.62j.$o. Tiburtifratcr. 687^^

Coraciniis color. yoy.2^9.pi(cis.6S6*A^
7 5 8.3 8./?ijr 707. 5 4. ^»cr4.6.84*4^

CoriiJ-i^^ttif/. 7 07. 15

Cor4;rir«J-.707.26

CoraxnYHm Unlcium pukktrrintH^*

■ 707.46 ^ ^ i

CtreduU auis venatione yiuit. 2P«>'4^

Coriutnquid.SyS? f
Cornaria familioi l^enetA infigne.io'^'^
Corneli^gentisnumifma.i 5 o.a2
Cornclins Suinth Francofurtcnfif sf^

c^rfgi«r. 5. 41 _
CoYnifcarum locus ComicibHS dtc^'*

743-55

Ccmix.^S^.i^i.Anea vbi inuenta,p^
735.1 S.aquiuoca.j 5 ^.ioJndisf<^^
rcm incutit quando.y^ 5.32 M^^-l^.
^6.aje^us corporis 740. i o. ^^^^^JJIJ
€um CicQnia.y$9.2.amcrergaf^f'
3 3 p. 5 1 . 5 8.annofa & vetida
740.43.'Jpo/o^i750.25-7^'i^'f'^.
Um ludit.jS.i 5 .pr9uocat eanacrn 5 /
3 2 . ^7,/?«; i» frangcndis nueibtiS 7
4 1 .augurium 13.22.5 7.27'74^* ^ ^
auerfanturlocuAthenis& ^v/J' 7^^'

z.inaufpicdta garrulitati^ 7 4 ^

f^ffpicUcm /uperneniente ^qull^
vrntafium.7 ^s,:^$.dcea adagiHm^.
7^^'^%.AugHriHm.Z4fO. 5 i^Cancns
^»Ajn diaa.y^y.p. Cantus inaufpica
'*^-74f -i 5 'Capiendi modus. 707. i .
<^aro. 7 ^ (J. 3 4. Casiitas. 73 8. 1 4. i
cauda exit. 73 8. 3 9. cUmore Utatur*
74 y • 1 o.i» acre in maximo nu'
fnerofibi inHicem pugnant. 74 f . f (J.
cur Aefopus eis augurium demit.-j y o
3 1 . f «r currcrc dicatur. 75 7. 5 6. c«r
Ucereturab AjuiU.^ 9. i6. cur No-
^udinfcpa.^^^. x6.abeadcnomma
ta.y^x. i.dijjidctcnm AquiU.y6o,

4 ^'CmbUmata. 750.1. ctymologui_j.
■y l ^"\d.t- fifclgio Capitoltj Attice lo-
tt4ta.j.^^.^ycrga/attm pietas.7-^ S.

5 o.eam in fugam adigit Lanins. 388.
S-garruU.7^^ 5.6.5^7.10.740. 50.
741- M-745- 14-7^0.15.745). 10.
gcnera & dijfcrcmia. 7 J V . 1 3 . 75 1,
S 1 'CU Cjracculo diijidet.j 60.4, s -gref-
fus. 737. A^.hicroglyphicA.-j 4f-j.i 5.
hojicm hcibet Circnm.^ 55.3 p.huma-
nosfcrmo?ies difit. 737- 3 1- hycmis
fymboU?n cJL 749. 7. ;)ro coneordije,
^ pudicitix anfpicio fclici inuocatur .
■jjfO.^.ctimpropri^ crocitusa 'Ton^
tanoattribuitur. 7 37 - 1 S - inaufpica^
rrf. 1 5. 5 1. inaufpicat£garrulitatisy i
quibufdam Uudata, 74^.40. inge-
nium & mores. 7 3 p. 40. inuifa Mi^
neru£. 661.1^. iugUndcs /erunt. 3.
it'per Jutjonem immijfx augurium
745 o.Littcras /ercns.^.id. cius lu-
dusqualis. y^^.^^.mcrito concordis
epithcto celcbratnr.-j^o. io.mir^
eiuscafiitas. 740.P. multasalit Bri^
tanm.7 3 1 5 . 4» multipara fit 73 g.
46. motus.7^ 7. 44. itt mutat^
Coronis.ji9.^o.myjiica. 744.7.
€unturc£C£.y}S. 42. «ofif/i
lywV pritfagiat.y^6. i i.c «wi jVo^«4
ptt2»4f.76o.4i. f4p.44.739. 14.
nouemei hominis states attribuunt,
706.1 1 .Oc«/oi ci«j er«rrtf quid.jj^ 6,
5 ^-74^. I 'j.odiHtH intcrnecinum cmn
noSlua.y^^.^o. Omncs atra. 74 1.
^9-eiuspedibus foliaficus fimilia^,
lA^-l^-Ouapiaafunt.-jiZ. zS.plu-
uidprxnuncU 10. i6.prafagia ra-
ria. 74<S. 5. /;riwi ^f«e,-ix defcriptio.
7 5 5 • i 5 'prouerhia.7 5 y . ^g.
c«w AquiU.7% r . r . r<ij /^r-
reedo£la. 744. 56. i» Cormcemqu^
muiicr ycrfa^. ^ S6. 1 4. c;^«f ^yw^/^j
^ntipathiam^ habeat.j^g. 20. 46

quomodo Gracculus differat. 771.
T- Quomadoincubent.jj 3.^6. Quot
potijjimummodis plnuiam pradicat .
74<^- 1 o.Capicndi ratio.j^i.i^. rau^
^«•737-1 'Cius fcjium apud Khodios .
745' 45». caproHcrbinm. jiy. i.

I N. D E X.

749'^o.fepulchrum cius rbi offewrfi-
tur.j44.<;j,Simuiacruma»cum.7.^4
^S'<Solitari£ occmfus infcHx. 745.
i7'StriduIa.7^7.2.3. 749. ^./J^..
a praui cH. 747. zg. proucrbium.
74^- 47- Sympathia. 7^9-1. Syno-
nima. 75 z. i. v^^^ Horatio di^.j^ .
75 7. 48. S40. 5 o. rbi verfctur.7^6
X. ri(5«x. 7 3 S. T . rna non /acit hyc^
wr;». 754. 3 3 . Vndcdiaa. 754. 47.
rocf" , deambjtlatione circa littus, &
capitis irnmcrfionc pluuiam prji/a-
git. 74^- 1 2. roc« diucr/A. 709. 1 1.
7 4 i 1 • riucre dicuntur multos un -
ttos 74 S. 5,. A7«j in ci/,0, 747. 24. in
mcdicina.j ^7
Cornicis alb^ dcfcriptlQ.7 5. 3 S. ^octi^
caadmodum nigra dc/cripta a •Tli'
nio.j 3 S"\^'Cxrule£ hisioria.7 5 6.^0
Dc/criptio.7 s ^.5 o.Ctrulca Ornitbo^
%'-7T7.i.C^r«/f4^t?«j. 7S6.4S,
mdus.7 5 6.48. cincrca an marina di-
ccnda. 7 54- 1 9. curadplana de/ccn-
'^f-7'>^'ii.forma.7^^.^^.gcnus&
<i'ffercmi^'7U'3^'Locus, 756. 1.
^);/zo»,;r«4. 754. 1 pamphaga cii.
75 6. z I . ^/fe. 7 ^ i o. CornubiA
Cormxqua^.760 ^y.Domcaica&a-
tra qua.} 5 4.5 5. frugiuora qu.-c. 7 5 5
''7'751'f f. 7yi.6.fi«t /orma,&
de/criptio. 751. ^^.FiSius. 7 ^ i.Fr«.
i»wwora.75i. 27. //^y^crw^
7 3 4- S 7->:/ J/WJtf/ij. 754.51. o^f/.iri-
na/cuaquatica.7^ S-i^.Nigra. 6^9,
i3'7^<^'io. ybique reperitur. 73
4 S ' Nigra Bcilonii .7^6.1. Spermo^

H*ts^^^9'ii.Syluatica.Z4,yi9.Va
r/*(;85.i|.74Mi.735.,d.7.^.
^^S^etusgencr^ & diffcrcnti^.-j^^.

Ctmicis flQres.7 ^3.4^0
Comicispes. 7 07. ^3,70%. 3
Comicisro/lrumeji pr^ceffus homopld^

'<743.4<f
C ornicuU innrHmenta ^«4.74 j . 5 5
C ornicuia/abula nomcn 7 44. i
Corwiwri ^«i^/ Utinis.-j^ ^ .S. 74« , j

737.P
Comicinus pi/cis. S 4 5 . 1 5

Cornouigiorumfamiiix renet^ infigne,
5>5.i8

Cor«» Ceruinum. 40 4* J 7. 4 0 5 . i .7 45 ,

Corw«4 wwtic-' ftgnificm tuhas. 6^1.
44

Corrtwri milites qul 5 2*^. 44
Cormti qui dicantur.416.6
C oroconc/fus pagus.707.3 y
C9ronaciuica.8^.i^
C orona in/cuipta in yarijs numi/matihus.
\6i.io.

Corona plumea milites Romani corona-

Corona quercint. S^. 1 5. i« Humlfmate

Aiigu/ti.t6i.io
Coronx/pccics.j^ .\.i7.
Corona fnmma rcipcrfkTiO &fin\s. •*

10

C oro«.t' in templis deorum /nfu^enfa. i -

8 ^

Coronati pncri & pudU euntes ad /ip-
plicatioues 'Oamonum .tpud (jMexi-
cayios 6^6.)^
Cfiroynfmata. 743.^4
Coronir'£ qui dicantHr.7 ^i^.^j
Coronc in arcuquid.7^^ 1.23.741. <;,bU
thinix vrbs.-j^^. 14. Fiiia Apolllnis
7.H' i 1 • y^fcrctrix. 754-24. muiicr,
7;- 4. 10. oppidum eiu/quc /ynonir,M .
7 ? 4 . 1 o.pa rs nauis. 742.15. Ornarnen
ti gratia rchus perfe&is adhii ?n folct .
749 3^ fignificat apicem ii^m m ara^
fro.74i.10
Coronisin caice iibri pofitd qmd. 7^1,
5o.i« Comiccm mutata.^i^. 40. Fn*
bulofa.j 1 9.5 0.7 p . 1 2 .rfc ca /;:'u.:.?r-
iiww. 741. 15.745). 36. ^i.incimi'
nibus appingi /o/et.741.5 1 . cius yercL
nota.74.1^6
Coronion Scfamoides paruum. 745.37.

CorOnOpUSljerba.707. 5(^.708. ^ 7.Ai.

^7. inter aculcatas herbas ponit^r i
T/jffopfc.745.10
Coronopodion.7 4^3.1
Coronus natus ex Chry/orte.CS^.^y
Corporis fimiiitudo non attingit fpecie*

rum identitatcm.1% 4. 5 2
Ctrrigmm a quo conditum j 04. 1 9
C«r««5.688.n- 22. 845. 3 i.tAjicnte
Gricculo pulchcr. 690. 1 5.710. 5 5,
et^uocd.^ S ^ .9.« aerc dccidit.6 9 5 2
Corporis affe^us.7 o 5 .4 5 . aibus di
uer/x fit /peciei i nigro. 691.4. albus
cur in atrum mutatus. 719.2 . 719,
4 9.n«» differt Jpccie d nigro.t ^ i . 1 1 ,
albus fecmdum Gaienum. 755. 57.
albi ybit7t.io.6B9^2.6fc. 28.54
tAlchim\flarum.6^6.3g.fAies tcter
rirnus cur di^us 718.54. alias uoccs
imitatur.6^y3S.an orc pariat6SS,
i().anpulchrr, an dcformis/n diccn^
dus.6^0. 5. in Anglia non occidhii^ ,
& quarc.707.1Z. Amipathia. 704.
I o.cum Bubone.^ 1 4. r o.apoloi}.7-^^
^o.iAquat. 7 16. 17. Aquiiam imita^
tur. 701. 2 1 . i« arca quid fignificet,
7iS.8..tiZ«s 697.4,7.audaciii.6^z,
36.6 6.augurium. i j.2 o. r 4 3 .
57.17.745.4.^4/ dcridct :^arro. 7 1 6,
1 Q.di&monum pmnigia /«nf.^ 4 5 . f 7
Ftmejium 685. 2. quando jfelix &
quando non 709.1 8./»w«/picd:a4/<it
^fJ. 709. co ^uguHus falutatus,
lo-^.io.Aurum rodcns & comr.hm
70p. S 6. Aufpicatus.7 11.59. -Si^ffrc
^«4»ijfa ncgatur. 702.12. Cantarz^

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2Vol.l

eMm dmt Mcium^. 69 2 . 5 7. Capicn dl
ratio.jo S. c o. Caro valdc noxU.y 2 p.
^.Cafiitas 700. iy.de cxde lexa!>ud
Anglos.6c^6. 44. Chamxlconte efo vt
fihi medeturjo i .41. eum co hiimici-
tiam gerit. 7 o f . 3 5 . c«?» Chlorionc^
705.(^.85 4.46.Cibus & yoracitai
69^.\7.cumCirco diflcntit.j 05.17.
cum SittA. 8 ^ 4. f o. Cognominsita ah
eo 70S.47. C')itus. 69^. I, ^.ei Colo-
rem nigrum donauit Apollo.6^0. \ i.
Congcncres capit. 702. ^z.ciui &
Cornicis apolo^^us.-^^ 0.2$^ eius &
Coronidis fahul^. jip. 30. pullos
nidis pcllit. 6Ss). 10. cur ^fiatc^
4tgrotct.6gj.^o.curappareat vbifirx
ges funt. jng. curabaquis ab^i'
neat.joi. t.cur m cdolocatus 6S^.
2^.686.i9.cur culco dignus.y jo. z.
cur loca non mutct. 6c)i.^6.cur nb re
uerfusadarcam q\ 8. i^.quid hocfl-
gn'ificet. 724. 12. cur Phoebo dicatus.
y )^.^.cur poft Pfittacos de eo agatur.
6 S ^.i6.cur primo cmiffus 719-5 -cur
. pulhsinnido drferat 69P 17. 701.
1 r . cur co: pcll 't .joi. 17. cur qni-
bufdamt>met .r fpccics Tfittaci (jr>5.
4. -Ar f»Urudinem amet 691.4 S.Dc-
nominat^tahco. 707. eius Def:ri-
pno 6 ^ 9. 4 ) Dcum inuorare quid fi~
gnificet. iri.-ii.idc yt^a auguriu. 1 1 .
2^./>»ci/Kijr <?84.?5" D wsafiigens
^yiiurU ct;nd denotet. 6i.4.ehrius rcd
ditnr.j 0^.1 7. cditis pulLis cfcam ple-
nrt>r.tbrrc diffimidat.699 ^o.educa-
(/0.73 S 2 i.E'>rcl^us cx arca apud cct
daucrarcmanfit.y 19.^6 Emblem.ita,
j\9.9 Furacitas. 68S. 40. 700. 4.4.
tahulofa j^9.r6. a Fxlconibus dicii.
7 ! ? . f o. Falconis gencrationem tur-
bant. 7 M .4 ^F^r«.<59 r .20. eius fu-
nyja Romanis celebratus. 705. i^.
^andct aquis 691.-^1. gencra & dif-
fcrcntiA <J S 9. 1 o.gypfo obliti.j 1 7. r i .
injlH 'nfi. 6f)i'\6 .honos.6 S 4. ^ 8 .7 v 1 5
1 6.horr',firo fonitu pcrjlrepens vji ap-
par\iifj\ \ .icon. 694' iineyn pcr
ccrm fcrt. 704.3^ .impictas in paren •
tes.69Cf. ^6!m vullosexcuf^tur. 701.
^ <{. importunitas ciur quid. 708. 5 f.
im ^reratio pcr cu. j2j.16. imp.'i^nj.t
^cfilonem ?5?. ^j.incubatHs.^gp-
1 X .Jndi e<tm inflituunt ad prada .
, 'Joi.4,'^.In^cmum qualc jo\.'i ab 'n-
lenti fiti vinci fc non finit 701.2. ini-
micitia cum taufo & aftno. j-.-^. 20,
cum A:cipitrc. 705. 1 5. cum Ctrco.
3 5 3.40. o< /lYiluo. jos.-^dni'4<it- ft4
tus & vilU dl^us.6^^.<^z.miuflt fcU
lator diHus.6c)r^. zo. Inflitur 0 .id ve^
nitum. joi. 28. LipidcHs fimuU. ro
im^ofltHS.J1.\.A ^tLocw: quaiis.6c)i .
% 3 doqui difit.6.^S. 1 3 .hquacitas im

I N D E

prohita. 70 5 .4(T nr miU punica ra-
piant quidagcndum 707. 18. cw^/i^
Afihto d}(fidet.^.oi.i^ i.mira falutati»
jo^. 1 6. mirabilisad capiendos alios
Coruos & Fb.ifianos joz.^^.Afora'
. lia. 7 i 4. 1 .myHica jjj^^6. naui^an -
. fibus fupplc X. 700.^5 Jiidulatttr mcn-
fe (JMartio. 6^)8. ^2. innido poffit vi'
ticem. 704. 13. nidus vbi. ^oS.ij.d
S^oc emiffu^ ex arca quid ftgnificet .
7 1 7. .ad Noe non rcuerfus j 19.10
X^oc Coruus quid fignificet. 71 8. 3.
non mutantur pcnnt. 705. 5 7. Nun-
cius futurorum putatus 724. j.pro-
ucrbium.ji6 46.0bliuiofus efi. 699.
37. Occifo Chamdeonte Lauro ftbi
mcdctur. 5.2^ .in Occiforcs prxmium
confiitutum. 702 .? f . odoratus quafis.
69^.4. 1 .Ofcen eft.jop.^Ofcula.joo.
2 6.partcs intcrn<g.69 r . partus veri s .
6cf9.2t.pifiator.i9,j. ^^.poctm difli,
649.5 S.jj<).9.poutsqualis. 691.1^.
prcfagia. i o. 1 -.7 1 6. 1 1 .profiuuio vc~
tris laborat.j ji.s Prolcmnatam nm
edurat. 719. <^ -^.protierbin. 726. 10.
prudentia j: o..f,j 702.1 S. Puhlicum
eius funHS.6^ \.^.^.pu"na.69^. i.cU
^efalone.jO:<i..Aj.cum A^iluis. 713.
ii.pereius Pullos dcnotatur ^nntilitas
nigrapccca^ir.-rz i. ^j.a pulUs deuo-
ratns.6n%.9.pHlli vt nutrlimur.699-

■ J{ 7 pulti quatdiu nTquarc d par?n-
tihus dcfcrantur.69n. i quan lo fiti

. torr:'etur. ricyj. i6.quando phuiam

■ dcnot.it. j6 :,. ? o. quamdiu non bihat.
69-j .4 1 .quiete odia pr» f-nifitur. 69
j[^.cjuotouaparia^ .''98.29. raparcs
amutatur.6t)S.i.rjL-huitas-69S.T ran
cus j^ 6. 5 8.rf i^?or. 714. ^j.d Rom t-
nis fepult! myHcrium 723..' <.fcrf)cn-
tcm rapicm. 7 5 o. 3 7. ftccx <cT rctorri-
da complcxio. i o. 1 4 . ex fdito loco dc-
mffus.jr 4^.-^7 .fprcto Apollinisman-
dato jicH^ expc^at vt maturefcant .
6 S7. c %.futor docuit dlcere , opcra &
impenfipcr^t.joif. j<^.afutorc occi-
fus.jo-^.i.-i.fympDithi.i. 704. 1 o. cum
Ocnuta.7o^.iS.Synonima. 6 88. 10.
timcttonitru. 69^. t;i. cum Turture
inmritiam ^erit.yo^. 17. eiusty^o
qui dcfionmtw^.i 2 x.i^.Falerium iu-
unt contra GMum. J7\.2 ^.rcnatilem
hahiiit ^hhonfus Sicifi£ rex candi-
dijfimum. 702 ^'i.^cnatilemhabuit
Ludouicus Calfm rer.joi.^j.ad ue-
nationcm inHltittus 69^.11. Vi^us
qualis.6%i,.r, i.fni .i^.vidctur phy-
ficus& tthcm.tticus.j2 f .24. /^i-
uidus di6lus jo6» ^i-P^nae diBus,
686. co. 6^2. 3 f . Volatus 69^. 44..
Voracitas. jco. 40.7 2 1.2. roLCS dif'
fercntcs obfcruatA ab auguribns.jog,
1 3 .f^ox mHltiplex, 6p2* ^.Ffus in me

di^ iita J2J. {Sn cihis. 7 2 8. 5 3 . Vt at'
bus fiat.690. f 7. vt fitim fedet. 70 1.
y o. f^^t extinguit rejienum. 704. 1 2»
' Ftilitas in addifsendo fermone hum^-'
no. 702. sj-Vtitur ocnuta-t fcu cO'
ratio.j o 4. 1 ^.cum^ Fulpc amicus efi
714. 46. cur/L.j C(i-^ fj&iuj ci amici'
tio-, . 704. ^2. eorundem_j fabul^»
7 3 o . 3 o : Vulturem occidunt. 7 1 o. 3 o
Coruus alpinus.j6f). i^.
Coruorum genera afia d noflris longe di-
uerfa.6 8 9.i9.Igneus.769. 1 1 . Maio-
rcs qui 688.^3. CMarinus .687.4.
Marinuf fcu Niloticus.^aj. y 4. 70 8
2j.No5iurnus ^00.50.504.28,^05
I 5.510. 5 1.52 i.i S.NoJiratibusmit
iorcs quasHragcs edant.701.'^ }.om-
• nium maximus.6^9. 1 r .Taruus.j$^
6.Ruber Bcllontj. j 69.12. Torrentis

■ qui.j\^.<;6

Coruusfluuius. 6 S 6.^0. FonsinSmyT'
n.t^ & alibi. 707. ^S.Infula 6S6.

■ 46.707-36 Machinjc gcnus. 6%j»
^'^.'Manus ferre.x.G%7. -^^.f^Mons.
6^6. 4 3. Mulorum ofim hominum.^
nomcn. 6 87. munilc fcrrcmn fupr^t^

■ vcrticcmincuru.ttum ^Sj.^^^.ocu-
li mor jus.6 8 7.2 1 .pifcis.6 8 6. 46. 5 7.
Rhetor. 68 7. i 5 . S.ixurrL^. 686 37.
S opufi nomcn 686.36. fidus cdejte*
68^. 9.Thcffilix locus. 7 2 7.7

Coruina cerafa.j 08.17
Coruini generis pennarum vfus.^.^o.ra'

■ ro coircfolet.j4.j./^i
Coruinum maceUum Rom.t.j9j. <^ 6
Coyuinum roHrum infirumentum efl cht

rurgicufn.7oS.S
Coruinum quoddam prodigmm ^i vi-

///W.7 15.20
Coruina viuacitas.jo6.j
Coruinus viri nomen.joS.jj
Coruulus.6^7.'^
Coruulus ParuusGallis 734.^4
Coruatum Cjalfice vrbs. 7C 6.46.6^1.^4'
Coryba lapis 'Plutarcho.
Cosinfula.Sy I 19
Cofanorum nwmifmij.163.14
Coftavcrmis.^9.^6
Cofji qui dicantur.S-^^.-i^i.Sjo.^fS
CotinusTheophra^i.^i^.i
Cotonea herha f^cnetisquid 7S0.41.4*
L.Cott£ mmifma. 131.14
Coturnix aducntu & receflum annioflen
dit.^.^j[.Curfedcm mute\ ij p^^
indotio pofita. 660. 2 1. ingenium fer-
moni formandv incptum.6 4.9. ^i. f^'*
ter fuapri£liayiuit.66\.\j. ludus.
I .eius & Terdicum vendtio. ^oi.iS'
Cotumicum fanguine^ cnutritus Tttlo"

maus Sotyr ab ^quila.^ 2. 3 ?
Cotyledon folio maximo. 425.51
Coucoulus Romanis.^ii.zo^
Cranites montcs ynde diSil joB. 4 x
Cras

^^f^sCdruus didtHr vul^d.6$6. quid

denotet. 7 5 < >. 8 . Corui y^x. 69^.11
Craf[orum fiimili^ infignc^ f . z o

Crena quid.j^2.j
Crines ni^ri Uudantur.j 2 y . i o
Cri§ix comantes cutus infignia,
Crocatio quid.6^1.^^
Crocitarc dicuntur Corui.j^ 7. i o
Crocitatio qnid.691.^6
Crocire Latinerum quid.JST-T^S
Crocitus Coruiproprius. 737. r 6^1,
2^.37 .improprie attrihuitur d Ponta-
no Cornui.j^j. 15. quibus auibus

^fmbatur.7^6.^S
Crocodilusex aquAtilibus minimis ma-
ximits euadit. f S9.10.enm maximum
hofiem hahct ^4Lcipiter. i^^.iH.fi-
pcrins roflrum motnt. 6j^^. i^. timct
icneumr.ncm.] 5 ^.4^
Crocodilonm vrbs 74 f ^ 1.74 S.4
Crocumglauium apud Plutarshum.^ 5 1

Crocutta.^$j.i
Crotdlum quid. ^2^.38
Crotoniatarum numus. f f 8. j.o
Cruor nigcr.6i 1.50
Cruciata. b'77.1^

Cruciaffix^&^eSiuied Afelampode &

cur. n ^ • ^ ^
Cruxalba mncfi inftgne ducis SAban-

dia,fed cius proHindarum. 91.14.
Crux laudatur in armis. t ^?o.i 2
Crucis fignumad ycxiUa trandatu. 151.

I $.pcr mmcs acies in prdi6 portaba

Cubiti excefius.j ^.-^.^f^-pars.-j/if 3 . 40
CHC^ibare quid.s '^^'S

Cuccus. ^ll.^

ChcuHo quid .1^.1 0.^1

CuchUus BardiMus.4,\i'i>'J^onacalis
j^io.^ohiMlucrHm papyraccu 411.
a -j.quid Fcrnclio.A^ ii.i^.pro tota ne
/ic.4 10.45.31 Saga.A 1 o- 5 7- ^PP-^'^

Straboni.4ii-H'^^-'^^^^^^"*^^^'
i-j.£rucaolofcrici.\i\-'^3
Cuculus auis.^o^.^.Jccipiter creditus.
8.(1.196.3 ^.(hJatpitrcminimo ft-
militudo 2 S 4. 3 7- f ^cdpitrc gigni
quo intclligendum .196.^ o. ytiiipi-
: trcsfdlit.Afi %.i9.adu^tKS ^tfiatis pr^-
fagium.^i^. 1 2.£q!{iuoca.^os>.^ 7. in
^cthiopia uon apparet.^ 17.50.^/-
fe^Hs corporis. 4 1 2 . 3 • w y^lauda nido
fanit oua.^i^.j^S'^^ '^^^^^ i-amiuo-
rasrcponendus. 410.3 ^ . Antipitthia.
41 1.3 $.Apologi.j^2j.i. arandi tem-
pi*sn«»cMt.4i4. i4.<i/pffr^crc Ipu-
»iam fertur. 413.3 o^fius. 4 1 1 . i o.a-
excrcmcntia & impura cur iudica
fnr.^i^ .txurvocemAbfcondat.^ii.
T I .boni ominis auis. 405». 1 6. cum ci-
fadis diflidet.^ii-^^o.cognominatt.j
4 »2. 14.« curaucs hofies ''nt..4.ii
l^>DcnminAta.i^ii. $^,Defcriptio.

1 N D E X.

4 1 ^.io.'D{jfcrt'ntia.4 1 3 .10. Oua in
Taffcris nido repma csmedit & fua
fupponit .4 1 5?- 3 o duo cius genaa da-
ri.4 1 3 .1 5 . cn. blcmata. 41 6. 4 8. •
mon.jfi 1.10. Fabul«fa jf^ij.ij, '^env-
raiio.-i <{ o.y.::4 1 S.i^.^enera.^i z.40
ge/ius non cxtarct nifi ohh fua alicno
iiido foppon trct. 4. 1 o . 11. hcbes inge-
rimm.6 40.4 j.hicroglyphica. 42^ 13.
hyanc dcplumefdt. ^ti. :^. impictas,
411, 20. ingrmum &morcs.^n.
cum lufdnia contcntio de yocc.j^ij.^
CMiUio amicus. 421.34. moralix^ .
414. j 1. «0» ficri ex Accipitrc. ^ii.
4< oua cius auis , in cuius nidum oua
fiia importatidcuorat. 4 r «>. 1 5 . prafa-
^/»1.4 11. r proHcrbia.^2<^.^ 3 .pulli for
?».i.4i S'3^-p^dlusop:imifxporis.j^i^
3 .quitcn-ris did pojfit 'i^ccipitcr.iS 4
49 dicantur 415.5 3.41^.50.

Qui ditii apud *^nflophAnem. 42.2.

2 j. in qno nido pariat. 4 1 i.^^^.Quo-
modo dicantur haberc pcdes Colum-
hno.^. 413.3. Ou9mod(i nutriatur in
arhoribns caidi fine dbo /^zo. ^Z.re-
pcni in fornace hi Ttma 4 1 8.7.<r.v eiut
fxliua dc:i.dis nafd. n 1.41. Sedulitas
1- 1 j.a fono vocis nor.-ivn accepit..{ij^.

3 -/^'''^f^^thia.j^i i.i j.fynonima..^ i x
^^.temperies 41 S.i i .Tir.-iiditas. 40.
4^421.4. riflus 410. 16. folatus.
4^ 8.1 6.oh yolatus imbedirit.tte Mil
uorum fcapuHsfufcepti ad nos tranf
fcruntHr.^i^. 3 6. Vox. 417.3. J^oca
cur Germani cnumerent.j^oc). 2S qua
do .ludlatMr apud Germ.mQS.^ 1 4.11 *
rfus in mcdidna. 4x4. .+ 6

Cuculi dteriHs fonna..^i j . 1 9'defcrmi(i
^icon.^. 1 6 '

Cuculi .Mhntclis gcnus diuerfnm a no-
Hro.4i:^.^6

Cuculus maior parit }n Palumht nido .
418.35 .cms forma.^i 3. 40. rjMmor
in CorucA nido parerc dicitur .418.
57

CycuUfhs. 423.12.743.39

Ciictilns feerk.4!o.9. 10. 13.413. n.
Ludtis.j^ ii.^j. mons. 4 1 1 .44. p}f f,c
marinus 409.5 {.tegmcn capitis, 410
2^.Viatoresiu dicli tanquampi^i
42rr.io

Ciiculi panis.4. 1^^.16

Cucupba.41 t.i6

CMCurire quid 417.1«

Cucularc.^ij.S

Cul.dtr£ & lecti ex phmis auium 3 . 4 ^ .
Cuficesgrati(fmi refpcniliomb''.'^ j^. 9
Cullccs Oa%ji. 8 3 i?. 3 J
Cu{ici\ega.%j^.A^j

Cufmariaarsquam ytititatem fumatab

Auibus./if.^ 3
GhIhUus.^i i.io

Cumindis. 5; o 5 . 2 o. 4 Fhry^hus vnde

di&a.^o<;.^6
Crmiffa^Dca.^l^ 6

Cuprcffusj6y '^ G.jrn^nsgalhufi di^i

Coriifa qiddicendi&qui Cuculi.^16,
16

Ciiryiiculaquid. 410. 6

CuriVj Gon-^^uga infignc. 7 4. 4 7. slus crn-'

blema.iS^. i ^
€uruir<iHra.Sjj.i.<;.eius ic'w>. r'77
S.Cuthbcrtus .ib yjquiia pif^.-^n accUnt^

^0.26. Carui ci obsdiunt: 731.23
CyAnUs Auis.Z^K.^j^
CyauopHs.iSo. 3 t).ab ea prmerbia Ger^

" }Kanica.49S.^6 ' ■

Cybcli CMmncns dicatus.i 79 r o
Cycnus.xij..'^\.jo'^ A^.6iy.^S.('>62. 2.
7 29.^6.7 5 9.^. j6i.ii.-7^%.^6.a^
^quda captus.} 8. 50. eum ad*ritur'"
^if^o.j ^6.1. album cotorem condo^;
nauit ^pollo. 713.52. auis mufiea .
7 2 3.^ S <; aniidits & ftilcndidHs.j 3 0.
3 5 . canit taccmV'Us (jraccnlis 7^ 5,
z j.cur Ph(xb'i fa(.cr.j2.]'A-9 euyH mr
fequiturAqiida ii^.^o.eiii.':pellls ufus
ad promomndam conco^^ioncm.^ .i z
phmx .id lcfios cojidcnd^s.^.^$,qHO*
modoa Sv/i crlis cupiatm'. j^S''^<>
Cycum.t.<^^x.Ti
Cyminda fl.v/5.41.50.
Cymindis.2 84,^.500. 50. ^04. 3 1. ^7,
\o^.j.^o6.6.nnH4.'nHs.iS i^.i ^.od'm
i itrrnednum cim A-juila..^ 5 .47
C ypfdi 4rrdt.620.3S \
Cyro ty4quila imcris dnx. ^0.^6
Cy/if< Camhyfis filius deceptus.6^.^j
Cyri mftanc^i, j.nafwn aduncum
buit.^00.^

D

ty^cmoTi.fi 44. 1 c.u^fcipltris
formci Eudonc fali'u. 3 3 4.
A 3 . .cmpArntur « F^ltur.
i'f(9^<,.Ccruus.j2o. 53.
C:.' ;"' im.xginc Maxcmii:m indut
c^nfra Chrisiianos.jj^. 1 7. cius cxi-
tikm adcflc fijnif cat Cdruus fepultus
773. 44. i« Coruum fi^pc mutAtHs .
7 r 5 .cihs fmulacrum apud Hatjt..
enfcs.ji 6. i ^citisfpedes 617. <;S. eius
typus.6 2 8. ! I .yiic cti.im Diabobts,
Diiula auis quA. 5 1 2 . 5 S
Ddcchampu crror. 629.38
Dama non gignit Lconcm.-^^.z i
Dari4 augurnm ex zAcdpitdhus Ful

turibus.^iu.^^Ot
T^dUi its rex iyicdpitrari^ anis primus

author.:, 00.'^ 8
Dccijjilij numifma. 162,4$
Dcci^ nattfra &gcffa.i 59. ^^.nftmijtna

159. 54.162. 35. 165. 8
Dedalig in AccipiCYm mutatus.^ 3 5-5^
Dciotarus rcx teSum cur nollet ingrcdi.
cp.43

Delphini in clypeo Flyffis. 93.17
Dciphlno compaYatns Hobnus.^j^.^-j
gggg 2. cum

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

eum pompylu^ %ujiairunt flHpidl rcd

Ddphos Corni prouolant. 7 1 o. r
DendrofJcMS.^Sfi.i i.pngna cim Mo-

neduLi.j^gi.^yo
ad Dcnthim dolorcm.ji 8.2 8
Dens Laonis 324.26
Dnites quotVejpertiUoni.f^j 1.4^6
Dcum yiegyptijcurper A fuilam dcno^

turent. ji.8. comparaturAquiU.6j.

41.

Deorum Unjue qu£.^6j 2 1
Diubolus AquiU comparatus.66.^. Fal

fo«i.459. yuypuscius iyfquila6y.

4 j.yefpertiliotii compuratus 581.43
Diaholus marinus quid.^^^.^, 1
DianxBntco di.atits.2j9. 9
Diaphauii on vnde di^ium.Sip.S
Di^ycs quadrupcs. 393.58
Didins Lclius occifus.^ 26. ^2
M .Di.lij nHmifnata & natura.i 39. 40
Did^j lidiani numifma. 12 7.42
Dics fcralcs q.ii 5 16.47
I}''.rfpiter //:ii/.r 54.41
D 'opolus i 5 4 3 . 3 9 - y T 7- 7
D'iocleti.ini numijma 133. 41.15S. ??.

161.38

Diojenes cfo polypo crudo pcrit.jij. 1.

eius deparafiits diclum 696.1 j
Dionyfius Ratta Pfittaci maximi iconcm

mihi ^y^7iii«if.665.5 5
Dionyfiui SiratufanHS rcgnim amittit.

62.16

d Dipfadc fcrprnte yiquiU morfa quid

dcnyf:ct.j^ .6
Dirji.6i 1.31

Diuitcs Falconibus comparati. 4 5P- ? ^
Diuitijt cur cxpetantur.6 2 o. i g.eas plu-

mx yijuilf dcnotant. 69.20
ad D Jorcmcapitis.^S6.^j
Domke lus qualis fittitulus 99-47
Doniini caro quomodo floruit.6S. 2 3
Domlnorum dfCorrigtoarma. 204. 1 2.
D.>mitiani augimum.Go.i ^.natura. 1 5 6

^ ■■.n'm [ma.i'\af.\o. 156.45. 164.

13 5)<^.40. 558.7.131 37 129.5
Domitij u-^urcliani numlfma 162.57.

natHra& obitus 163.1
Dona rnilitaria qu^.i y j. 22. fttfpenfa m

tcmplis.i 78.20
Donec parttcula quid notct.ji^.i 2
Draclmc du^ pcr rHlturcm fignificatc

265. i'8

Draco. 7 5 1.43. y^/^;rrri.4 3. 39. Antipa-
thia ium Ajuila 44. 4.. clan^^^orrm
Aquili iimet. 4f^.cur yerfctnr ^i^ca
diiimas. 73.43. frcqucns in Africa.
^6.i}.7Uucopii.$ 5 2.i9.Indicus 602
2 %.monfirifiim c.x coitu Aquilf mx-
rinf kjT Luporttm ^6.^.0culis efi atu
ujjimi:;.j}.j^.{'Cum ad pu^^nim U, cf-
ftt *^q:,ha . I 7. A9- pugna t u A]ui'
ii 41.3 2.^^.^.\'dijj'dium imefiiniim
( n n ^quiU ^ f ^j.S.tuus. i ^ 4. 1 2 .
ri jUntijjimus cuftos maiorum /ie-
fpcridum.iS.^.^o

I N D £ X.

D^Aconifcr.i^i.^t

Dra unculus cur hieraciu di^um. 314.
40.

Drepanis.^ ji.i i.timor maximus. ^ 5

in Drymum fcrpcntem excandefc.it A-

<y,'<i/a.42.5 4
D y uoUptes quid.jo 5. 1 7.83 7.3 1 . cur

ita Pici di^i.S^<).i(t
Dz-yops auis.S^j.i i
D ryopespofJuH.S^j.^o
D <hn cffiilum nomcn.jxi.^ o
"Dux.^of> z8

Dui um Boruffs tnft^ne.cft^.^ S.Ferrarif

4 86.3 ^.Foroiulij 98. 14. F/ trurix.

4 S 6 . 2 c).Mantue.6 56.28 .Sabaudia.

92.2 4.;^r/>i«/ 4S6.100.6
Di cllius primus machinisCoruis di^is

yfu^ e^.6Sj.^o
Dyi cium quid.j^ : 2 .3 9
ad 'Dyfcnuriam.j .^j.14

Frij dliacitateyalent. 7S1.
I 2

f / rictatcm yitans per No-
6iuA defignatur. 5 54.47.
l f ultts fdlntaris tyli i ipitri. ^04. 1 1
ScclefiA per AnuiUm drfi^natur.6^.^ 4.
Continct Coruum &■ CoUmbam.j 1 8
8.C«r AquiU lomparata.^-^'^
£ hinadcs 6m.i 7
F^ hinus qtiidportcndat.xo.j^o
Fchinus feu mcmbrana yentriculi ^al-

linarum interior. ^9^.40
F"rx Bohemix oppidi infigne. 101.14
£i-'</o.f ,'9.2^.^41.34
Slcxnigra mncHU in nafo Accipms*

30^.14
Fic&rum qiiid. 1 68.1 3
Elrmentorum coniordix typus.^94. 5^.
Fleos. ^013

Elcphanti digin in^iuifi.i ^.i^.ad humet
n£ naturx fimilitudincm acccdit.O^i
^.manfuetus. 40. 47. mcmoriapollct
& prudcntia. 6^9.4. murem & fucm
horrct.^ S s A-S-px quadrupcdibus ma
ximus cuadit. 5 89. 1 1. yino gaudct.
651.32 .yitA diuturnitas. 74 8 . 1 6.yox

^7^.34
ad ElcphanthUfim.i 5^-14
Eleutheriafcjia qux.i ?
Eiixir dii ittir Phcen i.r.8 1 9. 3
Slorius auis.629.^S
Emblemata ab anibus pctuntur. 5 . J
EmiHo ferculum.^$6.^ 3
Ethpcdoi les puer ^ pucUa.z 64^.1 a
S mpUfiri gcnus Phoenix 819.^
Fm elif error.698.5 3
f ncbrx aucs qua. i^.^J
Fnneo6lonos Groicis quid.^^S^. 4.
Snfiwn capuU ex roUro Tragopamcnis.

804.23

Ephcmcrb yolucrc circa Hypani.% i j.n

Ephialtos.^ 6 i.t

Epigryphcs boues.6oj. 1 4

MdSpilepfiam.j^.^^j.jij.jii.ii.i^

Epilepfia Uborant Picx.ySi.j

ipin^idcs ylcus.6 8 7.1 5

Sptfi opHs de Rufiit ii. 1 9 1. r

Epyrotarum moncta.SS.2

Equx no^uma. 561.3

Fquus.j6^.^ 4 albis pcdibus ex Todaf'
ge natus.6 r 9. i yantipathia cum Grj
phibus.606.4S. ab AquiU di^us ^ J
^S.tylchilUs ortus & nomina 6\9*

1 o.lbcri yelocitas.iSS. 1 9. magtio ca
pitc.sc6.46 oditcamelu.44 46.StrH
thioncm.') 9^.^o.ybi fw/ri.y 5. ^S.Tf-
locifjimi.^ 30.3 2.Virtus.^^. \ 8

Eqtiites qtiinam propric cflent. 1 64. 4^
£r4««/^r.626.3 7
£r4/t'i4<7«i5 61 2.8

Erinacea caro qunmodo prabenda Acc f

pitri xgro.-^ 17,.')^
Eruca olofcricum proferens Cuculus dicl

tur.41 1.3 3
Eryn'(i:m cairulcum.S$ $ . ^j.Uteum.^

8c5 4^

Fryihroi yanus OrtiithQlogi.6S^.^

Erythroxanti{'.6y>^. 1 1

Ffc£ c.\trafiio.-i\6.i^

Effenfis famiiix 'Ditcet ,LMarchiones»

\o$.iS.inCtgnia 10^.16
S Hcnfis familia Fcncta 98.1
Ethi a quam yttlitatem ab auibus perct*

piat.1.2 I
Euangtiijlarum difi rimcn. 5 i .46
Euerardus Forfiius mcdiiinf do6lor.} 94

2 I

Eugubium refiauratum.10^.7,6

£ unuchus Cornii i comparatus. 73 5. 5 4

Suocati luucnes ex equcflri ordine delt*

FIi.4i 1.15
Eurcnotus yen^us quis.i 5 ^47
Eufiathius & f^arims repnthefi deN9^

6lujtpartu.^ 4^.46
SxcelleniiA AqtiUa typus.j i.i $
Sxcidvj inditium.jop.i^
Exundare quid fignificct.%19.1 9

AlriScHtarij.ij^.14
Fahius augur maximus.i^
4-

Fabius Buteo.^ji.^o
Faoiorumfamiiia.^^.^^li
Fabro ralcnti dux AqulU.6o. 1 1
Fabritius AuHriacus.io 4.10
Fabritius *Taduanus.jci6.i$
FabuU cur cxcogitat£. JS'3$
FaEla maioru in clypcis depiild. 1 7 5 • ^ ^
Faminain rapacium auiu genere matcr

&fcrociormarc.i%^.ij
lalco.^io^.ij.j^s ^5-766.1. Ar^J^^^,
uoca.419.4j.acrius.46j. 19-^^'^^
citur^i^. 5 3 . Antifathiii' 3 5 f - 44*
Apoiogi

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

t^pologl .\6o. t. cm apoBcmatlhus
€apms qitomodo mcdcndHm.^ ^ o. 1 4.

AquiU pcutiis.j^ i.j^6.in arborc fe
abdcntc (^nid azendum 444.4^ .
plexia caufx ^«/.44^.4 ^ cim Ardcct.
^crtxmcn.^ 5 5 . i .c, y^fihma frcqucns
44i>- z. ei qnomodo mcdcndHm 4 ji.
3 o- tyl iguriA^. 4 ^ 9. 2 o cum Coruis
P»S^4 mira 715.4 j.Caput ciusj^ par
««^^. 4 ? 2 Cihus qualis dandus.j^j^o. 2 9
^ruriac f(mori fra&o qiiomodomc'
^cndHrn 4 5 7. z a . 3 o CucuU parcns,
405>- 1 3-415.1 4.c«r catara&afubiC'
ctiis. i^i. .^^.cur dicatur GalHcus.
"^^^'^o.curlatupe&ushabcat. 4^ i.

curkngiores habcatdlas, & bre-
worcm caudam et critra fortiora.^^ 1
^7'Cur in motibus & fyluis a^^^at.^^ 4
2 1 . cur pcrcgrim dicantur. 465. 5 9.
fwplures cmittcndi in u4rdcam. 4 ^ ^
tocur VigiL tcnendus.^^ 9. ^ 5 Dijfc-
^'fwnj; /7W/7f^ a cohr^.^ ^ i . f o. £);-
fierfttasynde.4fS>9^\ ^.dcfiriptio. 43 1
4. Dijfcr jntix d forrna corporis. 4 i .
^6.ib dtate 4 ? i . 2 3 .DcrtdlationibHS
capitis quomodo mrdendum. ^ y o. f o.

gcnus n^ccipitrit. 351.6.
ttymologia.Ar 10.28. c.xcmptus e nido
quomodo inHituatur ad rcnandum.
437.36. ^tt^/rt ^Accipitrct

morbis refiftunt.^^ 8.4 f . febris quo-
modo curanda.^^c,. i ^.femori luxa-
to ac cruri quomodo mcdendum.^^ 7.
Z.figura qualit^^ 1.2 4 fnma. 48 1
j^o.apud (Jatlos omnc genus Accipi^
trumftynifi at.^^o.9.gcncroftftgna.
4 5 4- U . ^enera & dif rcntia. 430.
■ij.lgnobilcs qui funt fccundum syil-
herum 43 1. 1 s- fnioks yt generofn
confcructur.^^6 S.lngcnium eius co-
gnofccre neccfic cf?. 447. 4. /njlitutio
w quo cotififlxt.^^p.;; glnjiitutio ai
"^enandum 4^ 6. 6. eiusfumma. 436.
'^9 exea ytiiitas..^^6.io.Lata figni-
fcatio.i 8 i.^^o. LocHS. 45 4.1. Logius
^^anfc quid Agcdum. 445-45 'Lnm-
orici quomodo gcncrentur.j^^^. 16,
^°^alia.^2 9.2H. morbis eius quxrc'
^^(iiaadbihcnda. ^^S. 41. ^^9. 40,
4^.36. 453. 23. f nido cxemptus rbi
^fnendus.^i^j. 3 4. Nidario qualis ci'
biis ^ quando dandus.^j S.S.prx m-
^'ifagina pigro ac inobediente quid
^Z^^^idum.^.^^ .3 o.nomcn eius quomo
^ ^^^<:U'gendum. 430.20. yaldc pa-
^^"^ eji.^ 2 9- 2 5 . f 0 omnes aucs rapa-
J comprch^di.^ 71.30. Oculi diffuti
^'*°*nodoah ^ccipitrtrio fmt curan
■•459.48. eorum fufnfimi quomodo
^^^endum.ArS ^ • 5 9-Optimi ybi.^^ 4.
yediculi infcHantcs. 4 5 8. lo.pccu-
yermiumgsnere laborant ^fiUn-
<ii^v.4<4..i0.pictas erga fiu^,i^
^^nut.(i, 1 6, Ad plHTimos corum mor-
'i^ncdicamcnti. 458. 30. podagra
qkomodo mcdcndum. 45^.42.

I N D F, X.

prcmifcuo coitu genitorum hislori^
^pS.^o.pedusnvitifs quomodo me-
dcndum. 456. ii.qualihus cibisnu"
tricndus./^. c 7. 5 8. qux ratione capitio
affucfaciendus. 2 ^.Qu.tndo nido
eximenius.^l 7. 1 3 .quando appcnden
ia funt tintinnabula 442. 6. quando-
quc perfcquitur Aquilam.4f i .47.3 9.
f j.quanto tcporc infiituitur. 4 ? 6. 3 8.
if>{i cihum rctinere non potefi quomo-
do medcndum. 4 - 3 - qHibus oculi
confuendi. 43 5?. 2 <]>. quomodo venetur,
40.5 3 .quomodo adprxdam emittcn-
dus. 44 2 . 1 .quomodo atfpetcntia rrfii-
tucnda 440 2 quom^do tracfandus
yt yocem Accipitrar^ cogn.f at.^^o
10. quomodo pradam inuadat. 434.
46. quomodo reuoiandns in venasio-
nelacujiri 443.30 quot modis affi-
<-i<i;if«r.44 S. 5 4- ^^'^i^ adhuc inHitu-
fio 43 S. 46. quo corio ibiA ycfiiutur
43 S.ro.ciicw lurtintmnahula adhi-
benda 43 S. T <5. vt obcdiai quiA agcn^
du.4,^c,.6.rt nb fufpiret & mordcat.
43P.i 8 elypeoli quales tilijs afigen-
di.j.^S.^i.quo cihonutricnd.,s. 43
1 o Sori 43 1.41. Ramalcs. 4 31.2 8.
RamArius ad vcnxtum qmomodo Infii
tucndus 44 } .4 5 .fupcr jfcapo Pmnato
quomodo cibandus. 441. ^o.Sociies
quotfmt fecundum Albertum'. 431.
10 SublimipctA,ytfubuotct.i,x6. 45.
timidi figna.^-^ 5.32 triplex gcnus fc-
cundiim ^tbertnm. 431. 20. Syno^
nima. 43 o. 1 3 . rarijn difercntix 2 8 3
1 ^.rcntriculi fymptom.it a qnxdam^
illum afjii^rentia 455. 10. J^crtigini
quomodo medcndum..^. 51.22. f^^rnti^
bus quomodo medcndum. 454. j^.
i;^>/«f//j.25>.3 9.43 4 3 o.f^ox 43 4.2 j-'
Ft Anatem primo impetu capiat. 144
1 3 .vt ei animus addatur , quid .r^c»-
dunLj. 440.43.Tf ^Ardcas ycnetur.
4fj^-j.2o.vt cibum agnofcat. 440. 3 o.
ytfcapo dlato afucfat, quidagendum
441.1.445. ii.ytfcfehumo tollaty
ejuid agendum. 442. 27. ytvenatkm
lacusirem difcat. 443 . i . -pf venctur
Ardeam fcram & liberam. 448.24.
yulncribus eius qualia medicamenta
adhibcnda.^^ j.^o
Fatconcs aerij. 468.2 S.£rophil}. 4 6 8 . 2 S
Falco albus. f 8'o,2 5 .eius dcfcriptio 4 8 (j,
3 .eius hiHoria. 4 8 5 .4 8 . intiitHtio
Tp/wf.^SS.iS. Locus 487. S^.UJTo-
rfj.48 8.9.T/?i.4 3 4.1 o.t^c»^:;^^ j

8./^o/4?«J.488.2

f <i/co Arborarius. 49 1 . x r . 4 3
Falconcs carulcis pedibus. 4P7.2
JF^i/fo candidus mutatispcnnis. 475. . 1
Falcon cs Cartagincnfcs. 4 S 4. 3 2 .
falconesCYafji 43 1 47.
falco^tcs Campesires 430. 5 1.
/^u/co Colum'jarius.^ 4 - -^ 5
/^..!<Vo Corpulcntus.^^ i.^y
faiconit Cj.tnopodis dcjiripth.^r^y.^ 5»

no-mcnchtUT£. ^.f^y.^^.hifioyta. 457.
2 5; »^»c.f c<j/)i^rf. 4 <? 8. 1 7.(Zt/ ^^//oi
Falconis gcnw rcduccndus. 4^97.
^uomodo difcrat a 'Percgrino. 4^7,
5: 6.Fcmitus 498.8 .rojr.4 98.1
Falconis cyanopodis altf rius hiftor. 4518*

tj.quas aucs capiat.^.pS.ij
Falco degcner fcu ignobilis. 3 So.i i
Fidconcs tiuuiatilcs. 43 1. 1»
F itcones Fufci 43 1.50
FJ^ogcntitis.^^4. 8. diferentU pcnei
co/orrf.48 i.z fiifcus color qualis lau»
ictitr 482. r 3 ./7/f^ori<t.48i . 1 3 . ma-
ctjtiti.4. 81,5. nontenclaturfi..4^% 1.1
^UAS auss ca-oiat.i^S 3.36. quomodo i
pcrcgrinis dijfcrnnt. 482.43. yenatus
^ .^o.f^olatus.^S ^ .21
Falcon cs gentitcs fufc i. 4 8 2 . 6
F.xlconcs gcntiles pcregrini & coruMLJ

forma.^ 81.43
Fat ones gcntiles fubrubri & fubfului%
481.9

Fidioms (jcrmm. 43 1. 19. 482. ^t*
483.4

F droyiis gihbofi def riptio. 48 4. 50. i»«
fiitutio.4,^ ^ .^^.Locus.:^^^ .-j . morcf,
485.16. nutritio. 485.35. quAS aucs
CApiat. 485.18. Synonima 484. 40*
retatus.iSyii
Falconcs bornotin^]^ 31.15
Falioncs hylmdes.jfi 1.16
Falco Indus.^^ 1.21
Fatco Lxcufiris. 431-1
falco Umfim. 3 80 15. mutati dcfrrU
ptio 489.3 o.»ii/«/jfio. 489 47./^'#*
^/«i. 49 1.40
FM< onis Lanarvi Cjaltorum nomina 48I
^.c.f^enatns & ingenium 490. 3 . dC"
fcriptio. 488.43. infi,itHivi & curA^
491 29

F.ilco Lanarius Italicus.^^^. 20. Locus

natatis.^iic).^o
Fatco Lanarius wir/or.489.5
Fatconis lapidarij & arhorarij hfima^
491.50. [^pidarij dcf riptio.^<)i. 2 5
Locus. 492 43. nomcHclatura. 49 1,
loVcnatuSymorcs.^pi.^o
Fatco Leucophaus fcu c^ruieus.^^ i.it
Leucopbai montani dcf(.ri[>tio,^TS»
55

fatcones /i«or<i/« 43 0.5 5
FalconLstongi.j^i,i.4f7
Fdtcones maculofi. 451.50
Faicones m.vini. 430. 57
Falconcs momani cincrci dcfcriptl ex A\
hcrto.4,-j9' 5 5 .dclc^us 478.14. diffi'
^ctcum Aquita.^^. i^j.etimon.^-j^,
24. forma & dcfcriptio. 477 ^o./or-
titudoi& crudclitas.4^yS. 3 y.yfq; 5
imnotmorum diferentix penes 1 0/0-
rcm. 477. 35. morcs & infiitutio,
4 7 S.3 o. yitiHS 47 8. lO.Synonima ,

FAtoones magni qudlcs 43 1- 40- mcdto-

crcs.^^i.'^?*
FalcGHcs mi.rii .45>8. 45 »wafor«7»g<v
Cggg i mratio.

neratio.499-9 gfnfra & dtffcrcntU .

498.50 i«t^o/c5.45>9. 40
Falconii montani fecundi gcncris dcfcru

ptio.4j9.\% aliu ex Carcano.^jcf.i^
Falcones nidularij. 431.1^. libus. 437.

44. inHitutio & manfHefa5lio . 43

44.55

Falco niger Alherti. 4^3. 4^. nataUs lo-

cus.46s.10

Fakones parui.^^ 1 .4 ^

FaUo pedicarius.T, 51.5«

FaIco percgrinus.i 80.5 r . 4 :? t. 47. ^r-
deasquomodo capiat.466. S.cur ita
di^lus.^G 1.57. cur cum alij Falconi-
bus coiat magis qudm p. 1 7 de
fcriptio & dcle5lus.46i.^ S.ety?num.
462. 1 8. cum Falconemifcctur. 4p8.
^^.genus & diffcrcmi.a. 461. lo.in-
doles.466.i.locus 46$. i $.nidulatio.
465.Z 8. ^«^tric/o quomodo capia-
tur.466. ? o. Synonima. 46 1 . 40. ye-
natus. 465.^1. vo!atus.46 5.48

Fdionis pcrcgrini fufci forma.46^ \o

FaUo?iis pcregrini nigri dcfi rip.46^. i
quomodo nutriendus.466.20

FaUo pctrurum.4 9 1. 1 5

Fdconcs Phanicci 495.38.

FaUoncs Pumcci.4 8 4. i p

Falcones Rcgalcs.^y 0.2

Falconcs Riparij.4^ :y,$6

faUonis Rubci atas,cr nutritio. 454.5.
defcrip. 45?^. i S.Locmx 49 3 . 5 8.4P7.
l6.morcs,r€natus 49 j.45.0n' 45?^
1 5 .T«a> 493-11 'Volatus 49 1
40.

falconis ruhri alterius defcriptio. 4P7.5

f a/co ruheus Albcrti. 454.10

falconcs rubri duo Jndici 454.10.5 j

falconcs rubicundi.4 31.50

fako facer 1 1 o. 1 6. amor crga canes &
dominos.4 jo. II. forma 46S. io.de-
fcriptio exTardiuo.46%.7, 1.4S. fero-
cia.46(}.4o.genera. 467. ^o.aFridC'
ricohnp. dcfcriptus 468. 17. nidus.
^69. 3. wf fibi ipfts impugnent quid
agendum.4jo.S.de co Niphifcntcn-
tia.4jo.17, .pugna.40^.4^.quasau€S
yenctur.4jo.z 3 .quo ciboaledus.^yo
^^.fynonima. 467. 20. ycnatus 469.
^S.rcnatur ctiam quadrupedes. 470.
i^.Volatus ^69.^ o.yox.469.i6

Talconis facri 'BcUonvj defcriptio 468.17

dc Falconis facri minoris generc Bellonij
opinio 470.5 7

Falcones teretcs.4 3 1 .47

Falconcs Tartari 46 1 .4

fatcones tertiarij marcs rubrl minores
/<cminij.454.3(5

Falcones tertixrij rubri 494.36

Falconcs trauerji 4 9 8 .4 8

FaUo Tnnctanus.46i.^.defcriptio.4 84.
I .ex Bellonio.4^4- 1 6. nominis ratio.
483.58. ycnationcm paluHrcm
ytilis 484.2^

Falco?iis nomen faxo impofitum. 4 5 p. 1 4

FaUoneUi.i^yii

I N D £

Falconia yxor nyidolphi. 4 5 P- 7
FaUoncnfts infula.^^^.i i
Falconius probus 455?. i o
FalcuU Tardorum & Pantherarum^

quaftnt.4^ 0.^0
Falifcorum numifma . i 1. 14. i ^3 . 7.

41

Fames.^06.44

Famifu multit quihus nomtna cum injt-

gnihus refpondent.91.^
Famuli cuiufdam aftus lcpidus.j 15.3^.
Farncftorum palatium.6 55.10
Farao Accipiter di£lus 3 2 3 • 3 4
Fafcinationi reftflit cichorium.^i.io
Faftidium annuum aues quibus remcdijs

purgcnt 511.
Fatalis condltionis typus.%6 7. xo
/•'iZM«i.688.3 '
Febrifuga.$6$.i6
FccilytrAaucs.11.4-j
FclUs auium yfus. 5.14
Fcllis Halieti yfus 195.5®
Fclisboans.^o^.')^

FcUsgcmebimdus.^o^. 5 ^.ah Accipitre

captus.^oi.$6
Fcni ma?upulus Romanorum ftgnum ml-

litare.^^.4^
Fcralia quA.s16.4j
Fcraru capita in ftgnis militaribus .150.

Fcrcula quxnam portarcntur in coborte.
148.M

Ferdinandus Serenijfmus Dux FJetru-

rix.49j'ij
Ferox berba.^ it.xo
Fcrrarix quando tcrrxmotus faSlus. 800,

Fcrtilitatis , & Herilitatis agrorum fi-

gnum 691.3%
Fcrularum vjus in Falcone.^^j.^ z
FcHi error.^ji.i6

FiceduU aduentus prafagit autumnum.

4i4.ii.curftc di^a.j96. yo.S^fj. 9
Ficus arbor. 745 •! 8
Ficus CcnchramidA.3^6.^ I
FicusfoUa lacimofay& cruciformia.j 4^

3 5 .ajfimilatur yejiigio C$micis. 743.

Ficuslfchades.-^^S.^ i

Fidcs mditaris vnde orta.i 3 8.49

FidiculaJlella.4i9'S^

Filandris yermibus nuHcupatis laborant

Falconcs.4') 4.40
FiliaStruthionis.^SS.^
FiUorum d parentibus reMorum bierO'

glyphicum.29J'^^
FiUuspatri ftmiUs.joo.4
FiUx ah auium pcnnis diSia. 5 87.5 o
Finis bonus Coronc di^us.j f 4. 2 4
Firrrii Selcuci yoracitas. ^ 96.1 $
Flaminum ycxillum. 152.1
Flammigcra auis. 23.^1
Flamminius Rota Mcdicus clariffimus,

J99-9
Flamryicurn quid.^ 5 ^-i 4
Flauij ralcnj ConHantij numifma &ge»

/?4.i3(f.4f;

Florentinafamilia quinam gerant aqin-
lam hicipitcm aurcam. 1 8 1 . i S

Florentinus prAshyter necem machina*
tus fan5io yiro.j 32.50

Flos Anferinus.^ 14-19

Florum regina cH rofa in armis. 1 80. 3 £

FloresfuiUi.^ 14.19

Fluuiusin Srtdanum fluens Aquila di^

^us.ii.^ 9.FahuloJus.i 2.5 3
FUiuius Aquila diSius.ii.^o.j ^.rultut

ditlus.i^ 4.4
ad FaetumexpeUendum 80.17.122. ij
D.dc Folcttoin infignibus Accipiterin

iilij floribus infidcns.^ 3 3 • 3 7
Foraminum dolator. 848.35
For?nica.j 5 9. i o. aducrfatur rcfpertilit^

ni. 5 Zo.4^.ytfugctur 5 57.1 1
Formicarius.S6^.4
Francifcus Sforxa.^^^^.iS
Francifcus GaUiarum rex Lanium cictt'

remhabcbat.^SS.^$
Francifci Gonxag£ infiine.j 4.7, 5
D Francifci imago cxplumatiU operc co^

fc5ia.6<i6.i9
Francifcus 'Tatritius. 241.51
Francusquid 345^5 8
Fratrcs regisan cius armii vti poJfmU

1 80.43

Frcdericus SnoharhuSt aucupandi artem
prim us in ItaUam inucxit. 300.45

Frcderici Pendafti iudicium dc HaliAt^*
193.15

FrigoYis futuri prafaglum. jjo.16
Fringdla 345.4. 870.47. ei«y aduentus

hyemcm pradicit. 41 4. i o
FringiUarij iS^.i^

FringiUarius Accipitcr. 344.11. capien'
di ratio. 5 49.48. quid pro rcmedio in
morbis dandum. 315.56. differenti^
defumpta d cclorc^ 49.1 1 .ab ditatc^
348 15.^ magnitudiHC. 349. ij.eSt
Nifus f^mina.^ jj.^.emblemata.^ 5 *
5 o.gcncratio. 3 5 o.^o.hijioriii^. 3 44»
3 2 . 3 76.3 o. locus. 3 5 o. 1 5 . mutatus-
348.1 S.ciujdcm gencris cum Percno *
3j6.^4.-^jj.i.Ramar'tj dek6ius.34^
i4.Synonima.^4S .^.f^^cnat^ .3 ^ o. 3^
Accipitres FringiUarij Africani.^ 49'
i.albi.^ 49-2i'Bcrgomatcs. 349. i?/
Calabri.3 48.57. JUyrici 348.41.'^''
darij ^^^.iS.Oricntales.^^i.jj-R^*
marij. 3 48. 1 8 .Ruffi.^4 9. 2 6. fpinatO"
li ditti.^49'^'Tridcntini 349»
lo.riccfitini.^ 49.4

Frondioftorum famiUa.^9.7, 8

Frtiges & cx his confc&us panis necant
Accipitrem.i9s.^Z

frugilega quid. j^i.j.j')!.^ j.pro ^rac
culo depida d BcUonio.j ^ 1.40

Fucus interfc6ius.6i 4 . 1 1

FuUca.j 65.3 4.cum Ojfi fraga confundi^
tur.ii^.^6

FuUones riulam timcrc quid ftgnifi^^^
542.48

Fulguri curalsattribuantur. M^- ^^*
ab cius

I N D E X.

Mbdusi&u mmunis eftAquiU. ip.

^iJoul & MimfHA qHandoqnc.tt'
tribnmr. i 5 5. 5 i . loui mini/irat -^A-
quiU. I S.^o.cur loui attributum. 1 3 1
44" I s^j^i.non rc6iumat tortuofum
procedit. 1 5 6.^.quid dcnotat.i zp.^ 3 .
tres proprietatcs. 1^6.10. yis magna
^ 2.9.i6.vndccim gcnera.i ^i.^t

Fulminatrix lcgio qup. i f 6.6

Pulnius Capihouius Bononienfis.i f 5.1 j

Qj^Hluij Macriani numifindA 5 6.ij

P^luius LMarcfcalcus Senator. 1 o f . i r .

Piiluus color diuerfus d nigro. 1 9 7.46

^iincralia ftminaru fine Jiqmla. j (^.4 4

P 'incrator. '^^i.i 9

Fuuts ^ vinculum quid.6i 4. j 4

^'*r pullorum qux auis.^ 9^.51.401.48

Purcs quomodo Aquilayn imitctur.yo.S

Pm£.6ii.^i

Fi*rixcanes.6 II. 2$

I'nriarum no?mna &origo I.44

fi^fiiFurijditii.-ji^i.i^

G

GAhrlclisCcfarini infigne.y^.
'■^ ■ r

Gaditanum promontoriumjt'
gnificat Falco.^ 30.1
Caia Kiranidi&.-jj-j. 1 4
^alba Imperatori quomodo Aquda im-
pcrium portendit.^ c^.^.numifm^ 147

iSalbanaS^ ^.^p,

<jalbcum ornamentum. 855.48

^albuU medetur iBero. 5 . 1 1 .adultx icon

SsS.a Chlurio non differt .855.17-

luuctiis icon.S')y
^alhulus.jsS.so.S^S. 15. 85 5. 4»nidi

confiru^io.^ 5 p.io.wit/i icon.S6o.cO'

funditur cu Charadrio. 855.16. cum

Loxia 855.1 6.cum Mollicipite.S 5 i .

1 5 .idem eji cum Chiorio.2^ 5.19
^^le£ nunquid in armis apcrtx maiorem

nohilitatem ajferant quam occluftn .

91.34
^'*lcritavaria.796.i6
^aUattj Frcgofii infignc.y^.^ 5
^aUatij McAiol. Ducis Symholum.tl i

\6

Cahotes & Telmiffes fratrcs corumjj

aHgurium.^9.^9
^dgulus quid.S 55.11. ynde di6lus 855

44.871.7

^dicni Imper. numifma.^^e^. 4p. 148.
5i

GalUoricntalis.j^io.iS
9^llus hordeum ^tm^t. 45.38. eum hor-
re^/fo.3 5 5.45

Gallus

Wii.tiWMT.505.41

^^ilinohilitas.ij.i^
^^lUs nulUm yoccm habere quA Acci-
pitri refpotidcat. iSi.s i-pro rcmcdio
^dhibcnt helxincm. 5.21 .quando pro -

cclUs oflcndat. 1 0.4 5 .quid portcndat.
1 0.3 3 .SylucHrcs 5 8 7. 5 o. rox. 4 1 7.
I p.41 i.^.cxcitat Vhaeniccm ad can-
tum.S16.41.

Gallo Scotorum regi AquiU portcndit
yiBoriam contra Romanos.Si.^.^

Gallina candidain Liuia DrufilU grc-
mium proieUa. 1 8 5 . z .Fcl cius cur in^
ungendum Accipitri.^ i j.S.fuga &
terrorauuito tAccipitre. ic,^.c).cam
infequitur AquiU. 3 4. 40. Miluum
horret. .^01.^ 6. pluma ad lc^os con-
ficiendos. 3.45. pulueratrix. 47. 5 6.
quando magnas tempcflatcs ojlcndat.
10.43. quomodofc dCirco dcfcndat.

Gallinx TS^umidicdt. 5 p 5 .ii .'^l^rA Cor
niccs nuncupatn.-ji^. ^o.Syluatica.
843.19

Gallinago.yj^.^^

gallinuiU aquaticapartim palmipedcs,
partim fiffipcdes. i ^ i .3 8

Galiinuia paluflris.S 3 7.2 8.

gallinacei puiii quanio pluuiam portenr-
dant.io.icf

Gailulus fyiueflris.jc)^.-^ 5 .

Gaili quibus fua arma dent- 90. 54. eo-
rum fcuta. 175.3 ^.renationis Hudio-
fi,& quo in pretio eius pcriti apud il-
/•1.25)9.7 ynde di£ii 6^^.^-j

Gallicana legioAccipitrem hahebat 333
36

Gambarorum Brixienfium infigne. 5)5.
37

^angrena <tMW. 8 7 1.51.

Ganymedem rapicntis Aquila in ccthm
imago.j^.j.jfabuia.j^. }6.quaiisfue
rit. 75-53 -raptus ab Aquila 1^.10

Garrulus Argcntorat^fts.-jp^.i $.forma
& dcfcriptio.-jpo. sp.gcnus & diffe-
rentu.jgo.] i.fynonima.-jpo. 15

(jatruius Bobemicus.j96.^ j.Anatome.
j9^.antipathia cum cafeo.Soo.40.cx
crementa.j()Cf. i6.icon.i^S.InteHma
799.1 i.forma & dcfcriptio 791.41.
non cfl de genere Ticarum. J96.9.
prxfagia. 8 00. 5 o.trachca artcria rara
jS)9'l4.f^fus in cibo.Soo.46

Garruii 'Tics, di&i. 782.4

Garrulitatis typus.j S i .5 7

Cafpar Taliacotius Medicus cUrijfmus

Gattinafm familijs regmNeapolitani in-

figne.9$.ss
cum (Jauia amicitiam exercet Graccuius
760.42

Gama Hifpanorum 5 f <^5-40
Gauinellus.^ 5 7.3

Gaxa apud Crefcenticnfem quid. 7 77. r 3

Trtd«£iif?rf.777-i 5-5 3^-54
qaXAcrror.i^i.4o.j^3'^5'5oi.i.s^o

18.520.51.518.26,539. 11.758.

759.40.854.33-85f'3-7<^7'i?-770.

40.84S.15
qcL%a mafina quid.jj').^ 6
cjciitonum numus.^i^^.ii

Gclonis SiciliA regis numifma. 130.37
(jelofia Tr.igi. 6 5 4 . 1 f>
Gcnerofit,ms typus.6oS.i 3
Gcnius fclix fignificatur per ferpentcm^

accipitrina capite. ? 3 0.4 6 .CMalusfi

gnificatur pcr Aquilam66. \6.pcr

Coruum.ji 5.1 z
Gcntiana minimaflore maximo.JoS. 19
Gentia?iclla.j oS. 20
Gcntilcs homincs qui dicantnr.^S i.t6
Gcntilium idoiolatria. 764. 7. Filios co-

rum denotant pulli Coruoru j 11.49
(jcntiiitas rcnouata dcfignaturpcr Acci-

pitrcm.^^i-j.^
Gcrardus CMarionus. 2 o 3 .4 7
Germani cur fapcfcdem mutarint.joi,

2 5 . <i Cuculi efu cur abffmcant 425.

io.corum iingu^ cbmendatio 2 8 1.43
Gcthiliidji.jj^.^j.
(jcthiu7n quid. JJ^-S^
gimmi quid. 70 7. 2 . 5 4 4- 1 7- 5 04« 1
Girifalco Italis ynde di^us. 471-52
Giuus 5 44.1 8.707.2.707-6
Ckndaria.jjj. i ^.vndedi5ia. JJJ-lo.

prouidc7itiajSo.i^.^fus.jSl.4i
Giaucenomen Ncrcidis.SS ^'44
(Jiaucetcs viri propfum.S S ^-44
(Jiaucia oppidulum loniji' 5 n •4'^
Glauciii. 543.2 6.Anatis gcfius. 551.45.
Giaucodes aucs qu£.<^ 5 1-17.
Glaucus Anthedonius in daimonemma"

rinum mutatus. 551.39
(Jiauciars.^ <i 1.43
^laucus color quis. 501.1^^^.551-45
Cjiaucus Hippoiochifilius.S 5 i-4i
GiaucHS muris epitheton. 5^-47
Giiucus nomen Fluuij. 551-46
Glauei nominc multi donat^-^ 5 ^ - 3 ^
Glauci potind abequis difif^^pft. 551.

40

Giaucus Samius vel lybicus. 5 5 1 - 41
Giaucus vifuscur Mincrun compctat*

55^-44
GiaHcopium.^^i.i6
GUux.<io\.2.^4^. 43 ,numus. 543.18.

5 57.3 8.y?ir/;x.543.i5
Glis quid.') j 4.414

GlottisAriH. 837. 16. potiuseliGaU
linuia aquatica quam Ticus. 83 7.18

(Jiyciftda herba.S^^.^

Gncfia Aquiia. 1 1 0.9. omnium Aquilam
rum maxima.2 1 o. i <>

Gnifdo yrbs fignificat nidum.^j. 1 4

Gomphrena hcrba.6 5 4.2 1

Gon%agorumfamiiia origo ^infignia^
106.40

Gonxalui Zatiui emhlcma.i 84.3
Gordianfiunioris numifma.i 41.1
Gord if bubdci arma. p^.j.i^
Gorepijcrror.^ 11.11
Gracchns.j 59.3 .vndc di3us.j6^ .15
GraccHiHS.6n. 1 3. ^89- 1 3 • 7o8. 11.
73 5. 10.75 2.1 3.1 6.75^1 i-^"^P|*
tres ei infcnfiffmi. j6o. ^o. tAcfopi-
c«5. 5 60.2 4.766. 20. animal congrc-
gabilc. j6i.ii. annuum fafiidium ut
purieu

furgct. ^.11. ^pclogl. j66.6. Augnnx
&pr£fagla. 7^5.2^. author pthhU.
6Si.ii. capifndi & fugandi rath,
76x,^.j6i.x6 .cogHomnata. 76^.^.
(oittts. 760. 5 6.pro colophonc.7$$.
4 V . ctm Cornice diffidet.760. 4 5 . c«r
in lcmno infuU coUHtHr.76^.1 cur
plHuiam portendat. 1 0.1 s-denmina-
f j. 7 .4 5 .cmblcmata. 76^, ^^.ay-
■mnm fccundum ferottum. 7 5 «>. 1 1 .
garrulitas. 761. i^.genera & dife^
re»u.t. 7f5>.i4.7 67.11. ingeniunL^ .
76i.^o.interf(ripu Diogenis Laer-
tvj connHmeratur.7 5 ^^-3 p-minor Cor-
niie.7^^.Z. MoncduUrJi. 758.7.
Kcorhu^.j 61.^ 'i.mQres.7 61.1. myjii-
ca.76^..j^.pr4aiium.jc. 1.716. ^t^.
proncrbia.^ 9:^0.^6^.76^. pugnans
cum yiquiU. 781.1. puftlli ita difii .
7 5 .^.1 1 .7 ^ 8. 1 ^.quomodo d Spermo-
hgo d/fer4t.77i.'i.tjuomodo (apian-
tur.^H i.ip. in fhi cic quit fiuis. 767.
i o.SympathiA.760.4 1 . Synonim^.
7S 8. 4T- 7^7- 1 6. Thrfi.iiir cultl»
7 6^^,17, triagcmra corur» in RhKtla.
7S9'S^- Vitins, 760. ^ o. v?tdf di6ii.
7S9-i2-&inUe.Vo.r.76o.iy.rf4sin
ciho. 76'f. 5 4.-fr« Cormce differat.
77^-5 'ytformofus ridcretur dinct fa-
r:m aniu ptnis fcfc exornauit.766. 1 o
Crdccfihrum fpecies. 760. 1 4.7^6. 4
SxXiiulis. 760. 1 .t»tus niger. 7^2.^6.
Palmipcs. 7 y p. 3 1 . 760. cJ. torquatus
760.10

Crdcorum cmtra barbaro?yi6iori£ ojlen
tum.^ f K.^6.nobilcs ^uomodo dign$'
fccbantur.S 4{.j{0

CrAllus%7i.6

Grallum pro chlorto Niphus inepti fcri'

b'it.Zs6.6

Crammattca quam ytilitatem ah auibus

acccpit.i.^S
Crammaticorum crror.41^.16
Gr.imuor.^aues.S.^ i?-75 i.S
Grcgorius xiii. Tontif. max. 67%.^ l,
Cregorius Papa per AquiUm denotatur*

6<;.io

Crcjfionrulturisfpccies.177.^^
Grillus auis.^oS.^

C. . I o . 3 . 5 8 8 .4 i . 7 7^. y 7 . aiofi-
tur^^efalo. 3 ^6. i. cUngor ei pro^
prius.:^ 5 .5 o.curfedem mutet. ^.16.
grcgatim degit.^ 07.1 ^.iunco paluflri
fihi mcdetur. ^.13 .Uhorcs. 1.43. mi/i-
tarcm artem docuit.^.i^.cum Aqui-
la difjidct.4f 5.1. pcllis ad yfm clypeo
rum.^. i<j.prudentia.2. 11. quando
fort:ridatpluuiam. i c. 5 5 . quomodo
tomra zAquiUm fe dcfcndat.^s- 3-
roUtus quid ojicndat. i.^S.cx tibtjs
tub(itfa£i£.^.il.ytcam cxpint Lana
riHs.^c)i. 11). roUndoc-uas luteras
docuerint.i.i
Grus machina bellic£geniis.6S7. 17
Crifalcus. 47 1.4 1. eurAquiUm turbet.

I N D E

Oryps. 60 1 . 1 7.p . 60 1 . 5 1 . tqHimciU
^oo.-^.anftty quaritur. 601. 5.158.
S6.animantla penttata 600. 1 8. 4»-
tipathia. 606. 47. auis quadrupcs,
6oi.iS.S^6.i^. qttadmplexi 6fix,
45. auis Gryps iudicari pofftt,
60^. jy. aureuf cuiusinfigne efiet
6 op. j 3 .cur %Aquilc diRus. 11 5.z 7.
turdi£lHs h^o aduncii nafo. 600. j.
c*r ditritus dicatur efle. 6oZ.^i. cttr
ybique todemHomine dicatnr, 6oi.
39'cur inter fabuUfas plaumdee^
agdtur. ^ S.cur rojirun; aduncum
tribugnt.6oS.^^.denominatd.6o7.^.
cmbUma.6oef.i.ctym9H.6oi.$ 1. Fi-
lurfftgniftcatio. 6qS. ^i. figttrarum
yfus. 60S. 40. Forma & defmptio.,
6o<i.i i.generatio. 606.^. hiHortd.^,
S99'io.cius appendix.6io.%\ .hyper
boreus.6 02.1 i.icones.6 09.11 .imago
infculpta in Area Bemhi tabuU .691,
I I .ingcnium & feritas.60 6.1 i.i U-
pide candido.6oc,.t^j^ocus 6o^..^.
moralia.6 07. iS. in multis nuraifma-
tibus antiqtus. 610.1^. malu in &dc
^■Tctrifculpti.6op.^S.myfiica.6oS
I i..nidus.6o6.i.cms nominc qnx anis
inteUigenda in faCrfs litteris.6o 3.31.
Oua. 606.6. pes cius crcditus 'yarifij
6oi.ii.qmdf^arino 604.3 7- <?«omo
do negadus.60^ . 1 3 .Remtfculptus in
quibufdam anttquitatibus.6i i.i. ru-
beus quorum militum inftgne ftt. 60 p
5 S' fpc6iatur in turri a(cUorum Bo-
nonia.6oS.4^.Synonima. 60 i.r ^ . i»
trophco quodam Romd.6or}. 4,6. Fo-
lattis.6Q^.jo.rultur.6oo. i S. cattda
cur torttiofa.6 1 ©.2 1. triplicis naturjt,
631.3

Cryphisfigiiraad mcntum capillum ha-.
bens.6s 1.3 S.non auriti.Cio. 5 o . por
cina.6oi . I o.tctrcmtropoi.61, i.j^..rau
dam quadrtipcdis habentis 63 i. 1 ^
Crypsfluuius in Gallia. 601. 11. picus

itadi^us.S^d.i^
Gryphon nomen equitis.600. 1 4
Cryphones rmdedim.^o^.^^.familia Pi-

fioricttfis 60 7. 1 o.inftgnia.6o 5^.3 o
Cryphonia vrbs. 6 07.^
Cryphus ^o 1 . 3 o.Clcopatr^ filius cur ftc
di&us.6oo.io.Lapis.ii,2 ^,^ujirid
marchio.6o<i.i^
Cryponquidii6.iS
<70?«^<^oi.3 3
Cjuacemaia auis quA.S^ 6. f 8
Gugulus ^lbcrto 412.34
Guinatiorum familix NeapoUtan^ inft-

gnia 106.1^
Guliclmi comitis Sncmbergiciinfignc^
iSuzi

^ufiandum minime ex his quibus efl »i-

gra cauda 781.11
Gypactos 1 16. 2 1. 3 7^. S. 3 <; .dcfcriptio
1 T 6.46. ad Fulturem proxime acce-
dit,i^^.S6
(jyponomufibi racdct.v Fultur 1 5 1.48.

GypBnomos herha.i^^.i i

Gyps.^71.^7
GypsfalcHS 4f7 1.^7

Girofalco. 4(5 1 . 5 1 . defcriptio, 471. l f.
yfus apud Gallos.^7 7, i o.cibus.^76,
j^o. dijjerenti£. ^7^.1 7. hiftoria. 471.
3 .inHitutio ad venandum.477.^. tnf
res & ingenium..^{7 5.49. pretiuni^»
^77 '9 'probatio & dclc^us^^^. 2 6,
yenationis modus./^76.i 3 .Vfus.<^7 7
2. fynonima. ^71.1-^

Cyrfalci ducis Ferrari^ defcriptio. 471«
■ 10

Cyrfalci maculis carcntes.^'j^.2i,fhih
nicei coleris.j^^^.^^

H

Ifr-^^'^ t^driani numi/ka. 136.16

141.26.145.15.156.^1

35 Hamatorophos.i^S.$.i^a

Hxrcre in aerc qtubus auibus conucniat
491.^

H drcdipeta typus.i 65.14./» eum pro*

HerhiHm.166.1 \.efiyultur.i f 7.47
Hareticitypus.62S.20.72^.^^.Fefper»

tiliojiibus comparati. 581.17
Halia: «5. 601. 10.605. 11. Aqtmocxj»
1 1^17. 5 4.a/i; amphihijs. 191.4«». anti-
pathia. 1 9 5 . 1 o. eius & Chryfacti dif
crimcn.i z^.^^.educatio. 101.8. Fa^
biiU. 196.1 i.forma et dcfcriptio. 1 8 9
X . 1 9 8 . 2 c).Locus. 201.1. magnitndo,
1 15.47. mihi communicattis a cUrif"
fimo Carolo Clufto. 2 1 4. 5 7. Moralis
I P7. 3 o. nomencUttira. 1 8 7. j 7. Of
fifraga pater efi.}^6.^i. Ortus mirus
5- 3 7- 1 8. 1^2. 1 9. </ff;>f<fi^«/
controuerfia. 1 9 1 .^.fecundum locum
obtinet inter j4quilas. 1 09. 3 2 . quoma
domxrinas AquiUs comprchcndat *
i9S'6'^cnatus.2oi.io.Vi&us.ipj^,
I .VtfHs.14^.-^ 8. 1 91. 1 .rfus in mcdici
na.i^^.^ o.in fignis fcu ftgillis, 1 ^6»
3.;» cibo. 195.56
H alidtus BeUonij. i^i.i.ijpS.^r
Hallucinator.s iS.iS
Hanno Carthaginenfis Deum fcfingtt*
660.33.

Harpe.i^S. 5 8.3 93.5 5 ,eius hifior.^oS.
xo.Alilui gcnus cfi.^ • 1 .46. 408.1
j^o.iMiluo amica. 408. ^j^.inimici'
tiam habet cum Triorchi. 402.45.
Harpd montand.^oS.<jS.Oppiani. 115.
23.408. 26. Palu^lrts efi CMiluuSi
409.4

Harpagdre quid.6 1 1 . 4 1 . 2 1
Harpagmcs d quoinuent£.6S7. 3 1
Harpagium loci nomen eH ,ybiYaptus

cH Ganimedes.76. 1 5
Harpagonss qu£ inHrumenta . 6it*
18.

Harpalice.6i6.^

HarpaXi

^arpacrat} citr 'jS(o^ua afiet. f J4« i *
ii^rpyurKm xqu'tuora.6 11.9. allcgorU

^ttrihtttHs clangor. 5 ^.icf.curka di^g
ra-^arcs mcrctriccs.6 1 S.^S.cur yirgi-
wcr fingantttr.6 1 5 6.CHr uolatiles fin
gantur. 619. -^6. Defcrlptio . <> 1 2 . 1 1 .
^ X 7.1 6. cmblemata. 6 n. 6. etymon,
6 \ I .famin£ imberbcs.6^ 1 .$o.fuga-
tfi. <;rj. y.gcnus & ortus. (> 1 1 . ^ z .Gr^
€is rapaces dicuntur. 6 1 p. j i • iconet
620. ^y. locus. 615.15 ntoralia &
hkro"Jyphica.CyiS.i6. mon^ra defor
»»; f 6 17. 1 8. quAda in trophno (juo~
tia^t /iom.'S.(io9.^6.(juibus fepulchris
jR<^'A»,<' i:ifculpte 6io. 5 S. R.apaces &
trurrr.6 1 7. ^ 4.. f 7. rapacitj.s ,

fctdiiAS & hijioria tota.6 1 3.48.
feptcm.6i 7.1 .Synontma.6 n.iit
^arpy.i tetraptcros.Cit, ^.2(>
HarojU rrhs Ilh/rijt.6i 1.14
fi irpfia facie hnm.ma & cmclnno in

y>rrr}ce adorna.ta.Cyi, o. 1 8
fJarpyia f^ ic mHlicbri.6 i^. 5

7.1 (tqnilifcri quxlis crat. i^z-i6.ea
frijrmt Corni.j 10. z
Heh\i:os codices a nojtris diucrfos fuifle,
7 1 8.4?.cor«w tribus propria vcxdla
habcbant. 1 9^. 1 2. apud eos quifue-
rintnobilcs.SO'^^
fJecatombarum infiitMtio 5 J. 48. quid
pt.$6.^^

fie6$or AchiUis arrHA induit. 17S. 4?.

auguriorum contemptor. 15.51. cius

fcutum 175.1
Betuba Ciffdiis di^a.jSi.j Z.eiuspater

Ciff£usd0us.y^i.^ S
HederAfujfitH & odore pcUitur Vukur.

580.9

Hiiypnois herba. 314-1^

Helenaab y1qmlafcrHata.^Z.$ZuiPrla

mo amata.S6^.is
Hclenusaugiir.\S'^4
Helionor^ jiufirmx fymholu S 3 2. 11.
Hclias a Corms nutritHs. 7 t 9- M • 7 3 1 •

44.71 g.^o.panefubcincritio pafius

quid fignet.j 10.2^. iHbeturCoruum

imitari.yio.6
HeliogabalilHXus & prodigalltas. 6^^»

^i.numifma.6^ ^.^1.1^9. 21, 831.

5 a. l^ftttacorum capitibus dapespa-

rabat.6^^.^6
Helleborusnigerquand6 deheat effodi,

61.^1

Helxinc hcrba quibus auibus remedium

fit^.ii
^d H emicraniam.79. 3 1
Hcnrici de S.Moyfto inftgne.^^.^o
^cnricum Scxtum Jmp.artem Fakona-

riam exercuiffc^ 00.4 5
^eraclcotes lapis. 196.9
^crha ChcuU quid.^ 23.32
^f^rba Mi.afacultas.86 1 .40
^ ^rba mirabilis in nido Cornicis rcpcri-

^'<r.7^(5.3i

I N D E

Herbas non edere Aquilam.i 4. j 3

HcrbaStella.j4i.S^'
Hercynije fyluA auis.-jf)6. 1 4
Hercules kldrouandus.i \Z.i6
Hcrculci 'Butrigaru^.96. 1 6
Hcrculis clypcus & babitus. 1 70. i ^ .Tf

rPhilonem liberarit.yj^-S i-^Tic^ ^o-

ce deceptus filium inucnit. 778. 43-

Trometheum Uberat •ccifa Aquila.

75.5 6.eius & Oftrliis yidioria contra

Cjigates 3 ^ o, lo.eius Sagitt£. 214.19
HcrcHlanorum infignc 86.40. Seniorum

inftgne.S6.^2
Hcrcmita quidam , quipHblicas &pri-

uatas clemoftnasin fuumvfum con-

uertebat.70.1j
Hercnij Hetrufd OUef Dccij nu-

wi/w«i.i6c.ri
de Hermophrodito anigma.^ 18.1^
Hermophroditum dicunt rulturemi^ 5

II

Hcrmolaus & Scaliger dccepti, ^ lo.i 5
Herodius. ^o^.^o. AquiU genns 1 10.
1 4. commune nomcn esl quibufdam
auibus. 1 I o. 1 5. cur pulli^m abpjiiat.
I i6.i.cHr di^lus Hierofalco.^-j i.iz
incdiA impaticns. i i^.sy protcs adnl
terina i z f . 40. ci quxdam A \h\Ii^
fupponit.iis. ^S-pHllum ex ftnguHs
ouis .

H erodotus ab Arijl.diffcHUt in nido Phot
5.T ^

Heruli populi vnde di5li.$ 1 5. <>. qui di-

&i.SS4'ii.
Hcfiodi error. 3^,13 .fepulchrum a Cor-

nice monfiratum.j^').^ i
Hiacinthus gcntma Sio.i s
Hieracopodium hcrba.^i^.^^
Hierax apud Gracos omnc Accipitris ^e
ntts ftgnificat. 4 3 o. i o.i vclacitate yo

latus di£{us. 180. ^y.^<t,vTo^'ja.Kfjiof

cur di&us 2 86. 3 j.Septuaginta intcr"

pretibns quid 2.80.32
Hicrax legatus. 323.31 .pifcis.i 80.16
Hicracium hcrba.-^i^.\j.amiciffimum

Acc ipitri. 196.) .caliginem eur difcH-

tiat.^ idf. "^i.curid quarant Aciipi^

fr«.25)o.3.5.i8
Hieracium Creticum.^ii.^ i
Hicracea mcdicamcnta quA.ji^' 5 5
Hieraciumminus.^ 14.15.405.4
Hieracium tithymaloides. 3 1 4^ ? ^
Hicracites gemma.^04f.') 4-3 2.4-9
Hieroni Siculo regnum pramonfiratur

ab Aquila.-i^'^ ^.augurium de regno

obtinendo.sSi'^o
Hierofalcoi9S.i^-A3^' 47-470' i^

cur pcdes pallcfcant. ^3%. ^6.curita

di£lus.jL 71.17.5 7-^#^^^

/<i-4 5 • 1 6.^c«cr4.4 3 4- 3 -/ocw 47 i • 3 •

peculiaris mos.^76.16
Hieroglyphicaab ambus petuntur. 5. 5.
Hicrogiyphica quid & quando & cur

inucnta. 70. ; A^.ad moralem Philofo-

phiamfpeflant.70.1^
V.Hicronymi imago tx plumis auium^

X.

m'rajuiter ccnfeCla.C^ 6. 1 1
Hieronymus M crcHrialis.66 f .4^?
Hieronymi Siracufani tyranni numifmd

I 20.5 8
Hicrofolyma eapta. 5 1.4 o
lltnmflos rincit Aquila.ij.^o. 54.4^-
H innularia Aquila. 105.30.107.54
HinnHUriHs.4f6 r.^ i
IJippodromus quid.^
HippO'.ritAN»^!i:s fimilcs. 5 S
Hippoglofium herba.^oS.^
Hippolapatum. 5 0(5.43
Hippom.tnucodiatA biHoria. Sii.

eius itON.81 5
/yipfje?i.84^.3 4
Hippopotamus.^ 96.24
Hipporynchos aiis.So\.i9
Hypcrhorci fcH Riphcci montes.6o$.4f\*
J lyrcin.tfylu.t auis qusi 797 -"^ ^
Hircini fanguinisufHS.^ n-io
PJiriindo. 776 ^ 7 . clus adu < ntus & re-
ceff.is anni tcmpora (ficndit.').} 3 •
Hcntusprxfigitycr. 414- \o.cimor in
nutrknda pry!e.6. 3 2 .amor in fcpclicn
dofuogenerc.6.9-^tpohgH^ cum Cor-
niic. 7^ I . c .'mpcrfcllos & cacos pa-
rit pullos. 7 ? 8 . a. 4. matutino tcmpore
(anit.K 4 1 .48.^:^ primum anni donum
70.5 6.qHudo pluHnm portendat. \ i
1 1 .Solertia in adificando.^.i.vifui up
mcdcatur. 5 . i S.pronerbium.7 5 4.5 3
Hiyund(^ marina 875.43
Hifpdni a refpcrtihonibus infc!iatl^79

T^o.corum arrna.17 9'^
Hifiohocquid 7ji.11
Homerus corrc&us.i 3 8. 1 8. re&am ra-
tiont in armis clvicndis docet.9i-5 3*
Hommisacies AquiU dehdior.i6.is.
eum quam rcligiosc obferuet Accipi-
tcr.i9^. hrbarns Cjryp^ (n^us-
607.1 i.Coruis obicBus qm ftgnct ,
714.36 fi«j adpatronum irritum rc-
fufmm. c 5 4- 5 5 . Pius defignatur per
tyf^jHilam libcralcm. 67.2 i.cius qui
firmasin loco fcdcs pnfuit hieroglyphi
cum.7 1.3 I .qui (jracculus diSlus.^tS
3 6.eiHS focietate gaudct 'tAccipitcr.
2 9^.47. fcmctipfum ex oraculo curdf
78 1.5 i.an cifoli ratio conucniat.6^t.
9.Stnfidus ChcuIus dicitur. 412.17.
taBu prA cateris animalib' poUct.i 6
j^.J^ifibilium difercntias acutifsimedi
gnofcit. 16.1. Loquacis typus. 867.17
Homofylucfiris plumario cucullo indu*

fwj.657.43.658
Homunculusgigas. 5 8 8.30
Horatius dcclaratus.4 26.10
Hordeum murinum.S 1 8. 1 7
Horionauis.^.')^
Hornitini Accipitres qm. 302.20
Hortulanus Jtalorum,^ ^6^6
HoftcsNoBua & Cornicc^ dcfignat
5 5 4.4 3 .ftgna inter occtforum capita.
150.17

Huhris 504.3 i.^os.6.c5t maxtmus Bu
ho ^o^.^o.IunoitadiSiii^, 505.12.

I N D E X.

auis vnd£ diSFx, ^04.45.^0^.4

sd H ffm^tnam natnra;m qttit bma acce-

dam.S^S.^
HHnifnrmm infigne. 8tf. ^i.fffimirus

litioU Tnrnero quis ains.S .\$.^ j
Hy,bcrni4 rcgnm mfignia. i o j.z 2
Hyhrida. FaU (tnes. 498.47
//yi>m.yc6.i 1.184.(^.15 i.44.)Oo.4p
, 507. 5. 41.

Bydrkm iur Corttus cepij^e diiatur,

Byirus Jerpcns.j 30.10
Hyemis mmia Al yonc.

giumab Oljifraga. izf>. 3 o.a Fringil-

/^.414.1 o.fym'folii7n.-7
HyciiurHm numifmata.6 10.10
Hyenn.i^ 7.1. antlpathia cum PanthC'

n1.71.10
HypcYionis^ auis. i p S . 1 1
Hypuriy,'< /^c.i 8 m 2 . ; 7 ^ 1 8, 7 ^ .8
Hyilnx. 612.1^ d(f nptio 612.18

Littera quid.61 t.> ?
I lacohHS Anronins Cortufius
:^-ic P,tWKW«x.88i.io

lacohus Boncompagnus Ac-
iipai Hni rerinabuU pro FcudohgnO'
/.e/f3/.'/.'^i79 50
U^lahuHdi .^16.7, 5

lanifn pennis mznitcodiatarumfcfe cxor

Jani cum Cranc concuhitus.^^^^.^S
J^fon cur Jyrege yfits.%6-j. 5 2
Jbis. 5 o ; .4<? . 5 4 3 . 4 (5. mortuam fcpeljC'
■ ^rf/ir .^ff.x^J^Af. :;78. 4^^. .Uitudinis
, 4?wit i> I . y o.clyHcris yfum docuit.
, ^5'

Jfncumonem timet Crocodilus. 35^.4^

jBcro mcdct!4r GalbuU. <;.ii

fpcrus aiii<.^ T 5 -4 1 •^»dc di^a.Z6o.^ 8

. morlius rnde dif^us^Sn.^o
ad I^eririam.' f).4r7 .^oj 2
J^leritiA! ^icmmji ris. Sp i .2 p.fpecies ya-

\ rix S61 j
*fUmtts Arthite^i nomen.^p.ij
J iola.<4^j{.] 0

JUolum Mcxicanorum plumatili tperc

cxo- natiM 6^6.4^6
ad Jeiofts aolorcm 160.1 1
Jgnis ^ A^am cur Gryps fymholttm fit.

6oZ.io.diLitHr nidiis Vha-nids.tiT,.

1 6 .inter ornamcnta prxcipuum oh'i-

nct locftm.j^, ^^.pcrpctuus in fct}ul-

chris. i 32.25 .prdnti in iriumphis ori
, go.j 49. 1 7.5 i fciundum Hipurcbum

omnium rcrum principiimi cfi. 149. '

2 ^ .cius typus cfi Accipiter. 330.3«?
Jgnifacro medctur Pica.j 85.15
J^mzHs pcr Fultttrcm dcfignatitr apud
^ Ae^yptios.L^i.iy

Jllcxduis.2^2.4^

Jmagmes e.xccllentiffmdt exauium ph-
misapiid regem JJifpani;e.6$ 6.19

Jma^lnes Romanorum inlocis publicis
& priuatis pofit<& & cur.po. ^ o

JmaginarijfeHimagimferi quifint. 145.
5^

ImlcUi^ &temerd audacis typus. 584.
28

Jmbrhm auis Cornixdi^a. j^6. 6.eos

prxfigit Cortius yoce &c. 6^^1.26
Jwmuffulus. 2 2 3 .3 M 5 4. 4 5
'fmpmum optimum vnius effe.j 2.11
Jmpcratorum ima^incs & ducum inter
figna.i 49.^ i.Locus inbcllo. 83. 50.
tjui (onfecrdbanthr.i 3 6.^^.quortsn-
darn infigne eH AquiU alha.97. 5 8
Jmpcrialium quarnndam ciuuatum inft-

gne.iojf.-^6
Jmpcratoris I.otbarijinfiine. r o 3 . i 8
Jmpcratricis (JMariA Aufiriaca iuftgne
94.

fmpij Bubomcomparati.^ 1 8.5
Jmpvfioris typus 72^.17
Jmproh us & afiutus quis . 415.38
Jr>:priidcntiu?n phyfo7iomia.6c^o. i
fncendiarli.s, 14.16.796,? ^.797 1 ?i
JncenduU antipathium habetium Bu-

bone.^ 1 4.T5
Jiicincraria.in^.^ii^
Incortfiayitiiiifymbohtm.y 2 5 . J S
fnrtthus.<i6i.^^
Jncubitm fpeflrum. ^61.^
Jndolcs gcncrofa ah AquiUliheraUtate.

JndiA cxtra Gangcm inftgnia. 1 06.^
Jndortm diligentia in pUmatili operc^

contcxcndo.6 ^ 6. 4. ad yenadum aues

iyjfiituHnt.^oo.zo
Jnebr^aues qua.i^.^y
Jnfan < ah ^Aqttila fcruatus.^^f).^ 5
J'nfer£ aues.

ftifcrniis ybi fit.6 1 j .3 9
fngeishtmij oppidi Ccrmania .

Jnflnmenf^t nnrj^pij Nbfiujt. j c t . 3
Jnflrt^memnm cxl^jmryi qno ytehanti^
yenrfi:^ ad conciliandim amoran:-.''

fngcnium per analogiam quid. ^1.6
animjilibns altjs rnagts.alijs minus in-
eft.^i.^.cmjlcmata.72i^.i7.2i.qua-
lc hcniini compctat. 30. 57. quid. 5 o.
40.5 I .yiresah eo Supcrari.7 8.3 0

f<ygratus.4ti6.^j4c

f.igratitHdo exprefia.^2 f • 1 4

fnguinalis 5 1 ^.3 1

fngimaria.^io^.ii

Jnirnici Vulturtim .muUtores.i^ 7. 3 6.

fnnoccntitisnonus lont.A/ax.6yS. ^O.
862.41

fnocuUtio rndc nata.'^.! i

Inquieti hicroglyphicum 748.37

fnfgnirequid.^^.iS

Jnjignes qui dic.intttr.S^.i x

Jnjignia emttquorunt.^z.A^.cur arma d\-
cantur. 88.4^. dantur nobilibus tan-
tu7-fi.c)o.^.domcfiica vndc crta.^ ^.45
ori.^o 89.11. 'mifitarijtm ornamauia .
1 49..3f6.yndc dicaniHr.%'6.4si

JnftU Chenerag.6o \.<{o
Jntyhum fylucHre 3 14.17 '
7««;«*/ f^ulturibus comparati.i sj.i9
Joachimuf Juucnius Lypftenfis So^^i?
J«:%tptifix Cmtpcgtj F.pifcopi C^Jaio- '

rit cnfis erg t me fihernlitas. 104.14
Jo:"BnptiHa Cortcfi;*s mriictis.126.10.
Jo:Baptisla FuUhcrxs Pharmacopktts»
881.44

Jjannesde Biron Legatu\adfhmmttffL^

l^nntificcm. 66^.^6
Joanes Xtttn^rus Sileflns A^edicus. 642.9

J&annes Brancionus patritius L^iechll-

nienffs "Belga. t S 9. r 3
Joannes Cornelius f^uterucrus Batauus

A'Ifdi /<^.399.n-7n 3
D. loannescur tAqtiiU dictus. ^ r. 30'
64.1 <7

Jo: Pauhis CMagiHs Cremoncnfis .881.

fo: Ant.PetromcUritis Scnoni^^jis cqtitf
IC7.16

Jr^annis Ro)ierelU arma. ic 4. 6
Jnan:yiij. Tont.tJMax.infiyne .
J(^an:fAncentii*s ?inrllus. 881.10
Joitnn^ Cadriotta explicatHS.2Sj^.$7
Jofephus Gryphonius.Ooj. i o
' Jouia coh^rs i f r . 1 4

Jottianarum inft%ne.%6.4 4.4 9
Jphkli&C^dcUmpodis fihhul.t. 169.it
Jrrigctti ,\'fartincn\[hi wftgne 60$. 5^»
Jrcftis Cafiriottit infignc.j^.^ j
Jiihades quid 7 A^.io
• Jfidori error.6cf^.^o '\
Jftdt & Jitnoni cur facer rultt^r.i 3 6. 3
Jftdis fiatua coronata pmsf^ultms i y 4

' y^.v^ccipitri .s^^.ii
Jfmerlui.-^^^.^ i
Iftcr fiuuiu^. ii..^<)
Judaorumlcx cmtrx iddQlatriam. 5^*
■ U

Judaicitm poptilum Coruusfignat. 71 S
3 6.'>o

Judaica lex pcr Coritit defignata.j ii.i^
Juf^crcquid.796.1^

Juliani Apofiatxgefia. 1 60.3 3 .numifmtt
160.28

Jiifianus Griffonius. 486. ^72.37'

607.1 1.6^6.43
fuliHS Cjffar (^ioderatus.697' i f
Jidius C»pellinus Bononienfis. 107, if
Julij ''Philippi y.umifma. 1 5 9.4 8
Junce pdiifiri fiii Grues mcdentur. f .ijf •
Junonis ales. 661,4 1- Dca in Buhonctt^
ynfa. ^01.17 .Cornices ci fairx. 744*
7 .Cu ' ulus ci fi r er.4f 09.19.4^^*2
cur Vfiltur ei factr.2 3 6.3 . pcr PaiiO'
nem fi^inificata. 1 6c. 1 8. Striithiocci'^
ntclus ti fdcer.^pj^.T anyfiptcros ci di
cafus.iyc^.cf
Jouis ales.i^.^^

Juppitcr

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

I N D E X.

•Jitppiter AjuHx .zuxilio vfus contra gi-
gantes.<) Q.xj.in Aqnihtm vvrfus.i H.

' ■ 5i'502'i6. pcr ctndcm fignificatus.
I S. cur vAijuiUm aurcam ge-
/?ruf rj. 49..-;^/. j^nxurus diClus. i 5 f .
a 9- < ogmminx fcu cpitheta 154. 50.
citr olim Cnculus di^us. 421.18. cur
^'cosnmicupatus.i iS. 10. curfrater
& mmtiis Iunmis di^us. 1 5 4. 5 Pi
CHS diaus. 8 3 6.2 7. f^ieior in calcido-
^''i* antiquijjimo fculptus.i 5^.17.//-
mulacrum eius AquiU capiti &aUs

. infidcns.Si.^S

f'*^inianorum inftgne 101.^0.96.11

^'^fiitixfignum.-jx6.i

^^uencorum virtus.^ p.i S

^^iaquid.io.j^^

^^on quid.io. ^6.1 ■^1.19

^y^x. 85^.^ o.Acquiuoca.S64. i .cithara
dicia.S^^.-} i 'ignimma %6j^. 257. Ki-

' ' ranidi cH pifis mArini fpccics. 864.3.
**tarisfxUacia.^ 6Synonima. 8(j 4. 40
pcdcs.^i f .1 S. auis Bacchica dicitur.
^6^.9. aurtjt quatuor intcmplo pen-
dentetquid notarmt. S6j. iS.digiti

• ptdum.S6^.^o.emblem.xta.S6Z.2j.
fabulofa. 8 <^ 7. 3 4. fier»in£ icon.?66.
forma. 8 (> f . 11 .gcneratio. 8^5.51 .hie^
roglyphica.267. 1 5. Locwj. 865. 40.
mas quomodo dijtinguatur dfkmina.
8^5. ^6.marisicon S66. mores.S6j
i.mcdicayis.S6j. i^.nidus. 865.50
^uando capiatur S6j. 10. rota dicitur
mctaphorici'.^6j.4 6. pro vcnificio ac
cipitur.S6j.4^.yi5ius.S6$.4o.ciyo^
luptascomparata.S6S.s3. yox. 8^5.
^o.yfus in cibo. 8 (»7- 5 o
Ifyngi congcncr. 868.5 o.cius icon* 8 6p ^
iynxfilia6chusl(j.i\

K

^m^dius pifcis.Z ^4.3

t Aharum Confiantini. 1 43.
10. eiusdefcriptio. 142.

\ Lac in mammillis produccn^
tia.1yj.s6.sS1.4z
^(^apeni Imperat. &Simeonis Bulga-

rorum ducis diff\dvjinditium.6i.i 7
^ccrta. ^Homodo exhibcnda Accipitri

'n pennarum cafu, 313.41
^^>tcaagrcJlis..^i^.2o.i24. i^.ama^

^■'^rabAccipitre.ic)6.s
Y^ucinoruwi familia. 85^ . 3 7
^^^Hs C oruus diilus.6 91.^6. Aquila di

5-M

^^-ustrium auium prafagia.^. 2 6
H^phonos.icfZ.i
^'^^'podisfipor.jjo,^^

5 39.5.561.20
Lan.tr ij Accipitrcs. ^j8. 1 1 . differeHii^
3 80.42. cur BnteoHcs di5li.^ So. 47.
duplcx gcnus. 4 88. ii.^allorumad
vcnationcm aptos cffc^ Sj.^6.in qui-
bus conucniat cm ItaUcis.49 1.3 .au~
ccps qiiomodoab cis fcfe fibcret.490
x-^.infiitutio & vfus. ^83. ^^.minoris
hijloria. 5 8 ^.lo.modus vcnadi cu eis.
3 S^.j.Nfnm occidunt 4s>o.^o.opti'
mi in qua rcgionc. 383.17, quas aucs
capiant. -sS^. ^o.quo purgandi 491.
43.i» retc incidunt.490.Tf 8. in vcna-
tu yfus.\<)0.4i,.yndc dif^i.^So ii.
Lanarins Albertiquis. 488. ^^'CMci
defcriptio.4S Q.^.cius & Italici diffe-
rentia ^SS.')^
Lanarius rubeus quid.^^o 1 7
Lanarij fccundi defcriptio.-^Sj.S
Litnfrancus Bcccarius. 101.30
Lanius.^ 80.1 8.775. 56. capiendi ratio.
3 8 8.49.cttr moUiceps dlCius 3 80. 2 4.
ingcnium. 3 8 8. i S.Locus 3 87.46.wo
dus vcnandi 3 88.40. nidus 3 87. 46
Rapacitas 3 SS.S. fynonima 5 8 4. 1 9.
l^nij tertij gcncris defcriptio • 3 i?o. 3 5 .

ritlus.^SS.i.vox.sHSii.
J^nijAibi iVojt j 87.
Lanius ft«crc«j.3 84.5 S.cinerei fAmhiA

icon ^S6.maris. 3 85. 40.
^^nijmaioris kifioria.^ Sp.i.
J^^nius paruus 5 85?, 26. minoi-is nidus ,
882,28. cius icon. 883 .quotpariat .
882.36.

Lanlus Ornithologi d noflro diuers^ 385

10. minimi caroadcibum. 391.50
Lapis Aquila di5ius.2 1.1 5
Lapidum Falco.^^u 13.«/« hiHoria
4Pi 50

Thcoph.inc9gnita
Z4r«f^«/U4i 1.5 8.503. 58. 504.8.54J

5 1 .granopunici malipcrit.:^ 5 3.4 5
Latebicula.sS4.sS'
Latro in yulturem mutatus.i 51.7
Z4^w rfmm Auguribuslmum. 1 3.1 7.^
Lauiurn vrbs quomodo defirH^ia. 59.21
i» Lamnio condcndo prafagium. 160.53
Laurus in ccrafo nata. 3 .p. qudtdam aucs
ytuntur contra faHidium annuum 5»
2 1 .immunis c!i d fulminc. 131.57
Laurcolus in cruccfufpenfus.j6.i 5
JU«c/« in fcuta pifi^- 1 7 5 • ^ ^
/<<r/f?i cx plumis auium.^ .4 5
Lcgatorum & tribunorum hcus in Acics

Xc^iowi cuilibet prjterat Aqmia. S 3 . 3 7
Lcgionum AquiU diuerfttas. 148.10
Z^^io qu^.S 3 .40. ^«o^

rit (Jli- Antonius triumuir. 144.6.

yna habcbatvnam Aquilam & plu^

ra figna.i ^S.^S
Leius auis quoe 3 %j.iJ.Accipitcr 355.2
LenOiAccipiterdifius.^ 13.4 ^
L.Lentuli. & CMarceUi numijma. 1 2 8

10.47

Lco&AquiU quidfignent.jyiS.pe'

£ius fibi fodtentes apparueruntin ac-
re. 187.31
I^onesanimi magnitudinc ad hommcs
accedut.6^ 9. 5 . eos in armis gererc eft
nohitt r So.-^ z.ccntum fi: rifcati. 5 5.
46. 5 6. 3 2. ceru. s laniant 2 -i. f 5. cnr
c£terisanimaiibus dominari di-antur
73.3 6.curglaui i di5ii. 551,18. hny^
rcnt.^SS-^^ Jci^^rofi. 40I45. homm
quan.l»quc obediuvj.^^z.i.^atiira ea
rum ignit.t.yoS.iz.oculi curcharopi
552-21. ofla corum intcr fe coUifa
igncm e.xcitant.6o^.i^.eos pauit Hc
Uogabdbts.6^, 4.5 j.Phrygum infignia,
fmf.S9. 3. quinrfyi. difJi apMd ^cgy-
ptios 5^.13 .regcs fcrarimi funt 6 7^4 3
eis & ferpenti cur com^^.netur Chri^
Jius. 6 7,4 2 .vbi culti. 55.3 S.vifio. 5 7 j
i.ungues 1^.11
Leoharbarus.j 6 1.11
Lco Bafilij Impfltus 651. i.l^fntacl

opcra d morte ftbcratus ibidcrfi
Lco hcrba S\S.i9
Lcopoiis RiifiU inJig?ie.9C\4<)
Lcodicnfcs Splfcopi proptcr cpifcopatunt

dccertant.7 1 'J,^ 5
Leonard.fs Canfarts HafteUcnfis Tun-

grus mcdicus.690.^ S:
Lepidi numifma. 144.16,148,1
tfa Lepr^iw. 13 1.14.16 1.48
Lcpus ^quiU cibus, 38.35.52. cum^
Aquifis pugnat. 7 4 4, cum Aquilx
in numifmate locrcnfium. i6i.ijuiba
uc capi quomodo dicatur. 41.2 y. cuf
cum qudirat AquiLu^^,! j.Corui to-
ccm fi?wcf.698.T 4,co cib.vitur Aqui»
/iC. 5 2 .3 o. maiorum & minorum. vc^
natio. 301.53 -mcticulofus eji 41.12.
quomodo eum vencturAquiU ibidevt
voccm Accipitris horrct.i 95.1 3./??/-
liscius recrcmeiita cue m nidimint^
portetpy^quila.ij.i
Leporarius Fultur, 2 5 o. 3 2
LcHcopygos.2o^,2j
I eucojia.6 2 5 . 1 6.62 6.40;
Lcuiraia pifcis. 3 7 7. 1 o
Lcuis tAccipiter.-; 77.2 9
Lcges aranearum tclis fmites.ji 7. 3 $
Libanus mons myflici quid.6 3 .3
Libidinisfedes qu£,26S.3 2
Libidincs FcnercA Buboni comparat^
5i».ia

LibidoTinnunculi qualis 362.^
ii^;^Cii^«/x.5 88.34
Licadouria,7,9S.4^
Liciniani Licinij numijma.i 5 8. 1 7
Licinij Gafienimmifma. i ^ o. 7. 1 3 3 .4 j
Licinif ralcriani numifma. i^i.y^.i^ $
4

LifioresTartarorum Vukuribus fimilcs

ad iJenis dolorem, 5 1 8". 2 4
Li^ia.6is.ij
Lignifecus Ga%Ji.Si6.4j
Liguri.jusauis.js^'^7

^iluo fimiUs 5
LMitHipes 405.1

LMltui pifces qui . zSo. 13. 5^2. 36.
687.5

Milnuspons.^o^. ^^.Stella. 5i?z. 3^.

r/ri»owf« 3 «>x. 12. 5 0.3 7
/? fiUii cauda hcrba 5 24.2 8
Aj ? .. i cwr huffoncs di6ii 50(^.3 7
Mineruaqux auis attributa. i30.43.cc
ifi<J7d f 5 i.^.clypeus 173.^8. ri//f
pi&ura ^ ^7. 3 1. c«r Cornix ci inuifa
738.1 3.744.3 z. CorniAT c//r «0« .jw -
plius ci facra 551.47. Cornix erat in
e}'!Stutcla744. $^.cur dSiwn ditla.
^^1.58. cur flaua di&a 551.1 6.fcH
compArata ^ ^ <^.^6.glaucopis curdi-
6ia 5 Y i. 7. jS^o"ua ci facra n i« 3 i«
7^0.1 i.<;53.5t.744.3(j./?fr No&iiii
fignificatHr 1 ^o.i 8. Minerua tribus
fcris ddeii.it a 5 5 7.1 8./?er Fulturem
ftgnificatur 16^.10
Minunus Tica diElus 781.18
MirahUis hcrha <^ ^ 4.1 4
Mifenifcpulchru Atncas ornat 1 80. 50
Miferationis hieroglyphicum . i^y . 18.

?4iohiutJis oadorum in hominc quidindi-

cet 28^.1 ^
IKO^/i«J 404.47
molhius 404.48
moles Hadrianifuperha 1 3 r^.4
f»o///i«J 404.48

moUiccps cu Galbulo cofunditur.% «■ <r . 1 5

molHccarum regult manucodiatas cclunt
808.48

momori peritia 7 1 2.3^

m^nachks morihundus d fefpcrtHi^ncfa
natns ^86.47

monacius Plancus quomodo dfcditione
militum liheratus S 2 .5 8

monaldcfcorum origo,& infignc i o 2. f f

monarchiaUudatur ah omnihus 71-6

moncdidiLj. 4.11. r 1.685), im 3. 767.
16. i7.772.-ir,.apologij7^.^.cum
Buhone^ di(fidet.y6o. 44- (^oitus
C^g.^.diffidet cum yiquila 760. 48.
fahuU 7 7 3 . ^ forma & dcfcriptio .
yyi.ii.furacitas 772.37-^<^»«^ 75 P
41.703.22.772.3.^^0 ingluuie gu -
Um patCHtiorem habet 77 2. i p. hifio
rica 773.31 homines fugiens 773.7.
Locus 77 i,ii.moridia 77 i.^x.mO'
res & ingenium 772. 3 3. c«w iVo-
^«^: rfij(/;irt jio.^^.profperitatis nun
«4712.40. antipathiam ha-
heat cum Coruo 514.13. feminarc do
cuit7j2.^6. Syn onima 770. ^2. yhi
cbdat femina ^.io.rndc diSa 6 S 8.41

fHonedMUalba 690.41

-ffimrduUGax^^St.^

morieduU rubra 765). 3 1

moneduU pifcis 7^8.3 5

moneta 23.12, durca NeapoUtana 1 6 57.
j^^.Florcntina 169.41. <^in'r«r numif
m.tyin qua Thilippi cffigics erat 1 6 3.
5 7. c«w ^quiU 87. ^ 8. 2 3 . 2 1. Z/W-

I N D £

cc;///^ i^p. -;o
C^/o.^/cr^ri^i ar^ ^/wwt^o cr^; w pretio .
166.16

monmorantioru Galloru infignc. i o 7. 1 1 .

wo«x /^«/^/<r i/i(7/<j 237.1 o.aureus 607.
\ 8. eius cacumen quid 607. i S. aui-
nampcrpetub niue careat $pc. 17. qni
<&AquiU diCius 23. 17. yirtutemno-
tiins 7^.2 .Tcmathia di^ius 734.16

montanarioru Feroncnftu infig?ie i o 4.41

monfirum in Gallia natum triccps,capite
^^uiU,ruhet<x,& Lcoiiis 187.33

monfira maris qu£ 624.3P

morauid infignc 97. 8

ad Aiorbum regium 79.40

morphnos 246. 26. caudaix^, ^i.cur
nomcn CUnge conueniat lu^.io.den
tes cifalsd attrihutt i^.^o.Forma &
dcfcriptio iio.i ^.generatio 213.30.
q?i£ Uca petat 28.21.213.1 ^.qnin-
tH?n locum ohtinet intcr ^quUas t o 9
3 \'>.Synonima 209. 3 8. tc««^vj 213.
3 «; vi^/ //1113.2 ^.ynde 209.42. >/;fx
i n facris 2 1 4. 1 .i« profanis 2 1 4. 1 _p

moyphnos Bcllomj 1 1 0.3 6

morphno congcncrii defcriptio 1 r 4.3 j

morpfnros Orni'.holo'/i 2 1 0.36

mormillorum NeapaUnftgnia 106.3 1

wor/ii prxfaga No5iua n 5 - 1 5

wo/i /)i -p/w^ i» c«ra Falconis j^yp.p

motacilla S ^ .6.S6^.^S

motum non eflc continuum in ^Manu-
codiata S07.? c

tnoyfes hieroglyphico) um peritus 70. 5 5

mn'.!il aUtus pifcis 4 19. ^ 3

mulicres morigcr^ eloiio decoratA .296.
^4

mulierisnomine defignatur RomanA Ec-
cle^a 6^.^ 4.pariensquidmyftice fi-
»f*ft 63.5 3 volans quid fignct 63.44

mumiA yis in morhis Falconis 4^8.30

W7/y//<fiiw<t?o 263.y4.618.i4

municipij AuguHi numifm^-j , 1 47.24,
1 58.41

murena edit Congrum 44.4

mus aUtus ^71. 54. 572. 26. 57. c^ecwj
5 7 i.i^.pcnnatus ^72.2 6,volas ibid.

mures fugandi modus 747.1 7

musgUbcrS7^-^^

murcm horret clephas 355.43, cum eo

inimicitia Clrci 3 5 3 .40
mus fylueJlris$-;2.'^2
murina caro quando dandx jiccipitri .

513.56

mufdt olim dccoratdt pcnnis auium. 3.53.
muftcus auium concentus 5.50
muficttm inSlrumcntum dicitur PhctniX

818.57
mufcctus vndc 395.35
mufchettus 2S 1.^2. e!i 7ercnus mas,

.?77-4

mtifcA qttam utilitatcm ab auihus hau-
riat 5.41

curn MtifieUa inimicitiam habet Cor-

«/Jf739-ii
muficU fyluefiris 393.21

X.

mufieli pifces curJlcUares di^i. 336. 50.

ctirleticsdiiii ^77.1 S
mutatoriu jiccipitrum locus ff?. 3 27.3»
mutius Sc£uoU ^Hgttr 1 4.5 5
mutilum quid /Mini vocent.68 8. j
myniades 543,4
myops 584.57

ad Myrmetias rcmcdium 80. 1 9
myrrha 8238. cx ea nidum facit Th»*

7/i.r 822.50
myrtoftbi Turdus medetur j.i*

N

Napan Syrorum ams 1 1 0.2 j

AVriyfw 761.26

Nardi arifix 823.7

NArfing_df. rcgis fupcrfiitio in confulcndif

au^urijs -j^ i^.^z
N.ifoncs q:ii dirantur 600.9
Nafo adunco fufpenderc qui dtcantur .

600.S

Nafus uiquilinus 24.30. cius nohilitas»

5^-14
Nafuti cttr di^i 600.6
Natare Coruos dixit Mantuan.S^S'
Natantes ctiamft nihit moueantur, ab

aquis brachijs fuHincntur 397.4 6
Natator Lanarius 384.14
Natura non procedit fine medio . 5 2 : . f •

eius fagacitas ^Zo.^
Nauigatio vemacur prohibita ab HC'

//0^^0743.11
Nauisgcnus NoBua, 5
Nauem gubernare docuit Miluus. 397*

51. 69J. 12
Nauium infignia . 1 79. $6.pars ypu^if

di6ia 600. 1 5
Nauigatoria ars quam vtilitatcm ab

uihuspcrcipiat i^.^^S
Nautarumarma 179-33
Neapolitanorum antiquorum monetM^

cum Sirenc & ^quiU 88.5
Ncmcfts Dca dcpi6ia 7 2 8.49.^ «r ti Grl

phesfacri 6 (jii.i^
Ncocoraquid 1^1.17
Nephnn in Vulturem 26916
Ncptunus ^cipitriafftmiUtustp3-4^
dLMinerua^ vi^itts %Athenicnfihti^
fiulta conftlia immittit. 5 5 5 • 5 4;
tridente exculpitur in numifmatibus .
128.55
A^cr^f Pupinij numus 143.5^
Neroni Aquila ohedit .33. $.numiftna'
1 29.47.1 3 5.6.1 3 2.1 47-^^-^ ^

37-^3i-37 ..^
NcruA numifma 1 2 9. 5 . 1 3 4-4 5 • * * '
gd Neruorum dolorcs 260.1
Neflotrephium quid 293.10
Nicendtda 760.45
NicoUus SfpiUtus JnfuUnus So i . 4^
Nieothoc

^idafii Fakoncs. ^^1.16

I N D E X.

qnandoaucs faciant.^^f. ^9

^ldMnfgnijicat Gnifdo yrbs.97.

Mdc

^nduh

■^^1 ^ccipitres.^01.9

^g^^^color pro mah aughrio. 74 i o
^igcr cur contra ScHcrum expcditionem

0'^iflt.6L.^O

cftr Tfttacos odcfint. 6^1.

^ilus quando inmdetM9.20.cur Accl
P'iterdi6lus.<i^.iS

^^pbi^rror.^^^.S.j6:;.S(;.4i3'^o.ZiC

j.^:^ 3 7-2 9-cius fentctia ^bata-i l^-S^

f^ifus 544.1 i.Accipitcr minor. 281.31
'^etcnm qui.^p^.i^..ety?non.^ ^ j .17
^nde di^ius. 2 S0.3 4. 3 5 0.44^

^KfiisAlbcrti.:^ 9^-19

-^ifus fkmina cfl FfmgiUarius. 5 77.4
in HaiiAtum. ic,6.iS

'^ifus Nafonis. 1 87. 43?. Rccentiorum .

•^//t-. 7 5 9.5,. calcata prdibus latis qucm

^hepitum cdit.^y/.^i
'^ilua. 501. 2. 7.50;. 51. 5 j.<o4 «).

5iz.5o.^ir.2(5.n5>-T-57i-i5-775
5 4. cam admiratur Cornix. 7 ^9. i S.
iiqniuoca. 54^.2 4. w <:tcrc fc rcfipinac

1 ZS.i i.cms & alLxrum auium fabu-
la.^ 5 9. i2.apologi. ^ f p. i i.ei auxilia-
tur Accipitcr. 29^.^8.550.1. dntipa-
tlna ([^ fympathia. 549. f 2. amorin
puUo^.^^p' 1. aufpkia. ^5^6. 4«rij.
5 s^-ij-cantus.^^S S.capicndi ratio.
5 5 o. 2 5 . ci^wj Tf «4r/Y5. 548.2-7.
fognominata. y 5 r . 1 5 . « c omparantur
€^ci& mdo6ii. 26,44. fw» Cornice
inmicuia.^/^9.^0. y6o. 42. c«r f,i»f
<«M inuohit. 4^oS, cur confiliuyti^
nuibus dcdcftt , nc quercus crcfcat
5 60. 3 (J. c/rr ei Cornix infedx^. 5 5 4.

2 6. curinterdiu non ccrnat. 5 4<J. 3 1.
damnata a. LMofaica lcgcj- 5 f j .44.
denominatx. y n • 3 <'^^P^^'^

c»»t c>Ki»f r«i. 5 5 7. 16. diferentid
5 44- 2. 7- dignitas &honos. f 4 5 ' 1 4»
<</<p/cAr Bellonum.^ 46. 1 ^.m-
hkmat^ . 5 48. e^l faltatrix &
icflicidatrix, 548. 16. /^i^w/^J. 560,
^^,form/i^ & defcriptio, 544. 5 ^
icncratio. 548. ^7. genus, 504. 7^
;f minimum auritum. 522.53 ,/;iff
roglyphica.$ 5 3.48. icones apud antU
(quos.^ 5 7.1 1 .infeftatam iuuat Acci^
piter.i79..^j.pro infortunio. n 4- i f .
i»^er o/<:i/;« aucs numeratur. 555,7.
Z-ocw^. 5 47. 1 6, Mineruam dcnotat
h Humifmatibus. 118.52. cum CMo-
neduU diffidet^jSo.^i.moralia. 553.
J -mQres. 5 4 § . 1 6.pr» mortc pi5ia apud
'^cgyptios.nsA-^A' w»ltA cur syithe
H7 - 5 1 • w cam mutata Ny^tyme
^c.7i9.^2,myftica.^ 5 i.^i.nocumen
quAnam. 5 5 ^.49. ca: c <ir/<wi of/c;;?^
Crscorum contra Barbaros vi^oria^
55 J .4tf.o«4 yini «dium induck. 552.

5 5 5 7- 5« yirtus contra ebrle^
tatem. 554. 49. de partu cius Eufia -
thius drrafmus reprchenft. 548.4(5
eius cum Taffcrc amicitia . 550. rj.
perperamd Plinio tydfioni fimilisdi-
fta^s 20.7. prafagia^. 5 5 e.^.prouer-
bia.s S9'ii'prudentia.^6o.ij.quan-
dopluuiam pr^agiat. 9. 5 y.in eam^
quA mulier ycrfa. 586.15. quid com-
tHune cum Mincrua.^ 5P.44. quot in
locis ca depingerent Mtnienfcs . 5 6.
fanguis ad Orthopnoeam ralet .556.
2 7./cro canit. 54 1 . 4p. cius figno Sa-
mij abuti videntur in Menienftum
opprobrium.^<)9.^fynonima. 5 43.40
tanquam ad fcpulchrum fcdens .^^J»
.^o.temperies qu4.^ 5 6.$o.Vifus.^^6
So.yndcdicla. U4.ix.yox&prA'
ftgia. 5 47.47.-P0CCJ o/J?o. 5 4 8. 8. 5 o 5 .
I o. rfus ad capiendas aucs. 5 5 o. 3 o.
86 1 .50. in cibis 5 5 7. i ^in medicina,
55<J.i5

jS^ortua aurita.^^ i.iy-fera.^s S-i-o.par
uaItMica.ui'S.S4.6.S.maiorCr mi
nor. 5 44. 1 7-^inor. 531.46. noftrA for
ma.s .^..^^.parua. 505.14.^31.,^. ^^^^

546. i^.to.t/i/;i. 531. ,7
^44.51.^5.55 nWi::;'^
A' 0«'/;/^ gcuus nauis. 5 4 3 . 5
iV o(5?//4; laureotic£. 5 5 7.4 4. 5 59. 3 J
A'0C?//4p//ii.5 43.j4
A o^hinum ouum. 559.41
NoBicana Bubo dit itur.^ 1 2,26
NotiiuidiSi aucs. 5 47.7
JVociurnarum auium forma^. 501. 13.

color.<^ 01.12. quinque gcnera nota^ .
500.45
adNodos.z6o.i
Noc cur Coruum cmifit.j 17.^6
Nor quid.6 16.^6
Noua auis feu externa qux.j P7. 2 4
Nouenarius numcrus.j^S.i o
Nouiodunum apud GaUos.-j 1 2 .49
Noxpro wor/c. 5 54.30
Numantij ducis prudcntia.io 1.15
T^umcnius ruber quid.409. 5 1
Numi u4thenicnfium habcbant ima^i-

nem. ?{o6lua.s <^ i.-^o. .aurei occhidi

Ciuctta diSii. 5 5 1 .1 8. ^/<i Aquilayn^

& Jouem cum fulmine infculptum ha

bent. 1 5 6.35>. Ptolomaicus quis. 1 69.

i^.TarraconenffS. i6y.^^. ri^oria"

U'35 0'14-

T{umifmata antiqua an efscnt moneta,
1 69.$.yithcnienfium cu No6iua. 5 5 7
3 5 .y fque 5 9,eoru cognitio in fuprema
honorc apud nobiliores. iij.7,^.cu di-
ucrfis chara&eribus. 1 6 5 . 3 5 . i lcge di
iia 1 69.9.matcria coru qualis. 1 6 S.ii
1 6.partes coru quomodo rocat^ 1 6j,
3 i.quada cu infcriptione CONSE-
C RAT fOi^j.i^.in quibus Chry
faetos depitla cfl 127.41. qui ie eis
fcripfcrUt. 1 27.^ ^.ftne capite quf.i6y
^j.yaria cum yulturis effigie.161,^0
cum varijsanimafibtisA6<j,^^

Nuptiarum hicroglyphicum.y^j.d-^
Nutrix.<;62.j9.typus.sS^.2^
T\[uccs reconditA d Coruis, d ruflicis in^

ucntA.699.^^
Nucum myriflicarum maturefcentium

diuerfitas.^^i.i^
Nux vomica Corui oculus ditla. 70S.1 o

ea capiuntur Corui yoy. 1 2
Nucipetk etymon.S 5 3 .p
'Nucifraga quxauis.y6o.t^
Nytlcris.<i4^,i^.di6iusita Chcrephom

philofophus.^Si.j^.
2>(;y(f7icor^Ar.4i 1,5 5.501. 1.5.503.57.
49.52.504.27.505.1 5.520.50.511
14.14.53P.10.708. lo.quibufda c/l
C cuma. 5 44. 5 .NoSiua. 5 44.4

2^ytiimenc.$:^4.ii.fabuU.^Co.^^Jm

No£iuammutatd.yi9.^%
Ny^iporus fluuius. 581.21
^iympha infe€ium.6i^. i •

o

Cnos.io^f^.xG

^j^v Ocypete.6ii.^^,j^y,ety.

f %v<^ WOW.6i9.3i

Cic^i^X''- Ocypode.612.11
Ocyptcros.ij9.S.-^4t%.6^
Ocythoe. 61 1.1 1

05lauij numifma. 1 44.2 1 2 g.y 7
ad Oculorum alhugmem. 122.12. clmtM
tcrn.') 18.28 .fHffnftones. 80 5.195.50
3 31.3 4.Ti«^.26o.i 4-1 8.29.30.407

21.595.55
Of/</i No6iuini qut.^.{j.6
Odonndes ftos.Afi^^.t^
Odor debilioruifu.i^i.S
Odryfia.6ij.x6

Occonomiam Cornices inflit:'unt 7 40.4,
qua vtilitatcab auibus pcrcipiat.i.j^
Oenuta hcrba incbriantur Corui. 707.1 j

caytiturCQr:ius.jo4f.i^
Ojfa ColumeUa quid.i 15.10
Offula ex cercbro offiumqf meduUispro*

pinanda Falconi 447.45
Ole.i,rum vaftatrices Cornices.y ^ 8. i j
OloligHs. 534.34. y^trii fonat.^:^^.^^
Olofts & AquiUpugna. 1 8.8.44. 1 0.4 j
^j .candidu colore ci donauit uipoUo,
690.11 .catus. 826.56 .innocuus.66 1
3 9.pennarum ytilitas, 3 . 3 S.prouer^
bium.j6^.^.voxprxflans.$.^8
Olcra vilia Striges dicuntur. 5 6 1 .3 5 ^
Olympi£ yilexandri matris fomnium,&

eius c.xplicatio.119.^ 5
0«^^^cr.7 65.3 4./?ro inftgnibus. 5 ^)^. 3 $
Onocentauri. 6 2 3 . 5 6. 5 o 4. 1 1 . 5 39. 4
Orwarotalus.y^ 4.3 S.plumarum vfus.^,

45-^w<^y/^4ii.5i
Onxclos quid.i 1.19
Opcfis vtiUtas.i.^o
Ophioglojfus lapis. r 5 6.2 S
Opontius Corax di^ius.y oq.^Z
Oppiani error.s 20 }o

Hbhb ^ Qrhk

m

I N D E X.

i>rhU moles figmfieat^ per t$giem /«s
fentU cum caplte Accipims. 5 50,44.

OpptdorHm Jmperialmtn inftgne. 97. 1 9.

OrchiH inimicitia cum No5iua,, 5 49, 44,

Ortf i7Mf.154.18

Ordo quis feruandus. 1 08.4 S

Origani imago quid «ofrt.^i j.i 8, eo fibi
medctur Ciconia,^, i

Origenes rcprehcnfus,6o^.i6

Oriolns ahis. 859.1.8^5.20.4 Galgulo di
uerfus crcditus.S<i f .1 z. adGcrmanos
Accedcns quid portcndat. 8 6 1 . ? 3 , »i-
dus. 652.54. (juando confhruat, 859.
5 S.-wiWtf 8 f 5.1 7.8 s 8 . 5 1

Oripclargus Ariflotelis. zi^ji.j^i.if

Omirf» otojji «#r>85 5 . 1 8. 2 o j . 5 3 . 2 1 o,

56.7^7.46,875, 5o.in ff/<7» obfcrua-

jio.5?7.45,
Oryiitboteum Card, iHcvfts.^ i j .1 4»
0/i>»«rf«rx,i 1.52.57.7.688.2^

Ofc\in[i^7ic.>^x6.^6

Ofiris Aegyptijs f/?/*/. 2 7S, 3 vifforJ*!
(/tfi;ji/j«ri*«t. 530.10. ei«j fymboluiri
2 7 8'? 6

0/'/Jf » pJ^o Omcn.i 3.52

Oi/V''^^^ 157.44.216.57.22^15,405.
26.776 ^^.jeifuiuoca.iz 3.11. 4«^«i/
/i^ yi&itat. 230,25. <jf?/<f i.j f on^ra rw-
picapras.i i ^.^.ctlor.i i^.^o,cnrnon
fit €x generc AquiUrum. i o 8.4 1 . 4'
fcriptio er- /bvw^ 2 2 4. 1 0.2 2 7.4 2 .crf-
fcriptio partmm imenMrum, 116,26,
yf{ue 227.2 S.fellis yfus 2 3 1 .2 3 .^tf-
Hrrafio 229 40.^c»/^/ 1 89- 1 i^genus
€oirMtim Acfmlis 1 09.43.
^i9.46.inff^iwi natura.i^ i.i 4. eiuf-
dem yfus 1 3 1 .lo.ma^itudo. 1 2 3 .4 8
f;r «5 LMiluigeniti.^oo.b. occidenti-
buspTdimium propofttum 2 25. 1 4. 0/.
y<«»i cr<2»^ yfws.-j9.-i6.offis yfus 131
2 3 , pieta^ in pullos AquiU. 6, 1 1 ,3 8.
20, 7 1 . 5 S.pellls yfiis 129. 1 8. cat
^i'£tcr Fultuns ctixm^ Vcrcnos , fcH
%y€natmas Aquilas ^igni tradimt .
% ^O.iZ.qucm locftfn obtinet inter A-
quilas 1 09, 2 1 . Solrrtia 230.30. yc-
nandi tempus 12 (^.^.ycnatus 1^0. 7, t
rcittriculi yfus 79. 5 7, Vfus in biero-
^yphiiis2^i.i.in mcdiiina,ii i.io.
infacris 2^..^o

Ojpfragaparua^SS.H

OHia E.omanorum clypeis omata . 1 7 S,
50.

Otis 5 o ? . I ^Mjcrt ab Oto 5 2 0.3 iui» /7/
auisScythica2^^.i6

Ot9nisnumus 164..Z

Qius f 3 1 • ? 5 «^io & ingeniim 5 1 8. 2 <>/
nurium ciusanatome .525.46. cranij
cottjiru^io 5*7-19. rfi^cri ab Otidc^
5 10.3 1. dcnominata 5 29. ic.emble^
f».t 5 2 9. 5 S .f i«^ ^ 1 X . 5 o. 5 5 1 .
2 5 . hieroglyphica 529.34. imitatrix
ejl Latine Afio eji. $ 10. 24.

46 M meditamcnta fumpta • 5 ip* 3 o,

r«m 0/i<ff fdpi confuJiStur 5 » 8 . 5 3 .

pu^na 528.20. qui Oti diHi 421.25.

5 29.i.^.yoLttus 5 18.1 5 18.6
Otus minimus 535,10
Ques centtm facrificatdt, ^^. a6. tuuenes

capiunt ^AquiU 46. 5 7. inimicitiam

gerunt cnm No^ua 549.4 7. eisgaH'

dcttAquila 34,40
Oua magnitudinc^ capitis infhntts edit

^truthio 593.15?. Subuentanea qmi ,

14^47

Oufpara ynam habent palpebram .115.

Oxiacanthi bacc/2 Arcipitri artritide^

laboranti propin.inda 3 1 9.2
Oxys Tlinif 4 1 o. 1 2 .4 z 3 . 1 7

t^f^r^h^ Azanaauis ^6^.^9
igju Vagns quidam Aqtiila
«^^jsi Talamcdi^ clypeus 1 7 3 ^ y
Ex OHtum y«Utu litteras fibi finxit*
2.1

l^alttint aues qu£. 15847

Talatini Ccmites injifftia pofSunt :ottce^

dcrei-jj.ii
T jaulcinorum arma .181,45, rcnet9-

ruminfigne 102.53 »
faliuri yifiditas 411.57
Tallavtis excquijt 1 75.5 4
*Tallidhf4 corre6lus 686.48
Tatl.u aO«t'M di&a.^')j.y2.£nea fima^

lacrum 734. 18. cum eius capite ,

Notiua niimifma $<^7.$6. cur gUu-

(opis di^ia ^o\.\j,curci facer fit Ful

tur 16-^.4^
falma arbor 8 j i . i -^.cius aureos fruHus

Cortut4 deuorat.yi 0. 6.dicitiirl*ha-

«iv 8 1 8. 2 2. item fru^us 2 7. ex ca^

midtafiunt 171-30
TalmuUrij qui 171.30
Talpitationi cordis medctur Pica 5.11
Tahmbcs ytannuum fafiidium purgent ^

5.21

Talumbarius Accipiter 2 8 1 . 3 6. 1 8 2.9.

283.11.450.9.1?^?«* /}if?ori4 341.340

maiordi^u^s Tix.-j.i 5
Talumbarid AqtiiU 198.1
Tamphiks in Bub^ne rmrtatus .519-57
Tandar^i fahuU i9(?. 5o,i» HaliMum

ahit if-j. iZ
Ta idiri fili^ab Harpyis rapt£.6i04j
Tandum fcu Pandof^rtm yfxiUutn^ ,

151.16

Tanis Cuculi 4 1 o. 1 2 .413.1 6
Tanis-fiecattAccipitre 190.15. 195. 38
Panopc tinitas 231-36
Pantberxs paiiit Hdiogabahis 63 4. 5 8
Pantcra gem^^ aucspij if/S.}^
Tanthcr^ antipcithhi cum hycn.x. 7 i.i o.
Tapa ctii- dicaturf^mmus Ghnfiiatmum

a>itincs.6^S'3^
Taputier agrcfie. 2 c, 5

PaphiqH} 5<^7.4»

Papi c gentis origo. i ^o. 4^. ntmtjhai^

160.41

Pafiitoncs quida lucemti petunt 70 4*4 '
'papyrins.-i 10.51. aufpiiia fpemit, 7 1 »

1 1 Coruus ci orcinit.j 1 1 . 1 7
*JTaradifi quatuor flumina qu^- 3 z^-
Paradifkam duem BeUoniks putateff^

*Thoeni( li.i 1
ParalifimcdcturCiconla. 5. 10. adeatt*

dem aHiid remedinm. 556.35
jParafiti Coruis comparati.6*> ^.i^^deeif

di^um D.ogenis. 6^6. ij. eorum tj^

/j/<j,5 29.3 4. refpertiHonib' comptti

Tarentes fencs a filijs occtfi & cmfp

161.30
Tarcntalia quA> 5 1 6. 46
Tarfisfa quid apud VrAsbyttmm /^«^

638.7

Parifatis qun Statyram occidrritt i ^-$7
PariusUpis in quo Cryphcs fiulpti, 609»
17

Parmaquid.Z6^.defrlptio.i7 i.^6,etuf

yfum qtiis primo infiituerit. 1 7 * 5

dd Taronycbias. 159-14

Tarraauis.74S'^^'7<^^'3^-^7^'^^^'*^l
riU.i^. 2 yS 40. ^^.inaufpicatatfi-ii-^f

Tarthcnopc 61^.16

44 Tartum accclerandum.^ 6. 5 o,<i

flfflfionm.260.4i
fam. 567, i7.j>ffi«. J34'»5'

871.5

TafidrQttus Pi5lor.2e4.i6

Prf/Tfr.^ 88,18,758.27.776.5 $.eurft cA'
piti^^cfalo. 355. ^7.captusd Cort^'
698. 5 . imperfcBos & cdcos pdtitf'^
los. 73 8. 44. cum NoBua dmiciti^^
habct'5 ?o.i 3 ,a Tica deusratus 7^°'
1 o.prafagiens tmpefUtem, 10.5»-^^
lacifftmuscPt.'^^,^^.

Taffer Jndicus.6^6.xZ

Paficr marinHS, ^%^.z^.cur ficdtCfif^
588.28

Taffer fpermologus. 854.43.4*
Paficr fltdtus quid. 550.18
Paffer TrogUditcs medctur cdlcuii^*^^
Tdffa di^us M.TetromHS'7 81.33
paftinaca marina, 187.56 -
patrts in filios impij typus.7 x . 4 f •
hieroglyphicum.io 7.4 3 . qui Jcctp*'
ter eidHS apud Aegyptios, 5 ^ ^ ^
tx patria iUdudata yir ilUudatuS' S i 0 J ^
patritij tndfr!* getttiti.\6 ^.'i^.minff^^'^
patroclus Accipitri comparatus*i93'i
faurtaugurium 1^*49
D.paulus qud naue yeStus. %79'$^ ^
pauH Acmylij qonTage infiptta.io 3.J
S. Pdulus Anacoreta dCoruis pajc»^

731.48
p.piulus CaHruf}NS.f94,4S

cam dcnotdt in numifmatihuS' ^
H* figura. 820.2 o.JMbili^as-i7 .^J'-^
ornaitfs

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

ematus & poHtuKt Hudhfns.^o. 4S.

€)uando portendat flunuim. i o. c o. rt

' fihi medctur.^.i o.turgidns.j66.i 7
f^apcrcs Perdicibus comparati..^ ^9-37
pacis ^ prsmij ftgnum. y^.ij
pcccra rcgio Falconlhus ?itir:fcc abun-

dat.^Sp.ic}
pc^us rapacium.18^.40
pecora centurn furificata.S ^.42
pecus fcru?n.y6 1. 10
pecuma quxnafn apud figna deponeretur

I To. 3 vndccimo facco fcruatur

fcpulturji caufa moricntium in bello,

150.40

pcdicularis morhus ylqaib: 4 7.. ^ 4
peregrhii qiti dici poffint. ^61.1
Pn^fiis.Ci-y.^
peUr^os.s^.^.S3

pelecanus.y^^.:, S.Soi. ^o.pietas.':^. S.

qu!d/it..\.ii.$i
pelecautcs.0^6.'^
pclin quid apud 'T^lum.^Sj. i
pelorus promontoriiim. 61^.7,7
peltx figura. 1 7 1 .4 4. 5 6.& inde^Graco-
runt quaiis. i 7 1 . z o . quid fit. vS 6 . ^.ro-
tunda ycl qft.tdrangida. 171.21
pcltati pcltaflx qui dicchantur. iji.

pcnelopis prccis mortcm pr.i!dicit Hali-
thercs.6 1.55 .eius fomnium de u4qui-
la& j4nfmhm.^S.i^
pcmix miffdcs qux.611.1 ^
penulaGaUica.^i 1.1
fep.inus herha. 4 0 5 . i .Tlinij. 405.5
peplum.^^j^.i^
pentorohon quid. S 4 5 . 1 3
perca pifcis. 377.1.281.15
fcrcnon quid. 2 09. 5 1 . 2 4^. 1 6.efi eiufdlf
cum Fringillariofpccici.^ y6.^ 4.3 77
i.Homeri quid. i S 7.4 ^.mas ejl Muf
chettus.i 7 •j.^f.nigrHm interpretantur
110.14 .quid ftgnificct. 5 7 <^.5 7. vade
tli&us.-^yC.^^
fr/cnoptcros.^ 52. 1 5. 36^.44. 577. i.
«adauera tangit.:^ $. 8. etymum. 2 1 6,
1 3 .hiftoria.2 1 6. i .gencratio.i 11.58.
locus. 1 1 1 . 5 T . mxgnitudo. 123.4^.
qucm lot um inter Aqmks obtineat .
1 05?. 4 1 .fyn$nima. ii6.ii, vfus in
medicina. 222.1 .ingenium.i 1 1 .4 f
perctfeu FringiUartj hifteria.^ j6. 30
perdix.66i.i 6.7^ 7.5 5. i^ccipiter cum
vnguibus valde tenet.309.1S. annuu
faHidium vt purgent.^.i i in capicn-
dis qu^t voce vtendum.^ o 8.3 ^.capic^
di modus. jo8. 3 4. vcnatlo.^ 01. 2
garridvfcu canora.jj 7.3 ^.gregem d
canc excitatnm Lanarius capit. 4 90.
^y.eius partts quo propinanda Acci-
pitri. ^ 09. 1 j .pulueratrix c^.47. 5 6
perdix minor quid. 79 7. 2 5
pcrdicarius & Ocyptcros Jpollinismi-

»fei7p.8
P^dicothcron auis. 551.^1
P^^gnniis Zabcccarus Bonon. (^75.28
P^^fi^iQnistypus.16^.2^

I N D E

pcrffratorarhorum anis.V.^6.i^
Pcrillm proprije nccis anifcx 6 ip.iS
pcrinthtj Thraci.apopuli. is?-'-7
pcrnis quid.$p$.io
pemixGaT^.:^ 77*49
pcrfirum rcgisvcHis ^Actipitrihus pl-

6tis diHin6la.^ 3^.26
pcrficifpecies.^i 1.15
pcrftnx. hecatomhc.6ojf.4^ o
pcrfius reprchcnfm.64.c). 5 o
pcrtica Falconis qualis.^ 49.16. Accipi-

mV.304.1 f
pcrtinacis numifma.i 4.(5. t 57.3 7
pcs Cornicis quid. 74 1 • 5 7 .Coruinus.j o 7
5 S . - 4 3 . . I Ti.Afiluinus.^o 4.56
pejlis prjcfagia ^o^.io.^ri^.^z.qujsani*

malia maximc inuadat. So i'i6
pctili.-Q lentis n umifmata. 1 3 0.9
petraSirenHm.6 1% .^6
pctrus Antonius Lonatus. 10. \. f 1
R. pet..*y1ntonius Tolcntinus Crcmoncn

phaUcocorax.-roS.i o. diucrfus d Coruo

m.irmo'6Sy.4
pharan^y4cgypti tyrannusper Aquilam

figmficatnr
pharcclos regio apud /««/05.70 9, ■jo
phari antiquorum qualcs & cuius vfus

J^y.i^.ctymum.j^j.^i
pharos infula.i -^-j .ij
^afiani pulucratrices.j^y. ^6. caplcndi

ratio. ]io.i
phaffophonos. 19S.1.6
phcnc auis.i7,o.4f^

phcn.i>us rexcurab Harpyis infcHatus.
6i^.\6

philippus Fuchcr^ Corncs & baro. 1 5 J • 5
philippus Hifpanorum rcx. 6^6.1}
philwpi numifma. 14^.16
philofophi* contemplatiuc typus.616. ^ %
philomela 782.3 j^.apologus.^ 3 1 .40
phineus rex ubi rcgnarit.6i 3.24
phiromacus Cornici compara^us. 7 ^ S.
phiftca quS vtilitatB fumat ab auibus. f .3
phifon fluuius. So6'ii
phlcgiaauis.ijo.i^
phleos planttz vfHS.62 3.18
phlolns veftcs qudi.62 3 .1
phlus phlanta.6 i^.iS
phocarum iufuU.'i 13.57
phxbeius ales 662.1^.6%%. 16. 704. 4.
quis apud Siiium Jtalicum. 725. 52.
ofcett.6SS. 26. quidapud AHfonium.
7^.51

photnix.7. ^0.661.^3. £quiuoca.SiS.^y.
ms.7o6.ii.^^6.^o.S^uS^. fnig-
nia. 818.11 .amor in parcntes 827.21
an vnquam uifus. SiS. 40. an vnicus
yjf. 8 1 7. 8. affimilat ei l^uram fuam
petrarcha.Sio.i') Chrisii typumpr^
fe.fcrt. 530.3 o.corporis affc^us. S16.
I cf.defcriptio 8 5 4. 3 o.dicitur folis alcs
S2s)'i 2 f^erebrum quale.Su-^S.em-
blcmata.^ i i.^.ety.mn.S 1 9. 17. fahu
lofam auccjk.Si 7. y 3 .forma. S i p. 3 5
8^4.5 o.funus. 850.21 .hicroglyphica

82:?. 3. -^. 83 <^.^n.hiHoria cxTaciio
817.13:. Locus. 2 o. ^ 2. S 3 4 ,4 9. mo-
dicauis S3 i.ji.<:^.morsvo!Mtaria. S24.
I i.moralia.S 3 o. i ^.myftica.Sz^^. i 4.
nidus.Sii.t, 4.8 2 2.3 8.8 5 5 .gdg^iis uo
catur a Sratio. 823.26 quomodo &•
vbiincendatur. 823. ■^.^ionnulfi fe-
r/imdam cffc crcdimt.S^j ^.^.prodigia
8 1 ^.^y^.proncrbia.S^ 1 .3 o.qui ita\fi-
^i.019. ^i.quomodo prxparct fcad
mortcm. S 3 o. 2 o.quandoque in Ac^^y
pto apparuit. 817.3 (^f^pulcrH. 823.30
Scxu carcre.crcditur. 8 2 S.<).fymbola,
S!,2.9fynonimaSi ^.17.8 7, 4. 1 z.f^e
ncri fairu quidamfaciunt.Si<). 2S,
vbi nafcitur. S 2 1 . 4.a' verme 824.17
8 3 o. 4 1 . T^i nidulari credatur 823.
1 3 .ri&us 8 2 1 . 1 6.viuAX eft.66i.^o,
volatus 8 2 1. f 7.V0X et catus. 826.30
P^Umix afiruS 18.5 .elixir. 8 1 9. 3 .filiui
^i^enoris.S i S.5 3 . Amyntoris. 6 1 8.
48.//M«i«J'8 1 8.10.1 1 /jfr/><e 81 8.1 f
10.2 2 cinBuragcnus.S 1 8. 57. fo//)'«
ri/<w Apclo.iij. 8 1 9. 6. cmplaftrum,
S I cj.c).equus. 8 i S. 40. populus 8 1 8.
54 .hyeroglyphicorum inucntor. 70,
^^.wfi^zj.S I S.i 3 . muficH infirumcn-
tum 8i8. ^j.inccr infignia Romanl
i 'Upcrij. 594. ■^o.pcd.igogHs Achdlis ,
8 I 8.44.p9C?^ wo^wa; 818.51
Phanicca Plmtj.S i S. 1 7 .iJj^yi^e rcgio.SiS
^5

Tha niccus color.Si 9.17

?hc:nkDpteros. 10 yii.cU apparariiuffit
Hrliogabd^.6 SS-^^-P i"fig»'i'5 f

/?/;/\^«^»i»%w.t.83.3

phrynolochus ^«^^.377. 30

phtirophoron quid. 130.58

phylli fahula.2 6c}.iS

/'ic<i'384.3 5. <56i.i 5.70^.1 S. 7(?<j. 41.
775. 55.77 <j. ^0.5 7.hiftoria generalis
77^.1? .^i/ifz<.t c«r i/iu?i?. 778.12 .aliA
fyhieftres,ali.ivrban£.y 7j.4fO.ab AIh
conc & rlula infcftatur.7 8 1 .i.an cal
uefcat bis in anno. 781.11. tAtticis
fiid 7 77. "^.augurium eius deridetur.
15.4?. auguria alia. 781.40. auis cfi
emniuora'7 76. 1 1 .huccinatorU cantks
cxprimit.77p.11. caplcndiratio 781,
18. d cancro occifa. 7^0.2^. carnis
vfus. 783. 9. cordis facultas. 7 8 3.
3 1 .corporis ajfe^us.^Si .6.cur ita di^
6ia tArgo nauis. 77<^-5 4- denomin.u
ta.jS i.i.i,.diffidct cum v^fHib.760

4 P .aquiuoca. 775-25 UhuU.j 83.44
fcllis v/w.783.2 5 .forma et dcfcnptio
7 8 4. 3 -f.gcnus & difj'creniix.7 8 4.3 o.
777.18. hicroglyphica. 781.50. hu-
manum fcrmonem dif':it.77S'io.ig'^x
ua. 095. ^S.impcrfe^os & c^cos
parit pullos.7^ S. 44- ingenium. --

1 6.779.1 3 .Lingua idoncam h.ibcc ai
form.indn jermonc.79 7- i-Locus.^- 5

5 yLoqHacitas,6 5 o. 1 S.ab ca medica
menta fHmpta.7 S-^.S. morbum quem
f£pepat!tur. 776.9. CMotus. 7S0. j

Hhhh 5 abcQ

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

zH oinHs proflint qtiocmquc mr>do
fiimpt£ 7 8 ^.zo.Ocionomix magistra
2.] ^.ciHS oiiii p'6i(i fnnt.j^ 8. 2 6x0-
Yitm rfus.-jS^.Ki. palpitationi coxdis
medctur.^.i i .pcrpcram Pkkmnns di
iia.y 7 ? x.poctria.64r9'} 9.pr£figid.
78 1 . ^j. prouerbia. 781. 16. fu^i^nat
cu?n Aquila.j 8 r . i . i« pullos bcni^na
2 1 .4fj.quotcdat.Z^o. i 4. quomodo
ciLpiatHr 7 <j 2 . lo.funtc Confino gc -
ncrc. 775. i^. fympatbia & anlipa-
thia.j S o . f 5 .fynonnna .jy6. ^^. ton-
perirs. 7 S 3 .^.in m^ftjrhjs Bac chi cius

■ ypy' r.7 S 2 . ? o.varia ammali.'. imitAtur
jj9..^.vl^!is 7 So iG.rnde di^ix.jj ^
6.vo!.it!nyj<f.$$.vox 778. 1 6. yfus
hcibis jS^.7,6

f icfi nr?jji!ica. ? 7 7- ? ^or^na & (fc~
fvriptio J?o [ 4 i.^f/T/vy diffcrenri^ .
8or.? ?.iiOfi.'>^ 02. i^o^j.ro.^rumni}ra.
bile.^o \ .^^fy.io.iim.i 801 .i^.vi^us

JPifiZ ratf.datJ.-7 77. ? r ^.^^^. i^T. r.oan.

yi^^.o.PHli^nim cibHs.SHo.i S. nidus

aimirandus.Sj^.^o
fra nnert^a 77 f- n
fn^-ftclamoCi.^^^, ?8
*Ti':a. vl-indirn.j-: S r 4. r-r. Jf ^

dcf^-rintit) fcu forma.j 90. ■^.digiti 6^S

1 S.inrml' itia cum w^^iia. ^ 4 9. 47

V'-^xCjrifea ? 8r.i ^.-779.40
^'•c.f.li.nc^icon^S^.jSj
pira mtrin^ 77 «r . :? (5.4 1 . 44. c/w

f)fir)^o:,i^ ^'Jura.yt).^
t>icA-f^f^fi'td^fcr}^tio.7Q-^.-^6 icon.^c)^
'ficafy-'^.cflr'.s.-?K 6. ^ ^.cam interdum iu-

g.lit Lanhis 3 88. f . curvaria nun-

cuf)af.i.7JJ.i^ \
p:c r truridans qujf. ? 8 4. j 4
p.q.z uarli.yS^ 24-801.39. cius hiHo-

m.7??j..io icon.j^^.cur Plinio ita di

6}a.'^77.^6fynonima.7S:^.2i
pici rf^b^ina (J-ut.

pica diritur B^his & Italis776.
^o m^^rhum fignificat.jjS'^ 9-"^» m
jSii^

pic.^re dicuntur muliercs grauidiS. 77^,

48

pirari •is. 8 4 T • 3 7 -.^i^^i genus.7 7^.45
picatio morhm 776.^.2.6
picatiqni 77^.47
p-Ver.7^1.2 6

piccd arbor qux. 130.5^. falsd laricem

diil 131.1
piccnfcs vndc di&hs ^o.^/^.corum rcgio.

840.4^
picri^hcrba.i2^ 3 8
pirro hola auis quando aquam portcn-

dat.ii.i^
pic iirnnns. 7 -7 ^ .12 ^ 6.10
ph fs anis 74 s" .2 1 . 8 4^ 3 7- adrmranda

ehts 8 .\:..jf0.^quiuoca.S2, 5;. 5 o.anti-

pathia.S.^i.^o.anguria,S40.^C'.cau-

I N D £

da ( ur rigida& duriufcula. 839 7^
dilfcmititi.^ 3 7. 1 9'dijifui pcdnm. S
57.8357.4 duogcncra prxtcr uirlfio-
tclica.i] ^7.17 fah/dof.i. 842.. 20 fa-
cultas.^^i.d. Fcflus intcrpr^pctcs &
qudndoqvcintcr cfi incsrcporfit. 8 |o.
5 2 ./orw^ & dcfaiptio 8 3 y-
««5 & dijferentix. 8 3 7 . i v grcffus &
imcfius. 840. 3- ingf nium S40. 22 .
<7 launis cultus.Z .\\. iS. lingua. 838.

1 .anatomc luding &figura 8 3 8. 5 o.
Locus.S^g.x \ .cur Martifaccr.S.ii.

2 \ .'■JMauortius dictus 7,7 .•^.nitruhi
litcr tcrtio iflu ntu lcu rumpit. 839.15
rnorafia.S 41.41 .myfiica 841.20. nc-
gatur in agro Tridcntino 8 ? 9. 1 6.nidi
artificium.^3,9. ^S.cuminolcis con-
^iruit.o^ 9.4.~\.Ocu!i vis in medu ina .

4 1 . 1 o.pr^fagia. 841.1 7.p!uuLt auis
di£ius. 10. :^o. prinripalisin aiignrijs
frat.S^o.^^S.qui Gr.uc di^Ti.6o\ . 3
quoniodo arhorcs fradant.S4fO.\ ^ Ro
mnlum & Remum hHtriiiit.6. i-r ro-
firi fki uitas.^ij^i.^ 2 .an d rofiro dilins
S^6.^7 fyuonima.S^6.^ 6.triagcnc-
rafunt fccundim >ytriHotcicm. S , 7.
I y.rii.7^5.83 9 10. vimti tundit 840.
^6.vndc di:7!'/s.H:,6.^o.vfus in cibis,
S^i .vcrmrm amat.j, 538 cum Pfit-
/.ifis confundit Piinius.61 8.20
pi( us arborcs cauans.H^y6.^6 ^
pitus arborarius Piinij S 3 6.5 (j
picus Aucrnicvfts.% 51.^3
picus cincrcus.S^9.i .8 ^^.^.cius ii.o.n^,
853.^6

picis congencr.S6 3.33 .icon.%6 3
^pkus ft-rronius.^ .10. ■'y ^.furudnius.^ f
picus iingnofus 837.26
pii us lutem cyanopos Pcrficus. S f u. 3 o

icon.^si
puus Maij.S^i^.S
Picus marinus. 84^.2?.i<^.S37.2o
picus ma.ximus totus n ^i^cr.S 40.3 c . 843.
^■^.confunditurcum Pyrrho<^orace^,
7 69.7.forma .845. T,.genus &diffcren
tiA. 843. 3 S.nondcgitin lialia. 83 >
1 4.if 0« 844 fynonima 8 4 3 . 1 (j
phi maximi Bciionij hiJioria.S$o. 4.^
picus muraiis.S 59.2.856.29. lAstoria,
85 I ^7.forma & dcf ripfio.R 5 2.43.
icon.S^ i.fynonima.S^ i.^S.Foiatus,
vox,nidus.S<ii.^j
picus nidum fufpendens.S^ 9. 2. cius hi-
fioria.S 5 4. 1 5. t/c co propria opinia .
855.12 .(fntipathia.S 5 9. i o. auguria.
861.13 .capicndi rano. 861.45. carg
dclicat.i. 861.3 .{.dcnominata 860.50
fabuioft. 861.3 c)-forfna & dcf ripiio.
8 s 6.3 i.?c««J & dijjcrcntije.S 56.21.
ingeniurn. 8 60.4 ^.if 0«. 8 5 7.8 c 8. i/i-
tcrofi.incs& prxpetcs aucs numera-
tur.S6\ . I 4. LocHS. 8 5 8. x^.mcdica
facul:as 861. 2 9.mor«.8 5 9. 3 P-wit/w^
8591 7.prdifagia 861.23 .fynonima.
8<j4.3o.a'i^«i-.8 5^.3.W. 858. 50.
vfiis 861.5 1

yicM.f n/^fr.8 3 S.1J

picHS p.trnus ciirulcus.S 5 5 • x 1

*7*<"cwr fyiucftris. 8 37.20

plc uUoc ciolus. S -^7.29

1'icus variits maior. 758. 31. 845.14'
85 4.5 8.4o.r77<i«oc^.845.T S.forma
& dcfcriptio 846. 3 .gcnus & differcH
tlx. S45.44.i60w. 846 .Synonima. 845
3^

pirus varins minor.S^$.^o.hifloria 845

1 S.dorfum.S 47.2^ pcromnia fimilli-
mn^ maiori. 847. 20. icon. 847. 27«
855.6.856.28

P.T/'.vTin(yi5.84 5.48.848. i r. noftratis
hiJioria.SA, 8. 2. xquiuoca. 848.8. ^^^-
wrfv (jr.,'i/f^TC«.848.4O.ir07f 8 +9. /w^
</i( 4 fartdtas.S<io.i^. offiu ufus 850.

2 3 prsifagu.S^y 0.15. .MeropcJ
confnnditur.SjfS. 9. /^orw.t ei'' ^/^/^ ''i-
ptio S^o.^y.fynonima.S^fS.i x.volatHS
85015

Tif i viridismaioris /jiyZorid. 8 5 0.4 5

pirwj lu^itcrdi^us.S-i6 17

Ticus Rcx latitiorum.S 6. 1 7. eqnorum

domitor. 8 3 6,1 3 .c«r i» attem mutatus

836.1 '%840.?9
Picofnm non pifc.jfum legendmn apud

Cardanitm.S2,7..^,.o
icutu^ anis qux.S^j.j^i
Tieridesin Picas mi^tat^.jS^.j^j^
Pictas quarundam anium erga fuumgi'

nHS.6.0

Pi<^oUrc quid Tctrarchdi.jjS. 1 7
PiicHS ini-erfutus. 41.25
ad Pilos c«r//f'«£/o.r.5 ^f;.3 4.5 57.9
Pmdarns Aquiix dici Td/wir.^ 3.1 0.76^
54

?i;2^,'4'iow.5 6i.58

Pingucdines guium multos morbos fanant

l^ipare cft vox z^ccipitris.iS 8. 3 7
Piperis maximus vfus apud BrcjfiHenfef.

803 . 5 4. w vi5iittu Tha 'Brejfiiic<t^*

80^53
Tiperiuora ams.So i .3 1
Pipini fratcr cur Gryphus dl&MS.6oo. i O
Tipio calens quando Accipitri dandus»

317.20
Pi^o. 8 45-5?

Pipraauis.7oK,.^j.S^^.i,^

pifcium Aquiia. 1 87.4S. etSiy^quihni'
ris Aquiia. delc^atur.^^.^i .in numif
mate ^Agrigentinorum 1 6 1 . 1 1 . quai^
do magis vei minits nat mt.69 5 .7

Tifcator qu^ ams 21010

Pifcoftnuaauis Cardano.S^j.^iJ

Pifinf>e.629-iS

PifoMum familia.S 9.38

'Pislacca frulus.^s^ .7- ' 4

Tithagoras in Acgyptuprofc^ius.JQ.Sl

Pittaius.6^ 1.32

T.Piucfii T etrici numifmaia.i $ 6.3 1
Pi.v.^^p.ioi
planarequid.^^S.i i
Pianca.m^.A. i

PlaiiccfH Harpyis comparati.6:9-
' planga

J N D E X.

^^1,^/«. 2 09.4 8

pUntai in artnls fcrre nohUilJimnnt ,
\ 80.3 1 .dmerfx in diuerfts numifma -
tihus. ji. ejuarundxm inucmi^
^'^^iibfisafcrlpta.^.i^

P^^>i^<tfpicata.6^i.^

P^^t.tfiachos 687.3

P^^^tanusin Lxuro nata. 3. g.eiusfronde
(^UT^ Ciconia nido imponat. 549.
^ffpcrtilioni aduerfa efi 5 80.3 y

'^^^teaauis.S^^.^6

P^-fo cur cfuandor^tte digrediatur. 8 8. i f
^^tPlctorif Ccflianl numifmata. 1^0.16
'^linius emUttus.iS^. 1 7.400. 2 7. 5 8 1

4^-^0^563.17.400. 23. 40. 411.

H 5. n 8.43.^ zo.^o.f 28.1(5.8^4.54

S ^ ^ . 3 1. <t/; Ariflntclc Mfiav^it. 83^.

27- explicatus.^oS.^ 6.770. 45. eiitt

f>rdn refutatus.7. 3 o. I op. 4
^^^ictesaHCs.^ii.-^^
^^m.'^ 1(^.2 6

*TloratHs lu^entiH rlula dicitur. ^ 41.4 1

^lum^z mysiicc (jmd.6^.^ 5 T 7- 1 J

'^^lumro-ij ffui 7 ' I

1'lumarium opus apud Hchr^os fjmd .
7 I 'y.cgregiHm.'^. 3 1 . ciw^ texntra
^ualis 6)7.^6. eam exerccnt Indi. 3.
1 f .^5 5 . 5 8.rfl idola fna cxor

nant. 6^6.^1. multa Cortefio dona-
ta ah eorum principibus.6^ 6. 3 7

^Hutarchus corre^ius.jii.^

pluuiit auis. 7 S 4. z cur fic di&a. 781.
4?

fluuiam <jit£ aues Oortcndant. 1 1. u.
cm prxfagium.g. 10. 10.7 .2 ^ .3, cf.^j

^3.i2.i(J424.i^5T^-i4-7i5-
716 f 0.76^.41.841.17
pluuialis auis.S 16.17

pmx.^6i.S7-S^^'4-

poculum ex rngue Grypbis.604.1^.1 f .

cxunguibus Anch^auis.6o.\.g
focula Cantharia.6i^. 16. Oofcyphla

6ii),ii

poetas Terfius vocat Coruos.6pi 46.
quam ytilitatcm accipiant cx numlf
rnatum cognitionc.i 66.40 .cx auibus
2.15

poetrijt dicuntur Fic£.6p2.46.77$.y
ad Podagram.407.^ 7.2 6 1 .45. 5 4
jpo<^<tr^r ^12.17.(5 13.4
pa:na auis, 588.16.^5)^. 23
pocnitcntem dcnotat Accipitcr, 327.14
po!imitarif.6^j.i 1
polimitarium opus quid.6 ^ 7.7 - 1 5
politecnusin Velicannm.it) j. 20
poUux corrc6ius.6^ 1. 5 1
poUex quibus miimbus amputctur. 1 3 8,

po/om regis arma.97. 13.610.2
polus Antartitus 13. 12. AqHilonaris

^^•'^o.ArcJicus.i^.i i
polycrates tyrannus. 5 f 9. i o
tol)pus9Acfuilain i» tuare dctrax\t&

intcrfccit,^!.^

Tomeranu ducnm arma. i S i .4 o
■Pomona Dca.$ i ^.4
'^Pompcius Aldrouanius.i 1 8.1 3
Vonipei cxitij fignum.6o.^ i .acies trcdc-

cim Aijuilis conflituta. 8 4. 1 8 .numus

I ^8.47.161.^1
pomponi/z gcntis numifmata. 161.47
Pontifex maximus Clcmcs Tertius. 10 4.

2 1 .quartus.cfS,^ 6:Tius 1111. i o i .4.

Honorius Sccundus. 103. i j.i^iAtw^

f^. 5 6. 1 8. Ste^hanus Nonus .10^.

4p. Vrbanus Sccundus & Tertius .

101.37
pontih'ci£ claues. 180.24
ponti & territjiVLt.6 1 2 . r
pontius cur Coruus diElus.jo^. ;
Populum gcntilem Columba fignat.7 1 8.

3 7

porcHs plfcis. iSo.io

porphirio auis.jy^.^^i.pudicitia. 6.4

porphirij impia opinio.7 1 4.9

porticus Eleuthcrij loms ubi. 1 5 ^(^

pwtus duoriim Coruor m.7 \o.S

potcmijc pernitiofx rypus,^ 2.16

prxconesfrrahs. 1^4.17

pr£cor}uumff,l_ij^_2.}.i.^

prxcox (jnid.j^i^ i ,^

prxdlu in phrygia ^.y^;/^ d &m. 23.13

prxdo Accipitcr di^us..j-y^^.f^ j

prj^dicator do6lus Coruus eit. 722.^0

prmpctes aHes.i2..\cj

de prxfazu^ amu curauSforagat.p.^.qni

bus profint.t). i i.corum ca>ifa.<j. 3 1
prcfixgiturjn hicroglyphicum. 36^.4
pr efidnm cur Gryphus icon fit.6o^.^^
prwno yicloriam por^teditA'imla,62.^ 8
prmipili mnnus. 84.4
primula ucris.4, r^.zo
principes an poffmt conccdere ar?na fna

C*r cum quibus con litionibus. 5? i . 1 6.

in armls rcgios morcs obferuat.pz. 2 ^

arma non concedunt cu altcrius preiu

ditio.p 1.22 .Harpyis cbparati.6 10. 7
princcps Bfignani{s.^S6.26
principis boni typus. 203.10
principum Raucnnx cx familia Polcnto-

Yuminfigne. 9^.11
principis dc Scalea lo: Baptifi^ fpineUi

infignc.97.^S
Tfmatinon debent geflarc nobihum in-

ft^ni.i .91.1. quomodo dignofcantur

abingenuis.pi.'^
procainfans a Strigibus infcfkta. ^6^,

procrafiinatores cur Corui di5}i,69; .2 3
proditoris fignum Coruus. 72 f . 5 1. f/ic

pHniefidum.j^^.^i
prodigi Harpyis comparati.6 13.55
promctbeus AHrQlogkunucntor.76. z6
cins cor fiuc hepar comcdcns AquiU
quiddcnotct.jS.Jt. cum cur lnpitcr li
bcrarit . 76. 4 1 . cius fabula . 76. 1 8.
eius hcrba.ii.Jir9' i^^'»^^ ^b zAqniL^
deuoratur.2x.^ 5
promontorium 'JAfmcruA.6 2 5.46
pronnnciatiQ HCtcrti a nra diHcrfa.i6j.i ^

profcrpin<£ effigies cum teda acccfa. 1 30.

j^S.raptus fabula.') 1 9.20. rcfpcriiUo

ciAfcr.f 7 1.44.^77.7
prouerbia ab anijus petuntur. c . ^
prudentiam viribus prxHare. f 5 4.5
pruna agresli.i .423.41
prun^ cnr vocat.i mala Cuculi.jfi^ • 44«

omn^^ gcnus brabyla dicitur apud

Si( ulos.42^.j{.9
prunus.j^i^ .8. ciusguttis finatur Acci'

piter.:^ lo.iS
pfahnos Hcbraes mafiufcriptos abint-

proffis diuerfos cffe.7 18.47
pfaphon LyhiArcx.660.26
pfirorum gcnus.7 62.33
pfeudobbyrinth Cm£. 578.5

pfilotrum.^Si.-^9-S^^-^S
pfmacevrhs6T,^.6

pfittacHS.S ^ i.%7. £quiuoca.6 35.1. affe^
6lus corpom. 654. ^-K^^ofcit fi quis
ycncnum in domum importct. 64^.
2 7. amicitLt eh's cum homine .8^3.
4 1 .cmn hipo 6 5 7.48. amor in pncru»
6^0.2 S.an adHlator.6 5 o. 4 7. an hcl-
lusyvi dcformii diccndm. 6 ? 8. 2 v a
amicus cH Turtur.6 53.50. amyg:U-r
Ls comcdit.GT, 9. 1 4. ah aqmt ofjcndi-
tur.6 5 4. 1 ^.articulata eloqmtur. 6 a.8
i6.afcenfus &fcaafio quaU^i.^^ ) 20
cius afocra arteria prona & fipin.t^ .
64 4.5 8.6 s 1 4- capais .in.itom:^.
6^?.^\.vfqHe 642.644. capitisfcele
ti)s.6Afi. <. c . caTtitatis coni'4gaUs ob"
feruator.6 ^ i.^ 2.cibus.66 ^ .9. ab cius
efu abflinent Indi .634. 38. cicurcs
tjuQ ciho pafcantur 5 1. 1 9. :olore di-
fiin:Ti 6 3 6.3 7. cohimVi^am''Ci6^2,
^ o. copia & diu>yrfit.ts vbi 636. 10.
cranvj .xnatome 644.cHr h\c tardc vo-
lcnt. 647. 23. CKr Picus quandoqtie
yocetuf. 635.2^. cur rofirum h.tbcat
aduncum.6 37.43. dcnnmlnxta 6^4.
xo.dcf riptio.6 5 7.3 . differcntix 6:^6,
^.pcncs ingcnij docititatcm. 656. 50.
pcncs magnitudincm. 636.20. dicen^
di tarditas rt cafligctur . 648. 3 c-
brins jit 6 5 \.ij.pro eloq't^tia ^oftus
660.1 6. in cum eroticum c.vmc.^^ z
^o.fmiince rard humanum femontn^
rcddHnt.6 s \.-\4f.fxmin:i viridcs fio^
Udiores.6') i . 3 ^.in fcrrcis caueis anti-
quitus fcruabanuir.6 5^19-2 S.foecun
di funt. 6 1.^0. cum GaUinis rjft' • :
mcrulis in pHblicis ornatibus po^^
nebantur.6^ ^.S.genera ^Sj.gcfiicu^
lator cft & rifum mOHet.6 p .2 4 . rn-
ftoria in genere. 6^^.i6.ad bum.inj9
naturx firnilitndinem accciit 648.5.
icon cxprcfia tn tahula antiqna. 65 y.
c), indolcs ad cxprl'nnnd.m vo :e
hum.via.6 4 7. 4 y 'ingenij mditia.6 c o.
i6.infirumenta cimtura adloqucn-
dnm apta dcTit.6 3 9. 8- »^ M'^^^
d.imtria gencrafnnv. 651 i,i.imcr
anes ingcnio ctfr^^tcitatc prfflit. 649
5 H..id \n:crrogaU rcfpjndemis clcg.:^

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

hijloria. (J^p. 1 6Mbido cx vifa pnc lh.
6 < o.j^oJlngHajv^urd.S^^o.x \ .Lo'. !:s.
6^6.2 j.maximc' doc ilis cfl.6 ^ o. ^
fnaximo prctio apnd Romanos fnit.

5 f • 1 5 /J^'^ ercurio Jliccr €ji.6^\.A :>.
cos mirc faguandi ratio. 6 5 4. ^j. in
monem eius cpitaphiu. 660. .\j.66\.
S 1 .morc hominis ajfc&ihiis tan^it.rr.
^ y o. 1 2 .morum in ris diurrfitas. C^i.
5 5 -morcs & in<ieniHr)i.6.\^.i. mnndi
Ucs. 6< o. 2 S .nidffuatio. 6^1.^ 6.nidi
mijidim. <5 5 1 . 40 . «or cCM 6^6.^.6.
0::a.6^^2.^y66$.iy.partium dcfcri-
ptio 6 ^S.i.e.x penni^ Indi multa co)i-
fciut.6 5^3^ cis philautia incji 650.
i^.cur humanu/n Jermonem imiiari
fofsint. 641.17. potandi modus, 6^1.
3.6.potus.6^i.i$.proucrbia 660. 3 .
qui iLmofiorcs & mordaciorcs.6^1.
i J.qui & qunndo in Europam porta-
ti.dyS. I o, qiii ad doclrinam aptiores
& memorix tcnaci^ 6 > r . 5 s.quibus
auihus fimiles.S.i-j.in (juib:ts ab alvjs
diferant. 65 S. ^o. quiu.i7n docilcs.
^ 3 6. c I .quida indoL ilcs uo, (^. ^ qul.
dam ynicam rocem n.furJcm h.xbc-
tcs 6^ 6.$^.qno cdogaHdcnt.6^6.:^y
corurrtrcgio.6^6. ^7. rcpunt potiuf
qaam vdant. 647.^1 .rojiru cur adun
cnm <j 5 9. 2 S.roflrum infcrius. 6.x i . S
roHri pars fupcrior cur mobilisfit.
65 5 ^.rofirum injirumcnttfm rhi-
rurgicum fionijicat. 6 ? 4. 5 ; faginati.
6 5 4 4 j f.anfilis cn.6 ? 9. i^. fceletos
6 4 .fcmcn Pjittac i quid 6 1, 4. ^ 2 fe-
ncx.indo( llis eJi.66o.S. negH[ih feru-
lam.660. ^.fcrmoncm hufnanum cx-
primii 6^t).6.f:\ d!g' os in pedibus
habcntes vbi.6^ S.6.folus rQfirmn in -
fsrnc apertum babet.joi.i j^.fimoli-
citas.6^i.^S.fupcr}us rorfrum mo-
iict.6^^. 1 5 fympathia 6(^5 6.fyno-
-niim.ti 5.9. tribus digitis & mutus
ybi.6 j S.S.rbi vilts.^^y.j. ventri dc
ditus n»ncupatus. 65:2. 3 o. veter m
quis:6^ 7. j.vi5lHs. 651.54. yolatns .
647'ii'Vox.6^7.^6 ^-j.^j.yfu: in
o'bo.6 3 4.3 7.i?i cxtcrnis.6^^.j
T^tttaci alhi.6^6..^o.^.y.6^o.^ y . crijla-

tHS.66y.66^
pftttaci aPhom & fere mm.6^y. 47
pffttacus Bohemicns.eS^. i6.BrcftlicHS

683.15
pfntaJ C£rulci.6;6.^^

r N D E X.

puttacus r.ia;^na caHda.61; 6.19
pjittaci magftitndine Colurnbx.6 ]6.ij.
J firundmis.6^^ 6.1 s).Pafkris.6^ 6.28
Turdi.6i6iS
pjhtacusmaxmms. 665. 18. ^6.cyan0'

croceus.66 355
Pfittaci mediocres cx ruiro variegati .

pfitacus minor macrouros totus viridis,

6yS.^o
pfittacus minor viridlr.^So
pjhtaci minufculi 61,6
pjhtacimuti.6iG.^6
pfntaci nigri.6^6.^Z
pftttacus non minor 'PaJJcre.6S^.iy
pfttad parui 6^6.16
pfntacus Toiah. ofvi'X'}'. 6yo.6yi
pfmacipurpurci.6i,6.^<\
pfittai i prajfini.6 ? ($.4 4
pfhtaci pufilli prolixa cauda virides.6^6

jfntaci rubri.6^6. j^i. rojlro luteovbi

6:;6..i,6
pfntadfcutulati.^T, 6.44
pfntacus torquc miniatco.6yc*
pfntacus torquatus mAcr<''^'''^-^'7^

pfittaci canentes fnauitcr. 6^6.^^
pftttaci c'merci.6 3 6. 4 ^ .hiHoria,6y^.i 5 .
676

pfittacns cauda prdonga. 6-^6.^jZ
pfittacus cy.tnocroccui.66 5 . 5 9
pf/ttaius crytrochlorus cristatns . 681.

5 .macronr:is.6 78.50.651
pfntaaiS CYytrolciii us.6y<; .^6.6fj
pfntacus ^crmanicus.y f 6. y o
pfntacns Lcncoph£MS.6/D.$ o.6y ^ .ybi

6^649

pfntacus magnus. 6^6.t^ .cancs.66, 34«?

pjittaci vcrfnolores.6r^-^> '^^ i^^dc
pfittarus verfichlf fit*^ crythroiyanos

6y^.6y^ .
pfittacus "iridts.^ ? ^ . r f .^^/.63 6. 4 8
pfitta^^^^i^^^^^ fffpcrna ala,rum coH,i^

rubra.6^S.i^.66ff.
plttacui viridis melanorinchns, 670.
6-yi

pfittacus viridii torque miniacco. 637.

I o.torque rnhro 6 5 1 . 3 p
pfittacushcrba.6'y :\.ii.6i 5.13
pfn.tacca fruttns.^i ^ .6
pfn^accnHs.6] f.7
pfitta'ena regio.6^ y.i x
pjjttaccns.6^^.6

ptcrygoidia ojjfa^ in hominc^ qjt^. ^40.
pteris.6S7.30

ptolomjeorum Acgypti numifma.ta. 1 1 9.
44

ptQlomxns Sotir ab Aquila mtritus. 48.
ptyngc.iS^.i^

ptynx f04. 32. ^(s^. 6.yndcdi^a.^o^,

puer Coruifacie. 79 ? • 5 S
pucr vtabjiemius vini redditur. ^4. 5»
'Pugillares Ai < i pitres qui.^^y.-^y
pnPiccs nc gignantur quid faciant CucuH

42457.415.14
pidiana quid.^pi^.^S
piillorum AquiliZ 'mjlitntto adycnatum

Leporum apud Indos.^ 1.^6
pulli Coruorum qni ftnt.y 21.12
pidlcrnmfur. vidc fnr pullorum
pHlkrioruni altercatio.y 11.6
p:d!ari:is miro niodo pcrijt.y 1 1 . 1 4
pidrnQnaria.^Q'). -^.yoS.y
pidparc quibus propriu7n.i4i* \9' 5 3^^
pulucratriccs qnx aues.,\y.^6

pt^rgaquid. 4 ^4.T

purgatorij pcrnis addi&A anhn^.j 5 .?.47*
punicA malo ?id infidet AJiluus.^o^-iS'
pygardos capra. 205.4.207.10
pygargi £quiuoca. 105.4 impictas Infi'
lios.y I .^^.cJucatio. loy. i 5. ctymHJft
10 ^.ii.forma & dcftriptio 205. 3 '^'
lop.^.hieroglyphica.ioy.^o. Locus»
loy. I .icp. 2 5 . pugna cnm Subbi f<*
ne.iofj.iS .quartusei intcr y^quiU^
locus tribuhur. io().^y. qi/alocaap"
pctat. 1 8. 2 1 . quomodo (/iflingiiatur i
Chryfacto. 1 24. 28. Synonima. 20
i5?.Tf«^f//;.2 07.?o.2o8.56
pygargifpetics apua Bellon'tum.io6. 1 7
pyg'irgus fecundus & tertius.ioS.i
pygmxr- 533-^5 .gigantes 588.25»
pyra in qu.i cadauer crc^nabatnr. 132.1^

pyritbous LMaluetius. loi.S
pyphonis Hclicnfis de animalium genc*

ratione opinio.S i^.y
pyrrhocerax.6SS.i^.6Sp.i3. 708. lO*
76 6. 5 5 .7 ^7. 2 7. 84 3 . 3 2 .panc amat-
45.58. vt dijferat d Coracia. y6y.
y69. i^.foma & defriptio.jyo.i'
gcinfs & dijfcrcntia. y6p. iS.ingc-
nium.yyo.ii.Locns.yyo. i ^.cuni-^
Pico maximo confunditur y^^.j-p^?
fagium.y yo. roHrum y6y.6 fynonimA
769.1 i.vi5lusyjo.^o.voxyjo.iJ'
pyrrhus rex Aquila di&us. 52.58. eiiiS
mort'is prAfagium 5 s^i-i^-numifmatii
118.41. 129.45. iji. 18
pyrrhus tertius Malu(t'ius Marchio &i

Scnator.1c1.2S
pyrus Sylncjiris.i 6p. y 8.2 70.1

CL

M-\ ^ 6lA.600.13 .dcfinitio 6 oo
26

QH^Jliones migmaticA q»^
600.3 o.pO(illatori£.6 00.^ 3
Quandros lapts rcpcritur in cerebra f^ui

tnris.i^p.^y
Quartodccimanorum injignc.26, J 4
Q^ercus glandifer4.io.i i

R

Adij & cuhiti exceffus.-j 4^
44 . .

Radij tortuoft cur fulgtfri^^,
cripti.is6.zi
Ri xCorui.y oS.zo
Ramales. ^oi.i^
Ramarij. :^oi.\^

Rampa qni morbus. 32^.21 ^ .

Ramphaflos. 6^ 7. 37.' 801. i^.W-^

congencr.So4.6
Ramphon kiranidi 801.3 1
Rana pifiatricis aHutia- 3 3 4 • n

Ranunctiltis

I N D E X.

JtAnunculus polyxnthemM. 74 4

^attmcttlifpecles.joS.i

Kmuncull Viridis fucuUas,^ Sj .x (

^apa (jHmdofcmur. 78 1

^^gmus.i^^.i

^ipcre <y«ii.2^o.54

^ipAcmmAHium hi^orUm^ yultnnLJ
cH cxorfus Bellomus,!^ f . ^o.fmili'
tiidointcrfe confuftonem fMrit. 3^4.
48. nidos in altijjimis rupibus con-
firuunt.Zot.iS.earum m yoUndo di-
tierfttcLs.j^^di.^')

^'fplnarum typus.6 19.17

^^^>iieyndedi^d.6S8.^i
^dymundit familu infipte.g^.x ^
Kcboatum AquiUrum timet j 4

^cccntiorHTK ordo de^quiUrum gene-

rihus refutatu f . r o 9 . i o
M.ecUmatorum fiinificdt fcapum pinnA-

tmn.^yo.iy
J(.egalbuU auis circa 'Bononiam.S ^ ^ .1 ^
KegalialHs ram *fcu!:m Unrcum Fom'

pciant curiA infcrens. f? 5 11 7
Reg.tUdH^ Suctonij ijua.SSi. 1 8.J Rcgu

lodirtHS S 6 1.21
RegnUiS. z i-^.^^i-vnde di^us.%6 r . 2 1
Rcligio ckcue)idi figna in Ucis fnis. 1 4^.

M.emi nifcifolius eft Winw.j i .ii
Rcmorcs aucs.1^.^7
HepaguU.iy^.^t
i^eptatrix.S^Q"^^
Rcptile aUtum. 571.^1
Rcfupine afccndere «fwtf.S^o.ij
Rctisgenus quod Pinnatum dicitur, t6t
»4

l^ciis pifcatorifgenus.Coo.i 6 ■
Rcuocatorium inilrumentum. 30^.57
Mex auium qujt auis.Z6 1.20
RcxaliUtm orientis.6^S .40
Regem t^quiU denotat.-j i . i
KegesdMarminvtanimjt imm^rtaTitd*

tem crcdant. 805.20. cur MAhutnc^

tanifa^i.Soe).i^
itcgis fhilippi HifpctnU infigne.ioS.^ |
Roiis pij hieroglyphicum.7 1 . 3 ^
Regum prifcorum ^puli£infignc9^. j
Hegma infulafloridit induU opcrc plum^

Wa.^y7.48.<Jf5
l(.egia poteftas pluribus comlpafuit caU"

fa multorum malorum.7 2 . 5
Reguli auis magnanm\us.y..i%.plHmam

qitando pprtcndat. 11.19
Regulus aHguriorum obfcruator captus »

i5:.47

Rhamnum curnldo Imponat (JMuuus,

40 o . ^ ! .ffo yj/»i medetnr. 5.10
^hex Srruthio dicatus.^S^- 1 T
^hcimca qua ytilitatcm ab aulbus per^

ti/jidf.2,14
^bhioccrosauis i66.iS. capnt.So^. 5 2.

roHrumSo<).curita d;'^^. 804.10.

"^bi int:rfeEia.%o\. jo. ro^lri forma ,

^^jmbmn e(M refera Tnrh.% $ 4.5 5

JihMiphjta.^71.14
Rhoftrwn quuL^S^.^ 1.742.1 S
Rhyntaceauis.Si7-^}-So6.$^.$^$. i.

hifioria. ^i6.t^.Hon ejfe Manucodia

tam.S 1 6.-^ i.nb eflc 'Phanic? 8 3 4.44
Riciit familitt NeapoUnfigne. i o 4.40.
Rigciusauis.S^^.i^
Rmdace.Si6.i6
Ringtdus ulnglornm. ^7^.1 V
Ripafuaues ^«<evf 30.56.871.^0
Riphiti montes. 60^.44
de Ribore famifu infigne. 1 00.2. i ^
Roborifccus quf auis Gaxf-S 3 6.^6
RoucrcUx familid >iri illuftrcs. 1 03. 4°»

origo & in fignia. 105.53
Rodulpbns JfoUnus Comcs &Senator,

67S.S1
Roma nHmifma.i6^.$
Romanns alcs qH£ auis. 1 7.40
Roman§rum clypeus. 1 7 2. ^ S. cur magnl

fcccrint rHltures.z^ 6. 1 6. imaginibus

ytth.intur pro infi;!^nibus.S^.2.6.nobi -

lcs yt cognnfcebantHr . 89. 3 3 . falfa

perfudfio de itnniortalitate animarum

iTnpftratonnM. <;6.iS
Rom-ili 6" Ref,n uugHrium. 2 ^ 5. f 2.

numti.6.27
Rorii gineratio.SoS.i6.eo non vlucrc^

OHanucodiatas.SoS. 10. co vitlitarc

creditur 'Th<rni v. 8 2 2 . z o
Jtofa in armis efl quid nobile. 180.3 i,ca-

thayosnccat.i'ii.i6
Rofomacha ScUuis quid.i 5 6. 4 3
Rojirum ferratum minus proprie dicitur

dcntatum.2^.^0.
Refaquatuorradijs diflin5la mctapborl

ce diciturlynx. 8^7.4^
Rubecula tcmpcfldtis nuncia.i 1.2 1
Rubetarius eyiccipitcr.iS 3 . 3 5 . 5 44. 4.

3^3-V7'? 77-30
ie Rubo apologus. 5 8 4. 5 9
Rubigalia fefta quando fiercnt i S j . 1 7
Ruc auis maxima.6o 3.41. imag^. 6 1 o.

40

Ri4gerijarmx,x Z i . io.c/yp ffw.87. 1 .174
4«

jibeUorum origo.i 8.3 j
Sacri Accipitris hiHorlu.
378.20

^ Sacer mAior.j^ 6S.i

Sacerdtt^malum Coruusfignat.^zo,^
Saccrdotcs pterophori. 5 p • 5 3 ,
Stcrequid.2Si.4f(y
Sagittnrij ycnateres qui^ 35.5»
Saioppidum.27^'3^
Sahs.^i6.i2

Sal ammoniactts Jqnik dittus.ti.io
S.damon docuit d.moncsfugare.7 i^.i
Salv! duodecim.9i'^S'^^^^'^i^'^^' ^ l^*
26

^dixamica AcdpUrU9^' 4

Salputa.^ io.40 i

Saltatioms gcnus 503.3^.^0^. 3 ^ 505
2 3 . 5 3 ^ .i6.^H£ am<! fMi.tt. 2 8. 47

Saluatorls ne^iri m[feA.t o fignijUattn^
pcr yulturem.16 if.z^ i

Saluia amlca yfccipitri. 1^6.^

Samena nauigij gcnus.$ 5 9.5

Samnitum fitga. 711.42 .rdipo.7 1 1 • 2 o

San6li cur Aquiiis cbparuti.67. i .}*hc^'
nici. S 3 1 . 1 ^.eorum intcUigentia Aqui
U denf>tat.6^ .i^.repticra^cum afium
pto immortali corporc. (5 S . 3 9

Sandana piUrius. 8 S 5 . 6

Sanguis an ab bcpatej^n ^ cordc. 3 ? o. f
per jiquiUm indictt'*t.7\ . i ^.lula v;»
u4quit.u^ ^'SS-^j^ ^^^^* y^^^^
3 1 9.5 a.cv co voluntgigni Phrynirrm
8 2 4. 2 6.finccri tenuis (^y calidi effc
6lns.^ l.l^

Sjinguinarij FuUurcs qHi,2 c 0.43

Sunitatis cQnfcrnatofcs yultitrcs.%j^^.4^

San qualis. 223.16.33.4» in^rr Aquil^
ixc^ caugtma facens.2 j 4.45

S.injSnis £nig^inx.6oo.^<{

Sjiperda A-hrmAt 6S7.}

Sapientes mundi No5iue comptiratl.^ J $
S.^^4.1

Sj.ydonia hcrha 70S.2

Sationis modum docuerniu aucs, 5 . ^

Sxtyrorum aures.^ 5 4- 1 9

Saiyri fylHeSlres.6SZ,^ i

Sar^^riaauis.^S^.^^ ]

Saiyrion autim/tale.^ ^31?

S txa pro ancoris in yfufui/fc^ f . 5 <f

Sa.xum infigne Scothorum (^uoi^ S9*%€

Sharrit. 17^*^1

ad S:ahiem.SiS'2 6

ScMiuUca.S6^,.{^

S apuUpr$ceffus.7ot.^x

ScapHs aUtus quidfit.4f^t.j9

Scapus in botrt quid.6S 8 . 3

ScapHs penn4tu$.^7o. 1 6.yfHsapui A(m
cipitrafm.^0^,1%

Scarabei odium cum A piU,^ 5.14 Jip9
hgHS.7^.^6. tAqniUm profequi .tu^
det.i 3 2.U .oua rylquiU rMpit.^t.^^

Sceptrum cur loui aLtributum. m 4- 4$

Sceptrisregu exprimifokt AluiU,Si,y

ScauoU clypeus. 1 7 T o

Schyyiforti oppidi arma. iSi.%

Scicnti£ omies ytilitatm habcnt ah Ofm
riitholog\a.6.ifS

Scipionis aHdacia.71 1.4O

Siipio ebumcus fuprx AquiUm^ti^ ^4»

ScoU miHtArcs qu£. 1 7? • 1 7

Scorpionibus inimicijjimlfunt xAcclpi*
tres.i9^.i6.pr9ueYlmrn-7 ^if.^c^

^(ro/>i.5oo,5 3.Toi.4.5o3,52. 5i8. fi,
5 3 ^).iT,. dtqniuoia.^ •^o.iiani^.parVui
5 3 3 .4 ^uttfii cft «,) lnrnj.7 <:S.i7^iH
rita. n I «3 8 .denohtin^ta. f 3 3 • f 3 • -
fcriptlo. 5^45. dnplex. 5 3 1 . 3 . f f
cornuta auis. n M • Sf»^»*'^ n
40.^^»«^ & difirentif. \^ui o.Grjt*
corurn. 506.15. hiftona. ^ 3 o. t c . i^^

tcniHm 5 3 3 • M • ^*'* -'^^'i' 1 ^*^ ^^^' ^ 4 *
7*U6{}cJji>

j.non clfc ACionm. 5^10. i j . «5« v^^
yocc articuUta. 20. Tcropics
funt. T 5 ? • p. fynomma. 530. 40. foi*.
53h ^-yocalcs. y 3 1 . 40. vfiis m cibo,

^ ■'psplfcis.^:;O.X^y

Scopsfaltauonisgenus. 50^.3 4. ^ , 0.27

Scopi typHS fignificatKs pcrrulturcm .
264.50

Scriptor inclegMs Coruo cemparatus .

S crupi qui di&i.6 00. 2 o
ScHrraauis.-j6j.zj.-j<^c) 3 1
inScutis cur inugincs animalium infcul-
pantur.93- S ^-eorum difcrenti^t. 1 7 o.
3 5?. pi. 5 4. TA- corio clcphcjitis. 1 70.
4».foro;?;5 ornata. 175.50. ^7.r///V^;;^*
^7^'.53-SX<i^ia quornm fucrint. 1 7^
^'^•/'^K^.t <7«.-c. 1 70. 5 s.^f^alcprxfcrcn
(iim. 1 76. 5 o.^/^/V fit.Ss.3 o. j 70. 1 3 .
fHntequitum.ZG.^ ' ' *

4" cut:yi()rum armatura- 175.10
Sciit:{lH7n c.if}f;llum.i^ u.3 5
4*9'//^ m ^.vc)w.c,6.2 8./« 1 96.46

Scythicji auis hisidria. z^^.j
Scdlnofi Fulturibus ccmparati.i^j ao
ScgctiaDea.^^i^.tS

SjeHcjdcs aucs. 6 1 r j 5 .62 5;. i . aquiuo-
catio.6ic^.io.fonna~ 62^. 34. Loch^
fias necant. 5.14. Locus.viaus.natura
6ip.44. ^oralia. 63 o.^.fynonimA^,
,6i5>.z 3 /yw W//W.63 o.i 4
Sclcucis pro calciamcnto.6ip. j 4. /?ro /»0

culo.6i().i^
S cmcn maximum. 50^.42
Scmenda auis Thoinix credita. 817.46.
i/f roHro mendacmm.81 7. 5 o. 0'4//iy
dcfcriptlo.S;;^.^
ScmiafiurTardiui, & Belhnu.izg, $
Sc?nhaprx.6SS.so
Smicici.6SS.i()
Scmimus.^yz.i^.i^S
Scmiramis ab auibHS nutrita.^ iS
Scmij.^67-57
Scmperafiotics. f 3 r . 3 1
Sc}nproni£gcntisnH?nifm.a.i^$.jcf
Scncx curbarbadicatur Italis.^ 3 p. i p
cxSenibus iuHet^es quomodo nos reddidit

Deus.6S.2i
S cncx ma.ximc.^^ 05.41
Scnes uafri Vulturij di^i. 73 9 4 ^
Sepclkndi amorin ylcciphrc ^ /JirHn-

dinc^.0.9
Scptimij Mbinij numifma. \^6.ie)
LSeptimij S.eucri numifma. 1 3 4. r . 1 4 6
3^

Sepulcra anlmata qu£.i^S. s ^.antiqmf-
fimafuauijfmos odorcs cffiantia. 1 p .
3 (j.eorum apud antiquos hono.<:, 608.
lO.cis Gryphwm fignr.n apponcban-
tur.6oS. 1 f .rcgHm.co:;f.dum, itnpcra
torum RoTHanoruni in i ampo Martio
eraht i ^j^. 5?. fcr«>,7 r:oLtcr rcfpcr-
tiliodicitur.<;di.iy

I N D E X.

Serapidis herba.:^6i.iz •
Sercnitatis progn^fiicum quoddam. y g r .
57-5 1 7-40.MV/ qnando Cornix prx-
dicit. 746.1 o.qHando Cort^'fs. 7 1 7. 5 S
quando Grucs. r o.y 3 . noSua quando
5 ^t^.is.eius & pcnisfigna.j^o^. 20.
Scrgij Galbdi numifma. 141.44
Scrinusauis.-^oS.^
Scris auis gallis qutft.Gi 4.4
Scrmones impliciti nodofi.600.^9
. Scrpenti cpmparatus Chriflus. 6j.i^x.e\
inimiciffimus ciH ^ccipitcr. ic)^.
pro infignibus yhi. 5 P4 . 3 o. infidiofus
40. 4 5 .ci ma \imc inimica cH t^-
qHiU.66.^ j.ad cius morfus. 2 60. 1 6.
y o apud Ofcos populos abundat.^ 1 6.
7, -j.cum amditatc eo vcfcitur ^quila.
3 4 '7^ 4A -9'Scneclam cxult.^ 6. 1 5
^neus Chrim typus.66.4, 6
Scrpcnsfa-er.^^y.i^
Scrta cx Sircnum prnnis.62 5.:? i
Serni^ crror. 179-^^7 ^.i.eius dubitatiif

dcConiiprAjapo.717.10
ScruHs inclcgansCoruo'comparatus.6<) 2
4 f

Scfamoidrs paruum.jj^ 5.37
ScfeliCreticum. i ^ 4,2 1
Seucrinumifma.x , g.^s.,^^,:^^^
Scucri ry^lcxandri mmifma.i $j.^ i
Siharitarum numus. 558.32
SibcrtHS ^uflriacus. 204. 17. tertius,

204.1 1
Sira.jj^ 20

Sicilix rcgni infigne. 1 04.46
Siclus.i67.j^

Side -amata a patre.j^oj.^S. diciturma'

lutrt Vunicum ihidcm
Si^jica fam^lix Cnmitum inftwc.t)6. 5 1
Signa in cohortihus ah uiquilis erant di-

Jiin^ia.T 4.S.^o
Signa cuulfa qua.j^T.i i.fixa & nonfi^
xa.i^lA 6.Lcg'ionis ^quila di^Hm ,
1^2^ .militaria in muhis numifmati-
hus. 1 4 7. 1 .eorum origo, ? 4 8. 5 . vfus
quando incapit . r f r . i ." multaapud
Romanos in militia eran^S^.j. muta
&vocalia qua. Si.i^^.nouem erant
m legione pcrfc6ia. 1^9.^6. omnia ex
argentoolim fuiffc. 82. 28. Romano-
tum qualia. S 3 . i^.feruabantur in tem
phreligioniscaufa.S 2.^0 .
'^^diccrnium quid.^oi.i
'Sileftcc prouincie infigne. 9S.6
Simconis J^ulgarorum ducis & Lagape^

nis Jmp.diJJidij indicium.62.ij
Simuim Cornixmiratur.j 5 p. i o-cbrietas
^ n • j I 'gcHiculatione gaudct.6^ 5^.4
ad humana naturx fimilitudincm ac-
cedit.j.iS.4.
Sirnij cur fic di&i.6oo.j
in Simuiitores diStum Pythagord.jSi.

Sj.napns u^ethiopi.i rcx 6 1 6.44
Sircnum xquiuoca. 62 ^ ^ 6.allcgorica^.
6 7. 7 . 5 4'Cantus & rapacitas.6 2 f . ^ \ .
(ur Achcloniies di6id. 61^. i6.CHr

trcs dlcerenturcffe.CiS.j.dcnomina'^
t.t.62 6.:^^. cmblcmata. 61S. ^^-for^
ma & defcriptio 6i^.^S.hycrdglyphi
ca.62j.2 ^ .locus. 625.37. rnoraiia^*
626.5 1- Mufis decantus harmo-
nia dccertarHt.62 <i.-^o.nomcn & etj'
mon 624.2 o.ortus. 625.22 .prouerbiit
627'io.qH0tfucrint.62f.ii.fymb0'
la.6iS.;j
Sirenum faxa.6i 6. 3 5
Sire7t auicula.62j^.2.tunica.6ij^.i ^'in*

fc&um 6i4.8.j©.r4
Sirenei Scopuli 626.47
Sircnufoi infHU.616.}^
Siferis Crctici feminc Fultures dclcflAn-

tur.i^i.^S
Sitis hycroglyphicum.ji^.i 5
Sitta auis. 753.^8.856.29.85^.1. ^qui'
uoca.S') !.<; ^.antipathia. 8 5 4. 20. cii
n^quila.^^.j^. 854. 20. $o.cur/i-j
Cor//o. 8^4. ^o. forma & dcfcriptio ,
generatio. 854. i ^.genus & diffcrcn»
^ 8 5 3 . r 7./Vo«. 8 5 5 . 2 6.7norcs. 854»
1 1 .nidus.S$ 4. 1 4,.yi(lus S 5 4. 1 3 .fyr
nonimal^l.i
Si.vtusV.Pontifcx Afax.S 6 1.4S
in Smaragdo fiulptd iy^quila quid prd'

ftct apud Ma^os 80. ^ o
Smaragdi yiridcs.66i . r 0.8 20. r 3
SmeriUus.^^.^.i^o.^jj.iS.mas.} 54. J#
Smcrhts.^^^.^o
Sohrietas.jiyij

Solem cur ^egyptij venerentur. S19-U
hieroglyphicum.iS6.i 4.330.3 6.ciuS
imago u4quila. 71.11. cur ei AquiU
' dicata ab ^cgyptijs. 3 5. ^j.fiicntia*

Tum origo efi & fons. 74. ^ 3
Solflitiim Lufi inia ut eHcndat.^.] 6.pct

radios folares vt oHcndatur. \66.ij
Solanum hortcnfc.4 1 0.2 3 .furiofum.^io
]5

Soliean^auis.^ 11.^1
cumSofifHgis & omnibus formiclsdiffi*

dct Fefpertilio. $So.^$
Splinicrror.6^S. II
Sotitudinis regni imago.jj .49
Somnus quid Soj..^^.yt concilictur 4^1^
46

Sonchum cur comedat Ojfifiraga. 2 3 0. j j
Sqran^j^ru familix FenctA infigne.c)6.9
Sorex auis.^ 72.23 .caluus. 57230
Sori ^icipitres yndc difii.-^ 02.21
i» Spartani cuiufdam clypcQ mirum infi' '

gneijTi.^S
SpartcA rcftis yfus.joj.ii
Sparuerius Tartarus. 4S 6.4 1
Spc5lrumno^urnum.$ 6 i.i
SpecuU cur in mari c$nHru£i£. 1^7-3^
Spcrmologus.j 58.23 Iquje aues co nomi-
ne dicantur.696.40. CjraccuUis cflfc-
cundum BclloniHm. 770. ^c^.dGraC'
culo ut differat.j^ i.^^j.jj 1.$
Spcrucrius. 3 77. ? o. defcriptio cx Bcllo"
nio.-^4r). 30. qu! cllgendi. 5 49- ^ 7'^^
omnihus rapacibus minor. 4 S. 1 7
SpempretU cmcre Hidtum cH . 5 ; r f ♦
j» clii^

tn cius fimukcrum emlfUma. 750.5.

«^«r Comix eius fymbolu. 7 3 j.^Miui

fymholum ab cadcm. 74 8.4 1
^phinges Pica diUit.-ji ^ -4(5
^'i^hinx pro prxmio proponcbAtur. 600»

16

^^pina alba lanalis virga. <;66.^a
^l^imUnius.^S^.^6
^''Witorq^ns.^SS.ii
^piritus SjinHus fignificatur pcr (t^qui-

lam 6y.iz
Spuriorum arma qualia.90. ^ 4
^Stanislaus occifus. 50. cius mcmbra.

^b nyi.piila fcruantur. 50.13
StclUFdco di5la.^i9A^
StclUris feu Ailcrias. 1 S z. 1 2
Stcphani Forcatuli Upfus.j 1^.7
Stcriliutis i nditium. 5 47.^ 7
Stlrpcs ■vtfru6lificent.-ji^.} 4
Striiiqui(l.i^6\.:^^

Siridor auis. f (> 4. 3 . yox FefpertiUonls .

577.13
StriduU auis. ^ <^ j . z z . ^ ^ 4. 4

StrigA.^6'y.4^^
StrigA ordo rcrum. ^ 1 . 4 2
Strigilcs canaliculi qui.<{6i.3,9
6'/n.r.^oo.n-5 7

Strigis Aqmuoca. ^ 6 1 . 5 o. C aprimulgo
diffm. 5^7- SO'Cibus& rapacitas .
564.90. dcnominata. ^65.59. defcri-
ptio. ^6i.i 6.facultas medica.^ 66.50
awiuri.t. <;6<.zS fahulrfa. 565.-^8 .«i-
diis, 5 4- 1 7 no5iiuag.2.')6j^. i 5 .noxia
^ 6 4. 1 8. ohfccna yolucris. 5 5 .^.pcr-
niciofa & ncfanda auis. ^ 6 t .5 z. fyno

. mma.')^ i .^g.violenta diBa. 5 6 5 .3 z.

yndcd^iBa^iSl'^ 5^i-5-
noHraforma.$6i.^ ■j.TaxicuU^^s,
^j.yox.')6j,.3.animal in ^yifrica cri -
nacio ftmilci^i. ^o. pro cauiiate co^
ImmA. 561.3 y.profrumcnto.^ 6 1.30

Strigofmnanimal quale.^ 65.44

Strigulns auis.7$^"^9

Strophades infuU.6 1 3 . 1 7.6 1 4- J

AdStrumas.'i^9'T' 4

StruthiocamcUis.iZ.^C'»'')^^' 5. 614. i.
Aquiuoca . 5 87- 2S'^»^¥^^'^^ '■'^^'«^^
rfj. 5 8 7.9. affe5lus corpons. 5 9 ^ i 9-
4» w w quadrupcdcs nume-

randus.$^S.$o.antipathia &fympa^
thia. ^ 9 5 > ^ o. capicndi ratio. 5 9 4-
ccrebclU in cmx cxhibita. ^96. 1 5.
coitus. 5 9 ? . II 'Cur natnra bifulcurrL^
efieyolucrit. < 89.40. cu equo odium
595.^ o.ctymon. 5885 o.fcrrum non
concoquerc. ^ 92 . p .forma & defcri^
ptio. ^ Sp.S.gcnera & diffcrentix. c 8 8
so.hicroglyphica. s 94- S ^h eo Plin.
tt}ifpicatur.7.^o.icones.<i9.\. 18. Lo*
cus <)9i.'^.medicauii.<s9').io.cxmi
nirno ma.\imHs euadit. 5 89. u . mores
& ingcniti. ^-93.3 3 .naturafiter caluet.
5 9 5 .jo.fiidus generatio educatio.^93
7-in nHmifmatc.S9<^-^ y.^ritio.^pi
^7'0-5iuiginta oua m/«J?f.593- ' ^ •
•uornm vfus.s^6.i 5 .penndrHm.i S ^

I N D E

7.4.^0.^96.4^.5 8.3.5 i.«»//w/Vpi-
5 9 4. 5 t^.praparati cibus. ^ 96.1 9,

prouerbia. f 9 5 • 1 6. Sceleti dcfcriptio,

597. so.fymboU.sgy.-y.fynonimi^.

5 87. 45 . vi&us. 5 5)2. 47. voUtus &

greffus. S9^'ll -Vox 592.^8. y/wx i»

cxtcrnis.^O^.Z
Struthio sy4fricanus. 5 S 8. 2 ^.libycus.i 5

magnus vellybicus. 588.11
Struthioncs diauri.^^Z. i8. miniath

f94'54-i89.27
Struthiocamelus hcrba. 5 87.2 5
Struthion . 5 8 7 . 1 5 . 5 o. 5 8 S . 1 8 . w^/i ^e-

wK^. 5 87.3 6./7r<; mcntuU.<) 87. 3 7.
Struthiophagi populi.^c)!. 16. 594. 13,

596.8

Studiofiomnes quam ytilitatem percU
piant ex numifmatum cognitione. 1 66
44

Stultiti^ fymbolHm. 595.12
StHmus.66x.i 5. 776. ^o.agmen.ySo.

5 6.loqui dijcit.6^t.i^.quid fit. 180.

42.e"i«5 .'^wrw^ inuadit AquiU. -yi.i 5
Stymph.iiidcs aues.6x 1.47. aquiuoca^

621.18 dcfcriptio. 622.3. differcntix

61 1. ^o.etymum 6 ii.z 2. locus. 622.

5 ^.roflri dnritics.^z ^ .6. quomodo ca

pimtur 623.16. Sy}iornma. 611.31.

yi&us & fcritas.6i^.^. vngues formi

dabiles.6i^.p.vtab Herculc fugatx

623.2.13
Stymphdides cyrrata.6 ii.y
Stymphxlidcs infuU.611. 46
Stymphalus am*is. 6n .1 8. oppidum^.

611. iS
^'^yAr <?«i</ ftgnificet,itix.\y
Stygi4cancs.6i 1.39
SubaquiU.1 1 (J.a^.i^ 5.3 6.fcqmtur f4-

rftftf ffr«i. 3 5.1 (J
Suhaquilus 2i6..\l

S'ibis AHis odium cum j4quiU.4^.t 3.47
«J/i/^i»»/ f 0. 2 8 5 . 2 3 .defcriptio. 3 7 5 . 1 5 . P)?

^4r?«wi W<ir« fupcrat. 209. 1 5.c«»f
pugnat. 209.1 i.fjnonima. 373.30

renatus. 375. 50. W4^«x. 3 75. 40.

>/«y.3 76.17
5«^/ifi«f/»0»j.4O4.4O
^^w^Mw/twri/w. 154.14
^ /<ii/<e </iflf«w i/c A/f«. 548.22.

f?ro 5'?<//«re /«mif«r «i/4. 21.20
^w/Jcr^i lndicati.66.1 1
^ perbiatypHs AquiU 66.11
S rreHtumCampani4 0ppidHm.62^.^j^
Suescentumfacrificdtd. 55.46.^^0«^^-

i;i«w-^. iq8. 50.745« 47-*^**0'''"^^

f/f/j;r4J355.4?
SuilHflor^s.^i^.i^
Syca.i-J').!^

SycophantA imago Coruus.72$.s t
Sydcritidcm hcrbam qux aucs inusncriit

5.23.
SylUfilill-^^^''^!^'^
Syluarum dominus.s 8 4*5 o
SyfnboU ah auibus petuntur. 5.5. Tytha

gorica curgryphi dicia.6oo.^ j
Symmacus c9yre^U5.6^ i . 40

X.

Symphena hcrba.6^^.2 3
cumSymMto antipathia Aq tiU. 47»
49.

Syphona hcrba.6') 4.2 2
Symphonia herb.t. 654.2 1
Syracufunorum numifmata cttfa in hono

rcm louis Elei i a 8.7. alia numifina^

ta. 160.22
Syrnia no6liuaga. 561,49.52
Syrnium.^62.-^
Syfimbrium.^2^.26

T

jihellarij pennas StrHthio*
nis portabam, 5 9 6. 47.C0-
rw yicc aucsfun^a. 4.2 5
Tabcrnaculum in medlo ca^
flrorum pro fignis. 1 5 0.4 6
Tifaris pediculus rulturis. 252.2.253.2
Tf?o</i4,52o.48
Tf^o?««^.2 53.l
Talpa.<i7 2.1

Tali ia^us bafilifcus di&us.i^ j.^^.l^ul

tur di6ius.2 3 7.1 1 .vorax.i 5 7.3 7
Tarcntinornm numus.^ 5 8.36
T arga quid.S^.^o

T arqmnio Prifco jlquiU impcrium por*
tendit. 5 8 .6.maie$ias. 8 2 . 1 5

Tarquinij Superbi cxitij (tgnum. 62.1 5.
255.23

Tartari 'Btihonem honorant. 51732

Tatij S tbini clypcus. 173.52

Taurinipopuli.2j.t

TaHruf.7 65.34« eum adoritHr jiquilx^

1 7. i9-? i • 3 6.3 4.48.40.3.42. J 1. 4i

itcrAf«rCor;#o.70 5.2o
TAurus cornihus e.xcelfis.y^i. 5 5
TAxusfuneBa.^61.^6
Tcmpcftatis fignum. 5 8 1 .39. <i Cornice,

746.2 d CjraccuUs. i o. 3 o. 4 gaUintt

1 o. 4 3 .rt Gruihus. i o. 5 4. <i Pdfieribuf
^ 10.51

Tcmplm Cdftori & Pollucifumptuofif.

fimum Locrcnfcs ddificarunt. 1 2 S.j 7

SaUmonis cx quo ligno 52.36
Tcndcrc aucupibus quid. 3 P 7. 5 ?
Tcrcellinus. 282. 3 3. dicitur plerHnqH^

mas omnium rapacium.s 3 7-4 f
CM. Terentij f^arronis nHmifma. i6i.j
Termini hiereglyphicHm.i6 5 . i
Termites Falconis morbus.^ 52.13
Tenia yariorum colorum infadionemi'

litum.%\.24f
Tcrramotus prddi^us. Soo. ^.quando

FerraridtfaBus.% 00.^^
Terripauium.ii.s ^
Tcrttarius ^ccipitcr.i 82.58
Tcrtiolus ^ciipitcr.iHi.^ 3
Tcficra apud Romanos multiplcx. 85.20
Tcftamcnti vtriufquc doUrina pcr ^iqul

Umftgnifi:atur.6^.s6
Teftamcntorum captatores rulturij dim

2^-40
Tefticuliis odoratus.-^^s.i^

4 Tcftudlne

« Tefiudtne mifus Jefchylus poeta.4 ^ •
S^i-curabea h^tfnUa capl dkatur. 4 1
2 6.qHomodo ^quila cam frangat. 5 1
^G.quornodo prabcnda %y4ccipitri in
dcftuuio pcnarm 3 iS^ofupine eoit
4I.Z4

TcfiudoJicUa 419.^0

Tctrlx AriHmiis.S } 7.24

Thalxiope (^i^.jy

ThauHon fiid.2S0.46

Thelxiepcia.6 1 j . 1 4 . i ^

Thdxinoe 62^.1$

Thcocronus auis tjuibus vl&itct. i pj.i o
Theodoftus LMarionus. 2 05 .4 2
Theologia ijuam ytilitatemab auibus,

pcrcipiat s^6
Thcombrotum Pcrfarum.^^^.it;
Theophraftus curnaturam culpct. 70 5.

42

TheriacA y is. 4 j. 11
Tbefaurus aurcorum maximus < Tybe-

rio coa^ius & d Cdio absuptus. 164.^
Theueti opinio dc 'Pfittacorum nido cx-

plofa.G^i.^j
Thumas dc Cauallerijs Romanus .6^6.

42.8 1 i.io
Thornace.^ti 38

Thranias fcruus Cornici coparatus.j 3 p.
4?

Thrafoncs.4 i6.i S.quifint.414.'^ f
Thraccs cum Accipitribus prxdampar-

titi.199-3 7
Thrips auicula. 3 p. 3 2 , 3 ^
Thripcs vcrmiculi radiccs corrodentes,

Tbromce.A'3.i..3^
Thronax feu Thornax quid. 427.13
Thuris lachrymji.Si^ . 6. eiiyiuit Pha'

WLY.822.15>
Thyclla.6 11.14

Tibcrtj natura &grfia.i6;. ^ 7. numif-
7HX.i4).s.i<:S.s6. 163.^1

Tibix cx ojj/bus Vulturum & AqHila-
rum.26i.^

Tibia kua ac dextcra. 166.1 •

Tigridcs omnes marcs. 2 4 4. 2 5)

Tilgarnu^ rex.49-^9

Tiliuceis tubnlis in pc6lore pcfitis cur fa^
fciarctur ^Antonius Pius. i > 7. i ^

Tlmidonim typus.4 25.13

Timpanum ficlla.^ip. 5 o

TinHorli hcrba.-^i 4.4^

Tirtnire cuius yox. 3 <5 1 ,3 1

Tinntinculus.-^'do.44f.(tquiuoca.'^ ^ 6.20
anbibat 5 ^.22. ^61. 4^.antipathia.
^ 61.10. Columhis amicus. 362. 2^.
(ur habcndus curn Cohmbis.ip$ . 1 1
flefriptio &diuevfitas. ^^y. ii.fimi
vfus.^ 62.41 .generatio.2, 62.3 . inlmi-
cijjimus eU Accipitri. i^j^.ij.ci lili
dinis ardor tribuitur,-^6i. g. oux quot
pariat. ^ 6 2 . f .Sympathia. j 6 2 . 1 7 ./y-
nonima.^ ^C.^^.ybi nididctnr. 361.
j 3 .yi&us qualis.i 61.^$- yndc diclus
3 'y6.4%.yoxquA.i6\.^ 2
Tinnunculus vcterum.^ 80.1 y

I N D E X.

TmnuncuU fmin^edefcrlptio. ^6f . ^4.

icen 3 ^9-altcrius icon.^60
Tinnunculi maris icon 3^8
Tmtinabula curpedibus Accipitrims ap
pcndantur. 505.4 ^.i^uando appendcn
daFalconi. 441.6
Tirolenfis comitatus infsgne.c^j. 1 2
Tironcs milites quomodo, quado & quid

in armis fuisdcpingcrent.r/p. 1 1
Titaniusales.S1p.22
Tittjfabula.i6-j.io
Titi numifma.i zp.i
Tittis (JHanlius Corui opera Gallum ri-

cjt.7i4.<^i
Titi Fefpafiani numifma. 1 2^.3 . 1 3 4.3 7
s6

AdTofos.<;p^.$S
Tolcrantix typus.406. y o
Tominci aucs. ^^5.41
To?iicHs motus in auib/tsquis. 30. 2 f.
397-14

Tora herba dicitur Coracion.yo^. 2p
Torgos Fnhur quis.1^0. 43 '
Torrncntigcnus cxtremtm.i^ i?.^ 4. Fal

CG t/ic?//w. 42^.^7
Torporem qtwmodo excitct I/aHctus i»

pifcibus.ip^,:.^
Torqtiati Bcmbi tahula xrea.6^ 0.24
Torquati yndc diai.ji^.^^
Torquilla auis. 838.2. hiHoria S6^. %o,

^quiuoca. 8^4. i .fynonima.S 6 4, 43
Torquifpinus.^S/^.46
Torua atm quid. 238.43
Tothys rcgis Thracu conuiuiu.j 83.37.
TragcLipborum imAgincs.6ocf.2^
Tr-igon THmj.B77.17.10.an fitloxia^.

877.M
Tragopand aHcs.166. 1 7
7^^7^(00^^/^5.804.17
Tragopamenes Pomponif MeU auis*
804.18

Tragoponada auis Plinij. 8 04. i j
TragGpogon.4 23.27
jyagos (liatttr Strix. 5 5 1 . 3 1
Traimi adlocutio ad milites. 141.8.»«-

5.'/i/5/2^. 133.5^.141.8. i4j.8.iy 8.
^S.i (54.16
Trigcfiinus finus. f 4. 3 4
Tria incognita Salamom.66. f 3
Triarij qi 4.17 ^.j

Trifoiium acetofum.4 1 0. y .4 2 3 . 1 6
Triope quid 871.22
Triorchis Accipiter.i 6^.1-^. augtmum,
I 4- 2-1. cum Harpe difiidct. 408.48.
402. 45.3 71. 48.)^»^)«/;«^. ^6^. 32.
trcs hahet tefies. 27. ^ 6. dc eius teHi-
bus opinio Or?iithologirefutata.^66,
I7'yndcdi6his.i^^.2i
Triorchis hcrba.^ 6'^.i2
Tripudiim quid. 13.43 .folifiimum, 1 2,

Triflarcllus auis.'^ 5 7.1
TrifiimculHs.i^^C.^S
Trochilus auis.2 ^1.14. rex auium S61,
2o,cum Aquila pugnat. 44. ^c^.inimi^
ciiia cum No^ua. j 4 9.44 ■

Trogloditarum vox. ^ 77.3 o
Troia excidium Accipitris & Colum*

bfiparabela monHrattim.2^ 1.44
Troianorum augurium felix ab AqttH^

ftnislra.6o.ti
Troylon auis.2^1.14
Truncalis Alberti.4 6^.4^
Ttibx ex tibijs Gruum.4.2 j
L.Tubcronis mors.S^ i . i o
dd Tumorcs induratos. 5 ^ f . 5 ?
Tunica p.wnofa multiplcx. (»23.17
Turbo auis cur Jic di&a. S64.49
Turdus malum fibi cacat. 79.18. myrf

fibimedctur.$. 10
Ttmicri crror 3 77.3 3 .760.6,% ^4.42
ttirris ingcns c.xtru^a d Philadelpho, vbi

errant acccnfxftccs. 1 3 7.2^
turtitr. y 1 2 . y o. 66 1 . 5 . 2 o. 40. amicta
Pfittaco. 6^3.50.« btnignus efi Ac-
dpitcr. 196.1 .caHitas.6, y .in cibo qui
do cxhibcndus tAccipitri <^gro. 314«
4.horrct Circum.^ 5 3 .3 S.inimicitiam
cumC oruo gcrit. 705.17 .partus.7 3 8.
4S'Chiido cius pullos rapit A^iluns»
S$6.<i.pro rcmedio ytitur Hclxine
herba. 5.22 Mncitur a Chlorco. 8 5 -4'

turundi quomodo fiunt.^ 15.17
ad tifffim.71S.26
tutulus quid.i72.-^6
tygris amnis cur Harpys dicatur. 6 14-4
cum tympano auc inimicitiam habct Cof

«/>.73P.27
typhon dicitur 'Fluto.6i 1.6
typhonidci quai.6i 2.3
iyphora monHrum Hippopotamo fimile*
S?o.45

tyranni AquiU comparati. 65?. i6:.qut'
bus nominib.appellari rolucrint.^ 5.5
tyrannidis typus.6o 8. 5 j
tyris,626.^7

V

„ Andaloru infigne. 609, 3 {•
yalentioi numus. f s 8 . 2 7
'yk ^f^aleria yirgo ab Aquila fef
uata.4p.^
yaleriornm Fcnctorum infigncpS. 3 9
FLValcrtj ConHanttj numus. 164.

16^.18
Valcrij Coruus ifuis.7 1 4.4 1
L.Falerius Coruinus curita diSius.jot'

46.eiushiHoria.7^i.i^
C .V zlerij FUcci numifma. 143.3*
Valerijprius Valcfii diai. 7 1 f . 1 1
Valefiorumfiirps & origo.ji 4. 44
Vanell'' auis cur Stymphal'' di^A.6i2'9
Farinierror,ic)S.i i
4rfr<inf«.2 5 1.23.7P.36
Fafa potoria fiunt €x ouis Struthiocantf''
' lorum.^cf6.^o
Vafiaau'^SS.^7

FccTius infugurandi difciplina iiobilijf*'
ww.256.25

Fcluinra

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vautio qu4 gfdcls <jr Romams not.-u, ,

mjlittiit puUosfiios 4puila.

^'yl^f^mJamoneinGr^.cculos mM:^.
J^f<^der4ifanciunt.-.6A.iz

m\ ^.^^c^^oncc Harpyict dim. 1 8 . ^ 5.

tQVum hieroglyphicu Accipitcr. 3 5 o.

i-S.quando Coruus pr^tigit.Soi. 1 8,
. ^^^^n(f9.y^/ergi.n.^^
^mscur iy4cgyptijs Aquik di^la.^ s-

5 J-ad ca €xtingucda.i6o,6. adimi-

tdndam. 6 ly.i ^.160. i.^oy.i^
ycris prafagium. 4 2 4. j . fius ftgnum cH

CUCUIUS.^Z^. 10

'^rardorum f^enctortm mfignm. 102.50
y '-rbafcuUm.Jif 25.10
y '-rbendcam fupinam nidis imponit Cor^

Vcrmisnomcn commune omnibus infc-
^is.8^9.'y^.ex vcrmibus quxnam^
aucs nafcantnr. 814. 20. rbi dcgant.

' ^''ermis Scfpentinus.i^ 1.20
yerftpclHs.^S^.^6
Vcrticollia auis.6^ 8. J
L.rcri numifma.i 3 2.5
Fcjp,x ohjircpitans. 78 z, 3 p. genus.^6^,
M

rf/farw.871.57

yefpafiani numifma. 1 3 5 . i . i ^4. i o. y 3 .
1 2 5?, 5 ^ per Aquila dcfignatus, (J i . 3 o

Frfpcrtilio.$ 2 1 .18.544.14. ^ 5 1 .^^.Mig
ma. ^ 8 f . 3 6.xmor. '^Sz.i ^.anauis aut
qttadrupes. c 72. 4 5. babcat pedes
^74.22. 4?zf ipttr & fympAthi^ ,
5 80.3 1. Apologi. ^ 86. 3. rf;/^«ri<e e!r
prognoftica.^%1.^ o.cibus,^ co-
gnominata.^Si.s. cor eius cnrNo^
£luA nidis imponunt. 5 45)- 9 - curinter
0.UCS 4efcributur, y 7 1 .3 3 . damnatus d
LMdyfe.s 5 3 .4 3. ^f«omi»4M.f 81.22
dcferiptio. ^72.25. dijferentiji dcfum-
ptA a fexu. ^72.25.4 coloribus. ^ji,
3 ^ .emblemata, 585.1 Q.fabulofa, 5 8 ^
jj.fxminjt cbmunis dcfcriptio, 5 75.2
/cm<t^ ci^ mordacitas.^ j^.iQ.generA
tio.^79.4^.gencra.<{j2.^^.hi€rogly'
pbica.^S 3 .i4.hiftoricA.')S6.4-/.ima'
^0.5 71.5 z.inufttatiS magnitudinis in
Peru.^jp.^^.Uc.^ji.^.LocHs.^jS
1 .maris formfi. ^7^-32. CMdati Afri
cani.^j^.^Z.medicnmcnta. 5 82, 30.
pi;<5 wor/«i curatio.^ 83,^0, moralia,
5 8 1 .^i.nidns. ^ jp.^ ^.partes intcrnx,
57 5-5 6.prouerbia. 5 8 4. 3 1 ./?«//;. 5 7 7
5 1 • 5 75). 46. i» quAdam mulier
'^crfa. 586.1 4. quAftio de gcneratione
5^9'i6.quando yolet.^jj.^ 9. qui di
imtur proucrbialiter. s 84. 3 2.f« «/«i'
pUntis ZT dnimaiibus antipathia
^aheat. 580.30. quomodo fatus nu^

I N D E X.

triat^ s J9. S in fpccubus montium,
y 7 8. 1 i .fynonima. 57^.5 o.Vi///j. ^ 7 6
A9'ynde di^tus.^yi^.zo.voUtus. 5 7 8
Zo.vrjna. 5 7 1 -^). 5 83 .3 1 .t/«j i« a^o
583. lo.yuLua. 575. 30. quatcrnas
c{Hres halientcs. f 71.3 3 .40.

r(r/pi//o. 5 8 1 . 1 8 . 5 8 1 . U. 5 8 4. 3 5
rcfpillio.sH i.i^
P^cfpertillus.$j 2.2$

V ?sUs colorati» cur in bcllo gerebantur ,
ij^.^6.corticex. 623. ij.flau^au-
rum rcfercntes.S 55.51. Thloinx qux
62^.i6,cx plumis auium. 655.50

Vctonicx, fylucftris fpetics.j^^.^ 9

Fcxillum caudatum quid. 1 5 i.^^.figura
omnibus eadc. 151.3 S.^j.pi^la apud
yeteres. 151.47. Scnatus crat argcn-
teum.i 5 i.^o.yariagener^. 151.35.
yndedi6la.i 5 1.43

^i/?«r»«w.7(j5.36

ViBorix syiquila hicroglyphicu & qua~

rc.j 1.20. Accipitcr.i Sy.-^S.curaU-

tumpingatur.:}So. 1 4-numifma. i
^o.fymbolum.icf^,^^

Vittorim iunwris numifma. 1 47. r
yicHnit u4ii 'strix inftgnc. 1 04.4 8
VigiUntia mcdic.os dccet.^^^.io.eiusfi^

gnumcft Notiua.s^^^.i
adrigilias.^8:{.^S'729.iy
f^dUni ^ciipitres.i S0.30
Villa7iusaHis.:,6-^-^c).homo.^6o.^ i
Vinoqu^z Anmalia dele&entur. 6 ^1.2 9.

id L ibunt libenter Tfittaci. 652.26,

Scnibus maxime confert.47.^ o
Finum fccundarium quid.OS 8.6
Fina Syra qH£,^ii,2^.
Vipcrarum membragenitalla.27. 3 5 .pu,

gna cum ^quiU. 43 . 44. uis contra

omniayencna.67.^j
riri illuftris typus. 5 5)4. 5 i.iuJiusnotatur

pcr u4ccipitrem.'^ij.i^
J^ircoawix. 3 5 4,40
yirga lanalis ex fpina albtt. $66. 0
riridis auis qua. 8 5 4. 3 9
f^ifcus ynde nafcatur.880.^
ui, ritellfus fclix aufpicium capit. 59.18

eius numifma, 1 5 8. 5 7. per ^quiUm

ftgnificdtHs.e i.^o
■ Vkdi fpatij hieroglyphicum.j ^.j
Viticis fcmen quomodo exhibcndumAc

cipitri tegro. 314. i.pro amuleto vti-

tur Coruus.jo^.i^
VitisfUgellum yrbis in militia efi. 8 4.16

nigrafugat Accipitrem.2 9 5.40
Vitulus.j6'y. 34. marinusd fulmine eH

immunis.i ^i.^J
Viuerra.^9j.2i
f^leUgo.^iS.iS
Vlmus.j^ii.i^

VIhU.^^^o 1.^.7-507.1 1.^2 1. 2. 588.2.
^c^i.jz.auguria. 542. 3 ^.dcfcrptio,
f 3 ^.4 1 .infc^t^t Picam.7 8 1 . 1 . Locus
{^yicius.^A^. z,.fabulofa metamor-
phofis. 5 4 2 . 5 2 . Ke« gcncrat cyanopo-
dcm Falconem. 4f9^.^6.partus. 542.
2 3 .prcHcrbia. 5 4 2 .4 4 . quand 0 pafca-

(ur & yagctur. 5 4 1 . 5 1 qHibus ani
mdihus dicatur. 541. 30. quernUm
yoccm edit. 5 4 1 . i S.Synonima. 5 3 «^.^
ycnatur Picas. 5 42. i <?. yefperi canut
5 4 1 '^9-^i^ugemino nutriri quomo-
do dixerit t^rislotelcs. 542.4. ynde
di&a.$o$.^i.^ ^1.2.1, ^^,yox. 54C,
4 5 . 5 4 1 . 1 o.yfus in medicina.^ 42.38
VluU quoddam gcnus. 534.30. Aegolios
521.2. Cornuta. 531, ^.flammeata.
5 } ^'^lSi5'^^'^^t'inorum.^^t,.2^.
Ornithologi. 5 40. 5 2. Saxatilis. 531,
?7

Vlyflcs Bcntiuohis. 10 6. i4f.

VlyJJis clypeus.17 5 '^o.cur.CoruHS di&us
7o6.^S.ab eo cxemplum.6iS. i.fa-
buU moraliter expUcata.617. 4. infi^
gne 9^.1 7.fociorum auribus cera ob-
litis pereundipericulolibcrat.6 17.^ o

Vmbo quid.17 2.16.86.^

Vngucntorum odore VHltnres pereunt ,
252.33

ex Vngui Gryphis cornu.6o^.$
VnguiU nectjjitas in auibus. 840.9. quii

fHyHice fignijiccm.61.17.
VnguU AqnUina pro manu rapaci, 5 5,

Vocalcs vetcrum. 1 6 7.24

Voifgr^ aues qu£. 13.48

VoUtus & natatus fimilcs.6^$.i o

VoUtica mulicres qun. 565,41

VoUtilia trifanam diuiduntur. lo.i.

Volitardus qnid.i^S.^ 9

Volfcoru oppidum vnde di6lum. 68 7. 1 8

f^olucrcs obfcma & dira. 6 1 3 . 1 0.6 1 7.

yoluptatibus dcdttos Cerui fignificant,
j2^.i^.Jyngi comparata.H^S.^ 3

^/^^/74.237.:; (5.503.44.571- 58.77^-
52.782.3 3.S^$.i^,adianiofibime-
dctur.^ .zo.dicitur auis Paradifi. 806
1 Cuculo confundit ty^efcylus,
41 %2o.qHomodo educet foetus 839.
4 2 .frater ^cdonis dicitur. 1 5)7.2 2
Vr.ige Athcnicnfium.S-^7.1 5
Vrbinatium ducum origo,\oo,i9
Vrbsluftrata. 1^.50
ad Vrinfi difficultatem.^. 11
VrinA Vcfpcrtilionis vis. 5 83,3 8
Vrna antiquijfma cx terra leui(fmttin
qua includcbantur cineres antiquo-
rum nobiUum, 1 5 5 -S' Scptmij Seucri
132.29

Vrogallos orc coire crcdit Vulgus. 699, 7
Vrfam minorcm dici Thceniccm. 8 1 8. 7
Vrfus coUmnx alligatus in infigni fami"

li^VrfmA.i^i.i^
Vua LKpi»<t.4io.2 2
p^uittcnbcYgcnfis rcgiomsinfigne. 9\. 1 S
VnUannspcr Scarabeum notatur. 264.

l9.abcoqHom9do captusMars, ^i,

29

adVuhiera.$i^'^S

cum Vulpc ccrtat Acfalo.-^ 5 5 .40.fi ami
cus cft Cotuus.704[.4,6. aducrfus Ae^
fahncm impugnat Coruus.^ 5 s-^^-cfl
liii dftntn

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

A^uU & mdimfA.^o. 4^. ej.rn infe-
fuitnr tAquda. ^^.^S.apologus 77.
4 <: .cum Cino odium. 5 n • 5 -.«/^^ &
Corui fabula.^. 730.51. eam laccrat
u4quiia 17.^0. cur pelLis eius rccrc-
mcnta Aquila portet in nidum.^ 7. i
rukanusperFultHremnotatur.^G^. y ^
yultur. 35?i.^.?.3P5. 10.411. 11.

^ 6'4.i7.65?^.^2.776.y4.4^>yic«/^f-*
tribus occift quid portendant . 25^.

3 SMipisfacHltas.2.60. 5 jMas.i y j.
S.o^r^uiHOca. 1 3 6. 5 o. humnndO
hieroglypbicum eji.z^^.ii. alitcs di-
cuntnrper exccllentiam. 148. 3 3.
e\truantnidos.i^4.i 5. anfaminji ta
tum fmt.2^4. 20. i/«<i^o car.

1 <i-j.i.antipathia.2 f 1. 5uz/<« i»
ifuijjimo numifmAte.162.^ StAquiU'
rum progcnies. 2 5 ^ .3 ^/?ro afpcvlupi
(iusapud ^cgyptios. 1^0. 1 6./» <x«-
gurijs vfus.2 1 4. 1 3 . auguriHm infau-
flum. 14.28. diud augurium. f 7. 2 7.

2 5 4.4 1 .171.48. i» dugurijs eo maxi*
mt yfi funt Romani.i < 4.46. auguriu
Dario exhibitum.-^i^.^i^.cancm mor
tuum laniantcs comcft funt aO alijs
rnltarlbus.i ^ ^.i6.ccrcbri vfus.i f 9.

4 j.co'^no}ninata. 2^^.26. conceptio»
iSi.<{^.dc cordis eius accremento fa-
bnU. 153.1^. cordis medlcina. 260.
corooris ajfe5lus. 2 5 2. 40. Corui ynu
cccidunt. 7 1 o. 30. cur ccmnm annos
fiinificarit.i 5 6.^y.cur mutcnt regio-
ncs. 1 4 3 . 1 3 . c«r CAT vcnto quidam ge-
ncrari dixcrhii. 24^.56. dcnominata,
2s -^^'dljferentix &fpccies. 170.
^o.difjidium cum AqHila.^S'^!''^^?
fpecies u4rijloteli. 270. ^S.duodccim
Cxfari quado xppdri:crint.i ^ 'j.Q.em-
blcmata.266. 3 6. cxcrcmcnta quibus
morbis medcantur. 2 60. 40. ctymon.
238.37 .fabul^ 267.10 .fcllis facultas.
160. ij. fx,miniA gi^nuntur abfque
coitH.iAf 5 . 1 4.^wi yfus. 222.1 4
qHC7iti foro intabernaLulum yoUuit.
2 s '{ .i Sr generatim confiderati defcri-
ftio.i^ 9. 1 ? .hicrog!yphica.i6^ . ^ .hi-
rioria cius cur v^quiU anne6latur.
25 ^.1'^.in Hetrufcalinguaftgnificat
Tcgcm & rcgnu 75.15 immundus efl.
1 4 5 o Iriaufpicati augurij.i 5 5 . 7 i« -
crcdibiii JKugnitHdinc. 60^.^0. inge-
miim.i 43.1 .infcquitur cadauera. 5 y .

1 i.Libiiio.i 5 1 . 54./7ro limite pi^ius.
255.35). L0CUS.141. ij.magnusnu-
rnerus apparuit ritc/lio antepugnam.
271.51 .maii Punici gra?io perit.^ 5 3 .
^$.mcmoriain rcpacndo cadancrc.
z 4 3 . 1 7 .morcs. 1 5 1 . 1 p .moralia. 257.
27.rjo'«i".24i.2 2.«cr«w
»KC.-i'cje?;<r.i6 1 .45.«h/«j.(5c4.5 g. cur
rardccrnatur.141. 13. nuUianimjili
nocet. 14.24- obHru^ione Uhorans yt
fihi mcdstur. 1^2. j^yodoratiis.2 4^0.

2 2 . 5?3. 4 2 . c,(^/f^« yfus ad candcU-
hra. z 61. 2i.ex OSifiag^i gignuntiir.

N D £

2^6. i^.Ouaquotpariat. 245. 41.
Oua cdcns quoddam inH.ir nucis in
nidum importat. 2 47. 15. partcs inte-
riores & extcriores qut^ facultatcm
habeantin mcdicina.160. S . interna-
rum yfus. 262, i.partusquaHs 2,^4.
27- SS^' partHs falutiferus FultHribus
ajJimiUtus. 2 5 S.^.pcetdiarc ei cfi pu-
tridis dcle£fari. 252.1 S.pedicHli cius
renencfi & eorumforrna.i 5 ^.'i^.pcl
lis yis.z6 1 . i c).yfus.262.s). ycntricu-
loadmota conco^liencmiuuat. 5. 12.
pcnna aues tcrrent.161. i -j.carumfa-
cultAs.2 6o.4f6.earu yfus.161. 5 .yfus.
ad defigna?jdas litteras. 161.2 o.pcflis
prafagus t//.2 4 5 . 3 7. pietas crga pul-
los. 2 47. 2 (J. crga parentcs, 251.48.
proifagij caufa. 2 43 . 3 4. ei principcm
Ipcum affignat Bcllonius in fua hijlo-
ria.j.j^ 3 .propc CUurum montem im-
menfK muUitudinis carbones portart
yifi.2 73.50. proucrbia. 2 6 5 . 2 o.
gnat cumAquiU. 2 5 2.S.pugnat ch co
j^Ufalo.-^ 55.5 i.prudcntia in referuan
do cadaucre. ^^-^.lio.pulUs augurU
facicns.2<y4.4f^. pullorum edmatio
fabulafa.i^y.ii.pulli quomodo exi'
mantur. 141. ^i.pulmonis facultas .
2 5 9. 5 8.tow. 160.3 7. quadiugerat
ytcrum.i^^. 3 6.qHi di^i animata fe-
pulchra.i.Sf^.') ^.quomodo diffcrat ab
tyiquilis. 125. 10. quot oua pariat.
247 if).r9Hrum adu7icim Honcffc
ncicflarium. 125. i^.fanguis quibus
medetur- 2 6 1 .4 S.ck;» fcarahco adiun
£ius.264f.^.Scnfus. 240. 1 3. Stcrilcs
ynde.ip^. i o.d fuogenerc fe contincc,
343.5 4fynipathia.z 5 2.^.Synonima,
iSy-z i.tranfm.trina cadaueyafentit,
67. 2 S. 1 5 8. 46. ci tribuitur cUngor.
33.2 y.triplcx eius gcnus fccHndum-^
Bcllonium. 271.13 .ybi nidificct.ijf 5
1 y.yentriculus. 2 60.1 y. yiclus. 147.
^j.yifus. 140.1 ^.VoUtus. 242.30.
yox 241.49.yfus in mcdicina. 2 5 5J.1
rfus in pi^uris.z6i.} 6,in facris. 2 5 4

Fultur t^fricanus.i 51.51

Fultur albus.i 3 7.3 6.z 3 «>.^.TZ>i.2 71 .S,

y/wicj.4o8.2p
F H Itur aureus. 408.31. Heluetiorum^,

247.2 .Ornithologi 1 7 7. 1 7
F///f«r 4«rc«j & niger.iy 1.23
Fulturcs b£tici. 2 7 1 . 1 3 .t( i «igri; (^ijj^-

riinf.173.50
Vultur cinereus.ij i .40
Fultur cquinHs.i^-j.'^
FHlturgryps.6oo.iS
Fultur icporarius.i4-/.^.2-/i,io.cl' fof

ma & dcfcriptio.ij4.^2.natHra.i76

5 o .fiidus. 176.53 .fynonima. 1 74. 4^«

ycnatHs.i-j6.49.yi6lus, 176. 5 5.70-

/jf/<j.27i;.52
F///r«r magnus cur jierilis diSus. 146. 10
Vifltures maiores cx minoribus. 1 5?5 . 7
F Hhur maximus qHid.6o^ . 3 1

X.

Fultures mmorcs ex Offifragis. 193.3-
4CO.14

Fulturcs monUrofx, magnitudinis yhU
169-19

FHltures nigri ab albis fcxu non differut»
171.50

Vulturis quoddam gcnus Hcrile. 145-3?'
Vulturis nibictindioris fpecies. 40Z.19

Fultur a-7roi'oet^z^'ipos.2Jl.4Z

Fulturum fpccics cx xAfrica.} yS.io

Fultur tihijs plumcis. 1 1 5 . i

Fultur f ro 4//ro. 1 3 6. 5 o. 4 1 5> . 5 o.pr9 hcT

ba.i') 4.2i.pro qHadrn^ede.1^6, ^ 1*

profpchmis.2^4.26
VtdtHvnum oppidum.^ 5 5.50.1 54. 4'^^

cus in LigHria.iS4'^
Fulturaria quid.i^ 3.53
FulturinHs ytidc dicatur.z 5 4. i J
Fulturnus fluuius Campanu.i 5 3 , 5 f
Fulturius quid.z 5 ii. 3 7
FultHrnum marc.x 5 4. i . yentus,i ^}'^
Fnlturna Dca.2 5 4.4
Fulti^rn.dia fesia. 2 5 4.9
Fulturnalis qui.z 5 4. i o
FHUuYinHs Callus. 2 5 5?. i p

X

"xr Enicum herba vcncnofa.yo 4.1 S
JSk. Xcnophonti jiquila cclcbrUAtisf^,

tur^ augurio fii. 5 5.3 6
XcrcuUquid^-ji^^^i

z

ZSnobis. regmx numifmata. r 4 r . J l!
' Zcphiriorum numifma. 161.14
Zcphyrus Achillis.6 11.17
Zetes & CaUis Harpyiasfugat. 614^^
Zixjri yox Ampelidis.Soo. j o
Zi»^"/«/<trc.874.a$

Grazca*

I N D E X.

Grxca.

•'^)'«/3'guicl.?. 5.55?.! 10.25

^ ««-/.^yV I f. ^ 5 3 .p. n I I .quinam cfui

i^«W7ro<rer 61^.10.
'^j."«^e? aiies q11x.871.jo

^«Toj-pifcis gcnus.ii.ig

A'«ToVqi.iicl.y4.i4 .

A'<ToV 1 3 . 15. 1 1 0.1 3, vnde didiis. 1 j.

^.«T<yj^«f n»i4

2^'T«/^£t3 5.44

^1vdiTaffi{ f 6.13

25.42
'^'^eTof 13.40,

^l^o^HAwf 5 3 j.zp.eius ctymii.f ^7.34.
A/y^uA/oV f 3 p.S. II

A'«roV 2 3.if
^''-Tof /TrTTo; 3 y.41
Av/.ct jceWcoi' 61 l.f O
^'i^eiKov 3 54.41

Virrt>6>»' 3f4.44

iTOf I 10. 15

^Jt/^vj- II 5.5 7

^ ''.c/AJnV qaid Herychio.15.41

A'KuAy,a 54.51

^KitTTAoidt, in vropygio.i8(5.<5

^I^^KvcotJuv 547.1 I

•aV>/Vv| 2 3 .41

^"^«'fX^f 818.38

^VTnriKrtpyuc 2^1.4^.875.11

AVr/ipgo^of 778-3 1

^Vi4/«fcquicl.321.4©
■^▼«fwJoVSS.^

^'ro9')to/)<t*/^«r 7S4*4^
^V]i^(tvrbs.6i^^.l

^f>/0T0Wf 23.40

^P|i»of 13.41

J>»iV7*t5f4-55
^f»tToVquia.j5>3.35.4«p.^

^^'«fwVauii qux.»3i.jf»
•|»^<s-* quicl.741.1j

'^PcV^oVquid.1^^58

^'^^'K/Aof 777.^

Bsp/xs^t/C* 413. 13
BjjVwjr quid propric.504.17
BAetri)t/.ctquid 741.11
Bot/jS«V.p3.5 :
BowWsf V"^^ f o<».44
Bow^-eA/Ko;' 506.45
BawTcfcA/f 504.11
Bowipof 504.15. 544.8
Bs/5fitig}A«t 413.50
^tA^VTri-^idL 3 1 Iu(C7
B/JOToV 871.13

ByW 501.2.504.16. 18. undcdidus*

504.21.50(5.50
By{«c quid.508.35
BauoKoxof quidSuidf.518.3 1.3 ^.651

. i4 ^

BafA.oKo'xof 7 5P.5 3.7 7» 17. Gracculo-
rum omnium minimus.771.5

fctxct^ 545'i?
r*^* quid.777.17
r<tV/)/of 651.30

ri^/s* apud Hefiodun? quid.7o6.2o.n

gnificat annum folarcm.^^o.^i
rgict.t/ rccencioribus Grccis quid.iSo

r/TAf eifdem quid.13 8.1
rAi?543-iT :

Tkav^ 543.51 ^yndc di<a4,543. f 8f ro
faltationc ruraitur.543.58

rAAt/xn 572.16

rA<6«K/^e<.»' 547'.1 1.5 52.11
TKAVKtoav quis Homcro.5 5 1.5^
Tkavkov vndc didtum. 5 5 2.40
TKctvKetTiS^.tr aues quarnam.joa.i 5

TKotuKt»:rif 5 5 r.57
rAj/^of quid.3j,5i
FfifV/oK 177.36
ro^fsef 688.10
TopyalTte 551.20
r«v^or quis dicacur
rpiTir/^A 600.50
T/iiTor quid.6oo.i^

r^ifivV 600.50

r/)7^of quid 600.16
TfVTAitTos 1 1 6,z6.6o^,^f

rpoT/f ^01.55
rfvVof 601.1 1

fpy^Of 601.15
r/jy^ctfMf Koyof

r^u4i4-i-o-^oi''7'^^
FuTif 604.3 ^
ryT*)*l54.2'^

rt/T*iTi<" 35.17
ryTov 604.3 8
ryToVcf 530.56
rt/To7p/»V%«f quid.3 73 '34
rJ4 quid.236.30.13 7.40.23 8.2. .
10.6G0.1p.etymum.23 8.1 4

^AUkU KOffUVH 734.30

^tKOK]» CretcnHbus hodie quid. ^tp
4.

^/»11/«" 55>5'?8

J^flVKOKATTnf 836.41
^^pVKOTOf 836.46

^pvoKoKA-rJtif 836.4^
A/^t/o^to^ct^ 836.43
A/i«f 85 6.44
^pvTOfxof 8 3 '^•4^

At/«ri8A8TH)' 505.15.511,31 V

^vVferof 417.I t

E'; >.Actv>t«tf-£t/ HcncKio i^Vnrinci

quid.661.18
E\K9pnx,opmti 747.4^
£;c>t3p/quid 740.15
E'Act/oV S 34-i5
E'\ct/o9e/>of 303'15
E^cti^of 3P3.55?
E"A<t^of 35>3'5

Z\a^?qtato< Circus cur didVus. 5 5 U
38

E AEcfc antE'A«ct qux auis.5 34.16

E AuoV Accipiter. 534.11

E^Aftof quid. Si9'^9

i'Ktof 554. 19» 41. pro mi^ricordia!.)'

53 4-11
EVii? 534.IP
EVm 534.16

E^rvictyw/iwf cur Cornix di^a-i. 74«
39

E'^a»eTo<-quid.56.36

E^Tiypvrov roftrum quid notf c. 690, i'

E^Ti^A/^HK 547*121

F VtoJ 25.38

B.''vfjcoppof 20P.4 j
E^u^viV 50.41

H

WyiiAaf 7tu rdyiiAlof quil dicatuv.S^

©/:/T/AV*/ quid. 39.41

ept- etpdiyoi aucs qUifc. 35« 48. 87*.

47 I
epATAf Gaza vcrmcs vcrtic.j^.^j^
Sefv^alu ofvtA 761.46

riz/j^of Varino qux auis.23.3p
l'e/Jrt| gcncraliccr quid. 1 80. 5 3 . vnd^
didlus.iS^.i^

liii ,1 ri(S<^

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Vtpoypa.^[^cijHr(iin dicantur 70. .

VK^Jkvo f AhaKto^ 3 i?4.5

ViClLf 35?3.,20. Luporum gcnus . 3^3..

16 ^
l^rrTTA Hefychij 84 ^ . f 6.
iVTof Aicieola; iiiimicus 845:. j^.pro,

coGaza transfe^f P-ipD S^^^.^ J -
VtttoIo^otm. cur Acci^icrcs.di.di. 1 87^

vn dc d i55tiis 2 5 6. 47'
l>)i| z.So. 5 0.3 5? i. 3 (J.-K/>i^«/ 3 5^ I- 3 r '
I^uj ^ttf qu.-cGrrci voccnc 864.8
l"!/^! Eultathio,vn<!e 864.45
l'yj<y ^uid HgnifiqQt 864.4 3

Kctr Aoptf>1"f Sophocli cjliid i|.4i' •

K«)/;)^pii/v 35^^.45 •: ■

K%p3f 3 5 <5-^?:
Htyyjncu 3 56.14.

K«M-ei Laconibus quid 777.4
HtKoKKvyarAvof colorqui 413.5
Ki»A«;/>v^<* CorniK di(5la cur 7 3 7.50
K«A;9f 8^48. 18. cum, Lybio pugnat

Kifjrf^f 'a"vus quo^ V viUQ 75 4'4<^

xV^ivnV 3-^7.M<^2^-i^
*f/5v»)/f 356.5 4-564-3-

ji^i^^XDyj^ei- aucs 3 S^-S4-

KtDKVOf 280.58
KUKCt/^cl^mS

K(KK(^0AV ^41.1^.544.2.548.1

X(»lK0(?o/)0f 781.17 ^
KIKUuh 505.1 1.544.3

KtKvu.a^rlciv fo^." 1-3.5 11.50.5 5 2.25.. :
;t/v<ti<r(ov 064.46
x/Vtt/^Tof 85 3.5

KtyV AU0?.y6( 834.14

Kiyvii[ioucv 834.1 5
*//>;to$-q.iid3 5I.3 5 .

A/orct 777.3. 784. i3.profluuio 775^
25. pio moate 77$. 3p.propif"ce-»

Kforof 776. 1"5

x/77st 784.15, Atticis quid 777-1 -^^^^
A'uicean;E interprcti . 776. J 8. pr»
Oiorbo775.5 9

x/'f?c*./5;Cf^»'quid77S.i7

KiTiis-it morbus 776.4

Ktiiof quid 77^^iP

x<:^ocopof prouerbium 781. i(J

K'$7,A<p6i Milciio quid 836.49

KOKlOf 848.1.15,20.51. 850.3,855.6,

qua: a;uis Anlldtclr 84 5.50

H,h(jt.yyQf 20 9.35lf-

quid 23.20 :

Kha^HV 760.10.12.
KKa(r^Of 760.2 ^

KO0AKOS 518.16.3 1.34
KoKKO^ApA ^4^.^,
ikoKKvyof iJt.nKov ^l'^^^ ^
KoKKv^av vnde didum.412.2.417.8 •

KOKKvy^Koy 4 i 3 .^.-3 $

KOKKVf ^09.^7.^10.17.41^,11

KoKKv^ 4.05?. 47. 5 1 . vndc di6i:us 4 1 2-

MKKvyoi- fJ.nKof 413.8
Ko^Aetipcf Milctio quid 836.50
K.oKtofy ^ KoKios quid 75 8.19
kiiKiAi 78.8.3 5- , •

KoKLOi 848.2.1 5.10.31. 850.5. 855.6^

qiia; auis Arillotcli 845.50

/,oxo/S;f 529-1 3-
KoKoiAv quid 760.10
KoKoiof 54i,io.7 5 2'i5tf.758.'6. 17.37^
765 . 1 o.Hcfychio qua: ;^uis 758.3 j
;coAs/« <^^^3^ 7 5 8.13
KoKalov 7<>2.45
KoAiDjV 761.45

*b/^,5^'73-4.45

KoTTi^AKof 518.32
KoTrlf 5^.8.37-

KopKAf modcrnavox:.
xo/5efc)teuf pilc^S 708.1^

KopAKiaf 0 lAKAf 70$.

Kopif.Kiyii a-<ppAyif 6SS.I
Kapot^lf xpo* 707,42
x.pAKo/S^h Galcno quid 70S.32
jtopoMtof TTOLyif mons Europx 707.34

KopAKO^TTOf 707.57

jto/srtKTj^of quis 707.51
Kopctf.iov cmpl^ftfum 707.50
KopoLKtof quid 743. ip
>to)</;tocSpculippi ^(iS.jo

KOpAT^oiv 708.33

xo/s^ 1 80. 3 4. 8 5 1;. 1 1, tfidc dicafur *
688.20 • '

KopA^iAi qui^^^7^^23'j^' •'
;tepi quid fignificct 73f4v47^4JO.i<f

jto/onycesf quid 743.1'!- ■ -

Jtc;r<),-60l' sri/'KOV 708.1 2

>toooV nigrum fonat 6S8.ip

Kopavtof 7 ^^vio

Kspayn 743.45- 734-43« vnde dida-*. -
734. 5 8,brachij mtlcxuscft:. 743.'
4Z.parsqua'ianua attradta clau-
ditur 742.16

KOpdivU 742,19.741.23

Kopaviitf Varinoquid 742.2 1
Jtof^yc/j^Mf 734.5 5
Kopavii^tf naues 742.I2.14
jto/)i»i'/«ret/V 734,^2

KopaviA 734.50
Kopaviof 741.56
y,o/;«i'i'oV quid7434l

Kopavof Cyrillo qiiid 742. 5 2 . Varina
741.52

KOATW^fof 41 8.1

Ksu/tof 4 I 2.18
KoyxK5v;Sfit';,/ct 571.16

Kj i/ ;t5 1» u ci > .5 44 . 8
KowxKovAor 411.34
KvypttJtct 734.44

Kovpjtouc/rHV qiiid 836.50.8^3.7

JHovpeivvA 734-44

Kou<pof 5^^'^ 7

KPdyyov qu.r auis.777.^

KpctytrAt 76-6.17,

KpA^i^' 693'^'73^-37-737.5-^7'

KpctTM 157.40

Kps^quid 55 1.14
Kp/>ec 577-3 4
Kpiy» 544-10

K/)v^if 695,6.736. 55. 737. i6.74i?'

19-760.10
Kv^tjvA qux auis 544.6
Ky//etT/of 13.19.54.1 2
Kea^^ycojio^o/qui 154.!$
^aLTTif qux aucs 5 ^0.41

AAyo}<?ovof Aquila quac di<3:a i^J-it

Ai$uKov opvtov 5^5.16

Af7of Accipitcr 3 76.5 1.377.17

Ai^uufA opvif 588.33.34
A/9of xocetfoV 707.47
A/^.oV 5 (J 6.4 4
Ai.;/etf 8 77. 1 7
AoKAKOf 534.32

Aovyr» 3i?'3.4l '
AuyyAf quid Athcn:cu» vocct tC^*^

Auyof 712.^4 • . > '

MeAefcJ^oVof Aquila 198.8
MtyAf h^( A^4-^<P<^f C6o.ip
MtyAfriKivov 606.45

M e 7 ^X'^''^ 7"13 - 5 ^
MeA/co-(;(petyof S^i.^-jr
Me«ctf?et 109.46
Mecfltf 506.44
Mlp/x»)j- 181.4.
M2/)o4 871.46

M/etpo; Coruusiiicitur7i5.5f
MiKToTAptoi naucs qua: 742.14
M/;zi)TiiV 5 16.16.18, cur didusOtttS*'

518.44 . .

MttrAv^pa-roi qui 6. i S
Mj-w/xoV/et 600.31 ^
Mdp^oAt/y,f74f iqu)kl' / 54.4

MosrjtS/i^/O 15 S.34

Mouirct/ o/3i//96f 5.50
Myo4 518.IP

KfKpoSAr^nf 551.1^ .
Nexpi(?opo,'5SlA>f '
Isieayet 280.3 8
Ne?pt/^oVof Aquila 205.3»

Nmt?^

^.cifof 209.39

Nvx/etAfiJ-l 57^-1 5
NuKjtpif 5 7 1.5 7.5 7*. 10
NvKjo^^Af qua; auis 561.1 1
NiiKfiKpi/jt 561.56.
Ny;<.]/jtopct,; 500.50,562.10
Ny>t]/i'o</.4t ^61,^6 >

I N D E X.

0/«fof.i 3.41.2 3 8.8.73 j.r^

O'Ae;tedti/0f Acdcorum.745.44
©'AoAt/).»/.^ 3P. 14
O\o\v(^av quid H ^^* ^ 7

O*A0A.t/)^wV ^357.14

0'|wA£t/3c7f quas Acjuilas Gracci to-

ccnc 40. f 7
O''pr6ov cjuid.2 3 .43-85 4.2 2

Cpy/Os^j^ocof.^^^.J^
0''pvi8oSn'pa.f qui(].30C.|
0'fViSa>(^ct(Te^t (524. f 4
0',o|3oV quiii.405;,4i
Oyiuyox.oTO{ lucius 4.y t
O^porvytov 40^.41

mAty7/"*»l"S298.45
n*foTAiAaaisqax.2 3 1.35
11'J.Tetycii' 6^ ^.5 1

n«t3A3f 1 3.40.180.40

UetohvoKjoviU, 4V.2

n*'p x.wpix.if T« .7/1.707.^7

Heipvorif ^^5.24

dcquibus chcacur.

n5=rn>'qaici 237-40

ni^«)c^'i' Arift.quici.S3 5.yS.S3C>.r

n8AUAf 83 5.si

z8o.4o.575.n-377-i
nVn>>' 377-49'yi-5P

n-pi'0>- 280.40

ne/>yo\' >tyi'i)>'Mr/x,9V (t«ToV 377'S^
UiTpa,rvoil^9'^ f

n/;toV 83^?.2^

n/.:Aecolisquid 775.47

n/Vo JLyfophroni& Vaiinb. 84^. io

n/T/.ct 845'iM^5)-i3-554-5S

n/-poyJt/V25?o.56

nA*»ef iOp.38

Tlvlyeiv ^61.58

nc/itct 5(>2,4
UoiKiKif 777'3

naAu>«,oof 740.40

Tlpijl^iK quid 25 i-l6
n^tfTeActTtt qu« pcna: dicatur 28^.58
Tlpa)]i^ctr(t, ibidcm
n/ep* 286.3

Unco^opoT cur Accipitcr didlus 187.
47. f 96.46

tlTCpy^rct 7P7.3 2

UTipa]ci rpo7Ki(f%\nia, 3'4^

Ifr/A<uTac rporii6^ct\u.lU, J.^S
Ily:; 237.40

UupllSict animalia quai 824. 8

p;<^«. 188.37 •

SstT» quid Grxcis 688.3 ^

2H/3Ci 624.22

Sfi/iwref 624.22
^Hpttviov fxihof 625.58
^H(ro'rvyif S^3'5'864.4S
'Seijorvytof 864.44
^HO-ovpiet 864.48

2«AoT£t Grarci rcccntiores Bubon«ixu

vocant 506.26
2/TT« 8y 5.3
2/T]»nbidem 852.57
^nUKOf 63^.23.15

S/T/of 544.U

'2,kI^\0{ 3 93.40

2)CA0T4 Buboncm hodic vocant. 504.
i4»

SkwamI quid 3P.3
2Jtft>Tatrof 5 3 3.5 5
SKcorictS y 3 0.34

2x,&»VTHy 5 30.50

2;t^y>)- 504.23.5 20.20.52 2.5>.y30. 42.
proSicaTSv Buboncs traducb.287.5
2;t«Tef Hefychioqaac 758.26

XKVTOi 85.52

2T«fc/5ct«-a quid 181.I 3
'S,rkhi)C}o> Hclychio quid.83 7.5)
Sxe/i/xcfcloAo^yof 752.5
'S.npfAoXoyof 752-5'37
2T/{fit quid 345.5

2T/(^/cfcf Accipitcr, 345. }. 376. 51,

377-i^
"ZroS^osiS^iif Kopetv» 754.I}
'S.roS^oeiS^h ^oa 1^1,0. 754.1^
2Tov<rw'A/ji' 409.41
Xyei^OKA/J.tlAOf ^SS.IJ

^Ti(pctv'io}V Moncdula775.9

2T/'ATdycgf 533.54
'S,Tpct]oriS'(tpx*if Tou 7*yiAa,Tos 84. f

"S^ToiyKof $6l.lO

2t/>/>^5^2..I4

2Tp/| 562.10

2t/jo?m 613.30 ^

2T/)ou9/oKst.wnAof 588,16

2t/)ou9oV 587,58.588.16.28

^T/JouOoV^rtTct^et/of 58^8.19

2t/!ou9oV /xe^rtAH, vel AU/3/KW 588. 21,

2uKo(pfi£V^ ^^^•^•^Ti'^^
2u>co(p<:tr;]« 624.25

^vpvia, 561.50

T*f/f 7.4

Tfi^KUj Awca-of 7^7.39

T^X''^ *:o «A».' qu.e auis dicatur.3 50.

41. .
Te r^cfc cvciaof Pindari 867.45
TiTpctKopcovof 742.56
Terpiyctcrti' $77.zct
TiTptyivcti 577.30
Topynv 23 8.3
Topyov 138.1
Top^ oV 238.5

TouT.; 547.53

Tpiopx^if 763.10

TpKTiXOf 577.26

T/.;^t^r 577.18.865.43

Tpvyeov quid 20.40

T/,uJh^ 577.10.34 ;

Tu///2<y/) u;)^of 581.17

TuTr; 544.P

TuipAwV/e/r 552.30

T'<retTi9fquid 23,41.
X\orofjLov7<t 85 3.4
TVfltgTof 216.23

TVoctgTOf 35.17

TVo^^uTovef 530.3 6

iX^CKloVOf quid.341.3 7
*cfciS.]uVof 341.37

*ttA>t» 57-«i 5

tct,\Kiif uirijiomen^f^.i

9A\)C!i>v 430.21
♦ ctorDJtJoVof 342.38
^cfccj-oV 341.36
^etoTotpdvof 25)1.2 3 .3 42.3 5

$«,4 5 41-57
$,/i/«f 223.T 2
*/Aeo-T'po7 57-'M
^iM'cty6i.i 1

^Kiyvctf 20i>.5 8

*.\opof 871.10

*A<ypof 871.10

iiiviKif 81 8. 57.39

*o/;'/;topu),;:^of jOy.l^

♦oml 85 r.l 5

4»puKoAo;;^of 363 .57.3 76.5 1

*UA0TpC:l1«Ctf 601.2
X

i x^apeo» detortum eit Chloreus 85 f ,
28

XAa>poVquid855.5 5
XA<ypoV Athenxo 856.3
XpvffHf 223.22

s^/77*x" 63 5.10.29

^/T]etXoV 63 5.18

S'/»^/^^* 31 5.10

n')tuT«7i}f 345-7

H^Kvropov 561.57
fL^nvrTipov 186.1.3
iVnvrlfpof 278^.6
ilV/av 510.44

/n» J Hcbraica

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

0-

Hcbraica.

AGur pro quihus Auihus accipla'

Auih ^Wluoru genera fignificat.^ 91.^0
l^'idturem 1 3 7. z i . FlcAm 776.56
587.^ I
.Albafi ^61.^^
u4lhada 1^^.12
Aitorifch 395.8
nyinaph.^P^.iS

e^«<rp/^^i 5P3 .1 7.75 8.45.83 ^.5 7

^f'tya^U'S^'SS^-i
uifnyh 601.20

180.40
uitrdcph 571.^1
Atalcpha Chalddis quid 571.56
tAteUphin 1.58
AultHl 3P3.6

.B.i//46i.^3

Bathiaanx 5 87.50.588.2
r>athienah 5 jp.S
^.tf,0 kanepha C.ild^is 3^310
2?.zf /; nxamitha 5 8 7. 5 7
461.44

Ch.iftdach 5 5)5 «i 3.587.4*

Cheporperot 572.2
Chiddat ^6 00
Chidot6oc.^i

Daah i?7-i4« IP^- yo-3P3-^-4SO. 14

DJii/; 2.57-24
Duhtblehano ^c}^.i^
I).tLitha Chddxis ? ^ 5 .5
D.iiethaeifdcm 3P3'3'^'
Daioth 137.24
Dmoth 3P5.X

Dcuoth ^9^.$ V

^ifr.?^ 71 2 30
Gorii/? 688.40.700.50

Haftda^O^.i^
Haiaph 543- W
1-J.^tuphita 54^55
Hcreb-j 19.11

Jaanath 588.4

7,ic«^/7 539.11.59^.2^.588.1

y^i;w/; 5 9^-29.5 3 5>-6.5 45-4i'45-5

yj.»2/f/<p/?5 43-44

Artwiw 587 5^-624.20

/w; 5 3 5>-3

^j^f/7 4ii-48-4iy-9
KadiaChaldms 505.48
Katiec 854.15
/(T^wf/? 734-3 S
7Cc.'/ 834.24
i:ik4U-4^-734«40
Xi/».ttf 543'i*

I N D E

Ji:ipfe///;/;.t 505.51.543.55
iwpo:(^2 5 7.35

7^05430.18.503.3 3. 511. 26.543.41
iC//rk<t Chaldds 754.57
yc^rs;,^ 03.5 9.49

Laatalcphim
Lilith 539.4

iV^/><i Chaldxis quid 280.29

A'.«c?;<tfc 280.35 j

Neelafa^2j.n9

Ncfchcph 545-45

A'c/<?r 13.5 1.1 10.20.5 95.17 ■

iVc^^i8o.i5.54.59S-27-4^i'43
iVi/i-fl Chalditis quid 1 10.20
^oxah 280.58

Or<i/> 688. 40. 758. 4 7. ynde diSlum^ .
688.44

Orc/>688.io.7i9.i.734.3 5
Ofkn 510.41

T^crw 1S0.3 8. 497. 44.601. 15.603.

20

l^cros^ji.i

^^^ife 237.27.5^5.11
Rah 6S8.45
^;i/j<zm 776.50
Ranam 5 88.6

688.40
Refhcph 237.57
Rcfcaphimi-j.l7
Rahamachy-jS.^Q ,

54^614.32
i^.try/r 280.41
tytVir/z/i8o.4^
Scdtuiph 504.8
^ta/?/? 507.7

tSc4C-tp/j 41 i.S3-4ii-«0'5o3-?7-Tf57'
7'

Schat hcfa ChaldMS 504.1
Sihachcfet 504.1
Si halac 1.52

^i^ 393.1?
^•fr/i?;^ 587.50

^/<J3P3 '^5

T^ic/jw/^t^ 545.50
Taraphita Caldm 19^'^7

yreha6Z^.io

Zar6%\39
Zarfir 770.4,9

Arabica.

A^W 23.53 .,
Abachion 271.27
Ahhatos 171.35
^^iroi 395.18

X.

Adrias^9^.iB
Aduduc 504.1 r
Agalugin 21.58
Akakamati i\6.$6
AlbafiiSo.^o
jilcalgagita 25.59.110.22

530.42
M^orab 754.36
v^//;iir/>c 504.14
Alkaiti\.^6

j4llakalickis^^'S^[

Mkmum%7\ 51

,.^/^£/^«871.52 5 •

>^/m<tr 582.41

,.^/wc/cr 15.52

^lr.uhamc 116.36

uiracamati 1 1 6.3 6

udratham 137.33

Aradami ^7*11

Aratamati 2 13.46,116.3

Afchyta 777.1

AfchytahcT:^7y7.i

Afida s^7'^S

^c(^/o» 354.4S

^:?7)r 314-1

A^phur^o^.S^

Bxnchen^\i.i
Baphas^7\.S6.^7
Barbaia 205.31
^^// 180.30

^r/:x2 2 3.4T
£/£/1/^^4^836.38

C<t^/ir/fWi2 3.44*
Ciic/?^ 776.56
Cifcfcis 572.4-
C4W«/^/« 852. 5S
C^i/eck/o 571.4
Cffkfl»" 223.53
C/W/./J 572.5
Chafisir^7.l^
Cheda$9^.^
Chymij7.^$
Cifccd 22^.1
Cokjw 151.2I
C«r4/>688.i7
C«»i 224.1.5

Drtr/?^rc<oi4 84^«^^
/Jerco/irin 251.18
Dibachi 210,11
Z)«w 836.39

f/m 25.53
£/<c/;rn 412.1

f4/<or<ttfc84S*3i^
fc/?/^ 223.56

#

<7in/dcfe 395.10
Carah 6^7.21
(jaudes 734.41
Cerd/>7C7.5J^
Ccrj/?i6 688.1 1

Gkrtts

^alydon.S6o.4.(;

i^Mdori.i6o.^6
udithub. ')0^.it
J^udud.$o^.i2.

Kafrahcos Cyboleth.S} ^.40

^'^ichcs.jyj.i

JCodHron.8^^..^o

-^okk734.4z

J<^oratoniOs.yoS.2^

-^■«i.y 03.48

J^yniiifn.ii^.^
iCyrij.ii4.S

Cif arochus. 871.47
Melariokon.iyy.Z

^ahan.$S 0,10

^acham.^^Sa.ii

^eamath.<)Sj.^y

'^ialgorab. 7 oS.$i
Pihaoreb.j oS.^i

^acham.ii-j.^j
^ham.ii^.^j
Rachamc.So.ix

/w wc. 2 1 6.3 5 . 2 j 7.5 o
^adory^^.S^j.i^
itariochtus.SC^.^^

ficgicl.j07.s7 .
<Rotham. 2 i 6. j 7. 2 3 7. 3 •
JK«i)£>5(.836.4i

ifc<xpA.yo4.i
^ccrraT^rai.^ 71.$
Scctai^rach.^juy
^ccranracb. $ji.t
Scda.39i-S7
Scph.^67.^^

«i:^;4wc^.j72.f.y83»j*

Tagiptara.i^7.^t

Tagucd.2^7.^^

ThaUm.sSS.7

^«»wc.a3,j2.iio.ii

I N D E

Pcrfica.

A;v dih.sp^.^
^nfebperak.syi-^J
^nfimureg.iio.iQ
Ank.eb. 110.21

Calak.6%S.it
Calak.6Sc,.^

Dedi.iSi.sS ;

gakus. ^o$.^i

Kalah.6HS.$<y.sZ
Xolc.6SS.^ii

Maranbas.iS 0.^1.^61.^%

Mar an daah.$ 9^.10
Marantih.}9i.^j

Schachefa.$ o^.i
Sebperack.^72-7

Th&lium.sS%.%

Aegyptiaca.

r>yicth.^i9'^

Mayth.z%o..^^
Eth.)29.s

Indica.

ALcatra^S^7.}9
Allo.66s.-\9

Cachi 6^6.47
Curindi.6^S-S^

ijHauamaia.66^ .j^Of

Sciabift.67i.j^$

Te%catlipuca.6s6*S'^

TopilT(in.6s6.$4.

Touchan.Hoi.^^

J^it^puz^li'(>S^*^^

Italica.

Jcta quid circa JUcum Verbanum
^67,.z9

Agir»ne.47i.j9
jiguglia.iio.2'^
jigttila.i 10.24

Jifiero.^is-^l
ey^locho.^^^.So

^locharcllo.^iS-A-Sl^-T^^
Amma.s6i.i6
Aquilaftro.il 0.^.2 2 ^.9
tAquilone,ii.}9

X.

tyiregata.777.i^
An.ga%a.777.ii^
ArtigU.i i2.yo
»A!r7^^guole ^4^.i3
Asiorvulgh.^^^.S
A^4gd'o quadrupede.^si-S^
Anoltoio.1^9.^

B

BAktta.so6.^7
Birbaiano.s ^9.i

B. irba(ircllo.s 72.27
Bxrcllo.', 75. 11.3 7^.2 j '

Beccafigo.796.so.i$i6.9
Bcccofrifonc. 796. j 2
Bccquafigo.is^-^
Botto.s 6 7 17
Buferlnto. : 80. 1 8.3 90.3 j
Bufo^s 0.^.16.^06.^0

c

CAlcabotto.s67.26
CanclU.S^^.2j
Canna.S^^.lG

Cxoodc U torrc dcl Farro.6i [.37

CjLpotorto.^6s.i

Cxpone vidgd pifcis.2Zo,io

Capo^orno..^S^'^3

Cdppa.^io.SO

Cj;j«:j^7'V«.4ii.3 i

Curdo fitro 81 8.20

Caftriga.^fi^i.^S

CiaguU.7$S.^9-770'5^

ChiosoS.iS

C. nu 5 28. 1 o.^ 3 o.^ 7.5 4^-S.7o7- 2
Chinino.s^^o.sS-S^^-S^-SZh^^
Ci/<mit.j03,j>'.544.l6.546. 12. J Jl»

Cocco/c. 4 10. 20

CoUot&rto.S6^.l

Corho.6SS.)S

Cornacchia.7^j^.S^

Cornacchio.71^.

Cf^rnctta.i^i.^i

Cornice.ji^.f^

Cornuto.^io.^

Coruo.6SS.^t

Cridare.^S^. 52

CwcfO.4iz.35 '

C«ao/o.4ii.3V

Cucho.^ii.:^ S

Cuco.il 2,^ S

Cucu/o di Lcuante.^ t o. i j
C«^f4.7j8,n.770.j5

D

DArdano.^ju^^
VeHoUofalcmcra.sS^^^l
Duco.$o6.iS
I>ugo.$o6.iS.so7.s

iiii 4 Fdihett$

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

FAlchctto,^f)i.i^
Fal on.^^o. 52
faU oncllo.^ 8 4. 43 . 4P 2 . J S
FuLom Lanieri.^ 8 8.4Z,
Fnkone roffo.^ 3 • X
Fatturea.') 6 i^Of^
jFenicc. 8 1 9.5 1
FormiculaS6$.^^
Foutiuento. 3 8 4. 1 7
Frifune.-] 96.-^1

C^i Allctto dcl hofco. 7i?5,? l
J Galbedro.%^6.10
GaLocr.)i^6.io
CjaHlo.'6-ji .') 5
Gaxa.i-j^.iz.-j^^iS
Caxa di Briffiglia .801.54
Oa%a rnurina.i%4f.l6
(j.i-^a Sparuiera. 5S4.57.775.37
Oa^^r^. 775. 12
9'a^^//u.4iJ7.^7

(J.t:^«o/^.775.i2.7S4.2S
(74);.65 5.44,47
Gimetta. 544.17
(7//i. 707.2

^44. 18
ColfodiTncJlo s4'3S
5r4C<:/;u.734.5 3.735.5
(?ratc/jwrc,737.i2
OracchioUre.j^y.\ 1
C^-appo.aS^.^
Crafpa.cSS.^.
(jrcfpia.6BS.6
Gfiffaino.i9\.io
C ijf'art.6Q>i.$6
Cjnjfon.dcji.^')
C^nccia.<s<{ 1.5
Gryphon.tQi.^^
(jufo.<^o6.2.t
Cno.Ko-j.S
C^ino.^ 06.27.5

H

iierba dcUa mrauiglia, ^54>i3

I -^».1^4.561.45:

/^^0/0.87 1.5 J

Lg^w/c/o.^ 80,14
Ligurino 35657
Liocorno candldo.h^j.^ 7
/^rfo.5 ^4.5$
0.441,1 0

dcWa^i.^-ji.\i

I N D E

M

Mu4gara.s6i.4fS'
C^iagone.68j.^
Marxaroli,^^ 1.34
vi/crgo«c.687.5
Mel%ioxaUo.S^6.iQ
Monatchia.js ^'^p.j-jo.^ ^
iJiiontanaro.^ 77*5
Mofchetto.1So.20
Monacchia.-jsjf.i^
Mufchctto.i9$.^^
C^wrrtrawi. 431.28

N

N?x^^^iro«c.2 54.a
iV.i//porro.2 2.54

Nichic.-^rf^.Afj
Nottola.572.14
Notula.^-ji.ij^

X.

o

o

0^/0/0,856.1 1

P\y4le9caHro.626.j{l
Papa6^5.ZS
1^apagallo.6\^.)i).6s^'2Q
*Taroihino.6-ji.4fi
Pafon.767 17
PaJ^ant.^6\.si
l^aficra Gxxerd.7 75.38
^Telcgrino.Of^i.^^
Pelerin..^6i.$6
Tefce C^apponc.409.5 2
Pefcc Papagallo.6 55.5
Pf/cc ra«o.2 1.3 0.187.57
Pica marina.j 90.2 6.7.
Ticchiafcrro.lji.s^
Tict/7io.837.7.S48.34.853.8.855.5t

Picha.jjS'^^

Pito.85 1.58.853.8.837.7

Pico vcrrfc.848.34

Ti502;3:».84S-34

/^^0.77^30

PipifircUo.s 72.17

Poiana.i 6 3 . 3 p.3 9 3 .4 7, j;*/** <• wwi«e

Italiyoccnt.-^j^.}^

Po/4.75 8.5 1.770-5$
Towfc mo/c. 404.4 j
^«.784.2 5

R

R^jfrf.68S.45?
^^5%i?;X.^t.784.2 5
AV^ucj^^i^ok^^^.jd
Ratto pcnnago.^j 1.16
Rauancllo.J^') 1.17

Rc^cstoLa.T, b o. 1 7 .3 8 4.34

i?cj^f/?/^/4.775.35
Rcigalhcro.%^6.10
Rcgalbulo.Ss6.io
RondinepefccjgSo.9

SCytfi4.843.33
tor^oc?;;^o.4it.j^
Smerlo.^ 5 4-51
Smerillo.] 54.48
.yp^rarc.^Si 20

*S'/'jir//iero.2 8i.i3.2p.344.io.5P^

/jroc<j»o/?ieo.2 82.2 4
Speluicre.767.16
Sporacchio.7Si(.S
Sportilionc.571.16
Stcllatorc.^^6.^%
Str€A.56i.^$
Sria.)6i./^^
Stortocollo.%65.ti
StruT^.^Z^^^i

TaccoU.770.5s
Taccula.767. 16.75S.so
T <tr/^/4.7 5 8.50.767.16.770.$!
Teri^iolo.iS i.^i
Ter%uolo pclegrin9,^6 1.5«
Ttfcc4.803.10
TQrtocoUo.SO^.t

V

VCcello del mondo nuOHO, 79^* ^
rcrrficro.8 5 4.41
^criowc.8 5 4.41
rerle.^^0.9
Vcrticilla. 865-1
ViipifirelLo.s7i'^t
yipifirelLo s72'27
yrlare.SAi^i^

ZAfiro.4f97.4f7
Zane.5 ^^.2m
ZLguetta.S4f4[.\6
Ztn%irelle.loQ.ii^

Ziol:%sZ'^
Zorl.767

Zuanc LongoJmrdls.^i

^«eff4.544.i.^

Zhs.5j^6,%

Gallica;

A(?#.77 5.3 8.777-1^
v^i^/r 23.53
Aiglc (fcwcr.i 87.47
AigLcroyal.i i«.24
.^r»f4r.385.z
^^o«r. 3 3 7.10
w^//frK67;c.5-88.42
Aufiruclye.5^%.^^
Autur. 337.5»

Peccof'^

I N D E X.

B

BoncHer.S6.$

Boiidree. 363.^2 .tlus dcfcriptio ^66.^0,

577-31
Jir4nchiers. 502.KJ.431.1S
i «/4r(/ . L 1 6. 3 9. 3 63 .40
Bufdnd.^6^.^o.^6.^,i6.2^
B!ife.n6.^9 ciits dcfcriptio.LiS.^ ^.^6^

41. 4:;.! 6^.i6
Buihen.^^^.ij
Bufo.^6^.1'^
JiHtor.^6'-f.z^
Bnyfard.^6j.^o.j{}

C^JScront.^ 06.^4-
Ccrcerellc.^^iy.j
Ckt buan.^o6.^6.$ 2 1*40.47
C/Mf.53s.8

Chat buant. p 6. 56.^7.53. pS.l.n^»

^6.55^.8.27.1$
Cbauluc Souris.^-ji.-^o
C//c«a/;c.^44.i9
C/;oc4.75 8.53.770.55
ChQiica.yyo.^6
Chouca rou^e.y 67,1^.76^.^ f
ChMcas.j<^h.^ ^.770.^6
C/;(i.«m<r.544-2o-7Sii.J3-7^7-iS-770

ChHc.j^S.^^

CihCttC.$^.^.lQ

Co(0«.4i2.35
Coi;</.4i2.3 f
CoUs.6^9.3

Coquumary^i^AS"^^'^'^^

Corif.SSy.}

Corbcau.6$S.^f

Corbine.70B.16

Cormoront.6S7'$

Corrtd//ff.75 4-H
CornciUc£manteUe.7^4'30

CorHciUe SauHage. 7 5 1 . 1 8 .7 H»S *

CornciUAU.7i4'S^

Crejfcrelle.iff'\^

Crier.3fi.3j

Crotpcfiherot.iZ7,^4

CMt«.4i7.4

C«rce.3i5.i3

CHlrofio.^ 46.49

Dylmc.53vi8.777-»^
Demyi^Mtour.ii^'%
f>«c. 50^.13.505.13

B

18.3;

^Eijrayer.si^-Si

^peicbc,S4<;.4i

efchellette.S$i.$7

Sfiorflc.S9h49

efcouflc.S93'4^

£/mw7/o«.3 5 4.54.3

Mfpcruiero.i92.si'i9S-'j^

Efiorer.} 1^.2

E^endcre.$9S.ii

Ejlranger.461.s6

F^ucon.iZi.^S
to/60».43o.42.47i.4
Falcons Lanicrs.^%%. 41
laulcon rouge.^9S'^.4
Eaulcon de pafiage.4 61.^1
faulcon pelerin.46 i.^o
Faulcons de repairc. 431-4
Fau-perdrieux.^ 5 1-50'3
Ferniers.2si.s6
Foutiucnto.^ S7'iS

Fnfayci 3518.5 61.49-^67.1 X . 5 7O.5

FrcHX.jS''P

Gj^xonillcr. 7 37 '^S
5^7.758.3 4-5 4
Ccrfault. 1 9 8. 1 2 .1 1 0.^.47 1. 5 7'47« »4

Goiran 563.(1
Graillat.734'S4
Graille.7 ^4.S4'7S5'^
Cran dHC.so6.ii
Grayc.73S'7'7S^'^^
Gri}naHld.U9'^$
grimperau.2s3 8
Crimperau petit.S69.46
CrimperaH piochetjhidem
CroUe.jSi. II
Grotpefcherot.i 9 i.i^
Gruiers.^i 1.9
Cuefpier.Zj 1.77

H

H^gar.4^4'44
'H4iiltains.43^-^
Fieronniers.43\.9
Heurlcr.^ 41.16

/fi/;o«. 5 o3.4<5 ' 5 o^- 5 T «7.* 5
6.

HiboH comn 50 7. 1.511. 39.47
yyoi>rM«.573'i^-375'JJ.47,375tf«^

Huant.US'9
Huard.iio.S

//«^//•393-5'
//«cr.53 5.rQ

iy«c«c.5 3 2.5 5,T35-iO'?3^i*
Hidottc.si 1.5 5-S 5 9.11.54^'^ 5
//m«.3P3-5o-35'^-^^
//yTwire.^^?.^!.^*'^-^^

Ef/r^ye. 5 3 5 .2 8.3 3-5 ^7-^ 7-5 7^ • ?•
l

IJqHCtte.777.19
/crco. 8(^5. 5
/^/c.23.10

K

Tr Okk«-4 12.51

Lix^«wf.488.4i
*Lii»icr.38o.i7
Z-ori©r8 5 5.29.3 7
Zorioffo.8 5 5.3 2
lMcheram'^o6.$6

M

M^(^>me.53^,25
Marycoquu.419.4t
Mattagaffe Sabaudis.^ 84. 5 3 .7 7 5. 3 8.

Mauchct.3^S'$^

K^iefangc.%71.6

tj^ilan.^9y4i

OHocho 505.53

^owr^t^im.477.3o

if/o«f /7^^377.11

//0« 7>crer.H5-n-377-i«

cMoufLhet.39s.iS

Moyenduc.s 11.39

Mufhctto.iio. n

N

N

/^^C- 43 1-^7

0^/r4>c. 187.44
OMfteau de proye. 281.42
Oyfeauu nicds. 502.14
Oyfcau Sant Martin. 5 o<^ . i 7

Pj1pagay.6^S.ii
Tarroquct.6i^.^%.6l^, 30, ^47,
47.678,41

fafiagers.4^ O.^S.^^! .5 3.4^2.I«

pesblaHS.497.49
Tctit aiglie.i9S.n
rPetitCorbin.7i 4.4»
fetitC0uehette.77Q.ss
TeW/?«c.5 18.3.53 1.3
l^etitc pie griefchc.3 1^9.25
'fetit ParroqHet.67%.4%
Teuprenant.332.3
iphenix.S 19.31

Tic dc JuHcrgne.S 51.51
Tic dc muraglic.^Si-S^
Picro«^^t845-4i
fic«c^.irf.S37,^

Pic.777'i9

Pii

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

7*/ ^ncrmtclle. ?S4.^2.77^3^

Pic 48.5 8.3 88.19

'i ic Griayi hc.jy^.ic)

?ic^r/c/f /;e.3 84.54.385. T 4.775.41

l^imar.S^j S

Titf.hat.S^ i.\3

I N D E X.

01

Verccrclle.^^j j.i^
Qucue hUnche.2.0'6.^^

R

RJlmAgc. 3 o 1 . 1 (^. 4 5 r . 2 8
Rattt pcnnadc.^yL.'j \
RattcSanuagc. ^-71.^^:1
Rattc yolagc.s 72.3 i
RcpaiHre 1.7
Royalc.-^r)^.j

Sjicre. 3/r/. 15
SiricaJi •.7.10

^ 'Y':'ri,^/io.5S-^'5 '
5") ^c'ac.544.10
Souris i /;<t««r. 5 7 J • 3 O
^^ci«^a/.357.if

T Ercclct. l?,i.^T
Tracheter^^^,^4

Tori.hcoot.S^S'^
Turcot.S6^.6

V

rMuhcur.i^^ j\.
VuHtour.ii9.-i-2^i.-^6.i$y7

Z

^ 0«tf4.544.i»

HiTpanica.

ACor. 18 2. 3 8

ynica, clmmio.Si^.i i
•f^«//4r.54i.i<J

B

^£^^^^0.837.7.843.54
Hiicytre.i^^.^
'B'ifo.s'6.^1
Biiho.$c6.^o

C

CSryiicalo.i, ^7-6
Chcbdos.2i\,^
Ccrwci4.734.54

Corufa.^ ^c}. 21
CM.' /i//o.4i 1.3 5
Cuerip.GSS.}^

Enix.S 19-^1

Ema diCei.^Z%.4fX

F
G

0^(1/^1.758.51
C/raia.y^S.ya

H

Htyllcon.^ 3 0.42.1 8 1.3 ^
/y/£/<t/^o. ^82.10

I

JL^r^co.S^^.^?

L
M

M /''»0.393.48
CMoihuelo.^ii.l^
^(ir/jo.544.19
^or(.c^o.5 72-i5>
fJW«r2;ie^4/o.572.zp

O

OrGyend$la. ihiclem

p

RopendolA.% 5 1 1

P.j/j^^^io.^J 35.39
?c^^^.777.i9
Picata.y 77.19
Pica%a.777.\^

7'itO-Ffr<^f'848.3 5

q:

Vcrrantabtteffos.2.2^-9

^CincUh.^jZ.^o

T

z

Gcn

manica.

A.^>'.55-2o.iro.2^
ft^c/eAzr.ij.^ 4.1 10.15
>^(//fr.2 3-.54.i 10.25
• uiegchfter.jjj.ii

uicgCrft.ZA,').:^^

•y^cgcrfpecht.S^^.^g

^^«/^758.55. 58 770.57

.j4egcrsicn.yjj.il

uigcrluHer.jjj. 2 1

Jlgkfler.jjj.il

.j4lkachel.j6p.i y

u4lprapp.j6p.i^

u4lbirit.j^6.^6

^mma.^6i.i$

u4r.i 10.26

-^rf;*.53.2o

.Arent.i 10.27

Arn. n 0.2 7

ty^rnchim 53 16

✓//^)r.2 5 57.8,274.50

uiHuogcl.ioi.ij
j4txcl.jjj.2o

B

B^// w/^it/c k.4 9 1 . 1 3 . T <5
^.i«w/?cckfr.837. II. 353.1»
.Bf.«a.75p.5^
Bchcm/c.jt}6. 40
Pcinbrecher. 1 2 4.^ 1 2^. f
Bergdol.j6^.i^
BcrguuL^^^.i^
Bergtul.j6p.i$
BerguHu.^oj.^
Bierosff.S^C.i^
Birgfalck'^J7.79
Blafuff.iSo.^o.^cfj.j^^
Blauufpcchtlc.S 55.10
'Brobuxcn.^ 64^.17
'Bruoder bero/ff. 8 5 6. i 4
iJ.i/jrw.^^^.i^
^//«/.845.5^
Bknterfpccht.S^$.^S
Byr$lt.Z^6.i^

CHlaen.S^^.io
Cornhinder.^ 0^.2^
Corr.t k.589.1
Crafpecht.S4i*^(
CrcutX:S5i'7
Crinne.j 41.7
Critzen.$j7.}$

D

D 8^/^758.57
Z)o/c.758.57.758.55.770'J^
2)«/e.7 12.28

I N D E X.

B

» 57-10

M

ij5.i4.537-S3.n9- 24- 17- Hl-
*7-544-il

Ce;:,n-^7o-57

C»»'-l7,.4»

H

». •*> '^a^rcw 282. n

HcrtT^g.^oy.io

HculcH.^ 41.16

H 07 crfalck. 484.4^
HolKrae.% 4-^,1^
HoltzlJt^n.S 4 ^.19
Holzjyr.2 74-5^

HuhcKcn.^ o^.i^
/^«/.505.53.53^.25
Huru.^ 07.9
Huruvr.so7.9
Huyv.soj.8

19.394 i?-?9?. 37
ijl^crcolfus.y po.^o .
Mcrc ur.') 0^.41
UlfeyJpccht.S$s»^

Mhic.-^S^-S '
Mofvue}'b.^6$.^o

CMnrfpecht.2
OHuskettcrs.2.So.i i

N

K

KautT^^o^.S
Kcibgyr.2^9.^
Kcrkvvlcn.$i7.S
Kerfcnrifc S<i6.i$
Kcut%lin. 5 3 1 . 5 ^ . f 4(7 . X 6.
Kcybgyr.174.so
Klacher.Ss^.i i
J((aetcnfpccbt.8si.<{^
Kolch.cSS.sS.^Sg.^f
Kolkrab€n.6SS.S4'^9^'5^
Kori.j40.1y
Korrackcn.6t)$.i

Ko«f:(^.5ii.i7.544'iO'S47-4i'5^i-^^
Kr4.734.40

kr4c 734.46.75 ^*'737-f
Krah.7^4.^S
KracnfHS.joS.^
Kracfpecht.S4^.i6

l<rayen.7^S'5 737'^S

Kratxcn.7^7.6

Km/?c».3p.2 4

Kret%et.47i'S^

Krigeiner.7s6.s^

Krinit^^Sji.J

Krumfchnabcl.S77.1S

Krutxuogel.S77'iS

K«tkk«ck.4ii-3^

Kuppel.4^7'^^

K«t:C;505.39.49

Kuyckenditf^oi-A^

Ly^ak».394.2^^*
iU(:ffcTT)f.3^4«i5
Z-«cb».534-50
Lockcr.s^4'S^'SiS'^
Lug.7ii'34
Lugdulen.7 ii'^o

Lugk.7i^-^S

M

M

y</?.394.i8

c^4/vry.2io.^.534'30-564.

N^hclkrne.7U'^Z
Nachtmank.^6i.z
1{achtrauen. 505. 16. 521. 18
2\(iifkf«/.539-24
2^r/?//«jj. 3 o 2 . 1 4. 3 o 2 . 1 7.43 1 .2 7
JSicftuogel. ^01.14
jNottlcr.S^ ^.10
JSlunmordcr.i, 84.48.385.24
X^untoder.^H ^.^S
lJufsbickerSs^.9
l^ufi%haxkcr.S$i9

o

OOg.ti.^iS
Orhu.^ 07.9
Or/irT)'.3 94.3o
Orhuvvel.s2i'S^
Ofgyr.2S9'7

Pt/ippcngcySou$i
Tfcffcrfracf^^Soi.ii
Pjcffcruo^hel.Zoi.^i

R

Ryih.6SS.^9.70o.$o
HanT^eu^ii.iy
Rapp.6SS.4.7,9
Rapj cw.68S.45
Raykciio.^j
Rijr hor ff.joS 20
Rollcr.j 90.26.
Rofgir.zS9-^
Rojigyr.174
Roterfalck.49S'i$
Rottclvvy.S9^'ii

Rouch.6S9.i3'7^i-^7'^'!

Ruttclyvye.^6s.i^

Ruttclvvy.}94.ii

S^cbari.i^ 67.46
Sacker.467.44
Sat-ur.so$.42
Schauytlc^ 46.11
Schiltkrac.y S4.2S
SchYacde.<;6z.2
Schkier.yj^.14

Scbleyereui

L

'^ihnjfans.<;oj.^.6
Schujfel <^o-j.^
^thunjfckl.^oj.S

Schunar^^krahc.y^^.^ ^

Sch?4t.Ss.ss

SchHueimmen.i 80.2 5?

S^hu.mmcr.^ 80.28.3 84. 14

Sccfthyvdm.^j^.^l

ScHhhmen.^i^.i<)

^/6k/n^.(53 5.^5

Sittich.C^ 5.55.6^5.30

^,»ir/d?.5S4.54

^okcr.iSy.^p

6'0i:k(?r/<iit:k.4'^7.44.

Specht.2^7. 8

SpccmaHS.^jg.i^.fji.^

^'pcrW.^jj.i^»

•5"/; f?r««^r. 3 95.2^
^"^0«^». 5 30.5 2
.S'/?ri//ckf/f?»,3 45.47
^/?rw^:^.ri5.38
^'/^rm^^a.^^^.^S
Sprint^lc ibidcm

Sprintxcln.)A,S'^7
Sprint^ng.i^^.^S.^jj.i^
SiiinAnjf.^o-j.%
Sicinuruckcl.iit)'^^
StCinhetx.-]6^. 15
Stcin/dc k.^i^i.i 3
6-^7,^0^.274.5 z

^fci/;k«f:^.< 3 1.3 fc'.T44-3 1.545-53.
Steintahen.j 67.19^^60.1
SccintuLcn.j 67.10
^■u/^.</.53i.37.j44.23
.5>of/?jr.40.53

iv4r«.4 6 7 . 4 j . 1 9 8 . 1 7
^rockcr.467.44
6'rotke/</.5 44.2 3
Stofifalckcn.^91. 40

^^i/^rMyj^^ 88.43
.Srrc^ic/;.^^!.^!
.SmW-^ 588.43
.S;r;<j7(r/i.5 88 44
toj^.'c.5 88.44
J'/:/}^».^ 6 1.43
.SiJ-rc/f/wc-».^ 80.29
^uuemmcr.^So.ij

Ti^/;.i.75P.5 7.7^0.4
'/'ay7C/;.76p.i3
TdUhe.j^Z.^j
Tduenfulcke.^^i.^S
Teu^ftijcn i'appengcy. - 5 5.49
7'/;or«bff^5^ffAj84.4(j
Thorntraer.i 84.45.3 8 8.20
Torf/6:/-.853.io
T6iich.j\z,ij

I N D £ X.

Traeehalfi^S6<;.jt
Trapp.2,9^.iS
T/c/7.i/)r/e.504.7.53i.ia
rw/.758.5 5.77o.5(;
r/<//4.75 9.5 5.7^0.4
Tyrolt.Z[6.i^

V //0.507.8
r/;/!. 5 07.4
ri/iim/M 87.47
^i//r.tjy:236.40

fi.5 3 9 14.541.1 7

irogicl^ier.^,ji.4,j

Vr /?.i/f.50 5.4i

rr-/7J».5 05.41

Fr-oj. 50 7.41

Z;«df/;fc/.7 5 8.5(J

•^^//iz/t/iic/^tT.^S^.so

r//.t/c//;crr. 3 8 4. 50

ruandvvuehcf.i 57. 10

Fuandvvchcn.^^^-.io
Vuanncnvvahcr.i 5 7. 1 0.3 84. i ;
Fnapcn. 1 77.9
Fuarchcngci.T, 8 f>. 1 0.3 Sp. f>
F/<ct7)cr.3i>7.40
r//C(/c////4/.8 5(j.i5
F//c/7C».3^7.42
/'7/c/;cr.3P7.40
Z;/<ci</c».3 5)8.9
FucicnjL h vuxnt%..\o 5 . 4

f^/^mcrcn.^^S.i?

Fuclfch Kuf^e.^^i.tf

Fuerhengcl.i^S>'9

rucyen.^pj.^i,S9^'^

Fucycnfchvvdnt%.j 2 4.27

Fuidi:ual.^<;f6 11

FuidHUol.Z^C.ii

Vuicgvvchcn.'^ ')'J*it

Vuib.^9^.^

Vricruiheter.^97'S7

Vuilde hotf^rae.j^ 6.4 ^

Vmldetiil.j69.1s

PVdtfang.-^ 02. 12

Viuntcrkrac.j^^.^7

Vvinthalf-^^.S^s-^.Sji.o

Vnittcvvaich.S') 6.1 ^

Vuouvve.-^p^.i^

r////c/.5zi.34-n5>^J
Viiurchengell^^S' i o
Vuyc.-^ 97.3 8
Vuyhc7i.^9j.^ ($.3 5)8.8

Z>^//co«.4o8a8
Zc/<co//.4o8.2<>
.^2//7,i>'c//c.7p6.4i

Flandrica,

A

^r.23.57

t^r//.2 3.56l

Befprinckclen.^^^.^^
JBont.ji; 4.2 j
Bontecracy.j^^.iS

Cau.jjo.^j
Chau.j^S.$6
C0//C0//.4 12.50
Cntc-y.^^^.i 7.760.2 8
CracycnLloon kens.j 43.3«
Crauvvcn.S^j.^6

Dic mare.^ 61.1
DuncKercKcn. 712.50
Z>««f».7iz.i3

£c«.52 1.43
£r/i<i.i98.2 5

Gaey.jsS.sj
Gayli.^^^.^o

^;cc/.85 5-44
Ooiit?ncrlc.S^^6.i 6
Cjrypcn.6oi.<^o

HanncKen.js 8.57

//.I/<i(K.2 8j.2

Jri'.i'j.$o6.') 1
//w/?CKCrt.5 39.i9
Huben.^ ^9.28
/-//^/c«. 5 41.26

/:<i.758.5 6

Kauu j^S.^d.jjo.^j ,
KercKuuL^ i ^.^0. 521.37
KocK///<?/r.4i2.37
K00rcKr.2cy.75 2.2 7

Ko«tKO/<6K.4 12.36

Kr<tr:(c«.693.8
Krcij(/c«.3 52.24
KucKendicf.} ^3.51

J^achtemem.$6i,i

00^.12.35
Olimerlc.%s6.ij

Tappengcij. 6 3 5 . j J 3 ^ . J «
TicKenJ^j.3,

Raffen.6%l.4j

Ranfulc.^i^^.io

.Rawf.535.20

;?<i/>cw.688.46

^a//c/7.752.2^

RoodevalcK.^^^.i ^

KoecK.j^i.ii

Roffraff.

Spicht.S^j. 10
ValcK 430.42

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

I N D E X.

^^/^00.43.505.57.^11.4}

yilmut ? I y .24
i^Unmut 5 M -
yieiermuys 5 72.3 S
f^lccrmuys y 71.3^
^^^W^icr 239.5
f^ogcl^ryp 601.58
yog<ifiruys$88.4$
f^uintcrKraey. 754. 31

Jj^Rentz^.^^

-84/571.39
^alhufardo no.^

Caddo 75S.y8
C/jo^/j 758.59
Co;<!/c-7io.57
^Vepcw 864.45
Cro,«<« 735.7
Cnkkoun 41 2-37 .

■t^t^J^/c 110.18
^^/f 13.55

^i>ri3«).5
5o«kc4ii.3 7

fyV^ifbwdoi.sS

^cnherrocr^77'3^

tlornoul 511.37
Homlct n9-2-7-544--i

-*^4758.58
•^<»^frc/357.i4
•^i/?rc/ 3 57.14

^yfcbefoule 507.1«
^y/wK/e^o^.u

^ieMare ^62.z

Oislrts 588.45
Orapiof 777.15

O/prcj 187.45.15)1.17
0/Zrix<r588.45
0«/c 507.» I
0««/ 53P-27

Pi<?777-2?
Popiniay 635.56.57
To/Jiw^c)'^^^.^^
y^f777.i5

Kaynbirdc S; 7.11
Koarcj^i.^P
^oock 752.27
Shrichcoule 507.10
Shuyfluunt 507.5
^/>a/7r 83 7.1 0.845.3 4;

'T;/c 507.11
'L^«i(/c««o/856.ii
Vuodpecker 1^7.10
ruotfpccht^jif^.^a.

Polonica.

jg /4/0:^^^605.57.471.56.475.35

55:^ie^;io/ 8 5 7.11
Metopcrff.671.^^

Tapuga6^S.^7
Pt*fz,xykS}i>'^t

Semp.1^9'^
Scp 11^.4,
Strus ^88.4^6
S:^uua 5 4 4« 2- 4

:Zaftr%a»fp 163.7
Zcgxplka7^8,')^

Mofcouitica.

BT(ilaxpri9$*^6

Kicxpth2^S'^S"^7^'}^
Kreutxcr 60^.57

Illyrica.

^ry?r:^a/; 183.5

Hauuran 68s>.2

KaUm^^^^.i^
Kalus 544.15
Xaw/k^ 768.58

ic/ccK.55 5.ir

JVc^o/?)r:?^57i.40
JMob 601.55

Orc/ 110.28
Ors^i/ 110.28
Or3;iy 2 5.5 4
OftrTiff 187.4,$

Pappaufeck635.S7
tslros 588.45

Raroh 497.47

.yoko/^^o.^^
^^o/zwa 539.28
Strakand kyziflela 777.25
^'«^2 35>-4

ruraua7j$.7
Vuyr so7'i

ZieliuU ^12.-^7

Turclca.

^^C7^k<«K.<i» 85 5.ia

M^Kf 544.24

l>udi6i<i.^7

Ce:^gan 5S5.4

Scabau 1 1 0.6
^c^^riwffK 837.11

1;^« 507.4

Hafcomnia

Errau

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Lor
172/D/2 Vol.l

PJg.yyerfn lox^iimtl.cednnt. ^.zc.fa^^iduuml.fajTt^
diuin.6.1 j.paYticipabmtiir l.participabant. 1 8.3 5?y/«cv/j
l.quam.\9.'y S.K(HtQl.nono. 28.1 ^.dtjjicrdtcr Ui-Jiculter.<ji.
i^.proccderclprkccderc.i 54.3 o.iw marg.Antcuij l.Antoni-
ni.s6i.ss.in nubibusU ?tubibus.i$ ^.5 7.5 B.bdia Scipiades
LbclliScipiada^.iyo. 48./» marg corca l.coriacca. 1 S 3 . 4^..
proprial.propri£. ipj.io.pelrcMitcm l.pcUcamm. 205?. 4 5/
ber)tonai.barytona. 21^.41. w marg.Rcud l.Rud.i^i.^^.
fmgiiis Lftngitlis.i 6?; .iganterca larcs i.imrcalarcs.i^^.^ ^ .
in marg.:nihi qui i.miiui qui.i 69.^1. Aleiampedc l.melam-
pode.iS 1 , 2 z.Afiritotclem i.Arifiotslcm.i 82.3 o.Tnrceict /.
Tcrceict.i()^.^o.iylccipiribus i.Accipitribns. ^oi.^. Acci-
fittarius i.Accipitxoirius. 3 o 6. 11. ms^hitcis i.munitx.so^.iy.
cinoiaturai.euoiatura.^ 5 ■^.K^.abnQxie i.obnoxic. 5 ^0.5 c^.Vi
fus l.Nifiis.3 y 6.3 i. Jfcbiadcs i.Ifthades.^^ 75.4 7.^07, /.co//f,.
3 ^S.^i.borphori i.bofphuri.^y.in marg.rcdant i.rcdcat.^i L
^ I .ccrmitur l.ccmitur.d, 1 1. 5 %.diffem l.diffcmt.^ 15.40. i»
marg.cuctiio i.cuculi. 4^5^.3 ygcitrk;ilum l.gaicricuium^ .

Errata iic corriaico . ,
o

^^i.^S.auda i.cauda. 4^7. i5. gancrci.gcncrv. ^^-/.'yO.ad
quos i.ad quod.^c6.^$.hyppofci{nmiL hippofclinon.
in marg.glacium i.glaucium.^ 4^.^ 9. in mdrg. ornithoiogia^
iiojira l.orniihclogi d ■noTtra. 5 48. 1 8. hiHiones L hi^rioncs ,
y 6 1 .i^.dijjlmiifm i.diffimiii. 581.2 4./» marg. BySiiporus /.
JSJy^iporus.<^Z^^.i-7.cmpericus l.cmpiriPus.^^i^.iS.in marg-
(iuacis Lmdacis.6 o ^.^^.Krcf^cr LKrcut%cr. 63 y.j^p.l^hx-
matopodem L Bcmatopodcm . 73 4. 5 8. 3 5?. onocr.ituium L
onocrotaium.y^^y.ii/PailidisL •/'aliadis.y^Q. 2^. cxieditL
cxcdit.jjf 5 . z o .Jchades i.Ifchadcs.jj^ 7 . 3 8 . ^c^cs LTi^ctxfS.
7 4 ^.^..crocoiidorum.L crocodiiorum.j^ g.^i .yturtur l.vtun-
tur.j 66.17, .fruritam l.Jirumam. j66. x6. Grucculus i.grae*
c kIus.j 5? 4. Argoratcnfis L Argcntoratcnfis. 8 o 7. 4 o . i« mxrg.
Jonicus LTonicns. S26.11 .Fhiamnteis i.Plyacthontcis. 8 3 6.
4i.pcrfcrati.pcrJorat.S^6. 4^. rcs^cliatorei.Jtcli.uorc.Ssr^
^O.fjbularc Lftbiiare.S6j. i ^ .in marg.dnacis i.loquaris.Sy^-
1 'j.msrofl LMcropfl ^jy.t^.in marg.Tragon LTrogon »

P^S' 3 -ycrf-^S.TlihsTHt icge ^jMOTct.^. 8. ^n\ox.-jyvf i.-rn
Ko-/jJTovi. 1 4.3 .TcL-yj,]^ L-T<tyjjv.^ 4f. ipy^Ljf i.kyjbjj^. i y .

53.xaT/i./>t6T<i/.Vc<3«u«96t. 25. ^y.^oKbjj'^ L\^o'ybj,\6i.^.
2tvi /.sjwV.i 2 S.8.E Anros AfiAHTQE Pi 02.1 3^1.? 2, a5;>-

1/« j/ /. A9iw ay. I 5 5.2 r .Ce otP /.CH OTHR I ^ S.iJ.EVElim.NJ /.
Ei^ESI riNMp7.47.Aet>ofl^>^f Lhtfyvfjiipcti llO.Zl.opvulbjjL
cp^vctituj.ii^.z^.v-^ciho! Lu7rctSTQf.i6.ypiTeahof l^ypwyct
«Tor. 2 3 0.9.^3,00 V£u LctypoTcu.^y. dvL^oia. L'ivoTaia..l. 3 S.I O
//0f6r LTOfxiva. 14. t/u;' yuTrALTav y^-7rct. I j.y-J. /. o
y'j4'17-ltia(6fv,LKva^av.l8.yci(j.'4.oviyjf i.yctiJ^4ovvxif'5 3'
'jra.tpovd.Ta.^.vf. 242. 3P. yctfjL-^^o) a^tpivilyaf . HMpOtlHS '

nubium.quam ruiturum nomina funt.166.12. c^Trer yv-rtv /.

£tTe/! >y;r8<-. 24. ct}>.orfioi(pxyivf L ti»,o7rpto<^ciyov(. iSS..^,

«V /.<r* J.-O-' i5;7^.I,2.()^6»y OpiOfV.l^. OKti-0( l. cilKKrof.

^l^'S2.lxiAfix'i.vxro(Ttnl.utTt^'^vxa)Tiv.:^20.$y:tpia) l.ipieo
j 3 I . I l.pr.iS' ) to{ Lpmi^laf.^ 5 2.^ O.ytMKet! l.KtK^nycur.^ 5) 3
ip./V.ToV /./Vri^-.jpi^.^^.Teii/^oij^Tct^/Us;/ l.7rAvJo<pdA\iJ.ov.^Ql
0.or/jito^' Ljiiyoi^i^j^op.^y^KOKKvf Lkokkv^ j^ij.i i.-Ti/y^c-
vff^avo'.^ l.ovL^ivv.^^.Qpeto^Uo^ LOpe^Tuy^, ^ ^euvvoV' t

/.(faU^OKT/. 42^,15. KOKKV^ei l,KOKKv'C^l:U i^gZ. ^ ^ . Bvct l.BvctU

^O^^.iy.Bcuvov i.Bdivav. 2 2. /x/oy /. l';^iov. J04. i 7. BhV«k /.

■B-J03-C1V.I S.E-JCC i.BvAV.Z^ .(TKKOTCt l.TM^ct. ^l.OVTTTO /./Wc.

4{^.(Aiy(tf Luiya.i-.^O(j.l6.cni\0'rctLTK0'rct.^ll.^. a-KeoTtf /,
.OTof /.^VoV.3 }'f^of/,oho^o{ L^au.o\o'^o{.^ «),

rov ^opctr Litrr^, tov Kopct{.6SS.l f).KopAv LKctfctv.22.Kpo^^»V
Lxpal^civ.-yo^.^O.TovTiopKovvTo^ l.Tov TiopKovvJo^ ^l.hr
TvxasL S^JTvx-o.-.yoS.^ S.rtctrov ToWKpovtov Lhit ro TO^t^

yj^VlOV. JOJ. 42. Kopct^llv l.iOpct^tV. 5 O. KctpdKtOV L KopetKIOV.

7J ^'ly-atKOTctKS LKiKOTrUKi.y iy.<jo, TT/foV L-rig-ov.^^J.ya"

yv i.y'}VV--S'o\OVVTcC,LS'o\'jVVTct.JlS.l.K) LiffJ-~aiv7lKcti'^^

7tKct.y^^.j.<f,crHiJ.a.iv)) L (rn^Ktvfi-^-Hnvov LKaK0i-,/^6.KZp<ti{ L
KtpciU.^q.iiopovt-M i.KopavtM,^!. KopcavtU LM,opaH: —Mpovth-*

■V( LKopaVlSiV{. 73 4. Ktpctl{ /. KtpclU.Ji (J.54. tKACty(ct L
iii^^y^i^.yyy.li^.KctKbpVcrcivl.KetKtpv^cLV.^O.KiKctpV^^lvLKi*

^Apv(^Av.yJtO.^ '9.ivvicty»pctl.ivvtctyiipa{.i^O. ■yroWynpcL L-xo-*
?^vyrpor.4.(j.uT i.il<^'—\UKipvtrct L\ctK2pv(^ct.'/^l.I 4' y.l^70
■rciplov LutATo7;apii'fJi'.il.Kopovt<h{ LKopavtJ\{.-7^ 3 . 1 S.Kopa*

"^^ot l.Kop(Oi,tro(:Tc^.^oyov i.ovcv.y Jf^.46.S)C ^J.UcuLt<rc>j.7 ^'M
1 J.Kpaixct i.-^J}f7 j.Ci. 7 S 8.2 4.ES-/ )/ /.£r/V >!'.2 8. K0\IG{. (. KOKO-^
Ij{ 7f 55.2 8.?>»p;«cooy,.;>^9«- L<poiviKopvyyo{- jScoiAo^ayK i.0au9
^jX'''^ 3-^J=«i''C>of i.!l'.oiMohoyj{. 760.14. ^itpctvtav L <:t^cf^
viavct.^^.7CAa!' I'.;vA0V.^4.(riJ.iKp»cri l.cr^xiKpolft.J 6 1.^ 1. ht'
^P^^^vLlvkpo^,iy.y6i.io.iyci{i.eya{.m.KpciT-.^^^^^
ff£<f.21.KctKavct: L,xdiKovct{.^l.7V»Teov tpiS-etvtTov L^vi lav Ipl
, ^'iJvt'}ov.^ ^.fxov^; i.{^oCvo{.S $.n<rctv L ^tiv. 7(^3.4. (i:,>XA{ L
Apy^ov{. $0,iuTon-i dvci'yiyi)KivLot/']3{,avvKiyj)vtv--S'itKvlf.
LhiKvvr.-^ t.K M.xa-hov^ LHov{.^j.fiovvTt l.^ocovTi.J 6S
■ , , o .■m'^ • • o*^ ^^''^^''^''^•h?'^^''^9''r<t-7rtvvALTct-7rtiVA.j66.XO.i>\o7ptav^^^

^,^j.oKoyji L0u>,j..Koxoi.S19.%. aT0il.oi-jo{. <^^o. A,^,tKuv L paTt{l.d^rpic.v ipaTU.Sl.np^HV KcUovt{^'HKoOtv L ^eppy.
^yjiV-^5}^Ka-rT0V7<^^.crKa^T0vTir.^ 3 3 .9.icurKa-.t{ 10.^0- ^pii^onC ^-OiKoStv.^ t.Mpa^oi L^v'9payrot-^^'jtpvyi.,( At]^-
r.a.t:.l6.ivyKo-^u^^^^^^^ pvycc{.j6y. ^S.^oivtKopvvxo^L^otvtKoyvyxo^.AL^jaKoy'?

,.,.^o./,/.e./^Tou.4P.>ccc..<^^.a,. l,KctKoUh^a>v. 547' H.- /*^-u,;.o;^,.:-AoxJ/. A.'...772.p.^.^oAoV. i.'0auoKoX^A
a[.^?.v^hv L ctu^^varlHV, J f ^.5.;^A*.;c>,. /. yX^VK^o^. 20. -^.v.oAo:^or /..%.oAo>,o.. I j.9>cou,oKoya l.(lco''j.o> aS-...^? f.^^V
yopyt6^o( l. ycpyaTTK . -Tcu yopyov L T«f yopyov . Ijictu. ^tjpdvtlvli e^Mf^avct. 34. Z7-;jov hriiov. 776. I y.Z]/,;- /.;tr

.^^i>3y7e. 5 77.5 O.TtTptycLa-HV /.TgT/J/>aV/f.f 78.42.Tcc3-(?;V /.
CTpo<r<?v{^r(>vle~i} i.ovS^i ^^.51. Jiajftcrohto i.OiciTTtcrrjto, f 81
' it. ~ .

^/u;oiV /.ir«/>//^'o/n^27.4o. <rap»uvct{ L acip^va.{. ^J.dKt-flct L
akitIa. 6$0. S. dpS^pcvTToyf^citTiov L dvOp<i)7royKai?3v . 68^. 53.

KOAm /.KOAin/. 2^»:AC/:of/.;.A^or.Sfy.8.AoVVciW.AOX-
/.<itr.8<J4.i ff. |',7t' ttyavav tirlpov L «Tw^' «t^^tflwi/ htpav.l^*
ATctpxivmov l.ATetpcu^nTov. I S.^gro/^er») Lytvo^ivpji.ip.yt'
TOTAf /.^^{/c T^frsr.20.jr//Jitrsy /. u-i(lrf,^ov. i^.tiKt^o^ovLe^i'
yj -rolo-j. 2 S. Tiipouctt l.TiiKo,j.cu. 86 J. 3 8. T3 thVoj' Ltv rnv^f-' •

86S.I. TSyT/itJ-' o|wT<6T<t)K L-^roJvtA^ CVKv]$(,TaV. J^,[J^!fjlV9p^A
ctytv l.i/.ouVAy 0'VIV,

F I N I S.

REGISTRVM

ABCDEFGHIKLMNOP QJl S T V X Y

Aa Bb Cc Dd Ec Ff Gg Hh li Kk Ll Mm Nn Oo Pp Rr Ss
Tt Vv Xx Yy Zz.

Aaa Bbb Ccc Ddd Eec Fff Ggg Hhh lii Kkk Lll Mram Nnn
Ooo Ppp Qjq Rrr Sss Ttrt VvY Xxx Yyy Zzz.

Aaaa Bbbb Cccc Dddd Eccc Ffff Gggg Hhhh liii,
OmnesfuntTcrmoncs,pr»icr 4* qu«cftDucrnio,& liii qu«oft Qiutcfnio.

B o N o N I

Apud io: Baptiflam Bellagambam . 1 5 P P •

IMPENSIS MAGNIFICI DOMINI
Fraaei/ci dt Framifds Scntnjis .

CVM CONSENSV SVPERIORVMi

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Imoges reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londt
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.

172/D/2 Vol.1

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuestLLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London.
172/D/2 Vol.l

Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC.
Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londor
172/D/2 Vol.l